Szymon Chojnacki MODELOWANIE KONIUNKTURY GOSPODARCZEJ Z WYKORZYSTANIEM DANYCH TEKSTOWYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Szymon Chojnacki MODELOWANIE KONIUNKTURY GOSPODARCZEJ Z WYKORZYSTANIEM DANYCH TEKSTOWYCH"

Transkrypt

1 MODELOWANIE KONIUNKTURY GOSPODARCZEJ Z WYKORZYSTANIEM DANYCH TEKSTOWYCH Szymon Chojnack Zakład Wspomagana Analzy Decyzj, Szkoła Główna Handlowa, Warszawa 1 WPROWADZENIE Gospodarka krajów rozwnętych podlega fluktuacjom. Po okrese szybkego rozwoju następuje okres spowolnena stagnacj. Podczas fazy dobrej konunktury spada bezroboce rosną dochody [1]. Z kole słaby stan konunktury zwązany jest ze spadkem popytu obnżenem ndeksów gełdowych. Umejętność oceny aktualnego stanu gospodark jest ważna dla prezesa banku centralnego mnstra fnansów, którzy poprzez dostępne narzędza starają sę nwelować odchylena gospodark od długookresowego trendu wzrostowego. Równeż przedsęborstwa gospodarstwa domowe zanteresowane są stanem konunktury. Dostosowują one swoje nwestycje zakupy do oczekwanych przychodów w przyszłośc. Wśród narzędz służących do prognozowana konunktury szczególną popularnoścą ceszą sę barometry konunktury modele ekonometryczne [2]. Perwsze pozwalają budować wskaźnk dagnozujące aktualną konunkturę, druge dopasowują welkośc agregatów gospodarczych do równań opsujących prawa ekonomczne pokazują kerunek rozwoju gospodark. W pracy zostały użyte dane tekstowe do modelowana konunktury. Podobne próby podejmowano wcześnej w celu wyznaczena zależnośc pomędzy komunkatam prasowym a kształtowanem sę ndeksów gełdowych. Cho [3] zbadał, jak wpływ na kurs akcj na gełdze w Hong Kongu ma pojawene sę w komunkatach gełdowych jednego z około 300 predefnowanych zwrotów ekonomcznych. Lavrenko [6] skonstruował program, który przewduje zmanę trendu 130 walorów na gełdze w Nowym Jorku, wykorzystując komunkaty prasowe na tej podstawe podejmuje opłacalne decyzje nwestycyjne. Kroha [6] sprawdzł, jake słowa są charakterystyczne dla okresów wzrostu spadku nemeckego ndeksu DAX 30. Istneje szereg analog pomędzy modelowanem ndeksów gełdowych modelowanem konunktury. Różnca pomędzy obydwoma podejścam jest technczna polega na konecznośc zawężena tekstów służących do analzy gełdy do tych, które dotyczą spółek budujących dany ndeks. Do oceny stanu konunktury wykorzystano welkość dynamk PKB. W latach od 1997 do 2004 melśmy dwe fazy spowolnena dwe fazy ożywena gospodarczego, wdoczne na rys. 1. Rys. 1. Dynamka PKB względem analogcznego kwartału poprzednego roku. Jako źródło tekstów wykorzystano stronę nternetową dzennka Rzeczpospolta. Do przetworzena tekstów użyto makra w aplkacjach Excel Access. Analzy loścowe budowa model prognostycznych została przeprowadzona w programe STATISTICA. Zastosowana metod statystycznych w badanach naukowych III StatSoft Polska

2 2 CEL PRACY Podstawowym celem pracy jest weryfkacja hpotezy o stnenu zwązku pomędzy słowam występującym w tytułach artykułów ekonomcznych a stanem konunktury. W celu sprawdzena, czy tak zwązek ma mejsce, wyznaczono słowa, których częstość wystąpeń w okresach z dobrą konunkturą stotne różn sę od częstośc wystąpeń w okresach złej konunktury. Drugm celem pracy jest próba zbudowana model prognozujących konunkturę, które można nterpretować konfrontować z ntucją. Zbudowane modele to drzewo klasyfkacyjne oraz funkcja dyskrymnacyjna. Trzecm celem pracy jest sprawdzene, czy można na częśc dostępnych danych zbudować model klasyfkacyjny, który z wysoką dokładnoścą będze potrafł przewdzeć konunkturę w nowych mesącach. Zbudowany model prognostyczny jest secą neuronową. wstym. Problem ten jest szczegółowo opsany przez K. Nørvåg R. Øyr [7] zwązany jest z poszukwanem w kodze html strony charakterystycznych wzorców (na przykład URL- Tytuł-URL, <A HREF=Tytuł> </A>, <B> Tytuł </B>). W naszym przypadku tytuły zaczynały sę zawsze w tym samym mejscu na strone. 3 PRZETWORZENIE TEKSTÓW Celem ponższego rozdzału jest opsane procedury pozyskana tytułów wadomośc ekonomcznych z Internetu oraz ch przetworzena do postac umożlwającej loścową analzę. Do modelowana konunktury wykorzystano tytuły wadomośc gospodarczych umeszczonych na stronach nternetowych dzennka Rzeczpospolta w latach Najperw ścągnęto tytułów, które obejmowały 126 kategor tematycznych. Następne wydzelono tytułów zawartych w dzale Ekonoma 18. W kolejnym kroku usunęto tytuły, które wystąpły w baze ponad dzesęć razy, co mogło być zwązane z ch stałym mejscem na łamach dzennka (tj. notowana gełdowe). W rezultace uzyskano tytułów, które zagregowano względem 95 mesęcy od lutego 1997 do grudna Przykładowa strona nternetowa pokazana jest na rys. 2. Znalezene tytułów na strone archwalnej było zadanem prostym w porównanu z wyszukwanem tytułów w czase rzeczy- 18 Najbardzej popularnym kategoram artykułów były: doda-tek/notowana ( wystąpeń), gazeta/ekonoma (27 551), gazeta/prawo (25 483), gazeta/kraj (17 091), gazeta/śwat (15 055), gazeta/sport (14 426), gazeta/publcystyka (14 000), gazeta/kultura (12 673). Rys. 2. Kopa strony nternetowej ze spsem artykułów z 5 lutego 1997 r. pobrana z wtryny sps.pl?t= w dnu Tytuły wadomośc ekonomcznych zdentyfkowane na strone archwum zostały oczyszczone z cyfr, znaków nterpunkcyjnych nnych znaków (na przykład procent, tylda, cudzysłów, nawas okrągły, nawas kwadratowy, ampersand, hash, plus). Następne zastąpono odmenone formy wyrazów przez formy rdzenne (na przykład słowo wzrosło zamenono na wzrastać ). Tabela 1 pokazuje co stało sę w wynku tej operacj z tytułam z rys. 2. Do znalezena form podstawowych wyrazów wykorzystano dwa słownk bezpłatne dostępne w nternece: słownk ortografczny języka polskego PWN, słownk odman wyrazów TIP Zastosowana metod statystycznych w badanach naukowych III StatSoft Polska 2008

3 Czasam dana forma odmany zwązana była z różnym słowam perwotnym (na przykład słowo mam może być dopełnaczem rzeczownka mama, bądź formą czynną perwszej osoby czasu teraźnejszego czasownka meć ). W takch sytuacjach zawsze następowała zmana na jedno to samo słowo perwotne, jednakże słowo to było wyberane w sposób losowy. Tabela 1. Tytuły z dzału Ekonoma z dna 5 lutego 1997, po przetworzenu. Data Tytuł sesja gełda Jak Kołodko PZU oddawać Lberalzm bez wzajemność Notowane Notowane gełda Bezroboce spadać Prawo co dzeń sps treść W dalszym etape przetwarzana danych tekstowych do postac umożlwającej zastosowane algorytmów loścowych rozdzelono tytuły na neuporządkowane zbory słów w każdym mesącu. W tym momence pojawły sę lczne wątplwośc, czy tak znaczące przetworzene danych tekstowych pozwol nam zachować treść zwązaną z tytułam. Wydaje sę, że poprzez sprowadzene słów do formy rdzennej (ang. stemmng) oraz rozbce słów na neuporządkowany zbór słów (ang. bag of words) trac sę bezpośredne znaczene zdań. Jednocześne lczne eksperymenty psycholngwstyczne [5] dowodzą, że udaje sę zachować głęboke odczuca zwązane z czytanem tych słów bez względu na kontekst ch formę w zdanu [4]. A zatem, jeżel stan konunktury jest opsywany w tytułach poprzez słowa o nnym wydźwęku emocjonalnym w okresach ożywena stagnacj, to eksperymenty statystyczne z następnego rozdzału mają szansę wykryć tak zwązek. 4 ANALIZY STATYSTYCZNE Tabela z danym do analzy składała sę z 95 werszy odpowadających mesącom od lutego 1997 do grudna 2004 oraz kolumn odpowadających formom podstawowym słów. Na przecęcu słów mesęcy znajdują sę unormowane częstośc występowana słowa w danym mesącu. Do każdego mesąca została dodana etyketa określająca, czy konunktura w mesącu była dobra czy zła. Dane w takej postac były już gotowe do analz statystycznych. Poneważ jednak lczba cech była zbyt duża pozostawono tylko te słowa, które występowały w badanym okrese co najmnej 95 razy, co pozwolło zredukować lczbę cech do 156. Jednakże nadal lczba ta była wększa od lczby obektów. Z tego powodu przeprowadzono analzę czynnkową do redukcj lczby cech. Pommo zastosowana pęcu różnych metod wyznaczana czynnków, ne udało sę przekroczyć 22% wyjaśnonej warancj przez perwsze dzesęć czynnków w żadnej metodze. Z tego powodu koneczne było zastosowane metody redukcj lczby cech, która korzysta z wedzy o klase, do jakej należał każdy obekt. Jedną z takch metod jest analza warancj. 4.1 Analza warancj Aby ogranczyć lczbę cech (słów) opsujących analzowane mesące, sprawdzono, które słowa stotne różncują mesące z dobrą złą konunkturą. Do porównana zróżncowana użyto średnej unormowanej częstośc wystąpena słowa w mesącach z dobrą złą konunkturą. Do weryfkacj hpotezy zerowej o równośc średnch w obu grupach oblczono dla każdego słowa wartość statystyk F jako ważony loraz zmennośc mędzy- wewnątrzgrupowej: F = k = 1 k n ( x = 1 j = 1 2 x ) n ( x j x ) 2 n k k, 1 gdze: n lczba obserwacj (95), k lczba grup (2), x j unormowana częstość wystąpeń danego słowa w j-tym mesącu -tej grupy, x średna unormowana częstość wystąpeń danego słowa we wszystkch mesącach, x średna unormowana częstość wystąpeń danego słowa w -tej grupe. Jeżel wartość statystyk F jest wększa od wartośc progowej, wówczas odrzuca sę hpotezę zerową o braku różnc średnch pomędzy grupam mesęcy z dobrą złą konunkturą. Wartość progowa jest poberana z rozkładu F-Snedecora o (k-1) (n-k) stopnach swobody. Zastosowana metod statystycznych w badanach naukowych III StatSoft Polska

