HIERARCHICZNY SYSTEM ZARZĄDZANIA RUCHEM LOTNICZYM - ASPEKTY OCENY BEZPIECZEŃSTWA

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "HIERARCHICZNY SYSTEM ZARZĄDZANIA RUCHEM LOTNICZYM - ASPEKTY OCENY BEZPIECZEŃSTWA"

Transkrypt

1 Jace Sorupsi Hierarchiczny system Zarządzania ruchem lotniczym aspety oceny bezpieczeństwa, Logistya (ISSN ) No 6, Instytut Logistyi i HIERARCHICZNY SYSTEM ZARZĄDZANIA RUCHEM LOTNICZYM - ASPEKTY OCENY BEZPIECZEŃSTWA Jace SKORUPSKI Warsaw University of Technology, Faculty of Transport Warszawa, Koszyowa 75, Poland Streszczenie. W artyule przedstawiono aspety oceny bezpieczeństwa w systemie zarządzania ruchem lotniczym, rozpatrywanym jao system hierarchiczny, z czterema poziomami. Omówiono pojęcie bezpieczeństwa ruchu oraz przyczyny wypadów lotniczych. Jao przyład analizy przedstawiono metodę oceny bezpieczeństwa ruchu w drugim poziomie hierarchii zarządzaniu rucehm w cylu dobowym. 1. WPROWADZENIE Bezpieczeństwo pasażerów biorących udział w procesie transportowym jest jednym z najważniejszych ryteriów oceny tego procesu. Na poziom bezpieczeństwa wpływa wiele czynniów: niezawodność techniczna środów transportowych, walifiacje i predyspozycje ludzi ierujących pojazdami oraz nadzorujących proces transportowy, sposób organizacji ruchu itp. Istnieje możliwość celowego, świadomego oddziaływania na systemy i procesy związane z ażdą z tych grup czynniów, zmierzającego do zwięszenia poziomu bezpieczeństwa. Oddziaływanie to można nazwać sterowaniem bezpieczeństwem. Potocznie oreśla się, że jeśli w procesie transportu nie wystąpiły sytuacje niebezpieczne (incydenty, wypadi) załócające jego przebieg był on bezpieczny. Nie stosuje się zazwyczaj liczbowej oceny poziomu bezpieczeństwa. Wynia to po części z oncepcji przyjętej w międzynarodowych przepisach regulujących ruch lotniczy [2], [10]. Załada się w nich, że utrzymywanie odpowiedniej separacji woół samolotu jest wystarczające dla stwierdzenia o całowicie bezpiecznym ruchu, to znaczy o brau zagrożeń o charaterze ruchowym. W niniejszym artyule przedstawione zostały pewne spostrzeżenia wyniające z prac nad zagadnieniem wymiarowania, czyli liczbowej oceny bezpieczeństwa ruchu w odniesieniu do hierarchicznego systemu zarządzania ruchem. Wydaje się, że niezbędne są metody i narzędzia taiej oceny, gdyż tylo możliwość precyzyjnego, liczbowego porównania bezpieczeństwa w różnych sytuacjach pozwala na podejmowanie świadomych i dobrych decyzji dotyczących ta bieżącego sterowania w rótim horyzoncie czasowym ja i planowania długoterminowego rozwoju transportu.

2 Jace Sorupsi Hierarchiczny system Zarządzania ruchem lotniczym aspety oceny bezpieczeństwa, Logistya (ISSN ) No 6, Instytut Logistyi i 2. POJĘCIE BEZPIECZEŃSTWA RUCHU Bezpieczeństwo ruchu można analizować w ujęciu maro i miro. Bezpieczeństwo w sali miro jest tożsame ze zdefiniowanym w literaturze bezpieczeństwem statycznym lub dynamicznym [9]. Obejmuje ono badanie geometryczno-dynamicznych zależności między samolotami, pozwalających przypisać onretnym sytuacjom ruchowym lub procesowi ruchu w średnim horyzoncie czasowym liczbowe oceny bezpieczeństwa. Ta zdefiniowane i wyznaczane bezpieczeństwo może być stosowane przy analizie i projetowaniu systemów bieżącej ontroli operacyjnej w ruchu lotniczym oraz w pracy służb ATFM (zarządzania przepływem potoów ruchu lotniczego). W ramach przeprowadzonych badań opracowano metody i narzędzia badania ta definiowanego bezpieczeństwa [7]. Bezpieczeństwo w sali maro proponuje się analizować przy wyorzystaniu pojęć związanych z jaością ruchu a zwłaszcza pojęcia płynności ruchu. Obejmuje ono ruch odbywający się w dłuższym horyzoncie czasowym i może być pomocne w zarządzaniu systemami transportu lotniczego w perspetywie długoterminowej. Innym parametrem, tóry może być wyorzystany do wymiarowania bezpieczeństwa ruchu w perspetywie średnioterminowej jest pojemność setora ontroli. Nietóre wynii badań nad zastosowaniem pojęcia pojemności setora do wymiarowania bezpieczeństwa ruchu są przedstawione w dalszej części artyułu. W niniejszym artyule proponuje się analizowanie bezpieczeństwa ruchu lotniczego. Obejmuje ono zagadnienia bezolizyjnego, płynnego, eonomicznego wyonywania wielu lotów w oreślonej, sończonej przestrzeni powietrznej i na polach manewrowych lotnis. Zajmuje się taże sytuacjami, tóre same w sobie nie stanowią żadnego bezpośredniego zagrożenia, jedna ich złożenie i nawarstwienie się może prowadzić do powstawania zdarzeń lotniczych. W taim ujęciu bezpieczeństwo ruchu może być tratowane jao element oceny jaości ruchu lotniczego. Chodzi tu przy tym raczej o oceny typu ilościowego a nie jaościowego. Przyjęcie definicji bezpieczeństwa ruchu lotniczego i metod jego wyznaczania umożliwia ocenę liczbową danej sytuacji ruchowej i porównanie jej z inną. Taie podejście umożliwia np. oreślenie najlepszej z puntu widzenia bezpieczeństwa strategii sterowania, gdyż wszelie decyzje sterujące mogą być wyrażone przez odpowiadające im sytuacje ruchowe, tóre mogą być ocenione ilościowo w aspecie bezpieczeństwa ruchu. Polsie prawo lotnicze [4] nazywa wszystie niebezpieczne sytuacje w ruchu lotniczym zdarzeniami lotniczymi. W zależności od stopnia zagrożenia, a zwłaszcza od sutów, tóre w jego wyniu nastąpiły, zdarzenia dzieli się na: incydenty lotnicze zdarzenia związane z esploatacją statu powietrznego, tóre mają lub mogłyby mieć nieorzystny wpływ na bezpieczeństwo esploatacji, poważne incydenty lotnicze incydenty, tórych ooliczności wsazują, że nieomal doszło do wypadu lotniczego, wypadi lotnicze zdarzenia podczas tórych jaaolwie osoba doznała co najmniej poważnych uszodzeń ciała lub state powietrzny został uszodzony lub nastąpiło zniszczenie jego onstrucji albo state powietrzny zaginął i nie został odnaleziony lub state powietrzny znajduje się w miejscu, do tórego dostęp nie jest możliwy. Na bezpieczeństwo ontrolowanego ruchu lotniczego ma wpływ duża liczba zjawis oraz zdarzeń, tóre mają charater bardzo zróżnicowany. Czynnii wpływające na bez-

3 Jace Sorupsi Hierarchiczny system Zarządzania ruchem lotniczym aspety oceny bezpieczeństwa, Logistya (ISSN ) No 6, Instytut Logistyi i pieczeństwo ruchu lotniczego można podzielić na grupy, w tórych wyszczególniono czynnii mające różne pochodzenie. 3. PRZYCZYNY WYPADKÓW LOTNICZYCH Wypadi lotnicze pratycznie nigdy nie bywają następstwem tylo jednej przyczyny. Zwyle zdarzają się wsute zaistnienia łańcucha zdarzeń połączonego związiem przyczynowo-sutowym. Gdy rozpatruje się je oddzielnie, to prawdopodobieństwo zajścia ażdego z nich jest niewielie, lecz w połączeniu z innymi mogą utworzyć ciąg, pozornie nieistotnych zdarzeń, tóry nieuchronnie prowadzi do wypadu. Przyczyny wypadów lotniczych lub przesłani wypadów lotniczych często nazywane są w literaturze przedmiotu czynniami sprawczymi lub czynniami awaryjności. Czynnii te w lasycznym ujęciu dzieli się zasadniczo na trzy grupy [3]: czynnii błędu ludziego, czynnii sprzętowe, czynnii środowisowe (otoczenia). Warto zauważyć, iż grupy czynniów awaryjności można również odnieść do zdarzeń bezpośrednio związanych z procesem ruchu f R, dzieląc te ostatnie według tych samych ategorii. Dalej omówiono wpływ czynniów ruchowych na bezpieczeństwo, przedstawiono taże inną lasyfiację zdarzeń ruchowych. Czynnii błędu ludziego to grupa czynniów bezpieczeństwa związana z personelem lotniczym, zarówno naziemnym ja i załogami samolotów. W najszerszym znaczeniu, pojęcie personel lotniczy powinno obejmować wszystich ludzi, tórzy mają związe z projetowaniem, producją, obsługą techniczną, wyonywaniem lotów i ierowaniem ruchem powietrznym. Ja wynia z analiz bezpieczeństwa (prowadzonych przez Państwową Komisję Badania Wypadów Lotniczych), główną przyczyną występowania wypadów lotniczych są właśnie błędy ludzie. Błędy popełniane przez personel lotniczy naziemny i latający, są bardzo zróżnicowane i mają na bezpieczeństwo ruchu lotniczego wpływ zasadniczy. Błędy ludzie można podzielić na dwie grupy. Są to błędy w technice pilotowania, oraz błędy proceduralne wyniające z nieprzestrzegania przepisów o ruchu lotniczym. Czynnii sprzętowe należą do drugiej grupy czynniów, będących przyczyną niebezpiecznych zdarzeń lotniczych. Podobnie ja w przypadu czynnia ludziego sprzęt lotniczy można podzielić na dwie grupy. Jest to sprzęt latający oraz sprzęt naziemny. Również w tym przypadu zasadnicze dla bezpieczeństwa znaczenie ma sprzęt latający. Od lasy i jaości tego sprzętu zależy bezpieczeństwo lotu samolotów. Sprzęt latający podlega, w związu z tym częstym oresowym badaniom technicznym i na bieżąco usuwane są wyryte w jego działaniu nieprawidłowości. Duży nacis na wysoą jaość oraz dobry stan techniczny sprzętu latającego ma zasadniczy wpływ na jego awaryjność. Inną ważną grupą przyczyn zdarzeń lotniczych są czynnii otoczenia. Środowiso, w tórym odbywa się lot samolotu wraz z wyonującą swoją pracę załogą, wyazuje bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo lotu. Z puntu widzenia zapewnienia ja najwięszego bezpieczeństwa, środowiso rozpatruje się jao sładające się z dwóch sfer naturalnej (przyrodniczej) oraz sztucznej (wytworzonej w wyniu działań człowiea). Elementami środowisa naturalnego (przyrodniczego) są przede wszystim pogoda i uształtowanie terenu. Podstawowym czynniiem atmosferycznym wpływającym na bezpieczeństwo ruchu lotniczego jest widzialność. Nawet przy zastosowaniu najnowocześniejszej technii, ruch lotniczy odbywający się w warunach bez widoczności jest bardziej podatny na nieprawidłowości niż ruch odbywający się z pełną widocznością.

