O EFEKTACH ZASTOSOWANIA PEWNEJ METODY WYZNACZANIA PROGNOZ JAKOŚCIOWYCH ZMIAN CEN AKCJI W WARUNKACH KRYZYSU FINANSOWEGO 2008 ROKU

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "O EFEKTACH ZASTOSOWANIA PEWNEJ METODY WYZNACZANIA PROGNOZ JAKOŚCIOWYCH ZMIAN CEN AKCJI W WARUNKACH KRYZYSU FINANSOWEGO 2008 ROKU"

Transkrypt

1 Arykuł opublikowany w: Rynki kapiałowe a koniunkura gospodarcza, red. A. Szablewski, R. Wójcikowski, Wydawnicwo Poliechniki Łódzkiej, Łódź 009, s Doroa Wiśniewska Uniwersye Ekonomiczny w Poznaniu Kaedra Ekonomerii O EFEKTACH ZASTOSOWANIA PEWNEJ METODY WYZNACZANIA PROGNOZ JAKOŚCIOWYCH ZMIAN CEN AKCJI W WARUNKACH KRYZYSU FINANSOWEGO 008 ROKU Wsęp Opinie doyczące moŝliwości prognozowania zmian cen akcji i zasadności poszukiwania sraegii inwesycyjnych przynoszących ponadprzecięne zyski były, są i prawdopodobnie jeszcze długo będą podzielone. Wydaje się, Ŝe z punku widzenia inwesora zasadnicze znaczenie ma odpowiedź na pyanie, kóra z koncepcji jes prawdziwa czy a reprezenowana przez zwolenników hipoezy rynków efekywnych, zgodnie z kórą (między innymi) ceny akcji podlegają błądzeniu losowemu, a zaem zmiany cen nie są przewidywalne. Czy moŝe bliŝsze prawdy są koncepcje, kóre dopuszczają zarówno wysępowanie okresów przeszacowania cen akcji, jak i okresów ich niedoszacowania. Przyczynami popełniania błędów w wycenie mogą być nadmierny opymizm lub pesymizm inwesorów oraz innego rodzaju inklinacje behawioralne. Nie wnikając w przyczyny, waro zauwaŝyć, Ŝe wiara w o, iŝ prędzej czy później rynek skoryguje błędne wyceny owiera drogę do prognozowania kierunków zmian cen. Pyanie o moŝliwość rafnego prognozowania zmian cen akcji na giełdach papierów warościowych było szczególnie częso sawiane w syuacji ak zwanego kryzysu finansowego, kóry swoje źródło ma (jak się wydaje) w przeszacowaniu cen nieruchomości i w zby ekspansywnej poliyce banków, działających na erenie Sanów Zjednoczonych, w zakresie udzielania kredyów hipoecznych. Choć problem złych kredyów doyczył począkowo rynku amerykańskiego, spadki cen na giełdach amerykańskich niezwykle szybko wywołały znaczące spadki warości indeksów giełd, działających w innych krajach i na innych konynenach. Rodzący się brak wzajemnego zaufania insyucji finansowych spowodował z kolei problemy realne. Co waŝne, konsekwencje wysąpienia kryzysu obserwować moŝna równieŝ na Giełdzie Papierów Warościowych w Warszawie, mimo, Ŝe poliycy i analiycy gospodarczy zapewniają o dobrym sanie polskiej gospodarki, a problem złych kredyów hipoecznych eŝ wydaje się nie doyczyć banków działających na erenie Polski. W akiej syuacji, nauralnym pyaniem jes, czy obserwowane spadki cen nie są po prosu wynikiem ego, Ŝe hossa rwająca do 007 roku doprowadziła do przeszacowania cen akcji, a Parz: A. Szyszka, Wycena Papierów warościowych na rynku kapiałowym w świele finansów behawioralnych, Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Prace Habiliacyjne, Nr 35, Poznań 007, P. Zielonka, Behawioralne aspeky inwesowania na rynku papierów warościowych, CeDeWu.PL Wydawnicwo fachowe, Warszawa 006.

2 doniesienia ze Sanów Zjednoczonych wzmocniły jedynie proces korygowania cen, kórego począek moŝna było zauwaŝyć juŝ w drugiej połowie 007 roku. Nauralnym jes równieŝ pyanie, jak długo porwa jeszcze okres obecnie obserwowanej bessy. W niniejszym arykule zaprezenowane zosaną wyniki zasosowania jakościowej meody prognozowania kierunków zmian cen akcji na GPW w Warszawie w celu odpowiedzi na pyanie, czy moŝna było na jej podsawie przewidzieć bessę, obserwowaną od drugiej połowy 007 roku, a akŝe w celu określenia, czy okres bessy zbliŝa się ku końcowi.. Charakerysyka zasosowanej meody prognozowania zmian cen akcji Meoda jakościowa prognozowania zmian cen akcji sanowi auorską propozycję, kóra powsała, kiedy prognozowanie zmian cen zaczęo rozparywać w konekście problemu klasyfikacji. Polega ona na połączeniu analizy dyskryminacyjnej i wybranych narzędzi analizy echnicznej w celu klasyfikacji okresów noowań wybranych walorów do wyróŝnionych przez uŝykownika meody klas. W doychczasowych badaniach, meoda a była wykorzysywana do rozdzielania okresów poprzedzających wzrosy cen od okresów poprzedzających spadki cen (w róŝnych horyzonach czasowych), a akŝe do rafnego idenyfikowania okresów poprzedzających wzrosy cen, gwaranujące uzyskanie rocznej sopy zwrou wyŝszej od sopy zwrou z walorów wolnych od ryzyka od okresów poprzedzających zmiany cen, kóre akiej zyskowności nie gwaranują oba przypadki nazywano dla uproszczenia (odpowiednio) klasyfikacją/prognozowaniem kierunków zmian cen i klasyfikacją/prognozowaniem skali zmian cen. Celem ych badań była ocena moŝliwości, jakie w zakresie prognozowania króko- i długookresowych zmian cen, daje proponowana meoda. Uzyskane wyniki zosały przedsawiane w arykułach naukowych a akŝe sały się podsawą przygoowania rozprawy dokorskiej p. Analiza dyskryminacyjna w prognozowaniu zmian cen akcji na GPW w Warszawie. Zasosowanie meody polegało na konsrukcji liniowych funkcji dyskryminacyjnych, dla róŝnych spółek i roŝnych horyzonów usalania zmian cen (horyzonu inwesycyjnego) 3, przy czym zmienne ychŝe funkcji sanowiły róŝne wskaźniki echniczne. Co waŝne, paramery poszczególnych wskaźników echnicznych 4 były kalibrowane 5 w en sposób, by w przedziale uczącym z jednej srony maksymalizować róŝnicę między średnimi warościami wskaźnika w wyróŝnionych klasach, a z drugiej srony minimalizować D. Wiśniewska, O isocie i efekach połączenia analizy echnicznej i analizy dyskryminacyjnej w aspekcie prognozowania kierunków zmian cen, w: Wybrane problemy rynku pienięŝnego i kapiałowego, red. Przybylska- Kapuścinska W., Zeszyy Naukowe Nr 80, Wydawnicwo AE w Poznaniu, Poznań 007; D. Wiśniewska, Opymalizacja paramerów wybranych wskaźników echnicznych na porzeby prognozowania kierunków zmian cen akcji, w: Prace z ekonomerii finansowej, red. Appenzeller D., Zeszyy Naukowe Nr 84, Wydawnicwo AE w Poznaniu, Poznań RozwaŜano horyzon -, 5-, 0-, 60-, 5,- i 50-sesyjny. 4 Przez paramery wskaźnika echnicznego rozumiane są najogólniej opóźnienia czasowe, jakie naleŝy przyjąć przy wyznaczaniu ich warości. 5 W prakyce rozwiązywano nieliniowe zadanie opymalizacyjne.

3 ocenę odchylenia sandardowego wskaźnika w klasach 6. Taka kalibracja miała zaem umoŝliwić idenyfikację ych paramerów, dla kórych wskaźnik osiąga (przynajmniej w zbiorze uczącym) najlepsze własności dyskryminacyjne. Wśród najwaŝniejszych aspeków sosowania opisanej meody dwa wydają się szczególnie waŝne. Po pierwsze, zarówno indywidualne własności dyskryminacyjne wskaźników, jak i jakość funkcji dyskryminacyjnej okazywały się poprawiać wraz z wydłuŝaniem horyzonu inwesycyjnego. Najlepsze wyniki uzyskano w przypadku klasyfikowania kierunków rocznych zmian cen, przykładowo ponad 94% obieków ze zbioru uczącego udało się poprawnie zaklasyfikować na podsawie warości funkcji dyskryminacyjnej. Waro zauwaŝyć, Ŝe zaprezenowane wyniki pozosają zgodne z opiniami zarówno ojca klasycznej analizy echnicznej, Charlesa Dowa, kóry wierdził, Ŝe analiza a bardziej nadaje się do prognozowania średnio- i długookresowych rendów, a nie krókookresowych oscylacji 7, jak i z opinią prakyka i auora jednego z najbardziej znanych w Polsce podręczników z zakresu analizy echnicznej Johna Murphy ego. W podręczniku ym moŝna znaleźć nasępujące zdanie: Pojawiająca się opinia, Ŝe analiza echniczna przydaje się jedynie do badania krókich okresów jes nieprawdziwa zasosowanie analizy echnicznej okazało się uŝyeczne w przypadku prognoz długofalowych oparych na wykresach długoerminowych (...) 8. Po drugie, rafność klasyfikacji obieków spoza zbioru uczącego okazała się zaleŝeć od wielkości i płynności spółki, rozumianej jako przynaleŝność spółki do indeksu giełdowego. Najlepsze rezulay uzyskano w przypadku spółek, wchodzących w skład indeksu WIG0 ponad 90% obieków spoza zbioru uczącego zosała poprawnie zaklasyfikowana. Wydaje się przy ym, Ŝe akie wyniki moŝna uzasadnić. Największe i najbardziej płynne spółki są zwykle najbardziej znane znane nie ylko inwesorom profesjonalnym, ale równieŝ drobnym inwesorom indywidualnym, częso amaorom, kórzy niekoniecznie decyzje o kupnie lub sprzedaŝy akcji podejmują w oparciu o rzeelną analizę fundamenalną. DuŜe zaineresowanie walorami danej spółki (przejawiające się duŝymi obroami), moŝe sprzyjać ujawnieniu się zw. efeków psychologii łumu i sadnych zachowań inwesorów 9 ; moŝe sprzyjać ujawnianiu się inklinacji behawioralnych, co z kolei powinno mieć odzwierciedlenie w lepszych własnościach prognosycznych wskaźników echnicznych. Choć opisane rezulay zasosowania proponowanej meody prognozowania kierunków rocznych zmian cen wydają się zadowalające, powinny być jednak rakowane z osroŝnością. Szczególnie waŝny jes bowiem fak, Ŝe choć sarano się, by przedział uczący był jak najdłuŝszy, nie udało się nim objąć, zdaniem auorki, wysarczająco zróŝnicowanych faz cyklu giełdowego. W efekcie próby pogodzenia róŝnych względów meryorycznych obejmował on ylko 506 sesji, odbywających się w okresie 3 sycznia grudnia 6 Przyjęo przy ym załoŝenie o równości wariancji wskaźników w klasach. 7 Na podsawie publikacji jednego z pierwszych uczniów i jednocześnie współpracownika Ch. Dowa - W. P. Hamilona, znanych pod yułem The Sock Marke Baromeer, publikowanych przez Barron s w laach oraz na podsawie L. Sevens, Essenial Technical Analysis. Tools and Techniques o Spo Marke Trends, John Wiley & Sons, New York 00, s. 0 8 J. Murphy, Analiza echniczna. Obszerny podręcznik meod i sraegii inwesycyjnych sosowanych na rynkach kapiałowych i erminowych, WIG Press, Warszawa 995, s. 8 9 Parz: T. Plummer, Psychologia rynków finansowych, WIG-Press, Warszawa 995 3

