ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012"

Transkrypt

1 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR MAŁGORZATA WASILEWSKA PORÓWNANIE METODY NPV, DRZEW DECYZYJNYCH I METODY OPCJI REALNYCH W WYCENIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Wprowadzenie Obserwując wycenę wielu przedsiębiorsw w obecnych czasach, można zauważyć rosnącą lukę między ich warością rynkową, a warością liczoną sandardowymi meodami, np. meodą zdyskonowanych przepływów pieniężnych (DCF) lub warością zakualizowaną neo (NPV). Meody wyceny opare na opcjach realnych mają przewagę nad wyceną inwesycji przy wykorzysaniu radycyjnej meody NPV, ponieważ ujmują w sobie warość elasyczności, możliwość zaisnienia różnych scenariuszy rozwojowych, możliwość podjęcia innej, alernaywnej decyzji. W rezulacie meody opare na wycenie opcji realnych mogą w przyszłości zasąpić radycyjne meody wyceny projeków inwesycyjnych, ponieważ wydają się lepiej dososowane do obecnych, ciągle zmieniających się warunków rynkowych. Meoda NPV (Ne Presen Value) radycyjna meoda oceny projeków inwesycyjnych Meoda NPV należy do meod dyskonowych oceny projeków inwesycyjnych, kórej isoą jes usalenie warości bieżącej projeku na podsawie prognozowanych srumieni przepływów pieniężnych neo, będących miarą przyszłych korzyści inwesora. Meoda a pozwala na podjęcie decyzji inwesycyjnej po przeanalizowaniu zdyskonowanych średnim ważonym koszem kapiału przepływów pieniężnych, kóre zosały pomniejszone o nakłady inwesycyjne. W en sposób NPV pozwala wycenić warość ekonomiczną przedsięwzięcia, a ym samym określa, jaki będzie jego wpływ na obecną warość firmy. Przy wycenie projeków inwesycyjnych meodą NPV zakłada się konieczność prognozowania przyszłych przepływów pieniężnych. Czasami na określenie przyszłych przepływów goówkowych składają się prognozy wielu zmiennych, m.in.: przyszłych cen surowców, kursów walu ip., co jednocześnie wpływa na wiarygodność oraz jakość prognozy. Analizując meodę wyceny NPV można założyć, że przepływy pieniężne osiągane przez przedsiębiorswo mogą być określone pewnym prawdopodobieńswem, a finalna decyzja inwesora, czy podjąć się danego projeku będzie zależała ylko od ego, jakie będą przepływy oraz kosz kapiału. Waro zwrócić uwagę na fak, że zakłada się u bierną posa-

2 234 Małgorzaa Wasilewska wę inwesora na wszyskich eapach projeku, ponieważ nie ma on wpływu na jakiekolwiek jego modyfikacje np. rozszerzenia projeku, zaniechania, przesunięcia w czasie. W związku z ym, że przyszłe przepływy pieniężne nie są pewne, możemy założyć prawdopodobieńswo ich zaisnienia, co oznaczone zosanie jako E(FCF ). Projek zosanie zaakcepowany, gdy NPV będzie większa od zera. Podejmowanie decyzji co do inwesowania przy użyciu kryerium NPV można zapisać w nasępujący sposób 1 : n EFCF, 0 0 1WACC NPV max 0 (1) gdzie: NPV warość zakualizowana neo, FCF wolne przepływy pieniężne neo, WACC średni ważony kosz kapiału. Można w związku z ym swierdzić, że reguła decyzyjna w meodzie NPV, w syuacji gdy zakładane przyszłe srumienie pieniężne nie są pewne, polega na ym, że decyden wybierze maksimum z zdyskonowanych przyszłych przepływów pieniężnych. W syuacji jednak, gdy warość projeku będzie mniejsza lub równa zeru, nie podejmie się go wcale: NPV n E FCF gdy 0 EFCF 0 1 WACC, n 0 1WACC EFCF gdy 0 0, 0 1 WACC Bardzo ważne jes również założenie, że decyzja jes podejmowana na dzień dzisiejszy ( = 0) i nie uwzględnia przyszłych scenariuszy rozwojowych. n (2) Meoda drzew decyzyjnych (decision ree analysis DTA) W eorii decyzji drzewo decyzyjne jes określane jako drzewo decyzji i możliwych konsekwencji sanów naury 2. W wycenie projeków inwesycyjnych za pomocą drzewa decyzyjnego wykorzysuje się meodę warości zakualizowanej neo (NPV), rozbudowaną o możliwe wydarzenia wraz z prawdopodobieńswami ich zaisnienia. Sosując meodę drzew decyzyjnych (DTA) określa się scenariusze rozwojowe przyszłych zdarzeń, kóre mają wpływ na warość projeku. Dzięki emu z obliczonych warianów NPV oraz odpowiadających im prawdopodobieńsw cząskowych każdej gałęzi drzewa orzymuje się war- 1 Valuaion. Measuring and Managing he Value of Companies, Third Ediion. McKinsey & Company, Inc., Tom Copeland, Tim Koller, Jack Murrin. John Wiley &Sons, Inc. New York. 2000, s J. Zabawa: Podejście hybrydowe w analizie ekonomicznej przedsiębiorswa, rozprawa dokorska, hp://www.dbc.wroc.pl/dlibra/docmeadaa?id=1336&from=publicaion, s. 28.

3 Porównanie meody NPV, drzew decyzyjnych i meody opcji realnych ość oczekiwaną 3. Inerpreacja warości oczekiwanej E(NPV) jes podobna do sposobu inerpreacji NPV. Projek powinien zosać zaakcepowany wedy i ylko wedy, gdy warość oczekiwana (ENPV) jes dodania. Rysunek 1 przedsawia przykładowe drzewo decyzyjne oraz sposób obliczania warości oczekiwanej E(NPV). a 1 p 1 p 2 a 2 a 4 1-p 2 a 5 NPV = a + NPV = a + a (1 + WACC) + a (1 + WACC) a (1 + WACC) + a (1 + WACC) 1-p 1 a 3 p 3 1-p 3 a 6 a 7 NPV = a + NPV = a + a (1 + WACC) + a (1 + WACC) a (1 + WACC) + a (1 + WACC) gdzie: E(NPV) warość oczekiwana z warości zakualizowanej neo, p i prawdopodobieńswo zaisnienia poszczególnych scenariuszy rozwojowych, NPV j warość zakualizowana neo obliczona dla poszczególnych scenariuszy rozwojowych, WACC średni ważony kosz kapiału. Rysunek 1. Drzewo decyzje oraz wzór na warość oczekiwaną E(NPV) Źródło: opracowanie własne na podsawie: A. Polis: Drzewa decyzyjne, [w:] Opcje realne w przedsięwzięciach inwesycyjnych, red. W. Rogowski, SGH, Warszawa 2008, s W porównaniu do prosej meody NPV, drzewo decyzyjne pozwala na ujęcie w wycenie różnych scenariuszy rozwojowych. W związku z ym meoda drzew decyzyjnych ma duże zasosowanie przy rozwiązywaniu problemów decyzyjnych z licznymi warianami oraz w przypadku podejmowania decyzji w warunkach ryzyka 4. Wykorzysanie opcji realnych (ROA Real Opion Analysis) w wycenie przedsięwzięć inwesycyjnych Opcje realne, znane w lieraurze również pod pojęciem opcji rzeczowych, są w syuacjach biznesowych zjawiskiem powszechnym 5. Wycena projeków inwesycyjnych za pomocą opcji realnych (ROA) podobnie jak meoda drzew decyzyjnych (DTA) bazuje na meodzie oparej na warości zakualizowanej neo (NPV). Opcje realne uzupełniają sandardową meodę wyceny NPV o dodakowy wymiar, jakim jes elasyczność w podejmowaniu 3 A. Polis: op.ci., s J. Zabawa: op.ci., s M. Capiński: Definicja i wycena opcji realnych, s. 7, home.agh.edu.pl/~dzieza/real_opions/maerialy_szkoleniowe.pdf (san na październik 2011).