4 Jace Sorupsi Hierarchiczny system Zarządzania ruchem lotniczym aspety oceny bezpieczeństwa, Logistya (ISSN ) No 6, Instytut Logistyi i Środowiso sztuczne można natomiast podzielić na fizyczne i niefizyczne. Środowiso fizyczne obejmuje m. in. obiety stworzone przez człowiea, tóre są obecnie niezbędne dla poprawnego funcjonowania lotnictwa. Zalicza się do nich urządzenia systemu ierowania ruchem lotniczym, porty lotnicze, środi zabezpieczenia lotu i lądowania, infrastruturę lotnisa i in. Stworzone przez człowiea środowiso niefizyczne zawiera elementy procedury oreślające w jai sposób powinien i będzie funcjonował system. Do niego zalicza się prawo narodowe i międzynarodowe umowy prawne, odpowiednie doumenty normatywne i instrucje, standardowe przepisy esploatacyjne, programy szolenia i in. Klasyczny podział czynniów sprawczych zdarzeń lotniczych nie wyodrębnia grupy czynniów ruchowych, tóra jest dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego najistotniejsza, zaliczając je po części do pozostałych grup. Czynnii te są zależne od wzajemnych położeń samolotów oraz ierunów ich ruchu. Duże znaczenie posiadają również szybości samolotów i ich zmiany, a taże liczba samolotów w rozpatrywanym setorze ontroli. Pierwszym najważniejszym czynniiem bezpieczeństwa w sytuacji ruchowej są odległości między samolotami. Nie sposób jedna nie uwzględnić, taże tendencji zmian tych odległości. Odległość oraz jej zmiana, są ze sobą w ścisły sposób powiązane. Nawet znaczna odległość pomiędzy dwoma samolotami, może oazać się niebezpieczna po uwzględnieniu tendencji do jej zmniejszania się. Analogicznie stwierdzenie zaistnienia niewieliej odległości pomiędzy samolotami nie może być podstawą do oreślenia zagrożenia bez stwierdzenia, czy odległość ta maleje, czy może szybo rośnie zmniejszając niebezpieczeństwo. Przy oreślaniu bezpiecznych odległości uwzględnić należy wzajemne położenie samolotów. Najwięsze odległości muszą być zachowane, jeżeli samoloty znajdują się na tych samych torach lotu, ponieważ właśnie w taim przypadu odległość może najszybciej ulec zmianie. Również duży odstęp powinien zostać zachowany w przypadu przecinania się torów lotu samolotów, ponieważ istnieje w tym przypadu zagrożenie utraty sterowności w wyniu znalezienia się samolotu w obszarze silnych turbulencji powstałych za innym samolotem. 4. OCENA BEZPIECZEŃSTWA W HIERARCHICZNYM SYSTEMIE ZARZĄ- DZANIA RUCHEM LOTNICZYM Problem oreślenia poziomu bezpieczeństwa transportu lotniczego w dłuższym czasie rozwiązuje się zazwyczaj przez wyznaczanie wielości statystycznych mówiących o liczbie wypadów, olizji, ofiar na jednostę czasu, liczbę lotów itp. Na podstawie ta oreślonych wartości prognozuje się wartości przyszłe. Mamy tu jedna do czynienia w zasadzie z problemem prognozowania a nie wymiarowania wielości bieżących czy oceny procesów zachodzących współcześnie, choć odniesionych do średniego czy dłuższego czasu. Oddzielne analizowanie bezpieczeństwa ruchu dla horyzontu rótoterminowego oraz dla horyzontu długo- i średnioterminowego ma swoje uzasadnienie w wyraźnej hierarchizacji procesu ontroli (zarządzania) ruchem lotniczym ([8]). W hierarchii tej widać wyraźnie cztery poziomy: 1. bieżąca ontrola ruchu w czasie rzeczywistym, 2. zarządzanie procesem ruchu w cylu dobowym, 3. realizacja zadań transportowych w cylu półrocznym, 4. róto- i długooresowy rozwój systemu ruchu lotniczego.

5 Jace Sorupsi Hierarchiczny system Zarządzania ruchem lotniczym aspety oceny bezpieczeństwa, Logistya (ISSN ) No 6, Instytut Logistyi i Poziom pierwszy ma charater wyraźnie rótoterminowy, podejmowane decyzje mają horyzont od ilu do iludziesięciu minut i taiż jest czas dostępny na podjęcie decyzji. Poziom drugi ma charater średnioterminowy decyzje podejmowane są w horyzoncie ilu-ilunastu godzin. Poziom trzeci i czwarty mają charater długoterminowy. Strutura taa odpowiada systemowi działań prewencyjnych stosowanemu w ruchu lotniczym jaim jest zarządzanie przepływem potoów ruchu lotniczego (ATFM). Zgodnie z polsim prawem lotniczym, zarządzanie przepływem ruchu lotniczego polega na optymalizacji natężenia tego ruchu, z uwzględnieniem onieczności zmniejszania uciążliwości hałasu na lotnisu i w jego otoczeniu [4]. W celu zwięszenia efetywności zarządzania przepływem ruchu lotniczego, Europejsa Organizacja ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej EUROCONTROL powołała Centralny Organ Zarządzania Przepływem Ruchu Lotniczego CFMU. Organ ten ma swoje siedziby w Bruseli i Bretigny i jest odpowiedzialny za zarządzanie przepływem ruchu lotniczego w całej Europie. Do zaresu jego obowiązów należy: planowanie strategiczne (sezonowe), planowanie wstępne dotyczące planowania operacji w ciągu dwóch dni przed dniem operacji (przedtatyczne), planowanie atualne (tatyczne) związane z operacjami bieżącymi (w czasie rzeczywistym). Działalność strategiczna jest sierowana na rozwiązanie głównych problemów ruchu lotniczego - obejmuje analizę potrzeb na najbliższy sezon, szacując gdzie i iedy mogą przewyższyć dostępną przepustowość ATC. Planowanie wstępne i atualne prowadzone jest w Polsce przez CFMU przy ścisłej współpracy ze stanowisiem Zarządzania Przepływem Ruchu Lotniczego (Flow Management Position - FMP). Personel ze stanowisa FMP pośredniczy pomiędzy organami ontroli ruchu lotniczego, loalnymi operatorami samolotów a CFMU ([1]). W przypadu, gdy potrzeby ruchu przewyższają oreśloną przepustowość systemu ontroli ruchu lotniczego, CFMU za pośrednictwem ontrolera FMP, nałada ta zwane regulacje - ograniczenia ruchu w oreślonym setorze lub lotnisu. Zapobiegają one powstawaniu spiętrzeń w oreślonych przestrzeniach powietrznych, tym samym stanowią działania prewencyjne w zaresie bezpieczeństwa ruchu. Organizację i zasady działania służby ATFM oraz zasady współdziałania między służbą ATFM a organami ontroli ruchu lotniczego i użytowniami samolotów, regulowane są poprzez odrębne ustalenia. Zasady współdziałania między zainteresowanymi służbami ATFM w poszczególnych przestrzeniach ujmowane są w zawieranych między nimi umowach. O ile geometryczne metody wymiarowania bezpieczeństwa ruchu [9] wyraźnie odnoszą się do procesu bieżącej ontroli i operują w sali miro, o tyle horyzont średnio- i długoterminowy wymaga zdecydowanie innego podejścia do zagadnienia wymiarowania bezpieczeństwa ruchu. Na drugim poziomie w hierarchii zarządzania ruchem decyzje podejmuje się zazwyczaj na podstawie planowanego ruchu i przewidywanej pojemności setorów ontroli. Na trzecim i czwartym poziomie w tej hierarchii ruch planuje się biorąc pod uwagę jego jaość płynność, eonomiczność, puntualność. Bezpieczeństwo ruchu jest zazwyczaj przyjmowane jao podstawowe ryterium oceny ruchu lotniczego. Istnieje możliwość zwymiarowania bezpieczeństwa ruchu przy wyorzystaniu pojęcia jaości ruchu. Jaość ruchu jest definiowana przy wyorzystaniu wsaźniów, tórych podstawą są ryteria eonomiczne (ważne głównie dla użytowni-