4 Rys. 3. Słowa z najwększą wartoścą statystyk F. Na podstawe modułu ANOVA procedury jednoczynnkowej. Na rys. 3 znajdują sę wynk analzy warancj dla słów z najwyższą wartoścą statystyk F. Dla analzowanych danych w przypadku 22 słów wartość statystyk F przekroczyła wartość progową (por. rys. 3). Wartość p nformująca o ryzyku odrzucena hpotezy zerowej w przypadku, gdy jest ona prawdzwa, znalazła sę dla tych słów ponżej pozomu 5%. W rezultace różnce w występowanu tych słów w mesącach z dobrą złą konunkturą są stotne. Oznacza to, że stneją stotne zwązk pomędzy wystąpenam słów (ożywene, polsk, cena, nadal, klent, rosnąć, byce, prywatyzacja, euro, wolno, kaptał, czy, ale, droga, poprawa, nflacja, podwyżka, rząd, na, europejsk, rynek, reforma) w tytułach a stanem konunktury. Wynk analzy warancj mogą być mylące w przypadku naruszena założeń o normalnośc rozkładów zmennych w grupach oraz w sytuacj, gdy warancja jest różna pomędzy grupam. W module ANOVA sprawdzono, że dla 22 wybranych słów założene o normalnośc rozkładu jest w wększośc przypadków naruszone. Jednocześne dla 15 słów wartość testu Barletta ne przekroczyła wartośc krytycznej. Oznacza to, że dla tych słów ne ma podstaw do odrzucena hpotezy zerowej o równośc warancj pomędzy grupam. Borąc pod uwagę fakt, że test F jest mocno odporny na naruszene założeń o normalnośc równośc warancj, uznano, że dalsza analza danych zostane ogranczona do wytypowanych 22 słów. 4.2 Interpretacja model klasyfkacyjnych W ponższym podrozdzale zbudowano drzewo klasyfkacyjne funkcję dyskrymnacyjną do poznana bezpośrednch zwązków pomędzy słowam występującym w mesącach a stanem konunktury. W celu wykryca zwązków w całej dostępnej populacj uczene model przeprowadzono na pełnym zborze obektów. W rezultace utworzone modele można wykorzystać do lepszego zrozumena analzowanych danych. Jednocześne trzeba meć na uwadze, że dokładność klasyfkacyjna tych model na neobserwowalnych danych jest z reguły nższa nż na danych uczących. Lnowa analza dyskrymnacyjna, przeprowadzana dla zmennej objaśnanej przyjmującej dwe wartośc, polega na wyznaczenu takch 122 Zastosowana metod statystycznych w badanach naukowych III StatSoft Polska 2008

5 współczynnków funkcj klasyfkacyjnych, które zapewnają wysoką jakość klasyfkacj. Y j = α K α 1 X 1 + α 2 X 2 + α 22 X 22 W powyższym wzorze Y j oznacza zmenną grupująca zwązaną z klasą j (konunkturą), natomast X odpowada zmennym objaśnającym (słowom). Algorytm poszukuje takch wartośc współczynnków, które maksymalzują loraz zmennośc mędzygrupowej wartośc funkcj klasyfkacyjnej przez zmenność wewnątrzgrupową wartośc funkcj klasyfkacyjnej. A zatem kryterum wyboru parametrów funkcj klasyfkacyjnej bazuje na analze warancj opsanej wcześnej. Tabela 2. Współczynnk przy zmennych w funkcj klasyfkacyjnej, na podstawe modułu analza klasyfkacyjna. Zmenna Stan konunktury zły dobry prywatyzacja 0, ,65432 polsk 0, ,54771 ale 0, ,52850 nadal 0, ,47938 rynek 0, ,29346 cena 0, ,28736 reforma 0, ,23705 podwyżka 0, ,16573 nflacja 0, ,06228 czy 0, ,05560 wolno -0, ,08416 europejsk -0, ,08722 klent -0, ,09242 na -0, ,17771 euro -0, ,37913 droga -0, ,47021 poprawa -0, ,48021 rząd -0, ,56387 kaptał -0, ,61585 rosnąć -0, ,70508 byce -0, ,78987 ożywene -0, ,91701 Stała -0, ,34758 Tabela 2 zawera współczynnk stojące przy zmennych w funkcjach klasyfkacyjnych. Przyjmuje sę, że obekt należy do tej klasy, dla której funkcja klasyfkacyjna przyjęła wększą wartość. Dokładność klasyfkacyjna tak skonstruowanego modelu wynos 90%. Sła dyskrymnacj zmennych dagnostycznych merzona współczynnkem korelacj kanoncznej wynosła 0,79, a zatem była znaczna. Natomast stopeń zakłóceń modelu nnym czynnkam merzony przy, pomocy wskaźnka λ Wlksa wynósł jedyne 0,36. Statystyka ch-kwadrat badająca hpotezę zerową: H 0 : λ = 1 wynosła 81,95, a zwązany z ną pozom stotnośc p wynósł 0,0. Co oznacza, że ryzyko popełnena błędu przy odrzucenu hpotezy zerowej na rzecz hpotezy alternatywnej: H 1 : λ < 1 jest znkome. Poneważ dane wykorzystane do budowy modelu zostały wcześnej wystandaryzowane, zatem współczynnk stojące przy zmennych są porównywalne. Wdzmy, że z dobrą konunkturą zwązane są słowa ożywene, rosnąć, poprawa. Natomast słowa charakterystyczne dla złej konunktury to ale, nadal, czy. Jednocześne zwązek słów cena, podwyżka nflacja ze złą konunkturą jest sprzeczny z ntucją ekonomczną, poneważ w okresach złej konunktury ceny spadają psze sę o nch rzadzej nż w okresach dobrej konunktury. Drzewa klasyfkacyjne buduje sę w celu wyznaczena kryterów podzału obektów na jednorodne grupy. Kryterum podzału obektów może być cęce welowymarowe lub cęce jednowymarowe. Jeżel jeden warunek podzału ne wystarczy do wyznaczena jednorodnych grup obektów, to dla wyznaczonych grup powtarza sę rekurencyjne poszukwane najlepszego kryterum podzału. Czynność tę powtarza sę do czasu wyznaczena zadowalających podgrup obektów. Do oceny jakośc warunku znajdującego sę w tzw. węzłach drzewa klasyfkacyjnego korzysta sę z heurystycznych mar zróżncowana rozkładu (np. współczynnk Gnego, statystyka ch-kwadrat, entropa, rozróżnalność). W rezultace szybko można otrzymać krytera podzału obektów na jednorodne grupy. Rys. 4 przedstawa drzewo zbudowane w module Drzewa nterakcyjne paketu STATISTICA z wykorzystanem domyślnych ustaweń dla metody CHAID. Drzewo to poprawne klasyfkuje 81% obektów. Informuje ono nas, że jeżel w danym mesącu słowo ożywene występuje rzadzej nż pewen pozom, to mamy złą konunkturę. Jeżel słowo to występuje wystarczająco często, wówczas aby określć, czy mamy dobrą konunkturę, potrzebna nam jest dodatkowo nformacja o wystąpenach słowa rosnąć. Jeżel oba słowa występują wystarczająco często, wówczas z dużą pewnoścą możemy przyjąć, że w mesącu była dobra konunktura. Zastosowana metod statystycznych w badanach naukowych III StatSoft Polska

