1.1. Bezpośrednie transformowanie napięć przemiennych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "1.1. Bezpośrednie transformowanie napięć przemiennych"

Transkrypt

1 Rozdział Wprowadzenie.. Bezpośrednie ransformowanie napięć przemiennych Bezpośrednie ransformowanie napięć przemiennych jes formą zmiany paramerów wielkości fizycznych charakeryzujących energię elekryczną prądu przemiennego (AC). Polega ono na zmianie napięcia, a przez o prądu oraz mocy obciążenia, bez zmiany częsoliwości jego harmonicznej podsawowej, kóra jes aka sama jak częsoliwość napięcia zasilania, podobnie jak w przypadku ransformowania napięć przemiennych za pomocą ransformaora konwencjonalnego. Ogólną klasyfikację jednofazowych i rójfazowych układów prądu przemiennego (AC) do bezpośredniego ransformowania napięć przemiennych pokazano na rys.., gdzie zamieszczono uproszczone schemay układów rójfazowych, kóre można rakować jako przykład skojarzonych układów jednofazowych. W przedsawionej klasyfikacji wyróżnikiem jes sposób ransformowania napięć przemiennych. Omawiane układy można podzielić na rzy grupy. Na układy, w kórych jes sosowane ylko sprzężenie elekromagneyczne (ransformaory konwencjonalne). Drugą grupę sanowią układy, w kórych sosowane jes ylko sprzężenie elekryczne. Do rzeciej grupy zaliczono układy hybrydowe (ze sprzężeniem elekrycznym i elekromagneycznym). Do drugiej i rzeciej grupy zaliczono układy z łącznikami nie w pełni serowalnymi (układy yrysorowe o serowaniu fazowym albo inegracyjnym z yrysorami ypu SCR) oraz układy z łącznikami w pełni serowalnymi (układy impulsowe o serowaniu ypu PWM z ranzysorami ypu MOSFET, IGBT lub yrysorami ypu GTO). Jak wspomniano o ym wcześniej, omawiane układy umożliwiają zmianę warości napięcia bez zmiany częsoliwości jego harmonicznej podsawowej. Koncepcja ich opologii, kóra jes omawiana i rozwinięa dalej (podrozdział.2 oraz rozdział ), bazuje na opologiach bezpośredniego przekszałnika marycowego AC/AC oraz opologiach przekszałników DC/DC. W celu wyraźnego

2 2. Wprowadzenie odróżnienia mniejszego zakresu funkcjonalnego przekszałników sosowanych w omawianych układach od zakresu funkcjonalnego bezpośrednich przekszałników marycowych AC/AC, w monografii wprowadzono nazwę serownik. Dlaego przekszałniki (rys..) sosowane w układach yrysorowych są nazywane serownikami yrysorowymi (ST) prądu przemiennego, naomias przekszałniki sosowane w układach impulsowych są nazywane serownikami marycowymi (SM) oraz serownikami marycowo-reakancyjnymi (SMR) prądu przemiennego. W lieraurze doyczącej omawianych układów, nazwa serownik (z ang. conroller) jes powszechnie sosowana w odniesieniu do układów yrysorowych [2], [27], [43], [62], [9], [3], [45]. W odniesieniu do układów impulsowych, oprócz nazwy serownik [2], [9], [23] [28], [3], [73], [74], [84], [3], [8] [22], [24] [28] [47], [62] są sosowane nazwy: czoper (z ang. chopper) [], [3], [2], [22], [65], [7], [87], [9], [92], [56], [59], kondycjoner (z ang. condiioner) [6], [8], [29], [3], [34], [35], [37], [44], [82], [23], [3], [57], przekszałnik (z ang. converer) [46], [63], [69], [79] [8], [83], [86], [2], [5], [7], [6], [6], ransformaor prądu przemiennego (z ang. AC/AC ransformer) [36], [37], [39] [4], [6], [72], [78], [55] oraz regulaor [56], [8]. UKŁADY DO BEZPOŚREDNIEGO TRANSFORMOWANIA NAPIĘĆ PRZEMIENNYCH ZE SPRZĘŻENIEM ELEKTROMAGNETYCZNYM: ZE SPRZĘŻENIEM ELEKTRYCZNYM: Źródło ST, Transformaor Obc. Źródło SM, SMR Obc. ZE SPRZĘŻENIEM HYBRYDOWYM: Źródło ST, SM, SMR z izolacją galwaniczną Obc. Rys... Podział ogólny układów do bezpośredniego ransformowania napięć przemiennych; ST serownik yrysorowy, SM serownik marycowy, SMR serownik marycowo-reakancyjny

3 .. Bezpośrednie ransformowanie napięć przemiennych 3 Monografia doyczy impulsowych układów ransformujących napięcia przemienne ze sprzężeniem elekrycznym oraz hybrydowym. Obejmuje ona jedno- i rójfazowe układy, z SM oraz SMR o serowaniu ypu PWM, w kórych są sosowane łączniki w pełni serowalne (z ranzysorami ypu MOSFET, IGBT lub yrysorami ypu GTO) o częsoliwości przełączania f S >> f (gdzie: f częsoliwość napięcia zasilania). Topologie SM zawierają ylko łączniki w pełni serowalne, naomias opologie SMR zawierają łączniki oraz dodakowe elemeny pasywne LC, podobnie jak przekszałniki DC/DC. Układy z SMR sanowią nową grupę omawianych układów impulsowych. W monografii najwięcej uwagi poświęcono zwłaszcza ym układom. Rozwój prac nad układami z SM oraz SMR wynika z ich korzysnych właściwości w porównaniu z właściwościami układów ze serownikami yrysorowymi. W ujęciu ogólnym, najisoniejsze z nich o: korzysne przesunięcie warości pulsacji wyższych harmonicznych prądu wejściowego do warości (ω S ± ω), gdzie: ω S pulsacja przełączania, ω pulsacja napięcia zasilającego; możliwość zmniejszania i zwiększania warości napięcia wyjściowego odpowiednio poniżej lub powyżej warości napięcia zasilającego (praca ypu buckboos). Układy z SM oraz SMR są rakowane jako alernaywne do układów z ransformaorami konwencjonalnymi. Doyczy o zwłaszcza zasosowań wymagających szybkiej (odbywającej się znacznie krócej od okresu ransformowanego napięcia) zmiany ransmiancji napięciowej (prądowej) w ych układach. Należy jednak podkreślić, że pod względem funkcjonalnym układy z ransformaorami idealnymi są rakowane jako wzorcowe układy do ransformowania napięć przemiennych, co przedsawiono w pracy zespołowej z udziałem auora [27]. Prace nad omawianymi układami impulsowymi znajdują się w obszarze badań doyczących nowych meod efekywnego ransformowania napięć przemiennych..2. Ogólny przegląd lieraury W zasosowaniach przemysłowych układów ze sprzężeniem elekrycznym lub hybrydowym dominują układy z ST. Są one sosowane w układach o szerokim zakresie mocy, od seek VA do seek MVA, a ich funkcje układowe i właściwości są dobrze poznane i przedsawione w pracach [2], [6], [], [43], [57], [9], [], [3], [3], [34] [36], [43] [45] oraz pracach własnych auora [4] [6] i zespołowej z udziałem auora [27]. Układy z ST są sosowane w urządzeniach wykonawczych w elekroermii, urządzeniach echniki świelnej oraz w układach miękkiego saru (z ang. sof sarers) układów napędowych oraz układach ypu FACTS. Ich główne wady o: powodowanie przesunięcia fazowego harmonicznej podsawowej prądu wejściowego oraz znaczne odkszałcenia przebiegów czasowych ego prądu (generowanie wyższych harmonicznych niskoczęsoliwościowych) w układach o serowaniu fa-

4 4. Wprowadzenie zowym oraz generowanie inerharmonicznych w układach o serowaniu inegracyjnym. Ponado, w zasosowaniach jako układy ypu FACTS (np. kompensaor równoległy ypu FCTCR lub szeregowy ypu TCSC) wadą jes niedosaeczna dynamika ze względu na ograniczenie wynikające z właściwości łączników nie w pełni serowalnych (yrysorów SCR) [], [58], [62], [77], [], [8]. Już w laach 7-ych XX w. podjęo prace nad impulsowymi układami ransformującymi napięcia przemienne z łącznikami w pełni serowalnymi oraz o serowaniu ypu PWM (Emanuel-Eigeles, Appelbaum, 97 [2], Mozdzer, Bose, 976 [3]). Pierwsze prace doyczyły układów jednofazowych ze serownikiem marycowym (SM) prądu przemiennego (AC). Topologia ych serowników bazuje na opologii przekszałnika singularnego [53], podobnej do opologii przekszałnika prądu sałego na prąd sały (DC/DC) ypu buck, kóry zawiera jeszcze filr dolnoprzepusowy LC. Topologie rójfazowe ych układów bazują na opologii przekszałnika marycowego (z ang. marix converer) o zredukowanej ilości łączników oraz uproszczonej funkcji przekszałcania. Umożliwiają one ylko zmianę (zmniejszanie) warości napięcia wyjściowego bez zmiany częsoliwości harmonicznej podsawowej ego napięcia. Dlaego są nazywane serownikami marycowymi (SM). Klasyczny przekszałnik marycowy umożliwia zarówno zmianę warości (zmniejszanie) napięcia wyjściowego, jak i zmianę częsoliwości i fazy ego napięcia [55], [55]. W grupie SM wysępują SM jednobiegunowe oraz SM dwubiegunowe (rys. 2.3). Takie rozróżnienie serowników wynika sąd, że bierze się pod uwagę biegunowość harmonicznej podsawowej napięcia obciążenia w przedziale czasu odpowiadającym połowie okresu ego napięcia. Korzysną właściwością SM dwubiegunowych jes możliwość zmiany biegunowości (przesunięcie fazowe lub π) harmonicznej podsawowej napięcia obciążenia. Topologie, realizacje układowe oraz funkcje układowe SM są przedsawione w wielu innych niż wymienione wcześniej pracach. Układy jednofazowe z SM jednobiegunowymi są omawiane w pracach [], [6], [46] [49], [53], [56], [75], [9], [7], [27], [39], [4], [43] oraz pracy własnej auora [9] i pracach zespołowych z udziałem auora [24], [27], [28], [3], [32]. Układy rójfazowe z ymi serownikami są ponado przedsawione w pracach [3], [34], [36], [4], [62] oraz pracy własnej auora [6] i pracach zespołowych z udziałem auora [23], [25], [26], [8], [8], [8] [26], [28], [32], [33], [47]. Dodakowo należy jeszcze uwzględnić prace, kóre doyczą ylko SM dwubiegunowych o serowaniu PWM [5], [52], [54], [6], [74], [7], łącznie z pracą zespołową z udziałem auora [5]. Ponado, w pracach [65], [66], [59] przedsawiono SM jednobiegunowe o serowaniu ypu APWM. Osanie wymienione prace, doyczące SM o serowaniu APWM, obejmują rozwiązanie umożliwiające poprawę wejściowego współczynnika mocy za pomocą podanej echniki serowania. W ujęciu ogólnym, właściwości układów z SM oraz filrami dolnoprzepusowymi LC (wejściowym oraz wyjściowym) są w znacznej części za-

