Zastosowanie narzędzi analizy technicznej w bezpośrednim i pośrednim inwestowaniu w towary

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zastosowanie narzędzi analizy technicznej w bezpośrednim i pośrednim inwestowaniu w towary"

Transkrypt

1 Anna Górska 1 Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków Gospodarczych Szkoła Główna Gospodarswa Wiejskiego Warszawa Zasosowanie narzędzi analizy echnicznej w bezpośrednim i pośrednim inwesowaniu w owary Applicaion of echnical analysis mehods o direc and indirec invesmen in commodiies Synopsis. Inwesowanie w owary może się odbywać na dwa sposoby. Inwesowanie pośrednie polega m.in. na zakupie akcji spółek działających na rynkach owarowych, zaś bezpośrednie na fizycznym zakupie owaru na rynku goówkowym. W inwesowaniu bezpośrednim najmniej kłopoliwe jes inwesowanie na rynkach meali szlachenych. Inwesorzy giełdowi w swoich decyzjach inwesycyjnych posiłkują się narzędziami analizy echnicznej, kórych zasady sosowania są analogiczne w przypadku inwesowania w meale szlachene jak i w akcje spółek. Celem pracy jes zaem wykorzysanie wybranych wskaźników analizy echnicznej do oceny inwesycji bezpośrednich i pośrednich w owary. Analiza opara jes na cenach spo, pochodzących z okresu od marca 29 do końca lipca 211 roku. Na ich podsawie są wyznaczone podsawowe wskaźniki i oscylaory, kóre będą pomocne w wyborze odpowiednich sraegii. Słowa kluczowe: meale szlachene, subindeksy sekorowe, ceny spo, wskaźniki analizy echnicznej. Absrac. Invesing in commodiies can be done wofold. I can be done indirecly, via buying sock of a commodiy-based company or i can be done direcly via purchasing a commodiy in he spo marke. Direc invesing is usually he leas problemaic in he meals marke. Invesors suppor heir decisions using various ools of echnical analysis. They are applied in a similar manner wheher for sock or meals marke. The aim of his paper is o evaluae he direc and indirec invesmens by using a seleced se of echnical analysis indicaors. The analysis covers he period from March 29 o July 211 and is based on spo prices. The basic indicaors and oscillaors are derived in order o deermine he adequae (opimal) sraegy. Keywords: precious meals, secor indices, spo prices, echnical analysis indicaors. Wsęp Każdy kryzys finansowy, w czasie kórego nasępują duże spadki na rynku akcji, powoduje, że inwesorzy kierują się w sronę alernaywnych, bardziej bezpiecznych sposobów inwesowania. Również sysemayczny wzros cen owarów na świaowych rynkach w osanich laach wpływa na zaineresowanie inwesorów ą grupą akywów. Inwesowanie w owary cieszy się dużą popularnością nie ylko wśród inwesorów długoerminowych, ale również wśród spekulanów. Naukowcy wskazują akże na korzyści związane z inwesycjami na rynkach owarowych, wśród kórych największe znaczenie ma efek dywersyfikacji porfela inwesycyjnego. Jes o możliwe dzięki ujemnej korelacji między rynkiem owarowym i rynkami insrumenów finansowych [Górska i Krawiec 1 Dr, 67

2 29; Górska i Krawiec 21; Preś 25; Tarczyński i Łuniewska 26]. Co więcej, inwesycje w owary w ciągu osanich kilkudziesięciu la generowały wyższe sopy zwrou niż e uzyskane z radycyjnych walorów finansowych. Towary są bowiem posrzegane jako klasa akywów o charakerze anycyklicznym i na przesrzeni osanich 5 la empo wzrosu cen owarów przewyższało empo wzrosu inflacji [Tomaszewski 29]. Isnieje wiele sposobów inwesowania w owary. Jednym z nich są formy bezpośrednie, kóre polegają na fizycznym zakupie owaru na rynku goówkowym lub zajęciu pozycji w konrakcie forward z fizyczną dosawą owaru. Kolejnym sposobem zaś są formy pośrednie, kóre polegają m.in. na zakupie akcji spółek działających na rynkach owarowych czy zajęciu pozycji w owarowych konrakach fuures lub opcjach rozliczanych goówkowo. Rynek finansowy oferuje szereg możliwości inwesowania pośredniego w owary. Na Giełdzie Papierów Warościowych w Warszawie, oprócz akcji spółek działających na rynkach owarowych, dosępne są subindeksy sekorowe powiązane z owarami. Są o m.in. WIG-spożywczy, WIG-paliwa, WIG-surowce, WIG-energia oraz WIG-chemia. Podczas inwesycji bezpośrednich najmniej kłopoliwe jes inwesowanie na rynkach meali szlachenych, ponieważ surowce e nie wymagają szczególnych warunków przechowywania, w przeciwieńswie do produków rolnych czy surowców energeycznych. Podsawowe meale szlachene, w kóre można inwesować o oo, srebro, playna i pallad. Spośród wymienionych meali największą popularnością cieszy się oo, kóre uważane jes za najbezpieczniejszą lokaę oszczędności. Wielu badaczy koncenruje się ylko na rynku oa [Mayo 1997; Balarie 27; Geman 27; Schofield 27; Borowski 28]. Złoo jes radycyjnie rakowane jako zabezpieczenie przed inflacją. 2 Inwesorzy częso wykorzysują do wspomagania swoich decyzji inwesycyjnych meody analizy echnicznej. Zasady ich sosowania są analogiczne na rynku meali szlachenych jak i w przypadku inwesowania na rynkach akcji. Sąd celem niniejszej pracy jes wykorzysanie wskaźników analizy echnicznej do oceny (oraz porównania) inwesycji na rynkach meali szlachenych oraz akcji spółek związanych z owarami. Maeriał empiryczny oraz meody badawcze Maeriał empiryczny sanowią ceny spo walorów z okresu od marca 29 roku do końca lipca 211 roku. Jes o okres nasępujący bezpośrednio po największym osanim załamaniu na świaowych rynkach, po kórym w kszałowaniu się cen walorów można zauważyć wyraźną endencję wzrosową (por. rys. 1). Analizowane walory o m.in. meale szlachene: oo, srebro, playna i pallad oraz porfele branżowych subindeksów: WIGspożywczy, WIG-paliwa, WIG-chemia, a akże, dodakowo, indeks WIG 2. Pozosałe subindeksy sekorowe powiązane z rynkiem owarowym powsały sosunkowo niedawno 3, dlaego do analizy wybrane zosały pojedyncze spółki mające największy udział w poszczególnych porfelach sekorowych 4. Spółkami ymi są: KGHM (największy udział w WIG-surowców, a akże w WIG 2), Kernel (WIG-spożywczy), PKN Orlen (WIG- 2 Oprócz inwesorów indywidualnych oo kupują eż banki cenralne, dywersyfikując w en sposób rezerwy zdominowane przez dolary i euro. 3 Pierwsze noowania WIG-energia odbyły się r., naomias WIG-surowce r. 4 Największy udział w WIG-energia posiada PGE a nasępnie TAURONPE. Obie spółki zadebiuowały na WGPW później niż na począku analizowanego w pracy okresu. 68

3 paliwa) oraz SYNTHOS (WIG-chemia). Ceny dzienne meali szlachenych pochodzące z rynku londyńskiego (podawane przez serwis wyrażone w USD za uncję kruszcu zosały przeliczone na oówki po oficjalnym kursie NBP. Na rysunku 1 przedsawiono kszałowanie się cen oraz sóp zwrou badanych walorów w analizowanym okresie KERNEL KGHM PKN Orlen 15 7 SYNTHOS WIG WIG Chemia Kurs zamkniecia Zmiana

4 4 WIG Paliwa 12 6 WIG Spożywczy Złoo 8, 14 Srebro 15, , 4, , 5, 3 2, 8, 25, 2-2, 6-5, , -6, -8, 4 2 Kurs Zmiana (prawa oś) , -15, -2, 6 Playna 8, 3 Pallad 1, 5 6, 4, 25 5, 4 2, 2, 3, , -4, -6, -8, -5, 1-1, 5-15, Rys. 1. Ceny oraz sopy zwrou z walorów w okresie Fig 1. Prices and raes of reurns on asses in period Źródło: opracowanie własne. W analizowanym okresie wszyskie badane walory charakeryzowały się dodanimi oczekiwanymi sopami zwrou (zob. abela 1). Najwyższą jej warość osiągnęła spółka SYNTHOS (,46) oraz KGHM (,35). W przypadku meali playna i oo osiągnęła warość najniższą równą odpowiednio,5 i,6. Najwyższą warością odchylenia sandardowego sopy zwrou charakeryzowały się akcje spółki Kernel (2,73). W przypadku akże ej spółki, w analizowanym okresie, zanoowano najwyższą sopę zwrou równą 2,98. Najniższe odchylenie sandardowe zaobserwowano dla playny (1,37) i WIG-spożywczego (1,49) oraz oa (1,49). Uczesnicy rynków finansowych, oprócz analizy podsawowych charakerysyk walorów, do podejmowania decyzji inwesycyjnych wykorzysują narzędzia i meody 7