4 236 Małgorzaa Wasilewska decyzji. Opcja może być rozumiana jako pewne prawo do podjęcia decyzji, kóre przyniesie przedsiębiorswu określone korzyści w przyszłości 6. K. Jajuga definiuje opcję realną jako prawo (ale nie obowiązek) do zmiany decyzji w zakresie projeku inwesycyjnego w syuacji, gdy pojawią się nowe informacje 7. Podobnie jak dla innych zasobów niemaerialnych, opcje realne są częso obłożone wysokimi nakładami na ich powsanie (podjęcie decyzji o projekcie inwesycyjnym worzy opcję, kóra może być wykorzysana w przyszłości). W obliczeniach warości projeku inwesycyjnego przy pomocy NPV żywoność projeku jes z góry założona przez inwesora. Jednak w rzeczywisości wysępuje czasami aka syuacja, że jeżeli projek się nie powiedzie, jego żywoność może być krósza, niż zakładano na począku. Projek inwesycyjny może również nie zosać zrealizowany. W syuacji, kiedy okaże się sukcesem, jego skala może być poszerzona. Inną alernaywą jes przedłużenie wykonania projeku w czasie, mające uzasadnienie m.in. oczekiwaniem na sprzyjające warunki rynkowe. Konynuując ok rozumowania rozpoczęy przy omawianiu meody NPV można swierdzić, że warość projeku inwesycyjnego przy zasosowaniu meodyki opcji realnych, dzięki emu, że uwzględnia więcej niż jeden scenariusz rozwojowy, jes warością oczekiwaną z maksimów przyszłych przepływów pieniężnych. Przepływy e mogą do pewnego sopnia być już znane, co zosanie oznaczone jako FCF. Warość przedsięwzięcia inwesycyjnego, rozszerzonego o elasyczność można obliczyć według nasępującego wzoru na rozszerzoną warość zakualizowaną neo (RNPV) 8 : n FCF' RNPV Emax, 0 (3) 0 1 WACC gdzie: RNPV rozszerzona warość zakualizowana neo, FCF wolne przepływy pieniężne neo, WACC średni ważony kosz kapiału. Podobną meodologię obliczenia warości projeków inwesycyjnych z wykorzysaniem opcji realnych zaproponował W. Rogowski. Według niego warość przedsięwzięcia inwesycyjnego, cechującego się wysoką elasycznością (rozszerzoną warość zakualizowaną neo RNPV) można ująć jako sumę zdyskonowanych przepływów pieniężnych neo (NPV przedsięwzięcia inwesycyjnego) oraz warość elasyczności (warość opcji realnej) 9 : RNPV = NPV + warość elasyczności (4) 6 R. Brosch: Porfolios of Real Opions, Springer, Leipzig 2008, s K. Jajuga, T. Jajuga: Inwesycje. Insrumeny finansowe, akywa niefinansowe, ryzyko finansowe, inżynieria finansowa, Wydawnicwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, s Valuaion. Measuring..., s Opcje realne..., s. 15.

5 Porównanie meody NPV, drzew decyzyjnych i meody opcji realnych gdzie: RNPV rozszerzona warość zakualizowana neo, NPV zakualizowana warość neo. W ym wzorze warość elasyczności (opcji realnej) może być obliczana za pomocą modelu Blacka-Scholes a. Możliwość podjęcia decyzji jes przywilejem, kóry w znaczący sposób wpływa na warość inwesycji, czyli warość elasyczności przyjmuje warości nieujemne. Porównanie przedsawionych meody wyceny projeków inwesycyjnych Należy zauważyć, że w wycenie projeków inwesycyjnych zarówno meoda drzew decyzyjnych (DTA), jak i opcji realnych (ROA) bazują na radycyjnej meodzie NPV. Powodami, dla kórych opcje realne pozwalają na lepszą wycenę projeków inwesycyjnych w porównaniu do radycyjnej meody NPV są głównie: 1. NPV nie zawiera w sobie czynnika elasyczności, kóry w przyszłości daje możliwość swobodnego zarządzania projekem inwesycyjnym, a mianowicie: porzucenia go, przełożenia w czasie, rozszerzenia 10. Przy wycenie projeków meodą NPV zakłada się w en sposób sayczne podejście do zarządzania projekami. Opcje realne zakładają dynamiczne rozumienie procesu realizacji przedsięwzięć inwesycyjnych, czyli decyden po podjęciu decyzji inwesycyjnej może swobodnie oddziaływać na różne elemeny przedsięwzięcia 11. NPV bazuje w pojęciu decyzji na dzisiejszych oczekiwaniach, co do osiąganych przepływów pieniężnych w przyszłości. Opcje realne zakładają, że decyden może podejmować w przyszłości decyzje, kóre będą warunkować przyszłe przepływy pieniężne w zależności od zaisniałych warunków rynkowych. Decyzja w związku z ym jes podejmowana w odniesieniu do swobodnego kszałowania przyszłych przepływów pieniężnych w porównaniu do meody NPV, w kórej warość przyszłych przepływów pieniężnych oraz prawdopodobieńswo ich zaisnienia były z góry założone. 2. Tradycyjna meoda wyceny projeków inwesycyjnych NPV zaniża warość projeków o dużej zmienności przepływów. Warość opcji realnej może rosnąć wraz ze zmiennością, przy zaisnieniu asymerii przyszłych przepływów NPV nie uwzględnia przyszłych możliwości, kóre mogą powsać w wyniku realizacji danego przedsięwzięcia. Przyszłe inwesycje zależą od sukcesu inwesycji poniesionych dzisiaj. Opcje realne uzasadnią decyzję menedżerów na podjęcie de- 10 L. Trigeorgis: Real Opions. Managerial Flexibiliy and Sraegy in Resource Allocaion, Cambrige 1996, s Ibidem, s B. Góralski: Zasoby niemaerialne w sraegii przedsiębiorswa, [w:] Sraegiczna rachunkowość zarządcza, red. E Nowak, Polskie Wydawnicwo Ekonomiczne, Warszawa 2008, s. 165.

6 238 Małgorzaa Wasilewska cyzji o realizacji pewnych inwesycji ylko po o, aby móc podjąć inne inwesycje. Tym samym, opcyjne podejście do zarządzania przedsięwzięciem inwesycyjnym może pomóc w zarządzaniu sraegicznym Opcje realne zakładają sochasyczne podejście do realizacji przedsięwzięć inwesycyjnych, co oznacza, że przyszłość nie jes zdeerminowana, a zarządzający jedynie badają możliwe reakcje na przyszły rozwój syuacji 14. W meodzie NPV oraz drzew decyzyjnych zakłada się deerminisyczne spojrzenie na przedsięwzięcie inwesycyjne np. z góry zakłada się jakie będą przepływy pieniężne oraz prawdopodobieńswo ich zaisnienia. 5. Meoda NPV zakłada prognozę przepływów pieniężnych, kóra nie do końca może być wiarygodna. Na wyniki DTA bardzo duży wpływ ma subiekywny wybór prawdopodobieńsw. Opcje realne, w przeciwieńswie do drzew decyzyjnych, są meodą, kóra nie zakłada przyjmowania ryzyka w sposób subiekywny. Szacowanie ryzyka jes opare na walorze rynkowym, kórego wypłay zależą od ego samego źródła, co warość opcji 15. W abeli 1 przedsawione zosały wady i zaley każdej z przedsawionych meod wyceny projeków inwesycyjnych. Warość opcji realnej rośnie wraz ze wzrosem elasyczności inwesycji, na kórą ma wpływ wysoka niepewność przyszłości (ryzyko) wysokie prawdopodobieńswo uzyskania nowych informacji oraz możliwość elasycznego działania, kóre pozwala menedżerom na szybką reakcję w przypadku uzyskania dodakowych informacji. Zaproponowana przez W. Rogowskiego ypologia meod wyceny przedsięwzięć inwesycyjnych ze względu na poziom ryzyka oraz elasyczności zosała uzupełniona o meodę drzew decyzyjnych (DTA), co zosało zaprezenowane w abeli 2. Do wyceny mało ryzykownych projeków inwesycyjnych charakeryzujących się niską elasycznością najlepszą meodą wyceny jes NPV. Wycena za pomocą opcji realnych (ROA) powinna być wykorzysywana w przypadku projeków o wysokiej i średniej elasyczności i wysokim poziomie ryzyka. Meoda drzew decyzyjnych (DTA), zakładająca możliwość kilku scenariuszy rozwojowych, może być zaimplemenowana przy średnim/niskim poziomie ryzyka i średniej elasyczności. 13 R. Krupski: Sraegia w ujęciu dynamicznym, [w:] Zarządzanie nr 6. Wybrane obszary funkcjonalne insyucji, Prace Naukowe nr 24 Uniwersyeu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wydawnicwo Uniwersyeu Ekonomicznego we Wrocławiu, red. A. Maysiak, Wrocław 2008, s. 95, (san na lisopad 2011). 14 Opcje realne..., s W. Paera, A. Urbański: Wycena opcji realnych meody, wyzwania, s. 13, home.agh.edu.pl... (san na październik 2011).