6 Rys. 4. Drzewo klasyfkacyjne utworzone przez algorytm CHAID, na podstawe modułu Drzewa nterakcyjne. Sprawdzono, że trzy drzewa zbudowane przy pomocy algorytmu C&RT mają w korzenu równeż słowo ożywene. Jednakże kolejny warunek był oparty na słowach klent lub prywatyzacja. Jakość klasyfkacyjna tych drzew przy głębokośc takej jak na rys. 4 była średno nższa o 5% od jakośc algorytmu CHAID. Równeż algorytm exhaustve-chaid w korzenu umeścł słowo ożywene, lecz wybrane kryterum podzału składało sę z dwóch cęć. 4.3 Klasyfkacja nowych mesęcy Oba modele z poprzednego podrozdzału dają sę w łatwy sposób nterpretować. Cechuje je równeż zadowalająca skuteczność klasyfkacyjna na danych trenngowych. Jeżel jednak chcelbyśmy poznać potencjał naszych danych w prognozowanu konunktury w nowych mesącach, należy podzelć zbór dostępnych mesęcy na nezależne częśc: uczącą testującą oraz zastosować bardzej złożone modele, tj. sec neuronowe. Sztuczne sec neuronowe są klasą algorytmów prognostycznych, klasyfkacyjnych grupujących, których dzałane nsprowane jest dzałanem mózgu. Szacuje sę, że w mózgu człoweka znajduje sę około 10 mlardów neuronów. Do przecętnego neuronu dochodz klka tysęcy połączeń od nnych neuronów (dendrytów) wychodz z nego jedno włókno (akson) rozgałęzające sę do welu neuronów. Elektrochemczne sygnały wchodzące do neuronu są przetwarzane przesyłane dalej lub ulegają wygaśnęcu. Neurony są połączone ze sobą w seć o skomplkowanej topolog, jednakże można określć wejśca do sec (nerwy sensoryczne) oraz wyjśca z sec (nerwy motoryczne). Rzeczywsta seć neuronowa jest w dużym stopnu odporna na uszkodzena ma zdolność do szybkej nauk. Sztuczne sec neuronowe zostaną wykorzystane do sprawdzena, jak przy ch pomocy można prognozować konunkturę. W celu zapewnena reprezentatywnośc uzyskanych wynków podzelono zbór wszystkch obserwacj na trzy częśc. Perwsza część składała sę z obektów uczących seć. Druga grupa została wykorzystana do waldacj uczącej sę sec, czyl do określena, kedy seć pownna przestać sę uczyć, bo następuje jej przeuczene. Trzec zbór obektów ma na celu sprawdzene, jak dokładne nauczona seć prognozuje konunkturę obektów neborących udzału w uczenu waldacj. Najbardzej popularnym, a zarazem wykorzystanym w pracy modelem sztucznej sec neuronowej jest perceptron welowarstwowy (ang. MultLayer perceptron) uczący sę poprzez wsteczną propagację błędu. Seć MLP składa sę z jednej warstwy neuronów wejścowych, co najmnej jednej warstwy neuronów ukrytych oraz neuronu wyjścowego. A zatem kształt sec MLP stanow znaczne uproszczene rzeczywstej sec neuronowej. Neurony w kolejnych warstwach są połączone na zasadze każdy z każdym. Natomast sygnały wchodzące do neuronów są mnożone przez wag dendrytów sumowane. Na wyjścu następuje transformacja loczynu skalarnego z wejśca przy pomocy funkcj przejśca (aktywacj). W badanu stosowano logstyczną funkcję przejśca: 1 f ( x ) =. x 1 e Kształt funkcj f(x) przypomna lterę S, a sama funkcja przekształca wartość wejścową w lczbę z przedzału (0;1). Do najważnejszych cech dobrej funkcj przejśca należy łatwość w oblczanu jej pochodnej, co ma duże znaczene w procese uczena sec. Uczene przebega w epokach. Podczas jednej epok wprowadzane są do neuronów wejścowych wartośc cech dla każdego obektu porównywana jest wartość neuronu wyjścowego z klasą obektu uczącego seć. Po każdej epoce następuje zamana wag przy wejścach do neuronów na wag najlepej lokalne poprawające jakość klasyfkacyjną 124 Zastosowana metod statystycznych w badanach naukowych III StatSoft Polska 2008

7 całej sec. Najczęścej stosowanym kryterum do zakończena uczena sec jest spadek jakośc klasyfkacyjnej na zborze waldacyjnym. sec o najwyższej jakośc klasyfkacj na zborze waldacyjnym, por. rys. 5. Sec te zostały automatyczne wybrane przez program spośród sec RBF MLP. Wszystke analzowane sec składały sę z jednej warstwy ukrytej, sec RBF mały w nej ne węcej nż 24 neurony, a sec MLP ne węcej nż 15 neuronów. Najwyższą dokładność na zborze testującym uzyskała seć RBF z czterema neuronam w warstwe ukrytej. Najnższą dokładność mała seć RBF z dwoma ukrytym neuronam. Sec MLP charakteryzują sę wyższą stablnoścą wynków nż sec RBF. Dokładność sec MLP była zblżona do 4/5. Wysoka jakość klasyfkacyjna zbudowanych sec na zborach testujących pokazuje, że przy ch pomocy można z wysoką dokładnoścą prognozować stan konunktury. 5 UWAGI KOŃCOWE Rys. 5. Jakość sztucznych sec neuronowych na zborach uczącym, waldacyjnym testowym, na podstawe modułu Automatyczny projektant. Drugm modelem sec neuronowej wykorzystanym w nnejszej pracy jest seć o radalnych funkcjach bazowych (ang. Radal Bass Functon). Podstawowa różnca pomędzy secą MLP RBF polega na nnym sposobe dzałana neuronów. W sec MLP wartośc wejścowe są mnożone przez wag, dodawane przekształcane przez funkcję przejśca. W sec RBF wag zwązane z neuronem reprezentują współrzędne punktu. Interpretując wartośc wejść do neuronu jako współrzędne drugego punktu, można oblczyć odległość pomędzy obydwoma punktam. Przyjmując, że punkt określony przez wag jest centrum funkcj o welowymarowym rozkładze normalnym, można dokonać nelnowej transformacj odległośc punktu wejścowego od centrum. W ten sposób otrzymuje sę wyjśce neuronu w sec RBF. W rezultace obszar decyzyjny zostaje podzelony przy pomocy okręgów (hpersfer), podczas gdy w secach MLP podzał następuje przy pomocy prostych (płaszczyzn). Uczene sec RBF następuje z reguły szybcej nż analogcznej sec MLP, jednakże dzała ona wolnej wymaga wększych zasobów pamęc. Do budowy sec neuronowych wykorzystano Automatycznego projektanta sec w programe STATISTICA. Do prezentacj wybrano sedem W pracy opsano, jak można modelować pojęca gospodarcze poprzez wadomośc nternetowe. W perwszym kroku następuje pozyskane danych tekstowych z Internetu przetworzene ch do postac umożlwającej loścową analzę. W drugm kroku można skorzystać z technk opsu statystycznego do zrozumena dostępnych danych, bądź bezpośredno przejść do konstrukcj model prognostycznych. Proponowany sposób dzałana został zobrazowany na przykładze modelowana konunktury gospodarczej z wykorzystanem tytułów artykułów ekonomcznych dzennka Rzeczpospolta w latach Jednakże postępując analogczne, można spróbować zbadać nne pojęca ekonomczne (tj. bezroboce, nflacja, kurs walutowy, ndeks gełdowy). Jednocześne warto meć na uwadze, że postrzegane stanu konunktury jako dobra lub zła jest podejścem klasyfkacyjnym. Jeżel poprzez stan konunktury będzemy rozumeć pewną lczbę na os, to należałoby stosować podejśce prognostyczne. Przeprowadzone analzy statystyczne mały na celu odkryce nowych relacj w danych oraz sprawdzene, czy teksty są dobrym źródłem danych w modelowanu konunktury. Na wstępe spróbowano zmnejszyć lczbę słów opsujących mesące. Ze względu na nske współczynnk korelacj pomędzy słowam, analza czynnkowa ne pozwolła zmnejszyć lczby cech. Z tego powodu zastosowano analzę warancj Zastosowana metod statystycznych w badanach naukowych III StatSoft Polska

8 do wyznaczena słów występujących stotne częścej w okresach z jednym typem konunktury. Przy 5% pozome stotnośc znalezono 22 słowa znacząco różncowane przez konunkturę. Bardzo cekawe wynk przedstawają zbudowane drzewo klasyfkacyjne funkcja dyskrymnacyjna. Współczynnk stojące przy zmennych w funkcj dyskrymnacyjnej pokazują, w jak sposób poszczególne słowa wpływają na konunkturę. Natomast utworzone drzewo klasyfkacyjne pozwolło podzelć zbór mesęcy ze względu na konunkturę z dokładnoścą ponad 80% przy pomocy jedyne dwóch słów ( ożywene, rosnąć ). Następne porównano jakość sec neuronowych przy prognozowanu konunktury na zborze mesęcy neborącym udzału w uczenu sec. Średna dokładność 7 sec o najwyższej dokładnośc klasyfkacyjnej na zborze waldacyjnym wynosła na zborze testującym ponad 3/4, co wskazuje na potencjalne możlwośc prognozowana konunktury poprzez słowa z tytułów prasowych. Barerą w rozwoju proponowanej procedury dzałana pozostaje fakt, że przekształcając zdana w neuporządkowane zbory słów, zachowujemy jedyne pewne głęboke odczuca zwązane z czytanem tych słów, a tracmy praktyczne całą treść zdań. BIBLIOGRAFIA 1) Burda M., Wyplosz C.,(2000): Makroekonoma podręcznk europejsk PWE, Warszawa. 2) Barczyk R.,(2004): Teora praktyka poltyk antycyklcznej, AE, Poznań. 3) Cho V., Wutrch B., Zhang J., (1998): Text processng for classfcaton, Techncal report, The Hong Kong Unversty of Scence and Technology. 4) Gleason J.B., Ratner N.B., (2005): Psycholngwstyka, GWP, Gdańsk. 5) Kroha P., Baeza-Yates R.,(2004): Classfcaton of Stock Exchange News, Techncal Report, Engneerng School, Unversdad de Chle. 6) Lavrenko V., Schmll M., Lawre D., Oglve P., Jensen D., Allan J.,(2000): Language models for fnancal news recommendaton, Proceedngs of the 9th ICIKM. 7) Norvag K., Oyr R.,(2005): News Item Extracton for Text Mnng n Web Newspapers, Proceedngs of Internatonal Workshop on Challenges n Web Informaton Retreval and Integraton Zastosowana metod statystycznych w badanach naukowych III StatSoft Polska 2008

Analiza danych OGÓLNY SCHEMAT. http://zajecia.jakubw.pl/ Dane treningowe (znana decyzja) Klasyfikator. Dane testowe (znana decyzja)

Analiza danych OGÓLNY SCHEMAT. http://zajecia.jakubw.pl/ Dane treningowe (znana decyzja) Klasyfikator. Dane testowe (znana decyzja) Analza danych Dane trenngowe testowe. Algorytm k najblższych sąsadów. Jakub Wróblewsk jakubw@pjwstk.edu.pl http://zajeca.jakubw.pl/ OGÓLNY SCHEMAT Mamy dany zbór danych podzelony na klasy decyzyjne, oraz

Bardziej szczegółowo

KURS STATYSTYKA. Lekcja 6 Regresja i linie regresji ZADANIE DOMOWE. www.etrapez.pl Strona 1

KURS STATYSTYKA. Lekcja 6 Regresja i linie regresji ZADANIE DOMOWE. www.etrapez.pl Strona 1 KURS STATYSTYKA Lekcja 6 Regresja lne regresj ZADANIE DOMOWE www.etrapez.pl Strona 1 Część 1: TEST Zaznacz poprawną odpowedź (tylko jedna jest prawdzwa). Pytane 1 Funkcja regresj I rodzaju cechy Y zależnej

Bardziej szczegółowo

Zadane 1: Wyznacz średne ruchome 3-okresowe z następujących danych obrazujących zużyce energ elektrycznej [kwh] w pewnym zakładze w mesącach styczeń - lpec 1998 r.: 400; 410; 430; 40; 400; 380; 370. Zadane

Bardziej szczegółowo

SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODĄ PROPAGACJI ROZKŁADÓW

SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODĄ PROPAGACJI ROZKŁADÓW SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODĄ PROPAGACJI ROZKŁADÓW Stefan WÓJTOWICZ, Katarzyna BIERNAT ZAKŁAD METROLOGII I BADAŃ NIENISZCZĄCYCH INSTYTUT ELEKTROTECHNIKI ul. Pożaryskego 8, 04-703 Warszawa tel.