5 .2. Ogólny przegląd lieraury 5 kresu serowania podobne do właściwości układu z ransformaorem idealnym obniżającym napięcie. Dla częsoliwości przełączania f S > 5 khz, aki zakres zmian sygnału serującego odpowiada warościom współczynnika wypełnienia D >,3 w układach z SM jednobiegunowymi. Wraz ze wzrosem częsoliwości przełączania en zakres się zwiększa, przy czym isonym ograniczeniem jes wówczas zmniejszanie współczynnika sprawności omawianych układów wraz ze wzrosem częsoliwości przełączania. W ym konekście właściwości układów z SM są znacznie korzysniejsze od właściwości układów ze serownikami yrysorowymi. Jes o szczegółowo przedsawione w pracach własnych auora [6], [9] oraz pracach wspólnych z udziałem auora [25], [27], [8], [28]. Serowniki marycowe są częso łączone kaskadowo z ransformaorami. Orzymujemy w en sposób układ z SM izolowanym, kóry jes rakowany jako układ ransformujący napięcia przemienne ze sprzężeniem hybrydowym (elekrycznym i elekromagneycznym). Właściwości akich układów zależą dodakowo od przekładni napięciowej ransformaora. Właściwości układów z SM izolowanymi były przedmioem cyowanych już wcześniej prac, w ym również prac zespołowych z udziałem auora [27], [79], [9], [24], [47]. W ej grupie układów warość częsoliwości harmonicznej podsawowej srumienia magneycznego w rdzeniu ransformaora jes aka sama jak częsoliwość napięcia zasilającego (5 lub 6 Hz). Oddzielną grupę SM izolowanych sanowią serowniki o serowaniu PWM z przesunięciem fazowym. Taki sposób serowania zosał wprowadzony przez McMurray a w 97 (za Harada i inni [59]) do przekszałników prądu sałego na prąd przemienny (DC/AC). W układach z ymi SM wysępuje wysokoczęsoliwościowe ransformowanie energii elekrycznej przez ransformaor. Wykorzysuje się w nich przesunięcie fazowe pomiędzy sygnałami prosokąnymi o współczynniku wypełnienia impulsu D =,5 serującymi łączniki w pełni serowalne po sronie pierwonej i wórnej ransformaora. Daje o efek w posaci wyeliminowania harmonicznej podsawowej srumienia magneycznego w rdzeniu ransformaora o częsoliwości napięcia zasilającego (5 lub 6 Hz), a przez o isoną redukcję masy i wymiarów ransformaora. Omawiane układy i ich właściwości są opisane w pracach [6], [72] [74], [76] oraz pracach zespołowych z udziałem auora [27], [7]. Pod koniec la 8 ych ubiegłego wieku, pojawiły się publikacje doyczące opologii i właściwości jednofazowych impulsowych układów ransformujących napięcie przemienne ze serownikami marycowo-reakancyjnymi (SMR) (Ngo, 986 [63], Hofmeeser, van den Bosch, Klassens, 993 [5]). W przedsawionych w ych pracach SMR wykorzysano znane opologie przekszałników prądu sałego na prąd sały (DC/DC) ypu boos, buck oraz flyback, kóre są omawiane w pracach [9], [3], [], [], [2], [49]. Koncepcja opologii ych serowników bazuje na prosej adapacji opologii przekszałników DC/DC. Adapacja polega na zasąpieniu jednokierunkowych

6 6. Wprowadzenie łączników w pełni serowalnych oraz diod, dwukierunkowymi łącznikami w pełni serowalnymi. Nasępnie a koncepcja opologii SMR była rozwijana na bazie innych znanych opologii przekszałników DC/DC. Jes o ujęe w pracach [7], [88], [34], [6] oraz pracach własnych auora [8], [2] [22] i pracach zespołowych z udziałem auora [27], [29], [32], [37], [38], [4], [42], [44], [87]. Prace e obejmowały SMR jednobiegunowe i dwubiegunowe (rys. 2.3). Podział SMR na akie dwie podgrupy wynika z kryerium, kóre przedsawiono wcześniej przy omawianiu podziału SM. Skueczność implemenacji ak adapowanych układów do ransformowania napięcia przemiennego wynika z liniowości modeli sałoprądowych (modeli DC) przekszałników DC/DC w sanie usalonym [3], [89], [93], [], [2]. Ponado powierdzeniem skueczności akiego podejścia do budowania opologii omawianych serowników, oprócz prac wymienionych wcześniej, są prace doyczące synezy przekszałników energoelekronicznych np. [5], [94], [9], [54]. Wyniki badań właściwości układów z SMR, zamieszczone we wspomnianych wcześniej pracach własnych auora oraz pracach zespołowych z udziałem auora, pozwalają uznać za słuszną ezę, że wszyskie opologie przekszałników DC/DC po zamianie łączników jednokierunkowych na dwukierunkowe mogą być zasosowane do impulsowego ransformowania napięć przemiennych. W ujęciu ogólnym, korzysnym efekem słuszności ej ezy jes isone rozwinięcie koncepcji opologii omawianych układów. Orzymujemy w en sposób nową grupę impulsowych układów ransformujących napięcie przemienne, kóre umożliwiają bezransformaorowe zwiększanie warości napięcia obciążenia powyżej warości napięcia zasilania. Taka właściwość układów z SMR jes ich isoną zaleą w porównaniu z właściwościami układów ze serownikami, kóre omówiono wcześniej. Ponado, a koncepcja opologii układów ransformujących napięcia przemienne daje zwiększenie możliwości kszałowania właściwości układów z ymi serownikami przez wykorzysanie nowych funkcji układowych SMR. Nauralnym rozwinięciem prac doyczących układów jednofazowych z opologiami SMR było ich konynuowanie w zakresie układów rójfazowych. Koncepcję opologii akich SMR, zarówno symerycznych jak i niesymerycznych, przedsawiono w pracy [6] oraz znacznie obszerniej w pracach zespołowych z udziałem auora [29], [3], [32], [34], [38] [4] [6], [3]. Topologie rójfazowe są budowane przez połączenie opologii jednofazowych omówionych wcześniej. Korzysną właściwością opologii rójfazowych jes mniejsza ilość łączników przypadających na jedną fazę niż w opologiach jednofazowych. W cyowanych wcześniej pracach zespołowych z udziałem auora [32], [36], [38] [4] przedsawiono również koncepcję opologii jedno- i rójfazowych SMR izolowanych. W ych opologiach jes sosowany dodakowy ransformaor, podobnie jak w układach z SM izolowanymi. Waro jednak podkreślić, że opologie SMR dają więcej sopni swobody

7 .2. Ogólny przegląd lieraury 7 w zakresie sposobu włączenia ransformaora w srukurę SMR ze względu na większą liczbę węzłów. Doyczy o zwłaszcza opologii SMR wyższego rzędu. Umieszczenie ransformaora w srukurze SMR, oprócz izolacji galwanicznej, daje efeky w posaci isonej zmiany zależności opisujących jego funkcje układowe oraz zmianę właściwości układu. Impulsowe układy ransformujące napięcia przemienne są układami okresowo niesacjonarnymi ze względu na impulsowy charaker zmian paramerów łączników w pełni serowalnych (rysunki.2, oraz.3) sosowanych w ych układach. Modelowanie, analiza funkcji układowych SM oraz analiza właściwości układów z SM w sanie usalonym bazują na modelach obwodowych z łącznikami idealnymi oraz meodzie zmiennych sanu lub meodzie funkcji sanu łączników wprowadzonej w pracy Gyugi, Pelly [55]. Pierwsza meoda, zarówno w wersji klasycznej (bezpośrednie rozwiązywanie równań różniczkowych), np. [42], jak i w wersji operaorowej np. [49], daje złożoną posać opisu właściwości układów z SM, niewygodną do sosowania w prakyce. Z ego powodu częso wykorzysuje się analizę w dziedzinie częsoliwości przybliżoną meodą funkcji sanu łączników z uwzględnieniem ylko harmonicznej podsawowej np. [27], [57]. Ta meoda jes sosowana w większości wcześniej wymienionych prac doyczących układów z SM. Ponado, w pracy własnej auora [9] przedsawiono podejście do modelowania i analizy układów z SM, w kórym wykorzysano meodę uśrednionych zmiennych sanu, podobnie jak dla układów z SMR, co jes omówione dalej. Takie podejście daje bardzo prosy i czyelny sposób modelowania i analizy funkcji układowych omawianych serowników. Może być bardzo użyeczne w prakyce po uwzględnieniu błędów wynikających z echniki uśredniania, kóre również omówiono dalej. To podejście jes również rozwinięe w monografii. Modelowanie, analiza funkcji układowych SMR oraz analiza właściwości układów z SMR w sanie usalonym jes bardziej złożona niż układów z SM. W pracach doyczących impulsowych układów ransformujących napięcia przemienne z SMR, przyoczonych wcześniej, są sosowane rzy podejścia do zagadnień modelowania i analizy właściwości ych układów. Pierwsze podejście bazuje na modelu obwodowym SMR z łącznikami idealnymi oraz analizie meodą zmiennych sanu [63]. Drugie podejście bazuje na modelach obwodowych SMR z łącznikami idealnymi oraz przybliżonej meodzie zmiennych sanu (zlinearyzowanych równaniach zmiennych sanu) [7], [6]. Trzecie podejście bazuje na meodzie uśrednionych zmiennych sanu, wprowadzonej w pracy (Middlebrock, Ćuk []) do analizy przekszałników DC/DC. Ta meoda zosała później rozwinięa i jes szeroko sosowana [4], [9], [], [3], [89], [93], [93], [99], [], [], [2], [4], [43], [48] [5], [58], [6], zwłaszcza w analizie przekszałników DC/DC. Meodę uśrednionych zmiennych do analizy układów z SMR wprowadzono i rozwinięo w pracach własnych auora [8], [9], [2], [22] oraz

