OeconomiA copernicana. Adam Waszkowski Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OeconomiA copernicana. Adam Waszkowski Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie"

Transkrypt

1 OeconomiA copernicana 2012 Nr 3 ISSN Adam Waszkowski Szkoła Główna Gospodarswa Wiejskiego w Warszawie MECHANIZM TRANSMISJI IMPULSÓW POLITYKI MONETARNEJ DLA POLSKIEJ GOSPODARKI Klasyfikacja JEL: E43, E52, E58 Słowa kluczowe: mechanizm ransmisji monearnej, modele wekorowej auoregresji, funkcje reakcji na impuls Absrak: Celem arykułu jes zdefiniowanie mechanizmu ransmisji impulsów poliyki monearnej dla polskiej gospodarki oraz określenie wpływu szoków z obszaru ej poliyki na indykaory makroekonomiczne jak poziom cen czy PKB. W ym celu wykorzysano aeoreyczny model wekorowej auoregresji oraz przeprowadzono jego srukuralizację rekursywną zaproponowaną przez Simsa (1980) wykorzysując przy ym dekompozycję Choleskyego. Pozwoliło o na wyodrębnienie wpływu szoków: podażowego, popyowego, monearnego oraz kursowego na warość oraz empo wzrosu produkcji, inflacji oraz kursu waluowego. Uwidoczniono w en sposób isnienie w polskiej gospodarce zjawiska oupu oraz price puzzle. Copyrigh Polskie Towarzyswo Ekonomiczne Oddział w Toruniu. Teks wpłynął 31 marca 2012, zosał zaakcepowany do publikacji 22 lipca Dane konakowe auora: Szkoła Główna Gospodarswa Wiejskiego w Warszawie, Wydział Nauk Ekonomicznych, ul. Nowoursynowska 166, blok 5, Warszawa.

2 22 Adam Waszkowski THE MONETARY TRANSMISSION MECHANISM IN POLISH ECONOMY JEL Classificaion: : E43, E52, E58 Keywords: moneary ransmission mechanism, vecor auoregression, impulse response funcion Absrac: The aim of his aricle is o define he moneary ransmission mechanism of he Polish economy and o idenify he impac of shocks from he moneary policy on macroeconomic indicaors such as price levels or GDP. In his regard here were used a heoreical vecor auoregression model and conduced is recursive srucure proposed by Sims (1980) using Cholesky decomposiion. This allowed o isolae he impac of shocks: a supply, a demand, moneary and exchange rae on he value and oupu growh, inflaion and exchange rae. Thanks o his i was visualized in he Polish economy a phenomenon of oupu and price puzzle. WPROWADZENIE Mechanizm ransmisji prezenuje drogę impulsów wynikających z prowadzonej poliyki monearnej, od zmiany insrumenu jakim jes najczęściej sopa procenowa do reakcji wskaźników makroekonomicznych akich jak np. poziom produkcji czy eż jego dynamika. Drogi wskazanego oddziaływania wywołane decyzjami pochodzącymi z obszaru poliyki pieniężnej określane są w lieraurze przedmiou jako kanały ransmisji. Mianem impulsów monearnych definiuje się zmiany cen insrumenów finansowych, jak przykładowo sóp procenowych, kursów waluowych czy kursów papierów warościowych a akże samej ich podaży, w ym również podaży pieniądza. Impulsy e mogą być wywołane przez każdy podmio alokujący zasoby np. wskuek zmian srukury porfela akywów, choć w skali makroekonomicznej kluczową rolę odgrywają w ym obszarze banki cenralne i generowane przez nie impulsy. W świele pieniądza kredyowego zmiany sóp procenowych są więc kluczowymi impulsami monearnymi.

3 Mechanizm ransmisji impulsów poliyki monearnej 23 MAKROEKONOMICZNE RAMY MECHANIZMU TRANSMISJI IMPULSÓW POLITYKI MONETARNEJ Podejście do konsrukcji mechanizmów poliyki pieniężnej zaczęło rozwijać się w II połowie la 90. w pracach amerykańskich ekonomisów. Nur en określany jes mianem nowej ekonomii keynesowskiej (Clarida i inni 1999) czy eż synezą neoklasyczną (Goodfried, King 1998). Począkowo ekonomiści analizie poddawali ylko gospodarkę zamknięą. Najważniejsze relacje pozwalające określić kierunki zależności w modelu poliyki pieniężnej związane są z przedsawionymi poniżej założeniami (por. Kokoszczyński i inni 2002): ceny bieżące rakowane są jako średnia ważona cen hisorycznych i cen właśnie zmienionych, kóre podlegają wahaniom w danym okresie, co jes jednoznaczne ze swierdzeniem, że poziom inflacji zależy od oczekiwań przedsiębiorców co do przyszłego poziomu cen oraz od różnicy między realnym bieżącym koszem krańcowym a poziomem ego koszu w sanie długookresowej równowagi. Różnica między koszami krańcowymi jes odzwierciedleniem zależności między poziomem bieżącego produku a jego opymalną wielkością w syuacji doskonale elasycznych cen, co określane jes mianem luki popyowej. Sformułowany w en sposób pakie zależności nazywany jes nową keynesowską krzywą Phillipsa: π = βe π + ) + ϕx, (1) T ( 1 gdzie: π - inflacja w okresie, E warość oczekiwana, x luka popyowa, β, ϕ szacowane paramery modelu; podmioy gospodarcze dokonują opymalizacji w skuek czego zależność między wielkością produkcji a sopą procenową określona jes nasępującym równaniem dynamicznej krzywej IS posaci: IS 1 D : y = σ ( i E ( π + 1) ρ) + E ( y+ 1) + ε, (2) D gdzie: y logarym produkcji, ε szok popyowy, i nominalna sopa procenowa, ρ sopa dyskonowa odpowiadająca realnej sopie