6 Jace Sorupsi Hierarchiczny system Zarządzania ruchem lotniczym aspety oceny bezpieczeństwa, Logistya (ISSN ) No 6, Instytut Logistyi i ów przestrzeni powietrznej linii lotniczych) oraz ryteria związane z czasem podróży (ważne zwłaszcza dla pasażerów). Definicje tych wsaźniów przyjmują, że bezpieczeństwo jest na właściwym poziomie. Służby ontroli ruchu lotniczego dążą do estremalizacji tych wsaźniów, jedna wcześniej dbają o spełnienie wszystich międzynarodowych przepisów ruchu. 5. PRZYKŁAD ANALIZY POZIOM ZARZĄDZANIA W CYKLU DOBOWYM Cieawym i pratycznie wyorzystywanym wsaźniiem jaości ruchu mogącym służyć zagregowanej ocenie bezpieczeństwa ruchu jest pojemność setora ontroli. Istnieją efetywne metody wyznaczania pojemności dla setora ontroli obszaru (np. [6]) oraz dla rejonu lotnisa (np. [5]). Są one oparte na odpowiednio sonstruowanych modelach ruchu lotniczego w badanych rejonach. Część z nich jao podstawę oceny pojemności przyjmuje obciążenie ontrolera pracą (obszar), część zaś dopuszczalne opóźnienie (rejon lotnisa). Pojęcie pojemności jest stosowane bardzo powszechnie. Ogólny jego sens sprowadza się do tego, iż jest to taa liczba samolotów, tóra może znajdować się w setorze ontroli bez naruszenia zdefiniowanych ograniczeń (masymalnego dopuszczalnego obciążenia ontrolera pracą dla setora obszarowego, czy masymalnego dopuszczalnego opóźnienia dla rejonu lotnisa). Jest to więc wsaźni oreślający jaość ruchu. W przypadu, gdy natężenie ruchu X nie przeracza pojemności, ruch spełnia wymagania jaościowe, np. dotyczące średniego czasu opóźnienia samolotów w rejonie lotnisa. Pojęcie pojemności setora można adaptować do oceny bezpieczeństwa ruchu. Można przyjąć, iż jeśli wielość ruchu w danym setorze jest mniejsza niż oreślona przy wyorzystaniu wspomnianych metod, wówczas nie mamy podstaw do mówienia o zagrożeniu bezpieczeństwa. W przeciwnym przypadu o stopniu zagrożenia decydują dwa czynnii: stopień przeroczenia pojemności oraz czas przez jai trwa przeroczenie pojemności. Przeroczenie pojemności sutuje bowiem taimi zdarzeniami ja nieplanowane manewry czy oczeiwanie w holdingu, te zaś wpływają znacząco na poziom bezpieczeństwa ruchu. Można oreślić funcję przyporządowującą pewną liczbę różnicy między pojemnością setora a rzeczywistą liczbą samolotów w setorze oraz czasowi trwania przeroczenia. Liczbę tę możemy nazwać wsaźniiem przepełnienia setora (WPS) [8] i tratować ją jao miarę bezpieczeństwa ruchu. Przyjmując, że zarówno pojemność, ja i rzeczywista liczba samolotów w setorze są wielościami soowo zmieniającymi swoje wartości (rys. 1) można powiedzieć, że wsaźni przepełnienia setora jest miarą pola powierzchni obszaru zaznaczonego resowaniem. Zmiany pojemności mogą być wywołane wieloma czynniami, taimi ja na przyład uszodzenie jednego z radarów wyorzystywanych do ontroli ruchu lotniczego, waruni meteorologiczne, zmiana onfiguracji setorów itp. Oznaczmy: t - czas wejścia i-tego samolotu w badany obszar, i we j t wy - czas wyjścia j-tego samolotu z setora, m tc + czas m-tego zwięszenia pojemności setora ontroli o wielość n tc - czas n-tego zmniejszenia pojemności obszaru o wielość n ca. m ca +,

7 Jace Sorupsi Hierarchiczny system Zarządzania ruchem lotniczym aspety oceny bezpieczeństwa, Logistya (ISSN ) No 6, Instytut Logistyi i Czas zajścia dowolnego z powyżej oreślonych zdarzeń oznaczamy przez t, gdzie jest indesem (numerem) olejnego zdarzenia. Oznaczmy ponadto pojemność setora w chwili t przez CA(t), zaś liczbę samolotów w setorze w chwili t przez LS(t). Pojemność, Liczba samolotów Czas pojemność LS Rys. 1. Zmiany liczby samolotów w setorze i pojemności setora. Oreślmy zbiór numerów samolotów, tóre wleciały do setora w oresie obserwacji (0,t] i L ( 0,t ] = i : 0 < t t, (1) we { } zaś zbiór numerów samolotów, tóre w tym czasie opuściły badany setor ontroli przez we i { i : t t } L ( 0,t ] = 0 < (2) wy Liczba samolotów znajdujących się w chwili t w setorze ontroli wynosi: LS( t wy ) = ls + L ( 0,t ] (,t ], (3) 0 we Lwy 0 gdzie ls 0 liczba samolotów w setorze na początu przedziału obserwacji. Uporządujmy teraz chwile zajść poszczególnych zdarzeń mających wpływ na pojemność setora i liczbę samolotów znajdujących się w setorze. W tym celu zdefiniowany zostanie porząde O oreślający ten ciąg zdarzeń: O = , K,t,t,t, K,t, t t t (4)

8 Jace Sorupsi Hierarchiczny system Zarządzania ruchem lotniczym aspety oceny bezpieczeństwa, Logistya (ISSN ) No 6, Instytut Logistyi i Wsaźni przepełnienia można oreślić następująco: WPS = :LS ( t ) > CA( t ) (( ) + 1 LS( t ) CA(t ) ( t t )) Wsaźni przepełnienia setora może być przyjęty jao miara bezpieczeństwa dynamicznego B D (patrz [9]), gdyż przyporządowuje on oceny liczbowe procesowi ruchu, a nie pojedynczej sytuacji ruchowej. Różne decyzje sterujące, stany otoczenia (pogody) sutują różnicami np. w czasach wlotów i wylotów samolotów do/z badanego setora, podobnie wpływają na zmiany pojemności setora. Wsaźni ten jest bardzo przydatny przy ocenie bezpieczeństwa ruchu. Może on bowiem posłużyć do analizowania bezpieczeństwa zarówno w rótim ja i dłuższym horyzoncie czasu. Można wyorzystywać go jao ryterium porównawcze dla oceny różnych wariantów zarządzania ruchem. Sumulowany wsaźni przepełnienia setora Wsaźni przepełnienia w wersji podstawowej daje nam informacje wyłącznie o oresach, w tórych występowało fatyczne przeroczenie pojemności setora. W ruchu lotniczym występuje jedna zdolność do ompensacji nieorzystnych zjawis. Dotyczy ona na przyład możliwości regeneracyjnych ontrolera ruchu lotniczego, tóry pracuje na zmianę w warunach przeciążenia i niedociążenia. Podobnie w przypadu przebywania w setorze zbyt dużej liczby samolotów, jeśli następnie pojemność wzrasta możliwe jest rozładowanie spiętrzenia ruchowego i przywrócenie bezpiecznych warunów prowadzenia ruchu. Oczywiście nawet chwilowe przeroczenia pojemności są zjawisiem nieorzystnym, wobec tego ontrolerzy ruchu powinni ich uniać może w tym dopomóc wyorzystywanie wsaźnia WPS. Możemy jedna zdefiniować sumulowany wsaźni przepełnienia setora WPSK uwzględniający zdolność do ompensacji: WPSK = + 1 ( LS ( t ) CA ( t )) ( t t )) Analizowanie zmiany wsaźnia WPSK w czasie może być przydatne dla oreślania chwil, gdy onieczne są działania zaradcze, aby nie dopuścić do wystąpienia sytuacji groźnej dla bezpieczeństwa ruchu. Wsaźni względnego przepełnienia setora Cieawe i ważne efety przy ocenie bezpieczeństwa ruchu przy wyorzystaniu pojęcia pojemności setora daje zastosowanie wsaźnia względnego przepełnienia setora WWPS. Uwzględnia on nie tylo wielość (wartość bezwzględną) przepełnienia setora, ale odnosi ją to rzeczywistej pojemności. Można wówczas uwzględnić fat, że przeroczenie pojemności o pewną wartość jest bardziej niebezpieczne wówczas, gdy wielość pojemności jest nisa, niż przy wysoiej pojemności. Wsaźni ten w wersji podstawowej można zdefiniować następująco: (5) (6)

9 Jace Sorupsi Hierarchiczny system Zarządzania ruchem lotniczym aspety oceny bezpieczeństwa, Logistya (ISSN ) No 6, Instytut Logistyi i WWPS = :LS ( t ) > CA ( t ) WPS CA ( t :LS ( t ) > CA ( t ) ( t ) ( t t t ) ) (7) Wsaźni względnego przepełnienia setora WWPS odnosi WPS do średniej ważonej pojemności setora w tych chwilach, w tórych liczba samolotów przeracza pojemność. Analogicznie można zdefiniować sumulowany wsaźni względnego przepełnienia systemu: WPSK WWPSK = + 1 CA ( t ) ( t t ) (8) + 1 ( t t ) Przy wyorzystaniu tego wsaźnia można analizować stopień zagrożenia bezpieczeństwa odniesiony do poziomu pojemności w nieco dłuższym czasie, przy uwzględnieniu zdolności systemu ruchu lotniczego do ompensacji zagrożenia wyniającego z przeroczenia pojemności. 6. PODSUMOWANIE Istnieje ścisły związe między jaością ruchu a jego bezpieczeństwem. Ruch o dobrej jaości jest jednocześnie ruchem bezpiecznym. Wystarczy zauważyć że ruch bezpieczny to ruch płynny, zgodny z wcześniejszym planem, nie podlegający interwencjom ontrolera. Tai ruch jednocześnie jest tani, gdyż trajetoria lotu odpowiada optymalnym charaterystyom lotnym samolotów, to znaczy ma wysoą jaość z puntu widzenia przewoźniów. Analogicznie ruch płynny gwarantuje dotarcie samolotów do miejsca przeznaczenia w zaplanowanym wcześniej czasie, to znaczy ruch tai ma wysoą jaość z puntu widzenia pasażerów, gdyż minimalizuje opóźnienia. Badania modelowe potwierdzają istnienie związu między jaością ruchu a poziomem bezpieczeństwa. Procesy sterowania ruchem prowadzące do masymalizacji jaości (np. płynności) prowadzą jednocześnie do zwięszania bezpieczeństwa ruchu. Dla średnioterminowej oceny bezpieczeństwa ruchu najbardziej obiecujące są omówione w niniejszym artyule wsaźnii bazujące na pojęciu pojemności setora. Ich zastosowanie w pratyce jest jedna uzależnione od powszechnego przyjęcia standardu definicji pojemności setora ontroli. 7. LITERATURA [1] CFMU Operations executive summary, EUROCONTROL, [2] Instrucja o ruchu lotniczym ontrolowanym PL-4444, Urząd Lotnictwa Cywilnego, Warszawa [3] Jaźwińsi J., Borgoń J.: Niezawodność esploatacyjna i bezpieczeństwo lotów, WKiŁ [4] Prawo Lotnicze, Ustawa z dnia 3 lipca 2002 (Dz. U. z 2002 r., Nr 130, poz. 1112), z późn. Zmianami.