8 8. Wprowadzenie w pracach zespołowych z udziałem auora [27], [29] [3], [35] [42], [44], [82] [87], [6]. W przywołanych pracach, począkowo meoda a była sosowana w sposób heurysyczny. Były w nich przedsawione modele obwodowe uśrednione, kóre konsruowano według akiej samej procedury jak dla przekszałników DC/DC. Nie uwzględniono jednak wykazania słuszności akiego podejścia. Jes isone, że akie podejście w obszarze omawianych układów jes formalnie poprawne po uwzględnieniu odpowiedniego operaora uśredniania, co zosało przedsawione w pracy [4] oraz pracach zespołowych z udziałem auora [82] [87]. W ych osanich pracach przedsawiono dowód zbieżności rozwiązań równań zmiennych sanu i uśrednionych zmiennych sanu, kóre opisują omawiane układy przy częsoliwości przełączania f S, jeśli jes sosowany operaor uśredniania w bieżących okresach przełączania (operaor uśredniania inny niż w układach z przekszałnikami DC/DC). Ponado, w cyowanych osanio pracach zespołowych z udziałem auora, przedsawiono ilościową ocenę błędów uśredniania zmiennych sanu przy skończonej częsoliwości przełączania f S. Pełna koncepcja meody modelowania omawianych układów z SMR, bazująca na modelach obwodowych uśrednionych SMR oraz ich opisie zaciskowym, jes przedsawiona w monografii. Porzebę i celowość badań omawianych układów powierdzają prace doyczące ich zasosowań, kóre obejmują rzy obszary. W pierwszym obszarze SM i SMR są sosowane do serowania napięcia, prądu oraz mocy obciążenia w układach prądu przemiennego (jako serowniki prądu przemiennego, z ang. AC conrollers, czopery prądu przemiennego, z ang. PWM AC choppers lub kondycjonery prądu przemiennego, z ang. PWM AC line condiioners). Takie zasosowania są omawiane w pracach [], [3], [6], [2], [45], [46] [48], [55], [59], [6], [72] [74], [98], [3], [34], [57], [6], [62] oraz pracach zespołowych z udziałem auora [23], [25] [32], [35] [42], [44], [7], [8], [6], [8] [29], [3] [33], [47]. Ten obszar obejmuje również zasosowania SM dwubiegunowych o serowaniu ypu PWM z przesunięciem fazowym oraz ransformaorem wysokoczęsoliwościowym. Drugi obszar, kóry osanio dynamicznie się rozwija, obejmuje zasosowania SM oraz SMR w urządzeniach ypu FACTS. Są o propozycje zasosowań w sabilizaorach napięcia przemiennego, kóre przedsawiono w pracach [], [5], [52], [54], [6], [76], [92], [4], [7] oraz pracach zespołowych z udziałem auora [32], [36], [38] [4]. Zasosowania w urządzeniach ypu FACTS obejmują również propozycje zasosowań: w przesuwnikach fazy napięcia przemiennego, w równoległych i szeregowych kompensaorach mocy biernej SVC, w kompensaorach krókorwałych zapadów napięcia przemiennego (z ang. volage sags compensaor) oraz symeryzaorach rójfazowego napięcia zasilania. Te zasosowania są omawiane w pracach [8], [62], [69], [92], [95] [97], [2], [52], [56], [6] oraz pracach własnych auora [7], [2] i pracach zespołowych z udziałem auora [33] [35]. Trzeci obszar obejmuje nowe zasosowania

9 .2. Ogólny przegląd lieraury 9 SMR dwubiegunowych do bezpośredniego przekszałcania prądu przemiennego na prąd sały (AC/DC) bez sosowania konwencjonalnego prosownika wejściowego, co przedsawiono w pracach [64], [67] oraz pracy zespołowej z udziałem auora [68]. W osanich laach można zauważyć wyraźny wzros zaineresowania zasosowaniami SM i SMR, co jes związane ze wzrosem ilości prac opisujących ich funkcje układowe oraz właściwości układów z ymi serownikami..3. Cel i zakres pracy Przedmioem pracy są impulsowe układy ransformujące napięcia przemienne ze sprzężeniem elekrycznym oraz hybrydowym, w kórych są sosowane serowniki marycowe (SM) lub serowniki marycowo-reakancyjne (SMR). Głównym zamierzeniem auora było opracowanie i zesawienie uzyskanych wyników badań ak, aby sanowiły one spójną i efekywną bazę w rozwijaniu i analizie nowych i użyecznych zasosowań omawianych układów. Celem pracy, w ujęciu ogólnym, jes przedsawienie opologii, meody modelowania, funkcji układowych SM oraz SMR i właściwości układów z ymi serownikami w sanie usalonym oraz zasosowań omawianych układów. W szerszym ujęciu obejmuje on: koncepcję opologii i realizacji układowych jedno- i rójfazowych impulsowych układów ransformujących napięcia przemienne z SM oraz SMR; koncepcję meody modelowania impulsowych układów ransformujących napięcia przemienne bazującą na modelach obwodowych uśrednionych serowników oraz ich opisie zaciskowym (czwórnikowym); dowód zbieżności rozwiązań równań zmiennych sanu i uśrednionych zmiennych sanu, kóre opisują omawiane układy przy częsoliwości przełączania f S ; ocenę dokładności modeli uśrednionych zmiennych sanu impulsowych układów ransformujących napięcia przemienne za pomocą ilościowej analizy ampliudowych i fazowych błędów uśredniania; opracowanie modeli obwodowych uśrednionych SM i SMR ich opisu zaciskowego (czwórnikowego) oraz analizę funkcji układowych ych serowników; określenie zależności opisujących właściwości impulsowych układów ransformujących napięcia przemienne z modelami obwodowymi uśrednionymi SM i SMR oraz wyniki badań symulacyjnych i eksperymenalnych ych właściwości;

10 . Wprowadzenie sysemaykę opologii, realizacji układowych oraz modeli obwodowych uśrednionych jedno- i rójfazowych impulsowych układów ransformujących napięcia przemienne. sysemaykę propozycji zasosowań jedno- i rójfazowych impulsowych układów ransformujących napięcia przemienne, obejmującą również propozycje własne auora i propozycje zespołowe z udziałem auora. Praca składa się z sześciu rozdziałów, kóre są poprzedzone wykazem symboli, oznaczeń i skróów. Ogólne wprowadzenie w emaykę i opis przedmiou pracy jes przedsawione w rozdziale. Ponado zawiera on przegląd publikacji związanych z emaem, cel i zakres pracy oraz przyjęe założenia upraszczające. W rozdziale 2 przedsawione są opologie oraz sysemayka realizacji układowych impulsowych układów ransformujących napięcia przemienne. Zawiera on syneyczny opis układów z SM, SMR oraz z SM i SMR izolowanymi (ze serownikami hybrydowymi (SH)). W opisie są wykorzysywane modele obwodowe serowników z łącznikami idealnymi (modele obwodowe niesacjonarne). Przedsawiono w nim również rozwinięcie doychczasowych prac, doyczących omawianych układów w zakresie opologii SMR i SMR izolowanych rójfazowych. Proponowana w pracy koncepcja meody modelowania omawianych układów jes przedsawiona w rozdziale 3. Zawiera on opis ogólny (schema) proponowanego podejścia do modelowania omawianych układów. Wykorzysuje się w nim zmodyfikowaną echnikę uśredniania bazującą na równaniach uśrednionych zmiennych sanu, modelach obwodowych uśrednionych serowników oraz ich opisie zaciskowym (czwórnikowym). W ym rozdziale przedsawiono dowód zbieżności rozwiązań równań zmiennych sanu i uśrednionych zmiennych sanu, kóre opisują omawiane układy przy częsoliwości przełączania f S, jeśli jes sosowany operaor uśredniania w bieżących okresach przełączania (operaor uśredniania inny niż w układach z przekszałnikami DC/DC). Zawiera on schemay zasępcze układów z modelami obwodowymi uśrednionymi wszyskich serowników o opologiach przedsawionych w rozdziale 2. Jes w nim również przedsawiony szczegółowy opis jednofazowych schemaów zasępczych omawianych układów w posaci opisu zaciskowego bazującego na równaniach łańcuchowych. Ujęo w nim również ocenę dokładności proponowanych modeli obwodowych uśrednionych serowników sosowanych w omawianych układach. Zawiera on ilościową ocenę ampliudowych i fazowych błędów uśredniania zmiennych sanu przy skończonej częsoliwości przełączania. W rozdziale 4 przedsawiona jes analiza funkcji układowych SM i SMR oraz właściwości impulsowych układów ransformujących napięcia przemienne z ymi serownikami w sanie usalonym. Zawiera on zesawienie zależności analiycznych jako funkcji sygnału serującego (współczynnika wypełnienia

