EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz"

Transkrypt

1 EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH dr inż. Rober Sachniewicz

2 METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Jednymi z licznych celów i zadań przedsiębiorswa są: - wzros warości przedsiębiorswa jako cel sraegiczny (długoerminowy), - maksymalizacja zysku jako cel bieżący (krókoerminowy). Realizacja ych celów wymaga podjęcia przedsięwzięć inwesycyjnych zapewniających rozwój przedsiębiorswa. Od rafności podjęych inwesycji zależy perspekywiczna konkurencyjność przedsiębiorswa, jego udział w rynku czy możliwość generowania dochodów. Podejmowane decyzje muszą opierać się na obiekywnych kryeriach wyboru. Powszechnie uważa się, że akim kryerium jes nadwyżka efeków nad nakładami. Jes ono jednak niewysarczające. Należy uwzględnić akże: - aspeky pozaekonomiczne, - ryzyko!! nieuzyskania planowanych efeków lub przekroczenia wydaków, - czas w jakim uzyska się planowane efeky, - inflację, - ip.

3 Meody oceny projeków inwesycji rzeczowych można umownie podzielić na: 1. Prose - opare na relacji pomiędzy nakładami i efekami, a czasem. 2. Złożone - opare na sopie procenowej (dyskonowej), uwzględniające zmianę warości pieniądza w czasie, ryzyko oraz inflację. 3. Wielokryerialne - opare na sysemie oceny kryeriów mającym odbicie w prioryeach przedsiębiorswa, nie opare na warości inwesycji. PROSTE METODY OCENY INWESTYCJI RZECZOWYCH STOPA ZWROTU NAKŁADÓW INWESTYCYJNYCH Jes o relacja dochodów (liczonych w skali roku) do całkowiych nakładów inwesycyjnych (skumulowanych od momenu rozpoczęcia przedsięwzięcia inwesycyjnego do okresu, dla kórego wyznaczana jes a relacja)

4 Dochód może być określany za pomocą różnych kaegorii: - zysk bruo (zysk przed opodakowaniem), - zysk neo (zysk po opodakowaniu i obowiązkowych odpisach), - zysk neo + odseki od kredyu, - zysk neo + amoryzacja, - zysk neo + amoryzacja + odseki od kredyu - oszczędności eksploaacyjne (ermomodernizacja). Sopa zwrou informuje jaką część nakładu sanowi roczny dochód. Dzięki emu wskaźnikowi można dokonać oceny możliwości finansowych przedsiębiorswa do podołania wybranej inwesycji.

5 Sopę zwrou można wykorzysać we wsępnej ocenie konkurencyjnych projeków lub w syuacji braku dokładnych danych charakeryzujących dane przedsięwzięcie inwesycyjne.

6 PRZECIĘTNA STOPA ZWROTU NAKŁADÓW INWESTYCYJNYCH - ARR (ACCOUNTING RATE OF RETURN, AVERAGE RATE OF RETURN) Jes o relacja przecięnego rocznego zysku z danej inwesycji pomniejszonego o warość inwesycji do nakładów inwesycyjnych. i - okres eksploaacji inwesycji w laach (0...n) Ni i - suma zysków wygenerowanych z inwesycji w poszczególnych okresach eksploaacyjnych [zł] I - nakład inwesycyjny [zł] Przecięna sopa zwrou informuje jaką część nakładu zosanie pokrya średniorocznym zyskiem. Ujemna warość ARR oznacza, jaką część nakładu pokryją zyski z jednego roku eksploaacji inwesycji, a dodania jaka część rocznego zysku z inwesycji zosanie przeznaczona na inwesycję.

7 Zaley - Prosa i zrozumiała, - Ława do obliczenia, - Porzebne informacje zwykle dosępne. Wady - Nie uwzględnia zmiennej warości pieniądza w czasie, - Przyjmuje zysk jako miernik korzyści neo przedsięwzięcia inwesycyjnego, - Wymaga subiekywnego wyznaczenia warości granicznej sopy zwrou, - Nie można jej sosować do przedsięwzięć charakeryzujących się różnym poziomem ryzyka. Jako, ze meoda ARR jes podobna do wyliczeń np. sopy zwrou z inwesycji czy sopy zwrou na kapiale, jes ona częso akcepowana w firmach zachodnich. Z drugiej srony jes ona częso kryykowana w podręcznikach, ze względu na zasadnicze błędy meodologiczne.

8 OKRES ZWROTU NAKŁADÓW INWESTYCYJNYCH Jes o odwroność prosej sopy zwrou. W uproszczeniu powyższy wzór można przedsawić nasępująco: SPBT N u O ru [laa] gdzie: N u - planowane koszy robó związanych ze zmniejszeniem sra ciepła przez przenikanie dla całkowiej powierzchni wybranej przegrody, zł, O ru - roczna oszczędność koszów energii wynikająca z zasosowania usprawnienia ermomodernizacyjnego, przypadająca na poszczególne z n wykorzysanych źródeł energii, zł/rok.

9 Roczną oszczędność koszów energii można usalić nasępująco * ) : O ru ( Qou 1 O Q O ) 12( q O q O ) 12( Ab Ab ) [ zl] 0z 1u 1z 0u 0m 1u 1m 0 gdzie: Q 0u, Q 1u - roczne zaporzebowanie na ciepło na pokrycie sra przez przenikanie przed i po wykonaniu usprawnienia ermomodernizacyjnego, GJ/rok, q 0u, q 1u - zaporzebowanie na moc cieplną na pokrycie sra przez przenikanie przed i po wykonaniu usprawnienia ermomodernizacyjnego, MW, O 0z, O 1z - opłaa zmienna związana z dysrybucją i przesyłem jednoski energii wykorzysywanej do ogrzewania przed i po wykonaniu usprawnienia ermomodernizacyjnego, zł/gj, O 0m, O 1m - sała opłaa miesięczna związana z dysrybucją i przesyłem energii wykorzysywanej do ogrzewania przed i po wykonaniu usprawnienia ermomodernizacyjnego, zł/(mw*m-c), Ab 0, Ab 1 - miesięczna opłaa abonamenowa przed i po wykonaniu usprawnienia ermomodernizacyjnego, zł/m-c. * ) wg. Rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i form audyu energeycznego oraz części audyu remonowego, wzorów kar audyów, a akże algorymu oceny opłacalności przedsięwzięcia Termomodernizacyjnego (Dz.U. nr 43, poz. 346 z 2009 r.)

10 WADY METOD PROSTYCH - ignorowanie zmiennej warości pieniądza w czasie, - dowolny sposób dobierania warości granicznej, - ignorowanie przepływów pieniężnych po okresie granicznym, - niemożność porównywania projeków o różnych klasach ryzyka. ZALETY METOD PROSTYCH - pozwala wsępnie ocenić przedsięwzięcie inwesycyjne, - pozwala wybrać najmniej ryzykowny projek w modelu decyzyjnym (mniejsze ryzyko związane jes z przedsięwzięciami o krószym okresie zwrou), - prosa inerpreacja i sposób obliczania.

11 ZŁOŻONE METODY OCENY INWESTYCJI RZECZOWYCH Złożone meody oceny inwesycji rzeczowych uwzględniają czynnik czasu, ponieważ warość pieniądza zmienia się w miarę upływu czasu. Wszyskie podsawowe wielkości finansowe doyczące projeku inwesycyjnego są realizowane w określonym czasie i mają charaker srumieni pieniężnych. W celu zapewnienia porównywalności wielkości ekonomicznych wysępujących w różnych okresach czasu przyjmuje się określony momen, jako bazowy (może być o momen rozpoczęcia lub zakończenia inwesycji - charakerysyczny dla przebiegu inwesycji) i wszyskie wielkości ekonomiczne wysępujące w rachunku przelicza się na jeden en sam momen czasu. W ym celu sosuje się echnikę zwaną dyskonowaniem, kóra umożliwia porównanie wielkości ekonomicznych pojawiających się w różnych momenach czasu.