Bardziej szczegółowo

System Przeciwdziałania Powstawaniu Bezrobocia na Terenach Słabo Zurbanizowanych SPRAWOZDANIE Z BADAŃ Autor: Joanna Wójcik

System Przeciwdziałania Powstawaniu Bezrobocia na Terenach Słabo Zurbanizowanych SPRAWOZDANIE Z BADAŃ   Autor: Joanna Wójcik Opracowane w ramach projektu System Przecwdzałana Powstawanu Bezroboca na Terenach Słabo Zurbanzowanych ze środków Europejskego Funduszu Społecznego w ramach Incjatywy Wspólnotowej EQUAL PARTNERSTWO NA

Bardziej szczegółowo

Modele wieloczynnikowe. Modele wieloczynnikowe. Modele wieloczynnikowe ogólne. α β β β ε. Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 4.

Modele wieloczynnikowe. Modele wieloczynnikowe. Modele wieloczynnikowe ogólne. α β β β ε. Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 4. Modele weloczynnkowe Analza Zarządzane Portfelem cz. 4 Ogólne model weloczynnkowy można zapsać jako: (,...,,..., ) P f F F F = n Dr Katarzyna Kuzak lub (,...,,..., ) f F F F = n Modele weloczynnkowe Można

Bardziej szczegółowo

OPTYMALNE STRATEGIE INWESTYCYJNE PODEJŚCIE FUNDAMENTALNE OPTIMAL INVESTMENT STRATEGY FUNDAMENTAL ANALYSIS

OPTYMALNE STRATEGIE INWESTYCYJNE PODEJŚCIE FUNDAMENTALNE OPTIMAL INVESTMENT STRATEGY FUNDAMENTAL ANALYSIS ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Sera: ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE z. 68 Nr kol. 1905 Adranna MASTALERZ-KODZIS Unwersytet Ekonomczny w Katowcach OPTYMALNE STRATEGIE INWESTYCYJNE PODEJŚCIE FUNDAMENTALNE

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY I STUDIA. Zeszyt nr 286. Analiza dyskryminacyjna i regresja logistyczna w procesie oceny zdolności kredytowej przedsiębiorstw

MATERIAŁY I STUDIA. Zeszyt nr 286. Analiza dyskryminacyjna i regresja logistyczna w procesie oceny zdolności kredytowej przedsiębiorstw MATERIAŁY I STUDIA Zeszyt nr 86 Analza dyskrymnacyjna regresja logstyczna w procese oceny zdolnośc kredytowej przedsęborstw Robert Jagełło Warszawa, 0 r. Wstęp Robert Jagełło Narodowy Bank Polsk. Składam

Bardziej szczegółowo

Analiza porównawcza rozwoju wybranych banków komercyjnych w latach 2001 2009

Analiza porównawcza rozwoju wybranych banków komercyjnych w latach 2001 2009 Mara Konopka Katedra Ekonomk Organzacj Przedsęborstw Szkoła Główna Gospodarstwa Wejskego w Warszawe Analza porównawcza rozwoju wybranych banków komercyjnych w latach 2001 2009 Wstęp Polska prywatyzacja

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie się firm informatycznych jako nowych elementów struktury przestrzennej przemysłu

Kształtowanie się firm informatycznych jako nowych elementów struktury przestrzennej przemysłu PRACE KOMISJI GEOGRAFII PRZEMY SŁU Nr 7 WARSZAWA KRAKÓW 2004 Akadema Pedagogczna, Kraków Kształtowane sę frm nformatycznych jako nowych elementów struktury przestrzennej przemysłu Postępujący proces rozwoju

Bardziej szczegółowo

Analiza rodzajów skutków i krytyczności uszkodzeń FMECA/FMEA według MIL STD - 1629A

Analiza rodzajów skutków i krytyczności uszkodzeń FMECA/FMEA według MIL STD - 1629A Analza rodzajów skutków krytycznośc uszkodzeń FMECA/FMEA według MIL STD - 629A Celem analzy krytycznośc jest szeregowane potencjalnych rodzajów uszkodzeń zdentyfkowanych zgodne z zasadam FMEA na podstawe

Bardziej szczegółowo

BADANIE STABILNOŚCI WSPÓŁCZYNNIKA BETA AKCJI INDEKSU WIG20

BADANIE STABILNOŚCI WSPÓŁCZYNNIKA BETA AKCJI INDEKSU WIG20 Darusz Letkowsk Unwersytet Łódzk BADANIE STABILNOŚCI WSPÓŁCZYNNIKA BETA AKCJI INDEKSU WIG0 Wprowadzene Teora wyboru efektywnego portfela nwestycyjnego zaproponowana przez H. Markowtza oraz jej rozwnęca

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE ANALIZY HARMONICZNEJ DO OKREŚLENIA SIŁY I DŁUGOŚCI CYKLI GIEŁDOWYCH

ZASTOSOWANIE ANALIZY HARMONICZNEJ DO OKREŚLENIA SIŁY I DŁUGOŚCI CYKLI GIEŁDOWYCH Grzegorz PRZEKOTA ZESZYTY NAUKOWE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH ZASTOSOWANIE ANALIZY HARMONICZNEJ DO OKREŚLENIA SIŁY I DŁUGOŚCI CYKLI GIEŁDOWYCH Zarys treśc: W pracy podjęto problem dentyfkacj cykl gełdowych.

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCJA OPTYMALNYCH PORTFELI Z ZASTOSOWANIEM METOD ANALIZY FUNDAMENTALNEJ UJĘCIE DYNAMICZNE

KONSTRUKCJA OPTYMALNYCH PORTFELI Z ZASTOSOWANIEM METOD ANALIZY FUNDAMENTALNEJ UJĘCIE DYNAMICZNE Adranna Mastalerz-Kodzs Unwersytet Ekonomczny w Katowcach KONSTRUKCJA OPTYMALNYCH PORTFELI Z ZASTOSOWANIEM METOD ANALIZY FUNDAMENTALNEJ UJĘCIE DYNAMICZNE Wprowadzene W dzałalnośc nstytucj fnansowych, takch

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu: Typowe dane. Jednoczynnikowa Analiza wariancji. Zasada: porównać zmienność pomiędzy i wewnątrz grup

Plan wykładu: Typowe dane. Jednoczynnikowa Analiza wariancji. Zasada: porównać zmienność pomiędzy i wewnątrz grup Jednoczynnkowa Analza Waranc (ANOVA) Wykład 11 Przypomnene: wykłady zadana kursu były zaczerpnęte z podręcznków: Statystyka dla studentów kerunków techncznych przyrodnczych, J. Koronack, J. Melnczuk, WNT

Bardziej szczegółowo

KRZYWA BÉZIERA TWORZENIE I WIZUALIZACJA KRZYWYCH PARAMETRYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE KRZYWEJ BÉZIERA

KRZYWA BÉZIERA TWORZENIE I WIZUALIZACJA KRZYWYCH PARAMETRYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE KRZYWEJ BÉZIERA KRZYWA BÉZIERA TWORZENIE I WIZUALIZACJA KRZYWYCH PARAMETRYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE KRZYWEJ BÉZIERA Krzysztof Serżęga Wyższa Szkoła Informatyk Zarządzana w Rzeszowe Streszczene Artykuł porusza temat zwązany

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 10. Metody eksploracji danych

Ćwiczenie 10. Metody eksploracji danych Ćwczene 10. Metody eksploracj danych Grupowane (Clusterng) 1. Zadane grupowana Grupowane (ang. clusterng) oznacza grupowane rekordów, obserwacj lub przypadków w klasy podobnych obektów. Grupa (ang. cluster)

Bardziej szczegółowo

Portfele zawierające walor pozbawiony ryzyka. Elementy teorii rynku kapitałowego

Portfele zawierające walor pozbawiony ryzyka. Elementy teorii rynku kapitałowego Portel nwestycyjny ćwczena Na podst. Wtold Jurek: Konstrukcja analza rozdzał 5 dr chał Konopczyńsk Portele zawerające walor pozbawony ryzyka. lementy teor rynku kaptałowego 1. Pożyczane penędzy amy dwa

Bardziej szczegółowo

KURS STATYSTYKA. Lekcja 1 Statystyka opisowa ZADANIE DOMOWE. www.etrapez.pl Strona 1

KURS STATYSTYKA. Lekcja 1 Statystyka opisowa ZADANIE DOMOWE. www.etrapez.pl Strona 1 KURS STATYSTYKA Lekcja 1 Statystyka opsowa ZADANIE DOMOWE www.etrapez.pl Strona 1 Część 1: TEST Zaznacz poprawną odpowedź (tylko jedna jest prawdzwa). Pytane 1 W statystyce opsowej mamy pełne nformacje

Bardziej szczegółowo

Problemy jednoczesnego testowania wielu hipotez statystycznych i ich zastosowania w analizie mikromacierzy DNA

Problemy jednoczesnego testowania wielu hipotez statystycznych i ich zastosowania w analizie mikromacierzy DNA Problemy jednoczesnego testowana welu hpotez statystycznych ch zastosowana w analze mkromacerzy DNA Konrad Furmańczyk Katedra Zastosowań Matematyk SGGW Plan referatu Testowane w analze mkromacerzy DNA

Bardziej szczegółowo

Proces narodzin i śmierci

Proces narodzin i śmierci Proces narodzn śmerc Jeżel w ewnej oulacj nowe osobnk ojawają sę w sosób losowy, rzy czym gęstość zdarzeń na jednostkę czasu jest stała w czase wynos λ, oraz lczba osobnków n, które ojawły sę od chwl do

Bardziej szczegółowo

Analiza korelacji i regresji

Analiza korelacji i regresji Analza korelacj regresj Zad. Pewen zakład produkcyjny zatrudna pracownków fzycznych. Ich wydajność pracy (Y w szt./h) oraz mesęczne wynagrodzene (X w tys. zł) przedstawa ponższa tabela: Pracownk y x A

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE SPRZEDAŻY Z ZASTOSOWANIEM ROZKŁADU GAMMA Z KOREKCJĄ ZE WZGLĘDU NA WAHANIA SEZONOWE

PROGNOZOWANIE SPRZEDAŻY Z ZASTOSOWANIEM ROZKŁADU GAMMA Z KOREKCJĄ ZE WZGLĘDU NA WAHANIA SEZONOWE STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 36 Krzysztof Dmytrów * Marusz Doszyń ** Unwersytet Szczecńsk PROGNOZOWANIE SPRZEDAŻY Z ZASTOSOWANIEM ROZKŁADU GAMMA Z KOREKCJĄ ZE WZGLĘDU NA

Bardziej szczegółowo

PROSTO O DOPASOWANIU PROSTYCH, CZYLI ANALIZA REGRESJI LINIOWEJ W PRAKTYCE

PROSTO O DOPASOWANIU PROSTYCH, CZYLI ANALIZA REGRESJI LINIOWEJ W PRAKTYCE PROSTO O DOPASOWANIU PROSTYCH, CZYLI ANALIZA REGRESJI LINIOWEJ W PRAKTYCE Janusz Wątroba, StatSoft Polska Sp. z o.o. W nemal wszystkch dzedznach badań emprycznych mamy do czynena ze złożonoścą zjawsk procesów.