4 24 Adam Waszkowski procenowej w sanie długookresowej równowagi pomijającym rwały wzros gospodarczy, σ paramer modelu. Krzywa IS prezenowana w kaegoriach luki popyowej przyjmuje posać daną równaniem: IS 1 : x = ( i E ( π + 1) ρ) + E ( x+ 1 σ ) + ε D (3) Równania (1) oraz (3) sanowią srukuralny zagregowany obraz mechanizmu ransmisji dla małej gospodarki zamknięej. Dla celów dynamicznych symulacji równania e uzupełniane są najczęściej o zależności łączące sopę procenową, lukę popyową czy eż inflację. Owarcie gospodarki skukuje koniecznością uzupełnienia powyższych zależności. Zakładając, że dobra imporowane są dobrami finalnymi, zmianie podlega przede wszyskim koszyk wyznaczający poziom cen a równanie inflacji przyjmie wówczas posać: π = π H, q + α, (4) 1 α gdzie: π H, inflacja krajowa opisana krzywą o równaniu analogicznym do (1) ze współczynnikiem sojącym przy x zależnym od paramerów α, q realny kurs waluowy, α sopień owarości gospodarki. Krzywa IS dla gospodarki owarej w kaegorii luki popyowej wyraża poniższa równość (Kokoszczyński i in., 2002): IS : x = α + 1 α * σ ϖ ( i E ( π ) ρ) + f E ( Y ) + E ( x ), (5) gdzie paramery modelu (5) z subskrypem α uzależnione są od sopnia owarości gospodarki, naomias Y +1 * doyczy zagranicy. Do opisu wariancji kursu waluowego wykorzysywane jes najczęściej równanie niezabezpieczonego paryeu sóp procenowych, co sprawia, że

5 Mechanizm ransmisji impulsów poliyki monearnej 25 zmiany kursu zależą funkcyjnie od bieżących oraz oczekiwanych różnic w sopach procenowych między analizowaną gospodarką owarą i zamknięą. Kszał mechanizmu ransmisji impulsów poliyki monearnej prezenowany jes w lieraurze przedmiou w rozmaiy sposób. Sam sposób prezenacji uzależniony jes od narzędzia jakim posługiwali się badacze, a jednym z podsawowych jes srukuralny model wekorowej auoregresji. Modele e zosały wykorzysane między innymi w projekach badawczych prowadzonych w Narodowym Banku Polskim. Ich użyeczność w opisie mechanizmu ransmisji impulsów monearnych można odnaleźć w zbiorczej analizie porównawczej Kokoszczyńskiego (Kokoszczyński i inni 2000, 2002, 2008) czy w pracy Brzozy-Brzeziny (2000). Sysemy wekorowej auoregresji przedsawia również projek Europejskiego Banku Cenralnego (Peersman i Smes 2001) oraz praca Hericoura (2006) czy Peersmana i Mojona (2001). Odmienne podejście w modelowaniu wykorzysanie modeli srukuralnych oraz konsrukcja sysemu ECMOD, przedsawiają badania Fic i in. (2005). MODEL WEKTOROWEJ AUTOREGRESJI I JEGO STRUKTURALNA POSTAĆ Modele wekorowej auoregresji wykorzysywane do opisu mechanizmu ransmisji impulsów poliyki monearnej mogą uwzględniać w zesawie swoich zmiennych endogenicznych najważniejsze indykaory służące do opisu poliyki monearnej, akie jak: PKB, poziom cen, kurs waluowy, sopa procenowa czy agregay pieniężne. Modele VAR nie narzucają apriorycznie posaci dynamicznej esymowanego sysemu oraz nie wymagają arbiralnego podziału zmiennych na endo- oraz egzogeniczne. Nie są jednak pozbawione wad. Proces idenyfikacji modeli VAR nie pozwala przykładowo odpowiedzieć na pyania doyczące wagi poszczególnych kanałów ransmisji. Częso rakowane są akże jako czyso saysyczne narzędzie służące do przedsawienia prognozy. Sąd eż koniecznym jes odniesienie wyników uzyskiwanych z wykorzysaniem modeli VAR do eorii ekonomii przez ich srukuralizację. Po raz pierwszy przedsawił o w swojej pracy Sims (1980). ' Dla wekora N-zmiennych makroekonomicznych Y = [ Y1, Y2,..., YN ] między kórymi isnieje zależność określana przez eorię ekonomii, model wekorowej auoregresji VAR(P) rzędu P można przedsawić jako (Lükepohl, Krazig 2004):