12 Technika dyskonowania sosuje dwa narzędzia: 1. współczynnik oprocenowujący - w przypadku gdy momen bazowy znajduje się w przyszłości gdzie: r - sopa dyskonowa - liczba okresów 2. współczynnik dyskonujący - w przypadku gdy chcemy odnieść przyszłe warości do chwili obecnej. gdzie: r - sopa dyskonowa - liczba okresów d max = 1 dla =0 i r=0 d -» ablice dyskonowe w li. przedmiou

13 Sopa dyskona (meody przyjęcia wielkości): Sopa dyskonowa obejmuje rzy składniki: 1. spodziewaną sopę inflacji 2. premię za przedsięwzięcia o minimalnym ryzyku (np. inwesycja w obligacje rządowe ok. 1%) 3. premię za ryzyko przedsięwzięcia. Wielkość sopy dyskonowej przyjmowana jes różnie w zależności od specyfiki analizowanego przedsięwzięcia a w szczególności od sposobu finansowania inwesycji. W przypadku gdy projek inwesycyjny finansowany jes za pomocą funduszu obcego sopę dyskonową przyjmuje się równą sopie procenowej płaconej od uzyskanego kredyu bądź równą rynkowej sopie oprocenowania kredyów długookresowych lub średniookresowych (zależnie od wymaganego przez przedsięwzięcie sposobu kredyowania). Tak przyjęa sopa dyskonowa oznacza kosz pozyskania kapiału na dane przedsięwzięcie inwesycyjne.

14 W syuacji finansowania inwesycji ze środków własnych sopa dyskonowa usalana jes przez inwesora. Przy uwzględnieniu jej powinien on brać pod uwagę nasępujące paramery : - doychczasową renowność kapiału własnego, - renowność kapiału lokowanego w papierach warościowych, oprocenowanie loka, pożyczek, - ryzyko gospodarcze związane z daną inwesycją. Poziom wymaganej rynkowej sopy procenowej określa nasępująca formuła: p = p + IP + NRP w kórej: p - wymagana nominalna sopa procenowa, p - realna sopa procenowa wolna od ryzyka inwesycyjnego (w prakyce przyjmuje się oprocenowanie pańswowych papierów dłużnych), w syuacji gdzie spodziewana była zerowa inflacja, IP - premia inflacyjna, przyjmowana na poziomie średniej spodziewanej sopy inflacji w okresie eksploaacji inwesycji, NRP - premia za ryzyko niewypłacalności - uwzględniająca możliwość wysąpienia niepowodzenia inwesycji.

15 Sopę dyskona można określić jako miarę uraconych korzyści, wielkość korzyści, kóre mógłby odnieść inwesor lokując środki w alernaywny sposób. Aby obliczyć realną warość sopy dyskona należy pomniejszyć rynkową sopę procenową o sopę inflacji wg równania: r r p i i 1 ii, w kórym: r r realna sopa dyskona, p - wymagana nominalna sopa procenowa, i i sopa inflacji. W en sposób obliczona realna sopa dyskona będzie odzwierciedlała, w sposób rzeelny, syuację gospodarczą. Pozwoli ona na sprowadzenie oszczędności eksploaacyjnych, z kolejnych la rwania inwesycji, do cen roku bazowego.

16 W syuacji gdy obliczamy sopę dyskona oraz współczynnik dyskonujący dla inwesycji związanych z użykowaniem energii (ermomodernizacyjnych), aby zwiększyć wagę koszów energii w obliczeniach efekywności, przyjmuje się wzros ego koszu ponad inflację s o 2 do 3%. Wedy do obliczeń przyjmujemy współczynnik dyskona wyrażony wzorem: a (1 (1 s) r)

17 Założenia do obliczeń: Podczas obliczania warości przepływów pieniężnych neo należy mieć na uwadze nasępujące zasady: - nakłady kapiałowe na realizację przedsięwzięcia rakuje się jako wydaki w momencie ich rzeczywisego poniesienia w części finansowanej przez inwesora ze środków własnych, naomias wydaki finansowe ze środków obcych sanowią wydaek dopiero w momencie zwrou ych środków, ponoszone koszy finansowe w posaci odseek rakowane są również jako wydaek w momencie ich zapłay, - do wydaków nie zalicza się nakładów poniesionych przed podjęciem decyzji o realizacji przedsięwzięcia, sanowią one zw. nakłady uopione, - wydakami są również nakłady, ponoszone w rakcie eksploaacji, związane z naprawą lub innymi modernizacjami.

18 WARTOŚĆ ZAKTUALIZOWANA NETTO PRZEDSIĘWZIĘCIA - NPV (NET PRESENT VALUE) Jes określana jako warość orzymana przez zdyskonowanie, oddzielnie dla każdego roku, różnicy między wpływami i wydakami pieniężnymi przez cały okres eksploaacji inwesycji przy określonym, sałym poziomie sopy dyskonowej. Współczynnik NPV pozwala porównywać inwesycje, nawe e kórych eksploaacja odbywać się będzie w różnych okresach czasu. Warość inwesycji odniesiona jes do chwili obecnej (lub chwili rozpoczęcia inwesycji) i wyraża się wzorem: Informacje jakie daje NPV: - NPV<0. inwesycja jes nieopłacalna, - NPV=0. inwesycja znajduje się na granicy opłacalności, - NPV>0. inwesycja jes opłacalna, ym bardziej im większa warość współczynnika.

19 NPV n 1 O r N 1 i 0 1 i n [ zł] NPV n 1 O r 1 i N [ zł] Podsawową wadą omówionych współczynników jes przyjęcie sałej sopy dyskonowej w analizowanym okresie czasu (czasie eksploaacji inwesycji). Założenie o jes słuszne ylko w przypadku gdy inwesycja jes finansowania kredyem o sałym oprocenowaniu, lub gdy można przyjąć, że kosz kapiału własnego jes niezmienny.

20

21 a 1 (1 i) SO r = zł - bez dyskonowania SO r = zł - zdyskonowane bez dyskonowania zdyskonowane SPBT = 14,3 la NPV = zł

22 WEWNĘTRZNA STOPA ZWROTU. IRR (INTERNAL RATE OF RETURN) Warość IRR określa sopa procenowa dla kórej NPV=0. Oznacza o, że IRR wskazuje przy jakiej sopie procenowej zakualizowane (zdyskonowane) wydaki zrównają się ze zakualizowanymi wpływami. Inaczej jes o sopa renowności dla danego przedsięwzięcia. Przedsięwzięcie jes opłacalne gdy IRR jes równy lub większy od sopy granicznej, czyli najniższej sopie renowności możliwej do zaakcepowania przez inwesora (zazwyczaj jes o sopa oprocenowania kredyów długookresowych lub sopa procenowa płacona przez ewenualnego pożyczkobiorcę). Im większa jes różnica między IRR, a sopą graniczną lub koszem kapiału, ym większa opłacalność i margines bezpieczeńswa danego projeku. IRR obrazuje rzeczywisą sopę zysku analizowanego przedsięwzięcia.

23 Procedura obliczania IRR: 1. określić warość przepływów neo dla wszyskich la realizacji i funkcjonowania danego przedsięwzięcia, 2. znaleźć meodą kolejnych przybliżeń akie dwa poziomy sopy dyskonowej D, dla kórych: d1 - NPV jes bliskie zera ale dodanie. oznaczane jako pnpv d2. NPV jes bliskie zera ale ujemne. oznaczane jako nnpv UWAGA: między d1 i d2 powinna być różnica nie przekraczająca jednego punku procenowego! Większa różnica spowoduje niedokładność obliczeń. WADY IRR Przy nieypowych projekach obliczone IRR może przyjmować więcej niż jedną warość. Zdarza się o w przypadkach, gdy w badanym przedsięwzięciu wysępują ujemne przepływy pieniężne nie ylko w laach począkowych, ale i końcowych. Jeśli IRR przyjmuje dwie warości a i b (gdzie b>a), o przedsięwzięcie jes opłacalne jeśli obliczona sopa procenowa jes większa od a i mniejsza od b, j. a<d<b. Zdarza się akże, że w niekórych przypadkach w ogóle nie można obliczyć IRR

24 Dokładność obliczeń IRR pnpv (1) IRR (1) pnpv (2) nnpv (1) NPV(IRR)=0 IRR (2) nnpv (2)

25 ] /,[ ) ( ) ( zł zł O a R a N a CS n r n n Kosz zaoszczędzonej energii CS (Cos of Saving) Kosz zaoszczędzonej jednoski energii CSE (Cos of Energy Saving) ] /,[ ) ( ) ( GJ zł E a R a N a CSE n n n