10 Jace Sorupsi Hierarchiczny system Zarządzania ruchem lotniczym aspety oceny bezpieczeństwa, Logistya (ISSN ) No 6, Instytut Logistyi i [5] Sorupsi J., Metoda wyznaczania pojemności rejonu lotnisa. Prace Nauowe Politechnii Warszawsiej, seria Transport, vol. 44, str , Warszawa [6] Sorupsi J., Malarsi M., Metoda wyznaczania pojemności lotnisa, Sympozjum nauowe Przepustowość polsich lotnis omuniacyjnych w aspecie realizacji programu HUB dla lotnisa Warszawa Oęcie im. Fryderya Chopina, str Warszawa [7] Sorupsi J.: Bezpieczeństwo ruchu lotniczego metody wymiarowania, Prace nauowe PR, seria Transport nr 1(17), Radom [8] Sorupsi J., Metoda wymiarowania bezpieczeństwa ruchu lotniczego w horyzoncie średnioterminowym, Badania Operacyjne i Systemowe, Analiza systemowa w globalnej gospodarce opartej na wiedzy, str , Wyd. EXIT, Warszawa [9] Sorupsi J., Metody wymiarowania bezpieczeństwa ruchu lotniczego, Prace Nauowe Politechnii Warszawsiej, seria Transport, z. 66, Warszawa [10] Żylicz M., Prawo Lotnicze międzynarodowe, europejsie i rajowe, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2002.

Wpływ zamiany typów elektrowni wiatrowych o porównywalnych parametrach na współpracę z węzłem sieciowym

Wpływ zamiany typów elektrowni wiatrowych o porównywalnych parametrach na współpracę z węzłem sieciowym Wpływ zamiany typów eletrowni wiatrowych o porównywalnych parametrach na współpracę z węzłem sieciowym Grzegorz Barzy Paweł Szwed Instytut Eletrotechnii Politechnia Szczecińsa 1. Wstęp Ostatnie ila lat,

Bardziej szczegółowo

MODYFIKACJA KOSZTOWA ALGORYTMU JOHNSONA DO SZEREGOWANIA ZADAŃ BUDOWLANYCH

MODYFIKACJA KOSZTOWA ALGORYTMU JOHNSONA DO SZEREGOWANIA ZADAŃ BUDOWLANYCH MODYFICJ OSZTOW LGORYTMU JOHNSON DO SZEREGOWNI ZDŃ UDOWLNYCH Michał RZEMIŃSI, Paweł NOW a a Wydział Inżynierii Lądowej, Załad Inżynierii Producji i Zarządzania w udownictwie, ul. rmii Ludowej 6, -67 Warszawa

Bardziej szczegółowo

ZARYS METODY OPISU KSZTAŁTOWANIA SKUTECZNOŚCI W SYSTEMIE EKSPLOATACJI WOJSKOWYCH STATKÓW POWIETRZNYCH

ZARYS METODY OPISU KSZTAŁTOWANIA SKUTECZNOŚCI W SYSTEMIE EKSPLOATACJI WOJSKOWYCH STATKÓW POWIETRZNYCH Henry TOMASZEK Ryszard KALETA Mariusz ZIEJA Instytut Techniczny Wojs Lotniczych PRACE AUKOWE ITWL Zeszyt 33, s. 33 43, 2013 r. DOI 10.2478/afit-2013-0003 ZARYS METODY OPISU KSZTAŁTOWAIA SKUTECZOŚCI W SYSTEMIE

Bardziej szczegółowo

Programowanie wielocelowe lub wielokryterialne

Programowanie wielocelowe lub wielokryterialne Programowanie wielocelowe lub wieloryterialne Zadanie wielocelowe ma co najmniej dwie funcje celu nazywane celami cząstowymi. Cele cząstowe f numerujemy indesem = 1, 2, K. Programowanie wielocelowe ciągłe.

Bardziej szczegółowo

WYBRANE CZYNNIKI DETERMINUJĄCE ROZWÓJ TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO

WYBRANE CZYNNIKI DETERMINUJĄCE ROZWÓJ TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO WYBRANE CZYNNIKI DETERMINUJĄCE ROZWÓJ TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Edyta ZIEIŃSKA W artyule przedstawiono rolę transportu saochodowego w ształtowaniu się poziou gospodarczego państw. Wybrano i scharateryzowano

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNY PRZYKŁAD OCENY ŚRODOWISKOWEGO RYZYKA ZDROWOTNEGO

PRAKTYCZNY PRZYKŁAD OCENY ŚRODOWISKOWEGO RYZYKA ZDROWOTNEGO PRAKTYCZNY PRZYKŁAD OCENY ŚRODOWISKOWEGO RYZYKA ZDROWOTNEGO Mgr Beata Malec, dr Mare Biesiada, dr Anicenta Buba Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowisowego, Sosnowiec Wstęp Zagrożenia zdrowotne stwarzane

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 760 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 59 2013

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 760 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 59 2013 ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 760 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 59 2013 MAGDALENA WASYLKOWSKA OCENA SYTUACJI FINANSOWEJ PRZEDSIĘBIORSTWA PRZY ZASTOSOWANIU METOD ANALIZY FUNDAMENTALNEJ

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja harmonogramów budowlanych - problem szeregowania zadań

Optymalizacja harmonogramów budowlanych - problem szeregowania zadań Mieczysław OŁOŃSI Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowisa, Szoła Główna Gospodarstwa Wiejsiego, Warszawa, ul. Nowoursynowsa 159 e-mail: mieczyslaw_polonsi@sggw.pl Założenia Optymalizacja harmonogramów

Bardziej szczegółowo

Model Solow-Swan. Y = f(k, L) Funkcja produkcji może zakładać stałe przychody skali, a więc: zy = f(zk, zl) dla z > 0

Model Solow-Swan. Y = f(k, L) Funkcja produkcji może zakładać stałe przychody skali, a więc: zy = f(zk, zl) dla z > 0 dr Bartłomiej Roici Ćwiczenia z Maroeonomii II Model Solow-Swan W modelu lasycznym mieliśmy do czynienia ze stałą wielością czynniów producji, a zatem był to model statyczny, tóry nie poazywał nam dlaczego

Bardziej szczegółowo

WYODRĘBNIANIE ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH INSTRUMENTEM DOSTOSOWANIA KIERUNKÓW KSZTAŁCENIA DO POTRZEB RYNKU PRACY? REFLEKSJA KRYTYCZNA

WYODRĘBNIANIE ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH INSTRUMENTEM DOSTOSOWANIA KIERUNKÓW KSZTAŁCENIA DO POTRZEB RYNKU PRACY? REFLEKSJA KRYTYCZNA Rafał Muster Uniwersytet Śląsi w Katowicach WYODRĘBNIANIE ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH INSTRUMENTEM DOSTOSOWANIA KIERUNKÓW KSZTAŁCENIA DO POTRZEB RYNKU PRACY? REFLEKSJA KRYTYCZNA Wprowadzenie Na

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie

Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie Szczecin 2009 Wojewódzi Urząd Pracy w Szczecinie Zachodniopomorsie Obserwatorium Rynu Pracy Oblicze młodego poolenia Oczeiwania zawodowe młodzieży a ryne pracy Szczecin 2009 Niniejsza publiacja została

Bardziej szczegółowo

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w województwie zachodniopomorskim w 2011 roku

Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżkowych w województwie zachodniopomorskim w 2011 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżowych w województwie zachodniopomorsim w 2011 rou Opracowanie: Marta Sapińsa Szczecin 2011 WSTĘP... 3

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 10 METODA KOMPONOWANIA ZESPOŁU CZYNNIKI EFEKTYWNOŚCI SKŁADU ZESPOŁU

ROZDZIAŁ 10 METODA KOMPONOWANIA ZESPOŁU CZYNNIKI EFEKTYWNOŚCI SKŁADU ZESPOŁU Agniesza Dziurzańsa ROZDZIAŁ 10 METODA KOMPONOWANIA ZESPOŁU 10.1. CZYNNIKI EFEKTYWNOŚCI SKŁADU ZESPOŁU Przeprowadzona analiza formacji, jaą jest zespół (zobacz rozdział 5), wyazała, że cechy tóre powstają

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CIESZYŃSKIM W I PÓŁROCZU 2013 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CIESZYŃSKIM W I PÓŁROCZU 2013 ROKU Powiatowy Urząd Pracy Cieszynie Plac Wolności 6 43 400 Cieszyn w RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CIESZYŃSKIM W I PÓŁROCZU 2013 ROKU Cieszyn, 18 październia 2013r. 2 Raning zawodów