6 26 Adam Waszkowski Y = A0 + A1 y 1 + A2 y AP y P +, (6) ε gdzie: ε N-wymiarowy proces białego szumu o warości oczekiwanej równej 0 oraz macierzy kowariancji Σ, macierz A 0 o wymiarach Nx1 jes macierzą zawierającą wyrazy wolne dla poszczególnych równań, a macierze A P : p = 1, 2,, P o wymiarach NxN przedsawiają wpływ p-ego opóźnienia zmiennej zależnej na jej bieżącą warość. Pożądaną cechą modelu VAR(P) jes jego sacjonarność, kórą można opisać jako wygasanie wpływu szoku ε na warości wekora zmiennych zależnych: Y lim + k k = 0. (7) ε Jedynym źródłem szoku w modelu VAR(P) są więc składniki losowe a spełnienie warunku sacjonarności jes równoznaczne z isnieniem długookresowej warości µ dla Y, do kórej proces powraca: µ = A. (8) 1 ( 1) A0 Tempo ego powrou określają pierwiaski równania charakerysycznego: A ( z) = 0, (9) kórych liczba jes równa iloczynowi PN. Proces opisany równaniem (6) jes więc sacjonarny, jeżeli wszyskie pierwiaski równania (9) znajdują się poza kołem jednoskowym { z k > 1, k = 1,2,..., PN}. Z punku widzenia specyfikacji modelu VAR(P) isonym jes usalenie rzędu opóźnień P. Ponieważ eoria ekonomii nie dosarcza informacji na ema dynamicznych zależności między zmiennymi, do ich usalenia wykorzysuje się kryeria informacyjne akie, jak: Akaike a AIC, Hannana- Quinna HQ, bayesowskie Schwarza BIC czy Final Predicion Error FPE.

7 Mechanizm ransmisji impulsów poliyki monearnej 27 Wskazówką przy doborze maksymalnego opóźnienia może być również es isoności kolejnych opóźnień modelu VAR. Weryfikacji hipoezy zerowej: H 0 : A P = 0 dokonuje się w oparciu o es ilorazu funkcji wiarygodności, kórego saysyka określona jes wzorem: LR = T(ln Σˆ ln Σˆ ), (10) re ur gdzie Σˆ re oraz Σˆ ur macierze kowariancji dla składników losowych dla modelu VAR z resrykcjami oraz bez resrykcji. Przy prawdziwości 2 2 hipoezy zerowej saysyka LR ma asympoyczny rozkład χ o N sopniach swobody, j. liczbie paramerów na kóre zosała nałożona resrykcja zerowa. Nadawanie inerpreacji ekonomicznej modelom VAR odbywa się poprzez ich srukuralizację (Roberson, Tallman 1999). Srukuralny model wekorowej auoregresji (SVAR) można zapisać w posaci: Ay = C0 + C1 y 1 + C2 y CP y P + B, (11) η gdzie składniki losowe poszczególnych równań mają rozkład normalny i są względem siebie orogonalne, macierze: A, B określają jednoczesne zależności między zmiennymi wchodzącymi w skład wekora zmiennej zależnej, macierze C określają właściwości dynamiczne modelu. Paramery modelu SVAR uzyskuje się szacując model wekorowej auoregresji a nasępnie przedsawiając jego srukuralizację. Ponieważ składniki losowe są względem siebie niezależne, nadaje się im inerpreację ekonomiczną określając je jako szoki srukuralne, j. szok popyowy, podażowy, monearny czy kursowy. Analiza dynamicznych reakcji zmiennych endogenicznych { y i : i = 1, 2,, N } na bodźce w posaci szoków srukuralnych {η j = 1, 2,, N } opisywana jes przez funkcję reakcji na impuls (ang. impulse-response funcion, IRF), a jej warość po upływie k-okresów opisuje zależność: j :

8 28 Adam Waszkowski Yi, + k IRFk ( i, j) = (12) η j MODEL DLA POLSKIEJ GOSPODARKI W celu dokonania inerpreacji modelu VAR należy dokonać jego srukuralizacji. W lieraurze przedmiou wyróżnia się srukuralizacje rekursywne, nierekursywne oraz długookresowe. W niniejszej pracy uwaga zosanie skupiona na srukuralizacji rekursywnej. Resrykcje dla macierzy A oraz B równania (11) zaproponował Sims (1980). Ogólnie można zapisać je w nasępujący sposób: 1 0 M 0 * 1 M 0 A =, L L O L * * L 1 * 0 M 0 0 * M 0 B =. (13) L L O L 0 0 L * W przypadku gdzie określone są resrykcje posaci (13), paramery oznaczone (*) w macierzy A oraz B można uzyskać rozwiązując układ nieliniowy posaci: Σ = 1 ' 1 ' A BB ( A ). (14) Rozwiązanie równania (14) uzyskuje się najczęściej przez wykorzysanie zw. dekompozycji Choleskyego. Każdą dodanio określoną symeryczną macierz Σ można przedsawić jako iloczyn: Σ = PP, gdzie ma- ' cierz P jes macierzą nieosobliwą rójkąną dolna. Wyznaczenie macierzy A oraz B sprowadza się do rozwiązania równania:

9 Mechanizm ransmisji impulsów poliyki monearnej 29 1 A B = P (15) Najczęsszym rozwiązaniem z zasosowaniem resrykcji rekursywnych jes zespół równości: A = I oraz B = P. Jeśli w konekście poliyki pieniężnej rozważymy syuację, w kórej banki cenralne korzysają z akualnych informacji na ema produkcji i cen oraz opóźnionych warości kursu waluowego, o resrykcje dla analizowanego modelu VAR przyjmą nasępującą posać: ' Y = [ y, p, i, e ], a A =, (16) a a32 a41 a42 a43 1 gdzie: y produkcja, p poziom cen, i krókoerminowa sopa procenowa, e nominalny efekywny kurs waluowy. Resrykcje (16) zaprezenowane zosały w pracy Chrisiano, Eichenbaum i Evansa (2000), Peersmana i Smesa w ramach projeku EBC (2001) oraz w pracy Kokoszczyńskiego i in. (2002). Do opracowania modelu obrazującego mechanizm ransmisji impulsów monearnych zebrano dane kwaralne z okresu 1995:Q1 2011:Q4 dla polskiej gospodarki. Wszyskie dane pochodziły z bazy OECD MEI. Wykorzysano nasępujące szeregi czasowe: logarymiczne empo wzrosu PKB (dy), logarymiczne empo wzrosu CPI (dp), krókookresowa sopa procenowa (i) oraz logarymiczne empo wzrosu kursu waluowego PLN względem EUR (de). Dynamika modelu VAR dla układu czerech równań usalona zosała w oparciu o kryeria informacyjne: AIC, FPE, HQ: OPTIMAL ENDOGENOUS LAGS FROM INFORMATION CRITERIA endogenous variables: dy dp i de deerminisic variables: CONST opimal number of lags: Akaike Info Crierion: 10 Final Predicion Error: 2 Hannan-Quinn Crierion: 1 Schwarz Crierion: 1

10 30 Adam Waszkowski Ponieważ kryeria informacyjne nie dały jednoznacznej odpowiedzi co do rzędu opóźnień modelu VAR, założono wsępnie że oszacowany model będzie klasy VAR(2) mając na uwadze fak, że jedno opóźnienie może nie oddać dynamiki i złożoności zjawiska ransmisji impulsów monearnych. Saysyczną isoność drugiego opóźnienia sprawdzono również formalnie wykorzysując es ilorazu wiarygodności posaci (10): LR-es (H1: unresriced model: p-value (chi^2): Saysyka esowa LR równa 16,32 z warością p na poziomie 0,0191 wskazują na konieczność odrzucenie hipoezy zerowej na poziomie 5% o braku saysycznej isoności drugiego opóźnienia. Esymowany zaem model będzie posaci VAR(2). Esymacji modelu VAR(2) ze specyfikacją zaproponowana przez Chrisiano, Eichenbauma i Evansa dokonano za pomocą Meody Najmniejszych Kwadraów. Orzymano nasępujące oszacowania paramerów oraz posać modelu VAR(2): dy 013 dp = 4,13 i 14,4 de 0,16 0,007 0,4 0,34 0,003 0,003 0,025 1,414 0,006 0,01 dy 1,73 dp 1,57 i 0,21 de ,03 3,8 + 13,2 0,13 0,002 0,07 0,07 0,012 0,003 0,032 0,45 0,006 0,047 dy 0,221 dp 4,25 i 0,176 de ,01 e 0,005 + e + 0,035 e 0,04 e Pożądaną cechą modeli wekorowej auoregresji jes ich sacjonarność, kórą można zdefiniować zarówno w kaegorii isnienia długookresowej warości, do kórej proces powraca (8) oraz empa ego powrou poprzez rozwiązanie równania (9). Pierwiaski ego równania w przypadku oszacowanego modelu VAR(2) znajdują się poza kołem jednoskowym, a ich warości co do modułu przedsawia poniższy wydruk:

11 Mechanizm ransmisji impulsów poliyki monearnej 31 modulus of he eigenvalues of he reverse characerisic polynomial: z =( ) Model VAR(2) jes więc modelem sacjonarnym. Jak wspomniano, inerpreacja modeli srukuralnych odbywa się przez analizę funkcji reakcji na impuls. Wekorowi zmiennych endogenicznych ' Y = dy, dp, i, de ] odpowiada wekor szoków srukuralnych [ S D i e ' η = [ η, η, η, η ], gdzie szoki e określane są odpowiednio jako szoki: podażowe, popyowe, monearne oraz kursowe. Z punku widzenia mechanizmu ransmisji impulsów poliyki pieniężnej kluczową rolę odgrywa szok monearny. Wykres 1 przedsawia funkcje reakcji indykaorów makroekonomicznych na impuls w posaci szoku monearnego. Wykres 1. Funkcje reakcji na impuls dla modelu SVAR specyfikacji Chrisiano, Eichenbauma i Evansa reakcja y na szok i reakcja dy na szok i

12 32 Adam Waszkowski Ciąg dalszy wykresu 1 Na podsawie eorii ekonomii oczekiwać należałoby, że w wyniku zaosrzenia poliyki pieniężnej i wzrosu sopy procenowej, wolumen produkcji krajowej zmniejszy się. Można przypuszczać również, że spadkiem zareaguje, choć z pewnym opóźnieniem, poziom cen oraz inflacja. Orzymane wyniki nie do końca powierdzają powyższe hipoezy. Reakcja empa wzrosu PKB oraz jego poziomu w odpowiedzi na szok monearny jes odmienna. Produk krajowy, po zaosrzeniu poliyki pieniężnej, wzrasa. Zjawisko akie określane jes w lieraurze przedmiou (m. in. Kokoszczyński i inni 2002) jako oupu puzzle. Syuacja aka może być spowodowana zmianami insyucjonalnymi oraz silnymi wsrząsami podażowymi. Poreakcja p na szok i reakcja dp na szok i reakcja e na szok i reakcja i na szok i Źródło: obliczenia własne.