5 analizy echnicznej. Analiza echniczna opara jes na założeniu, że wszelkie zjawiska giełdowe wyprzedzają w czasie zjawiska ekonomiczne, a kierunek zmian cen można przewidzieć analizując wykresy cen ych walorów. Analiza a skupia się na skukach, a nie na przyczynach. Zaem, analiyk giełdowy analizując formacje, linie, rendy, ruchy cen, obroy, buduje prognozy, kórych celem jes określenie przysych prawdopodobnych rendów noowań walorów [Tarczyński 1997; Wasendorf i McCaffery 1997; Murphy 1999]. Sudiuje akualne i przese noowania walorów. Analiyk odrzuca dane saysyczne, preferując analizę rendu rynku. Zakłada, że cena rynkowa walorów odzwierciedla nie ylko zróżnicowane opinie analiyków giełdowych, ale akże, zupełnie czasem nieracjonalne, nasroje inwesorów. Tabela 1. Podsawowe charakerysyki analizowanych walorów Table 1. Basic characerisics of specified asses Towar/ Indeks/Spółka Oczekiwana dzienna sopa zwrou, Minimalna sopa zwrou, Maksymalna sopa zwrou, Odchylenie sandardowe sopy zwrou, Złoo,6-6,97 6,24 1,49 Srebro,16-15,92 1,79 2,38 Playna,5-7,2 5,49 1,37 Pallad,22-12,14 7,4 2,8 WIG Spożywczy,19-4,82 7,31 1,49 WIG Paliwa,13-6,75 1,35 1,79 WIG Chemia,27-5,72 8,92 1,61 WIG 2,12-6,21 6,95 1,54 Kernel,27-8,24 2,98 2,73 PKN Orlen,15-8,24 13,73 2,28 KGHM,35-8,76 12,84 2,59 SYNTHOS,46-7,75 15,87 2,57 Źródło: obliczenia własne. Najczęściej wykorzysywanymi narzędziami analizy echnicznej są wskaźniki, kóre, ak jak wykresy, można worzyć dla danych o różnym horyzoncie czasowym. Wskaźniki są maemaycznymi formułami, do obliczenia warości kórych wykorzysywane są dane doyczące zmian cen walorów giełdowych i wolumenu obrou 5. Wynikiem zasosowania akiego algorymu jes prognoza rendu, a akże punków zwronych na rynku [Achelis 1998]. Wskaźniki przedsawiane są na wykresach razem lub osobno z wykresami cen. Odpowiednie położenie na wykresie względem siebie ściśle określonych linii, a akże ich przecięcie generuje sygnał kupna lub sprzedaży, kóry powinien być odzwierciedlony w decyzjach inwesycyjnych. Im szybciej dadzą się odczyać sygnały zmian na rynku, ym większą warość dla inwesora ma wskaźnik 6. 5 Wolumen obrou o łączna liczba papierów warościowych, kóre zmieniły właściciela, liczona dla danego papieru warościowego lub rynku. 6 Sygnał kupna wysępuje wówczas, gdy np. wykres średniej kroczącej przyjmuje formę horyzonalną lub rosnącą i kurs przebija go od dołu, cena waloru spada i równocześnie średnia krocząca rośnie, cena waloru spada gwałownie poniżej średniej. Sygnał sprzedaży wysępuje zaś w przypadku, gdy: kurs waloru przebija od góry 71

6 Wskaźniki sanowią liczną grupę narzędzi. Można je podzielić m.in. na wskaźniki rendu i oscylaory. Pierwsza grupa o narzędzia służące głównie idenyfikacji rendu. W lieraurze częso można spokać określenie ej grupy jako wskaźniki podążające za rendem. Wynika o z ego, że wskaźniki e są zazwyczaj opóźnione w sosunku do rendu, zn. zmieniają kierunek po jego zmianie. Sprawdzają się one lepiej dla rendów długoi średnioerminowych niż horyzonalnych. Na płaskim rynku dają częso nieprawidłowe sygnały odnośnie punków zwronych. Dla rendów długo- i średnioerminowych wskaźniki e mogą powierdzać rend, ale akże swierdzać dywergencję, kóra jes sygnałem osrzegawczym dla inwesorów. Do ej grupy wskaźników można zaliczyć: średnie ruchome (prosa średnia krocząca, średnia ważona, średnia wykładnicza), MACD (moving average convergence/divergence). Wskaźniki, kóre z większą skuecznością wyłapują punky zwrone o oscylaory. Reagują one jednocześnie lub nawe wyprzedzają zmiany cen. Ich zadaniem jes badanie szybkości ych zmian oraz generowanie sygnałów informujących o krókoerminowych zmianach rendu. Dlaego dobrze sprawdzają się w rendach horyzonalnych, a akże rynkach o dużej zmienności cen. Do ej grupy narzędzi inwesycyjnych można zaliczyć m.in.: wskaźnik impeu (momenum) oraz CCI (Commodiy Channel Index). Wykorzysane w pracy, wyżej wymienione wskaźniki i oscylaory, określone są nasępującymi wzorami [Achelis 1998; Czekaj i in. 21; Murphy 1999; Tarczyński 1997]. Prosa średnia ruchoma (krocząca) (MA, moving average) 7 MA 1 = P i n i= n + 1, gdzie: n jes o liczba elemenów szeregu czasowego, na podsawie kórego liczona jes średnia, o okres, dla kórego liczona jes średnia ( n), P i o cena waloru w chwili i. Ważona średnia ruchoma (WMA, weighed moving average) gdzie: P i jes ceną waloru w chwili i, WMA = i i= n+ 1 w P, i średnią, kóra przybiera posać horyzonalną lub opadającą, cena akcji zwyżkuje i średnia opada, kurs zbliża się od dołu do średniej opadającej i nie przebija jej, kurs waloru gwałownie zwyżkuje powyżej średniej. 7 Isonym elemenem przeprowadzonych analiz jes odpowiedni dobór czasu, dla kórego liczona jes średnia. Średnia zby króka może powodować generowanie dużej liczby sygnałów kupna-sprzedaży, z kórych większość może być fałszywych. Zwiększona liczba sygnałów kupna-sprzedaży jes skukiem ego, że średnia krókoerminowa jes bardziej czuła na zmiany cen i fałszywe sygnały wynikają częso z wahań przypadkowych, a nie ze zmian rendu. Dłuższa średnia wysyła rzadsze, ale za o wiarygodniejsze sygnały. Sposobem na wyeliminowanie mylnych sygnałów jes m.in. meoda opara na dwóch średnich ruchomych: o krószym i dłuższym okresie, a akże nałożenia na średnią filra. W pierwszym przypadku sygnał kupna lub sprzedaży w ym sysemie pojawia się, gdy obie średnie się przeną. Naomias nałożony filr jes swego rodzaju rezerwą, przekroczenie kórej dopiero powoduje wygenerowanie sygnału do wykonania ransakcji. Można wyróżnić dwa rodzaje filrów: czasowy i procenowy. Pierwszy z nich określa liczbę jednosek czasu, kóre musimy przeczekać, aby po wygenerowaniu sygnału przez średnią móc dokonać ransakcji, o ile syuacja na wykresie się nie zmieniła. Drugi z nich określa pewne ramy procenowe, będące swego rodzaju obwiednią, kórej przekroczenie będzie rzeczywisym sygnałem kupna lub sprzedaży. 72

7 w i jes wagą przypisaną zgodnie z formułą 2i w i = n( n + 1). Wykładnicza średnia ruchoma (EMA, exponenial moving average) EMA ( ) = P EMA 1 α + EMA 1, gdzie: < α <1 jes o zw. paramer wygładzania. Sandardowo przyjmuje się, że α = 2 /( n + 1), gdzie n jes liczbą obserwacji. MACD (moving average convergence/divergence) MACD = EMA EMA, 1 2 gdzie: EMA 1 jes wykładniczą średnią ruchomą z okresu 1 dni, EMA 2 jes wykładniczą średnią ruchomą z okresu 2 dni. Wskaźnik impeu (momenum) M k = P P, k gdzie: P jes ceną waloru w chwili, P -k jes ceną waloru sprzed k chwil (na przykład dni). CCI (Commodiy Channel Index) PT MA CCI =,, 15 MD gdzie: PMin + PMax + PZamk PT = jes kursem ypowym liczonym jako średnia arymeyczna 3 z cen: zamknięcia, minimalnej i maksymalnej na danej sesji, 1 MD = PTi MA i jes odchyleniem kursu ypowego, n i = n + 1 MA jes średnią prosą kroczącą n-okresową. Więcej informacji o wskaźnikach analizy echnicznej i oscylaorach można znaleźć np. w pracy Achelis [1998] i Czekaja i in. [21]. Wyniki badań Do badań prezenowanych w niniejszej pracy zosały przyjęe sandardowe (zn. najczęściej sosowane) paramery [Czekaj i in. 21; Murphy 1999; Tarczyński 1997; Wikowska i in. 28]. 73