4 005 roku. WaŜnym ograniczeniem długości ego przedziału był chociaŝby fak, Ŝe opymalne warości paramerów przyjmują bardzo duŝe warości, sąd spora część sesji Giełdy Warszawskiej musiała poprzedzać sesje próby uczącej, aby moŝliwe było usalenie warości zmiennych opisujących obieky. Posula osroŝnego rakowania orzymanych wyników wynika równieŝ z faku, Ŝe, w czasie przeprowadzania analiz, sabilność funkcji moŝna było ylko oceniać poprzez ocenę rafności klasyfikacji 50 sesji odbywających się w okresie: sycznia grudnia 007 roku (kierunek zmian cen nasępujący po osaniej sesji z ego przedziału usalono na podsawie ceny zamknięcia w dniu 8 grudnia 007 roku) 0. Choć przedział en objął sesje spoza zbioru uczącego, klasyfikację ych obieków nie moŝna nazwać prognozowaniem kierunków zmian cen usalenie kierunku zmian cen nasępującego po 30 grudnia 005 roku (czyli poznanie rzeczywisej przynaleŝności osaniego obieku ze zbioru uczącego), wymagało znajomości ceny zamknięcia na sesji w dniu 9 grudnia 006 roku. Wskazane 50 sesji moŝna zaem określić próbą quasiwalidacyjną. Klasyfikacja obieków z przedziału quasi-walidacyjnego ma ę prakyczna zaleę, Ŝe umoŝliwia odpowiedź na pyanie: czy moŝna oczekiwać pozyywnego, czy negaywnego wyniku inwesycyjnego, jeŝeli kupiono akcje analizowanej spółki na sesji przedziału quasi-walidacyjnego i akcje e zamierza się urzymać w porfelu inwesycyjnym przez okres 50 sesji? Meoda nie mogła być jednak zasosowana w celu wygenerowania sygnałów do kupna akcji. W syuacji, gdy zakres doychczasowych badań był ograniczony relaywnie krókim funkcjonowaniem GPW w Warszawie, dalsze badania nad efekami połączenia analizy dyskryminacyjnej i analizy wskaźników echnicznych wydają się uzasadnione zwłaszcza w odniesieniu do spółek z indeksu WIG0. Trudność konynuacji badań nad moŝliwością konsruowania prognoz jakościowych zmian cen akcji największych i najbardziej płynnych moŝe mieć jednak swe źródło w ym, Ŝe skład indeksu się zmienia. Co więcej, większość spółek worzących obecnie en indeks była wprowadzana do obrou giełdowego relaywnie późno a zaem jednoczesne wydłuŝanie przedziału uczącego i wyodrębnianie przedziału walidacyjnego jes częso niewykonalne. Wobec ego ypu problemów, naleŝy rozwaŝyć zasosowanie meody w odniesieniu do samego indeksu akie posępowanie pozwoli swierdzić, czy meoda a moŝe okazać się skueczną meodą prognozowania koniunkury na giełdzie.. Przedmio, zakres i przebieg badań Biorąc pod uwagę wyniki doychczasowych badań nad prezenowaną meodą usalania prognoz jakościowych zmian cen, posanowiono skonsruować i ocenić funkcję dyskryminacyjną, kóra umoŝliwiłaby określenie, czy poszczególne sesje giełdowe poprzedzają wzros, czy moŝe spadek warości indeksu spółek największych i najbardziej płynnych, przy rocznym horyzoncie inwesycyjnym. Poszczególne sesje giełdowe będą na jej podsawie klasyfikowane do jednej z nasępujących klas. 0 Zakres czasowy analiz usalono próbując pogodzić roŝne kryeria meryoryczne. Określenie zaproponowane przez auorkę. Przykładowo, gdyby chcieć konynuować opisywane wcześniej badania w odniesieniu do spółek indeksu WIG 0, badania objęłyby ylko dwie spółki: BRE i KGHM. 4

5 G : ( WIG0 WIG0 ) 0} lub G : ( WIG0 WIG0 ) 0}, = { > gdzie: WIG0 warość indeksu na zamknięciu -ej sesji. = { W roli poencjalnych zmiennych dyskryminujących posanowiono przyjąć nasępujące wskaźniki echniczne (obok nazwy podano przyjęe oznaczenia): wskaźnik zmian ROC(p), wskaźnik momenum M(p), wskaźnik siły względnej RSI RSI(p), wskaźnik wykupienia/wyprzedania %K(p), zmodyfikowany wskaźnik wykupienia WW(p), wskaźnik konwergencji/dywergencji średnich SR(p), współczynnik zakresu odchyleń WZO(p), wskaźnik akumulacji wolumenu VA(p), wskaźnik akumulacji-dysrybucji ACC/DST(p), ilościowy wskaźnik bilansu OBVi(p), warościowy wskaźnik bilansu OBVw(p), wskaźnik zmian wskaźnika akumulacji wolumenu DVA(p), wskaźnik zmian wskaźnika akumulacji-dysrybucji DACC/DST(p), wskaźnik wolumenu WVOL(p), przy czym symbol p i p oznaczają, odpowiednio, paramer i dwuelemenowy wekor paramerów, dla kórych usalono warości danego wskaźnika. Wydaje się, Ŝe w przypadku większości wskaźników prezenacja formuł ich wyznaczania jes zbędna wskaźniki e są ypowymi wskaźnikami echnicznymi, o kórych konsrukcji moŝna przeczyać w większości opracować poświęconych analizie echnicznej 3. Tylko niekóre wskaźniki sanowią w większym lub mniejszym sopniu propozycje własne auorki (doyczy o wskaźnika DVA(p) i DACC/DST(p)), WW(p) oraz WVOL(p)). Wskaźniki DVA(p,p ) i DACC/DST(p,p ) skonsruowano ak, by wyraŝały p -okresową średnią zmianę bezwzględną znanych wskaźników (odpowiednio): akumulacji wolumenu VA(p ) oraz akumulacjidysrybucji ACC/DST(p ). Wskaźnik wolumenu miał być, w zamyśle auorki, wskaźnikiem, kóry równieŝ łączy informacje o zmianie ceny i owarzyszącej emu wielkości obroów, przy czym, w przeciwieńswie do znanych i popularnych wskaźników OBVi, OBVw, VA i ACC/DST, jes on wskaźnikiem niekumulacyjnym. Niekumulacyjna konsrukcja wskaźnika sprawia, Ŝe większe znaczenie dla analiyka nabiera sam poziom ego wskaźnika, a nie zmiany ego poziomu a zaem isoa jego analizy jes bardziej zgodna z isoą analizy dyskryminacyjnej. Jego konsrukcja jes nasępująca: WVOL( p) WIG0 WIG0 = WIG0 p p p τ = 0 Vol τ, gdzie: p > 0. Naomias wskaźnik nazwany jako zmodyfikowany wskaźnik wykupienia-wyprzedania miał, w zamyśle auorki, nawiązywać do wskazywanego przez finanse behawioralne błędu w ocenie informacji zw. błędu zakowiczenia, polegającego na ym, Ŝe podsawą oceny bieŝącego poziomu cen jes hisoryczna cena, z jakiegoś względu zapamięana, nazywana kowicą. Wydaje się, Ŝe aką kowicą moŝe być hisoryczna cena maksymalna jeŝeli bieŝąca cena zbliŝa się do poziomu ceny maksymalnej moŝe o być odbierane jako zapowiedź spadku cen. Sąd warości wskaźnika usalano nasępująco: WW ( p) WIG0 = max{maxwig0, maxwig0, KmaxWIG0 p 00 ;}, dla p > 0 3 Auorka opierała się w szczególności na pozycjach: J. Murphy, Analiza..., op. ci.; W. Tarczyński, Rynki kapiałowe. Meody ilościowe. Vol I. Analiza echniczna. analiza fundamenalna, Agencja Wydawnicza Place, Warszawa 997 5