13 Mechanizm ransmisji impulsów poliyki monearnej 33 dobne wyniki orzymał również Angeloni i in. (2000), kóry wzros PKB w wyniku zaosrzenia poliyki monearnej odnoował dla Holandii oraz Irlandii. W przypadku poziomu produkcji impuls monearny powoduje jej wzros w pierwszych czerech kwarałach a nasępnie sabilizację na wyższym poziomie. Z kolei empo wzrosu PKB powraca do sanu równowagi po czerech kwarałach. Wykres 1 przedsawia również począkowy wzros poziomu cen (do drugiego kwarału) w wyniku wzrosu sopy procenowej, a nasępnie jego spadek (do szósego kwarału). Jes o zjawisko również częso wskazywane w pracach wykorzysujących mechanizm wekorowej auoregresji w konekście poliyki monearnej i określane jes jako price puzzle. Powolny powró do linii określającej ścieżkę bazową (based line) nasępuje po upływie około dwudziesu kwarałów. Wskaźnik CPI w odpowiedzi na szok monearny zareagował z opóźnieniem rwałych spadkiem, co jes zgodne z eorią ekonomii. Podobny efek uzyskali w swojej pracy Peersman i Smes (2001). Szok monearny powoduje akże naychmiasową aprecjację złoówki względem euro (do czwarego kwarału), nasępnie deprecjację (do ósmego kwarału) i powolny powró kursu waluowego do poziomu wyjściowego. ZAKOŃCZENIE Celem niniejszej pracy było zdefiniowanie pojęcia mechanizmu ransmisji impulsów poliyki pieniężnej oraz z wykorzysaniem narzędzi ilościowej analizy, pokazanie wpływu decyzji podejmowanych w ramach poliyki monearnej na gospodarkę oraz jej indykaory. Korzysając z modeli wekorowej auoregresji oraz ich srukuralizacji zaczerpnięej z pracy Chrisiano, Eichenbauma i Evansa pokazano, jak impulsy monearne wpływają na podsawowe wielkości makroekonomiczne. Orzymane wyniki badań co do zasady nie odbiegają od eorii ekonomii oraz badań innych auorów, kórzy podjęli się zadania zobrazowania mechanizmów ransmisji. Zwrócić należy jednak uwagę na akie zjawisko jak oupu puzzle, kóre wskazuje, że w pierwszych momenach po zaciśnięciu poliyki pieniężnej mamy do czynienia ze wzrosem produkcji. Niniejsza praca niemniej nie wyczerpuje emau mechanizmu ransmisji lecz może służyć jako bodziec do konsrukcji modeli srukuralnych, ypu DSGE, boosrapowania czy podejścia bayesowskiego do opisu zjawisk zachodzących w poliyce pieniężnej.

14 34 Adam Waszkowski LITERATURA Angeloni I., Kashyap A., Mojon B. (2003), Moneary Policy Transmission In The Euro Area, Cambridge Universiy Press, Cambridge. Brzoza-Brzezina M. (2000), Neuralność pieniądza a badanie mechanizmów ransmisji monearnej w Polsce, Bank i Kredy, Nr 32(3). Chrisiano L., Eichenbaum M., Evans C. (2000), Moneary Policy Shocks: Wha Have We Learned And To Wha End? Handbook of Macroeconomics, Norh Holland. Amserdam. Clarida R., Gali J., Gerler M. (1999), The Science of Moneary Policy: A New Keynesian Perspecive, Journal of Economic Lieraure, Vol. 38,. Fic T., Kolasa M., Ko A., Murawski K., Rubaszek M., Tarnicka M. (2005), ECMOD- Model of he Polish Economy, Maeriały i Sudia Nr. 36, Narodowy Bank Polski. Goodfried M., King R. (1998), The new neoclassical synhesis and he role of moneary policy, Working Paper Vol , Federal Reserve Bank of Richmond. Hericour J. (2006), Moneary Policy Transmission in he CEECs: a comprehensive analysis, Economic and Business Review, Vol. 8, No. 1. Kokoszczyński R., Łyziak T., Pawłowska M., Przysupa J., Wróbel E. (2002), Mechanizm ransmisji poliyki pieniężnej współczesne ramy eoreyczne, nowe wyniki empiryczne dla Polski, Maeriały i Sudia Nr 151, Narodowy Bank Polski. Kokoszczyński R., Łyziak T., Wróbel E. (2000), Czynniki srukuralne we współczesnych eoriach mechanizmów ransmisji poliyki pieniężnej. Bank i Kredy, Nr Kokoszczyński R., Grabek G., Kłos B., Łyziak T., Przysupa J., Wróbel E. (2008), Porównanie podsawowych cech mechanizmu ransmisji monearnej w Polsce i srefie euro, Maeriały i Sudia Nr 151, Narodowy Bank Polski. Lükepohl H., Krazig M. (2004), Applied Time Series Economerics, Cambridge Universiy Press. Cambridge. Peersman G., Mojon B. (2001), A VAR descripion of he effecs of he moneary policy in he individual counries of he euro area, Working Paper Series Vol. 92, European Cenral Bank. Peersman G., Smes F. (2001), The Moneary Transmission Mechanism in he Euro Area: More Evidence From VAR Analysis, Working Paper Series, Vol. 91, European Cenral Bank.