8 Tabela 2. Sopy zwrou uzyskane w wyniku sosowania określonych sraegii inwesycyjnych oparych na wskaźnikach i oscylaorach, Table 2. Raes of reurn obained by he use of invesmen sraegies based on analysed indicaors and oscillaors, Towar, indeks, spółka MA MA z MA z filrem filrem procenowym czasowym 2 MA WMA EMA MACD Momenum CCI Kup i rzymaj Złoo -16,57 5,81 2,77 14,11-22,44-17,49 11,7 5,3 23,97 3,81 Srebro 46,4 85,49 36,37 83,78 16,1 38,94 32,17 72,19 84,25 129,41 Playna -16,15 17,23-1,1-4,98-18, -16,82-7,36 4,31 39,5 28,46 Pallad 9,73 45,63 26,4 83,37 23,26 19,82 68,45 55,91 1,45 223,14 WIG Spożywczy 99,28 129,38 135,24 28,12 11,12 122,75 112,18 55,91 19,53 25,84 WIG Paliwa 35,8 23,49 11,1 16,47 22,57 12,79 17,32 26,5 26,88 16,23 WIG Chemia 164,81 166,2 87,45 71,18 164,19 3,54 12,55 85,27 91,77 381,3 WIG 2 3,27 9,47 8,1-7,27 6,82,5 5,27 12,21 54,37 98,64 Kornel 67,73 75,29 137,8 182,48 74,72 13,79 14,68 82,6 174,82 321,26 PKN Orlen 9, 31,49 21,73 27,1-1,12 8,2 4,81 2,28 94,89 127,9 KGHM 62,37 58,8 116,51 43,6 17,81 146,35 29,69 37,71 188,49 459, SYNTHOS 29,26 236,69 14,59 94,48 367,45 434,8 169,87 3,11 34, ,5 Źródło: obliczenia własne. Oo one: wskaźniki opare na średnich: prosa średnia ruchoma (MA): 1 dni, prosa średnia ruchoma: 1 dni z filrem 2,5 oraz z filrem 3 dni, dwie średnie ruchome (2 MA): 5 i 2 dni, ważona średnia ruchoma (WMA): 1 dni, wykładnicza średnia ruchoma (EMA): 1 dni, MACD: 12, 26, 9, oscylaory: impe (momenum): 1 dni; CCI: 5 dni. Symulowano wyniki gry giełdowej wygenerowane przy zasosowaniu różnych sraegii wykorzysujących wymienione powyżej wskaźniki i oscylaory. Syneyczna miarą wyniku była sopa zwrou ze wszyskich ransakcji przeprowadzanych w okresie do , dokonanych według ych sraegii. 74

9 Wyniki ukazujące sopy zwrou uzyskane według przeprowadzonych symulacji dla powyższych wskaźników przedsawiono w abeli 2. W abeli ej, dla porównania, zawaro akże sopy zwrou uzyskane w wyniku zasosowania sraegii pasywnej kup i rzymaj. Na podsawie prezenowanych wyników można zauważyć, że w badanym okresie największy zysk osiągnęli inwesorzy długoerminowi, kórzy zasosowali właśnie sraegię pasywną kup i rzymaj. Najwyższą sopę zwrou uzyskali oni inwesując w akcje spółki SYNTHOS. Zysk wyniósł w ym przypadku aż 1269,5. Naomias najniższą sopę zwrou uzyskali w ym okresie inwesorzy inwesujący w playnę. Zysk wyniósł zaledwie 28,46. Można zaem przypuszczać, że pośrednie czy eż bezpośrednie inwesowanie w owary służy bardziej inwesorom długoerminowym niż krókoerminowym (spekulanom). Biorąc pod uwagę ylko wyniki uzyskane na podsawie wskaźników analizy echnicznej widać, że (przy ak dobranych paramerach) dla rozparywanych walorów nie można wybrać jednej sraegii, kórej zasosowanie dałoby wyższe sopy zwrou od pozosałych. W przypadku jednak aż pięciu na dwanaście rozważanych walorów: oa, playny, palladu, akcji PKN Orlen oraz KGHM zasosowanie oscylaora CCI pozwoliło uzyskać najwyższe zyski. Wyniosły one odpowiednio: 23,97, 39,5, 1,45, 94,89 i 188,49. Dla subindeksu WIG-chemia oraz akcji spółki SYNTHOS najbardziej skueczną sraegią okazała się wykładnicza średnia ruchoma (EMA) przynosząc odpowiednio zyski na poziomie 3,54 i 434,8. Zwykła średnia ruchoma (MA) najwyższy zysk wygenerowała dla WIG-paliwa wynoszący 35,8, naomias z nałożonym filrem czasowym dla WIG-spożywczego równy 135,24, zaś z filrem procenowym dla srebra równy 85,49. Złożenie dwóch średnich ruchomych o różnych horyzonach czasowych wygenerowało najwyższa sopę zwrou w przypadku akcji spółki Kernel (182,48). Ważona średnia ruchoma (WMA), MACD oraz Momenum nie okazały się najlepszym wyborem dla żadnego rozważanego waloru. Ponado WMA dla pięciu walorów wygenerowała najniższe sopy zwrou w porównaniu z pozosałymi. Podsumowanie Na świaowych rynkach inwesorzy mają do wyboru kilka form inwesowania w owary. Począwszy od zakupu owaru na rynku goówkowym bezpośrednio od producena lub od pośrednika, poprzez zakup akcji firm związanych z sekorem owarowym, aż do przyjęcia pozycji w konrakach erminowych i opcjach. Szczególną popularnością cieszą się na świecie od kilku la konraky erminowe i opcje, dla kórych insrumenem bazowym są indeksy owarowe. Niesey w Polsce nie sworzono własnego indeksu owarowego, kóry mógłby sać się insrumenem bazowym dla insrumenów pochodnych. Ogranicza o w sposób znaczny poencjał inwesycyjny. Arakcyjne zaem może okazać się inwesowanie w inne insrumeny powiązane z rynkiem owarowym, a mianowicie w akcje spółek sekora owarowego i meale szlachene. Podsawowym narzędziem większości inwesorów na giełdzie, rynku waluowym, a akże na innych rynkach, jak np. rynki owarowe, jes obok analizy fundamenalnej, analiza echniczna, kóra służy do przewidywania przysych rendów ruchów cen akywów noowanych na giełdach. Inwesowanie wykorzysujące sraegie analizy echnicznej opare na wskaźnikach wymaga dużej znajomości ich budowy, co może pozyywnie wpłynąć na wyniki 75

10 inwesycyjne graczy giełdowych. Także dużej uwagi powinien wymagać odpowiedni dobór paramerów dla wskaźników, co akże wpływa na rezulay inwesycyjne. Nie jes eż wskazane podejmowanie decyzji na podsawie ylko jednego wskaźnika [Tarczyński 1997]. Jak pokazują wyniki, w przypadku poszczególnych walorów najwyższe zyski uzyskano w rezulacie zasosowania odmiennych wskaźników analizy echnicznej. Bibliografia Achelis S.B. [1998]: Analiza echniczna od A do Z. Oficyna Wydawnicza LT&P, Warszawa. Balarie E. [27]: Commodiies for Every Porfolio. John Wiley&Sons, Hoboken, New Jersey. Borowski K. [28]: Rynek oa i mone. [W:] Inwesycje alernaywne. I. Pruchnickia-Grabias (red.). CeDeWu, Warszawa, ss Czekaj J., Woś M., Żarnowski J. [21]: Efekywność giełdowego rynku akcji w Polsce. Wydawnicwo Naukowe PWN, Warszawa. Geman H. [27]: Commodiies and commodiy derivaives. John Wiley&Sons, New Jersey. Górska A., Krawiec M. [29]: Inwesowanie w owary jako forma dywersyfikacji porfela. Zeszyy Naukowe SGGW seria Problemy Rolnicwa Świaowego. 7 (XXII), ss Górska A., Krawiec M. [21]: Inwesowanie w owary jako forma dywersyfikacji porfela w warunkach odmiennej koniunkury giełdowej. [W:] Rynek Kapiałowy. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia Nr 28. Zeszyy Naukowe Uniwersyeu Szczecińskiego nr 612, ss Mayo H. B. [1997]: Wsęp do inwesowania. K. E. Liber, Warszawa. Murphy J. J. [1999]: Analiza echniczna rynków finansowych. WIG Press, Warszawa. Schofield N. C. [27]: Commodiy derivaives. John Wiley&Sons, Chicheser, Wes Sussex. Preś J. [25]: Wykorzysanie finansowych insrumenów pochodnych oparych na indeksach HDD/CDD do dywersyfikacji porfela inwesycyjnego. [W:] Inwesycje finansowe i ubezpieczenia endencje świaowe a polski rynek. Prace naukowe AE we Wrocławiu 188,. 2, ss Tarczyński W. [1997]: Rynki kapiałowe. T. 1. Agencja Wydawnicza Place, Warszawa. Tarczyński W., Łuniewska M. [26]: Ograniczanie ryzyka inwesycji na rynku kapiałowym dywersyfikacja ryzyka pionowa i pozioma. [W:] Modelowanie preferencji a ryzyko. T. Trzaskalik (red.). Wydawnicwo Akademii Ekonomicznej w Kaowicach, Kaowice. Tomaszewki J. [29]: Inwesycje na rynkach owarowych jako insrumen dywersyfikacji porfela inwesycyjnego. [W:] Gospodarowanie zasobami finansowymi w rozwoju organizacji. A. Szpli (red.). Wydawnicwo Wyższej Szkoły Ekonomii i Prawa w Kielcach, Kielce. Wasendorf R.R., McCaffery T.A. [1997]: Giełdy owarowe od A do Z. K. E. Liber, Warszawa. Wikowska D., Mauszewska A., Kompa K. [28]: Wprowadzenie do ekonomerii dynamicznej i finansowej. Wydawnicwo SGGW, Warszawa. 76