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W I-PÓŁROCZU 2011 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W I-PÓŁROCZU 2011 ROKU POWATOWY URZĄD PRACY W KŁOBUCKU RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYŻKOWYCH W POWECE KŁOBUCKM W -PÓŁROCZU 2011 ROKU KŁOBUCK, październi 2011 r. Spis treści strona 1. Wstęp. 3 2. Analiza napływu bezrobotnych

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie metody DEA w przestrzenno-czasowej analizie efektywności inwestycji

Wykorzystanie metody DEA w przestrzenno-czasowej analizie efektywności inwestycji Wyorzystanie metody DEA w przestrzenno-czasowej analizie... 49 Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, nr 39 (3/04) ISSN 898-5084 dr Bogdan Ludwicza Katedra Finansów Uniwersytet Rzeszowsi Wyorzystanie

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA. Przetarg nieograniczony na: OPRACOWANIE NOWYCH ZALECEO METODYCZNYCH PROWADZENIA MONITORINGU ZAWODÓW

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA. Przetarg nieograniczony na: OPRACOWANIE NOWYCH ZALECEO METODYCZNYCH PROWADZENIA MONITORINGU ZAWODÓW Projet współfinansowany ze środów Unii Europejsiej w ramach Europejsiego Funduszu Społecznego SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Przetarg nieograniczony na OPRACOWANIE NOWYCH ZALECEO METODYCZNYCH

Bardziej szczegółowo

REFERAT PRACY MAGISTERSKIEJ Symulacja estymacji stanu zanieczyszczeń rzeki z wykorzystaniem sztucznych sieci neuronowych.

REFERAT PRACY MAGISTERSKIEJ Symulacja estymacji stanu zanieczyszczeń rzeki z wykorzystaniem sztucznych sieci neuronowych. REFERAT PRACY MAGISTERSKIEJ Symulacja estymacji stanu zanieczyszczeń rzei z wyorzystaniem sztucznych sieci neuronowych. Godło autora pracy: EwGron. Wprowadzenie. O poziomie cywilizacyjnym raju, obo wielu

Bardziej szczegółowo

WAHADŁO SPRĘŻYNOWE. POMIAR POLA ELIPSY ENERGII.

WAHADŁO SPRĘŻYNOWE. POMIAR POLA ELIPSY ENERGII. ĆWICZENIE 3. WAHADŁO SPRĘŻYNOWE. POMIAR POLA ELIPSY ENERGII. 1. Oscylator harmoniczny. Wprowadzenie Oscylatorem harmonicznym nazywamy punt materialny, na tóry,działa siła sierowana do pewnego centrum,

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CIESZYŃSKIM W I PÓŁROCZU 2014 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CIESZYŃSKIM W I PÓŁROCZU 2014 ROKU Powiatowy Urząd Pracy Cieszynie Plac Wolności 6 43 400 Cieszyn w RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE CIESZYŃSKIM W I PÓŁROCZU 2014 ROKU Cieszyn, 15 październia 2014 r. 2 Raning zawodów

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW POWIAT KONIŃSKI

RANKING ZAWODÓW POWIAT KONIŃSKI POWATOWY URZĄD PRACY W KONNE RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYŻKOWYCH w 2012 rou POWAT KONŃSK Konin, marzec 2013 r. SPS TREŚC 1. WSTĘP 3 1.1 Podstawowe definicje 3 1.2 Zares tematyczny raningu zawodów deficytowych

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE MIASTA ŚWIĘTOCHŁOWICE

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE MIASTA ŚWIĘTOCHŁOWICE POWIATOWY URZĄD PRACY W ŚWIĘTOCHŁOWICACH RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE MIASTA ŚWIĘTOCHŁOWICE Stan na 2010 ro ŚWIĘTOCHŁOWICE 2011 1 SPIS TREŚCI I. WSTĘP II. ANALIZA ZAWODÓW OSÓB

Bardziej szczegółowo

A4: Filtry aktywne rzędu II i IV

A4: Filtry aktywne rzędu II i IV A4: Filtry atywne rzędu II i IV Jace Grela, Radosław Strzała 3 maja 29 1 Wstęp 1.1 Wzory Poniżej zamieszczamy podstawowe wzory i definicje, tórych używaliśmy w obliczeniach: 1. Związe między stałą czasową

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE MIASTA ŚWIĘTOCHŁOWICE

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE MIASTA ŚWIĘTOCHŁOWICE POWIATOWY URZĄD PRACY W ŚWIĘTOCHŁOWICACH RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE MIASTA ŚWIĘTOCHŁOWICE Stan na 2011 ro ŚWIĘTOCHŁOWICE 2012 1 SPIS TREŚCI I. WSTĘP II. CHARAKTERYSTYKA BEZROBOCIA

Bardziej szczegółowo

FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS TURYSTYKA W SZCZECINIE W ODNIESIENIU DO BADAŃ ANKIETOWYCH

FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS TURYSTYKA W SZCZECINIE W ODNIESIENIU DO BADAŃ ANKIETOWYCH FOLIA POMERANAE UNIVERSITATIS TECHNOLOGIAE STETINENSIS Folia Pomer. Univ. Technol. Stetin., Oeconomica 2014, 308(74)1, 17 28 Iwona Bą, Beata Szczecińsa* TURYSTYKA W SZCZECINIE W ODNIESIENIU DO BADAŃ ANKIETOWYCH

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ŻORSKIM W 2012 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ŻORSKIM W 2012 ROKU POWIATOWY URZĄD PRACY W ŻORACH RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ŻORSKIM W 2012 ROKU Żory 2013 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 3 2. ANALIZA BEZROBOCIA WG ZAWODÓW... 4 3. ANALIZA OFERT PRACY

Bardziej szczegółowo

Matematyka dyskretna. Wykład 2: Kombinatoryka. Gniewomir Sarbicki

Matematyka dyskretna. Wykład 2: Kombinatoryka. Gniewomir Sarbicki Matematya dysretna Wyład 2: Kombinatorya Gniewomir Sarbici Kombinatorya Definicja Kombinatorya zajmuje się oreślaniem mocy zbiorów sończonych, w szczególności mocy zbiorów odwzorowań jednego zbioru w drugi

Bardziej szczegółowo

Znaczenie kapitału ludzkiego w budowie spójności społeczno-gospodarczej w wymiarze lokalnym (na przykładzie woj. mazowieckiego)

Znaczenie kapitału ludzkiego w budowie spójności społeczno-gospodarczej w wymiarze lokalnym (na przykładzie woj. mazowieckiego) Znaczenie apitału ludziego w budowie spójności społeczno-gospodarczej... 365 Dr hab. Danuta Kołodziejczy Instytut Eonomii Rolnictwa i Gospodari Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy Znaczenie apitału

Bardziej szczegółowo

koszt kapitału D/S L dźwignia finansowa σ EBIT zysku operacyjnego EBIT firmy. Firmy Modele struktury kapitału Rys. 8.3. Krzywa kosztów kapitału.

koszt kapitału D/S L dźwignia finansowa σ EBIT zysku operacyjnego EBIT firmy. Firmy Modele struktury kapitału Rys. 8.3. Krzywa kosztów kapitału. Modele strutury apitału oszt apitału Optymalna strutura apitału dźwignia finansowa / Rys. 8.3. Krzywa osztów apitału. Założenia wspólne modeli MM Modigliani i Miller w swoich rozważaniach ograniczyli się

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA PRZEPUSTOWOŚCI SIECI KOMPUTEROWYCH ZA POMOCĄ ALGORYTMÓW GENETYCZNYCH

OPTYMALIZACJA PRZEPUSTOWOŚCI SIECI KOMPUTEROWYCH ZA POMOCĄ ALGORYTMÓW GENETYCZNYCH OPTYMALIZACJA PRZEPUSTOWOŚCI SIECI KOMPUTEROWYCH ZA POMOCĄ ALGORYTMÓW GENETYCZNYCH Andrzej SZYMONIK, Krzysztof PYTEL Streszczenie: W złożonych sieciach omputerowych istnieje problem doboru przepustowości

Bardziej szczegółowo

TEORIA OBWODÓW I SYGNAŁÓW LABORATORIUM

TEORIA OBWODÓW I SYGNAŁÓW LABORATORIUM EORI OBWODÓW I SYGNŁÓW LBORORIUM KDEMI MORSK Katedra eleomuniacji Morsiej Ćwiczenie nr 2: eoria obwodów i sygnałów laboratorium ĆWICZENIE 2 BDNIE WIDM SYGNŁÓW OKRESOWYCH. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ŻORSKIM W 2011 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ŻORSKIM W 2011 ROKU POWIATOWY URZĄD PRACY W ŻORACH RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ŻORSKIM W 2011 ROKU Żory 2012 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 3 2. ANALIZA BEZROBOCIA WG ZAWODÓW... 4 3. ANALIZA OFERT PRACY

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsu RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GDAŃSKIM 2 0 1 0 półrocze POWIAT GDAŃSKI Gdańs, marzec 2011 SPIS TREŚCI WSTĘP... 3 I. ANALIZA BEZROBOCIA WEDŁUG ZAWODÓW

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ŻORSKIM W 2014 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ŻORSKIM W 2014 ROKU POWIATOWY URZĄD PRACY W ŻORACH RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE ŻORSKIM W 2014 ROKU Żory 2015 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 3 2. ANALIZA BEZROBOCIA WG ZAWODÓW... 4 3. ANALIZA OFERT PRACY

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsu MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GDAŃSKIM 2 0 1 3 POWIAT GDAŃSKI Gdańs, marzec 2014 SPIS TREŚCI WSTĘP... 3 I. ANALIZA BEZROBOCIA WEDŁUG ZAWODÓW (GRUP

Bardziej szczegółowo

Ocena siły przetargowej w negocjacjach. Evaluation of Bargaining Power JEL: M19. Andrzej Kozina 1. Abstrakt. Abstract