11 .3. Cel i zakres pracy impulsu D lub współczynnika przesunięcia fazowego α) w układach z modelami obwodowymi uśrednionymi, kóre opisano w rozdziale 3. Część z ych zależności jes w nim również przedsawiona w posaci graficznej, pozwalającej na porównanie z wynikami badań symulacyjnych omawianych układów z łącznikami idealnymi (układów niesacjonarnych). Są one rakowane jako przykłady wyników badań osiągnięych za pomocą proponowanej koncepcji meody modelowania. Ujęo w nim również przykłady wyników badań wpływu paramerów układów z SMR (warunki dopasowania lub niedopasowania) na podsawowe właściwości ych układów. Ponado, jes w nim przedsawiony króki opis zjawisk rezonansowych w omawianych układach. Sysemaykę propozycji zasosowań impulsowych układów ransformujących napięcia przemienne, obejmującą również propozycje własne auora oraz propozycje zespołowe z udziałem auora, przedsawiono w rozdziale 5. Zawiera on krókie opisy przykładów zasosowań omawianych układów: jako serowniki prądu przemiennego, jako podzespoły układów FACTS oraz jako bezpośrednie przekszałniki prądu przemiennego na prąd sały (AC/DC). W ym rozdziale pokazano przydaność, opracowanych w ramach pracy, modeli obwodowych uśrednionych SM i SMR w opisie działania omawianych układów. Rozdział 6 zawiera podsumowanie końcowe oraz propozycje dalszych badań. Ponado praca zawiera dodaki, wykaz lieraury oraz sreszczenie. W dodakach przedsawiono: zesawienie opologii SMR, rozwiązania równań zmiennych sanu i uśrednionych zmiennych sanu, przykład wyprowadzenia równań uśrednionych zmiennych sanu, paramery łańcuchowe badanych serowników, współczynniki harmonicznej podsawowej zmiennych sanu i uśrednionych zmiennych sanu oraz paramery badanych układów..4. Założenia W pracy przyjęo nasępujące założenia upraszczające: ) Łączniki są idealne, zn. mają zerową warość rezysancji w sanie włączenia i nieskończoną w sanie wyłączenia, a zmiana sanu wysępuje bez zwłoki czasowej, jak pokazano na rysunkach.2 oraz.3. 2) Funkcje przełączania łącznika idealnego o serowaniu ypu PWM z czasem marwym mają przebiegi czasowe pokazane na rys..2b. 3) Funkcje przełączania łącznika idealnego o serowaniu ypu PWM z przesunięciem fazowym mają przebiegi czasowe pokazane na rys..3. 4) Układy są zasilane przez idealne źródła napięcia przemiennego. 5) Obciążenie jes liniowe i symeryczne. 6) Serowanie łączników jes synchroniczne, zn. zachodzi zależność: TS / T ω / ω S N, (.) 7) Transformaor idealny ma nasępujące paramery [37]:

12 2. Wprowadzenie M R = R2 = ; L = ; L2 = ; M = ; K = = (.2) L L 8) Idealizowane przebiegi czasowe napięć i prądów o przebiegi czasowe harmonicznej podsawowej. a) s() b) s() 2 - = 2 δ δ s () s () - -2 δ = 2 - = 2 δ δ Rys..2. Przykładowe przebiegi czasowe funkcji sanu łączników idealnych przy serowaniu ypu PWM, a) bez czasu marwego, b) z czasem marwym s(), s () = s() funkcje przełączania łączników idealnych, czas włączenia, okres przełączania, δ czas marwy a) s () s () - = 2 - = 2 b) s 2 () D s 2() D - = 2 - = 2 Rys..3. Przykładowe przebiegi czasowe funkcji sanu łączników idealnych przy serowaniu ypu PWM z przesunięciem fazowym, a) dla łączników po sronie pierwonej, b) dla łączników po sronie wórnej ransformaora izolującego s (), s 2 (), s () = s (), s 2() = s 2 (), funkcje przełączania łączników idealnych czas włączenia, okres przełączania, D czas opóźnienia

Wykaz symboli, oznaczeń i skrótów

Wykaz symboli, oznaczeń i skrótów Wykaz symboli, oznaczeń i skrótów Symbole a a 1 operator obrotu podstawowej zmiennych stanu a 1 podstawowej uśrednionych zmiennych stanu b 1 podstawowej zmiennych stanu b 1 A A i A A i, j B B i cosφ 1

Bardziej szczegółowo

Implementacja trójfazowego transformatora hybrydowego ze sterownikiem matrycowym

Implementacja trójfazowego transformatora hybrydowego ze sterownikiem matrycowym Jacek KANIEWKI, Zbigniew FEDYCZAK, Mirosław ŁUKIEWKI Uniwersye Zielonogórski, Insyu Inżynierii Elekrycznej (), ELHAND Transformaory () Implemenacja rójfazowego ransformaora hybrydowego ze serownikiem marycowym

Bardziej szczegółowo

Jednofazowe przekształtniki DC AC i AC DC z eliminacją składowej podwójnej częstotliwości po stronie DC

Jednofazowe przekształtniki DC AC i AC DC z eliminacją składowej podwójnej częstotliwości po stronie DC Akademia Górniczo-Hunicza im. Sanisława Saszica w Krakowie Wydział Elekroechniki, Auomayki, Informayki i Inżynierii Biomedycznej Kaedra Energoelekroniki i Auomayki Sysemów Przewarzania Energii Auorefera

Bardziej szczegółowo

POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO SYGNAŁÓW OKRESOWYCH. Cel ćwiczenia. Program ćwiczenia

POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO SYGNAŁÓW OKRESOWYCH. Cel ćwiczenia. Program ćwiczenia Pomiary częsoliwości i przesunięcia fazowego sygnałów okresowych POMIARY CZĘSOLIWOŚCI I PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO SYGNAŁÓW OKRESOWYCH Cel ćwiczenia Poznanie podsawowych meod pomiaru częsoliwości i przesunięcia

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 43 U R I (1)

ĆWICZENIE NR 43 U R I (1) ĆWCZENE N 43 POMY OPO METODĄ TECHNCZNĄ Cel ćwiczenia: wyznaczenie warości oporu oporników poprzez pomiary naężania prądu płynącego przez opornik oraz napięcia na oporniku Wsęp W celu wyznaczenia warości

Bardziej szczegółowo

Maciej Tondos PODSTAWY ENERGOELEKTRONIKI

Maciej Tondos PODSTAWY ENERGOELEKTRONIKI Maciej Tondos PODSTAWY ENERGOELEKTRONIKI 1. Co o jes energoelekronika? Sr. 1.1. DEFINICJA ENERGOELEKTRONIKI...2 1.2. HISTORIA ENERGOELEKTRONIKI...2 1.3.ZASTOSOWANIA ENERGOELEKTRONIKI...3 2.Podsawowe problemy

Bardziej szczegółowo

Analityczny opis łączeniowych strat energii w wysokonapięciowych tranzystorach MOSFET pracujących w mostku

Analityczny opis łączeniowych strat energii w wysokonapięciowych tranzystorach MOSFET pracujących w mostku Pior GRZEJSZCZK, Roman BRLIK Wydział Elekryczny, Poliechnika Warszawska doi:1.15199/48.215.9.12 naliyczny opis łączeniowych sra energii w wysokonapięciowych ranzysorach MOSFET pracujących w mosku Sreszczenie.

Bardziej szczegółowo

Badanie funktorów logicznych TTL - ćwiczenie 1

Badanie funktorów logicznych TTL - ćwiczenie 1 adanie funkorów logicznych TTL - ćwiczenie 1 1. Cel ćwiczenia Zapoznanie się z podsawowymi srukurami funkorów logicznych realizowanych w echnice TTL (Transisor Transisor Logic), ich podsawowymi paramerami

Bardziej szczegółowo

SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE

SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE Janusz Sowiński, Rober Tomaszewski, Arur Wacharczyk Insyu Elekroenergeyki Poliechnika Częsochowska Aky prawne

Bardziej szczegółowo

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE Wnioskowanie saysyczne w ekonomerycznej analizie procesu produkcyjnego / WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE W EKONOMETRYCZNEJ ANAIZIE PROCESU PRODUKCYJNEGO Maeriał pomocniczy: proszę przejrzeć srony www.cyf-kr.edu.pl/~eomazur/zadl4.hml

Bardziej szczegółowo

Politechnika Wrocławska Wydział Elektroniki, Katedra K-4. Klucze analogowe. Wrocław 2017

Politechnika Wrocławska Wydział Elektroniki, Katedra K-4. Klucze analogowe. Wrocław 2017 Poliechnika Wrocławska Klucze analogowe Wrocław 2017 Poliechnika Wrocławska Pojęcia podsawowe Podsawą realizacji układów impulsowych oraz cyfrowych jes wykorzysanie wielkosygnałowej pacy elemenów akywnych,

Bardziej szczegółowo

19. Zasilacze impulsowe

19. Zasilacze impulsowe 19. Zasilacze impulsowe 19.1. Wsęp Sieć energeyczna (np. 230V, 50 Hz Prosownik sieciowy Rys. 19.1.1. Zasilacz o działaniu ciągłym Sabilizaor napięcia Napięcie sałe R 0 Napięcie sałe E A Zasilacz impulsowy

Bardziej szczegółowo

Ocena płynności wybranymi metodami szacowania osadu 1

Ocena płynności wybranymi metodami szacowania osadu 1 Bogdan Ludwiczak Wprowadzenie Ocena płynności wybranymi meodami szacowania osadu W ubiegłym roku zaszły znaczące zmiany doyczące pomiaru i zarządzania ryzykiem bankowym. Są one konsekwencją nowowprowadzonych

Bardziej szczegółowo

WSTĘP DO ELEKTRONIKI

WSTĘP DO ELEKTRONIKI WSTĘP DO ELEKTRONIKI Część I Napięcie, naężenie i moc prądu elekrycznego Sygnały elekryczne i ich klasyfikacja Rodzaje układów elekronicznych Janusz Brzychczyk IF UJ Elekronika Dziedzina nauki i echniki