ANNA GÓRSKA MONIKA KRAWIEC Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

ANNA GÓRSKA MONIKA KRAWIEC Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 768 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 63 013 ANNA GÓRSKA MONIKA KRAWIEC Szkoła Główna Gospodarswa Wiejskiego w Warszawie BADANIE EFEKTYWNOŚCI INFORMACYJNEJ

Bardziej szczegółowo

Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 6 R = Ocena wyników zarządzania portfelem. Pomiar wyników zarządzania portfelem. Dr Katarzyna Kuziak

Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 6 R = Ocena wyników zarządzania portfelem. Pomiar wyników zarządzania portfelem. Dr Katarzyna Kuziak Ocena wyników zarządzania porelem Analiza i Zarządzanie Porelem cz. 6 Dr Kaarzyna Kuziak Eapy oceny wyników zarządzania porelem: - (porolio perormance measuremen) - Przypisanie wyników zarządzania porelem

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODEE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Joanna Małgorzaa andmesser Szkoła Główna

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE NARZĘDZI ANALIZY TECHNICZNEJ W INWESTOWANIU NA RYNKACH METALI SZLACHETNYCH

ZASTOSOWANIE NARZĘDZI ANALIZY TECHNICZNEJ W INWESTOWANIU NA RYNKACH METALI SZLACHETNYCH METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XII/2, 2011, str. 148 157 ZASTOSOWANIE NARZĘDZI ANALIZY TECHNICZNEJ W INWESTOWANIU NA RYNKACH METALI SZLACHETNYCH Anna Górska Katedra Ekonomiki Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach ISSN 2083-8611 Nr 219 2015

Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach ISSN 2083-8611 Nr 219 2015 Sudia Ekonomiczne. Zeszyy Naukowe Uniwersyeu Ekonomicznego w Kaowicach ISSN 2083-86 Nr 29 205 Alicja Ganczarek-Gamro Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach Wydział Informayki i Komunikacji Kaedra Demografii

Bardziej szczegółowo

Transakcje insiderów a ceny akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.

Transakcje insiderów a ceny akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Agaa Srzelczyk Transakcje insiderów a ceny akcji spółek noowanych na Giełdzie Papierów Warościowych w Warszawie S.A. Wsęp Inwesorzy oczekują od każdej noowanej na Giełdzie Papierów Warościowych spółki

Bardziej szczegółowo

Nie(efektywność) informacyjna giełdowego rynku kontraktów terminowych w Polsce

Nie(efektywność) informacyjna giełdowego rynku kontraktów terminowych w Polsce Zeszyy Naukowe Uniwersyeu Szczecińskiego nr 862 Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 75 (2015) DOI: 10.18276/frfu.2015.75-16 s. 193 204 Nie(efekywność) informacyjna giełdowego rynku konraków erminowych

Bardziej szczegółowo

WYCENA KONTRAKTÓW FUTURES, FORWARD I SWAP

WYCENA KONTRAKTÓW FUTURES, FORWARD I SWAP Krzyszof Jajuga Kaedra Inwesycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu WYCENA KONRAKÓW FUURES, FORWARD I SWAP DWA RODZAJE SYMERYCZNYCH INSRUMENÓW POCHODNYCH Symeryczne insrumeny

Bardziej szczegółowo

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XIII/3, 202, sr. 253 26 ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI Adam Waszkowski Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH SaSof Polska, el. 12 428 43 00, 601 41 41 51, info@sasof.pl, www.sasof.pl WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH Joanna Maych, Krajowy Depozy Papierów

Bardziej szczegółowo

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych**

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych** Ekonomia Menedżerska 2009, nr 6, s. 119 128 Marek Łukasz Michalski* Analiza meod oceny efekywności inwesycji rzeczowych** 1. Wsęp Podsawowymi celami przedsiębiorswa w długim okresie jes rozwój i osiąganie

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Kaarzyna Halicka Poliechnika Białosocka, Wydział Zarządzania, Kaedra Informayki Gospodarczej i Logisyki, e-mail: k.halicka@pb.edu.pl Jusyna Godlewska

Bardziej szczegółowo

Parytet stóp procentowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUSD

Parytet stóp procentowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUSD Parye sóp procenowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUD Marcin Gajewski Uniwersye Łódzki 4.12.2008 Parye sóp procenowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUD Niezabazpieczony UIP)

Bardziej szczegółowo

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego 252 Dr Wojciech Kozioł Kaedra Rachunkowości Uniwersye Ekonomiczny w Krakowie Sała poencjalnego wzrosu w rachunku kapiału ludzkiego WSTĘP Prowadzone do ej pory badania naukowe wskazują, że poencjał kapiału

Bardziej szczegółowo

EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE WPROWADZENIE

EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE WPROWADZENIE Paweł Kobus, Rober Pierzykowski Kaedra Ekonomerii i Informayki SGGW e-mail: pawel.kobus@saysyka.info EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE Sreszczenie: Do modelowania asymerycznego wpływu dobrych i złych informacji

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012 MAŁGORZATA WASILEWSKA PORÓWNANIE METODY NPV, DRZEW DECYZYJNYCH I METODY OPCJI REALNYCH W WYCENIE PROJEKTÓW

Bardziej szczegółowo

MACD wskaźnik trendu

MACD wskaźnik trendu MACD wskaźnik trendu Opracowany przez Geralda Appela oscylator MACD (Moving Average Convergence/Divergence) to jeden z najpopularniejszych wskaźników analizy technicznej. Jest on połączeniem funkcji oscylatora

Bardziej szczegółowo

Wykład 3 POLITYKA PIENIĘŻNA POLITYKA FISKALNA

Wykład 3 POLITYKA PIENIĘŻNA POLITYKA FISKALNA Makroekonomia II Wykład 3 POLITKA PIENIĘŻNA POLITKA FISKALNA PLAN POLITKA PIENIĘŻNA. Podaż pieniądza. Sysem rezerwy ułamkowej i podaż pieniądza.2 Insrumeny poliyki pieniężnej 2. Popy na pieniądz 3. Prowadzenie

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE FINANSOWYCH SZEREGÓW CZASOWYCH Z WARUNKOWĄ WARIANCJĄ. 1. Wstęp

MODELOWANIE FINANSOWYCH SZEREGÓW CZASOWYCH Z WARUNKOWĄ WARIANCJĄ. 1. Wstęp WERSJA ROBOCZA - PRZED POPRAWKAMI RECENZENTA Krzyszof Pionek Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu MODELOWANIE FINANSOWYCH SZEREGÓW CZASOWYCH Z WARUNKOWĄ WARIANCJĄ. Wsęp Spośród wielu rodzajów ryzyka, szczególną

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku projekt

Analiza rynku projekt Analiza rynku projek A. Układ projeku 1. Srona yułowa Tema Auor 2. Spis reści 3. Treść projeku 1 B. Treść projeku 1. Wsęp Po co? Na co? Dlaczego? Dlaczego robię badania? Jakimi meodami? Dla Kogo o jes

Bardziej szczegółowo

O PEWNYCH KRYTERIACH INWESTOWANIA W OPCJE NA AKCJE

O PEWNYCH KRYTERIACH INWESTOWANIA W OPCJE NA AKCJE MEODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH om XIII/3, 01, sr 43 5 O EWNYCH KRYERIACH INWESOWANIA W OCJE NA AKCJE omasz Warowny Kaedra Meod Ilościowych w Zarządzaniu oliechnika Lubelska e-mail: warowny@pollubpl

Bardziej szczegółowo

PREDYKCJA KURSU EURO/DOLAR Z WYKORZYSTANIEM PROGNOZ INDEKSU GIEŁDOWEGO: WYBRANE MODELE EKONOMETRYCZNE I PERCEPTRON WIELOWARSTWOWY

PREDYKCJA KURSU EURO/DOLAR Z WYKORZYSTANIEM PROGNOZ INDEKSU GIEŁDOWEGO: WYBRANE MODELE EKONOMETRYCZNE I PERCEPTRON WIELOWARSTWOWY B A D A N I A O P E R A C J N E I D E C Z J E Nr 2004 Aleksandra MAUSZEWSKA Doroa WIKOWSKA PREDKCJA KURSU EURO/DOLAR Z WKORZSANIEM PROGNOZ INDEKSU GIEŁDOWEGO: WBRANE MODELE EKONOMERCZNE I PERCEPRON WIELOWARSWOW

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 20.03.2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 marca 2006 r.