15 Mechanizm ransmisji impulsów poliyki monearnej 35 Roberson J.C., Tallman E. W. (1999), Vecor Auoregressions: Forecasing and Realiy, Federal Reserve Bank of Alana Economic Review, No. Q1. Sims C.A. (1980), Macroeconomica and realiy, Economerica, Vol. 48.

16

ŹRÓDŁA FLUKTUACJI REALNEGO EFEKTYWNEGO KURSU EUR/ PLN

ŹRÓDŁA FLUKTUACJI REALNEGO EFEKTYWNEGO KURSU EUR/ PLN METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XII/, 0, sr. 389 398 ŹRÓDŁA FLUKTUACJI REALNEGO EFEKTYWNEGO KURSU EUR/ PLN Adam Waszkowski Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków Gospodarczych

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 3. Dynamiczny model DAD/DAS, część 2. Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 3. Dynamiczny model DAD/DAS, część 2. Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak MAKROEKONOMIA 2 Wykład 3. Dynamiczny model DAD/DAS, część 2 Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak ( ) ( ) ( ) i E E E i r r = = = = = θ θ ρ ν φ ε ρ α * 1 1 1 ) ( R. popyu R. Fishera Krzywa Phillipsa

Bardziej szczegółowo

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XIII/3, 202, sr. 253 26 ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI Adam Waszkowski Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków

Bardziej szczegółowo

Mechanizm transmisji polityki pieniężnej-współczesne ramy teoretyczne, nowe wyniki empiryczne dla Polski

Mechanizm transmisji polityki pieniężnej-współczesne ramy teoretyczne, nowe wyniki empiryczne dla Polski Mechanizm ransmisji poliyki pieniężnej-współczesne ramy eoreyczne, nowe wyniki empiryczne dla Polski Ryszard Kokoszczyński, Tomasz Łyziak 2, Małgorzaa Pawłowska 3, Jan Przysupa 4, Ewa Wróbel 5 Wrzesień

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE IX Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 6 8 września 005 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Pior Fiszeder Uniwersye Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

Parytet stóp procentowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUSD

Parytet stóp procentowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUSD Parye sóp procenowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUD Marcin Gajewski Uniwersye Łódzki 4.12.2008 Parye sóp procenowych a premia za ryzyko na przykładzie kursu EURUD Niezabazpieczony UIP)

Bardziej szczegółowo

Metody badania wpływu zmian kursu walutowego na wskaźnik inflacji

Metody badania wpływu zmian kursu walutowego na wskaźnik inflacji Agnieszka Przybylska-Mazur * Meody badania wpływu zmian kursu waluowego na wskaźnik inflacji Wsęp Do oceny łącznego efeku przenoszenia zmian czynników zewnęrznych, akich jak zmiany cen zewnęrznych (szoki

Bardziej szczegółowo

Nowokeynesowski model gospodarki

Nowokeynesowski model gospodarki M.Brzoza-Brzezina Poliyka pieniężna: Neokeynesowski model gospodarki Nowokeynesowski model gospodarki Model nowokeynesowski (laa 90. XX w.) jes obecnie najprosszym, sandardowym narzędziem analizy procesów

Bardziej szczegółowo

Wykład 3 POLITYKA PIENIĘŻNA POLITYKA FISKALNA

Wykład 3 POLITYKA PIENIĘŻNA POLITYKA FISKALNA Makroekonomia II Wykład 3 POLITKA PIENIĘŻNA POLITKA FISKALNA PLAN POLITKA PIENIĘŻNA. Podaż pieniądza. Sysem rezerwy ułamkowej i podaż pieniądza.2 Insrumeny poliyki pieniężnej 2. Popy na pieniądz 3. Prowadzenie

Bardziej szczegółowo

POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE

POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE Anea Kłodzińska, Poliechnika Koszalińska, Zakład Ekonomerii POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE Sopy procenowe w analizach ekonomicznych Sopy procenowe

Bardziej szczegółowo

SOE PL 2009 Model DSGE

SOE PL 2009 Model DSGE Zeszy nr 25 SOE PL 29 Model DSGE Warszawa, 2 r. , SOE PL 29 Konak: B Bohdan.Klos@mail.nbp.pl T ( 48 22) 653 5 87 B Grzegorz.Grabek@mail.nbp.pl T ( 48 22) 585 4 8 B Grzegorz.Koloch@mail.nbp.pl T ( 48 22)

Bardziej szczegółowo

Ocena efektywności procedury Congruent Specyfication dla małych prób

Ocena efektywności procedury Congruent Specyfication dla małych prób 243 Zeszyy Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej we Wrocławiu Nr 20/2011 Wyższa Szkoła Bankowa w Toruniu Ocena efekywności procedury Congruen Specyficaion dla małych prób Sreszczenie. Procedura specyfikacji