6 gdzie: maxwig0 - maksymalna warość indeksu na -ej sesji. Waro równieŝ wyjaśnić, Ŝe do konsrukcji wskaźnika konwergencji/dywergencji średnich wykorzysuje się średnie zwykłe (arymeyczne) lub średnie waŝone w badaniach zasosowano jednak pierwszą konwencję 4, sąd fomułę, określającą konsrukcję wskaźnika, moŝna zapisać nasępująco: WIG0 τ WIG0 τ τ = 0 i= 0 SR( p; p ) = SR( WIG0; p) SR( WIG0; p ) =,gdzie : p > p 0. p + p + Wszyskie paramery wskaźników echnicznych poddano kalibracji ak, by spełnić nasępujące kryerium: p p FC ( p ; h) = i x ( p; h) x i i i s ( p; h) ( p; h) max gdzie: x i ( p ; ), x i ( p ; ) o oceny średnich warości i-ego wskaźnika w wyróŝnionych klasach, uzyskane h h na podsawie obserwacji ze zbioru uczącego, zaś s i ( p ; h) o ocena wariancji i-ego wskaźnika, wyznaczona przy załoŝeniu, Ŝe wariancje wskaźników w klasach są równe 5. Zarówno kalibrację paramerów, jak i szacowanie paramerów funkcji dyskryminacyjnej przeprowadzono na podsawie obieków z próby uczącej. Zakresy przedziału uczącego, a akŝe zakresy przedziału walidacyjnego usalono ak, by ocenić róŝne aspeky sosowania proponowanej meody. WyróŜniono rzy przypadki analizy. W pierwszym przypadku (przypadek 0 ): - przedział uczący objął 506 sesji z okresu 4 sycznia grudnia 005 roku, - przedział quasi-walidacyjny objął 5 sesji z okresu sycznia grudnia 006 roku, - przedział walidacyjny (sensu srice) objął sesji z okresu sycznia października 007 roku. W ym przypadku moŝliwa będzie zaem ocena rafności prognoz sawianych na podsawie skonsruowanej funkcji. Poencjalna wadą akiego zakresu czasowego analizy jes jednak fak, Ŝe przedział uczący nie obejmuje, jak się wydaje, wysarczająco zróŝnicowanych faz cyklu. W drugim przypadku (przypadek 0 ): - przedział uczący objął 757 sesji z okresu 4 sycznia grudnia 006 roku, - przedział quasi-walidacyjny objął ylko sesji 6 z okresu sycznia października 007 roku, 4 Z uwagi na ograniczenia sprzęowe, zrezygnowano ze średniej waŝonej, bowiem jej sosowanie jeszcze bardziej skomplikowałoby obliczenia wymagałoby opymalizowania wag. 5 Pierwonie nie było podsaw, by zakładać, Ŝe wariancje wskaźników echnicznych w okresach poprzedzających wzrosy cen róŝnią się od odpowiednich wariancji w okresach poprzedzających spadki cen. Jednocześnie, nie znając warości paramerów, rudno jes zweryfikować hipoezę o równości wariancji. 6 W czasie przygoowania arykułu dysponowano danymi o wynikach sesji do końca października 008 roku. 6

7 - przedział prognozowania objął 50 sesji z okresu lisopada października 008 roku, dla kórych rzeczywisa przynaleŝność nie byłą znana, przy czym moŝna powiedzieć, Ŝe w przypadku 39 sesji posawiono quasi-prognozy. W związku z ym, Ŝe akualizacja danych, wykorzysywanych do konsrukcji narzędzia prognosycznego, wydaje się uzasadniona, rozwaŝono równieŝ rzeci przypadek (przypadek 3 0 ): - przedział uczący objął 968 sesji z okresu 4 sycznia października 007, - przedział quasi-walidacyjny objął 50 sesji z okresu lisopada października 008, przy czym rzeczywisa przynaleŝność nie była znana. We wszyskich rzech przypadkach, w celu usalenia osaecznego zbioru zmiennych funkcji dyskryminacyjnych posanowiono zasosować procedurę krokową wprzód do funkcji dołączano en wskaźnik echniczny, kóry przy poziomie isoności 0,0, przyczyniał się do isonej poprawy procesu dyskryminacji. 3. Prezenacja wyników Prezenując orzymane wyniki, w pierwszej kolejności waro zwrócić uwagę na ineresujące poznawczo rezulay kalibracji paramerów wskaźników echnicznych. Warości opymalne paramerów orzymane w rzech analizowanych przypadkach zesawiono w abeli. Tabela. Wyniki kalibracji paramerów wskaźników echnicznych dla róŝnych przedziałów uczących Przypadek Daa począkowa 4 sycznia sycznia sycznia 000 Daa końcowa 9 grudnia grudnia października 007 Wskaźnik Paramery opymalne ROC M RSI WWmod %K SR ;500 ;500 ;308 OBVil OBVwar ACC/DST VA WVOL ACC/DST 0;500 5;0 0;500 VA ;500 ;500 0;500 Źródło: Opracowanie własne 7

8 Ławo zauwaŝyć, Ŝe dla większości wskaźników opymalne warości paramerów pozosały sabilne. Dodakowo waro zwrócić uwagę, Ŝe nawe, gdy dana warość opymalna parameru w przypadku i-ym róŝni się od warości opymalnej ego parameru w przypadku j-ym, o jednak najczęściej funkcja celu przypadku j-ego osiągała dla ej warości parameru maksimum lokalne. Oczywiście nie bez znaczenia dla uzyskanych wyników pozosaje fak, Ŝe w większym lub mniejszym sopniu przedziały uczące miały cześć wspólną. Niemniej, pamięając o ym, Ŝe w przypadku o analizą objęo okres hossy, a w przypadku 3 0 równieŝ okres bessy, uzyskanie bardzo zbliŝonych warości opymalnych naleŝy ocenić bardzo pozyywnie. Fak en zwiększa bowiem prakyczne walory proponowanej meody, jak równieŝ świadczyć moŝe o nieprzypadkowości orzymywanych wyników. W kolejnych abelach (abele -5) zaprezenowano miary jakości oszacowanych funkcji dyskryminacyjnych. Pierwszą z zasosowanych miar jes saysyka Λ-Wilksa modelu 7, kóra moŝe zosać wykorzysywana do weryfikacji hipoezy o równości cenroid w klasach wobec hipoezy alernaywnej, mówiącej, Ŝe wekory średnich warości zmiennych są isonie róŝne. Jes o moŝliwe, dzięki emu, Ŝe kryerium Wilksa moŝe zosać przekszałcone w saysykę o rozkładzie F-Fishera-Snedecora 8. Uzyskane warości obu saysyki podano w abelach. We wszyskich rzech przypadkach warość saysyki Λ-Wilksa modelu ukszałowała się na dosyć niskim poziomie, a odpowiadająca warość saysyki F jes na yle wysoka, Ŝe daje silne podsawy do odrzucenia hipoezy o równości wekorów warości średnich zmiennych dyskryminujących. MoŜna zaem swierdzić, Ŝe wysąpiło wyraźne zróŝnicowanie obieków w wyróŝnionych klasach. Tabela. Współczynniki rafnych klasyfikacji i inne charakerysyki funkcji dyskryminacyjnej, uzyskane w przypadku 0 Zakresy analizy Przedział uczący Przedział Q-walidacyjny Przedział walidacyjny Daa począkowa 4 sycznia 000 sycznia 006 sycznia 007 Daa końcowa 9 grudnia grudnia października 007 Numery obserwacji Udział wzrosów 6,95% 00%,80% Charakerysyki f.d. Λ -Wilksa=0,68; F(9;496)=854,59* Uzyskane współczynniki rafnych klasyfikacji (w %) Zakres dla W T spadki 99,83 spadki - spadki 00 wzrosy 95,8 wzrosy 87,5 wzrosy 0,00 5 *Pole pod prawym ogonem rozkładu jes mniejsze niŝ 0, 0. Źródło: Obliczenia własne razem 97,0 razem 87,5 razem 00 7 Waro przypomnieć, Ŝe przyjmuje ona warości z przedziału 0 ;, przy czym zbiór zmiennych ma ym wyŝszą moc dyskryminacyjną, im niŝsza jes warość saysyki. 8 Sposób wyznaczenia saysyki Λ-Wilksa i jej ransformację w saysykę F zaprezenowano np. w A.D. Aczel, Saysyka w zarządzaniu, PWN, Warszawa 000, s oraz w: D. Wiśniewska, O isocie..., ar. ci., s

9 Z prakycznego punku widzenia, znacznie ciekawszym aspekem jakości funkcji dyskryminacyjnych jes niewąpliwie rafność klasyfikacji dokonywanych na podsawie jej warości. Podsawą oceny jakości funkcji jes w ym przypadku zw. macierz klasyfikacji, a podsawowymi miernikami jakości jes ogólny (globalny) oraz indywidualne współczynniki rafnych klasyfikacji 9. Analizując orzymane w przypadku 0 wyniki (zesawione w abeli ), waro zwrócić uwagę, Ŝe w przedziale uczącym ponad 97% sesji zosało poprawnie zaklasyfikowanych. Co więcej wysoka jakość funkcji dyskryminacyjnej zosała urzymana zarówno w przedziale quasi-walidacyjnym, jak i w przedziale walidacyjnym. Te bardzo zadowalające wyniki uzyskano w, jak się wydaje, niekorzysnych, bowiem zmiennych warunkach o ile w przedziale uczącym około 6% sesji poprzedzało wzrosy warości indeksu, ak w kolejnych podokresach udział obieków z klasy G wynosił kolejno 00% i,8%. Oceniając uzyskane wyniki waro równieŝ zwrócić uwagę, Ŝe choć wśród opinii doyczących moŝliwości przewidzenia obecnego kryzysu finansowego i związanej z nim bessy dominują opinie scepyczne, o jednak prognozy uzyskane na podsawie proponowanej meody okazały się rafne. W ym momencie za wadę ej meody moŝna jednak uznać fak, Ŝe zakres badań nad efekami jej zasosowań mógł być uznany za niewysarczający, by móc w sosownym momencie zaufać wygenerowanym na jej podsawie sygnałom. Tabela 3. Współczynniki rafnych klasyfikacji i inne charakerysyki funkcji dyskryminacyjnej, uzyskane w przypadku 0 Zakresy analizy Przedział uczący Przedział Q-walidacyjny Przedział prognozowania Daa począkowa 4 sycznia 000 sycznia 007 lisopada 007 Daa końcowa 9 grudnia października października 008 Numery obserwacji Udział wzrosów 67,40%,8% - Charakerysyki f.d. Λ-Wilksa=0,678; F(9;747)=96,* Uzyskane współczynniki rafnych klasyfikacji wzrosy 96, wzrosy 00 spadki 00 spadki 78 Nie wygenerowano Zakres dla WT razem 97,38 razem 78,67 sygnałów do kupna 5 *Pole pod prawym ogonem rozkładu jes mniejsze niŝ 0, 0. Źródło: Obliczenia własne Analizując wyniki orzymane w przypadku 0 (zesawione w abeli 3), naleŝy zwrócić uwagę, Ŝe i w ym przypadku jakość klasyfikacji obieków w przedziale uczącym jes wysoce zadowalająca współczynnik rafnych klasyfikacji równieŝ wyniósł ponad 97%. Wprawdzie jakość klasyfikacji obieków ze 9 Parz: D. Hadasik, Upadłość przedsiębiorsw w Polsce i meody jej prognozowania, Wydawnicwo AE w Poznaniu, Poznań 998, s