Matematyka finansowa 20.03.2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 marca 2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Akuariuszy XXXVIII Egzamin dla Akuariuszy z 20 marca 2006 r. Część I Maemayka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minu 1 1. Ile

Bardziej szczegółowo

EFEKT DNIA TYGODNIA NA GIEŁDZIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH W WARSZAWIE WSTĘP

EFEKT DNIA TYGODNIA NA GIEŁDZIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH W WARSZAWIE WSTĘP Joanna Landmesser Kaedra Ekonomerii i Informayki SGGW e-mail: jgwiazda@mors.sggw.waw.pl EFEKT DNIA TYGODNIA NA GIEŁDZIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH W WARSZAWIE Sreszczenie: W pracy zbadano wysępowanie efeku

Bardziej szczegółowo

SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE

SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE Janusz Sowiński, Rober Tomaszewski, Arur Wacharczyk Insyu Elekroenergeyki Poliechnika Częsochowska Aky prawne

Bardziej szczegółowo

POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE

POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE Anea Kłodzińska, Poliechnika Koszalińska, Zakład Ekonomerii POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE Sopy procenowe w analizach ekonomicznych Sopy procenowe

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Piontek MODELOWANIE ZMIENNOŚCI STÓP PROCENTOWYCH NA PRZYKŁADZIE STOPY WIBOR

Krzysztof Piontek MODELOWANIE ZMIENNOŚCI STÓP PROCENTOWYCH NA PRZYKŁADZIE STOPY WIBOR Inwesycje finansowe i ubezpieczenia endencje świaowe a rynek polski Krzyszof Pionek Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu MODELOWANIE ZMIENNOŚCI STÓP PROCENTOWYCH NA PRZYKŁADZIE STOPY WIBOR Wsęp Konieczność

Bardziej szczegółowo

OeconomiA copernicana. Małgorzata Madrak-Grochowska, Mirosława Żurek Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

OeconomiA copernicana. Małgorzata Madrak-Grochowska, Mirosława Żurek Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu OeconomiA copernicana 2011 Nr 4 Małgorzaa Madrak-Grochowska, Mirosława Żurek Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu TESTOWANIE PRZYCZYNOWOŚCI W WARIANCJI MIĘDZY WYBRANYMI INDEKSAMI RYNKÓW AKCJI NA ŚWIECIE

Bardziej szczegółowo

METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH

METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH Krzyszof Jajuga Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu, Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Wprowadzenie W osanich kilkunasu laach na świecie obserwuje się dynamiczny

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE IX Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 6 8 września 005 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Pior Fiszeder Uniwersye Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

Zerowe stopy procentowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR

Zerowe stopy procentowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR Zerowe sopy procenowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR 111 seminarium BRE-CASE Warszaw awa, 25 lisopada 21 Plan Wprowadzenie Hipoezy I, II, III i IV Próba (zgrubnej)

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TESTU PERRONA DO BADANIA PUNKTÓW ZWROTNYCH INDEKSÓW GIEŁDOWYCH: WIG, WIG20, MIDWIG I TECHWIG

ZASTOSOWANIE TESTU PERRONA DO BADANIA PUNKTÓW ZWROTNYCH INDEKSÓW GIEŁDOWYCH: WIG, WIG20, MIDWIG I TECHWIG Doroa Wikowska, Anna Gasek Kaedra Ekonomerii i Informayki SGGW dwikowska@mors.sggw.waw.pl ZASTOSOWANIE TESTU PERRONA DO BADANIA PUNKTÓW ZWROTNYC INDEKSÓW GIEŁDOWYC: WIG, WIG2, MIDWIG I TECWIG Sreszczenie:

Bardziej szczegółowo

OCENA ATRAKCYJNOŚCI INWESTYCYJNEJ AKCJI NA PODSTAWIE CZASU PRZEBYWANIA W OBSZARACH OGRANICZONYCH KRZYWĄ WYKŁADNICZĄ

OCENA ATRAKCYJNOŚCI INWESTYCYJNEJ AKCJI NA PODSTAWIE CZASU PRZEBYWANIA W OBSZARACH OGRANICZONYCH KRZYWĄ WYKŁADNICZĄ Tadeusz Czernik Daniel Iskra Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach Kaedra Maemayki Sosowanej adeusz.czernik@ue.kaowice.pl daniel.iskra@ue.kaowice.pl OCEN TRKCYJNOŚCI INWESTYCYJNEJ KCJI N PODSTWIE CZSU PRZEBYWNI

Bardziej szczegółowo

Czy prowadzona polityka pieniężna jest skuteczna? Jaki ma wpływ na procesy

Czy prowadzona polityka pieniężna jest skuteczna? Jaki ma wpływ na procesy Dobromił Serwa Reakcje rynków finansowych na szoki w poliyce pieniężnej.. Wsęp Czy prowadzona poliyka pieniężna jes skueczna? Jaki ma wpływ na procesy ekonomiczne zachodzące w kraju? Czy jes ona równie

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE KURSÓW WALUTOWYCH NA PRZYKŁADZIE MODELI KURSÓW RÓWNOWAGI ORAZ ZMIENNOŚCI NA RYNKU FOREX

MODELOWANIE KURSÓW WALUTOWYCH NA PRZYKŁADZIE MODELI KURSÓW RÓWNOWAGI ORAZ ZMIENNOŚCI NA RYNKU FOREX Krzyszof Ćwikliński Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Zarządzania, Informayki i Finansów Kaedra Ekonomerii krzyszof.cwiklinski@ue.wroc.pl Daniel Papla Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział

Bardziej szczegółowo

Wyzwania praktyczne w modelowaniu wielowymiarowych procesów GARCH

Wyzwania praktyczne w modelowaniu wielowymiarowych procesów GARCH Krzyszof Pionek Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu Wyzwania prakyczne w modelowaniu wielowymiarowych procesów GARCH Wsęp Od zaproponowania przez Engla w 1982 roku jednowymiarowego modelu klasy ARCH, modele

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE ZUŻYCIA CIEPŁEJ I ZIMNEJ WODY W SPÓŁDZIELCZYCH ZASOBACH MIESZKANIOWYCH

PROGNOZOWANIE ZUŻYCIA CIEPŁEJ I ZIMNEJ WODY W SPÓŁDZIELCZYCH ZASOBACH MIESZKANIOWYCH STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 15 Barbara Baóg Iwona Foryś PROGNOZOWANIE ZUŻYCIA CIEPŁEJ I ZIMNEJ WODY W SPÓŁDZIELCZYCH ZASOBACH MIESZKANIOWYCH Wsęp Koszy dosarczenia wody

Bardziej szczegółowo

STATYSTYCZNY POMIAR EFEKTYWNOŚCI FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH OTWARTYCH ZA POMOCĄ EAM (I)

STATYSTYCZNY POMIAR EFEKTYWNOŚCI FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH OTWARTYCH ZA POMOCĄ EAM (I) STATYSTYCZNY POMIAR EFEKTYWNOŚCI FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH OTWARTYCH ZA POMOCĄ EAM (I) dr Jacek, M. Kowalski Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu jakowalski@op.pl Absrak Jes o pierwsza część, drugiego z cyklu

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja wahań koniunkturalnych gospodarki polskiej

Identyfikacja wahań koniunkturalnych gospodarki polskiej Rozdział i Idenyfikacja wahań koniunkuralnych gospodarki polskiej dr Rafał Kasperowicz Uniwersye Ekonomiczny w Poznaniu Kaedra Mikroekonomii Sreszczenie Celem niniejszego opracowania jes idenyfikacja wahao

Bardziej szczegółowo

Struktura sektorowa finansowania wydatków na B+R w krajach strefy euro

Struktura sektorowa finansowania wydatków na B+R w krajach strefy euro Rozdział i. Srukura sekorowa finansowania wydaków na B+R w krajach srefy euro Rober W. Włodarczyk 1 Sreszczenie W arykule podjęo próbę oceny srukury sekorowej (sekor przedsiębiorsw, sekor rządowy, sekor

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH dr inż. Rober Sachniewicz METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Jednymi z licznych celów i zadań przedsiębiorswa są: - wzros warości przedsiębiorswa

Bardziej szczegółowo

Europejska opcja kupna akcji calloption

Europejska opcja kupna akcji calloption Europejska opcja kupna akcji callopion Nabywca holder: prawo kupna long posiion jednej akcji w okresie epiraiondae po cenie wykonania eercise price K w zamian za opłaę C Wysawca underwrier: obowiązek liabiliy

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Piontek Weryfikacja modeli Blacka-Scholesa dla opcji na WIG20

Krzysztof Piontek Weryfikacja modeli Blacka-Scholesa dla opcji na WIG20 Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego we Wrocławiu Wydział Zarządzania i Informayki Kaedra Inwesycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Krzyszof Pionek Weryfikacja modeli Blacka-Scholesa oraz AR-GARCH

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU ROZLICZENIOWEGO

REGULAMIN FUNDUSZU ROZLICZENIOWEGO REGULAMIN FUNDUSZU ROZLICZENIOEGO przyjęy uchwałą nr 10/60/98 Rady Nadzorczej Krajowego Depozyu Papierów arościowych S.A. z dnia 28 września 1998 r., zawierdzony decyzją Komisji Papierów arościowych i

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 2007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Anna Krauze Uniwersye Warmińsko-Mazurski

Bardziej szczegółowo

Analiza efektywności kosztowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego

Analiza efektywności kosztowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego TRANSFORM ADVICE PROGRAMME Invesmen in Environmenal Infrasrucure in Poland Analiza efekywności koszowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego koszu jednoskowego dr Jana Rączkę Warszawa, 13.06.2002 2 Spis reści