7 Porównanie meody NPV, drzew decyzyjnych i meody opcji realnych Tabela 1 Zaley i wady zasosowania meod NPV, DTA i ROA w wycenie projeków inwesycyjnych Zaley NPV prosoa obliczeń NPV pozwala na określenie jednoznacznego kryerium decyzyjnego pozwalającego na podjęcie decyzji oparej na obiekywnym rachunku ekonomicznym DTA możliwość wskazania bezpośrednich scenariuszy rozwojowych przyszłych przepływów pieniężnych, prawdopodobieńsw ich zaisnienia oraz możliwych reakcji na nie możliwość zasosowania różnych prawdopodobieńsw na różnych eapach inwesycji (określenie ryzyk indywidualnych) sosunkowa ławość weryfikacji reguł posępowania przez zarządzających ROA uwzględnienie w obliczeniach możliwości elasycznego działania, czyli dodakowych zdarzeń, kóre mogą zaisnieć w przyszłości wspieranie sraegicznego myślenia w zarządzaniu, bowiem akie podejście może być źródłem nowych opcji (wsparcie długoerminowego podejścia w zarządzaniu) możliwość uzasadnienia podjęcia decyzji przez zarząd co do realizacji projeku o ujemnym lub zerowym NPV przydaność do wyceny projeków w branżach kapiałochłonnych, innowacyjnych uwzględnienie w wycenie niepewności, kóra sanowi źródło warości projeku wykorzysanie opcji realnych w przypadku inwesycji w zasoby niemaerialne (budowa marki, B+R) ryzyko nie jes przyjmowane w sposób subiekywny, przy jego określaniu bazuje się na walorze rynkowym, kórego wypłay zależą od ego samego źródła co wypłay opcji Źródło: opracowanie własne. Wady NPV bierze pod uwagę warość bieżącą przyszłych przepływów pieniężnych, przy zakładanej żywoności projeku; gdy projek się nie powiedzie jego żywoność może być mniejsza założenie, ze projek ma ypowy rozkład przepływów pieniężnych w czasie dodanie przepływy pieniężne refinansowane są po sopie zwrou równej sałej przez cały czas rwania projeku sopie dyskonowej subiekywne oszacowanie prawdopodobieńsw, przepływów pieniężnych oraz sopy dyskonowej zakłada brak odniesienia do wydarzeń na rynku w przypadku dużej liczby rozgałęzień możliwy jes brak czyelności drzewa mało realisyczne założenie o znalezieniu waloru, kóry będzie uożsamiony z insrumenem bazowym opcji oraz możliwość skonsruowania porfela replikującego wypłaę z opcji) wykorzysanie zaawansowanego aparau maemaycznego

8 240 Małgorzaa Wasilewska Tabela 2 Zasosowanie meod zdyskonowanych przepływów pieniężnych (NPV), drzew decyzyjnych (DTA) oraz opcji realnych (ROA) w zależności od poziomu ryzyka i elasyczności projeku inwesycyjnego Poziom ryzyka niski średni wysoki niski NPV NPV NPV Poziom średni DTA DTA ROA elasyczności wysoki ROA ROA ROA Źródło: opracowanie własne na podsawie: Opcje realne..., s. 17. Z przeprowadzonej analizy wynika, że opcje realne sanowią odpowiedź na wycenę projeków inwesycyjnych w przypadku podejmowania przedsięwzięć innowacyjnych, rozwojowych, kóre są związane z wprowadzeniem nowego produku na rynek, opanowania nowego rynku bądź dywersyfikacji 16. Meoda NPV nadaje się z drugiej srony do wyceny przedsięwzięć inwesycyjnych o charakerze odworzeniowym lub rozwojowym, polegającym na peneracji rynku, czyli zgodnie z macierzą Ansoff a wprowadzeniu doychczasowego produku na doychczasowy rynek. Waro również zwrócić uwagę na fak, że opcje realne w związku z ym, że lepiej wyceniają projeky o dużej elasyczności, o wiele lepiej niż klasyczna meoda zdyskonowanych przepływów pieniężnych nadają się do wyceny inwesycji w zasoby niemaerialne, np. marki, licencje, paeny. Podsumowanie Rosnące empo przemian wymusza na zarządzających poszukiwania nowych narzędzi oceny projeków inwesycyjnych. Opcje realne są odpowiedzią na poszukania sraegicznych implemenacji finansowych, mających zasosowanie w zmiennych warunkach rynkowych. W związku z ym, że w meodzie zakualizowanej warości neo (NPV) nie jes uwzględniona elasyczność decyzyjna zarządzających, skukuje o w zaniżeniu warości projeków inwesycyjnych. Opcje realne sanowią ciekawą alernaywę dla zarządzających, ponieważ pozwalają określić dodakową warość przedsiębiorswa, wynikającą z przyszłych perspekyw rozwojowych. Opcje realne mają największe zasosowanie w przedsiębiorswach działających w niepewnych warunkach rynkowych, posiadających prężny zarząd oraz mających poencjał innowacyjny. 16 Opcje realne, s

9 Porównanie meody NPV, drzew decyzyjnych i meody opcji realnych Lieraura Brosch R.: Porfolios of Real Opions, Springer, Leipzig Capiński M.: Definicja i wycena opcji realnych, home.agh.edu.pl/~dzieza/ real_opions/maerialy_ szkoleniowe.pdf (san na październik 2011). Góralski B.: Zasoby niemaerialne w sraegii przedsiębiorswa, [w:] Sraegiczna rachunkowość zarządcza, red. E Nowak, PWE, Warszawa Jajuga K., Jajuga T.: Inwesycje. Insrumeny finansowe, akywa niefinansowe, ryzyko finansowe, inżynieria finansowa, Wydawnicwo Naukowe PWN, Warszawa Krupski R., Sraegia w ujęciu dynamicznym, [w:] Zarządzanie nr 6. Wybrane obszary funkcjonalne isyucji, Prace Naukowe nr 24 Uniwersyeu Ekonomicznego we Wrocławiu, red. A. Maysiak, Wydawnicwo Uniwersyeu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław 2008, pl/conen/4160 (san na lisopad 2011). Opcje realne w przedsięwzięciach inwesycyjnych, red. W. Rogowski, SGH, Warszawa Paera W., Urbański A., Wycena opcji realnych meody, wyzwania, home.agh.edu.pl/~dzieza/real_ opions/maerialy_szkoleniowe.pdf (san na październik 2011). Polis A.: Drzewa decyzyjne, [w:] Opcje realne w przedsięwzięciach inwesycyjnych, red. W. Rogowski, SGH, Warszawa Trigeorgis L., Real Opions. Managerial Flexibiliy and Sraegy in Resource Allocaion, Cambridge 1996, hp://books.google.pl/books?id=z8o20tmbilc C&prinsec=froncover&dq=rigeor gis&hl=pl&sa=x&ei=1uf6tvo7kpdrsgbe36zdw&ved=0cc0q6aewaa#v=onepage&q &f=false (san na grudzień 2011). Valuaion. Measuring and Managing he Value of Companies, Third Ediion. McKinsey & Company, Inc., Tom Copeland, Tim Koller, Jack Murrin. John Wiley &Sons, Inc. New York Zabawa J.: Podejście hybrydowe w analizie ekonomicznej przedsiębiorswa, rozprawa dokorska, hp://www.dbc.wroc.pl/dlibra/docmeadaa?id=1336&from=publicaion. (san na październik 2011). mgr Małgorzaa Wasilewska Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu Kaedra Rachunku Koszów i Rachunkowości Zarządczej Sreszczenie W arykule przedsawiono porównanie powszechnie sosowanej meody wyceny projeków inwesycyjnych warości zakualizowanych przepływów neo (NPV) oraz meody drzew decyzyjnych (DTA) z nowoczesnym podejściem do wyceny projeków inwesycyjnych, jakie sanowią opcje realne (opcje rzeczowe). Po scharakeryzowaniu wymienionych meod auorka przedsawiła wady i zaley ych podejść oraz wskazała, w jakich syuacjach mogą być z powodzeniem zaimplemenowane.

10 242 Małgorzaa Wasilewska COMPARISON OF NET PRESENT VALUE (NPV), DECISION TREE ANALYSIS (DTA) AND REAL OPTION ANALYSIS (ROA) IN INVESTMENT PROJECT VALUATION Summary The aricle presens a comparison beween he radiional mehods of valuaing Ne Presen Value (NPV) and Decision Trees Analysis (DTA) wih Real Opion Models (ROA). All hese mehods were characerized and he advanages and disadvanages were named. The aricle shows he differences beween he approaches regarding he flexibiliy of decision process and he uncerainy of fuure marke evens. The auhor gives also some examples of possible implemenaion of hose mehods.