Ocena siły przetargowej w negocjacjach. Evaluation of Bargaining Power JEL: M19. Andrzej Kozina 1. Abstrakt. Abstract Management and Business Administration. Central Europe Vol. 22, No. 3(126): p. 72 84, ISSN 2084 3356, Copyright by Kozminsi University Ocena siły przetargowej w negocjacjach Andrzej Kozina 1 Nadesłany:

Bardziej szczegółowo

Koła rowerowe malują fraktale

Koła rowerowe malują fraktale Koła rowerowe malują fratale Mare Berezowsi Politechnia Śląsa Rozważmy urządzenie sładającego się z n ół o różnych rozmiarach, obracających się z różnymi prędościami. Na obręczy danego oła, obracającego

Bardziej szczegółowo

PLAN WYKŁADU OPTYMALIZACJA GLOBALNA ALGORYTM MRÓWKOWY (ANT SYSTEM) ALGORYTM MRÓWKOWY. Algorytm mrówkowy

PLAN WYKŁADU OPTYMALIZACJA GLOBALNA ALGORYTM MRÓWKOWY (ANT SYSTEM) ALGORYTM MRÓWKOWY. Algorytm mrówkowy PLAN WYKŁADU Algorytm mrówowy OPTYMALIZACJA GLOBALNA Wyład 8 dr inż. Agniesza Bołtuć (ANT SYSTEM) Inspiracja: Zachowanie mrówe podczas poszuiwania żywności, Zachowanie to polega na tym, że jeśli do żywności

Bardziej szczegółowo

ładunek do przewiezienia dwie możliwości transportu

ładunek do przewiezienia dwie możliwości transportu ładune do przewiezienia dwie możliwości transportu Potrzeba jest przesłać np. 10 Mb/s danych drogą radiową jedna ala nośna Kod NRZ + modulacja PSK czas trwania jednego bitu 0,1 us przy możliwej wielodrogowości

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsu MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GDAŃSKIM 2 0 1 1 POWIAT GDAŃSKI Gdańs, marzec 2012 SPIS TREŚCI WSTĘP... 3 I. ANALIZA BEZROBOCIA WEDŁUG ZAWODÓW (GRUP

Bardziej szczegółowo

, to niepewność sumy x

, to niepewność sumy x Wydział Fizyi UW (wersja instrucji 04.04a) Pracownia fizyczna i eletroniczna dla Inżynierii Nanostrutur oraz Energetyi i Chemii Jądrowej Ćwiczenie 6 Elementy testowania hipotez (z błędami złożonymi) oraz

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Problemy wymiarowania bezpieczeństwa ruchu w transporcie

ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE. Problemy wymiarowania bezpieczeństwa ruchu w transporcie ISSN 1733-8670 ZESZYTY NAUKOWE NR 11(83) AKADEMII MORSKIEJ W SZCZECINIE IV MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWO-TECHNICZNA E X P L O - S H I P 2 0 0 6 Jacek Skorupski Problemy wymiarowania bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie notowań pakietów akcji poprzez ortogonalizację szeregów czasowych 1

Prognozowanie notowań pakietów akcji poprzez ortogonalizację szeregów czasowych 1 Prognozowanie notowań paietów acji poprzez ortogonalizację szeregów czasowych Andrzej Kasprzyci. WSĘP Dynamię rynu finansowego opisuje się indesami agregatowymi: cen, ilości i wartości. Indes giełdowy

Bardziej szczegółowo

PROFESJONALNE KABINY LAKIERNICZE

PROFESJONALNE KABINY LAKIERNICZE PROFESJONALNE KABINY LAKIERNICZE O Firmie ASTHERM Sp. z o.o. działa od 2005 rou. Jej wspólnicy i założyciele już we wcześniejszych latach swojej działalności zawodowo zajmowali się tematyą urządzeń służących

Bardziej szczegółowo

116 Paweł Kobus Stowarzyszenie Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu

116 Paweł Kobus Stowarzyszenie Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu 116 Paweł Kobus Stowarzyszenie Eonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu Rocznii Nauowe tom XVII zeszyt 6 Paweł Kobus Szoła Główna Gospodarstwa Wiejsiego w Warszawie Wpływ ubezpieczeń rolniczych na stabilność

Bardziej szczegółowo

METODA PROJEKTOWANIA REJONU ZMIANY KIERUNKU TRASY KOLEJOWEJ

METODA PROJEKTOWANIA REJONU ZMIANY KIERUNKU TRASY KOLEJOWEJ Problemy Kolejnictwa Zeszyt 5 97 Prof. dr hab. inż. Władysław Koc Politechnia Gdańsa METODA PROJEKTOWANIA REJONU ZMIANY KIERUNKU TRASY KOLEJOWEJ SPIS TREŚCI. Wprowadzenie. Ogólna ocena sytuacji geometrycznej

Bardziej szczegółowo

DRGANIA WŁASNE RAM OBLICZANIE CZĘSTOŚCI KOŁOWYCH DRGAŃ WŁASNYCH

DRGANIA WŁASNE RAM OBLICZANIE CZĘSTOŚCI KOŁOWYCH DRGAŃ WŁASNYCH Część 5. DRGANIA WŁASNE RAM OBLICZANIE CZĘSTOŚCI KOŁOWYCH... 5. 5. DRGANIA WŁASNE RAM OBLICZANIE CZĘSTOŚCI KOŁOWYCH DRGAŃ WŁASNYCH 5.. Wprowadzenie Rozwiązywanie zadań z zaresu dynamii budowli sprowadza

Bardziej szczegółowo

specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. Nr 48, poz. 253).

specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. Nr 48, poz. 253). Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsu RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GDAŃSKIM I półrocze 2008 rou POWIAT GDAŃSKI Gdańs, wrzesień 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP... 3 I. ANALIZA BEZROBOCIA WEDŁUG

Bardziej szczegółowo

9. Sprzężenie zwrotne własności

9. Sprzężenie zwrotne własności 9. Sprzężenie zwrotne własności 9.. Wprowadzenie Sprzężenie zwrotne w uładzie eletronicznym realizuje się przez sumowanie części sygnału wyjściowego z sygnałem wejściowym i użycie zmodyiowanego w ten sposób

Bardziej szczegółowo

Użytkownik statku powietrznego właściciel statku powietrznego lub inna osoba wpisana jako użytkownik do rejestru statków powietrznych.

Użytkownik statku powietrznego właściciel statku powietrznego lub inna osoba wpisana jako użytkownik do rejestru statków powietrznych. SRL-sem6-W1-IRL1a - Lotnictwo pojęcia podstawowe Statek powietrzny - urządzenie przeznaczone do przewożenia osób lub rzeczy w przestrzeni powietrznej, zdolne do unoszenia się w atmosferze na skutek oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie zespołów prądotwórczych do awaryjnego zasilania obiektów budowlanych mgr inż. Julian Wiatr CKSI i UE SEP

Zastosowanie zespołów prądotwórczych do awaryjnego zasilania obiektów budowlanych mgr inż. Julian Wiatr CKSI i UE SEP astosowanie zespołów prądotwórczych do awaryjnego zasilania obietów budowlanych mgr inż. Julian Wiatr CKSI i UE SE 1. odział odbiorniów energii eletrycznej na ategorie zasilania i ułady zasilania obietu

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsu MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GDAŃSKIM 2014 ro POWIAT GDAŃSKI Gdańs, marzec 2015 SPIS TREŚCI WSTĘP... 3 I. ANALIZA BEZROBOCIA WEDŁUG ZAWODÓW (GRUP

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W GLIWICACH

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W GLIWICACH P o w i a t o w y U r z ą d P r a c y w G l i w i c a c h RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYŻKOWYCH W GLWCACH ZA ROK 2009 POWATOWY RAPORT ROCZNY /P/2009 CZĘŚĆ Gliwice 2010 Przedru w całości lub w części

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie prędkości pojazdu na podstawie długości śladów hamowania pozostawionych na drodze

Wyznaczenie prędkości pojazdu na podstawie długości śladów hamowania pozostawionych na drodze Podstawy analizy wypadów drogowych Instrucja do ćwiczenia 1 Wyznaczenie prędości pojazdu na podstawie długości śladów hamowania pozostawionych na drodze Spis treści 1. CEL ĆWICZENIA... 3. WPROWADZENIE...

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsu RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W MIEŚCIE GDAŃSK 2 0 10 półrocze MIASTO GDAŃSK Gdańs, marzec 2011 SPIS TREŚCI WSTĘP... 3 I. ANALIZA BEZROBOCIA WEDŁUG ZAWODÓW

Bardziej szczegółowo

Ochrona odgromowa obiektów budowlanych. Nowe wymagania wprowadzane przez normy

Ochrona odgromowa obiektów budowlanych. Nowe wymagania wprowadzane przez normy Ochrona odgromowa obietów budowlanych. Nowe wymagania wprowadzane przez normy serii PN-EN 62305 Andrzej Sowa Politechnia Białostoca Podstawowym zadaniem urządzenia piorunochronnego jest przejęcie i odprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych. w powiecie gorlickim. w I półroczu 2014 roku

Ranking zawodów deficytowych i nadwyżkowych. w powiecie gorlickim. w I półroczu 2014 roku PUPA.410.26.2014.RW Raning zawodów deficytowych i nadwyżowych w powiecie gorlicim w półroczu 2014 rou Gorlice, październi 2014 WSTĘP Zgodnie z art. 9 ust. 1 pt 9 ustawy z dnia 20 wietnia 2004 r. o promocji

Bardziej szczegółowo

σ-ciało zdarzeń Niech Ω będzie niepustym zbiorem zdarzeń elementarnych, a zbiór F rodziną podzbiorów zbioru Ω spełniającą warunki: jeśli A F, to A F;

σ-ciało zdarzeń Niech Ω będzie niepustym zbiorem zdarzeń elementarnych, a zbiór F rodziną podzbiorów zbioru Ω spełniającą warunki: jeśli A F, to A F; Zdarzenie losowe i zdarzenie elementarne Zdarzenie (zdarzenie losowe) - wyni pewnej obserwacji lub doświadczenia; może być ilościowy lub jaościowy. Zdarzenie elementarne - najprostszy wyni doświadczenia