Bardziej szczegółowo

Wyniki inwestycyjne funduszy hedge. Czynniki wpływające na ich interpretację

Wyniki inwestycyjne funduszy hedge. Czynniki wpływające na ich interpretację Bank i Kredy 4 (6), 0, 854 www.bankikredy.nbp.pl www.bankandcredi.nbp.pl Wyniki inwesycyjne funduszy hedge. Czynniki wpływające na ich inerpreację Kaarzyna Perez* Nadesłany: 7 kwienia 0 r. Zaakceowany:

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu zmian poziomu rezerw walutowych na premię za ryzyko kredytowe Polski wykorzystanie metody roszczeń warunkowych

Ocena wpływu zmian poziomu rezerw walutowych na premię za ryzyko kredytowe Polski wykorzystanie metody roszczeń warunkowych Bank i Kredy 455, 04, 467 490 Ocena wpływu zmian poziomu rezerw waluowych na premię za ryzyko kredyowe Polski wykorzysanie meody roszczeń warunkowych Michał Konopczak* Nadesłany: 5 kwienia 04 r. Zaakcepowany:

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE WŁASNOŚCI SZEREGÓW STÓP ZWROTU SKOŚNOŚĆ ROZKŁADÓW

MODELOWANIE WŁASNOŚCI SZEREGÓW STÓP ZWROTU SKOŚNOŚĆ ROZKŁADÓW Krzyszof Pionek Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu MODELOWANIE WŁASNOŚCI SZEREGÓW STÓP ZWROTU SKOŚNOŚĆ ROZKŁADÓW Wprowadzenie Współczesne zarządzanie ryzykiem

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA WARTOŚCI ZAGROŻONEJ VaR (VALUE AT RISK)

KONCEPCJA WARTOŚCI ZAGROŻONEJ VaR (VALUE AT RISK) KONCEPCJA WARTOŚCI ZAGROŻONEJ VaR (VALUE AT RISK) Kaarzyna Kuziak Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu, Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Wprowadzenie W 1994 roku insyucja finansowa JP Morgan opublikowała

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ ZYSKU SPÓŁEK IPO NA PRZYKŁADZIE GPW W WARSZAWIE

JAKOŚĆ ZYSKU SPÓŁEK IPO NA PRZYKŁADZIE GPW W WARSZAWIE Rafał Cieślik Uniwersye Warszawski JAKOŚĆ ZYSKU SPÓŁEK IPO NA PRZYKŁADZIE GPW W WARSZAWIE Wprowadzenie Noblisa Joseph E. Sigliz za jedną z pięciu głównych przyczyn obecnego kryzysu gospodarczego uważa

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE STRUKTURY TERMINOWEJ STÓP PROCENTOWYCH WYZWANIE DLA EKONOMETRII

MODELOWANIE STRUKTURY TERMINOWEJ STÓP PROCENTOWYCH WYZWANIE DLA EKONOMETRII KRZYSZTOF JAJUGA Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu MODELOWANIE STRUKTURY TERMINOWEJ STÓP PROCENTOWYCH WYZWANIE DLA EKONOMETRII. Modele makroekonomiczne a modele sóp procenowych wprowadzenie Nie do podważenia

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE DRZEW KLASYFIKACYJNYCH DO BADANIA KONDYCJI FINANSOWEJ PRZEDSIĘBIORSTW SEKTORA ROLNO-SPOŻYWCZEGO

ZASTOSOWANIE DRZEW KLASYFIKACYJNYCH DO BADANIA KONDYCJI FINANSOWEJ PRZEDSIĘBIORSTW SEKTORA ROLNO-SPOŻYWCZEGO 120 Krzyszof STOWARZYSZENIE Gajowniczek, Tomasz Ząbkowski, EKONOMISTÓW Michał Goskowski ROLNICTWA I AGROBIZNESU Roczniki Naukowe om XVI zeszy 6 Krzyszof Gajowniczek, Tomasz Ząbkowski, Michał Goskowski

Bardziej szczegółowo

SZACOWANIE MODELU RYNKOWEGO CYKLU ŻYCIA PRODUKTU

SZACOWANIE MODELU RYNKOWEGO CYKLU ŻYCIA PRODUKTU B A D A N I A O P E R A C J N E I D E C Z J E Nr 2 2006 Bogusław GUZIK* SZACOWANIE MODELU RNKOWEGO CKLU ŻCIA PRODUKTU Przedsawiono zasadnicze podejścia do saysycznego szacowania modelu rynkowego cyklu

Bardziej szczegółowo

System zielonych inwestycji (GIS Green Investment Scheme)

System zielonych inwestycji (GIS Green Investment Scheme) PROGRAM PRIORYTETOWY Tyuł programu: Sysem zielonych inwesycji (GIS Green Invesmen Scheme) Część 6) SOWA Energooszczędne oświelenie uliczne. 1. Cel programu Ograniczenie lub uniknięcie emisji dwulenku węgla

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE EFEKTU DŹWIGNI W FINANSOWYCH SZEREGACH CZASOWYCH

MODELOWANIE EFEKTU DŹWIGNI W FINANSOWYCH SZEREGACH CZASOWYCH Krzyszof Pionek Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu Wsęp MODELOWANIE EFEKTU DŹWIGNI W FINANSOWYCH SZEREGACH CZASOWYCH Nowoczesne echniki zarządzania ryzykiem rynkowym

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI W ZAPASY W OPODATKOWANYCH I NIE OPODATKOWANYCH ORGANIZACJACH 1

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI W ZAPASY W OPODATKOWANYCH I NIE OPODATKOWANYCH ORGANIZACJACH 1 GRZEGORZ MICHALSKI EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI W ZAPASY W OPODATKOWANYCH I NIE OPODATKOWANYCH ORGANIZACJACH 1 1. Wsęp Organizacje, mogą działać jako opodakowane przedsiębiorswa działające na zasadach komercyjnych

Bardziej szczegółowo

O EFEKTACH ZASTOSOWANIA PEWNEJ METODY WYZNACZANIA PROGNOZ JAKOŚCIOWYCH ZMIAN CEN AKCJI W WARUNKACH KRYZYSU FINANSOWEGO 2008 ROKU

O EFEKTACH ZASTOSOWANIA PEWNEJ METODY WYZNACZANIA PROGNOZ JAKOŚCIOWYCH ZMIAN CEN AKCJI W WARUNKACH KRYZYSU FINANSOWEGO 2008 ROKU Arykuł opublikowany w: Rynki kapiałowe a koniunkura gospodarcza, red. A. Szablewski, R. Wójcikowski, Wydawnicwo Poliechniki Łódzkiej, Łódź 009, s. 95-07 Doroa Wiśniewska Uniwersye Ekonomiczny w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

Reakcja banków centralnych na kryzys

Reakcja banków centralnych na kryzys Reakcja banków cenralnych na kryzys Andrzej Rzońca Warszawa, 18 lisopada 2011 r. Plan Podsawowa lekcja z kryzysu dla poliyki pieniężnej Jak wyglądała reakcja poliyki pieniężnej na kryzys? Dlaczego reakcja

Bardziej szczegółowo

Estymacja stopy NAIRU dla Polski *

Estymacja stopy NAIRU dla Polski * Michał Owerczuk * Pior Śpiewanowski Esymacja sopy NAIRU dla Polski * * Sudenci, Szkoła Główna Handlowa, Sudenckie Koło Naukowe Ekonomii Teoreycznej przy kaedrze Ekonomii I. Auorzy będą bardzo wdzięczni

Bardziej szczegółowo

METODY DYSKONTOWE W OCENIE EFEKTYWNOŚCI NAKŁADÓW NA EDUKACJĘ WYŻSZĄ 1

METODY DYSKONTOWE W OCENIE EFEKTYWNOŚCI NAKŁADÓW NA EDUKACJĘ WYŻSZĄ 1 EKONOMETRIA ECONOMETRICS ISSN 1507-3866 Anna Król e-mail: anna.krol@ue.wroc.pl METODY DYSKONTOWE W OCENIE EFEKTYWNOŚCI NAKŁADÓW NA EDUKACJĘ WYŻSZĄ 1 Sreszczenie: Jedną z ważnych form inwesycji w zasoby

Bardziej szczegółowo

WPŁYW NIEPEWNOŚCI OSZACOWANIA ZMIENNOŚCI NA CENĘ INSTRUMENTÓW POCHODNYCH

WPŁYW NIEPEWNOŚCI OSZACOWANIA ZMIENNOŚCI NA CENĘ INSTRUMENTÓW POCHODNYCH Tadeusz Czernik Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach WPŁYW NIEPEWNOŚCI OZACOWANIA ZMIENNOŚCI NA CENĘ INTRUMENTÓW POCHODNYCH Wprowadzenie Jednym z filarów współczesnych finansów jes eoria wyceny insrumenów

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE. Ćwiczenia 2. mgr Dawid Doliński

PROGNOZOWANIE. Ćwiczenia 2. mgr Dawid Doliński Ćwiczenia 2 mgr Dawid Doliński Modele szeregów czasowych sały poziom rend sezonowość Y Y Y Czas Czas Czas Modele naiwny Modele średniej arymeycznej Model Browna Modele ARMA Model Hola Modele analiyczne