10 zbioru quasi-walidacyjnego nieco się pogorszyła, o w syuacji ak duŝego zróŝnicowania prób, pod względem udziału obieków z poszczególnych klas, współczynnik rafnych klasyfikacji na poziomie 78,67% wciąŝ moŝna uznać za zadowalający. Niepokojącym jes jedynie fak, Ŝe wydłuŝenie przedziału uczącego nie przyczyniło się do poprawy jakości klasyfikacji obieków spoza ego zbioru. Tabela 4. Współczynniki rafnych klasyfikacji i inne charakerysyki funkcji dyskryminacyjnej uzyskane w przypadku 3 0 Zakresy analizy Przedział uczący Przedział Q-walidacyjny Daa począkowa 4 sycznia 000 lisopada 007 Daa końcowa 3 października października 008 Numery obserwacji Udział wzrosów 60,90% - Charakerysyki f.d. Λ -Wilksa=0,; F(0;967)=68,9;* Uzyskane współczynniki rafnych klasyfikacji wzrosy 96,3 spadki 96,46 Nie wygenerowano Zakres dla WT razem 96,6 sygnałów do kupna 5 *Pole pod prawym ogonem rozkładu jes mniejsze niŝ 0, 0. Źródło: Obliczenia własne Analizując dane zesawione w abeli 4, moŝna zauwaŝyć, Ŝe równieŝ w przypadku 3 0, rafność klasyfikacji obieków ze zbioru uczącego moŝna oceniać bardzo wysoko w ponad 96% sesji właściwie określono kierunek zmian indeksu WIG0. Odnosząc en wynik do rezulaów zasosowania proponowanej meody w dwóch wcześniejszych przypadkach, moŝna by oczekiwać, Ŝe analogicznie jakość klasyfikacji pozosanie wysoka przynajmniej w zbiorze quasi-walidacyjnym. Niesey warość funkcji dyskryminacyjnej uzyskana dla sesji ze zbioru quasi-walidacyjnego nie pozwala zaklasyfikować ych sesji do grupy okresów poprzedzających wzrosy cen w długim (50-sesyjnym) okresie. Klasyfikacje nie zaleŝą od ego, czy przyjęy zosanie równy czy moŝe proporcjonalny do liczebności obieków poziom prawdopodobieńswa a priori przynaleŝności obieków do klas. Wyniki e są zgodne z prognozami posawionymi na podsawie funkcji skonsruowanej w przypadku Podsumowanie Zaprezenowane w arykule badania wskazują, Ŝe konsrukcja funkcji dyskryminacyjnej oparej na wskaźnikach analizy echnicznej okazała się w pewnym okresie skueczną meodą usalania prognoz kierunków zmian warości indeksu WIG0, a obserwowane od drugiej połowy 007 roku spadki warości ego indeksu nie powinny być zaskoczeniem dla uŝykownika meody. Za waŝny wynik poznawczy auorka uznaje równieŝ zaobserwowane podobieńswo opymalnych warości paramerów wskaźników echnicznych. Rozpoczynając badania empiryczne, związane z niniejszym arykułem, auorka miała nadzieję, Ŝe uzyska powierdzenie swych inuicyjnych prognoz. Po części wiedza o isnieniu anomalii giełdowej, 0

11 przejawiającej się wysoką skuecznością sraegii przeciwnego inwesowania, a po części (być moŝe niesłuszne) przekonanie, Ŝe osanie spadki cen są przejawem paniki inwesorów, skłoniły ją do opinii, Ŝe nadszedł właściwy okres do zakupu akcji na GPW w Warszawie. Uzyskane na podsawie oszacowanych funkcji dyskryminacyjnych wyniki niesey ego nie powierdziły. Wskazują one, Ŝe spadki cen będą konynuowane lub wysąpi rend horyzonalny. NiezaleŜnie od ego, na ile wiarygodne wydają się obecnie orzymane prognozy, ware będą zweryfikowania. Wyniki ej weryfikacji będą, w opinii, auorki sanowić waŝne kryerium oceny skueczności proponowanej meody. Lieraura:. Aczel A.D., Saysyka w zarządzaniu, PWN, Warszawa 000. Hadasik D., Upadłość przedsiębiorsw w Polsce i meody jej prognozowania, Wydawnicwo AE w Poznaniu, Poznań Hamilon W. P., The Sock Marke Baromeer, w: Barron s, L. Sevens, Essenial Technical Analysis. Tools and Techniques o Spo Marke Trends, John Wiley & Sons, New York 00, s Murphy J., Analiza echniczna. Obszerny podręcznik meod i sraegii inwesycyjnych sosowanych na rynkach kapiałowych i erminowych, WIG Press, Warszawa 995, s Szyszka A, Wycena Papierów warościowych na rynku kapiałowym w świele finansów behawioralnych, Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Prace Habiliacyjne, Nr 35, Poznań 007, 7. Tarczyński W., Rynki kapiałowe. Meody ilościowe. Vol I. Analiza echniczna. analiza fundamenalna, Agencja Wydawnicza Place, Warszawa Wiśniewska D., O isocie i efekach połączenia analizy echnicznej i analizy dyskryminacyjnej w aspekcie prognozowania kierunków zmian cen, w: Wybrane problemy rynku pienięŝnego i kapiałowego, red. Przybylska-Kapuścinska W., Zeszyy Naukowe Nr 80, Wydawnicwo AE w Poznaniu, Poznań 007; 9. Wiśniewska D., Opymalizacja paramerów wybranych wskaźników echnicznych na porzeby prognozowania kierunków zmian cen akcji, w: Prace z ekonomerii finansowej, red. Appenzeller D., Zeszyy Naukowe Nr 84, Wydawnicwo AE w Poznaniu, Poznań Zielonka P., Behawioralne aspeky inwesowania na rynku papierów warościowych, CeDeWu.PL Wydawnicwo fachowe, Warszawa 006.

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE IX Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 6 8 września 005 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Pior Fiszeder Uniwersye Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych**

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych** Ekonomia Menedżerska 2009, nr 6, s. 119 128 Marek Łukasz Michalski* Analiza meod oceny efekywności inwesycji rzeczowych** 1. Wsęp Podsawowymi celami przedsiębiorswa w długim okresie jes rozwój i osiąganie

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODEE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Joanna Małgorzaa andmesser Szkoła Główna

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TESTU PERRONA DO BADANIA PUNKTÓW ZWROTNYCH INDEKSÓW GIEŁDOWYCH: WIG, WIG20, MIDWIG I TECHWIG

ZASTOSOWANIE TESTU PERRONA DO BADANIA PUNKTÓW ZWROTNYCH INDEKSÓW GIEŁDOWYCH: WIG, WIG20, MIDWIG I TECHWIG Doroa Wikowska, Anna Gasek Kaedra Ekonomerii i Informayki SGGW dwikowska@mors.sggw.waw.pl ZASTOSOWANIE TESTU PERRONA DO BADANIA PUNKTÓW ZWROTNYC INDEKSÓW GIEŁDOWYC: WIG, WIG2, MIDWIG I TECWIG Sreszczenie:

Bardziej szczegółowo

EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE WPROWADZENIE

EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE WPROWADZENIE Paweł Kobus, Rober Pierzykowski Kaedra Ekonomerii i Informayki SGGW e-mail: pawel.kobus@saysyka.info EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE Sreszczenie: Do modelowania asymerycznego wpływu dobrych i złych informacji

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Piontek Weryfikacja modeli Blacka-Scholesa dla opcji na WIG20

Krzysztof Piontek Weryfikacja modeli Blacka-Scholesa dla opcji na WIG20 Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego we Wrocławiu Wydział Zarządzania i Informayki Kaedra Inwesycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Krzyszof Pionek Weryfikacja modeli Blacka-Scholesa oraz AR-GARCH

Bardziej szczegółowo

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego 252 Dr Wojciech Kozioł Kaedra Rachunkowości Uniwersye Ekonomiczny w Krakowie Sała poencjalnego wzrosu w rachunku kapiału ludzkiego WSTĘP Prowadzone do ej pory badania naukowe wskazują, że poencjał kapiału

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Kaarzyna Halicka Poliechnika Białosocka, Wydział Zarządzania, Kaedra Informayki Gospodarczej i Logisyki, e-mail: k.halicka@pb.edu.pl Jusyna Godlewska

Bardziej szczegółowo

Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 6 R = Ocena wyników zarządzania portfelem. Pomiar wyników zarządzania portfelem. Dr Katarzyna Kuziak

Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 6 R = Ocena wyników zarządzania portfelem. Pomiar wyników zarządzania portfelem. Dr Katarzyna Kuziak Ocena wyników zarządzania porelem Analiza i Zarządzanie Porelem cz. 6 Dr Kaarzyna Kuziak Eapy oceny wyników zarządzania porelem: - (porolio perormance measuremen) - Przypisanie wyników zarządzania porelem

Bardziej szczegółowo

Parytet stóp procentowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUSD

Parytet stóp procentowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUSD Parye sóp procenowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUD Marcin Gajewski Uniwersye Łódzki 4.12.2008 Parye sóp procenowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUD Niezabazpieczony UIP)

Bardziej szczegółowo

Transakcje insiderów a ceny akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.