Bardziej szczegółowo

METODY PLANOWANIA EKSPERYMENTÓW. dr hab. inż. Mariusz B. Bogacki

METODY PLANOWANIA EKSPERYMENTÓW. dr hab. inż. Mariusz B. Bogacki Metody Planowana Eksperymentów Rozdzał 1. Strona 1 z 14 METODY PLANOWANIA EKSPERYMENTÓW dr hab. nż. Marusz B. Bogack Marusz.Bogack@put.poznan.pl www.fct.put.poznan.pl/cv23.htm Marusz B. Bogack 1 Metody

Bardziej szczegółowo

Za: Stanisław Latoś, Niwelacja trygonometryczna, [w:] Ćwiczenia z geodezji II [red.] J. Beluch

Za: Stanisław Latoś, Niwelacja trygonometryczna, [w:] Ćwiczenia z geodezji II [red.] J. Beluch Za: Stansław Latoś, Nwelacja trygonometryczna, [w:] Ćwczena z geodezj II [red.] J. eluch 6.1. Ogólne zasady nwelacj trygonometrycznej. Wprowadzene Nwelacja trygonometryczna, zwana równeż trygonometrycznym

Bardziej szczegółowo

PRZESTRZENNE ZRÓŻNICOWANIE WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW POZIOMU ŻYCIA MIESZKAŃCÓW MIAST ŚREDNIEJ WIELKOŚCI A SYSTEM LOGISTYCZNY MIASTA 1

PRZESTRZENNE ZRÓŻNICOWANIE WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW POZIOMU ŻYCIA MIESZKAŃCÓW MIAST ŚREDNIEJ WIELKOŚCI A SYSTEM LOGISTYCZNY MIASTA 1 METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XI/2, 2010, str. 102 111 PRZESTRZENNE ZRÓŻNICOWANIE WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW POZIOMU ŻYCIA MIESZKAŃCÓW MIAST ŚREDNIEJ WIELKOŚCI A SYSTEM LOGISTYCZNY MIASTA 1

Bardziej szczegółowo

NAFTA-GAZ marzec 2011 ROK LXVII. Wprowadzenie. Tadeusz Kwilosz

NAFTA-GAZ marzec 2011 ROK LXVII. Wprowadzenie. Tadeusz Kwilosz NAFTA-GAZ marzec 2011 ROK LXVII Tadeusz Kwlosz Instytut Nafty Gazu, Oddzał Krosno Zastosowane metody statystycznej do oszacowana zapasu strategcznego PMG, z uwzględnenem nepewnośc wyznaczena parametrów

Bardziej szczegółowo

Hipotezy o istotności oszacowao parametrów zmiennych objaśniających ˆ ) ˆ

Hipotezy o istotności oszacowao parametrów zmiennych objaśniających ˆ ) ˆ WERYFIKACJA HIPOTEZY O ISTOTNOŚCI OCEN PARAMETRÓW STRUKTURALNYCH MODELU Hpoezy o sonośc oszacowao paramerów zmennych objaśnających Tesowane sonośc paramerów zmennych objaśnających sprowadza sę do nasępującego

Bardziej szczegółowo

2012-10-11. Definicje ogólne

2012-10-11. Definicje ogólne 0-0- Defncje ogólne Logstyka nauka o przepływe surowców produktów gotowych rodowód wojskowy Utrzyywane zapasów koszty zwązane.n. z zarożene kaptału Brak w dostawach koszty zwązane.n. z przestoje w produkcj

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW UZYSKANYCH ZA POMOCĄ MIAR SYNTETYCZNYCH: M ORAZ PRZY ZASTOSOWANIU METODY UNITARYZACJI ZEROWANEJ

ANALIZA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW UZYSKANYCH ZA POMOCĄ MIAR SYNTETYCZNYCH: M ORAZ PRZY ZASTOSOWANIU METODY UNITARYZACJI ZEROWANEJ METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XVI/3, 2015, str. 248 257 ANALIZA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW UZYSKANYCH ZA POMOCĄ MIAR SYNTETYCZNYCH: M ORAZ PRZY ZASTOSOWANIU METODY UNITARYZACJI ZEROWANEJ Sławomr

Bardziej szczegółowo

Zapis informacji, systemy pozycyjne 1. Literatura Jerzy Grębosz, Symfonia C++ standard. Harvey M. Deitl, Paul J. Deitl, Arkana C++. Programowanie.

Zapis informacji, systemy pozycyjne 1. Literatura Jerzy Grębosz, Symfonia C++ standard. Harvey M. Deitl, Paul J. Deitl, Arkana C++. Programowanie. Zaps nformacj, systemy pozycyjne 1 Lteratura Jerzy Grębosz, Symfona C++ standard. Harvey M. Detl, Paul J. Detl, Arkana C++. Programowane. Zaps nformacj w komputerach Wszystke elementy danych przetwarzane

Bardziej szczegółowo

Metody predykcji analiza regresji

Metody predykcji analiza regresji Metody predykcj analza regresj TPD 008/009 JERZY STEFANOWSKI Instytut Informatyk Poltechnka Poznańska Przebeg wykładu. Predykcja z wykorzystanem analzy regresj.. Przypomnene wadomośc z poprzednch przedmotów..

Bardziej szczegółowo

WikiWS For Business Sharks

WikiWS For Business Sharks WkWS For Busness Sharks Ops zadana konkursowego Zadane Opracowane algorytmu automatyczne przetwarzającego zdjęce odręczne narysowanego dagramu na tablcy lub kartce do postac wektorowej zapsanej w formace

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane metody numeryczne Komputerowa analiza zagadnień różniczkowych 1. Układy równań liniowych

Zaawansowane metody numeryczne Komputerowa analiza zagadnień różniczkowych 1. Układy równań liniowych Zaawansowane metody numeryczne Komputerowa analza zagadneń różnczkowych 1. Układy równań lnowych P. F. Góra http://th-www.f.uj.edu.pl/zfs/gora/ semestr letn 2006/07 Podstawowe fakty Równane Ax = b, x,

Bardziej szczegółowo

WSKAŹNIK OCENY HIC SAMOCHODU OSOBOWEGO W ASPEKCIE BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO

WSKAŹNIK OCENY HIC SAMOCHODU OSOBOWEGO W ASPEKCIE BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO WSKAŹNIK OCENY SAMOCHODU OSOBOWEGO W ASPEKCIE BEZPIECZEŃSTWA RUCHU DROGOWEGO Dagmara KARBOWNICZEK 1, Kazmerz LEJDA, Ruch cała człoweka w samochodze podczas wypadku drogowego zależy od sztywnośc nadwoza

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA WYMIARU ORAZ WYSOKOŚĆ EMERYTURY USTALANEJ NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH

PODSTAWA WYMIARU ORAZ WYSOKOŚĆ EMERYTURY USTALANEJ NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH PODSTAWA WYMIARU ORAZ WYSOKOŚĆ EMERYTURY USTALANEJ NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH Z a k ł a d U b e z p e c z e ń S p o ł e c z n y c h Wprowadzene Nnejsza ulotka adresowana jest zarówno do osób dopero ubegających

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WPŁYWU OBSERWACJI NIETYPOWYCH NA WYNIKI MODELOWANIA REGIONALNEJ WYDAJNOŚCI PRACY

ANALIZA WPŁYWU OBSERWACJI NIETYPOWYCH NA WYNIKI MODELOWANIA REGIONALNEJ WYDAJNOŚCI PRACY STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 36, T. 1 Barbara Batóg *, Jacek Batóg ** Unwersytet Szczecńsk ANALIZA WPŁYWU OBSERWACJI NIETYPOWYCH NA WYNIKI MODELOWANIA REGIONALNEJ WYDAJNOŚCI

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA REGIONALNA

STATYSTYKA REGIONALNA ЕЗЮМЕ В,. Т (,,.),. В, 2010. щ,. В -,. STATYSTYKA REGIONALNA Paweł DYKAS Zróżncowane rozwoju powatów w woj. małopolskm W artykule podjęto próbę analzy rozwoju ekonomcznego powatów w woj. małopolskm, wykorzystując

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie wielowymiarowej analizy porównawczej w doborze spó³ek do portfela inwestycyjnego Zastosowanie wielowymiarowej analizy porównawczej...