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 768 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 63 2013

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 768 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 63 2013 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 768 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 63 2013 MAŁGORZATA BOŁTUĆ Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu ZALEŻNOŚĆ POMIĘDZY RYNKIEM SWAPÓW KREDYTOWYCH

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 10 WPŁYW DYSKRECJONALNYCH INSTRUMENTÓW POLITYKI FISKALNEJ NA ZMIANY AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ

ROZDZIAŁ 10 WPŁYW DYSKRECJONALNYCH INSTRUMENTÓW POLITYKI FISKALNEJ NA ZMIANY AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ Ryszard Barczyk ROZDZIAŁ 10 WPŁYW DYSKRECJONALNYCH INSTRUMENTÓW POLITYKI FISKALNEJ NA ZMIANY AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ 1. Wsęp Organy pańswa realizując cele poliyki sabilizacji koniunkury gospodarczej sosują

Bardziej szczegółowo

Kobiety w przedsiębiorstwach usługowych prognozy nieliniowe

Kobiety w przedsiębiorstwach usługowych prognozy nieliniowe Pior Srożek * Kobiey w przedsiębiorswach usługowych prognozy nieliniowe Wsęp W dzisiejszym świecie procesy społeczno-gospodarcze zachodzą bardzo dynamicznie. W związku z ym bardzo zmienił się sereoypowy

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY I STUDIA. Zeszyt nr 258. Podatność polskich rynków finansowych na niestabilności wewnętrzne i zewnętrzne

MATERIAŁY I STUDIA. Zeszyt nr 258. Podatność polskich rynków finansowych na niestabilności wewnętrzne i zewnętrzne MATERIAŁY I STUDIA Zeszy nr 58 Podaność polskich rynków finansowych na niesabilności wewnęrzne i zewnęrzne Wojciech Bieńkowski, Bogna Gawrońska-Nowak, Wojciech Grabowski Warszawa, 0 r. Wojciech Bieńkowski

Bardziej szczegółowo

TESTOWANIE STABILNOŚCI PARAMETRÓW WIELOCZYNNIKOWYCH MODELI MARKET TIMING Z OPÓŹNIONĄ ZMIENNĄ RYNKOWĄ 1

TESTOWANIE STABILNOŚCI PARAMETRÓW WIELOCZYNNIKOWYCH MODELI MARKET TIMING Z OPÓŹNIONĄ ZMIENNĄ RYNKOWĄ 1 METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XII/, 011, sr. 59 69 TESTOWANIE STABILNOŚCI PARAMETRÓW WIELOCZYNNIKOWYCH MODELI MARKET TIMING Z OPÓŹNIONĄ ZMIENNĄ RYNKOWĄ 1 Joanna Olbryś Wydział Informayki,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA TECHNICZNA RYNKÓW FINANSOWYCH

ANALIZA TECHNICZNA RYNKÓW FINANSOWYCH POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I INŻYNIERII PRODUKCJI ANALIZA TECHNICZNA RYNKÓW FINANSOWYCH ARKADIUSZ SKOWRON OPOLE 2007 Arkadiusz Skowron Analiza techniczna rynków finansowych 1 ANALIZA TECHNICZNA

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM

PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM prof. dr hab. Paweł Dimann 1 Znaczenie prognoz w zarządzaniu firmą Zarządzanie firmą jes nieusannym procesem podejmowania decyzji, kóry może być zdefiniowany

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności procedury Congruent Specyfication dla małych prób

Ocena efektywności procedury Congruent Specyfication dla małych prób 243 Zeszyy Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu Nr 20/2011 Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu Ocena efekywności procedury Congruen Specyficaion dla małych prób Sreszczenie. Procedura specyfikacji

Bardziej szczegółowo

MODELE AUTOREGRESYJNE JAKO INSTRUMENT ZARZĄDZANIA ZAPASAMI NA PRZYKŁADZIE ELEKTROWNI CIEPLNEJ

MODELE AUTOREGRESYJNE JAKO INSTRUMENT ZARZĄDZANIA ZAPASAMI NA PRZYKŁADZIE ELEKTROWNI CIEPLNEJ Agaa MESJASZ-LECH * MODELE AUTOREGRESYJNE JAKO INSTRUMENT ZARZĄDZANIA ZAPASAMI NA PRZYKŁADZIE ELEKTROWNI CIEPLNEJ Sreszczenie W arykule przedsawiono wyniki analizy ekonomerycznej miesięcznych warości w

Bardziej szczegółowo

System transakcyjny oparty na średnich ruchomych. ś h = + + + + gdzie, C cena danego okresu, n liczba okresów uwzględnianych przy kalkulacji.

System transakcyjny oparty na średnich ruchomych. ś h = + + + + gdzie, C cena danego okresu, n liczba okresów uwzględnianych przy kalkulacji. Średnie ruchome Do jednych z najbardziej znanych oraz powszechnie wykorzystywanych wskaźników analizy technicznej, umożliwiających analizę trendu zaliczyć należy średnie ruchome (ang. moving averages).

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012 GRZEGORZ MICHALSKI POZIOM ZAANGAŻOWANIA KAPITAŁU W ZAPASACH W ORGANIZACJACH NON-PROFIT * Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

NAPRAWY GWARANCYJNE I POGWARANCYJNE CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH JAKO POTRANSAKCYJNE ELEMENTY LOGISTYCZNEJ OBSŁUGI KLIENTA

NAPRAWY GWARANCYJNE I POGWARANCYJNE CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH JAKO POTRANSAKCYJNE ELEMENTY LOGISTYCZNEJ OBSŁUGI KLIENTA Inżynieria Rolnicza 2(100)/2008 NAPRAWY GWARANCYJNE I POGWARANCYJNE CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH JAKO POTRANSAKCYJNE ELEMENTY LOGISTYCZNEJ OBSŁUGI KLIENTA Sławomir Juściński Kaedra Energeyki i Pojazdów Uniwersye

Bardziej szczegółowo

Modelowanie premii za ryzyko na polskim rynku pieniężnym z wykorzystaniem instrumentów SWAP na POLONIĘ

Modelowanie premii za ryzyko na polskim rynku pieniężnym z wykorzystaniem instrumentów SWAP na POLONIĘ Agaa Kliber * Pior Płuciennik ** Modelowanie premii za ryzyko na polskim rynku pieniężnym z wykorzysaniem insrumenów SWAP na POLONIĘ Wsęp Problemem polskiej bankowości jes duża nadpłynność. Banki niechęnie

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Zbieżność i rozbieżność średnich kroczących - MACD (Moving Average Convergence Divergence).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Zbieżność i rozbieżność średnich kroczących - MACD (Moving Average Convergence Divergence). Zbieżność i rozbieżność średnich kroczących - MACD (Moving Average Convergence Divergence). MACD (zbieżność i rozbieżność średnich kroczących) - jest jednym z najczęściej używanych wskaźników. Jego popularność

Bardziej szczegółowo

Komputerowa analiza przepływów turbulentnych i indeksu Dow Jones

Komputerowa analiza przepływów turbulentnych i indeksu Dow Jones Kompuerowa analiza przepływów urbulennych i indeksu Dow Jones Rafał Ogrodowczyk Pańswowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Chełmie Wiesław A. Kamiński Uniwersye Marii Curie-Skłodowskie w Lublinie W badaniach porównano

Bardziej szczegółowo

Ocena dochodu i ryzyka inwestycji w akcje spółek z branży TSL notowanych na GPW w Warszawie 2

Ocena dochodu i ryzyka inwestycji w akcje spółek z branży TSL notowanych na GPW w Warszawie 2 Anea Włodarczyk 1 Poliechnika Częsochowska Ocena dochodu i ryzyka inwesycji w akcje spółek z branży TSL noowanych na GPW w Warszawie Wprowadzenie Globalizacja rynku usług TSL (Transpor, Spedycja, Logisyka)

Bardziej szczegółowo

Efekty agregacji czasowej szeregów finansowych a modele klasy Sign RCA

Efekty agregacji czasowej szeregów finansowych a modele klasy Sign RCA Joanna Górka * Efeky agregacji czasowej szeregów finansowych a modele klasy Sign RCA Wsęp Wprowadzenie losowego parameru do modelu auoregresyjnego zwiększa możliwości aplikacyjne ego modelu, gdyż pozwala

Bardziej szczegółowo

PUNKTOWA I PRZEDZIAŁOWA PREDYKCJA PRZEWOZÓW PASAŻERÓW W ŻEGLUDZE PROMOWEJ NA BAŁTYKU W LATACH 2008 2010

PUNKTOWA I PRZEDZIAŁOWA PREDYKCJA PRZEWOZÓW PASAŻERÓW W ŻEGLUDZE PROMOWEJ NA BAŁTYKU W LATACH 2008 2010 STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 15 Chrisian Lis PUNKTOWA I PRZEDZIAŁOWA PREDYKCJA PRZEWOZÓW PASAŻERÓW W ŻEGLUDZE PROMOWEJ NA BAŁTYKU W LATACH 2008 2010 Wprowadzenie Przedmioem

Bardziej szczegółowo

Prognoza skutków handlowych przystąpienia do Europejskiej Unii Monetarnej dla Polski przy użyciu uogólnionego modelu grawitacyjnego