Transakcje insiderów a ceny akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Agaa Srzelczyk Transakcje insiderów a ceny akcji spółek noowanych na Giełdzie Papierów Warościowych w Warszawie S.A. Wsęp Inwesorzy oczekują od każdej noowanej na Giełdzie Papierów Warościowych spółki

Bardziej szczegółowo

Efekty agregacji czasowej szeregów finansowych a modele klasy Sign RCA

Efekty agregacji czasowej szeregów finansowych a modele klasy Sign RCA Joanna Górka * Efeky agregacji czasowej szeregów finansowych a modele klasy Sign RCA Wsęp Wprowadzenie losowego parameru do modelu auoregresyjnego zwiększa możliwości aplikacyjne ego modelu, gdyż pozwala

Bardziej szczegółowo

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE Wnioskowanie saysyczne w ekonomerycznej analizie procesu produkcyjnego / WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE W EKONOMETRYCZNEJ ANAIZIE PROCESU PRODUKCYJNEGO Maeriał pomocniczy: proszę przejrzeć srony www.cyf-kr.edu.pl/~eomazur/zadl4.hml

Bardziej szczegółowo

Wyzwania praktyczne w modelowaniu wielowymiarowych procesów GARCH

Wyzwania praktyczne w modelowaniu wielowymiarowych procesów GARCH Krzyszof Pionek Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu Wyzwania prakyczne w modelowaniu wielowymiarowych procesów GARCH Wsęp Od zaproponowania przez Engla w 1982 roku jednowymiarowego modelu klasy ARCH, modele

Bardziej szczegółowo

OeconomiA copernicana. Małgorzata Madrak-Grochowska, Mirosława Żurek Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

OeconomiA copernicana. Małgorzata Madrak-Grochowska, Mirosława Żurek Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu OeconomiA copernicana 2011 Nr 4 Małgorzaa Madrak-Grochowska, Mirosława Żurek Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu TESTOWANIE PRZYCZYNOWOŚCI W WARIANCJI MIĘDZY WYBRANYMI INDEKSAMI RYNKÓW AKCJI NA ŚWIECIE

Bardziej szczegółowo

Zerowe stopy procentowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR

Zerowe stopy procentowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR Zerowe sopy procenowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR 111 seminarium BRE-CASE Warszaw awa, 25 lisopada 21 Plan Wprowadzenie Hipoezy I, II, III i IV Próba (zgrubnej)

Bardziej szczegółowo

1.1. Bezpośrednie transformowanie napięć przemiennych

1.1. Bezpośrednie transformowanie napięć przemiennych Rozdział Wprowadzenie.. Bezpośrednie ransformowanie napięć przemiennych Bezpośrednie ransformowanie napięć przemiennych jes formą zmiany paramerów wielkości fizycznych charakeryzujących energię elekryczną

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem. Lista 3

Zarządzanie ryzykiem. Lista 3 Zaządzanie yzykiem Lisa 3 1. Oszacowano nasępujący ozkład pawdopodobieńswa dla sóp zwou z akcji A i B (Tabela 1). W chwili obecnej Akcja A ma waość ynkową 70, a akcja B 50 zł. Ile wynosi pięciopocenowa

Bardziej szczegółowo

Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach ISSN 2083-8611 Nr 219 2015

Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach ISSN 2083-8611 Nr 219 2015 Sudia Ekonomiczne. Zeszyy Naukowe Uniwersyeu Ekonomicznego w Kaowicach ISSN 2083-86 Nr 29 205 Alicja Ganczarek-Gamro Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach Wydział Informayki i Komunikacji Kaedra Demografii

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE WŁASNOŚCI SZEREGÓW STÓP ZWROTU SKOŚNOŚĆ ROZKŁADÓW

MODELOWANIE WŁASNOŚCI SZEREGÓW STÓP ZWROTU SKOŚNOŚĆ ROZKŁADÓW Krzyszof Pionek Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu MODELOWANIE WŁASNOŚCI SZEREGÓW STÓP ZWROTU SKOŚNOŚĆ ROZKŁADÓW Wprowadzenie Współczesne zarządzanie ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Nie(efektywność) informacyjna giełdowego rynku kontraktów terminowych w Polsce

Nie(efektywność) informacyjna giełdowego rynku kontraktów terminowych w Polsce Zeszyy Naukowe Uniwersyeu Szczecińskiego nr 862 Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 75 (2015) DOI: 10.18276/frfu.2015.75-16 s. 193 204 Nie(efekywność) informacyjna giełdowego rynku konraków erminowych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KOSZTAMI UTRZYMANIA GOTÓWKI W ODDZIAŁACH BANKU KOMERCYJNEGO

ZARZĄDZANIE KOSZTAMI UTRZYMANIA GOTÓWKI W ODDZIAŁACH BANKU KOMERCYJNEGO ZARZĄDZANIE KOSZTAMI UTRZYMANIA GOTÓWKI W ODDZIAŁACH BANKU KOMERCYJNEGO Sreszczenie Michał Barnicki Poliechnika Śląska, Wydział Oranizacji i Zarządzania Monika Odlanicka-Poczobu Poliechnika Śląska, Wydział

Bardziej szczegółowo

POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE

POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE Anea Kłodzińska, Poliechnika Koszalińska, Zakład Ekonomerii POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE Sopy procenowe w analizach ekonomicznych Sopy procenowe

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE ZUŻYCIA CIEPŁEJ I ZIMNEJ WODY W SPÓŁDZIELCZYCH ZASOBACH MIESZKANIOWYCH

PROGNOZOWANIE ZUŻYCIA CIEPŁEJ I ZIMNEJ WODY W SPÓŁDZIELCZYCH ZASOBACH MIESZKANIOWYCH STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 15 Barbara Baóg Iwona Foryś PROGNOZOWANIE ZUŻYCIA CIEPŁEJ I ZIMNEJ WODY W SPÓŁDZIELCZYCH ZASOBACH MIESZKANIOWYCH Wsęp Koszy dosarczenia wody

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku projekt

Analiza rynku projekt Analiza rynku projek A. Układ projeku 1. Srona yułowa Tema Auor 2. Spis reści 3. Treść projeku 1 B. Treść projeku 1. Wsęp Po co? Na co? Dlaczego? Dlaczego robię badania? Jakimi meodami? Dla Kogo o jes

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH SaSof Polska, el. 12 428 43 00, 601 41 41 51, info@sasof.pl, www.sasof.pl WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH Joanna Maych, Krajowy Depozy Papierów

Bardziej szczegółowo

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XIII/3, 202, sr. 253 26 ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI Adam Waszkowski Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków

Bardziej szczegółowo

Analiza efektywności kosztowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego

Analiza efektywności kosztowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego TRANSFORM ADVICE PROGRAMME Invesmen in Environmenal Infrasrucure in Poland Analiza efekywności koszowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego koszu jednoskowego dr Jana Rączkę Warszawa, 13.06.2002 2 Spis reści

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012 MAŁGORZATA WASILEWSKA PORÓWNANIE METODY NPV, DRZEW DECYZYJNYCH I METODY OPCJI REALNYCH W WYCENIE PROJEKTÓW

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE EFEKTU DŹWIGNI W FINANSOWYCH SZEREGACH CZASOWYCH

MODELOWANIE EFEKTU DŹWIGNI W FINANSOWYCH SZEREGACH CZASOWYCH Krzyszof Pionek Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu Wsęp MODELOWANIE EFEKTU DŹWIGNI W FINANSOWYCH SZEREGACH CZASOWYCH Nowoczesne echniki zarządzania ryzykiem rynkowym

Bardziej szczegółowo

METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH

METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH Krzyszof Jajuga Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu, Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Wprowadzenie W osanich kilkunasu laach na świecie obserwuje się dynamiczny

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH dr inż. Rober Sachniewicz METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Jednymi z licznych celów i zadań przedsiębiorswa są: - wzros warości przedsiębiorswa

Bardziej szczegółowo

O pewnym algorytmie rozwiązującym problem optymalnej alokacji zasobów. Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE

O pewnym algorytmie rozwiązującym problem optymalnej alokacji zasobów. Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE O pewnym algorymie rozwiązującym problem opymalnej alokacji zasobów Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE W kierowaniu firmą Zarząd częso saje wobec problemu rozdysponowania (alokacji)

Bardziej szczegółowo

Dobór przekroju żyły powrotnej w kablach elektroenergetycznych

Dobór przekroju żyły powrotnej w kablach elektroenergetycznych Dobór przekroju żyły powronej w kablach elekroenergeycznych Franciszek pyra, ZPBE Energopomiar Elekryka, Gliwice Marian Urbańczyk, Insyu Fizyki Poliechnika Śląska, Gliwice. Wsęp Zagadnienie poprawnego

Bardziej szczegółowo

Kobiety w przedsiębiorstwach usługowych prognozy nieliniowe

Kobiety w przedsiębiorstwach usługowych prognozy nieliniowe Pior Srożek * Kobiey w przedsiębiorswach usługowych prognozy nieliniowe Wsęp W dzisiejszym świecie procesy społeczno-gospodarcze zachodzą bardzo dynamicznie. W związku z ym bardzo zmienił się sereoypowy

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM

PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM prof. dr hab. Paweł Dimann 1 Znaczenie prognoz w zarządzaniu firmą Zarządzanie firmą jes nieusannym procesem podejmowania decyzji, kóry może być zdefiniowany

Bardziej szczegółowo

O PEWNYCH KRYTERIACH INWESTOWANIA W OPCJE NA AKCJE

O PEWNYCH KRYTERIACH INWESTOWANIA W OPCJE NA AKCJE MEODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH om XIII/3, 01, sr 43 5 O EWNYCH KRYERIACH INWESOWANIA W OCJE NA AKCJE omasz Warowny Kaedra Meod Ilościowych w Zarządzaniu oliechnika Lubelska e-mail: warowny@pollubpl

Bardziej szczegółowo

EFEKT DNIA TYGODNIA NA GIEŁDZIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH W WARSZAWIE WSTĘP

EFEKT DNIA TYGODNIA NA GIEŁDZIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH W WARSZAWIE WSTĘP Joanna Landmesser Kaedra Ekonomerii i Informayki SGGW e-mail: jgwiazda@mors.sggw.waw.pl EFEKT DNIA TYGODNIA NA GIEŁDZIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH W WARSZAWIE Sreszczenie: W pracy zbadano wysępowanie efeku