Zastosowanie wielowymiarowej analizy porównawczej w doborze spó³ek do portfela inwestycyjnego Zastosowanie wielowymiarowej analizy porównawczej... Adam Waszkowsk * Adam Waszkowsk Zastosowane welowymarowej analzy porównawczej w doborze spó³ek do portfela nwestycyjnego Zastosowane welowymarowej analzy porównawczej... Wstêp Na warszawskej Ge³dze Paperów

Bardziej szczegółowo

OeconomiA copernicana 2013 Nr 3. Modele ekonometryczne w opisie wartości rezydualnej inwestycji

OeconomiA copernicana 2013 Nr 3. Modele ekonometryczne w opisie wartości rezydualnej inwestycji OeconomA coperncana 2013 Nr 3 ISSN 2083-1277, (Onlne) ISSN 2353-1827 http://www.oeconoma.coperncana.umk.pl/ Klber P., Stefańsk A. (2003), Modele ekonometryczne w opse wartośc rezydualnej nwestycj, Oeconoma

Bardziej szczegółowo

Proste modele ze złożonym zachowaniem czyli o chaosie

Proste modele ze złożonym zachowaniem czyli o chaosie Proste modele ze złożonym zachowanem czyl o chaose 29 kwetna 2014 Komputer jest narzędzem coraz częścej stosowanym przez naukowców do ukazywana skrzętne ukrywanych przez naturę tajemnc. Symulacja, obok

Bardziej szczegółowo

± Δ. Podstawowe pojęcia procesu pomiarowego. x rzeczywiste. Określenie jakości poznania rzeczywistości

± Δ. Podstawowe pojęcia procesu pomiarowego. x rzeczywiste. Określenie jakości poznania rzeczywistości Podstawowe pojęca procesu pomarowego kreślene jakośc poznana rzeczywstośc Δ zmerzone rzeczywste 17 9 Zalety stosowana elektrycznych przyrządów 1/ 1. możlwość budowy czujnków zamenających werne każdą welkość

Bardziej szczegółowo

EKONOMETRIA I Spotkanie 1, dn. 05.10.2010

EKONOMETRIA I Spotkanie 1, dn. 05.10.2010 EKONOMETRIA I Spotkane, dn. 5..2 Dr Katarzyna Beń Program ramowy: http://www.sgh.waw.pl/nstytuty/e/oferta_dydaktyczna/ekonometra_stacjonarne_nest acjonarne/ Zadana, dane do zadań, ważne nformacje: http://www.e-sgh.pl/ben/ekonometra

Bardziej szczegółowo

Minister Edukacji Narodowej Pani Katarzyna HALL Ministerstwo Edukacji Narodowej al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa Dnia 03 czerwca 2009 r.

Minister Edukacji Narodowej Pani Katarzyna HALL Ministerstwo Edukacji Narodowej al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa Dnia 03 czerwca 2009 r. Mnster Edukacj arodowej Pan Katarzyna HALL Mnsterstwo Edukacj arodowej al. J. Ch. Szucha 25 00-918 arszawa Dna 03 czerwca 2009 r. TEMAT: Propozycja zmany art. 30a ustawy Karta auczycela w forme lstu otwartego

Bardziej szczegółowo

Piesi jako ofiary śmiertelnych wypadków analiza kryminalistyczna

Piesi jako ofiary śmiertelnych wypadków analiza kryminalistyczna Pes jako ofary śmertelnych wypadków analza krymnalstyczna Potr Kodryck, Monka Kodrycka Pozom bezpeczeństwa ruchu drogowego klasyfkuje Polskę na jednym z ostatnch mejsc wśród krajów europejskch. Wskaźnk

Bardziej szczegółowo

Sieci Neuronowe 1 Michał Bereta

Sieci Neuronowe 1 Michał Bereta Wprowadzene Zagadnena Sztucznej Intelgencj laboratorum Sec Neuronowe 1 Mchał Bereta Sztuczne sec neuronowe można postrzegać jako modele matematyczne, które swoje wzorce wywodzą z bolog obserwacj ludzkch

Bardziej szczegółowo

STATECZNOŚĆ SKARP. α - kąt nachylenia skarpy [ o ], φ - kąt tarcia wewnętrznego gruntu [ o ],

STATECZNOŚĆ SKARP. α - kąt nachylenia skarpy [ o ], φ - kąt tarcia wewnętrznego gruntu [ o ], STATECZNOŚĆ SKARP W przypadku obektu wykonanego z gruntów nespostych zaprojektowane bezpecznego nachylena skarp sprowadza sę do przekształcena wzoru na współczynnk statecznośc do postac: tgφ tgα = n gdze:

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Borowski Zastosowanie metody wideł cenowych w analizie technicznej

Krzysztof Borowski Zastosowanie metody wideł cenowych w analizie technicznej Krzysztof Borowsk Zastosowane metody wdeł cenowych w analze technczne Wprowadzene Metoda wdeł cenowych została perwszy raz ogłoszona przez Alana Andrewsa 1 w roku 1960. Trzy lne wchodzące w skład metody

Bardziej szczegółowo

5. OPTYMALIZACJA GRAFOWO-SIECIOWA

5. OPTYMALIZACJA GRAFOWO-SIECIOWA . OPTYMALIZACJA GRAFOWO-SIECIOWA Defncja grafu Pod pojęcem grafu G rozumemy następującą dwójkę uporządkowaną (defncja grafu Berge a): (.) G W,U gdze: W zbór werzchołków grafu, U zbór łuków grafu, U W W,

Bardziej szczegółowo

STARE A NOWE KRAJE UE KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO EKSPORTU

STARE A NOWE KRAJE UE KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO EKSPORTU Ewa Szymank Katedra Teor Ekonom Akadema Ekonomczna w Krakowe ul. Rakowcka 27, 31-510 Kraków STARE A NOWE KRAJE UE KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO EKSPORTU Abstrakt Artykuł przedstawa wynk badań konkurencyjnośc

Bardziej szczegółowo

Teoria niepewności pomiaru (Rachunek niepewności pomiaru) Rodzaje błędów pomiaru

Teoria niepewności pomiaru (Rachunek niepewności pomiaru) Rodzaje błędów pomiaru Pomary fzyczne - dokonywane tylko ze skończoną dokładnoścą. Powodem - nedoskonałość przyrządów pomarowych neprecyzyjność naszych zmysłów borących udzał w obserwacjach. Podawane samego tylko wynku pomaru

Bardziej szczegółowo

Sztuczne sieci neuronowe

Sztuczne sieci neuronowe Sztuczne sec neuronowe Jerzy Stefanowsk Plan wykładu 1. Wprowadzene 2. Model sztucznego neuronu. 3. Topologe sec neuronowych 4. Reguły uczena sec neuronowych. 5. Klasyfkaca sec neuronowych. 6. Sec warstwowe

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY ROLNICTWA ŚWIATOWEGO

PROBLEMY ROLNICTWA ŚWIATOWEGO Zeszyty Naukowe Szkoły Głównej Gospodarstwa Wejskego w Warszawe PROBLEMY ROLNICTWA ŚWIATOWEGO Tom 12 (XXVII) Zeszyt 4 Wydawnctwo SGGW Warszawa 2012 Elżbeta Kacperska 1 Katedra Ekonomk Rolnctwa Mędzynarodowych

Bardziej szczegółowo

Podstawy statystyczne i uniwersalna funkcjonalność scoringu

Podstawy statystyczne i uniwersalna funkcjonalność scoringu Podstawy statystyczne unwersalna funkcjonalność scorngu Leszek Boguszewsk Barbara Gelńska Przy Katedrze Statystyk Unwersytetu Gdańskego II edycja Konferencj Naukowej Interdyscyplnarne wykorzystane metod

Bardziej szczegółowo

dy dx stąd w przybliżeniu: y

dy dx stąd w przybliżeniu: y Przykłady do funkcj nelnowych funkcj Törnqusta Proszę sprawdzć uzasadnć, które z podanych zdań są prawdzwe, a które fałszywe: Przykład 1. Mesęczne wydatk na warzywa (y, w jednostkach penężnych, jp) w zależnośc

Bardziej szczegółowo

Problematyka walidacji metod badań w przemyśle naftowym na przykładzie benzyn silnikowych

Problematyka walidacji metod badań w przemyśle naftowym na przykładzie benzyn silnikowych NAFTA-GAZ luty 013 ROK LXIX Zygmunt Burnus Instytut Nafty Gazu, Kraków Problematyka waldacj metod badań w przemyśle naftowym na przykładze benzyn slnkowych Wprowadzene Waldacja metody badawczej to szereg

Bardziej szczegółowo

ZASADA ZACHOWANIA MOMENTU PĘDU: PODSTAWY DYNAMIKI BRYŁY SZTYWNEJ

ZASADA ZACHOWANIA MOMENTU PĘDU: PODSTAWY DYNAMIKI BRYŁY SZTYWNEJ ZASADA ZACHOWANIA MOMENTU PĘDU: PODSTAWY DYNAMIKI BYŁY SZTYWNEJ 1. Welkośc w uchu obotowym. Moment pędu moment sły 3. Zasada zachowana momentu pędu 4. uch obotowy były sztywnej względem ustalonej os -II

Bardziej szczegółowo

Model IS-LM-BP. Model IS-LM-BP jest wersją modelu ISLM w gospodarce otwartej. Pokazuje on zatem jak

Model IS-LM-BP. Model IS-LM-BP jest wersją modelu ISLM w gospodarce otwartej. Pokazuje on zatem jak Ćwczena z Makroekonom II Model IS-LM- Model IS-LM- jest wersją modelu ISLM w gospodarce otwartej. Pokazuje on zatem jak gospodarka taka zachowuje sę w krótkm okrese, w efekce dzałań podejmowanych w ramach

Bardziej szczegółowo

Regulacje i sądownictwo przeszkody w konkurencji między firmami w Europie Środkowej i Wschodniej

Regulacje i sądownictwo przeszkody w konkurencji między firmami w Europie Środkowej i Wschodniej Łukasz Goczek * Regulacje sądownctwo przeszkody w konkurencj mędzy frmam w Europe Środkowej Wschodnej Wstęp Celem artykułu jest analza przeszkód dla konkurencj pomędzy frmam w Europe Środkowej Wschodnej.