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych**

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych** Ekonomia Menedżerska 2009, nr 6, s. 119 128 Marek Łukasz Michalski* Analiza meod oceny efekywności inwesycji rzeczowych** 1. Wsęp Podsawowymi celami przedsiębiorswa w długim okresie jes rozwój i osiąganie

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH dr inż. Rober Sachniewicz METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Jednymi z licznych celów i zadań przedsiębiorswa są: - wzros warości przedsiębiorswa

Bardziej szczegółowo

Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 6 R = Ocena wyników zarządzania portfelem. Pomiar wyników zarządzania portfelem. Dr Katarzyna Kuziak

Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 6 R = Ocena wyników zarządzania portfelem. Pomiar wyników zarządzania portfelem. Dr Katarzyna Kuziak Ocena wyników zarządzania porelem Analiza i Zarządzanie Porelem cz. 6 Dr Kaarzyna Kuziak Eapy oceny wyników zarządzania porelem: - (porolio perormance measuremen) - Przypisanie wyników zarządzania porelem

Bardziej szczegółowo

OCENA ATRAKCYJNOŚCI INWESTYCYJNEJ AKCJI NA PODSTAWIE CZASU PRZEBYWANIA W OBSZARACH OGRANICZONYCH KRZYWĄ WYKŁADNICZĄ

OCENA ATRAKCYJNOŚCI INWESTYCYJNEJ AKCJI NA PODSTAWIE CZASU PRZEBYWANIA W OBSZARACH OGRANICZONYCH KRZYWĄ WYKŁADNICZĄ Tadeusz Czernik Daniel Iskra Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach Kaedra Maemayki Sosowanej adeusz.czernik@ue.kaowice.pl daniel.iskra@ue.kaowice.pl OCEN TRKCYJNOŚCI INWESTYCYJNEJ KCJI N PODSTWIE CZSU PRZEBYWNI

Bardziej szczegółowo

Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach ISSN 2083-8611 Nr 219 2015

Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach ISSN 2083-8611 Nr 219 2015 Sudia Ekonomiczne. Zeszyy Naukowe Uniwersyeu Ekonomicznego w Kaowicach ISSN 2083-86 Nr 29 205 Alicja Ganczarek-Gamro Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach Wydział Informayki i Komunikacji Kaedra Demografii

Bardziej szczegółowo

Management Systems in Production Engineering No 4(20), 2015

Management Systems in Production Engineering No 4(20), 2015 EKONOMICZNE ASPEKTY PRZYGOTOWANIA PRODUKCJI NOWEGO WYROBU Janusz WÓJCIK Fabryka Druu Gliwice Sp. z o.o. Jolana BIJAŃSKA, Krzyszof WODARSKI Poliechnika Śląska Sreszczenie: Realizacja prac z zakresu przygoowania

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 690 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 51 2012 GRZEGORZ MICHALSKI POZIOM ZAANGAŻOWANIA KAPITAŁU W ZAPASACH W ORGANIZACJACH NON-PROFIT * Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE IX Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 6 8 września 005 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Pior Fiszeder Uniwersye Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

O PEWNYCH KRYTERIACH INWESTOWANIA W OPCJE NA AKCJE

O PEWNYCH KRYTERIACH INWESTOWANIA W OPCJE NA AKCJE MEODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH om XIII/3, 01, sr 43 5 O EWNYCH KRYERIACH INWESOWANIA W OCJE NA AKCJE omasz Warowny Kaedra Meod Ilościowych w Zarządzaniu oliechnika Lubelska e-mail: warowny@pollubpl

Bardziej szczegółowo

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XIII/3, 202, sr. 253 26 ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI Adam Waszkowski Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA WARTOŚCI ZAGROŻONEJ VaR (VALUE AT RISK)

KONCEPCJA WARTOŚCI ZAGROŻONEJ VaR (VALUE AT RISK) KONCEPCJA WARTOŚCI ZAGROŻONEJ VaR (VALUE AT RISK) Kaarzyna Kuziak Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu, Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Wprowadzenie W 1994 roku insyucja finansowa JP Morgan opublikowała

Bardziej szczegółowo

Analiza efektywności kosztowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego

Analiza efektywności kosztowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego TRANSFORM ADVICE PROGRAMME Invesmen in Environmenal Infrasrucure in Poland Analiza efekywności koszowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego koszu jednoskowego dr Jana Rączkę Warszawa, 13.06.2002 2 Spis reści

Bardziej szczegółowo

Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego we Wrocławiu Katedra Inwestycji Finansowych i Ubezpieczeń

Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego we Wrocławiu Katedra Inwestycji Finansowych i Ubezpieczeń Krzyszof Pionek Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego we Wrocławiu Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Przegląd i porównanie meod oceny modeli VaR Wsęp - Miara VaR Warość zagrożona (warość narażona

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Piontek Weryfikacja modeli Blacka-Scholesa dla opcji na WIG20

Krzysztof Piontek Weryfikacja modeli Blacka-Scholesa dla opcji na WIG20 Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego we Wrocławiu Wydział Zarządzania i Informayki Kaedra Inwesycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Krzyszof Pionek Weryfikacja modeli Blacka-Scholesa oraz AR-GARCH

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 20.03.2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 marca 2006 r.

Matematyka finansowa 20.03.2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 marca 2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Akuariuszy XXXVIII Egzamin dla Akuariuszy z 20 marca 2006 r. Część I Maemayka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minu 1 1. Ile

Bardziej szczegółowo

Efektywność projektów inwestycyjnych. Statyczne i dynamiczne metody oceny projektów inwestycyjnych

Efektywność projektów inwestycyjnych. Statyczne i dynamiczne metody oceny projektów inwestycyjnych Efekywość projeków iwesycyjych Saycze i dyamicze meody ocey projeków iwesycyjych Źródła fiasowaia Iwesycje Rzeczowe Powiększeie mająku rwałego firmy, zysk spodzieway w dłuższym horyzocie czasowym. Fiasowe

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE DRZEW KLASYFIKACYJNYCH DO BADANIA KONDYCJI FINANSOWEJ PRZEDSIĘBIORSTW SEKTORA ROLNO-SPOŻYWCZEGO

ZASTOSOWANIE DRZEW KLASYFIKACYJNYCH DO BADANIA KONDYCJI FINANSOWEJ PRZEDSIĘBIORSTW SEKTORA ROLNO-SPOŻYWCZEGO 120 Krzyszof STOWARZYSZENIE Gajowniczek, Tomasz Ząbkowski, EKONOMISTÓW Michał Goskowski ROLNICTWA I AGROBIZNESU Roczniki Naukowe om XVI zeszy 6 Krzyszof Gajowniczek, Tomasz Ząbkowski, Michał Goskowski

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Kaarzyna Halicka Poliechnika Białosocka, Wydział Zarządzania, Kaedra Informayki Gospodarczej i Logisyki, e-mail: k.halicka@pb.edu.pl Jusyna Godlewska

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI W ZAPASY W OPODATKOWANYCH I NIE OPODATKOWANYCH ORGANIZACJACH 1

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI W ZAPASY W OPODATKOWANYCH I NIE OPODATKOWANYCH ORGANIZACJACH 1 GRZEGORZ MICHALSKI EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI W ZAPASY W OPODATKOWANYCH I NIE OPODATKOWANYCH ORGANIZACJACH 1 1. Wsęp Organizacje, mogą działać jako opodakowane przedsiębiorswa działające na zasadach komercyjnych

Bardziej szczegółowo

licencjat Pytania teoretyczne:

licencjat Pytania teoretyczne: Plan wykładu: 1. Wiadomości ogólne. 2. Model ekonomeryczny i jego elemeny 3. Meody doboru zmiennych do modelu ekonomerycznego. 4. Szacownie paramerów srukuralnych MNK. Weryfikacja modelu KMNK 6. Prognozowanie

Bardziej szczegółowo

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego 252 Dr Wojciech Kozioł Kaedra Rachunkowości Uniwersye Ekonomiczny w Krakowie Sała poencjalnego wzrosu w rachunku kapiału ludzkiego WSTĘP Prowadzone do ej pory badania naukowe wskazują, że poencjał kapiału

Bardziej szczegółowo

Ocena płynności wybranymi metodami szacowania osadu 1

Ocena płynności wybranymi metodami szacowania osadu 1 Bogdan Ludwiczak Wprowadzenie Ocena płynności wybranymi meodami szacowania osadu W ubiegłym roku zaszły znaczące zmiany doyczące pomiaru i zarządzania ryzykiem bankowym. Są one konsekwencją nowowprowadzonych

Bardziej szczegółowo

Różnica bilansowa dla Operatorów Systemów Dystrybucyjnych na lata (którzy dokonali z dniem 1 lipca 2007 r. rozdzielenia działalności)

Różnica bilansowa dla Operatorów Systemów Dystrybucyjnych na lata (którzy dokonali z dniem 1 lipca 2007 r. rozdzielenia działalności) Różnica bilansowa dla Operaorów Sysemów Dysrybucyjnych na laa 2016-2020 (kórzy dokonali z dniem 1 lipca 2007 r. rozdzielenia działalności) Deparamen Rynków Energii Elekrycznej i Ciepła Warszawa 201 Spis

Bardziej szczegółowo

Metody niedyskontowe. Metody dyskontowe

Metody niedyskontowe. Metody dyskontowe Metody oceny projektów inwestycyjnych TEORIA DECYZJE DŁUGOOKRESOWE Budżetowanie kapitałów to proces, który ma za zadanie określenie potrzeb inwestycyjnych przedsiębiorstwa. Jest to proces identyfikacji

Bardziej szczegółowo

Transakcje insiderów a ceny akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.