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM

PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM prof. dr hab. Paweł Dimann 1 Znaczenie prognoz w zarządzaniu firmą Zarządzanie firmą jes nieusannym procesem podejmowania decyzji, kóry może być zdefiniowany

Bardziej szczegółowo

TEORIA PRZEKSZTAŁTNIKÓW. Kurs elementarny Zakres przedmiotu: ( 7 dwugodzinnych wykładów :) W4. Złożone i specjalne układy przekształtników sieciowych

TEORIA PRZEKSZTAŁTNIKÓW. Kurs elementarny Zakres przedmiotu: ( 7 dwugodzinnych wykładów :) W4. Złożone i specjalne układy przekształtników sieciowych EORA PRZEKSZAŁNKÓW W1. Wiadomości wsępne W. Przekszałniki sieciowe 1 W3. Przekszałniki sieciowe Kurs elemenarny Zakres przedmiou: ( 7 dwugodzinnych wykładów :) W4. Złożone i specjalne układy przekszałników

Bardziej szczegółowo

Przekształtniki impulsowe prądu stałego (dc/dc)

Przekształtniki impulsowe prądu stałego (dc/dc) Przekształtniki impulsowe prądu stałego (dc/dc) Wprowadzenie Sterowanie napięciem przez Modulację Szerokości Impulsów MSI (Pulse Width Modulation - PWM) Przekształtnik obniżający napięcie (buck converter)

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Kaarzyna Halicka Poliechnika Białosocka, Wydział Zarządzania, Kaedra Informayki Gospodarczej i Logisyki, e-mail: k.halicka@pb.edu.pl Jusyna Godlewska

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z ELEKTRONIKI

LABORATORIUM Z ELEKTRONIKI LABORAORIM Z ELEKRONIKI PROSOWNIKI Józef Boksa WA 01 1. PROSOWANIKI...3 1.1. CEL ĆWICZENIA...3 1.. WPROWADZENIE...3 1..1. Prosowanie...3 1.3. PROSOWNIKI NAPIĘCIA...3 1.4. SCHEMAY BLOKOWE KŁADÓW POMIAROWYCH...5

Bardziej szczegółowo

Kontroler ruchu i kierunku obrotów KFD2-SR2-2.W.SM. Charakterystyka. Konstrukcja. Funkcja. Przyłącze

Kontroler ruchu i kierunku obrotów KFD2-SR2-2.W.SM. Charakterystyka. Konstrukcja. Funkcja. Przyłącze Konroler ruchu i kierunku obroów Charakerysyka Konsrukcja -kanałowy separaor galwaniczny Zasilanie 4 V DC Wejścia ypu PNP/push-pull, syk lub Programowane częsoliwości graniczne wyjścia syku przekaźnika

Bardziej szczegółowo

ψ przedstawia zależność

ψ przedstawia zależność Ruch falowy 4-4 Ruch falowy Ruch falowy polega na rozchodzeniu się zaburzenia (odkszałcenia) w ośrodku sprężysym Wielkość zaburzenia jes, podobnie jak w przypadku drgań, funkcją czasu () Zaburzenie rozchodzi

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAWY ELEKTRONIKI Badanie Bramki X-OR

LABORATORIUM PODSTAWY ELEKTRONIKI Badanie Bramki X-OR LORTORIUM PODSTWY ELEKTRONIKI adanie ramki X-OR 1.1 Wsęp eoreyczny. ramka XOR ramka a realizuje funkcję logiczną zwaną po angielsku EXLUSIVE-OR (WYŁĄZNIE LU). Polska nazwa brzmi LO. Funkcję EX-OR zapisuje

Bardziej szczegółowo

Harmonogram czyszczenia z osadów sieci wymienników ciepła w trakcie eksploatacji instalacji na przykładzie destylacji rurowo-wieżowej

Harmonogram czyszczenia z osadów sieci wymienników ciepła w trakcie eksploatacji instalacji na przykładzie destylacji rurowo-wieżowej Mariusz Markowski, Marian Trafczyński Poliechnika Warszawska Zakład Aparaury Przemysłowe ul. Jachowicza 2/4, 09-402 Płock Harmonogram czyszczenia z osadów sieci wymienników ciepła w rakcie eksploaaci insalaci

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 4 Badanie stanów nieustalonych w obwodach RL, RC i RLC przy wymuszeniu stałym

ĆWICZENIE 4 Badanie stanów nieustalonych w obwodach RL, RC i RLC przy wymuszeniu stałym ĆWIZENIE 4 Badanie sanów nieusalonych w obwodach, i przy wymuszeniu sałym. el ćwiczenia Zapoznanie się z rozpływem prądów, rozkładem w sanach nieusalonych w obwodach szeregowych, i Zapoznanie się ze sposobami

Bardziej szczegółowo

SZACOWANIE MODELU RYNKOWEGO CYKLU ŻYCIA PRODUKTU

SZACOWANIE MODELU RYNKOWEGO CYKLU ŻYCIA PRODUKTU B A D A N I A O P E R A C J N E I D E C Z J E Nr 2 2006 Bogusław GUZIK* SZACOWANIE MODELU RNKOWEGO CKLU ŻCIA PRODUKTU Przedsawiono zasadnicze podejścia do saysycznego szacowania modelu rynkowego cyklu

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE IX Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 6 8 września 005 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Pior Fiszeder Uniwersye Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

TEORIA PRZEKSZTAŁTNIKÓW. Kurs elementarny Zakres przedmiotu: ( 7 dwugodzinnych wykładów :)

TEORIA PRZEKSZTAŁTNIKÓW. Kurs elementarny Zakres przedmiotu: ( 7 dwugodzinnych wykładów :) W1. Wiadomości wsępne EORA PRZEKSZAŁNKÓW W. Przekszałniki sieciowe 1 W3. Przekszałniki sieciowe Kurs elemenarny Zakres przedmiou: ( 7 dwugodzinnych wykładów :) W4. Złożone i specjalne układy przekszałników

Bardziej szczegółowo

Dobór przekroju żyły powrotnej w kablach elektroenergetycznych

Dobór przekroju żyły powrotnej w kablach elektroenergetycznych Dobór przekroju żyły powronej w kablach elekroenergeycznych Franciszek pyra, ZPBE Energopomiar Elekryka, Gliwice Marian Urbańczyk, Insyu Fizyki Poliechnika Śląska, Gliwice. Wsęp Zagadnienie poprawnego

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej STUDIA DZIENNE. Przełącznikowy tranzystor mocy MOSFET

Wydział Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej STUDIA DZIENNE. Przełącznikowy tranzystor mocy MOSFET Wydział Elekroniki Mikrosysemów i Fooniki Poliechniki Wrocławskiej STUDIA DZIENNE LABORATORIUM PRZYRZĄDÓW PÓŁPRZEWODNIKOWYCH Ćwiczenie nr 5 Przełącznikowy ranzysor mocy MOSFET Wykonując pomiary PRZESTRZEGAJ

Bardziej szczegółowo

Regulatory. Zadania regulatorów. Regulator

Regulatory. Zadania regulatorów. Regulator Regulaory Regulaor Urządzenie, kórego podsawowym zadaniem jes na podsawie sygnału uchybu (odchyłki regulacji) ukszałowanie sygnału serującego umożliwiającego uzyskanie pożądanego przebiegu wielkości regulowanej

Bardziej szczegółowo

Kombinowanie prognoz. - dlaczego należy kombinować prognozy? - obejmowanie prognoz. - podstawowe metody kombinowania prognoz

Kombinowanie prognoz. - dlaczego należy kombinować prognozy? - obejmowanie prognoz. - podstawowe metody kombinowania prognoz Noaki do wykładu 005 Kombinowanie prognoz - dlaczego należy kombinować prognozy? - obejmowanie prognoz - podsawowe meody kombinowania prognoz - przykłady kombinowania prognoz gospodarki polskiej - zalecenia

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH SaSof Polska, el. 12 428 43 00, 601 41 41 51, info@sasof.pl, www.sasof.pl WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH Joanna Maych, Krajowy Depozy Papierów

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny, Katedra Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Laboratorium Przetwarzania i Analizy Sygnałów Elektrycznych

Wydział Elektryczny, Katedra Maszyn, Napędów i Pomiarów Elektrycznych Laboratorium Przetwarzania i Analizy Sygnałów Elektrycznych Wydział Elekryczny, Kaedra Maszyn, Napędów i Pomiarów Elekrycznych Laboraorium Przewarzania i Analizy Sygnałów Elekrycznych (bud A5, sala 310) Insrukcja dla sudenów kierunku Auomayka i Roboyka do zajęć

Bardziej szczegółowo

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XIII/3, 202, sr. 253 26 ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI Adam Waszkowski Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków

Bardziej szczegółowo

Silniki cieplne i rekurencje

Silniki cieplne i rekurencje 6 FOTO 33, Lao 6 Silniki cieplne i rekurencje Jakub Mielczarek Insyu Fizyki UJ Chciałbym Pańswu zaprezenować zagadnienie, kóre pozwala, rozważając emaykę sprawności układu silników cieplnych, zapoznać

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania. Podstawy Automatyki

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania. Podstawy Automatyki Poliechnika Gdańska Wydział Elekroechniki i Auomayki Kaedra Inżynierii Sysemów Serowania Podsawy Auomayki Repeyorium z Podsaw auomayki Zadania do ćwiczeń ermin T15 Opracowanie: Kazimierz Duzinkiewicz,

Bardziej szczegółowo

Równania różniczkowe. Lista nr 2. Literatura: N.M. Matwiejew, Metody całkowania równań różniczkowych zwyczajnych.