26 ZŁOŻONE METODY OCENY INWESTYCJI RZECZOWYCH WADY METOD DYSKONTOWYCH - przyjęcie sałej sopy dyskonowej w analizowanym okresie czasu (czasie eksploaacji inwesycji). Założenie o jes słuszne ylko w przypadku gdy inwesycja jes finansowania kredyem o sałym oprocenowaniu, lub gdy można przyjąć, że kosz kapiału własnego jes niezmienny. - założenie, że dodanie przepływy pieniężne są reinwesowane według ej samej niezmiennej sopy procenowej. Wadę ę można w dużym sopniu wyeliminować, przyjmując odpowiednio urealnioną, zmodyfikowaną sopę procenową. -mierniki e nie pozwalają oszacować marginesy ryzyka. Wadę ę można neuralizować poprzez dodakowe obliczenia j. próg renowności czy es wrażliwości projeku. - skomplikowana inerpreacja i sposób obliczania. ZALETY METOD DYSKONTOWYCH - w obliczeniach uwzględniają zmienną warość pieniądza w czasie realizacji i użykowania projeku. - uwzględniają w obliczeniach cały okres realizacji i eksploaacji.

27 lp. PRZYKŁADY ZASTOSOWANIA METOD OCENY INWESTYCJI Zesawienie wybranych danych analizowanych budynków Kubaura [m 3 ] Wskaźnik zaporzebowania na ciepło E [kwh/m 3 a] Rok budowy [rok] , Szczeciński , Szczeciński , Cegła żerańska , Tradycyjny , Wk , Tradycyjny , Tradycyjny , Tradycyjny , Tradycyjny , Cegła żerańska , Cegła żerańska , Cegła żerańska Sysem Budowlany

28 Qs, [GJ] Zaporzebowanie na ciepło przedmioowych budynków przed i po ermomodernizacji przed ermomodernizacją po ermomodernizacji

29 Moc cieplna, [kw] 700 Zaporzebowanie na moc cieplną analizowanych budynków przed i po ermomodernizacji przed ermomodernizacją po ermomodernizacji

30 zdysk. oszczędności i nakład inwesycyjny, [zł] CS, [zł/zł] Zdyskonowane oszczędności i nakłady inwesycyjne oraz CS zł 1, zł zł zł zł zł zł 0 zł zdyskonowane oszczędności (15 la) nakład inwesycyjny CS 0,10

31 NPV, [zł] Wskaźniki NPV dla poszczególnych budynków zł zł zł zł zł zł zł zł 0 zł

32 0,350 0,300 0,250 Qs/kub. ogrzew., [GJ] CSE, [zł/gj] Redukcja zaporzebowania na ciepło do ogrzewania budynków i kosz uzyskania oszczędności jednoski energii CSE 40,00 35,00 30,00 25,00 0,200 20,00 0,150 15,00 0,100 10,00 0,050 5,00 0, ,00 DQs/kub. Ogrzew. CSE

33 Można zauważyć, że: kompleksowa ermomodernizacja przedsawionych budynków pozwala na znaczną redukcję zużywanej energii cieplnej wynoszącą od 16 % do 63% Uzyskiwane efeky energeyczne zależą przede wszyskim od sanu wyjściowego. Im jes on gorszy, ym większe są możliwe do osiągnięcia oszczędności, w celu umożliwienia inwesorowi podjęcia jak najrafniejszej decyzji, co do zakresu inwesycji, wszelkie działania ermomodernizacyjne powinny być poprzedzone rzeelną analizą akualnego sanu echnicznego obieku. Jej rezulaem jes opracowanie opymalnego w danym przypadku warianu prac ermomodernizacyjnych, redukcja zaporzebowania na ciepło budynków oraz związana z ym redukcja mocy źródła ciepła ma również duże znaczenie ekologiczne a korzyści z ego wynikające mogłyby być uwzględniane w algorymach liczenia opłacalności ermomodernizacji budynków i źródeł ciepła; jes o szczególnie isone dla erenów położonych w rejonach uprzemysłowionych ale przede wszyskim w pobliżu obszarów chronionych (np. obszary i ooczenia parków narodowych i krajobrazowych) O efekywności ekonomicznej prac ermorenowacyjnych decyduje m.in.: san echniczny obieku (np. przy złym sanie pokrycia sropodachu prace ermorenowacyjne wykonuje się przy okazji remonu pokrycia, co znacznie obniża koszy ), izolacyjność ermiczna przegród zewnęrznych, (im wyższy współczynnik U ym bardziej opłacalne jes ich docieplenie), sposób rozliczania się za dosarczoną energię, (przy rozliczaniu się za m 2 opłaa przez i po ermorenowacji jes aka sama). koszy jednoskowe sysemów dociepleń.

34 Meody oceny efekywności inwesycji lp. Kubaura [m 3 ] Wskaźnik zaporzebowania na ciepło E [kwh/m 3 a] Rok budowy [rok] Sysem Budowlany , Szczeciński , Szczeciński , Szczeciński , Cegła żerańska , Tradycyjny , Wk , Tradycyjny , Tradycyjny , Tradycyjny , Tradycyjny , Cegła żerańska , Cegła żerańska , Cegła żerańska , Cegła żerańska

35 NPV, [zł] IRR, [%] Meody oceny efekywności inwesycji NPV i IRR zł 50,0% 45,0% zł 40,0% zł 35,0% 30,0% zł 25,0% 20,0% zł 15,0% zł 10,0% 5,0% 0 zł ,0% NPV IRR

36 zdysk. oszczędności i nakład inwesycyjny, [zł] CS, [zł/zł] Meody oceny efekywności inwesycji (CS) zł 1, zł zł zł zł zł zł 0 zł zdyskonowane oszczędności (15 la) nakład inwesycyjny CS 0,10

37 Efekywność docieplenia ścian Grubość docieplenia [cm] Nośniki ciepła drewno węgiel olej opałowy gaz płynny prąd elekryczny SPBT 8 9,58 5,21 1,83 1,77 1, ,57 5,21 1,83 1,77 1, ,51 5,18 1,82 1,76 1, ,47 5,70 2,00 1,94 1, ,80 5,88 2,06 2,00 1,32 NPV (4,4%) , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,48

38 Efekywność docieplenia dachu Grubość docieplenia [cm] drewno węgiel Nośniki ciepła olej opałowy gaz płynny prąd elekryczny SPBT 10 76,35 41,54 14,57 14,11 9, ,91 40,77 14,30 13,85 9, ,03 37,57 13,17 12,76 8, ,08 37,06 12,99 12,58 8,31 NPV (4,4%) , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,07

39 Efekywność ermomodernizacji budynku jednorodzinnego DANE O OBIEKCIE : echnologia... radycyjna rok budowy kubaura ogrzewanej części m 3 powierzchnia użykowa ogrzew m 2 liczba kondygnacji... 2 liczba mieszkań... 1 liczba mieszkańców... 4 Współczynniki przenikania ciepła U : ściany...1,22-1,27 W/(m 2 *K) sropodach... 2,23 W/(m 2 *K) srop piwnicy... 0,89 W/(m 2 *K) okna... 3,25 W/(m 2 *K) drzwi...2,5 W/(m 2 *K) E = 336,8 kwh/(m 2 *a) isniejący O1 O2 O D1 Koszy ekpl. NPV EFEKTY EKONOMICZNE : Kosz inwes. = zł E = 163,3 kwh /(m 2 *a) Oszczędność mocy = 47,6%, Oszczędność energii = 57,5%, Oszczędność koszów = 57,5%. SPBT = 3,75 la CS = 0,32 zł/zł NPV = zł IRR = 29,0%