Transakcje insiderów a ceny akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Agaa Srzelczyk Transakcje insiderów a ceny akcji spółek noowanych na Giełdzie Papierów Warościowych w Warszawie S.A. Wsęp Inwesorzy oczekują od każdej noowanej na Giełdzie Papierów Warościowych spółki

Bardziej szczegółowo

A C T A U N I V E R S I T A T I S N I C O L A I C O P E R N I C I EKONOMIA XLIII nr 2 (2012)

A C T A U N I V E R S I T A T I S N I C O L A I C O P E R N I C I EKONOMIA XLIII nr 2 (2012) A C T A U N I V E R S I T A T I S N I C O L A I C O P E R N I C I EKONOMIA XLIII nr 2 (2012) 211 220 Pierwsza wersja złożona 25 października 2011 ISSN Końcowa wersja zaakcepowana 3 grudnia 2012 2080-0339

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA NOWEJ METODY OKREŚLANIA ZUŻYCIA TECHNICZNEGO BUDYNKÓW

PROPOZYCJA NOWEJ METODY OKREŚLANIA ZUŻYCIA TECHNICZNEGO BUDYNKÓW Udosępnione na prawach rękopisu, 8.04.014r. Publikacja: Knyziak P., "Propozycja nowej meody określania zuzycia echnicznego budynków" (Proposal Of New Mehod For Calculaing he echnical Deerioraion Of Buildings),

Bardziej szczegółowo

Wykład 3 POLITYKA PIENIĘŻNA POLITYKA FISKALNA

Wykład 3 POLITYKA PIENIĘŻNA POLITYKA FISKALNA Makroekonomia II Wykład 3 POLITKA PIENIĘŻNA POLITKA FISKALNA PLAN POLITKA PIENIĘŻNA. Podaż pieniądza. Sysem rezerwy ułamkowej i podaż pieniądza.2 Insrumeny poliyki pieniężnej 2. Popy na pieniądz 3. Prowadzenie

Bardziej szczegółowo

METODY DYSKONTOWE W OCENIE EFEKTYWNOŚCI NAKŁADÓW NA EDUKACJĘ WYŻSZĄ 1

METODY DYSKONTOWE W OCENIE EFEKTYWNOŚCI NAKŁADÓW NA EDUKACJĘ WYŻSZĄ 1 EKONOMETRIA ECONOMETRICS ISSN 1507-3866 Anna Król e-mail: anna.krol@ue.wroc.pl METODY DYSKONTOWE W OCENIE EFEKTYWNOŚCI NAKŁADÓW NA EDUKACJĘ WYŻSZĄ 1 Sreszczenie: Jedną z ważnych form inwesycji w zasoby

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie narzędzi analizy technicznej w bezpośrednim i pośrednim inwestowaniu w towary

Zastosowanie narzędzi analizy technicznej w bezpośrednim i pośrednim inwestowaniu w towary Anna Górska 1 Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków Gospodarczych Szkoła Główna Gospodarswa Wiejskiego Warszawa Zasosowanie narzędzi analizy echnicznej w bezpośrednim i pośrednim inwesowaniu

Bardziej szczegółowo

ANALIZA, PROGNOZOWANIE I SYMULACJA / Ćwiczenia 1

ANALIZA, PROGNOZOWANIE I SYMULACJA / Ćwiczenia 1 ANALIZA, PROGNOZOWANIE I SYMULACJA / Ćwiczenia 1 mgr inż. Żanea Pruska Maeriał opracowany na podsawie lieraury przedmiou. Zadanie 1 Firma Alfa jes jednym z głównych dosawców firmy Bea. Ilość produku X,

Bardziej szczegółowo

Metody rachunku kosztów Metoda rachunku kosztu działań Podstawowe pojęcia metody ABC Kalkulacja obiektów kosztowych metodą ABC Zasobowy rachunek

Metody rachunku kosztów Metoda rachunku kosztu działań Podstawowe pojęcia metody ABC Kalkulacja obiektów kosztowych metodą ABC Zasobowy rachunek Meody rachunku koszów Meoda rachunku koszu Podsawowe pojęcia meody ABC Kalkulacja obieków koszowych meodą ABC Zasobowy rachunek koszów Kalkulacja koszów meodą ABC podsawową informacja dla rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku projekt

Analiza rynku projekt Analiza rynku projek A. Układ projeku 1. Srona yułowa Tema Auor 2. Spis reści 3. Treść projeku 1 B. Treść projeku 1. Wsęp Po co? Na co? Dlaczego? Dlaczego robię badania? Jakimi meodami? Dla Kogo o jes

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE FINANSOWYCH SZEREGÓW CZASOWYCH Z WARUNKOWĄ WARIANCJĄ. 1. Wstęp

MODELOWANIE FINANSOWYCH SZEREGÓW CZASOWYCH Z WARUNKOWĄ WARIANCJĄ. 1. Wstęp WERSJA ROBOCZA - PRZED POPRAWKAMI RECENZENTA Krzyszof Pionek Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu MODELOWANIE FINANSOWYCH SZEREGÓW CZASOWYCH Z WARUNKOWĄ WARIANCJĄ. Wsęp Spośród wielu rodzajów ryzyka, szczególną

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE. mgr Żaneta Pruska. Ćwiczenia 2 Zadanie 1

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE. mgr Żaneta Pruska. Ćwiczenia 2 Zadanie 1 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE mgr Żanea Pruska Ćwiczenia 2 Zadanie 1 Firma Alfa jes jednym z głównych dosawców firmy Bea. Ilość produku X, wyrażona w ysiącach wyprodukowanych i dosarczonych szuk firmie Bea,

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL AUTOR: ŻANETA PRUSKA

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL AUTOR: ŻANETA PRUSKA 1 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 AUTOR: mgr inż. ŻANETA PRUSKA DODATEK SOLVER 2 Sprawdzić czy w zakładce Dane znajduję się Solver 1. Kliknij przycisk Microsof Office, a nasępnie kliknij przycisk Opcje

Bardziej szczegółowo

Metody szacowania opłacalności projektów (metody statyczne, metody dynamiczne)

Metody szacowania opłacalności projektów (metody statyczne, metody dynamiczne) Metody szacowania opłacalności projektów (metody statyczne, metody dynamiczne) punkt 6 planu zajęć dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 OCENA EFEKTYWNOŚCI PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH 2 Wartość pieniądza w czasie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem. Lista 3

Zarządzanie ryzykiem. Lista 3 Zaządzanie yzykiem Lisa 3 1. Oszacowano nasępujący ozkład pawdopodobieńswa dla sóp zwou z akcji A i B (Tabela 1). W chwili obecnej Akcja A ma waość ynkową 70, a akcja B 50 zł. Ile wynosi pięciopocenowa

Bardziej szczegółowo

WYCENA KONTRAKTÓW FUTURES, FORWARD I SWAP

WYCENA KONTRAKTÓW FUTURES, FORWARD I SWAP Krzyszof Jajuga Kaedra Inwesycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu WYCENA KONRAKÓW FUURES, FORWARD I SWAP DWA RODZAJE SYMERYCZNYCH INSRUMENÓW POCHODNYCH Symeryczne insrumeny

Bardziej szczegółowo

Użyteczność bezpośredniej likwidacji szkód (BLS) dla klientów zakładów ubezpieczeń