Równania różniczkowe. Lista nr 2. Literatura: N.M. Matwiejew, Metody całkowania równań różniczkowych zwyczajnych. Równania różniczkowe. Lisa nr 2. Lieraura: N.M. Mawiejew, Meody całkowania równań różniczkowych zwyczajnych. W. Krysicki, L. Włodarski, Analiza Maemayczna w Zadaniach, część II 1. Znaleźć ogólną posać

Bardziej szczegółowo

IMPLEMENTACJA WYBRANYCH METOD ANALIZY STANÓW NIEUSTALONYCH W ŚRODOWISKU MATHCAD

IMPLEMENTACJA WYBRANYCH METOD ANALIZY STANÓW NIEUSTALONYCH W ŚRODOWISKU MATHCAD Pior Jankowski Akademia Morska w Gdyni IMPLEMENTACJA WYBRANYCH METOD ANALIZY STANÓW NIEUSTALONYCH W ŚRODOWISKU MATHCAD W arykule przedsawiono możliwości (oraz ograniczenia) środowiska Mahcad do analizy

Bardziej szczegółowo

LINIA DŁUGA Konspekt do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu TECHNIKA CYFROWA

LINIA DŁUGA Konspekt do ćwiczeń laboratoryjnych z przedmiotu TECHNIKA CYFROWA LINIA DŁUGA Z Z, τ e u u Z L l Konspek do ćwiczeń laboraoryjnych z przedmiou TECHNIKA CYFOWA SPIS TEŚCI. Definicja linii dłuiej... 3. Schema zasępczy linii dłuiej przedsawiony za pomocą elemenów o sałych

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki

Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki Politechnika Poznańska, Instytut Elektrotechniki i Elektroniki Przemysłowej, Zakład Energoelektroniki i Sterowania Laboratorium energoelektroniki Temat ćwiczenia: Przetwornica impulsowa DC-DC typu buck

Bardziej szczegółowo

PLAN PREZENTACJI. 2 z 30

PLAN PREZENTACJI. 2 z 30 P O L I T E C H N I K A Ś L Ą S K A WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY KATEDRA ENERGOELEKTRONIKI, NAPĘDU ELEKTRYCZNEGO I ROBOTYKI Energoelektroniczne przekształtniki wielopoziomowe właściwości i zastosowanie dr inż.

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ODPOWIEDZI UKŁADÓW KONSTRUKCYJNYCH NA WYMUSZENIE W POSTACI SIŁY O DOWOLNYM PRZEBIEGU CZASOWYM

ANALIZA ODPOWIEDZI UKŁADÓW KONSTRUKCYJNYCH NA WYMUSZENIE W POSTACI SIŁY O DOWOLNYM PRZEBIEGU CZASOWYM Budownicwo Mariusz Poński ANALIZA ODPOWIEDZI UKŁADÓW KONSTRUKCYJNYCH NA WYMUSZENIE W POSTACI SIŁY O DOWOLNYM PRZEBIEGU CZASOWYM Wprowadzenie Coraz większe ograniczenia czasowe podczas wykonywania projeków

Bardziej szczegółowo

DYNAMIKA KONSTRUKCJI

DYNAMIKA KONSTRUKCJI 10. DYNAMIKA KONSTRUKCJI 1 10. 10. DYNAMIKA KONSTRUKCJI 10.1. Wprowadzenie Ogólne równanie dynamiki zapisujemy w posaci: M d C d Kd =P (10.1) Zapis powyższy oznacza, że równanie musi być spełnione w każdej

Bardziej szczegółowo

Gr.A, Zad.1. Gr.A, Zad.2 U CC R C1 R C2. U wy T 1 T 2. U we T 3 T 4 U EE

Gr.A, Zad.1. Gr.A, Zad.2 U CC R C1 R C2. U wy T 1 T 2. U we T 3 T 4 U EE Niekóre z zadań dają się rozwiązać niemal w pamięci, pamięaj jednak, że warunkiem uzyskania różnej od zera liczby punków za każde zadanie, jes przedsawienie, oprócz samego wyniku, akże rozwiązania, wyjaśniającego

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE EFEKTU DŹWIGNI W FINANSOWYCH SZEREGACH CZASOWYCH

MODELOWANIE EFEKTU DŹWIGNI W FINANSOWYCH SZEREGACH CZASOWYCH Krzyszof Pionek Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu Wsęp MODELOWANIE EFEKTU DŹWIGNI W FINANSOWYCH SZEREGACH CZASOWYCH Nowoczesne echniki zarządzania ryzykiem rynkowym

Bardziej szczegółowo

42 Przekształtniki napięcia stałego na napięcie przemienne topologia falownika napięcia, sterowanie PWM

42 Przekształtniki napięcia stałego na napięcie przemienne topologia falownika napięcia, sterowanie PWM 42 Przekształtniki napięcia stałego na napięcie przemienne topologia falownika napięcia, sterowanie PWM Falownikami nazywamy urządzenia energoelektroniczne, których zadaniem jest przetwarzanie prądów i

Bardziej szczegółowo

Wydział Mechaniczno-Energetyczny Laboratorium Elektroniki. Badanie zasilaczy ze stabilizacją napięcia

Wydział Mechaniczno-Energetyczny Laboratorium Elektroniki. Badanie zasilaczy ze stabilizacją napięcia Wydział Mechaniczno-Energeyczny Laboraorium Elekroniki Badanie zasilaczy ze sabilizacją napięcia 1. Wsęp eoreyczny Prawie wszyskie układy elekroniczne (zarówno analogowe, jak i cyfrowe) do poprawnej pracy

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODEE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Joanna Małgorzaa andmesser Szkoła Główna

Bardziej szczegółowo

ANALIZA, PROGNOZOWANIE I SYMULACJA / Ćwiczenia 1

ANALIZA, PROGNOZOWANIE I SYMULACJA / Ćwiczenia 1 ANALIZA, PROGNOZOWANIE I SYMULACJA / Ćwiczenia 1 mgr inż. Żanea Pruska Maeriał opracowany na podsawie lieraury przedmiou. Zadanie 1 Firma Alfa jes jednym z głównych dosawców firmy Bea. Ilość produku X,

Bardziej szczegółowo

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych**

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych** Ekonomia Menedżerska 2009, nr 6, s. 119 128 Marek Łukasz Michalski* Analiza meod oceny efekywności inwesycji rzeczowych** 1. Wsęp Podsawowymi celami przedsiębiorswa w długim okresie jes rozwój i osiąganie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 WŁASNOŚCI DYNAMICZNE DIOD

Ćwiczenie 6 WŁASNOŚCI DYNAMICZNE DIOD 1. Cel ćwiczenia Ćwiczenie 6 WŁASNOŚCI DYNAMICZNE DIOD Celem ćwiczenia jes poznanie własności dynamicznych diod półprzewodnikowych. Obejmuje ono zbadanie sanów przejściowych podczas procesu przełączania

Bardziej szczegółowo

Widok z przodu. Power Bus

Widok z przodu. Power Bus Separaor sygnałów binarnych Charakerysyka Konsrukcja 1-kanałowy separaor sygnału Zasilanie 2 V DC Wejście dla czujników 2- lub -przewodowych lub źródeł napięcia AC/DC wyjście syku przekaźnika Funkcja czasowa

Bardziej szczegółowo

1.2.1 Ogólny algorytm podejmowania decyzji... 18. 1.2.2 Algorytm postępowania diagnostycznego... 23. 1.2.3 Analiza decyzyjna... 27

1.2.1 Ogólny algorytm podejmowania decyzji... 18. 1.2.2 Algorytm postępowania diagnostycznego... 23. 1.2.3 Analiza decyzyjna... 27 3 Spis reści Spis reści... 3 Użye oznaczenia... 7 Wsęp i założenia pracy... 9 1. Akualny san wiedzy medycznej i echnicznej związanej zagadnieniami analizy decyzyjnej w chorobach górnego odcinka przewodu

Bardziej szczegółowo

dr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Instytut Technik Innowacyjnych EMAG

dr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Instytut Technik Innowacyjnych EMAG dr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Insyu Technik Innowacyjnych EMAG Wykorzysanie opycznej meody pomiaru sężenia pyłu do wspomagania oceny paramerów wpływających na możliwość zaisnienia wybuchu osiadłego pyłu węglowego

Bardziej szczegółowo

Wykaz ważniejszych oznaczeń Podstawowe informacje o napędzie z silnikami bezszczotkowymi... 13

Wykaz ważniejszych oznaczeń Podstawowe informacje o napędzie z silnikami bezszczotkowymi... 13 Spis treści 3 Wykaz ważniejszych oznaczeń...9 Przedmowa... 12 1. Podstawowe informacje o napędzie z silnikami bezszczotkowymi... 13 1.1.. Zasada działania i klasyfikacja silników bezszczotkowych...14 1.2..