40 Efekywność ermomodernizacji budynku wielorodzinnego DANE O OBIEKCIE : echnologia... radycyjna rok budowy kubaura ogrzewanej części m 3 powierzchnia użykowa ogrzew m 2 liczba kondygnacji... 5 liczba mieszkań liczba mieszkańców Współczynniki przenikania ciepła U : ściany...1,19-2,88 W/(m 2 *K) sropodach... 0,95 W/(m 2 *K) srop piwnicy... 0,89 W/(m 2 *K) okna...5,1;3,0 W/(m 2 *K) drzwi...2,5 W/(m 2 *K) E = 204,3 kwh/(m 2 *a) isniejący O1 O2 O D1 D2 Koszy ekpl. NPV EFEKTY EKONOMICZNE : Kosz inwes. = zł E = 158,3 kwh/(m 2 *a) Oszczędność mocy = 21,6%, Oszczędność energii = 40,9%, Oszczędność koszów = 40,9%. SPBT = 3,57 la CS = 0,31 zł/zł NPV = zł IRR = 29,8%

41 Efekywność ermomodernizacji budynku wielorodzinnego DANE O OBIEKCIE : echnologia... OWT-67N rok budowy kubaura ogrzewanej części m 3 powierzchnia użykowa ogrzew m 2 liczba kondygnacji... 5 liczba mieszkań liczba mieszkańców Współczynniki przenikania ciepła U : ściany...0,72-0,88 W/(m 2 *K) sropodach... 0,64 W/(m 2 *K) srop piwnicy... 1,11 W/(m 2 *K) okna... 3,00 W/(m 2 *K) drzwi...2,5 W/(m 2 *K) E = 197,7 kwh/(m 2 *a) isniejący O1 O2 O D1 D2 Koszy ekpl. NPV EFEKTY EKONOMICZNE : Kosz inwes. = zł E = 181,6 kwh /(m 2 *a) Oszczędność mocy = 7,3%, Oszczędność energii = 30,1%, Oszczędność koszów = 30,2,%. SPBT = 3,0 la CS = 0,26 zł/zł NPV = zł IRR = 35,9%

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych**

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych** Ekonomia Menedżerska 2009, nr 6, s. 119 128 Marek Łukasz Michalski* Analiza meod oceny efekywności inwesycji rzeczowych** 1. Wsęp Podsawowymi celami przedsiębiorswa w długim okresie jes rozwój i osiąganie

Bardziej szczegółowo

Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 6 R = Ocena wyników zarządzania portfelem. Pomiar wyników zarządzania portfelem. Dr Katarzyna Kuziak

Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 6 R = Ocena wyników zarządzania portfelem. Pomiar wyników zarządzania portfelem. Dr Katarzyna Kuziak Ocena wyników zarządzania porelem Analiza i Zarządzanie Porelem cz. 6 Dr Kaarzyna Kuziak Eapy oceny wyników zarządzania porelem: - (porolio perormance measuremen) - Przypisanie wyników zarządzania porelem

Bardziej szczegółowo

System zielonych inwestycji (GIS Green Investment Scheme)

System zielonych inwestycji (GIS Green Investment Scheme) PROGRAM PRIORYTETOWY Tyuł programu: Sysem zielonych inwesycji (GIS Green Invesmen Scheme) Część 6) SOWA Energooszczędne oświelenie uliczne. 1. Cel programu Ograniczenie lub uniknięcie emisji dwulenku węgla

Bardziej szczegółowo

Metody niedyskontowe. Metody dyskontowe

Metody niedyskontowe. Metody dyskontowe Metody oceny projektów inwestycyjnych TEORIA DECYZJE DŁUGOOKRESOWE Budżetowanie kapitałów to proces, który ma za zadanie określenie potrzeb inwestycyjnych przedsiębiorstwa. Jest to proces identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 20.03.2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 marca 2006 r.

Matematyka finansowa 20.03.2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 marca 2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Akuariuszy XXXVIII Egzamin dla Akuariuszy z 20 marca 2006 r. Część I Maemayka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minu 1 1. Ile

Bardziej szczegółowo

WYCENA KONTRAKTÓW FUTURES, FORWARD I SWAP

WYCENA KONTRAKTÓW FUTURES, FORWARD I SWAP Krzyszof Jajuga Kaedra Inwesycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu WYCENA KONRAKÓW FUURES, FORWARD I SWAP DWA RODZAJE SYMERYCZNYCH INSRUMENÓW POCHODNYCH Symeryczne insrumeny

Bardziej szczegółowo

Parytet stóp procentowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUSD

Parytet stóp procentowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUSD Parye sóp procenowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUD Marcin Gajewski Uniwersye Łódzki 4.12.2008 Parye sóp procenowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUD Niezabazpieczony UIP)

Bardziej szczegółowo

Dynamiczne metody oceny opłacalności inwestycji tonażowych

Dynamiczne metody oceny opłacalności inwestycji tonażowych Dynamiczne metody oceny opłacalności inwestycji tonażowych Dynamiczne formuły oceny opłacalności inwestycji tonażowych są oparte na założeniu zmiennej (malejącej z upływem czasu) wartości pieniądza. Im

Bardziej szczegółowo

Analiza efektywności kosztowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego

Analiza efektywności kosztowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego TRANSFORM ADVICE PROGRAMME Invesmen in Environmenal Infrasrucure in Poland Analiza efekywności koszowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego koszu jednoskowego dr Jana Rączkę Warszawa, 13.06.2002 2 Spis reści

Bardziej szczegółowo

Wpływ termoizolacji na energooszczędność budynku

Wpływ termoizolacji na energooszczędność budynku Wpływ termoizolacji na energooszczędność budynku Data wprowadzenia: 01.07.2014 r. Izolacyjność termiczna przegród zewnętrznych budynku ma duży wpływ na jego zapotrzebowanie na ciepło. W bilansie energetycznym

Bardziej szczegółowo

Efektywność projektów inwestycyjnych. Statyczne i dynamiczne metody oceny projektów inwestycyjnych

Efektywność projektów inwestycyjnych. Statyczne i dynamiczne metody oceny projektów inwestycyjnych Efekywość projeków iwesycyjych Saycze i dyamicze meody ocey projeków iwesycyjych Źródła fiasowaia Iwesycje Rzeczowe Powiększeie mająku rwałego firmy, zysk spodzieway w dłuższym horyzocie czasowym. Fiasowe

Bardziej szczegółowo

Koncepcja strumieni pieniężnych

Koncepcja strumieni pieniężnych Koncepcja strumieni pieniężnych Przeprowadzenie rachunku ekonomicznego, którego przedmiotem są duże projekty inwestycyjne i których skutki rozciągają się na długie okresy, nie jest zadaniem łatwym. Dlatego

Bardziej szczegółowo

ANALIZA FINANSOWA INWESTYCJI PV

ANALIZA FINANSOWA INWESTYCJI PV ANALIZA FINANSOWA INWESTYCJI PV Inwestor: Imię i Nazwisko Obiekt: Dom jednorodzinny Lokalizacja: ul. Słoneczna 10 10-100 SŁONECZNO Data: 01.03.2015 Kontakt: Andrzej Nowak Firma instalatorska ul. Rzetelna

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012 MAŁGORZATA WASILEWSKA PORÓWNANIE METODY NPV, DRZEW DECYZYJNYCH I METODY OPCJI REALNYCH W WYCENIE PROJEKTÓW

Bardziej szczegółowo

BUDYNEK OŚRODKA SZKOLENIA W WARSZAWIE KW PSP w WARSZAWIE i JEDNOSTKI RATOWNICZO-GAŚNICZEJ NR 8 KM PSP w WASZAWIE ul. Majdańskia 38/40, 04-110 Warszawa

BUDYNEK OŚRODKA SZKOLENIA W WARSZAWIE KW PSP w WARSZAWIE i JEDNOSTKI RATOWNICZO-GAŚNICZEJ NR 8 KM PSP w WASZAWIE ul. Majdańskia 38/40, 04-110 Warszawa DOKUMENTACJA OKREŚLAJĄCA SCENARIUSZ ODNIESIENIA (baseline) oraz OSZACOWANIE EMISJI I REDUKCJI, OGRANICZENIA LUB UNIKNIĘCIA EMISJI BUDYNEK OŚRODKA SZKOLENIA W WARSZAWIE KW PSP w WARSZAWIE i JEDNOSTKI RATOWNICZO-GAŚNICZEJ