Bardziej szczegółowo

PREDYKCJA KURSU EURO/DOLAR Z WYKORZYSTANIEM PROGNOZ INDEKSU GIEŁDOWEGO: WYBRANE MODELE EKONOMETRYCZNE I PERCEPTRON WIELOWARSTWOWY

PREDYKCJA KURSU EURO/DOLAR Z WYKORZYSTANIEM PROGNOZ INDEKSU GIEŁDOWEGO: WYBRANE MODELE EKONOMETRYCZNE I PERCEPTRON WIELOWARSTWOWY B A D A N I A O P E R A C J N E I D E C Z J E Nr 2004 Aleksandra MAUSZEWSKA Doroa WIKOWSKA PREDKCJA KURSU EURO/DOLAR Z WKORZSANIEM PROGNOZ INDEKSU GIEŁDOWEGO: WBRANE MODELE EKONOMERCZNE I PERCEPRON WIELOWARSWOW

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA WARTOŚCI ZAGROŻONEJ VaR (VALUE AT RISK)

KONCEPCJA WARTOŚCI ZAGROŻONEJ VaR (VALUE AT RISK) KONCEPCJA WARTOŚCI ZAGROŻONEJ VaR (VALUE AT RISK) Kaarzyna Kuziak Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu, Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Wprowadzenie W 1994 roku insyucja finansowa JP Morgan opublikowała

Bardziej szczegółowo

Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego we Wrocławiu Katedra Inwestycji Finansowych i Ubezpieczeń

Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego we Wrocławiu Katedra Inwestycji Finansowych i Ubezpieczeń Krzyszof Pionek Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego we Wrocławiu Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Przegląd i porównanie meod oceny modeli VaR Wsęp - Miara VaR Warość zagrożona (warość narażona

Bardziej szczegółowo

SZACOWANIE MODELU RYNKOWEGO CYKLU ŻYCIA PRODUKTU

SZACOWANIE MODELU RYNKOWEGO CYKLU ŻYCIA PRODUKTU B A D A N I A O P E R A C J N E I D E C Z J E Nr 2 2006 Bogusław GUZIK* SZACOWANIE MODELU RNKOWEGO CKLU ŻCIA PRODUKTU Przedsawiono zasadnicze podejścia do saysycznego szacowania modelu rynkowego cyklu

Bardziej szczegółowo

ZJAWISKA SZOKOWE W ROZWOJU GOSPODARCZYM WYBRANYCH KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ZJAWISKA SZOKOWE W ROZWOJU GOSPODARCZYM WYBRANYCH KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Anna Janiga-Ćmiel Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach Wydział Zarządzania Kaedra Maemayki anna.janiga-cmiel@ue.kaowice.pl ZJAWISKA SZOKOWE W ROZWOJU GOSPODARCZYM WYBRANYCH KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Sreszczenie:

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAWY ELEKTRONIKI Badanie Bramki X-OR

LABORATORIUM PODSTAWY ELEKTRONIKI Badanie Bramki X-OR LORTORIUM PODSTWY ELEKTRONIKI adanie ramki X-OR 1.1 Wsęp eoreyczny. ramka XOR ramka a realizuje funkcję logiczną zwaną po angielsku EXLUSIVE-OR (WYŁĄZNIE LU). Polska nazwa brzmi LO. Funkcję EX-OR zapisuje

Bardziej szczegółowo

Obszary zainteresowań (ang. area of interest - AOI) jako metoda analizy wyników badania eye tracking

Obszary zainteresowań (ang. area of interest - AOI) jako metoda analizy wyników badania eye tracking Inerfejs użykownika - Kansei w prakyce 2009 107 Obszary zaineresowań (ang. area of ineres - AOI) jako meoda analizy wyników badania eye racking Pior Jardanowski, Agencja e-biznes Symeria Ul. Wyspiańskiego

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie narzędzi analizy technicznej w bezpośrednim i pośrednim inwestowaniu w towary

Zastosowanie narzędzi analizy technicznej w bezpośrednim i pośrednim inwestowaniu w towary Anna Górska 1 Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków Gospodarczych Szkoła Główna Gospodarswa Wiejskiego Warszawa Zasosowanie narzędzi analizy echnicznej w bezpośrednim i pośrednim inwesowaniu

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 2007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Anna Krauze Uniwersye Warmińsko-Mazurski

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE. Ćwiczenia 2. mgr Dawid Doliński

PROGNOZOWANIE. Ćwiczenia 2. mgr Dawid Doliński Ćwiczenia 2 mgr Dawid Doliński Modele szeregów czasowych sały poziom rend sezonowość Y Y Y Czas Czas Czas Modele naiwny Modele średniej arymeycznej Model Browna Modele ARMA Model Hola Modele analiyczne

Bardziej szczegółowo

PUNKTOWA I PRZEDZIAŁOWA PREDYKCJA PRZEWOZÓW PASAŻERÓW W ŻEGLUDZE PROMOWEJ NA BAŁTYKU W LATACH 2008 2010

PUNKTOWA I PRZEDZIAŁOWA PREDYKCJA PRZEWOZÓW PASAŻERÓW W ŻEGLUDZE PROMOWEJ NA BAŁTYKU W LATACH 2008 2010 STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 15 Chrisian Lis PUNKTOWA I PRZEDZIAŁOWA PREDYKCJA PRZEWOZÓW PASAŻERÓW W ŻEGLUDZE PROMOWEJ NA BAŁTYKU W LATACH 2008 2010 Wprowadzenie Przedmioem

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU ROZLICZENIOWEGO

REGULAMIN FUNDUSZU ROZLICZENIOWEGO REGULAMIN FUNDUSZU ROZLICZENIOEGO przyjęy uchwałą nr 10/60/98 Rady Nadzorczej Krajowego Depozyu Papierów arościowych S.A. z dnia 28 września 1998 r., zawierdzony decyzją Komisji Papierów arościowych i

Bardziej szczegółowo

SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE

SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE Janusz Sowiński, Rober Tomaszewski, Arur Wacharczyk Insyu Elekroenergeyki Poliechnika Częsochowska Aky prawne

Bardziej szczegółowo

dr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Instytut Technik Innowacyjnych EMAG

dr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Instytut Technik Innowacyjnych EMAG dr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Insyu Technik Innowacyjnych EMAG Wykorzysanie opycznej meody pomiaru sężenia pyłu do wspomagania oceny paramerów wpływających na możliwość zaisnienia wybuchu osiadłego pyłu węglowego

Bardziej szczegółowo

ANALIZA DYSKRYMINACYJNA W PROGNOZOWANIU CEN AKCJI I INDEKSÓW GIEŁDOWYCH

ANALIZA DYSKRYMINACYJNA W PROGNOZOWANIU CEN AKCJI I INDEKSÓW GIEŁDOWYCH Dorota Wiśniewska Katedra Ekonometrii Wydział Informatyki i Gospodarki Elektronicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu ANALIZA DYSKRYMINACYJNA W PROGNOZOWANIU CEN AKCJI I INDEKSÓW GIEŁDOWYCH Przegląd

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE KURSÓW WALUTOWYCH NA PRZYKŁADZIE MODELI KURSÓW RÓWNOWAGI ORAZ ZMIENNOŚCI NA RYNKU FOREX

MODELOWANIE KURSÓW WALUTOWYCH NA PRZYKŁADZIE MODELI KURSÓW RÓWNOWAGI ORAZ ZMIENNOŚCI NA RYNKU FOREX Krzyszof Ćwikliński Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Zarządzania, Informayki i Finansów Kaedra Ekonomerii krzyszof.cwiklinski@ue.wroc.pl Daniel Papla Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział

Bardziej szczegółowo

Podstawowe charakterystyki niezawodności. sem. 8. Niezawodność elementów i systemów, Komputerowe systemy pomiarowe 1

Podstawowe charakterystyki niezawodności. sem. 8. Niezawodność elementów i systemów, Komputerowe systemy pomiarowe 1 Podsawowe charakerysyki niezawodności sem. 8. Niezawodność elemenów i sysemów, Kompuerowe sysemy pomiarowe 1 Wsęp Niezawodność o prawdopodobieńswo pewnych zdarzeń Inensywność uszkodzeń λ wyraŝa prawdopodobieńswo

Bardziej szczegółowo

Czy prowadzona polityka pieniężna jest skuteczna? Jaki ma wpływ na procesy

Czy prowadzona polityka pieniężna jest skuteczna? Jaki ma wpływ na procesy Dobromił Serwa Reakcje rynków finansowych na szoki w poliyce pieniężnej.. Wsęp Czy prowadzona poliyka pieniężna jes skueczna? Jaki ma wpływ na procesy ekonomiczne zachodzące w kraju? Czy jes ona równie

Bardziej szczegółowo

E k o n o m e t r i a S t r o n a 1. Nieliniowy model ekonometryczny

E k o n o m e t r i a S t r o n a 1. Nieliniowy model ekonometryczny E k o n o m e r i a S r o n a Nieliniowy model ekonomeryczny Jednorównaniowy model ekonomeryczny ma posać = f( X, X,, X k, ε ) gdzie: zmienna objaśniana, X, X,, X k zmienne objaśniające, ε - składnik losowy,

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 12 MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY MODELI NOWEJ EKONOMII KLASYCZNEJ

ROZDZIAŁ 12 MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY MODELI NOWEJ EKONOMII KLASYCZNEJ Kaarzyna Szarzec ROZDZIAŁ 2 MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY MODELI NOWEJ EKONOMII KLASYCZNEJ. Uwagi wsępne Program nowej ekonomii klasycznej, w kórej nazwie podkreślone są jej związki z ekonomią klasyczną i

Bardziej szczegółowo

1.2.1 Ogólny algorytm podejmowania decyzji... 18. 1.2.2 Algorytm postępowania diagnostycznego... 23. 1.2.3 Analiza decyzyjna... 27

1.2.1 Ogólny algorytm podejmowania decyzji... 18. 1.2.2 Algorytm postępowania diagnostycznego... 23. 1.2.3 Analiza decyzyjna... 27 3 Spis reści Spis reści... 3 Użye oznaczenia... 7 Wsęp i założenia pracy... 9 1. Akualny san wiedzy medycznej i echnicznej związanej zagadnieniami analizy decyzyjnej w chorobach górnego odcinka przewodu