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE UKŁADÓW REZONANSOWYCH W URZĄDZENIU SPAWALNICZYM

ZASTOSOWANIE UKŁADÓW REZONANSOWYCH W URZĄDZENIU SPAWALNICZYM Zeszyy Problemowe Maszyny Elekryczne Nr 2/24 (2) 43 Wiesław Sopczyk, Zdzisław Nawrocki Poliechnika Wrocławska, Wrocław ZASTOSOWANIE UKŁADÓW REZONANSOWYCH W URZĄDZENIU SPAWALNICZYM APPLICATION OF RESONANT

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku projekt

Analiza rynku projekt Analiza rynku projek A. Układ projeku 1. Srona yułowa Tema Auor 2. Spis reści 3. Treść projeku 1 B. Treść projeku 1. Wsęp Po co? Na co? Dlaczego? Dlaczego robię badania? Jakimi meodami? Dla Kogo o jes

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 2007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Pior Fiszeder Uniwersye Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

Analiza efektywności kosztowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego

Analiza efektywności kosztowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego TRANSFORM ADVICE PROGRAMME Invesmen in Environmenal Infrasrucure in Poland Analiza efekywności koszowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego koszu jednoskowego dr Jana Rączkę Warszawa, 13.06.2002 2 Spis reści

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 Elementy teorii układów liniowych stacjonarnych odpowiedź na dowolne wymuszenie

Wykład 5 Elementy teorii układów liniowych stacjonarnych odpowiedź na dowolne wymuszenie Wykład 5 Elemeny eorii układów liniowych sacjonarnych odpowiedź na dowolne wymuszenie Prowadzący: dr inż. Tomasz Sikorski Insyu Podsaw Elekroechniki i Elekroechnologii Wydział Elekryczny Poliechnika Wrocławska

Bardziej szczegółowo

Management Systems in Production Engineering No 4(20), 2015

Management Systems in Production Engineering No 4(20), 2015 EKONOMICZNE ASPEKTY PRZYGOTOWANIA PRODUKCJI NOWEGO WYROBU Janusz WÓJCIK Fabryka Druu Gliwice Sp. z o.o. Jolana BIJAŃSKA, Krzyszof WODARSKI Poliechnika Śląska Sreszczenie: Realizacja prac z zakresu przygoowania

Bardziej szczegółowo

E k o n o m e t r i a S t r o n a 1. Nieliniowy model ekonometryczny

E k o n o m e t r i a S t r o n a 1. Nieliniowy model ekonometryczny E k o n o m e r i a S r o n a Nieliniowy model ekonomeryczny Jednorównaniowy model ekonomeryczny ma posać = f( X, X,, X k, ε ) gdzie: zmienna objaśniana, X, X,, X k zmienne objaśniające, ε - składnik losowy,

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z PODSTAW AUTOMATYKI, cz.1 EAP, Lab nr 3

Laboratorium z PODSTAW AUTOMATYKI, cz.1 EAP, Lab nr 3 I. ema ćwiczenia: Dynamiczne badanie przerzuników II. Cel/cele ćwiczenia III. Wykaz użyych przyrządów IV. Przebieg ćwiczenia Eap 1: Przerzunik asabilny Przerzuniki asabilne służą jako generaory przebiegów

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW ELEKTRONIKI PROSTOWNIKI

LABORATORIUM PODSTAW ELEKTRONIKI PROSTOWNIKI ZESPÓŁ LABORATORIÓW TELEMATYKI TRANSPORTU ZAKŁAD TELEKOMUNIKJI W TRANSPORCIE WYDZIAŁ TRANSPORTU POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ LABORATORIUM PODSTAW ELEKTRONIKI INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA NR 5 PROSTOWNIKI DO UŻYTKU

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 20.03.2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 marca 2006 r.

Matematyka finansowa 20.03.2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 marca 2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Akuariuszy XXXVIII Egzamin dla Akuariuszy z 20 marca 2006 r. Część I Maemayka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minu 1 1. Ile

Bardziej szczegółowo

DOBÓR PRZEKROJU ŻYŁY POWROTNEJ W KABLACH ELEKTROENERGETYCZNYCH

DOBÓR PRZEKROJU ŻYŁY POWROTNEJ W KABLACH ELEKTROENERGETYCZNYCH Franciszek SPYRA ZPBE Energopomiar Elekryka, Gliwice Marian URBAŃCZYK Insyu Fizyki Poliechnika Śląska, Gliwice DOBÓR PRZEKROJU ŻYŁY POWROTNEJ W KABLACH ELEKTROENERGETYCZNYCH. Wsęp Zagadnienie poprawnego

Bardziej szczegółowo

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego 252 Dr Wojciech Kozioł Kaedra Rachunkowości Uniwersye Ekonomiczny w Krakowie Sała poencjalnego wzrosu w rachunku kapiału ludzkiego WSTĘP Prowadzone do ej pory badania naukowe wskazują, że poencjał kapiału

Bardziej szczegółowo

POMIAR PARAMETRÓW SYGNAŁOW NAPIĘCIOWYCH METODĄ PRÓKOWANIA I CYFROWEGO PRZETWARZANIA SYGNAŁU

POMIAR PARAMETRÓW SYGNAŁOW NAPIĘCIOWYCH METODĄ PRÓKOWANIA I CYFROWEGO PRZETWARZANIA SYGNAŁU Pomiar paramerów sygnałów napięciowych. POMIAR PARAMERÓW SYGNAŁOW NAPIĘCIOWYCH MEODĄ PRÓKOWANIA I CYFROWEGO PRZEWARZANIA SYGNAŁU Cel ćwiczenia Poznanie warunków prawidłowego wyznaczania elemenarnych paramerów

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE METODY OBLICZEŃ UPROSZCZONYCH DO WYZNACZANIA CZASU JAZDY POCIĄGU NA SZLAKU

ZASTOSOWANIE METODY OBLICZEŃ UPROSZCZONYCH DO WYZNACZANIA CZASU JAZDY POCIĄGU NA SZLAKU PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 87 Transpor 01 Jarosław Poznański Danua Żebrak Poliechnika Warszawska, Wydział Transporu ZASTOSOWANIE METODY OBLICZEŃ UPROSZCZONYCH DO WYZNACZANIA CZASU JAZDY

Bardziej szczegółowo

zestaw laboratoryjny (generator przebiegu prostokątnego + zasilacz + częstościomierz), oscyloskop 2-kanałowy z pamięcią, komputer z drukarką,

zestaw laboratoryjny (generator przebiegu prostokątnego + zasilacz + częstościomierz), oscyloskop 2-kanałowy z pamięcią, komputer z drukarką, - Ćwiczenie 4. el ćwiczenia Zapoznanie się z budową i działaniem przerzunika asabilnego (muliwibraora) wykonanego w echnice dyskrenej oraz TTL a akże zapoznanie się z działaniem przerzunika T (zwanego

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TEORII MASOWEJ OBSŁUGI DO MODELOWANIA SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH

ZASTOSOWANIE TEORII MASOWEJ OBSŁUGI DO MODELOWANIA SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH Pior KISIELEWSKI, Łukasz SOBOTA ZASTOSOWANIE TEORII MASOWEJ OBSŁUGI DO MODELOWANIA SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH W arykule przedsawiono zasosowanie eorii masowej obsługi do analizy i modelowania wybranych sysemów

Bardziej szczegółowo

Stabilizatory impulsowe

Stabilizatory impulsowe POITECHNIKA BIAŁOSTOCKA Temat i plan wykładu WYDZIAŁ EEKTRYCZNY Jakub Dawidziuk Stabilizatory impulsowe 1. Wprowadzenie 2. Podstawowe parametry i układy pracy 3. Przekształtnik obniżający 4. Przekształtnik

Bardziej szczegółowo

Badanie transformatora 3-fazowego

Badanie transformatora 3-fazowego adanie ransormaora 3-azowego ) Próba sanu jałowego ransormaora przy = N = cons adania przeprowadza się w układzie połączeń pokazanych na Rys.. Rys.. Schema połączeń do próby sanu jałowego ransormaora.

Bardziej szczegółowo

EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE WPROWADZENIE

EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE WPROWADZENIE Paweł Kobus, Rober Pierzykowski Kaedra Ekonomerii i Informayki SGGW e-mail: pawel.kobus@saysyka.info EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE Sreszczenie: Do modelowania asymerycznego wpływu dobrych i złych informacji

Bardziej szczegółowo

ZMĘCZENIE MATERIAŁÓW PODSTAWY, KIERUNKI BADAŃ, OCENA STANU USZKODZENIA

ZMĘCZENIE MATERIAŁÓW PODSTAWY, KIERUNKI BADAŃ, OCENA STANU USZKODZENIA ------------------------------------------------------------------------------------------------ Siedemnase Seminarium NIENISZCZĄCE BADANIA MATERIAŁÓW Zakopane, 8-11 marca 211 ------------------------------------------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

PREDYKCJA KURSU EURO/DOLAR Z WYKORZYSTANIEM PROGNOZ INDEKSU GIEŁDOWEGO: WYBRANE MODELE EKONOMETRYCZNE I PERCEPTRON WIELOWARSTWOWY

PREDYKCJA KURSU EURO/DOLAR Z WYKORZYSTANIEM PROGNOZ INDEKSU GIEŁDOWEGO: WYBRANE MODELE EKONOMETRYCZNE I PERCEPTRON WIELOWARSTWOWY B A D A N I A O P E R A C J N E I D E C Z J E Nr 2004 Aleksandra MAUSZEWSKA Doroa WIKOWSKA PREDKCJA KURSU EURO/DOLAR Z WKORZSANIEM PROGNOZ INDEKSU GIEŁDOWEGO: WBRANE MODELE EKONOMERCZNE I PERCEPRON WIELOWARSWOW

Bardziej szczegółowo

9. Napęd elektryczny test

9. Napęd elektryczny test 9. Napęd elekryczny es 9. omen silnika prądu sałego opisany jes związkiem: a. b. I c. I d. I 9.. omen obciążenia mechanicznego silnika o charakerze czynnym: a. działa zawsze przeciwnie do kierunku prędkości

Bardziej szczegółowo

Obszary zainteresowań (ang. area of interest - AOI) jako metoda analizy wyników badania eye tracking

Obszary zainteresowań (ang. area of interest - AOI) jako metoda analizy wyników badania eye tracking Inerfejs użykownika - Kansei w prakyce 2009 107 Obszary zaineresowań (ang. area of ineres - AOI) jako meoda analizy wyników badania eye racking Pior Jardanowski, Agencja e-biznes Symeria Ul. Wyspiańskiego

Bardziej szczegółowo

ANALIZA HARMONICZNA RZECZYWISTYCH PRZEBIEGÓW DRGAŃ

ANALIZA HARMONICZNA RZECZYWISTYCH PRZEBIEGÓW DRGAŃ Ćwiczenie 8 ANALIZA HARMONICZNA RZECZYWISTYCH PRZEBIEGÓW DRGAŃ. Cel ćwiczenia Analiza złożonego przebiegu drgań maszyny i wyznaczenie częsoliwości składowych harmonicznych ego przebiegu.. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Układy RLC oraz układ czasowy 555

Układy RLC oraz układ czasowy 555 Układy L oraz układ czasowy 555 Sonda oscyloskopowa s Kabel Obwód wejsciowy oscyloskopu wes wes s k we we Konspek do ćwiczeń laboraoryjnych z przedmiou TEHNIKA YFOWA SPIS TEŚI. Układ różniczkujący... 3.