Użyteczność bezpośredniej likwidacji szkód (BLS) dla klientów zakładów ubezpieczeń Sanisław Garska 1 Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny Użyeczność bezpośredniej likwidacji szkód (LS) dla klienów zakładów ubezpieczeń Sreszczenie Wprowadzeniu bezpośredniej likwidacji szkód jako produku

Bardziej szczegółowo

Europejska opcja kupna akcji calloption

Europejska opcja kupna akcji calloption Europejska opcja kupna akcji callopion Nabywca holder: prawo kupna long posiion jednej akcji w okresie epiraiondae po cenie wykonania eercise price K w zamian za opłaę C Wysawca underwrier: obowiązek liabiliy

Bardziej szczegółowo

Zerowe stopy procentowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR

Zerowe stopy procentowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR Zerowe sopy procenowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR 111 seminarium BRE-CASE Warszaw awa, 25 lisopada 21 Plan Wprowadzenie Hipoezy I, II, III i IV Próba (zgrubnej)

Bardziej szczegółowo

M. Wojtyła Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

M. Wojtyła Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu M. Wojtyła Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 35: Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia II. Plan

Makroekonomia II. Plan Makroekonomia II Wykład 5 INWESTYCJE Wyk. 5 Plan Inwesycje 1. Wsęp 2. Inwesycje w modelu akceleraora 2.1 Prosy model akceleraora 2.2 Niedosaki prosego modelu akceleraora 3. Neoklasyczna eoria inwesycji

Bardziej szczegółowo

Opcje rzeczywiste w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych na przykładzie budowy podziemnego magazynu gazu

Opcje rzeczywiste w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych na przykładzie budowy podziemnego magazynu gazu NAFTA-GAZ, ROK LXXII, Nr 1 / 2016 DOI: 10.18668/NG2016.01.04 Andrzej Paliński AGH Akademia Górniczo-Hunicza im. S. Saszica w Krakowie, Wydział Zarządzania Opcje rzeczywise w podejmowaniu decyzji inwesycyjnych

Bardziej szczegółowo

Wyzwania praktyczne w modelowaniu wielowymiarowych procesów GARCH

Wyzwania praktyczne w modelowaniu wielowymiarowych procesów GARCH Krzyszof Pionek Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu Wyzwania prakyczne w modelowaniu wielowymiarowych procesów GARCH Wsęp Od zaproponowania przez Engla w 1982 roku jednowymiarowego modelu klasy ARCH, modele

Bardziej szczegółowo

Parytet stóp procentowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUSD

Parytet stóp procentowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUSD Parye sóp procenowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUD Marcin Gajewski Uniwersye Łódzki 4.12.2008 Parye sóp procenowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUD Niezabazpieczony UIP)

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE WŁASNOŚCI SZEREGÓW STÓP ZWROTU SKOŚNOŚĆ ROZKŁADÓW

MODELOWANIE WŁASNOŚCI SZEREGÓW STÓP ZWROTU SKOŚNOŚĆ ROZKŁADÓW Krzyszof Pionek Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu MODELOWANIE WŁASNOŚCI SZEREGÓW STÓP ZWROTU SKOŚNOŚĆ ROZKŁADÓW Wprowadzenie Współczesne zarządzanie ryzykiem

Bardziej szczegółowo

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE Wnioskowanie saysyczne w ekonomerycznej analizie procesu produkcyjnego / WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE W EKONOMETRYCZNEJ ANAIZIE PROCESU PRODUKCYJNEGO Maeriał pomocniczy: proszę przejrzeć srony www.cyf-kr.edu.pl/~eomazur/zadl4.hml

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 2007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Pior Fiszeder Uniwersye Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek

OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI. Jerzy T. Skrzypek OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI Jerzy T. Skrzypek 1 2 3 4 5 6 7 8 Analiza płynności Analiza rentowności Analiza zadłużenia Analiza sprawności działania Analiza majątku i źródeł finansowania Ocena efektywności

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODEE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Joanna Małgorzaa andmesser Szkoła Główna

Bardziej szczegółowo

1.1. Bezpośrednie transformowanie napięć przemiennych

1.1. Bezpośrednie transformowanie napięć przemiennych Rozdział Wprowadzenie.. Bezpośrednie ransformowanie napięć przemiennych Bezpośrednie ransformowanie napięć przemiennych jes formą zmiany paramerów wielkości fizycznych charakeryzujących energię elekryczną

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM

PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM PROGNOZOWANIE W ZARZĄDZANIU PRZEDSIĘBIORSTWEM prof. dr hab. Paweł Dimann 1 Znaczenie prognoz w zarządzaniu firmą Zarządzanie firmą jes nieusannym procesem podejmowania decyzji, kóry może być zdefiniowany

Bardziej szczegółowo

H. Sujka, Wroclaw University of Economics

H. Sujka, Wroclaw University of Economics H. Sujka, Wroclaw University of Economics Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie spółki z branży włókienniczej i tekstylnej Working paper Słowa kluczowe: Zarządzanie wartością i ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Struktura sektorowa finansowania wydatków na B+R w krajach strefy euro

Struktura sektorowa finansowania wydatków na B+R w krajach strefy euro Rozdział i. Srukura sekorowa finansowania wydaków na B+R w krajach srefy euro Rober W. Włodarczyk 1 Sreszczenie W arykule podjęo próbę oceny srukury sekorowej (sekor przedsiębiorsw, sekor rządowy, sekor

Bardziej szczegółowo

O pewnym algorytmie rozwiązującym problem optymalnej alokacji zasobów. Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE

O pewnym algorytmie rozwiązującym problem optymalnej alokacji zasobów. Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE O pewnym algorymie rozwiązującym problem opymalnej alokacji zasobów Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE W kierowaniu firmą Zarząd częso saje wobec problemu rozdysponowania (alokacji)

Bardziej szczegółowo

hact , 4 haot technice świec japońskich. 4 Na podstawie strony internetowej:

hact , 4 haot technice świec japońskich. 4 Na podstawie strony internetowej: Zasosowanie echniki Heikin Ashi na rynku kapiałowym Krzyszof Borowski Opublikowany w: Sudia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów, Zeszy Naukowy 66, Warszawa 26, sr. 9-99. Po raz pierwszy japońskie echniki

Bardziej szczegółowo

FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin., Oeconomica 2015, 323(81)4,

FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin., Oeconomica 2015, 323(81)4, FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Folia Pomer. Univ. Technol. Sein., Oeconomica 205, 323(8)4, 25 32 Joanna PERZYŃSKA WYBRANE MIERNIKI TRAFNOŚCI PROGNOZ EX POST W WYZNACZANIU PROGNOZ

Bardziej szczegółowo

Alternatywny model pomiaru kapitału ludzkiego An alternative model of measuring human capital

Alternatywny model pomiaru kapitału ludzkiego An alternative model of measuring human capital Zeszyy Naukowe UNIWERSYTETU PRZYRODNICZO-HUMANISTYCZNEGO w SIEDLCACH Seria: Adminisracja i Zarządzanie Nr 105 2015 dr Wojciech Kozioł 1 Uniwersye Ekonomiczny w Krakowie, Kaedra Rachunkowości Alernaywny

Bardziej szczegółowo

METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH

METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH Krzyszof Jajuga Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu, Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Wprowadzenie W osanich kilkunasu laach na świecie obserwuje się dynamiczny

Bardziej szczegółowo

METODA ZDYSKONTOWANYCH SALD WOLNYCH PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

METODA ZDYSKONTOWANYCH SALD WOLNYCH PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH METODA ZDYSONTOWANYCH SALD WOLNYCH PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH W meodach dochodowych podsawową wielkością, kóa okeśla waość pzedsiębioswa są dochody jakie mogą być geneowane z powadzenia działalności gospodaczej

Bardziej szczegółowo

hact , 4 haot technice świec japońskich. 4 Na podstawie strony internetowej:

hact , 4 haot technice świec japońskich. 4 Na podstawie strony internetowej: Zasosowanie echniki Heikin Ashi na rynku kapiałowym Krzyszof Borowski Opublikowany w: Sudia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów, Zeszy Naukowy 66, Warszawa 26, sr. 9-99. Po raz pierwszy japońskie echniki

Bardziej szczegółowo

SZACOWANIE MODELU RYNKOWEGO CYKLU ŻYCIA PRODUKTU

SZACOWANIE MODELU RYNKOWEGO CYKLU ŻYCIA PRODUKTU B A D A N I A O P E R A C J N E I D E C Z J E Nr 2 2006 Bogusław GUZIK* SZACOWANIE MODELU RNKOWEGO CKLU ŻCIA PRODUKTU Przedsawiono zasadnicze podejścia do saysycznego szacowania modelu rynkowego cyklu