Prognoza skutków handlowych przystąpienia do Europejskiej Unii Monetarnej dla Polski przy użyciu uogólnionego modelu grawitacyjnego Bank i Kredy 40 (1), 2009, 69 88 www.bankikredy.nbp.pl www.bankandcredi.nbp.pl Prognoza skuków handlowych przysąpienia do Europejskiej Unii Monearnej dla Polski przy użyciu uogólnionego modelu grawiacyjnego

Bardziej szczegółowo

KONTRAKTY FUTURES STOPY PROCENTOWEJ

KONTRAKTY FUTURES STOPY PROCENTOWEJ KONTRAKTY FUTURES STOPY PROCENTOWEJ Zasosowanie z perspekywy radera Dominik Łogin 18 październik 2013 Agenda I. Fuures obligacyjne Podsawy konsrukcji Porównanie międzynarodowe Baza Cash-Fuures Wyznaczanie

Bardziej szczegółowo

E k o n o m e t r i a S t r o n a 1. Nieliniowy model ekonometryczny

E k o n o m e t r i a S t r o n a 1. Nieliniowy model ekonometryczny E k o n o m e r i a S r o n a Nieliniowy model ekonomeryczny Jednorównaniowy model ekonomeryczny ma posać = f( X, X,, X k, ε ) gdzie: zmienna objaśniana, X, X,, X k zmienne objaśniające, ε - składnik losowy,

Bardziej szczegółowo

ZJAWISKA SZOKOWE W ROZWOJU GOSPODARCZYM WYBRANYCH KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ZJAWISKA SZOKOWE W ROZWOJU GOSPODARCZYM WYBRANYCH KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Anna Janiga-Ćmiel Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach Wydział Zarządzania Kaedra Maemayki anna.janiga-cmiel@ue.kaowice.pl ZJAWISKA SZOKOWE W ROZWOJU GOSPODARCZYM WYBRANYCH KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Sreszczenie:

Bardziej szczegółowo

Analiza kosztów wytwarzania energii elektrycznej w elektrowniach systemowych

Analiza kosztów wytwarzania energii elektrycznej w elektrowniach systemowych POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 10 Zeszy specjalny 2 2007 PL ISSN 1429-6675 Janusz SOWIÑSKI* Analiza koszów wywarzania energii elekrycznej w elekrowniach sysemowych STRESZCZENIE. Zaporzebowanie na energiê elekryczn¹

Bardziej szczegółowo

Ruch płaski. Bryła w ruchu płaskim. (płaszczyzna kierująca) Punkty bryły o jednakowych prędkościach i przyspieszeniach. Prof.

Ruch płaski. Bryła w ruchu płaskim. (płaszczyzna kierująca) Punkty bryły o jednakowych prędkościach i przyspieszeniach. Prof. Ruch płaski Ruchem płaskim nazywamy ruch, podczas kórego wszyskie punky ciała poruszają się w płaszczyznach równoległych do pewnej nieruchomej płaszczyzny, zwanej płaszczyzną kierującą. Punky bryły o jednakowych

Bardziej szczegółowo

Metody analizy i prognozowania szeregów czasowych

Metody analizy i prognozowania szeregów czasowych Meody analizy i prognozowania szeregów czasowych Wsęp 1. Modele szeregów czasowych 2. Modele ARMA i procedura Boxa-Jenkinsa 3. Modele rendów deerminisycznych i sochasycznych 4. Meody dekompozycji szeregów

Bardziej szczegółowo

Alternatywny model pomiaru kapitału ludzkiego An alternative model of measuring human capital

Alternatywny model pomiaru kapitału ludzkiego An alternative model of measuring human capital Zeszyy Naukowe UNIWERSYTETU PRZYRODNICZO-HUMANISTYCZNEGO w SIEDLCACH Seria: Adminisracja i Zarządzanie Nr 105 2015 dr Wojciech Kozioł 1 Uniwersye Ekonomiczny w Krakowie, Kaedra Rachunkowości Alernaywny

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ANALIZY TECHNICZNEJ W PROCESIE PODEJMOWANIA DECYZJI INWESTYCYJNYCH NA PRZYKŁADZIE KGHM POLSKA MIEDŹ S.A.

WYKORZYSTANIE ANALIZY TECHNICZNEJ W PROCESIE PODEJMOWANIA DECYZJI INWESTYCYJNYCH NA PRZYKŁADZIE KGHM POLSKA MIEDŹ S.A. Uniwersytet Wrocławski Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Zarządzania Finansami Studia Stacjonarne Ekonomii pierwszego stopnia Krzysztof Maruszczak WYKORZYSTANIE

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA NOWEJ METODY OKREŚLANIA ZUŻYCIA TECHNICZNEGO BUDYNKÓW

PROPOZYCJA NOWEJ METODY OKREŚLANIA ZUŻYCIA TECHNICZNEGO BUDYNKÓW Udosępnione na prawach rękopisu, 8.04.014r. Publikacja: Knyziak P., "Propozycja nowej meody określania zuzycia echnicznego budynków" (Proposal Of New Mehod For Calculaing he echnical Deerioraion Of Buildings),

Bardziej szczegółowo

A C T A U N I V E R S I T A T I S N I C O L A I C O P E R N I C I EKONOMIA XLIII nr 2 (2012) 161 181

A C T A U N I V E R S I T A T I S N I C O L A I C O P E R N I C I EKONOMIA XLIII nr 2 (2012) 161 181 A C T A U N I V E R S I T A T I S N I C O L A I C O P E R N I C I EKONOMIA XLIII nr (01) 161 181 Pierwsza wersja złożona 9 marca 01 ISSN Końcowa wersja zaakcepowana 15 grudnia 01 080-0339 Anna Michałek

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Marketingu i Zarządzania w Lesznie

Wyższa Szkoła Marketingu i Zarządzania w Lesznie Wyższa Szkoła Markeingu i Zarządzania w Lesznie MATERIAŁY ROBOCZE NA ZAJĘCIA Z PRZEDMIOTU BIZNES PLAN Opracowali: dr Jacek Kowalewski mgr Kazimierz Linowski Leszno 2008 2 S P I S T R E Ś C I WPROWADZENIE.

Bardziej szczegółowo

PROGNOSTYCZNE UWARUNKOWANIA RYZYKA GOSPODARCZEGO I SPOŁECZNEGO

PROGNOSTYCZNE UWARUNKOWANIA RYZYKA GOSPODARCZEGO I SPOŁECZNEGO PROGNOSTYCZNE UWARUNKOWANIA RYZYKA GOSPODARCZEGO I SPOŁECZNEGO Sudia Ekonomiczne ZESZYTY NAUKOWE WYDZIAŁOWE UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO W KATOWICACH PROGNOSTYCZNE UWARUNKOWANIA RYZYKA GOSPODARCZEGO I SPOŁECZNEGO

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE PREFERENCJI A RYZYKO 11

MODELOWANIE PREFERENCJI A RYZYKO 11 MODELOWANIE PREFERENCJI A RYZYKO Sudia Ekonomiczne ZESZYTY NAUKOWE WYDZIAŁOWE UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO W KATOWICACH MODELOWANIE PREFERENCJI A RYZYKO Kaowice 20 Komie Redakcyjny Tadeusz Trzaskalik (redakor

Bardziej szczegółowo

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE Wnioskowanie saysyczne w ekonomerycznej analizie procesu produkcyjnego / WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE W EKONOMETRYCZNEJ ANAIZIE PROCESU PRODUKCYJNEGO Maeriał pomocniczy: proszę przejrzeć srony www.cyf-kr.edu.pl/~eomazur/zadl4.hml

Bardziej szczegółowo

WYCENA OBLIGACJI KATASTROFICZNEJ WRAZ Z SYMULACJAMI NUMERYCZNYMI

WYCENA OBLIGACJI KATASTROFICZNEJ WRAZ Z SYMULACJAMI NUMERYCZNYMI Zeszyy Naukowe Wydziału Informaycznych Technik Zarządzania Wyższej Szkoły Informayki Sosowanej i Zarządzania Współczesne Problemy Zarządzania Nr 1/2010 WYCENA OBLIGACJI KATASTROFICZNEJ WRAZ Z SYULACJAI

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE EKONOMICZNE ELEKTROWNI GAZOWO - PAROWYCH BEZ I Z WYCHWYTEM CO 2

PORÓWNANIE EKONOMICZNE ELEKTROWNI GAZOWO - PAROWYCH BEZ I Z WYCHWYTEM CO 2 Sr. 88 Rynek nergii Nr 3(112) - 2014 PORÓWNANI KONOMIZN LKTROWNI GAZOWO - PAROWYH BZ I Z WYHWYTM O 2 Maeusz Brzęczek, Marcin Job Słowa kluczowe: ekrownie gazowo parowe, insalacja wychwyu O 2, spalanie

Bardziej szczegółowo

Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie

Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE STUDIUM DYPLOMOWE KIERUNEK: Meody Ilościowe i Sysemy Informacyjne Michał Rubaszek Nr alb. 5346 Arbiraż cenowy na przykładzie Giełdy Papierów Warościowych w Warszawie

Bardziej szczegółowo