Bardziej szczegółowo

i 0,T F T F 0 Zatem: oprocentowanie proste (kapitalizacja na koniec okresu umownego 0;N, tj. w momencie t N : F t F 0 t 0;N, F 0

i 0,T F T F 0 Zatem: oprocentowanie proste (kapitalizacja na koniec okresu umownego 0;N, tj. w momencie t N : F t F 0 t 0;N, F 0 Maemayka finansowa i ubezpieczeniowa - 1 Sopy procenowe i dyskonowe 1. Sopa procenowa (sopa zwrou, sopa zysku) (Ineres Rae). Niech: F - kapiał wypoŝyczony (zainwesowany) w momencie, F T - kapiał zwrócony

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Mariusz Próchniak Katedra Ekonomii II, SGH PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Ekonomia menedżerska 1 2 Wartość przyszła (FV future value) r roczna stopa procentowa B kwota pieniędzy, którą

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki efektywności inwestycji

Wskaźniki efektywności inwestycji Wskaźniki efektywności inwestycji Efektywność inwestycji Realizacja przedsięwzięć usprawniających użytkowanie energii najczęściej wymaga poniesienia nakładów finansowych na zakup materiałów, urządzeń,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE FINANSAMI W PROJEKTACH C.D. OCENA FINANSOWA PROJEKTU METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI FINANSOWEJ PROJEKTU. Sabina Rokita

ZARZĄDZANIE FINANSAMI W PROJEKTACH C.D. OCENA FINANSOWA PROJEKTU METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI FINANSOWEJ PROJEKTU. Sabina Rokita ZARZĄDZANIE FINANSAMI W PROJEKTACH C.D. OCENA FINANSOWA PROJEKTU METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI FINANSOWEJ PROJEKTU Sabina Rokita Podział metod oceny efektywności finansowej projektów 1.Metody statyczne: Okres

Bardziej szczegółowo

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego 252 Dr Wojciech Kozioł Kaedra Rachunkowości Uniwersye Ekonomiczny w Krakowie Sała poencjalnego wzrosu w rachunku kapiału ludzkiego WSTĘP Prowadzone do ej pory badania naukowe wskazują, że poencjał kapiału

Bardziej szczegółowo

SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE

SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE Janusz Sowiński, Rober Tomaszewski, Arur Wacharczyk Insyu Elekroenergeyki Poliechnika Częsochowska Aky prawne

Bardziej szczegółowo

Zerowe stopy procentowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR

Zerowe stopy procentowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR Zerowe sopy procenowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR 111 seminarium BRE-CASE Warszaw awa, 25 lisopada 21 Plan Wprowadzenie Hipoezy I, II, III i IV Próba (zgrubnej)

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W4 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Podstawy metodologiczne oceny efektywności inwestycji

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy.

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy. ANALIZA WSKAŹNIKOWA Prosta, szybka metoda oceny firmy. WSKAŹNIKI: Wskaźniki płynności Wskaźniki zadłużenia Wskaźniki operacyjności Wskaźniki rentowności Wskaźniki rynkowe Wskaźniki rynkowe: Szybkie wskaźniki

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Piontek Weryfikacja modeli Blacka-Scholesa dla opcji na WIG20

Krzysztof Piontek Weryfikacja modeli Blacka-Scholesa dla opcji na WIG20 Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego we Wrocławiu Wydział Zarządzania i Informayki Kaedra Inwesycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Krzyszof Pionek Weryfikacja modeli Blacka-Scholesa oraz AR-GARCH

Bardziej szczegółowo

Wykład 3 POLITYKA PIENIĘŻNA POLITYKA FISKALNA

Wykład 3 POLITYKA PIENIĘŻNA POLITYKA FISKALNA Makroekonomia II Wykład 3 POLITKA PIENIĘŻNA POLITKA FISKALNA PLAN POLITKA PIENIĘŻNA. Podaż pieniądza. Sysem rezerwy ułamkowej i podaż pieniądza.2 Insrumeny poliyki pieniężnej 2. Popy na pieniądz 3. Prowadzenie

Bardziej szczegółowo

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI Jerzy T. Skrzypek 1 2 3 4 5 6 7 8 Analiza płynności Analiza rentowności Analiza zadłużenia Analiza sprawności działania Analiza majątku i źródeł finansowania Ocena efektywności

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU ROZLICZENIOWEGO

REGULAMIN FUNDUSZU ROZLICZENIOWEGO REGULAMIN FUNDUSZU ROZLICZENIOEGO przyjęy uchwałą nr 10/60/98 Rady Nadzorczej Krajowego Depozyu Papierów arościowych S.A. z dnia 28 września 1998 r., zawierdzony decyzją Komisji Papierów arościowych i

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE EKONOMICZNE ELEKTROWNI GAZOWO - PAROWYCH BEZ I Z WYCHWYTEM CO 2

PORÓWNANIE EKONOMICZNE ELEKTROWNI GAZOWO - PAROWYCH BEZ I Z WYCHWYTEM CO 2 Sr. 88 Rynek nergii Nr 3(112) - 2014 PORÓWNANI KONOMIZN LKTROWNI GAZOWO - PAROWYH BZ I Z WYHWYTM O 2 Maeusz Brzęczek, Marcin Job Słowa kluczowe: ekrownie gazowo parowe, insalacja wychwyu O 2, spalanie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem. Lista 3

Zarządzanie ryzykiem. Lista 3 Zaządzanie yzykiem Lisa 3 1. Oszacowano nasępujący ozkład pawdopodobieńswa dla sóp zwou z akcji A i B (Tabela 1). W chwili obecnej Akcja A ma waość ynkową 70, a akcja B 50 zł. Ile wynosi pięciopocenowa

Bardziej szczegółowo

Metodyka wyliczenia maksymalnej wysokości dofinansowania ze środków UE oraz przykład liczbowy dla Poddziałania 1.3.1

Metodyka wyliczenia maksymalnej wysokości dofinansowania ze środków UE oraz przykład liczbowy dla Poddziałania 1.3.1 Załącznik nr 10 do Regulaminu konkursu nr POIS.1.3.1/1/2015 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Metodyka wyliczenia maksymalnej wysokości dofinansowania ze środków UE oraz przykład

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI W ZAPASY W OPODATKOWANYCH I NIE OPODATKOWANYCH ORGANIZACJACH 1

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI W ZAPASY W OPODATKOWANYCH I NIE OPODATKOWANYCH ORGANIZACJACH 1 GRZEGORZ MICHALSKI EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI W ZAPASY W OPODATKOWANYCH I NIE OPODATKOWANYCH ORGANIZACJACH 1 1. Wsęp Organizacje, mogą działać jako opodakowane przedsiębiorswa działające na zasadach komercyjnych

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku projekt

Analiza rynku projekt Analiza rynku projek A. Układ projeku 1. Srona yułowa Tema Auor 2. Spis reści 3. Treść projeku 1 B. Treść projeku 1. Wsęp Po co? Na co? Dlaczego? Dlaczego robię badania? Jakimi meodami? Dla Kogo o jes

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-echniczne aspeky wykorzysania gazu w energeyce Janusz Koowicz Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Poliechnika zęsochowska Inerpreacja wskazników NPV oraz IRR Janusz Koowicz W7 Wydział Inżynierii

Bardziej szczegółowo

METODA ZDYSKONTOWANYCH SALD WOLNYCH PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

METODA ZDYSKONTOWANYCH SALD WOLNYCH PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH METODA ZDYSONTOWANYCH SALD WOLNYCH PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH W meodach dochodowych podsawową wielkością, kóa okeśla waość pzedsiębioswa są dochody jakie mogą być geneowane z powadzenia działalności gospodaczej

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM

PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM prof. dr hab. Paweł Dimann 1 Znaczenie prognoz w zarządzaniu firmą Zarządzanie firmą jes nieusannym procesem podejmowania decyzji, kóry może być zdefiniowany

Bardziej szczegółowo

CEB Cechy Energetyczne Budynku

CEB Cechy Energetyczne Budynku CEB Cechy Energeyczne Budynku (zbiór danych budynku dla porzeb adminisracji i świadecwa energeycznego budynku) I. Cel : Zebranie danych porzebnych do sporządzenia świadecwa energeycznego. II. Elemeny zbioru:

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny Zmiana mocy zamówionej. Łukasz Polakowski