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja wahań koniunkturalnych gospodarki polskiej

Identyfikacja wahań koniunkturalnych gospodarki polskiej Rozdział i Idenyfikacja wahań koniunkuralnych gospodarki polskiej dr Rafał Kasperowicz Uniwersye Ekonomiczny w Poznaniu Kaedra Mikroekonomii Sreszczenie Celem niniejszego opracowania jes idenyfikacja wahao

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA PORTFELA INWESTYCYJNEGO ZE WZGLĘDU NA MINIMALNY POZIOM TOLERANCJI DLA USTALONEGO VaR

OPTYMALIZACJA PORTFELA INWESTYCYJNEGO ZE WZGLĘDU NA MINIMALNY POZIOM TOLERANCJI DLA USTALONEGO VaR Daniel Iskra Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach OPTYMALIZACJA PORTFELA IWESTYCYJEGO ZE WZGLĘDU A MIIMALY POZIOM TOLERACJI DLA USTALOEGO VaR Wprowadzenie W osanich laach bardzo popularną miarą ryzyka sała

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Piontek MODELOWANIE ZMIENNOŚCI STÓP PROCENTOWYCH NA PRZYKŁADZIE STOPY WIBOR

Krzysztof Piontek MODELOWANIE ZMIENNOŚCI STÓP PROCENTOWYCH NA PRZYKŁADZIE STOPY WIBOR Inwesycje finansowe i ubezpieczenia endencje świaowe a rynek polski Krzyszof Pionek Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu MODELOWANIE ZMIENNOŚCI STÓP PROCENTOWYCH NA PRZYKŁADZIE STOPY WIBOR Wsęp Konieczność

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ODPOWIEDZI UKŁADÓW KONSTRUKCYJNYCH NA WYMUSZENIE W POSTACI SIŁY O DOWOLNYM PRZEBIEGU CZASOWYM

ANALIZA ODPOWIEDZI UKŁADÓW KONSTRUKCYJNYCH NA WYMUSZENIE W POSTACI SIŁY O DOWOLNYM PRZEBIEGU CZASOWYM Budownicwo Mariusz Poński ANALIZA ODPOWIEDZI UKŁADÓW KONSTRUKCYJNYCH NA WYMUSZENIE W POSTACI SIŁY O DOWOLNYM PRZEBIEGU CZASOWYM Wprowadzenie Coraz większe ograniczenia czasowe podczas wykonywania projeków

Bardziej szczegółowo

POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE

POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE Anea Kłodzińska, Poliechnika Koszalińska, Zakład Ekonomerii POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE Sopy procenowe w analizach ekonomicznych Sopy procenowe

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH SaSof Polska, el. 12 428 43 00, 601 41 41 51, info@sasof.pl, www.sasof.pl WYKORZYSTANIE STATISTICA DATA MINER DO PROGNOZOWANIA W KRAJOWYM DEPOZYCIE PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH Joanna Maych, Krajowy Depozy Papierów

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży upraw rolnych

Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży upraw rolnych N.Niziołek Wroclaw Univeristy of Economics Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży upraw rolnych JEL Classification: A10 Słowa kluczowe: Zarządzanie ryzykiem,

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE METODY OBLICZEŃ UPROSZCZONYCH DO WYZNACZANIA CZASU JAZDY POCIĄGU NA SZLAKU

ZASTOSOWANIE METODY OBLICZEŃ UPROSZCZONYCH DO WYZNACZANIA CZASU JAZDY POCIĄGU NA SZLAKU PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 87 Transpor 01 Jarosław Poznański Danua Żebrak Poliechnika Warszawska, Wydział Transporu ZASTOSOWANIE METODY OBLICZEŃ UPROSZCZONYCH DO WYZNACZANIA CZASU JAZDY

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Mariusz Próchniak Katedra Ekonomii II, SGH PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Ekonomia menedżerska 1 2 Wartość przyszła (FV future value) r roczna stopa procentowa B kwota pieniędzy, którą

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Equity free cash flow based approach to valuation of credit default option embedded in project finance

Equity free cash flow based approach to valuation of credit default option embedded in project finance Equity free cash flow based approach to valuation of credit default option embedded in project finance dr Paweł Mielcarz, Akademia Leona Koźmińskiego dr Bolesław Kołodziejczyk Cushman & Wakefield Seminarium

Bardziej szczegółowo

dr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Instytut Technik Innowacyjnych EMAG

dr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Instytut Technik Innowacyjnych EMAG dr inż. MARCIN MAŁACHOWSKI Insyu Technik Innowacyjnych EMAG Wykorzysanie opycznej meody pomiaru sężenia pyłu do wspomagania oceny paramerów wpływających na możliwość zaisnienia wybuchu osiadłego pyłu węglowego

Bardziej szczegółowo

EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE WPROWADZENIE

EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE WPROWADZENIE Paweł Kobus, Rober Pierzykowski Kaedra Ekonomerii i Informayki SGGW e-mail: pawel.kobus@saysyka.info EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE Sreszczenie: Do modelowania asymerycznego wpływu dobrych i złych informacji

Bardziej szczegółowo

Kluczowe wnioski ze Światowego Badania Bezpieczeństwa Informacji 2012. 4 grudnia 2012

Kluczowe wnioski ze Światowego Badania Bezpieczeństwa Informacji 2012. 4 grudnia 2012 Kluczowe wnioski ze Świaowego Badania Bezpieczeńswa Informacji 2012 4 grudnia 2012 Erns & Young 2012 Świaowe Badanie Bezpieczeńswa Informacji Świaowe Badanie Bezpieczeńswa Informacji Erns & Young 2012

Bardziej szczegółowo

METODY WYCENY EFEKTÓW PRAC BADAWCZO-ROZWOJOWYCH METHODS OF RESEARCH AND DEVELOPMENT WORK EFFECTS VALUATION

METODY WYCENY EFEKTÓW PRAC BADAWCZO-ROZWOJOWYCH METHODS OF RESEARCH AND DEVELOPMENT WORK EFFECTS VALUATION PRACE NAUKOWE UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO WE WROCŁAWIU RESEARCH PAPERS OF WROCŁAW UNIVERSITY OF ECONOMICS nr 390 2015 Rachunkowość polityka makroekonomiczna globalizacja ISSN 1899-3192 e-issn 2392-0041

Bardziej szczegółowo

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics

M. Dąbrowska. K. Grabowska. Wroclaw University of Economics M. Dąbrowska K. Grabowska Wroclaw University of Economics Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstw z branży produkującej napoje JEL Classification: A 10 Słowa kluczowe: Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

System zielonych inwestycji (GIS Green Investment Scheme)

System zielonych inwestycji (GIS Green Investment Scheme) PROGRAM PRIORYTETOWY Tyuł programu: Sysem zielonych inwesycji (GIS Green Invesmen Scheme) Część 6) SOWA Energooszczędne oświelenie uliczne. 1. Cel programu Ograniczenie lub uniknięcie emisji dwulenku węgla

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa

Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa 3.3 Metody dochodowe Do wyceny przedsiębiorstwa stosuje się, obok metod majątkowych - metody dochodowe, często określane mianem metod zdyskontowanego dochodu ekonomicznego.

Bardziej szczegółowo

Politechnika Częstochowska Wydział Inżynierii Mechanicznej i Informatyki. Sprawozdanie #2 z przedmiotu: Prognozowanie w systemach multimedialnych

Politechnika Częstochowska Wydział Inżynierii Mechanicznej i Informatyki. Sprawozdanie #2 z przedmiotu: Prognozowanie w systemach multimedialnych Poliechnika Częsochowska Wydział Inżynierii Mechanicznej i Informayki Sprawozdanie #2 z przedmiou: Prognozowanie w sysemach mulimedialnych Andrzej Siwczyński Andrzej Rezler Informayka Rok V, Grupa IO II

Bardziej szczegółowo

Alicja Ganczarek Akademia Ekonomiczna w Katowicach. Analiza niezależności przekroczeń VaR na wybranym segmencie rynku energii

Alicja Ganczarek Akademia Ekonomiczna w Katowicach. Analiza niezależności przekroczeń VaR na wybranym segmencie rynku energii DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Akademia Ekonomiczna w Kaowicach Analiza

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa z branży budowlanej. K. Grochowska. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu.

Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa z branży budowlanej. K. Grochowska. Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa z branży budowlanej. K. Grochowska Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Streszczenie: Raport ma na celu wskazanie możliwych wariantów rozwoju

Bardziej szczegółowo

IMPLEMENTACJA WYBRANYCH METOD ANALIZY STANÓW NIEUSTALONYCH W ŚRODOWISKU MATHCAD

IMPLEMENTACJA WYBRANYCH METOD ANALIZY STANÓW NIEUSTALONYCH W ŚRODOWISKU MATHCAD Pior Jankowski Akademia Morska w Gdyni IMPLEMENTACJA WYBRANYCH METOD ANALIZY STANÓW NIEUSTALONYCH W ŚRODOWISKU MATHCAD W arykule przedsawiono możliwości (oraz ograniczenia) środowiska Mahcad do analizy

Bardziej szczegółowo

ANNA GÓRSKA MONIKA KRAWIEC Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

ANNA GÓRSKA MONIKA KRAWIEC Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 768 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 63 013 ANNA GÓRSKA MONIKA KRAWIEC Szkoła Główna Gospodarswa Wiejskiego w Warszawie BADANIE EFEKTYWNOŚCI INFORMACYJNEJ

Bardziej szczegółowo

O EFEKTACH ZASTOSOWANIA PEWNEJ METODY WYZNACZANIA PROGNOZ JAKOŚCIOWYCH ZMIAN CEN AKCJI W WARUNKACH KRYZYSU FINANSOWEGO 2008 ROKU

O EFEKTACH ZASTOSOWANIA PEWNEJ METODY WYZNACZANIA PROGNOZ JAKOŚCIOWYCH ZMIAN CEN AKCJI W WARUNKACH KRYZYSU FINANSOWEGO 2008 ROKU Arykuł opublikowany w: Rynki kapiałowe a koniunkura gospodarcza, red. A. Szablewski, R. Wójcikowski, Wydawnicwo Poliechniki Łódzkiej, Łódź 009, s. 95-07 Doroa Wiśniewska Uniwersye Ekonomiczny w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

WITAMY W DOLINIE ŚMIERCI

WITAMY W DOLINIE ŚMIERCI WITAMY W DOLINIE ŚMIERCI Alernaywny mechanizm wsparcia finansowania wysoko zaawansowanych echnologii. Nowy model finansowania innowacji Park Naukowo-Technologiczny przy Narodowym Cenrum Badań Jądrowych

Bardziej szczegółowo

Pomiar ryzyka odchylenia od benchmarku w warunkach zmiennej w czasie strategii inwestycyjnej OFE - kotynuacja. Wojciech Otto Uniwersytet Warszawski

Pomiar ryzyka odchylenia od benchmarku w warunkach zmiennej w czasie strategii inwestycyjnej OFE - kotynuacja. Wojciech Otto Uniwersytet Warszawski Pomiar ryzyka odchylenia od benchmarku w warunkach zmiennej w czasie sraegii inwesycyjnej OFE - koynuacja Wojciech Oo Uniwersye Warszawski Refera przygoowany na Ogólnopolską Konferencję Naukową Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

PROGNOSTYCZNE UWARUNKOWANIA RYZYKA GOSPODARCZEGO I SPOŁECZNEGO

PROGNOSTYCZNE UWARUNKOWANIA RYZYKA GOSPODARCZEGO I SPOŁECZNEGO PROGNOSTYCZNE UWARUNKOWANIA RYZYKA GOSPODARCZEGO I SPOŁECZNEGO Sudia Ekonomiczne ZESZYTY NAUKOWE WYDZIAŁOWE UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO W KATOWICACH PROGNOSTYCZNE UWARUNKOWANIA RYZYKA GOSPODARCZEGO I SPOŁECZNEGO

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W PRZEDSIĘBIORSTWIE PRODUKCYJNYM ZGODNIE Z ZAŁOŻENIAMI TEORII OGRANICZEŃ

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W PRZEDSIĘBIORSTWIE PRODUKCYJNYM ZGODNIE Z ZAŁOŻENIAMI TEORII OGRANICZEŃ Jacek Wrodarczyk Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach ZARZĄDZANIE RYZYKIEM W PRZEDSIĘBIORSTWIE PRODUKCYJNYM ZGODNIE Z ZAŁOŻENIAMI TEORII OGRANICZEŃ Wprowadzenie W obecnej syuacji rynkowej wzmożona konkurencja

Bardziej szczegółowo

Silniki cieplne i rekurencje

Silniki cieplne i rekurencje 6 FOTO 33, Lao 6 Silniki cieplne i rekurencje Jakub Mielczarek Insyu Fizyki UJ Chciałbym Pańswu zaprezenować zagadnienie, kóre pozwala, rozważając emaykę sprawności układu silników cieplnych, zapoznać

Bardziej szczegółowo

Dr Marek Masztalerz Katedra Rachunkowości Akademia Ekonomiczna w Poznaniu POMIAR EFEKTYWNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA W KONTEKŚCIE ZARZĄDZANIA WARTOŚCIĄ

Dr Marek Masztalerz Katedra Rachunkowości Akademia Ekonomiczna w Poznaniu POMIAR EFEKTYWNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA W KONTEKŚCIE ZARZĄDZANIA WARTOŚCIĄ Dr Marek Maszalerz Kaedra Rachunkowości Akademia Ekonomiczna w Poznaniu POMIAR EFEKTYWNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA W KONTEKŚCIE ZARZĄDZANIA WARTOŚCIĄ 1. Wsęp KaŜde przedsiębiorswo dąŝy do realizacji określonych

Bardziej szczegółowo

Marża zakupu bid (pkb) Marża sprzedaży ask (pkb)

Marża zakupu bid (pkb) Marża sprzedaży ask (pkb) Swap (IRS) i FRA Przykład. Sandardowy swap procenowy Dealer proponuje nasępujące sałe sopy dla sandardowej "plain vanilla" procenowej ransakcji swap. ermin wygaśnięcia Sopa dla obligacji skarbowych Marża

Bardziej szczegółowo

ANALIZA BIPOLARNEGO DYNAMICZNEGO MODELU DIAGNOSTYCZNEGO MONITOROWANIA WYPOSAśENIA ELEKTRYCZNEGO SAMOCHODU

ANALIZA BIPOLARNEGO DYNAMICZNEGO MODELU DIAGNOSTYCZNEGO MONITOROWANIA WYPOSAśENIA ELEKTRYCZNEGO SAMOCHODU LOGITRANS - VII KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA LOGISTYKA, SYSTEMY TRANSPORTOWE, BEZPIECZEŃSTWO W TRANSPORCIE Radosław GAD 1 Moniorowanie diagnosyczne, model dynamiczny, diagnosyka pojazdowa ANALIZA BIPOLARNEGO

Bardziej szczegółowo

STATYSTYCZNY POMIAR EFEKTYWNOŚCI FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH OTWARTYCH ZA POMOCĄ EAM (I)

STATYSTYCZNY POMIAR EFEKTYWNOŚCI FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH OTWARTYCH ZA POMOCĄ EAM (I) STATYSTYCZNY POMIAR EFEKTYWNOŚCI FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH OTWARTYCH ZA POMOCĄ EAM (I) dr Jacek, M. Kowalski Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu jakowalski@op.pl Absrak Jes o pierwsza część, drugiego z cyklu

Bardziej szczegółowo

Heteroskedastyczność szeregu stóp zwrotu a koncepcja pomiaru ryzyka metodą VaR

Heteroskedastyczność szeregu stóp zwrotu a koncepcja pomiaru ryzyka metodą VaR Krzyszof Pionek Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu Heeroskedasyczność szeregu sóp zwrou a koncepcja pomiaru ryzyka meodą VaR Wsęp Spośród wielu rodzajów ryzyka

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TEORII MASOWEJ OBSŁUGI DO MODELOWANIA SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH

ZASTOSOWANIE TEORII MASOWEJ OBSŁUGI DO MODELOWANIA SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH Pior KISIELEWSKI, Łukasz SOBOTA ZASTOSOWANIE TEORII MASOWEJ OBSŁUGI DO MODELOWANIA SYSTEMÓW TRANSPORTOWYCH W arykule przedsawiono zasosowanie eorii masowej obsługi do analizy i modelowania wybranych sysemów

Bardziej szczegółowo

Wycena przedsiębiorstwa. Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl

Wycena przedsiębiorstwa. Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl Wycena przedsiębiorstwa Bartłomiej Knichnicki b.knichnicki@volante.pl 1. Cel wyceny 2. Metody majątkowe 3. Metody dochodowe 4. Metody porównawcze Agenda Cel wyceny motywy wyceny Transakcje kupna-sprzedaży

Bardziej szczegółowo