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW MIASTO KONIN

RANKING ZAWODÓW MIASTO KONIN POWATOWY URZĄD PRACY W KONNE RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYŻKOWYCH w 2012 rou MASTO KONN Konin, marzec 2013 r. SPS TREŚC 1. WSTĘP 3 1.1 Podstawowe definicje 3 1.2 Zares tematyczny raningu zawodów deficytowych

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsu MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GDAŃSKIM ZA 2006 ROK POWIAT GDAŃSKI Gdańs, wiecień 2007 Spis Treści. Wstęp... 3 I. Analiza bezrobocia zawodów (

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW MIASTO KONIN

RANKING ZAWODÓW MIASTO KONIN POWATOWY URZĄD PRACY W KONNE RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYŻKOWYCH w 2014 r. MASTO KONN Konin, marzec 2015 r. SPS TREŚC 1. WSTĘP 3 1.1 Podstawowe definicje 3 1.2 Zares tematyczny raningu zawodów deficytowych

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy

Powiatowy Urząd Pracy Powiatowy Urząd Pracy RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W MIIEŚCIIE BIIELSKO-BIIAŁA w II-półłroczu 2011rou SPIS TREŚCI Wstęp 3 1. Analiza bezrobocia według zawodów 4 1.1 Charaterystya bezrobocia

Bardziej szczegółowo

IDZ DO KATALOG KSI EK TWÓJ KOSZYK CENNIK I INFORMACJE CZYTELNIA PRZYK ADOWY ROZDZIA SPIS TRE CI KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG

IDZ DO KATALOG KSI EK TWÓJ KOSZYK CENNIK I INFORMACJE CZYTELNIA PRZYK ADOWY ROZDZIA SPIS TRE CI KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG IDZ DO PRZYK ADOWY ROZDZIA KATALOG KSI EK ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG Wydawnictwo Helion ul. Chopina 6 44-100 Gliwice tel. (32)230-98-63 e-mail: helion@helion.pl TWÓJ KOSZYK CENNIK I INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE

Bardziej szczegółowo

Samorząd Województwa Wielkopolskiego. Wojewódzki Urząd Pracy. w Poznaniu

Samorząd Województwa Wielkopolskiego. Wojewódzki Urząd Pracy. w Poznaniu Samorząd Województwa Wielopolsiego Wojewódzi Urząd Pracy w Poznaniu Monitoring zawodów deficytowych i nadwyżowych w Wielopolsce 2011 ro SPS TREŚC Wstęp... 3 1. Analiza bezrobocia w województwie wielopolsim...

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Zagadnienia: spektroskopia emisyjna, budowa i działanie spektrofluorymetru, widma. Wstęp. Część teoretyczna.

Ćwiczenie 4. Zagadnienia: spektroskopia emisyjna, budowa i działanie spektrofluorymetru, widma. Wstęp. Część teoretyczna. Ćwiczenie 4 Wyznaczanie wydajności wantowej emisji. Wpływ długości fali wzbudzenia oraz ształtu uweti i jej ustawienia na intensywność emisji i na udział filtru wewnętrznego. Zagadnienia: spetrosopia emisyjna,

Bardziej szczegółowo

Komputerowa reprezentacja oraz prezentacja i graficzna edycja krzywoliniowych obiektów 3d

Komputerowa reprezentacja oraz prezentacja i graficzna edycja krzywoliniowych obiektów 3d Komputerowa reprezentacja oraz prezentacja i graficzna edycja rzywoliniowych obietów 3d Jan Prusaowsi 1), Ryszard Winiarczy 1,2), Krzysztof Sabe 2) 1) Politechnia Śląsa w Gliwicach, 2) Instytut Informatyi

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM P o w i a t o w y U r ząd P r a c y w G l i w i c a c h RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYśKOWYCH W POWECE GLWCKM ZA ROK 2007 POWATOWY RAPORT ROCZNY /P/2007 UZUPEŁNONY Gliwice 2008 2 Powiatowy Urząd Pracy

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY 2011

EGZAMIN GIMNAZJALNY 2011 Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZMIN GIMNZJLNY 011 część matematyczno-przyrodnicza Klucz puntowania zadań (arusz dla uczniów bez dysfuncji i z dyslesją rozwojową) KWIECIEŃ 011 Zadania zamnięte

Bardziej szczegółowo

Bilansowanie hierarchicznej struktury zasobów w planowaniu przedsięwzięć inżynieryjno-budowlanych

Bilansowanie hierarchicznej struktury zasobów w planowaniu przedsięwzięć inżynieryjno-budowlanych Bi u l e t y n WAT Vo l. LXIV, Nr 3, 2015 Bilansowanie hierarchicznej strutury zasobów w planowaniu przedsięwzięć inżynieryjno-budowlanych Radosław Seunda 1, Roman Marcinowsi 2 1 Biuro Inżyniersie, 05-082

Bardziej szczegółowo

Colloquium 3, Grupa A

Colloquium 3, Grupa A Colloquium 3, Grupa A 1. Z zasobów obliczeniowych pewnego serwera orzysta dwóch użytowniów. Każdy z nich wysyła do serwera zawsze trzy programy naraz. Użytowni czea, aż serwer wyona obliczenia dotyczące

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM P o w i a t o w y U r z ą d P r a c y w G l i w i c a c h RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYŻKOWYCH W POWECE GLWCKM ZA ROK 2009 POWATOWY RAPORT ROCZNY /P/2009 CZĘŚĆ Gliwice 2010 Przedru w całości lub w części

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 11

Spis treści. Przedmowa... 11 Spis treści Przedmowa.... 11 Nowe trendy badawcze w ruchu lotniczym. Zagadnienia wstępne... 13 I. Ruch lotniczy jako efekt potrzeby komunikacyjnej pasażera.... 13 II. Nowe środki transportowe w ruchu lotniczym....

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsu MONITORING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W MIEŚCIE GDAŃSK 2 0 1 1 MIASTO GDAŃSK Gdańs, marzec 2012 SPIS TREŚCI WSTĘP... 3 I. ANALIZA BEZROBOCIA WEDŁUG ZAWODÓW (GRUP

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Modele latające o masie startowej nie większej niż 25 kg, używane wyłącznie w. operacjach w zasięgu widzialności wzrokowej.

Załącznik nr 6. Modele latające o masie startowej nie większej niż 25 kg, używane wyłącznie w. operacjach w zasięgu widzialności wzrokowej. Załącznik nr 6 Modele latające o masie startowej nie większej niż 25 kg, używane wyłącznie w operacjach w zasięgu widzialności wzrokowej Spis treści 1.1. Przepisy niniejszego załącznika stosuje się do

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE PLANU PRZEPŁYWU ŁADUNKÓW W SYSTEMIE AGV

PROJEKTOWANIE PLANU PRZEPŁYWU ŁADUNKÓW W SYSTEMIE AGV Technologia i Automatyzacja ontażu 1/2013 PROJEKTOWAIE PLAU PRZEPŁYWU ŁADUKÓW W SYSTEIE AGV Alesander IEOCZY Streszczenie Artyuł zawiera opis podstawowych problemów projetowania systemu AGV oraz stosowanego

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW MIASTO KONIN

RANKING ZAWODÓW MIASTO KONIN POWATOWY URZĄD PRACY W KONNE RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYŻKOWYCH w 2013 rou MASTO KONN Konin, marzec 2014 r. SPS TREŚC 1. WSTĘP 3 1.1 Podstawowe definicje 3 1.2 Zares tematyczny raningu zawodów deficytowych

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W ZABRZU ZA ROK 2008

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W ZABRZU ZA ROK 2008 P o w i a t o w y U r z ą d P r a c y w Z a b r z u RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W ZABRZU ZA ROK 2008 POWIATOWY RAPORT ROCZNY II/P/2008 CZĘŚĆ DIAGNOSTYCZNA Zabrze 2009 Raning zawodów deficytowych

Bardziej szczegółowo

OPINIA PRAWNA DOTYCZĄCA MOŻLIWOŚCI WYKONYWANIA LOTÓW BEZZAŁOGOWYMI STATKAMI POWIETRZNYMI W ŚWIETLE ZMIAN PRZEPISÓW OD 7 WRZEŚNIA 2016 ROKU

OPINIA PRAWNA DOTYCZĄCA MOŻLIWOŚCI WYKONYWANIA LOTÓW BEZZAŁOGOWYMI STATKAMI POWIETRZNYMI W ŚWIETLE ZMIAN PRZEPISÓW OD 7 WRZEŚNIA 2016 ROKU OPINIA PRAWNA DOTYCZĄCA MOŻLIWOŚCI WYKONYWANIA LOTÓW BEZZAŁOGOWYMI STATKAMI POWIETRZNYMI W ŚWIETLE ZMIAN PRZEPISÓW OD 7 WRZEŚNIA 2016 ROKU I. Przedmiot opinii. Opinia prawna sporządzona została na zlecenie

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W ZABRZU ZA ROK 2009

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W ZABRZU ZA ROK 2009 P o w i a t o w y U r z ą d P r a c y w Z a b r z u RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYŻKOWYCH W ZARZU ZA ROK 2009 POWATOWY RAPORT ROCZNY /P/2009 CZĘŚĆ DAGNOSTYCZNA Zabrze 2010 Raning zawodów deficytowych

Bardziej szczegółowo

Modelowanie przez zjawiska przybliżone. Modelowanie poprzez zjawiska uproszczone. Modelowanie przez analogie. Modelowanie matematyczne

Modelowanie przez zjawiska przybliżone. Modelowanie poprzez zjawiska uproszczone. Modelowanie przez analogie. Modelowanie matematyczne Modelowanie rzeczywistości- JAK? Modelowanie przez zjawisa przybliżone Modelowanie poprzez zjawisa uproszczone Modelowanie przez analogie Modelowanie matematyczne Przyłady modelowania Modelowanie przez