Audyt energetyczny Zmiana mocy zamówionej. Łukasz Polakowski Audyt energetyczny Zmiana mocy zamówionej Łukasz Polakowski Audyt energetyczny Definicja audytu Audyt energetyczny, to analiza głównych ścieżek przepływu energii w celu znalezienia możliwości poprawy ich

Bardziej szczegółowo

METODY DYSKONTOWE W OCENIE EFEKTYWNOŚCI NAKŁADÓW NA EDUKACJĘ WYŻSZĄ 1

METODY DYSKONTOWE W OCENIE EFEKTYWNOŚCI NAKŁADÓW NA EDUKACJĘ WYŻSZĄ 1 EKONOMETRIA ECONOMETRICS ISSN 1507-3866 Anna Król e-mail: anna.krol@ue.wroc.pl METODY DYSKONTOWE W OCENIE EFEKTYWNOŚCI NAKŁADÓW NA EDUKACJĘ WYŻSZĄ 1 Sreszczenie: Jedną z ważnych form inwesycji w zasoby

Bardziej szczegółowo

Efektywność projektów inwestycyjnych

Efektywność projektów inwestycyjnych Podstawy praktycznych decyzji ekonomiczno- finansowych w przedsiębiorstwie Efektywność projektów inwestycyjnych mgr Kazimierz Linowski 1 Wstęp Celem wykładu jest przedstawienie podstawowych pojęć oraz

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH SaSof Polska, el. 12 428 43 00, 601 41 41 51, info@sasof.pl, www.sasof.pl WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH Joanna Maych, Krajowy Depozy Papierów

Bardziej szczegółowo

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU

WSTĘP ZAŁOŻENIA DO PROJEKTU UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA Przykład analizy opłacalności przedsięwzięcia inwestycyjnego WSTĘP Teoria i praktyka wypracowały wiele metod oceny efektywności przedsięwzięć inwestycyjnych.

Bardziej szczegółowo

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XIII/3, 202, sr. 253 26 ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI Adam Waszkowski Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków

Bardziej szczegółowo

Analiza opłacalności inwestycji v.

Analiza opłacalności inwestycji v. Analiza opłacalności inwestycji v. 2.0 Michał Strzeszewski, 1997 1998 Spis treści 1. Cel artykułu...1 2. Wstęp...1 3. Prosty okres zwrotu...2 4. Inflacja...2 5. Wartość pieniądza w czasie...2 6. Dyskontowanie...3

Bardziej szczegółowo

Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa

Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa - brak jednoznacznej interpretacji terminu inwestycja - termin ten podlegał ewolucji. Obecnie rozróżnia się inwestycje jako kategorię ekonomiczną i jako

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA NOWEJ METODY OKREŚLANIA ZUŻYCIA TECHNICZNEGO BUDYNKÓW

PROPOZYCJA NOWEJ METODY OKREŚLANIA ZUŻYCIA TECHNICZNEGO BUDYNKÓW Udosępnione na prawach rękopisu, 8.04.014r. Publikacja: Knyziak P., "Propozycja nowej meody określania zuzycia echnicznego budynków" (Proposal Of New Mehod For Calculaing he echnical Deerioraion Of Buildings),

Bardziej szczegółowo

Dobór przekroju żyły powrotnej w kablach elektroenergetycznych

Dobór przekroju żyły powrotnej w kablach elektroenergetycznych Dobór przekroju żyły powronej w kablach elekroenergeycznych Franciszek pyra, ZPBE Energopomiar Elekryka, Gliwice Marian Urbańczyk, Insyu Fizyki Poliechnika Śląska, Gliwice. Wsęp Zagadnienie poprawnego

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA NEOKLASYCZNEJ TEORII WZROSTU EKOLOGICZNIE UWARUNKOWANEGO W MODELOWANIU ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU REGIONU. Henryk J. Wnorowski, Dorota Perło

ZAŁOŻENIA NEOKLASYCZNEJ TEORII WZROSTU EKOLOGICZNIE UWARUNKOWANEGO W MODELOWANIU ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU REGIONU. Henryk J. Wnorowski, Dorota Perło 0-0-0 ZAŁOŻENIA NEOKLASYCZNEJ TEORII WZROSTU EKOLOGICZNIE UWARUNKOWANEGO W MODELOWANIU ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU REGIONU Henryk J. Wnorowski, Doroa Perło Plan wysąpienia Cel referau. Kluczowe założenia neoklasycznej

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja rozwiąza. zań energooszczędnych, a oszczędno. dności eksploatacyjne

Optymalizacja rozwiąza. zań energooszczędnych, a oszczędno. dności eksploatacyjne Optymalizacja rozwiąza zań energooszczędnych, a oszczędno dności eksploatacyjne Bartosz PrzysięŜny Wrocław, ul. Pełczyńska 11, tel. 071-321-13-43,www.cieplej.pl Plan prezentacji 1. W którą stronę idzie

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ LABORATORIUM RACHUNEK EKONOMICZNY W ELEKTROENERGETYCE INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH

METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH Krzyszof Jajuga Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu, Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Wprowadzenie W osanich kilkunasu laach na świecie obserwuje się dynamiczny

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE MIARY I OCENY PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH

PODSTAWOWE MIARY I OCENY PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH PODSTAWOWE MIARY I OCENY PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH PODSTAWOWE MIARY OCENY OPŁACALNOŚCI INWESTYCJI Na rynku konkurencyjnym, jeśli dane przedsiębiorstwo nie chce pozostać w tyle w stosunku do swoich konkurentów,

Bardziej szczegółowo

Metody oceny efektywności projektów inwestycyjnych

Metody oceny efektywności projektów inwestycyjnych Opracował: Leszek Jug Wydział Ekoomiczy, ALMAMER Szkoła Wyższa Meody ocey efekywości projeków iwesycyjych Niezbędym warukiem urzymywaia się firmy a ryku jes zarówo skuecze bieżące zarządzaie jak i podejmowaie

Bardziej szczegółowo

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE Wnioskowanie saysyczne w ekonomerycznej analizie procesu produkcyjnego / WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE W EKONOMETRYCZNEJ ANAIZIE PROCESU PRODUKCYJNEGO Maeriał pomocniczy: proszę przejrzeć srony www.cyf-kr.edu.pl/~eomazur/zadl4.hml

Bardziej szczegółowo

European Institute of Environmental Energy POLAND, Ltd 00-791 WARSZAWA AUDYT ENERGETYCZNY OŚWIETLENIA WEWNĘTRZNEGO BUDYNKU BIUROWO- LABORATORYJNEGO

European Institute of Environmental Energy POLAND, Ltd 00-791 WARSZAWA AUDYT ENERGETYCZNY OŚWIETLENIA WEWNĘTRZNEGO BUDYNKU BIUROWO- LABORATORYJNEGO European Institute of Environmental Energy POLAND, Ltd 00-791 WARSZAWA UL. CHOCIMSKA 31/9 AUDYT ENERGETYCZNY OŚWIETLENIA WEWNĘTRZNEGO BUDYNKU BIUROWO- LABORATORYJNEGO w Lesznie. Wykonawca: mgr inż. Ryszard

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski WARTOŚĆ PIENIĄDZA W CZASIE Wykład 4 Prawda ekonomiczna Pieniądz, który mamy realnie w ręku, dziś jest wart więcej niż oczekiwana wartość tej samej

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 13 października 2015 r. Poz. 1606 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 3 września 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012 GRZEGORZ MICHALSKI POZIOM ZAANGAŻOWANIA KAPITAŁU W ZAPASACH W ORGANIZACJACH NON-PROFIT * Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy.

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy. ANALIZA WSKAŹNIKOWA Prosta, szybka metoda oceny firmy. WSKAŹNIKI: Wskaźniki płynności Wskaźniki zadłużenia Wskaźniki operacyjności Wskaźniki rentowności Wskaźniki rynkowe Wskaźniki płynności: pokazują

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny budynku

Audyt energetyczny budynku Budynek warsztatowy, Strona 1 Audyt Energetyczny Budynku Zegrzyńska 05-119 Legionowo Powiat Legionowski województwo: mazowieckie Dla przedsięwzięcia termomodernizacyjnego przewidzianego do realizacji w

Bardziej szczegółowo

Poniżej przedstawię program termomodernizacyjny dla rozpatrywanej W.M. oraz możliwości jego finansowania.