Bardziej szczegółowo

O PEWNYM MODELU POZWALAJĄCYM IDENTYFIKOWAĆ K NAJBARDZIEJ PODEJRZANYCH REKORDÓW W ZBIORZE DANYCH KSIĘGOWYCH W PROCESIE WYKRYWANIA OSZUSTW FINANSOWYCH

O PEWNYM MODELU POZWALAJĄCYM IDENTYFIKOWAĆ K NAJBARDZIEJ PODEJRZANYCH REKORDÓW W ZBIORZE DANYCH KSIĘGOWYCH W PROCESIE WYKRYWANIA OSZUSTW FINANSOWYCH Mateusz Baryła Unwersytet Ekonomczny w Krakowe O PEWNYM MODELU POZWALAJĄCYM IDENTYFIKOWAĆ K NAJBARDZIEJ PODEJRZANYCH REKORDÓW W ZBIORZE DANYCH KSIĘGOWYCH W PROCESIE WYKRYWANIA OSZUSTW FINANSOWYCH Wprowadzene

Bardziej szczegółowo

Ocena jakościowo-cenowych strategii konkurowania w polskim handlu produktami rolno-spożywczymi. dr Iwona Szczepaniak

Ocena jakościowo-cenowych strategii konkurowania w polskim handlu produktami rolno-spożywczymi. dr Iwona Szczepaniak Ocena jakoścowo-cenowych strateg konkurowana w polskm handlu produktam rolno-spożywczym dr Iwona Szczepanak Ekonomczne, społeczne nstytucjonalne czynnk wzrostu w sektorze rolno-spożywczym w Europe Cechocnek,

Bardziej szczegółowo

Analiza modyfikacji systemów bonus-malus w ubezpieczeniach komunikacyjnych AC na przykładzie wybranego zakładu ubezpieczeń

Analiza modyfikacji systemów bonus-malus w ubezpieczeniach komunikacyjnych AC na przykładzie wybranego zakładu ubezpieczeń Analza modyfkacj systemów bonus-malus Ewa Łazuka Klauda Stępkowska Analza modyfkacj systemów bonus-malus w ubezpeczenach komunkacyjnych AC na przykładze wybranego zakładu ubezpeczeń Tematyka przedstawonego

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIA METOD MATEMATYCZNYCH W EKONOMII I ZARZĄDZANIU

ZASTOSOWANIA METOD MATEMATYCZNYCH W EKONOMII I ZARZĄDZANIU ZASTOSOWANIA METOD MATEMATYCZNYCH W EKONOMII I ZARZĄDZANIU Studa Ekonomczne ZESZYTY NAUKOWE WYDZIAŁOWE UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO W KATOWICACH ZASTOSOWANIA METOD MATEMATYCZNYCH W EKONOMII I ZARZĄDZANIU

Bardziej szczegółowo

Model ISLM. Inwestycje - w modelu ISLM przyjmujemy, że inwestycje przyjmują postać funkcji liniowej:

Model ISLM. Inwestycje - w modelu ISLM przyjmujemy, że inwestycje przyjmują postać funkcji liniowej: dr Bartłomej Rokck Ćwczena z Makroekonom I Model ISLM Podstawowe założena modelu: penądz odgrywa ważną rolę przy determnowanu pozomu dochodu zatrudnena nwestycje ne mają charakteru autonomcznego, a ch

Bardziej szczegółowo

Analiza ryzyka jako instrument zarządzania środowiskiem

Analiza ryzyka jako instrument zarządzania środowiskiem WARSZTATY 2003 z cyklu Zagrożena naturalne w górnctwe Mat. Symp. str. 461 466 Elżbeta PILECKA, Małgorzata SZCZEPAŃSKA Instytut Gospodark Surowcam Mneralnym Energą PAN, Kraków Analza ryzyka jako nstrument

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE CZASU MIESZANIA WIELOSKŁADNIKOWEGO UKŁADU ZIARNISTEGO PODCZAS MIESZANIA Z RECYRKULACJĄ SKŁADNIKÓW

OKREŚLENIE CZASU MIESZANIA WIELOSKŁADNIKOWEGO UKŁADU ZIARNISTEGO PODCZAS MIESZANIA Z RECYRKULACJĄ SKŁADNIKÓW Inżynera Rolncza 8(96)/2007 OKREŚLENIE CZASU MIESZANIA WIELOSKŁADNIKOWEGO UKŁADU ZIARNISTEGO PODCZAS MIESZANIA Z RECYRKULACJĄ SKŁADNIKÓW Jolanta Królczyk, Marek Tukendorf Katedra Technk Rolnczej Leśnej,

Bardziej szczegółowo

ZRÓŻNICOWANIE ROZWOJU EKONOMICZNEGO POWIATÓW POLSKI WSCHODNIEJ

ZRÓŻNICOWANIE ROZWOJU EKONOMICZNEGO POWIATÓW POLSKI WSCHODNIEJ Studa Materały. Mscellanea Oeconomcae Rok 19, Nr 4/2015, tom I Wydzał Zarządzana Admnstracj Unwersytetu Jana Kochanowskego w Kelcach Zntegrowane podejśce do spójnośc rola statystyk publcznej Paweł Dykas

Bardziej szczegółowo

Wykład IX Optymalizacja i minimalizacja funkcji

Wykład IX Optymalizacja i minimalizacja funkcji Wykład IX Optymalzacja mnmalzacja funkcj Postawene zadana podstawowe dee jego rozwązana Proste metody mnmalzacj Metody teracj z wykorzystanem perwszej pochodnej Metody teracj z wykorzystanem drugej pochodnej

Bardziej szczegółowo

8. Optymalizacja decyzji inwestycyjnych

8. Optymalizacja decyzji inwestycyjnych dr nż. Zbgnew Tarapata: Optymalzacja decyzj nwestycyjnych, cz.ii 8. Optymalzacja decyzj nwestycyjnych W rozdzale 8, część I przedstawono elementarne nformacje dotyczące metod oceny decyzj nwestycyjnych.

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji 14 wiosna

Regulamin promocji 14 wiosna promocja_14_wosna strona 1/5 Regulamn promocj 14 wosna 1. Organzatorem promocj 14 wosna, zwanej dalej promocją, jest JPK Jarosław Paweł Krzymn, zwany dalej JPK. 2. Promocja trwa od 01 lutego 2014 do 30

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 1C KARTA USŁUGI Utrzymanie Systemu Kopii Zapasowych (USKZ)

ZAŁĄCZNIK NR 1C KARTA USŁUGI Utrzymanie Systemu Kopii Zapasowych (USKZ) Załącznk nr 1C do Umowy nr.. z dna.2014 r. ZAŁĄCZNIK NR 1C KARTA USŁUGI Utrzymane Systemu Kop Zapasowych (USKZ) 1 INFORMACJE DOTYCZĄCE USŁUGI 1.1 CEL USŁUGI: W ramach Usług Usługodawca zobowązany jest

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU ARCHITEKTURY SIECI NEURONOWYCH - FINANSOWE CZY BŁ DU PROGNOZY

KRYTERIA WYBORU ARCHITEKTURY SIECI NEURONOWYCH - FINANSOWE CZY BŁ DU PROGNOZY KRYTERIA WYBORU ARCHITEKTURY SIECI NEURONOWYCH - FINANSOWE CZY BŁDU PROGNOZY HENRYK MARJAK Zachodnopomorsk Unwersytet Technologczny w Szczecne Streszczene Klasyczne podejce do zastosowana sec neuronowych

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 2(88)/2012

ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW 2(88)/2012 ZESZYTY NAUKOWE INSTYTUTU POJAZDÓW (88)/01 Hubert Sar, Potr Fundowcz 1 WYZNACZANIE ASOWEGO OENTU BEZWŁADNOŚCI WZGLĘDE OSI PIONOWEJ DLA SAOCHODU TYPU VAN NA PODSTAWIE WZORU EPIRYCZNEGO 1. Wstęp asowy moment

Bardziej szczegółowo

Wpływ płynności obrotu na kształtowanie się stopy zwrotu z akcji notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie

Wpływ płynności obrotu na kształtowanie się stopy zwrotu z akcji notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie Agata Gnadkowska * Wpływ płynnośc obrotu na kształtowane sę stopy zwrotu z akcj notowanych na Gełdze Paperów Wartoścowych w Warszawe Wstęp Płynność aktywów na rynku kaptałowym rozumana jest przez nwestorów

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PORTFELA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH ZA POMOCĄ METODY AHP

WYBÓR PORTFELA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH ZA POMOCĄ METODY AHP Ewa Pośpech Unwersytet Ekonomczny w Katowcach Wydzał Zarządzana Katedra Matematyk posp@ue.katowce.pl WYBÓR PORTFELA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH ZA POMOCĄ METODY AHP Streszczene: W artykule rozważano zagadnene

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE TARYFA DLA ZBIOROWEGO ZAOPATRZENIA W WODĘ I ZBIOROWEGO ODPROWADZANIA ŚCIEKÓW. Taryfa obowiązuje od 01.01.2014 do 31.12.

OGŁOSZENIE TARYFA DLA ZBIOROWEGO ZAOPATRZENIA W WODĘ I ZBIOROWEGO ODPROWADZANIA ŚCIEKÓW. Taryfa obowiązuje od 01.01.2014 do 31.12. OGŁOSZENIE Zgodne z Uchwałą Nr XXXIII/421/2013 Rady Mejskej w Busku-Zdroju z dna 14 lstopada 2013 r. w sprawe zatwerdzena taryf za zborowe zaopatrzene w wodę zborowe odprowadzane śceków dla Mejskego Przedsęborstwa

Bardziej szczegółowo

WERYFIKACJA EKONOMETRYCZNA MODELU CAPM II RODZAJU DLA RÓŻNYCH HORYZONTÓW STÓP ZWROTU I PORTFELI RYNKOWYCH

WERYFIKACJA EKONOMETRYCZNA MODELU CAPM II RODZAJU DLA RÓŻNYCH HORYZONTÓW STÓP ZWROTU I PORTFELI RYNKOWYCH SCRIPTA COMENIANA LESNENSIA PWSZ m. J. A. Komeńskego w Leszne R o k 0 0 8, n r 6 TOMASZ ŚWIST* WERYFIKACJA EKONOMETRYCZNA MODELU CAPM II RODZAJU DLA RÓŻNYCH HORYZONTÓW STÓP ZWROTU I PORTFELI RYNKOWYCH

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA WARTOŚCI POLA MAGNETYCZNEGO W POBLIŻU LINII NAPOWIETRZNEJ Z WYKORZYSTANIEM ALGORYTMU GENETYCZNEGO

OPTYMALIZACJA WARTOŚCI POLA MAGNETYCZNEGO W POBLIŻU LINII NAPOWIETRZNEJ Z WYKORZYSTANIEM ALGORYTMU GENETYCZNEGO POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 81 Electrcal Engneerng 015 Mkołaj KSIĄŻKIEWICZ* OPTYMALIZACJA WARTOŚCI POLA MAGNETYCZNEGO W POLIŻU LINII NAPOWIETRZNEJ Z WYKORZYSTANIEM ALGORYTMU