Bardziej szczegółowo

Komputerowa analiza przepływów turbulentnych i indeksu Dow Jones

Komputerowa analiza przepływów turbulentnych i indeksu Dow Jones Kompuerowa analiza przepływów urbulennych i indeksu Dow Jones Rafał Ogrodowczyk Pańswowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Chełmie Wiesław A. Kamiński Uniwersye Marii Curie-Skłodowskie w Lublinie W badaniach porównano

Bardziej szczegółowo

WYCENA KONTRAKTÓW FUTURES, FORWARD I SWAP

WYCENA KONTRAKTÓW FUTURES, FORWARD I SWAP Krzyszof Jajuga Kaedra Inwesycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu WYCENA KONRAKÓW FUURES, FORWARD I SWAP DWA RODZAJE SYMERYCZNYCH INSRUMENÓW POCHODNYCH Symeryczne insrumeny

Bardziej szczegółowo

Struktura sektorowa finansowania wydatków na B+R w krajach strefy euro

Struktura sektorowa finansowania wydatków na B+R w krajach strefy euro Rozdział i. Srukura sekorowa finansowania wydaków na B+R w krajach srefy euro Rober W. Włodarczyk 1 Sreszczenie W arykule podjęo próbę oceny srukury sekorowej (sekor przedsiębiorsw, sekor rządowy, sekor

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności procedury Congruent Specyfication dla małych prób

Ocena efektywności procedury Congruent Specyfication dla małych prób 243 Zeszyy Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu Nr 20/2011 Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu Ocena efekywności procedury Congruen Specyficaion dla małych prób Sreszczenie. Procedura specyfikacji

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 768 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 63 2013

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 768 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 63 2013 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 768 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 63 2013 MAŁGORZATA BOŁTUĆ Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu ZALEŻNOŚĆ POMIĘDZY RYNKIEM SWAPÓW KREDYTOWYCH

Bardziej szczegółowo

z graniczną technologią

z graniczną technologią STUDIA OECOOMICA POSAIESIA 23, vol., no. (25) Uniwersye Ekonomiczny w Poznaniu, Wydział Informayki i Gospodarki Elekronicznej, Kaedra Ekonomii Maemaycznej emil.panek@ue.poznan.pl iesacjonarny model von

Bardziej szczegółowo

ANNA GÓRSKA MONIKA KRAWIEC Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

ANNA GÓRSKA MONIKA KRAWIEC Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 768 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 63 013 ANNA GÓRSKA MONIKA KRAWIEC Szkoła Główna Gospodarswa Wiejskiego w Warszawie BADANIE EFEKTYWNOŚCI INFORMACYJNEJ

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Marketingu i Zarządzania w Lesznie

Wyższa Szkoła Marketingu i Zarządzania w Lesznie Wyższa Szkoła Markeingu i Zarządzania w Lesznie MATERIAŁY ROBOCZE NA ZAJĘCIA Z PRZEDMIOTU BIZNES PLAN Opracowali: dr Jacek Kowalewski mgr Kazimierz Linowski Leszno 2008 2 S P I S T R E Ś C I WPROWADZENIE.

Bardziej szczegółowo

Rozwiązanie uogólnionego problemu optymalnej alokacji zasobów. Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE

Rozwiązanie uogólnionego problemu optymalnej alokacji zasobów. Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE Rozwiązanie uogólnionego problemu opymalnej alokacji zasobów Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE Niniejszy arykuł rozwiązuje problem owary posawiony w [4], dzięki czemu będzie można znaleźć

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ ZYSKU SPÓŁEK IPO NA PRZYKŁADZIE GPW W WARSZAWIE

JAKOŚĆ ZYSKU SPÓŁEK IPO NA PRZYKŁADZIE GPW W WARSZAWIE Rafał Cieślik Uniwersye Warszawski JAKOŚĆ ZYSKU SPÓŁEK IPO NA PRZYKŁADZIE GPW W WARSZAWIE Wprowadzenie Noblisa Joseph E. Sigliz za jedną z pięciu głównych przyczyn obecnego kryzysu gospodarczego uważa

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA NOWEJ METODY OKREŚLANIA ZUŻYCIA TECHNICZNEGO BUDYNKÓW

PROPOZYCJA NOWEJ METODY OKREŚLANIA ZUŻYCIA TECHNICZNEGO BUDYNKÓW Udosępnione na prawach rękopisu, 8.04.014r. Publikacja: Knyziak P., "Propozycja nowej meody określania zuzycia echnicznego budynków" (Proposal Of New Mehod For Calculaing he echnical Deerioraion Of Buildings),

Bardziej szczegółowo

MODELE AUTOREGRESYJNE JAKO INSTRUMENT ZARZĄDZANIA ZAPASAMI NA PRZYKŁADZIE ELEKTROWNI CIEPLNEJ

MODELE AUTOREGRESYJNE JAKO INSTRUMENT ZARZĄDZANIA ZAPASAMI NA PRZYKŁADZIE ELEKTROWNI CIEPLNEJ Agaa MESJASZ-LECH * MODELE AUTOREGRESYJNE JAKO INSTRUMENT ZARZĄDZANIA ZAPASAMI NA PRZYKŁADZIE ELEKTROWNI CIEPLNEJ Sreszczenie W arykule przedsawiono wyniki analizy ekonomerycznej miesięcznych warości w

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY I STUDIA. Zeszyt nr 258. Podatność polskich rynków finansowych na niestabilności wewnętrzne i zewnętrzne

MATERIAŁY I STUDIA. Zeszyt nr 258. Podatność polskich rynków finansowych na niestabilności wewnętrzne i zewnętrzne MATERIAŁY I STUDIA Zeszy nr 58 Podaność polskich rynków finansowych na niesabilności wewnęrzne i zewnęrzne Wojciech Bieńkowski, Bogna Gawrońska-Nowak, Wojciech Grabowski Warszawa, 0 r. Wojciech Bieńkowski

Bardziej szczegółowo

Analiza danych DRZEWA DECYZYJNE. Drzewa decyzyjne. Entropia. http://zajecia.jakubw.pl/ test 1 dopełnienie testu 1

Analiza danych DRZEWA DECYZYJNE. Drzewa decyzyjne. Entropia. http://zajecia.jakubw.pl/ test 1 dopełnienie testu 1 Analiza danych Drzewa decyzyjne. Enropia. Jakub Wróblewski jakubw@pjwsk.edu.pl hp://zajecia.jakubw.pl/ DRZEWA DECYZYJNE Meoda reprezenacji wiedzy (modelowania ablic decyzyjnych). Pozwala na przejrzysy

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE DRZEW KLASYFIKACYJNYCH DO BADANIA KONDYCJI FINANSOWEJ PRZEDSIĘBIORSTW SEKTORA ROLNO-SPOŻYWCZEGO

ZASTOSOWANIE DRZEW KLASYFIKACYJNYCH DO BADANIA KONDYCJI FINANSOWEJ PRZEDSIĘBIORSTW SEKTORA ROLNO-SPOŻYWCZEGO 120 Krzyszof STOWARZYSZENIE Gajowniczek, Tomasz Ząbkowski, EKONOMISTÓW Michał Goskowski ROLNICTWA I AGROBIZNESU Roczniki Naukowe om XVI zeszy 6 Krzyszof Gajowniczek, Tomasz Ząbkowski, Michał Goskowski

Bardziej szczegółowo

Eliza Buszkowska * DYNAMIKA PRZEPŁYWÓW INWESTYCJI POMIĘDZY GIEŁDAMI

Eliza Buszkowska * DYNAMIKA PRZEPŁYWÓW INWESTYCJI POMIĘDZY GIEŁDAMI ACTA UNIVERSITATIS NICOLAI COPERNICI DOI: hp://dx.doi.org/10.12775/aunc_econ.2014.017 EKONOMIA XLV nr 2 (2014) 275 288 Pierwsza wersja złożona 26 czerwca 2014 ISSN Końcowa wersja zaakcepowana 20 grudnia

Bardziej szczegółowo

Model logistycznego wsparcia systemu eksploatacji środków transportu

Model logistycznego wsparcia systemu eksploatacji środków transportu Poliechnika Wrocławska Insyu Konsrukcji i Eksploaacji Maszyn Zakład Logisyki i Sysemów Transporowych Rozprawa dokorska Model logisycznego wsparcia sysemu eksploaacji środków ransporu Rapor serii: PRE nr

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE FINANSOWYCH SZEREGÓW CZASOWYCH Z WARUNKOWĄ WARIANCJĄ. 1. Wstęp

MODELOWANIE FINANSOWYCH SZEREGÓW CZASOWYCH Z WARUNKOWĄ WARIANCJĄ. 1. Wstęp WERSJA ROBOCZA - PRZED POPRAWKAMI RECENZENTA Krzyszof Pionek Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu MODELOWANIE FINANSOWYCH SZEREGÓW CZASOWYCH Z WARUNKOWĄ WARIANCJĄ. Wsęp Spośród wielu rodzajów ryzyka, szczególną

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012 GRZEGORZ MICHALSKI POZIOM ZAANGAŻOWANIA KAPITAŁU W ZAPASACH W ORGANIZACJACH NON-PROFIT * Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE METODY OBLICZEŃ UPROSZCZONYCH DO WYZNACZANIA CZASU JAZDY POCIĄGU NA SZLAKU

ZASTOSOWANIE METODY OBLICZEŃ UPROSZCZONYCH DO WYZNACZANIA CZASU JAZDY POCIĄGU NA SZLAKU PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 87 Transpor 01 Jarosław Poznański Danua Żebrak Poliechnika Warszawska, Wydział Transporu ZASTOSOWANIE METODY OBLICZEŃ UPROSZCZONYCH DO WYZNACZANIA CZASU JAZDY

Bardziej szczegółowo

OCENA ATRAKCYJNOŚCI INWESTYCYJNEJ AKCJI NA PODSTAWIE CZASU PRZEBYWANIA W OBSZARACH OGRANICZONYCH KRZYWĄ WYKŁADNICZĄ

OCENA ATRAKCYJNOŚCI INWESTYCYJNEJ AKCJI NA PODSTAWIE CZASU PRZEBYWANIA W OBSZARACH OGRANICZONYCH KRZYWĄ WYKŁADNICZĄ Tadeusz Czernik Daniel Iskra Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach Kaedra Maemayki Sosowanej adeusz.czernik@ue.kaowice.pl daniel.iskra@ue.kaowice.pl OCEN TRKCYJNOŚCI INWESTYCYJNEJ KCJI N PODSTWIE CZSU PRZEBYWNI

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA FLUKTUACJI REALNEGO EFEKTYWNEGO KURSU EUR/ PLN

ŹRÓDŁA FLUKTUACJI REALNEGO EFEKTYWNEGO KURSU EUR/ PLN METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XII/, 0, sr. 389 398 ŹRÓDŁA FLUKTUACJI REALNEGO EFEKTYWNEGO KURSU EUR/ PLN Adam Waszkowski Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków Gospodarczych

Bardziej szczegółowo

Równania różniczkowe. Lista nr 2. Literatura: N.M. Matwiejew, Metody całkowania równań różniczkowych zwyczajnych.