Poniżej przedstawię program termomodernizacyjny dla rozpatrywanej W.M. oraz możliwości jego finansowania. Nowoczesny i energooszczędny zarządca Dofinansowanie na termomodernizację ze środków z UE? A może premia termomodernizacyjna? Co trzeba przygotować by otrzymać dofinansowanie z UE? Czy nasz budynek ma

Bardziej szczegółowo

Instytut Techniki Cieplnej Strategia rozwoju w Polsce wysokosprawnej kogeneracji Załączniki

Instytut Techniki Cieplnej Strategia rozwoju w Polsce wysokosprawnej kogeneracji Załączniki Poliechnika Śląska w Gliwicach Insyu Techniki Cieplnej Sraegia rozwoju w Polsce wysokosprawnej kogeneracji Załączniki Warszawa, czerwiec 2007 Sraegia rozwoju w Polsce wysokosprawnej kogeneracji Załączniki

Bardziej szczegółowo

Czy prowadzona polityka pieniężna jest skuteczna? Jaki ma wpływ na procesy

Czy prowadzona polityka pieniężna jest skuteczna? Jaki ma wpływ na procesy Dobromił Serwa Reakcje rynków finansowych na szoki w poliyce pieniężnej.. Wsęp Czy prowadzona poliyka pieniężna jes skueczna? Jaki ma wpływ na procesy ekonomiczne zachodzące w kraju? Czy jes ona równie

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Marketingu i Zarządzania w Lesznie

Wyższa Szkoła Marketingu i Zarządzania w Lesznie Wyższa Szkoła Markeingu i Zarządzania w Lesznie MATERIAŁY ROBOCZE NA ZAJĘCIA Z PRZEDMIOTU BIZNES PLAN Opracowali: dr Jacek Kowalewski mgr Kazimierz Linowski Leszno 2008 2 S P I S T R E Ś C I WPROWADZENIE.

Bardziej szczegółowo

Określenie optymalnego wariantu przedsięwzięcia termomodernizacyjnego

Określenie optymalnego wariantu przedsięwzięcia termomodernizacyjnego 1. Określenie optymalnego wariantu przedsięwzięcia termomodernizacyjnego 1.1. Dane do obliczeń W niniejszym rozdziale w kolejnych tabelach dokonuje się: a) Oceny opłacalności i wyboru optymalnych usprawnień

Bardziej szczegółowo

ANALIZA CZYNNIKÓW WPŁYWAJĄCYCH NA EKONOMICZNĄ EFEKTYWNOŚĆ ELEKTROWNI JĄDROWEJ

ANALIZA CZYNNIKÓW WPŁYWAJĄCYCH NA EKONOMICZNĄ EFEKTYWNOŚĆ ELEKTROWNI JĄDROWEJ ANALIZA CZYNNIKÓW WPŁYWAJĄCYCH NA EKONOMICZNĄ EFEKTYWNOŚĆ ELEKTROWNI JĄDROWEJ Auor: dr inż. Marcin Jaskólski ( Rynek Energii nr 6/2012) Słowa kluczowe: elekrownie ądrowe, analiza ekonomiczna, czynniki

Bardziej szczegółowo

Elementy analizy ekonomicznej przedsięwzięć energooszczędnych. Szymon Liszka s.liszka@fewe.pl

Elementy analizy ekonomicznej przedsięwzięć energooszczędnych. Szymon Liszka s.liszka@fewe.pl Elementy analizy ekonomicznej przedsięwzięć energooszczędnych Szymon Liszka s.liszka@fewe.pl 1 1 Wprowadzenie do zagadnień ekonomicznych prosty okres zwrotu nakładów (Simple Payback Period - SPBP), zmiana

Bardziej szczegółowo

Liczenie efektów ekonomicznych i finansowych projektów drogowych na sieci dróg krajowych w najbliższej perspektywie UE, co się zmienia a co nie?

Liczenie efektów ekonomicznych i finansowych projektów drogowych na sieci dróg krajowych w najbliższej perspektywie UE, co się zmienia a co nie? Liczenie efektów ekonomicznych i finansowych projektów drogowych na sieci dróg krajowych w najbliższej perspektywie UE, co się zmienia a co nie? Danuta Palonek dpalonek@gddkia.gov.pl Czym jest analiza

Bardziej szczegółowo

Aspekty opłacalności ekonomicznej projektów inwestycyjnych z wykorzystaniem dostępnych narzędzi analitycznych (praktyczne warsztaty)

Aspekty opłacalności ekonomicznej projektów inwestycyjnych z wykorzystaniem dostępnych narzędzi analitycznych (praktyczne warsztaty) Aspekty opłacalności ekonomicznej projektów inwestycyjnych z wykorzystaniem dostępnych narzędzi analitycznych (praktyczne warsztaty) Katowice, dn. 1 czerwca 2012 r. Rafał GÓRAL Główny Instytut Górnictwa

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE IX Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 6 8 września 005 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Pior Fiszeder Uniwersye Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODEE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Joanna Małgorzaa andmesser Szkoła Główna

Bardziej szczegółowo

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Artykuł 6 Dyrektywy KE/91/2002 o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek promowania przez kraje członkowskie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

PROJEKT nr 1 Projekt spawanego węzła kratownicy. Sporządził: Andrzej Wölk

PROJEKT nr 1 Projekt spawanego węzła kratownicy. Sporządził: Andrzej Wölk PROJEKT nr 1 Projek spawanego węzła kraownicy Sporządził: Andrzej Wölk Projek pojedynczego węzła spawnego kraownicy Siły: 1 = 10 3 = -10 Kąy: α = 5 o β = 75 o γ = 75 o Schema węzła kraownicy Dane: Grubość

Bardziej szczegółowo

WITAMY W DOLINIE ŚMIERCI

WITAMY W DOLINIE ŚMIERCI WITAMY W DOLINIE ŚMIERCI Alernaywny mechanizm wsparcia finansowania wysoko zaawansowanych echnologii. Nowy model finansowania innowacji Park Naukowo-Technologiczny przy Narodowym Cenrum Badań Jądrowych

Bardziej szczegółowo

Perspektywy termomodernizacji i budownictwa niskoenergetycznego w Polsce

Perspektywy termomodernizacji i budownictwa niskoenergetycznego w Polsce Perspektywy termomodernizacji i budownictwa niskoenergetycznego w Polsce dr inż. Arkadiusz Węglarz Dyrektor ds. Zrównoważonego rozwoju w KAPE S.A., adiunkt na Wydziale Inżynierii Lądowej PW 2010-07-13

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE ZUŻYCIA CIEPŁEJ I ZIMNEJ WODY W SPÓŁDZIELCZYCH ZASOBACH MIESZKANIOWYCH

PROGNOZOWANIE ZUŻYCIA CIEPŁEJ I ZIMNEJ WODY W SPÓŁDZIELCZYCH ZASOBACH MIESZKANIOWYCH STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 15 Barbara Baóg Iwona Foryś PROGNOZOWANIE ZUŻYCIA CIEPŁEJ I ZIMNEJ WODY W SPÓŁDZIELCZYCH ZASOBACH MIESZKANIOWYCH Wsęp Koszy dosarczenia wody

Bardziej szczegółowo

Matematyka ubezpieczeń życiowych 25.01.2003 r.