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji upalne lato 2014 2.0

Regulamin promocji upalne lato 2014 2.0 upalne lato 2014 2.0 strona 1/5 Regulamn promocj upalne lato 2014 2.0 1. Organzatorem promocj upalne lato 2014 2.0, zwanej dalej promocją, jest JPK Jarosław Paweł Krzymn, zwany dalej JPK. 2. Promocja trwa

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE LICZBY SZKÓD W UBEZPIECZENIACH KOMUNIKACYJNYCH W PRZYPADKU WYSTĘPOWANIA DUŻEJ LICZBY ZER, Z WYKORZYSTANIEM PROCEDURY KROSWALIDACJI

MODELOWANIE LICZBY SZKÓD W UBEZPIECZENIACH KOMUNIKACYJNYCH W PRZYPADKU WYSTĘPOWANIA DUŻEJ LICZBY ZER, Z WYKORZYSTANIEM PROCEDURY KROSWALIDACJI Alcja Wolny-Domnak Unwersytet Ekonomczny w Katowcach MODELOWANIE LICZBY SZKÓD W UBEZPIECZENIACH KOMUNIKACYJNYCH W PRZYPADKU WYSTĘPOWANIA DUŻEJ LICZBY ZER, Z WYKORZYSTANIEM PROCEDURY KROSWALIDACJI Wprowadzene

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Sieci Neuronowych Sieci rekurencyjne

Wprowadzenie do Sieci Neuronowych Sieci rekurencyjne Wprowadzene do Sec Neuronowych Sec rekurencyjne M. Czoków, J. Persa 2010-12-07 1 Powtórzene Konstrukcja autoasocjatora Hopfelda 1.1 Konstrukcja Danych jest m obrazów wzorcowych ξ 1..ξ m, gdze każdy pojedynczy

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji zimowa piętnastka

Regulamin promocji zimowa piętnastka zmowa pętnastka strona 1/5 Regulamn promocj zmowa pętnastka 1. Organzatorem promocj zmowa pętnastka, zwanej dalej promocją, jest JPK Jarosław Paweł Krzymn, zwany dalej JPK. 2. Promocja trwa od 01 grudna

Bardziej szczegółowo

OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE

OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE Z a k ł a d U b e z p e c z e ń S p o ł e c z n y c h Warunk nabywana prawa do okresowej emerytury kaptałowej ze środków zgromadzonych w otwartym

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WYBRANYCH METOD OCENY SYSTEMÓW BONUS-MALUS

ANALIZA WYBRANYCH METOD OCENY SYSTEMÓW BONUS-MALUS Anna Jędrzychowska Unwersytet Ekonomczny we Wrocławu Wydzał Zarządzana, Informatyk Fnansów Katedra Ubezpeczeń anna.jedrzychowska@ue.wroc.pl Ewa Poprawska Unwersytet Ekonomczny we Wrocławu Wydzał Zarządzana,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PRZESTRZENNA PROCESU STARZENIA SIĘ POLSKIEGO SPOŁECZEŃSTWA

ANALIZA PRZESTRZENNA PROCESU STARZENIA SIĘ POLSKIEGO SPOŁECZEŃSTWA TUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 36 Katarzyna Zeug-Żebro * Unwersytet Ekonomczny w Katowcach ANALIZA PRZETRZENNA PROCEU TARZENIA IĘ POLKIEGO POŁECZEŃTWA TREZCZENIE Perwsze prawo

Bardziej szczegółowo

Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. Bernard Panaszek, prof. zw. UMW. Recenzja

Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. Bernard Panaszek, prof. zw. UMW. Recenzja KATEDRA KLINIKA CHORÓB WEWNĘTRZNYCHYCH GERIATRII ALERGOLOGU Unwersytet Medyczny m. Pastów Śląskch we Wrocławu 50-367 Wrocław, ul. Cure-Skłodowskej 66 Tel. 71/7842521 Fax 71/7842529 E-mal: bernard.panaszek@umed.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

PREFERENCJE KONSUMPCYJNE A STRUKTURA WYDATKÓW GOSPODARSTW DOMOWYCH W POLSCE

PREFERENCJE KONSUMPCYJNE A STRUKTURA WYDATKÓW GOSPODARSTW DOMOWYCH W POLSCE Zeszyty Naukowe Wydzału Informatycznych Technk Zarządzana Wyższej Szkoły Informatyk Stosowanej Zarządzana Współczesne Problemy Zarządzana Nr /2008 PREFERENCJE KONSUMPCYJNE A STRUKTURA WYDATKÓW GOSPODARSTW

Bardziej szczegółowo

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne

Systemy Ochrony Powietrza Ćwiczenia Laboratoryjne ś POLITECHNIKA POZNAŃSKA INSTYTUT INŻYNIERII ŚRODOWISKA PROWADZĄCY: mgr nż. Łukasz Amanowcz Systemy Ochrony Powetrza Ćwczena Laboratoryjne 2 TEMAT ĆWICZENIA: Oznaczane lczbowego rozkładu lnowych projekcyjnych

Bardziej szczegółowo

Część III: Termodynamika układów biologicznych

Część III: Termodynamika układów biologicznych Część III: Termodynamka układów bologcznych MATERIAŁY POMOCNICZE DO WYKŁADÓW Z PODSTAW BIOFIZYKI IIIr. Botechnolog prof. dr hab. nż. Jan Mazersk TERMODYNAMIKA UKŁADÓW BIOLOGICZNYCH Nezwykle cenną metodą

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA MENEDŻERSKA. Wykład 3 Funkcje produkcji 1 FUNKCJE PRODUKCJI. ANALIZA KOSZTÓW I KORZYŚCI SKALI. MINIMALIZACJA KOSZTÓW PRODUKCJI.

EKONOMIA MENEDŻERSKA. Wykład 3 Funkcje produkcji 1 FUNKCJE PRODUKCJI. ANALIZA KOSZTÓW I KORZYŚCI SKALI. MINIMALIZACJA KOSZTÓW PRODUKCJI. EONOMIA MENEDŻERSA Wykład 3 Funkcje rodukcj 1 FUNCJE PRODUCJI. ANAIZA OSZTÓW I ORZYŚCI SAI. MINIMAIZACJA OSZTÓW PRODUCJI. 1. FUNCJE PRODUCJI: JEDNO- I WIEOCZYNNIOWE Funkcja rodukcj określa zależność zdolnośc

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie lokalizacji obiektu logistycznego z zastosowaniem metody wyważonego środka ciężkości studium przypadku

Wyznaczanie lokalizacji obiektu logistycznego z zastosowaniem metody wyważonego środka ciężkości studium przypadku B u l e t y n WAT Vo l. LXI, Nr 3, 2012 Wyznaczane lokalzacj obektu logstycznego z zastosowanem metody wyważonego środka cężkośc studum przypadku Emla Kuczyńska, Jarosław Zółkowsk Wojskowa Akadema Technczna,

Bardziej szczegółowo

banków detalicznych Metody oceny efektywnoœci operacyjnej

banków detalicznych Metody oceny efektywnoœci operacyjnej Metody oceny efektywnoœc operacyjnej banków detalcznych Danuta Skora, mgr, doktorantka Wydza³u Nauk Ekonomcznych, Dyrektor Regonu jednego z najwêkszych banków detalcznych Adran Kulczyck, mgr, doktorant

Bardziej szczegółowo

SYMULACJA KOMPUTEROWA NAPRĘŻEŃ DYNAMICZNYCH WE WRĘGACH MASOWCA NA FALI NIEREGULARNEJ

SYMULACJA KOMPUTEROWA NAPRĘŻEŃ DYNAMICZNYCH WE WRĘGACH MASOWCA NA FALI NIEREGULARNEJ Jan JANKOWSKI *), Maran BOGDANIUK *),**) SYMULACJA KOMPUTEROWA NAPRĘŻEŃ DYNAMICZNYCH WE WRĘGACH MASOWCA NA FALI NIEREGULARNEJ W referace przedstawono równana ruchu statku w warunkach falowana morza oraz

Bardziej szczegółowo

Klasyczne miary efektywności systemu bonus-malus

Klasyczne miary efektywności systemu bonus-malus Klasyczne mary efektywnośc systemu bonus-malus Anna Jędrzychowska Ewa Poprawska Klasyczne mary efektywnośc systemu bonus-malus Głównym celem wprowadzena systemu bonus-malus w ubezpeczenach komunkacyjnych

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Racborzu KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmotu: Termnologa ekonomczna prawncza 2. Kod przedmotu: FGB-23 3. Okres ważnośc karty: 2015-2018 4. Forma kształcena: studa perwszego

Bardziej szczegółowo

Analiza regresji modele ekonometryczne

Analiza regresji modele ekonometryczne Analza regresj modele ekonometryczne Klasyczny model regresj lnowej - przypadek jednej zmennej objaśnającej. Rozpatrzmy klasyczne zagadnene zależnośc pomędzy konsumpcją a dochodam. Uważa sę, że: - zależność

Bardziej szczegółowo

OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE

OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE Z a k ł a d U b e z p e c z e ń S p o ł e c z n y c h Warunk nabywana prawa do okresowej emerytury kaptałowej ze środków zgromadzonych w otwartym

Bardziej szczegółowo

Neural networks. Krótka historia 2004-05-30. - rozpoznawanie znaków alfanumerycznych.

Neural networks. Krótka historia 2004-05-30. - rozpoznawanie znaków alfanumerycznych. Neural networks Lecture Notes n Pattern Recognton by W.Dzwnel Krótka hstora McCulloch Ptts (1943) - perwszy matematyczny ops dzalana neuronu przetwarzana przez nego danych. Proste neurony, które mogly

Bardziej szczegółowo

Tworzenie stron WWW. Kurs. Wydanie III

Tworzenie stron WWW. Kurs. Wydanie III Idź do Sps treśc Przykładowy rozdzał Katalog ksążek Katalog onlne Zamów drukowany katalog Twój koszyk Dodaj do koszyka Cennk nformacje Zamów nformacje o nowoścach Zamów cennk Czytelna Fragmenty ksążek

Bardziej szczegółowo