Bardziej szczegółowo

Wyzwania praktyczne w modelowaniu wielowymiarowych procesów GARCH

Wyzwania praktyczne w modelowaniu wielowymiarowych procesów GARCH Krzyszof Pionek Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu Wyzwania prakyczne w modelowaniu wielowymiarowych procesów GARCH Wsęp Od zaproponowania przez Engla w 1982 roku jednowymiarowego modelu klasy ARCH, modele

Bardziej szczegółowo

PRZEKSZTAŁTNIK PRĄDU JAKO STEROWNIK W UKŁADACH NAPĘDOWYCH Z SILNIKAMI INDUKCYJNYMI

PRZEKSZTAŁTNIK PRĄDU JAKO STEROWNIK W UKŁADACH NAPĘDOWYCH Z SILNIKAMI INDUKCYJNYMI Zeszyy Problemowe Maszyny Elekryczne Nr 79/2008 127 Marcin Morawiec Arkadiusz Lewicki Zbigniew Krzemiński Poliechnika Gdańska Gdańsk PRZEKSZTAŁTNIK PRĄDU JAKO STEROWNIK W UKŁADACH NAPĘDOWYCH Z SILNIKAMI

Bardziej szczegółowo

Dobór współczynnika modulacji częstotliwości

Dobór współczynnika modulacji częstotliwości Dobór współczynnika modulacji częstotliwości Im większe mf, tym wyżej położone harmoniczne wyższe częstotliwości mniejsze elementy bierne filtru większy odstęp od f1 łatwiejsza realizacja filtru dp. o

Bardziej szczegółowo

Detektor Fazowy. Marcin Polkowski 23 stycznia 2008

Detektor Fazowy. Marcin Polkowski 23 stycznia 2008 Detektor Fazowy Marcin Polkowski marcin@polkowski.eu 23 stycznia 2008 Streszczenie Raport z ćwiczenia, którego celem było zapoznanie się z działaniem detektora fazowego umożliwiającego pomiar słabych i

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZABEZPIECZEŃ CYFROWYCH NA PRZYKŁADZIE PRZEKAŹNIKA KIERUNKOWEGO MiCOM P Przeznaczenie i zastosowanie przekaźników kierunkowych

BADANIE ZABEZPIECZEŃ CYFROWYCH NA PRZYKŁADZIE PRZEKAŹNIKA KIERUNKOWEGO MiCOM P Przeznaczenie i zastosowanie przekaźników kierunkowych Ćwiczenie 6 BADANIE ZABEZPIECZEŃ CYFROWYCH NA PRZYKŁADZIE PRZEKAŹNIKA KIERNKOWEGO MiCOM P127 1. Przeznaczenie i zasosowanie przekaźników kierunkowych Przekaźniki kierunkowe, zwane eż kąowymi, przeznaczone

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH dr inż. Rober Sachniewicz METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Jednymi z licznych celów i zadań przedsiębiorswa są: - wzros warości przedsiębiorswa

Bardziej szczegółowo

W4. UKŁADY ZŁOŻONE I SPECJALNE PRZEKSZTAŁTNIKÓW SIECIOWYCH (AC/DC, AC/AC)

W4. UKŁADY ZŁOŻONE I SPECJALNE PRZEKSZTAŁTNIKÓW SIECIOWYCH (AC/DC, AC/AC) W4. UKŁADY ZŁOŻONE I SPECJALNE PRZEKSZTAŁTNIKÓW SIECIOWYCH (AC/DC, AC/AC) W W2 i W3 przedstawiono układy jednokierunkowe 2 i 3-pulsowe (o jednokierunkowym prądzie w źródle napięcia przemiennego). Ich poznanie

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Piontek MODELOWANIE ZMIENNOŚCI STÓP PROCENTOWYCH NA PRZYKŁADZIE STOPY WIBOR

Krzysztof Piontek MODELOWANIE ZMIENNOŚCI STÓP PROCENTOWYCH NA PRZYKŁADZIE STOPY WIBOR Inwesycje finansowe i ubezpieczenia endencje świaowe a rynek polski Krzyszof Pionek Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu MODELOWANIE ZMIENNOŚCI STÓP PROCENTOWYCH NA PRZYKŁADZIE STOPY WIBOR Wsęp Konieczność

Bardziej szczegółowo

Przetworniki analogowo-cyfrowe.

Przetworniki analogowo-cyfrowe. POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ INŻYNIEII ŚODOWISKA I ENEGETYKI INSTYTUT MASZYN I UZĄDZEŃ ENEGETYCZNYCH LABOATOIUM ELEKTYCZNE Przeworniki analogowo-cyfrowe. (E 11) Opracował: Dr inż. Włodzimierz OGULEWICZ

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności procedury Congruent Specyfication dla małych prób

Ocena efektywności procedury Congruent Specyfication dla małych prób 243 Zeszyy Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu Nr 20/2011 Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu Ocena efekywności procedury Congruen Specyficaion dla małych prób Sreszczenie. Procedura specyfikacji

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie predykcji sygnału odchylenia regulacyjnego do centralnej regulacji mocy czynnej i częstotliwości w systemie elektroenergetycznym

Zastosowanie predykcji sygnału odchylenia regulacyjnego do centralnej regulacji mocy czynnej i częstotliwości w systemie elektroenergetycznym INSTYTUT AUTOMATYKI SYSTEMÓW ENERGETYCZNYCH Zasosowanie predykcji sygnału odchylenia regulacyjnego do cenralnej regulacji mocy czynnej i częsoliwości w sysemie elekroenergeycznym Prof. dr hab. inż. Tadeusz

Bardziej szczegółowo

Szeregi Fouriera. Powyższe współczynniki można wyznaczyć analitycznie z następujących zależności:

Szeregi Fouriera. Powyższe współczynniki można wyznaczyć analitycznie z następujących zależności: Trygonomeryczny szereg Fouriera Szeregi Fouriera Każdy okresowy sygnał x() o pulsacji podsawowej ω, spełniający warunki Dirichlea:. całkowalny w okresie: gdzie T jes okresem funkcji x(), 2. posiadający

Bardziej szczegółowo

POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO SYGNAŁÓW OKRESOWYCH

POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO SYGNAŁÓW OKRESOWYCH Program ćwiczeń: Pomiary częsoliwości i przesunięcia fazowego sygnałów okresowych POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I PRZESUNIĘCIA FAZOWEGO SYGNAŁÓW OKRESOWYCH Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jes poznanie: podsawowych

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE. mgr Żaneta Pruska. Ćwiczenia 2 Zadanie 1

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE. mgr Żaneta Pruska. Ćwiczenia 2 Zadanie 1 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE mgr Żanea Pruska Ćwiczenia 2 Zadanie 1 Firma Alfa jes jednym z głównych dosawców firmy Bea. Ilość produku X, wyrażona w ysiącach wyprodukowanych i dosarczonych szuk firmie Bea,

Bardziej szczegółowo

METODA DOBORU ŚCIEŻEK TRANSMISYJNYCH DLA POPRAWY JAKOŚCI POŁĄCZEŃ GŁOSOWYCH IP

METODA DOBORU ŚCIEŻEK TRANSMISYJNYCH DLA POPRAWY JAKOŚCI POŁĄCZEŃ GŁOSOWYCH IP Krysian Ryłko Zakład Sieci Kompuerowych Wydział Informayki Poliechnika Szczecińska krysian@ps.pl 2005 Poznańskie Warszay Telekomunikacyjne Poznań 8-9 grudnia 2005 METODA DOBORU ŚCIEŻEK TRANSMISYJNYCH DLA

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNE UŻYTKOWANIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ

EFEKTYWNE UŻYTKOWANIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ Sudia Podyplomowe EFEKTYWNE UŻYTKOWANIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ w ramach projeku Śląsko-Małopolskie Cenrum Kompeencji Zarządzania Energią 1 Wysokoobroowe układy napędowe dla AGD i elekronarzędzi Sanisław

Bardziej szczegółowo

1 Uk ady sterowania elektrycznego

1 Uk ady sterowania elektrycznego 1 Uk ady serowania elekrycznego; 1.1. Zasilanie elekryczne urzàdzeƒ i sysemów mecharonicznych 9 1 Uk ady serowania elekrycznego 1.1 Zasilanie elekryczne urzàdzeƒ i sysemów mecharonicznych 1.1.1 Transformaory

Bardziej szczegółowo

Kondensacyjne gazowe nagrzewnice powietrza GMS9- górnonadmuchowy/leżący GDS9 - dolnonadmuchowy

Kondensacyjne gazowe nagrzewnice powietrza GMS9- górnonadmuchowy/leżący GDS9 - dolnonadmuchowy Kondensacyjne gazowe nagrzewnice powierza - górnonadmuchowy/leżący - dolnonadmuchowy Kondensacyjne nagrzewnice gazowe jednosopniowe Goodman / posiadają opaenowany, aluminiowany salowy rurowy wymiennik

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 7 POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I CZASU

ĆWICZENIE 7 POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I CZASU ĆWICZENIE 7 POMIARY CZĘSTOTLIWOŚCI I CZASU 5. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jes poznanie podsawowych meod pomiaru częsoliwości, okresu, czasu rwania impulsu, czasu przerwy, ip. 5.2 Wprowadzenie Częsoliwością

Bardziej szczegółowo

XXXIV Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Kraków 31 marca 2011. Test dla grupy elektronicznej

XXXIV Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Kraków 31 marca 2011. Test dla grupy elektronicznej XXXIV Olimpiada Wiedzy lekrycznej i lekronicznej Kraków marca Tes dla grupy elekronicznej.ezysancja zasępcza widziana z zacisków B wynosi:,,4,6,8 B. W poniższym układzie do wyznaczenia prądu w rezysancji

Bardziej szczegółowo