Bardziej szczegółowo

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE Wnioskowanie saysyczne w ekonomerycznej analizie procesu produkcyjnego / WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE W EKONOMETRYCZNEJ ANAIZIE PROCESU PRODUKCYJNEGO Maeriał pomocniczy: proszę przejrzeć srony www.cyf-kr.edu.pl/~eomazur/zadl4.hml

Bardziej szczegółowo

Niestacjonarne zmienne czasowe własności i testowanie

Niestacjonarne zmienne czasowe własności i testowanie Maeriał dla sudenów Niesacjonarne zmienne czasowe własności i esowanie (sudium przypadku) Nazwa przedmiou: ekonomeria finansowa I (22204), analiza szeregów czasowych i prognozowanie (13201); Kierunek sudiów:

Bardziej szczegółowo

EKONOMETRIA wykład 2. Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar.

EKONOMETRIA wykład 2. Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar. EKONOMERIA wykład Prof. dr hab. Eugeniusz Ganar eganar@mail.wz.uw.edu.pl Przedziały ufności Dla paramerów srukuralnych modelu: P bˆ j S( bˆ z prawdopodobieńswem parameru b bˆ S( bˆ, ( m j j j, ( m j b

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Kaedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Sposoby usalania płac w gospodarce Jednym z głównych powodów, dla kórych na rynku pracy obserwujemy poziom bezrobocia wyższy

Bardziej szczegółowo

E k o n o m e t r i a S t r o n a 1. Nieliniowy model ekonometryczny

E k o n o m e t r i a S t r o n a 1. Nieliniowy model ekonometryczny E k o n o m e r i a S r o n a Nieliniowy model ekonomeryczny Jednorównaniowy model ekonomeryczny ma posać = f( X, X,, X k, ε ) gdzie: zmienna objaśniana, X, X,, X k zmienne objaśniające, ε - składnik losowy,

Bardziej szczegółowo

Estymacja stopy NAIRU dla Polski *

Estymacja stopy NAIRU dla Polski * Michał Owerczuk * Pior Śpiewanowski Esymacja sopy NAIRU dla Polski * * Sudenci, Szkoła Główna Handlowa, Sudenckie Koło Naukowe Ekonomii Teoreycznej przy kaedrze Ekonomii I. Auorzy będą bardzo wdzięczni

Bardziej szczegółowo

Wykład 5. Kryzysy walutowe. Plan wykładu. 1. Spekulacje walutowe 2. Kryzysy I generacji 3. Kryzysy II generacji 4. Kryzysy III generacji

Wykład 5. Kryzysy walutowe. Plan wykładu. 1. Spekulacje walutowe 2. Kryzysy I generacji 3. Kryzysy II generacji 4. Kryzysy III generacji Wykład 5 Kryzysy waluowe Plan wykładu 1. Spekulacje waluowe 2. Kryzysy I generacji 3. Kryzysy II generacji 4. Kryzysy III generacji 1 1. Spekulacje waluowe 1/9 Kryzys waluowy: Spekulacyjny aak na warość

Bardziej szczegółowo

EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE WPROWADZENIE

EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE WPROWADZENIE Paweł Kobus, Rober Pierzykowski Kaedra Ekonomerii i Informayki SGGW e-mail: pawel.kobus@saysyka.info EFEKT DŹWIGNI NA GPW W WARSZAWIE Sreszczenie: Do modelowania asymerycznego wpływu dobrych i złych informacji

Bardziej szczegółowo

DYNAMIKA KONSTRUKCJI

DYNAMIKA KONSTRUKCJI 10. DYNAMIKA KONSTRUKCJI 1 10. 10. DYNAMIKA KONSTRUKCJI 10.1. Wprowadzenie Ogólne równanie dynamiki zapisujemy w posaci: M d C d Kd =P (10.1) Zapis powyższy oznacza, że równanie musi być spełnione w każdej

Bardziej szczegółowo

Jacek Kwiatkowski Magdalena Osińska. Procesy zawierające stochastyczne pierwiastki jednostkowe identyfikacja i zastosowanie.

Jacek Kwiatkowski Magdalena Osińska. Procesy zawierające stochastyczne pierwiastki jednostkowe identyfikacja i zastosowanie. DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE Jacek Kwiakowski Magdalena Osińska Uniwersye Mikołaja Kopernika Procesy zawierające sochasyczne pierwiaski jednoskowe idenyfikacja i zasosowanie.. Wsęp Większość lieraury

Bardziej szczegółowo

Czy prowadzona polityka pieniężna jest skuteczna? Jaki ma wpływ na procesy

Czy prowadzona polityka pieniężna jest skuteczna? Jaki ma wpływ na procesy Dobromił Serwa Reakcje rynków finansowych na szoki w poliyce pieniężnej.. Wsęp Czy prowadzona poliyka pieniężna jes skueczna? Jaki ma wpływ na procesy ekonomiczne zachodzące w kraju? Czy jes ona równie

Bardziej szczegółowo

Równania różniczkowe. Lista nr 2. Literatura: N.M. Matwiejew, Metody całkowania równań różniczkowych zwyczajnych.