Równania różniczkowe. Lista nr 2. Literatura: N.M. Matwiejew, Metody całkowania równań różniczkowych zwyczajnych. Równania różniczkowe. Lisa nr 2. Lieraura: N.M. Mawiejew, Meody całkowania równań różniczkowych zwyczajnych. W. Krysicki, L. Włodarski, Analiza Maemayczna w Zadaniach, część II 1. Znaleźć ogólną posać

Bardziej szczegółowo

Analiza transmisji szoków dla rynków giełdowych Czech, Węgier i Polski w okresie globalnego kryzysu

Analiza transmisji szoków dla rynków giełdowych Czech, Węgier i Polski w okresie globalnego kryzysu Bank i Kredy 44 (4), 213, 43 434 www.bankikredy.nbp.pl www.bankandcredi.nbp.pl Analiza ransmisji szoków dla rynków giełdowych Czech, Węgier i Polski w okresie globalnego kryzysu Wojciech Bieńkowski*, Bogna

Bardziej szczegółowo

U b e zpieczenie w t eo r ii użyteczności i w t eo r ii w yceny a ktywów

U b e zpieczenie w t eo r ii użyteczności i w t eo r ii w yceny a ktywów dr Dariusz Sańko Kaedra Ubezpieczenia Społecznego Szkoła Główna Handlowa dariusz.sanko@gmail.com lisopada 006 r., akualizacja i poprawki: 30 sycznia 008 r. U b e zpieczenie w eo r ii użyeczności i w eo

Bardziej szczegółowo

BEZRYZYKOWNE BONY I LOKATY BANKOWE ALTERNATYWĄ DLA PRZYSZŁYCH EMERYTÓW. W tym krótkim i matematycznie bardzo prostym artykule pragnę osiągnąc 3 cele:

BEZRYZYKOWNE BONY I LOKATY BANKOWE ALTERNATYWĄ DLA PRZYSZŁYCH EMERYTÓW. W tym krótkim i matematycznie bardzo prostym artykule pragnę osiągnąc 3 cele: 1 BEZRYZYKOWNE BONY I LOKATY BANKOWE ALTERNATYWĄ DLA PRZYSZŁYCH EMERYTÓW Leszek S. Zaremba (Polish Open Universiy) W ym krókim i maemaycznie bardzo prosym arykule pragnę osiągnąc cele: (a) pokazac że kupowanie

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Uniwersye Mikołaja Kopernika Zależność

Bardziej szczegółowo

POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO SYGNAŁÓW OKRESOWYCH. Cel ćwiczenia. Program ćwiczenia

POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO SYGNAŁÓW OKRESOWYCH. Cel ćwiczenia. Program ćwiczenia Pomiary częsoliwości i przesunięcia fazowego sygnałów okresowych POMIARY CZĘSOLIWOŚCI I PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO SYGNAŁÓW OKRESOWYCH Cel ćwiczenia Poznanie podsawowych meod pomiaru częsoliwości i przesunięcia

Bardziej szczegółowo

IMPLEMENTACJA WYBRANYCH METOD ANALIZY STANÓW NIEUSTALONYCH W ŚRODOWISKU MATHCAD

IMPLEMENTACJA WYBRANYCH METOD ANALIZY STANÓW NIEUSTALONYCH W ŚRODOWISKU MATHCAD Pior Jankowski Akademia Morska w Gdyni IMPLEMENTACJA WYBRANYCH METOD ANALIZY STANÓW NIEUSTALONYCH W ŚRODOWISKU MATHCAD W arykule przedsawiono możliwości (oraz ograniczenia) środowiska Mahcad do analizy

Bardziej szczegółowo

Anna Bechler PORÓWNANIE EFEKTYWNOŚCI SIECI NEURONOWYCH I MODELI EKONOMETRYCZNYCH WE WSPOMAGANIU DECYZJI KREDYTOWYCH

Anna Bechler PORÓWNANIE EFEKTYWNOŚCI SIECI NEURONOWYCH I MODELI EKONOMETRYCZNYCH WE WSPOMAGANIU DECYZJI KREDYTOWYCH PORÓWNANIE EFEKTYWNOŚCI SIECI NEURONOWYCH I MODELI EKONOMETRYCZNYCH WE WSPOMAGANIU DECYZJI KREDYTOWYCH Anna Bechler Kaedra Badań Operacyjnych, Uniwersye Łódzki, Łódź WPROWADZENIE W świele obowiązującego

Bardziej szczegółowo

Niestacjonarne zmienne czasowe własności i testowanie

Niestacjonarne zmienne czasowe własności i testowanie Maeriał dla sudenów Niesacjonarne zmienne czasowe własności i esowanie (sudium przypadku) Nazwa przedmiou: ekonomeria finansowa I (22204), analiza szeregów czasowych i prognozowanie (13201); Kierunek sudiów:

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja wahań koniunkturalnych gospodarki polskiej

Identyfikacja wahań koniunkturalnych gospodarki polskiej Rozdział i Idenyfikacja wahań koniunkuralnych gospodarki polskiej dr Rafał Kasperowicz Uniwersye Ekonomiczny w Poznaniu Kaedra Mikroekonomii Sreszczenie Celem niniejszego opracowania jes idenyfikacja wahao

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

Metody ilościowe w systemie prognozowania cen produktów rolnych. Mariusz Hamulczuk Cezary Klimkowski Stanisław Stańko

Metody ilościowe w systemie prognozowania cen produktów rolnych. Mariusz Hamulczuk Cezary Klimkowski Stanisław Stańko Meody ilościowe w sysemie prognozowania cen produków rolnych nr 89 2013 Mariusz Hamulczuk Cezary Klimkowski Sanisław Sańko Meody ilościowe w sysemie prognozowania cen produków rolnych Meody ilościowe

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE STRUKTURY TERMINOWEJ STÓP PROCENTOWYCH WYZWANIE DLA EKONOMETRII

MODELOWANIE STRUKTURY TERMINOWEJ STÓP PROCENTOWYCH WYZWANIE DLA EKONOMETRII KRZYSZTOF JAJUGA Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu MODELOWANIE STRUKTURY TERMINOWEJ STÓP PROCENTOWYCH WYZWANIE DLA EKONOMETRII. Modele makroekonomiczne a modele sóp procenowych wprowadzenie Nie do podważenia

Bardziej szczegółowo

Metody analizy i prognozowania szeregów czasowych

Metody analizy i prognozowania szeregów czasowych Meody analizy i prognozowania szeregów czasowych Wsęp 1. Modele szeregów czasowych 2. Modele ARMA i procedura Boxa-Jenkinsa 3. Modele rendów deerminisycznych i sochasycznych 4. Meody dekompozycji szeregów

Bardziej szczegółowo

System zielonych inwestycji (GIS Green Investment Scheme)

System zielonych inwestycji (GIS Green Investment Scheme) PROGRAM PRIORYTETOWY Tyuł programu: Sysem zielonych inwesycji (GIS Green Invesmen Scheme) Część 6) SOWA Energooszczędne oświelenie uliczne. 1. Cel programu Ograniczenie lub uniknięcie emisji dwulenku węgla

Bardziej szczegółowo

Informacje uzupełniające: Model obliczeniowy węzłów spawanych kratownic z prętów o przekroju rurowym. SN040a-PL-EU

Informacje uzupełniające: Model obliczeniowy węzłów spawanych kratownic z prętów o przekroju rurowym. SN040a-PL-EU Informacje uzupełniające: Model obliczeniowy węzłów spawanych kraownic z pręów o przekroju rurowym. Ten dokumen przedsawia procedury pozwalające na określenie nośności połączeń spawanych w kraownicach

Bardziej szczegółowo

Jednofazowe przekształtniki DC AC i AC DC z eliminacją składowej podwójnej częstotliwości po stronie DC

Jednofazowe przekształtniki DC AC i AC DC z eliminacją składowej podwójnej częstotliwości po stronie DC Akademia Górniczo-Hunicza im. Sanisława Saszica w Krakowie Wydział Elekroechniki, Auomayki, Informayki i Inżynierii Biomedycznej Kaedra Energoelekroniki i Auomayki Sysemów Przewarzania Energii Auorefera

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Piontek MODELOWANIE ZMIENNOŚCI STÓP PROCENTOWYCH NA PRZYKŁADZIE STOPY WIBOR

Krzysztof Piontek MODELOWANIE ZMIENNOŚCI STÓP PROCENTOWYCH NA PRZYKŁADZIE STOPY WIBOR Inwesycje finansowe i ubezpieczenia endencje świaowe a rynek polski Krzyszof Pionek Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu MODELOWANIE ZMIENNOŚCI STÓP PROCENTOWYCH NA PRZYKŁADZIE STOPY WIBOR Wsęp Konieczność

Bardziej szczegółowo

Użyteczność bezpośredniej likwidacji szkód (BLS) dla klientów zakładów ubezpieczeń

Użyteczność bezpośredniej likwidacji szkód (BLS) dla klientów zakładów ubezpieczeń Sanisław Garska 1 Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny Użyeczność bezpośredniej likwidacji szkód (LS) dla klienów zakładów ubezpieczeń Sreszczenie Wprowadzeniu bezpośredniej likwidacji szkód jako produku

Bardziej szczegółowo