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie ciepła topnienia lodu lub ciepła właściwego wybranego ciała

Wyznaczanie ciepła topnienia lodu lub ciepła właściwego wybranego ciała dla specjalnośći Biofizya moleularna Wyznaczanie ciepła topnienia lodu lub ciepła właściwego wybranego ciała I. WSTĘP C 1 C 4 Ciepło jest wielością charateryzującą przepływ energii (analogiczną do pracy

Bardziej szczegółowo

Wykres linii ciśnień i linii energii (wykres Ancony)

Wykres linii ciśnień i linii energii (wykres Ancony) Wyres linii ciśnień i linii energii (wyres Ancony) W wyorzystywanej przez nas do rozwiązywania problemów inżyniersich postaci równania Bernoulliego występuje wysoość prędości (= /g), wysoość ciśnienia

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW MIASTO KONIN

RANKING ZAWODÓW MIASTO KONIN POWATOWY URZĄD PRACY W KONNE RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYŻKOWYCH w półroczu 2010 r. MASTO KONN Konin, lipiec 2011 r. SPS TREŚC 1. WSTĘP 3 1.1 Podstawowe definicje 3 1.2 Zares tematyczny raningu zawodów

Bardziej szczegółowo

UZUPEŁNIENIA DO WYKŁADÓW A-C

UZUPEŁNIENIA DO WYKŁADÓW A-C UZUPEŁNIENIA DO WYKŁADÓW A-C Objaśnienia: 1. Uzupełnienia sładają się z dwóch części właściwych uzupełnień do treści wyładowych, zwyle zawierających wyprowadzenia i nietóre definicje oraz Zadań i problemów.

Bardziej szczegółowo

WARUNKI UBEZPIECZENIA NA śycie I DOśYCIE Klientów Banku Zachodniego WBK S.A. PI 9

WARUNKI UBEZPIECZENIA NA śycie I DOśYCIE Klientów Banku Zachodniego WBK S.A. PI 9 WARUNKI UBEZPIECZENIA NA śycie I DOśYCIE Klientów Banu Zachodniego WBK S.A. PI 9 Niniejsze Waruni Ubezpieczenia stanowią integralną część Umowy Ubezpieczenia nr U2001/2011 zawartej pomiędzy spółą BZ WBK-Aviva

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsu RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W MIEŚCIE GDAŃSK 2 0 10 I półrocze MIASTO GDAŃSK Gdańs, październi 2010 SPIS TREŚCI WSTĘP... 3 I. ANALIZA BEZROBOCIA WEDŁUG ZAWODÓW

Bardziej szczegółowo

OBLICZENIA W POMIARACH POŚREDNICH

OBLICZENIA W POMIARACH POŚREDNICH ROZDZAŁ 6 OBLCZENA W POMARACH POŚREDNCH Stefan ubisa Zachodniopoorsi niwersytet Technologiczny. Wstęp Poiar pośredni to tai w tóry wartość wielości ierzonej wielości wyjściowej ezurandu y oblicza się z

Bardziej szczegółowo

OCENA JAKOŚCI PROCESU LOGISTYCZNEGO PRZEDSIĘBIORSTWA PRZEMYSŁOWEGO METODĄ UOGÓLNIONEGO PARAMETRU CZĘŚĆ II

OCENA JAKOŚCI PROCESU LOGISTYCZNEGO PRZEDSIĘBIORSTWA PRZEMYSŁOWEGO METODĄ UOGÓLNIONEGO PARAMETRU CZĘŚĆ II B A D A N I A O P E R A C Y J N E I D E C Y Z J E Nr 2 2004 Anna DOBROWOLSKA* Jan MIKUŚ* OCENA JAKOŚCI PROCESU LOGISTYCZNEGO PRZEDSIĘBIORSTWA PRZEMYSŁOWEGO METODĄ UOGÓLNIONEGO PARAMETRU CZĘŚĆ II Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

ZAWODY DEFICYTOWE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM ANALIZA TRENDÓW ZMIAN W LATACH 2006 2008

ZAWODY DEFICYTOWE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM ANALIZA TRENDÓW ZMIAN W LATACH 2006 2008 ZAWODY DEFICYTOWE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM ANALIZA TRENDÓW ZMIAN W LATACH 2006 2008 Rafał Muster Uniwersytet Śląsi WPROWADZENIE Publiczne służby zatrudnienia w Polsce od 2004 r. monitorują ryne pracy w zaresie

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku

Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsku Powiatowy Urząd Pracy w Gdańsu RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W MIEŚCIE GDAŃSK 2 0 0 9 I półrocze MIASTO GDAŃSK Gdańs, październi 2009 SPIS TREŚCI WSTĘP... 3 I. ANALIZA BEZROBOCIA WEDŁUG ZAWODÓW

Bardziej szczegółowo

Metody wielokryterialnego wyboru i konstrukcji rankingów uwzględniających cele regionalne związane z realizacją Narodowej Strategii Spójności

Metody wielokryterialnego wyboru i konstrukcji rankingów uwzględniających cele regionalne związane z realizacją Narodowej Strategii Spójności Metody wieloryterialnego wyboru i onstrucji raningów uwzględniających cele regionalne związane z realizacją Narodowej Strategii Spójności Materiały opracowane w ramach umowy nr DKS/DEF-VIII/POPT/04/273/09

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W GLIWICACH

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYśKOWYCH W GLIWICACH P o w i a t o w y U r ząd Pracy w Gliwicach RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYśKOWYCH W GLWCACH ZA ROK 2007 POWATOWY RAPORT ROCZNY /P/2007 UZUPEŁNONY Gliwice 2008 2 Powiatowy Urząd Pracy w Gliwicach Raning

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NORMATYWNE W PROJEKTOWANIU INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH BUDYNKÓW UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ

WYMAGANIA NORMATYWNE W PROJEKTOWANIU INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH BUDYNKÓW UŻYTECZNOŚCI PUBLICZNEJ nstalacje eletryczne nisiego napięcia Michał FLPAK, Łuasz PUT Politechnia Poznańsa nstytut Eletrotechnii i Eletronii Przemysłowej Czytaj w: " listów do Redacji: Opinie i polemii" poz. 15 - od p. A.M. WYMAGAA

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY W KŁOBUCKU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W I-PÓŁROCZU 2009 ROKU

POWIATOWY URZĄD PRACY W KŁOBUCKU RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE KŁOBUCKIM W I-PÓŁROCZU 2009 ROKU POWATOWY URZĄD PRACY W KŁOBUCKU RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYŻKOWYCH W POWECE KŁOBUCKM W -PÓŁROCZU 2009 ROKU KŁOBUCK, październi 2009 Spis treści strona 1. Wstęp... 3 2. Analiza napływu bezrobotnych

Bardziej szczegółowo

WYKAZ SKRÓTÓW I OZNACZEŃ

WYKAZ SKRÓTÓW I OZNACZEŃ SPIS TREŚCI WSTĘP... Błąd! Nie zdefiniowano WYKAZ SKRÓTÓW I OZNACZEŃ... Błąd! Nie zdefiniowano 1. WSTĘP DO MIĘDZYNARODOWEGO PRAWA LOTNICZEGO... Błąd! Nie zdefiniowano 1.1. Definicje prawa lotniczego...

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM W I PÓŁROCZU 2014 ROKU

RANKING ZAWODÓW DEFICYTOWYCH I NADWYŻKOWYCH W POWIECIE GLIWICKIM W I PÓŁROCZU 2014 ROKU P o w i a t o w y U r z ą d P r a c y w G l i w i c a c h RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYŻKOWYCH W POWECE GLWCKM W PÓŁROCZU 2014 ROKU POWATOWY RAPORT PÓŁROCZNY /P/2014 Gliwice 2014 Przedru w całości lub

Bardziej szczegółowo

Wykład 9. Fizyka 1 (Informatyka - EEIiA 2006/07)

Wykład 9. Fizyka 1 (Informatyka - EEIiA 2006/07) Wyład 9 Fizya 1 (Informatya - EEIiA 006/07) 9 11 006 c Mariusz Krasińsi 006 Spis treści 1 Ruch drgający. Dlaczego właśnie harmoniczny? 1 Drgania harmoniczne proste 1.1 Zależność między wychyleniem, prędością

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYZNACZANIA BEZPIECZNYCH ODSTĘPÓW IZOLACYJNYCH WEDŁUG NORMY PN-EN 62305

ZASADY WYZNACZANIA BEZPIECZNYCH ODSTĘPÓW IZOLACYJNYCH WEDŁUG NORMY PN-EN 62305 ZASADY WYZNACZANIA BEZPIECZNYCH ODSTĘPÓW IZOLACYJNYCH WEDŁUG NORMY PN-EN 62305 Henry Boryń Politechnia Gdańsa ODSTĘPY IZOLACYJNE BEZPIECZNE Zadania bezpiecznego odstępu izolacyjnego to: ochrona przed bezpośrednim

Bardziej szczegółowo

RANKING ZAWODÓW POWIAT KONIŃSKI

RANKING ZAWODÓW POWIAT KONIŃSKI POWATOWY URZĄD PRACY W KONNE RANKNG ZAWODÓW DEFCYTOWYCH NADWYŻKOWYCH w 2014 r. POWAT KONŃSK Konin, marzec 2015 r. SPS TREŚC 1. WSTĘP 3 1.1 Podstawowe definicje 3 1.2 Zares tematyczny raningu zawodów deficytowych

Bardziej szczegółowo

Koła rowerowe kreślą fraktale

Koła rowerowe kreślą fraktale 26 FOTON 114, Jesień 2011 Koła rowerowe reślą fratale Mare Berezowsi Politechnia Śląsa Od Redacji: Fratalom poświęcamy ostatnio dużo uwagi. W Fotonach 111 i 112 uazały się na ten temat artyuły Marcina

Bardziej szczegółowo