Matematyka ubezpieczeń życiowych 25.01.2003 r. Maemayka ubezpieczeń życiowych 25.01.2003 r. 1.. Dany jes wiek całkowiy x. Nasępujące prawdopodobieńswa przeżycia: g= 2p x + 1/3, h= 2p x + 1/ 2, j= 2p x + 3/4 obliczono sosując inerpolację zakładającą,

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny budynku

Audyt energetyczny budynku Samorządowe Centrum Kultury,Turystyki i Rekreacji, Powstańców 34, 46-090 Popielów Strona 1 Audyt Energetyczny Budynku Powstańców 34 46-090 Popielów Powiat Opolski województwo: opolskie Dla przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Reakcja banków centralnych na kryzys

Reakcja banków centralnych na kryzys Reakcja banków cenralnych na kryzys Andrzej Rzońca Warszawa, 18 lisopada 2011 r. Plan Podsawowa lekcja z kryzysu dla poliyki pieniężnej Jak wyglądała reakcja poliyki pieniężnej na kryzys? Dlaczego reakcja

Bardziej szczegółowo

Elementy matematyki finansowej w programie Maxima

Elementy matematyki finansowej w programie Maxima Maxima-03_windows.wxm 1 / 8 Elementy matematyki finansowej w programie Maxima 1 Wartość pieniądza w czasie Umiejętność przenoszenia kwot pieniędzy w czasie, a więc obliczanie ich wartości na dany moment,

Bardziej szczegółowo

METODY OCENY EFEKTYWNEJ GRUBOŚCI DOCIEPLANIA ŚCIAN ZEWNĘTRZNYCH

METODY OCENY EFEKTYWNEJ GRUBOŚCI DOCIEPLANIA ŚCIAN ZEWNĘTRZNYCH METODY OCENY EFEKTYWNEJ GRUBOŚCI DOCIEPLANIA ŚCIAN ZEWNĘTRZNYCH Robert STACHNIEWICZ Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska, Politechnika Białostocka, ul. Wiejska 45A, 15-351 Białystok Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce

Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Ekonomiczno-techniczne aspekty wykorzystania gazu w energetyce Janusz Kotowicz W8 Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska Politechnika Częstochowska Wpływ stopy dyskonta na przepływ gotówki. Janusz Kotowicz

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu zmian poziomu rezerw walutowych na premię za ryzyko kredytowe Polski wykorzystanie metody roszczeń warunkowych

Ocena wpływu zmian poziomu rezerw walutowych na premię za ryzyko kredytowe Polski wykorzystanie metody roszczeń warunkowych Bank i Kredy 455, 04, 467 490 Ocena wpływu zmian poziomu rezerw waluowych na premię za ryzyko kredyowe Polski wykorzysanie meody roszczeń warunkowych Michał Konopczak* Nadesłany: 5 kwienia 04 r. Zaakcepowany:

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA ELEKTROCIEPŁOWNI PRZY DUŻYM ZUŻYCIU ELEMENTÓW KOTŁÓW I TURBIN PAROWYCH

MODERNIZACJA ELEKTROCIEPŁOWNI PRZY DUŻYM ZUŻYCIU ELEMENTÓW KOTŁÓW I TURBIN PAROWYCH Kogeneracja w energeyce przemysłowej i komunalnej Tadeusz J. CHMIELIAK Gerard KOSMA Wojciech KOSMA Insyu Maszyn i Urządzeń Energeycznych Poliechnika Śląska, Gliwice 44-11 Gliwice, ul. Konarskiego 18 el.:

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności procedury Congruent Specyfication dla małych prób

Ocena efektywności procedury Congruent Specyfication dla małych prób 243 Zeszyy Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu Nr 20/2011 Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu Ocena efekywności procedury Congruen Specyficaion dla małych prób Sreszczenie. Procedura specyfikacji

Bardziej szczegółowo

WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU

WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU Uzupełnienie do WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Oś IX, działanie 9.3 Metoda wyliczania udziału dofinansowania ze środków UE oraz przykład liczbowy

Bardziej szczegółowo

Struktura sektorowa finansowania wydatków na B+R w krajach strefy euro

Struktura sektorowa finansowania wydatków na B+R w krajach strefy euro Rozdział i. Srukura sekorowa finansowania wydaków na B+R w krajach srefy euro Rober W. Włodarczyk 1 Sreszczenie W arykule podjęo próbę oceny srukury sekorowej (sekor przedsiębiorsw, sekor rządowy, sekor

Bardziej szczegółowo

Przykład liczbowy wyliczania luki w finansowaniu oraz wskaźników efektywności finansowej

Przykład liczbowy wyliczania luki w finansowaniu oraz wskaźników efektywności finansowej Przykład liczbowy wyliczania luki w finansowaniu oraz wskaźników efektywności finansowej Tabele przykładu liczbowego stanowiącego mogą zostać przez Wnioskodawców dostosowane do specyfiki projektu i wykorzystane

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PRZEDSIĘWZIĘĆ

KRYTERIA WYBORU PRZEDSIĘWZIĘĆ Załącznik do uchwały Nr -2015 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Krakowie z dnia 30 stycznia 2015 r. KRYTERIA WYBORU PRZEDSIĘWZIĘĆ FINANSOWANYCH ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

STOPA DYSKONTOWA 1+ =

STOPA DYSKONTOWA 1+ = Piotr Cegielski, MAI, MRICS, CCIM STOPA DYSKONTOWA (Wybrane fragmenty artykułu opublikowanego w C.H. Beck Nieruchomości, numer 10 z 2011 r. Całość dostępna pod adresem internetowym: www.nieruchomosci.beck.pl)

Bardziej szczegółowo

Możliwości obniżania kosztów eksploatacji budynków w świetle wchodzącej w życie dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków

Możliwości obniżania kosztów eksploatacji budynków w świetle wchodzącej w życie dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków Możliwości obniżania kosztów eksploatacji budynków w świetle wchodzącej w życie dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków Zmiany cen surowców 2007 Survey of energy sources Alternatywne

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W PRZEDSIĘBIORSTWIE PRODUKCYJNYM ZGODNIE Z ZAŁOŻENIAMI TEORII OGRANICZEŃ

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W PRZEDSIĘBIORSTWIE PRODUKCYJNYM ZGODNIE Z ZAŁOŻENIAMI TEORII OGRANICZEŃ Jacek Wrodarczyk Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W PRZEDSIĘBIORSTWIE PRODUKCYJNYM ZGODNIE Z ZAŁOŻENIAMI TEORII OGRANICZEŃ Wprowadzenie W obecnej syuacji rynkowej wzmożona konkurencja

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Kaarzyna Halicka Poliechnika Białosocka, Wydział Zarządzania, Kaedra Informayki Gospodarczej i Logisyki, e-mail: k.halicka@pb.edu.pl Jusyna Godlewska

Bardziej szczegółowo

1.2.1 Ogólny algorytm podejmowania decyzji... 18. 1.2.2 Algorytm postępowania diagnostycznego... 23. 1.2.3 Analiza decyzyjna... 27

1.2.1 Ogólny algorytm podejmowania decyzji... 18. 1.2.2 Algorytm postępowania diagnostycznego... 23. 1.2.3 Analiza decyzyjna... 27 3 Spis reści Spis reści... 3 Użye oznaczenia... 7 Wsęp i założenia pracy... 9 1. Akualny san wiedzy medycznej i echnicznej związanej zagadnieniami analizy decyzyjnej w chorobach górnego odcinka przewodu

Bardziej szczegółowo

dr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Instytut Technik Innowacyjnych EMAG

dr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Instytut Technik Innowacyjnych EMAG dr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Insyu Technik Innowacyjnych EMAG Wykorzysanie opycznej meody pomiaru sężenia pyłu do wspomagania oceny paramerów wpływających na możliwość zaisnienia wybuchu osiadłego pyłu węglowego

Bardziej szczegółowo

AUDYT ENERGETYCZNY podstawa efektywnego projektu. Praktyczne doświadczenia

AUDYT ENERGETYCZNY podstawa efektywnego projektu. Praktyczne doświadczenia AUDYT ENERGETYCZNY podstawa efektywnego projektu. Praktyczne doświadczenia mgr inż. Arkadiusz Osicki Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii e-mail: office@fewe.pl Katowice 29.09.2009 Definicja

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny budynku

Audyt energetyczny budynku Budynek mieszkalny wielorodzinny całkowocie podpiwniczony, Wyciska 12, 41-800 Zabrze Strona 1 Audyt Energetyczny Budynku Wyciska 12 41-800 Zabrze Miasto na prawach powiatu: Zabrze województwo: śląskie

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS SYLLABUS na rok akademicki 010/011 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Ekonomia Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr III/5 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo

Transakcje insiderów a ceny akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.

Transakcje insiderów a ceny akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Agaa Srzelczyk Transakcje insiderów a ceny akcji spółek noowanych na Giełdzie Papierów Warościowych w Warszawie S.A. Wsęp Inwesorzy oczekują od każdej noowanej na Giełdzie Papierów Warościowych spółki

Bardziej szczegółowo