Równania różniczkowe. Lista nr 2. Literatura: N.M. Matwiejew, Metody całkowania równań różniczkowych zwyczajnych. Równania różniczkowe. Lisa nr 2. Lieraura: N.M. Mawiejew, Meody całkowania równań różniczkowych zwyczajnych. W. Krysicki, L. Włodarski, Analiza Maemayczna w Zadaniach, część II 1. Znaleźć ogólną posać

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODEE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Joanna Małgorzaa andmesser Szkoła Główna

Bardziej szczegółowo

Postęp techniczny. Model lidera-naśladowcy. Dr hab. Joanna Siwińska-Gorzelak

Postęp techniczny. Model lidera-naśladowcy. Dr hab. Joanna Siwińska-Gorzelak Posęp echniczny. Model lidera-naśladowcy Dr hab. Joanna Siwińska-Gorzelak Założenia Rozparujemy dwa kraje; kraj 1 jes bardziej zaawansowany echnologicznie (lider); kraj 2 jes mniej zaawansowany i nie worzy

Bardziej szczegółowo

Pobieranie próby. Rozkład χ 2

Pobieranie próby. Rozkład χ 2 Graficzne przedsawianie próby Hisogram Esymaory przykład Próby z rozkładów cząskowych Próby ze skończonej populacji Próby z rozkładu normalnego Rozkład χ Pobieranie próby. Rozkład χ Posać i własności Znaczenie

Bardziej szczegółowo

METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH

METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH METODY STATYSTYCZNE W FINANSACH Krzyszof Jajuga Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu, Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Wprowadzenie W osanich kilkunasu laach na świecie obserwuje się dynamiczny

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE. Ćwiczenia 2. mgr Dawid Doliński

PROGNOZOWANIE. Ćwiczenia 2. mgr Dawid Doliński Ćwiczenia 2 mgr Dawid Doliński Modele szeregów czasowych sały poziom rend sezonowość Y Y Y Czas Czas Czas Modele naiwny Modele średniej arymeycznej Model Browna Modele ARMA Model Hola Modele analiyczne

Bardziej szczegółowo

Kombinowanie prognoz. - dlaczego należy kombinować prognozy? - obejmowanie prognoz. - podstawowe metody kombinowania prognoz

Kombinowanie prognoz. - dlaczego należy kombinować prognozy? - obejmowanie prognoz. - podstawowe metody kombinowania prognoz Noaki do wykładu 005 Kombinowanie prognoz - dlaczego należy kombinować prognozy? - obejmowanie prognoz - podsawowe meody kombinowania prognoz - przykłady kombinowania prognoz gospodarki polskiej - zalecenia

Bardziej szczegółowo

Zerowe stopy procentowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR

Zerowe stopy procentowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR Zerowe sopy procenowe nie muszą być dobrą odpowiedzią na kryzys Andrzej Rzońca NBP, SGH, FOR 111 seminarium BRE-CASE Warszaw awa, 25 lisopada 21 Plan Wprowadzenie Hipoezy I, II, III i IV Próba (zgrubnej)

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE STRUKTURY TERMINOWEJ STÓP PROCENTOWYCH WYZWANIE DLA EKONOMETRII

MODELOWANIE STRUKTURY TERMINOWEJ STÓP PROCENTOWYCH WYZWANIE DLA EKONOMETRII KRZYSZTOF JAJUGA Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu MODELOWANIE STRUKTURY TERMINOWEJ STÓP PROCENTOWYCH WYZWANIE DLA EKONOMETRII. Modele makroekonomiczne a modele sóp procenowych wprowadzenie Nie do podważenia

Bardziej szczegółowo

specyfikacji i estymacji modelu regresji progowej (ang. threshold regression).

specyfikacji i estymacji modelu regresji progowej (ang. threshold regression). 4. Modele regresji progowej W badaniach empirycznych coraz większym zaineresowaniem cieszą się akie modele szeregów czasowych, kóre pozwalają na objaśnianie nieliniowych zależności między poszczególnymi

Bardziej szczegółowo

Przyczyny wahań realnego kursu walutowego w Polsce wyniki badań z wykorzystaniem bayesowskich strukturalnych modeli VAR

Przyczyny wahań realnego kursu walutowego w Polsce wyniki badań z wykorzystaniem bayesowskich strukturalnych modeli VAR Przyczyny wahań realnego kursu walutowego w Polsce wyniki badań z wykorzystaniem bayesowskich strukturalnych modeli VAR dr Marek A. Dąbrowski Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Katedra Makroekonomii marek.dabrowski@uek.krakow.pl

Bardziej szczegółowo

PREDYKCJA KURSU EURO/DOLAR Z WYKORZYSTANIEM PROGNOZ INDEKSU GIEŁDOWEGO: WYBRANE MODELE EKONOMETRYCZNE I PERCEPTRON WIELOWARSTWOWY

PREDYKCJA KURSU EURO/DOLAR Z WYKORZYSTANIEM PROGNOZ INDEKSU GIEŁDOWEGO: WYBRANE MODELE EKONOMETRYCZNE I PERCEPTRON WIELOWARSTWOWY B A D A N I A O P E R A C J N E I D E C Z J E Nr 2004 Aleksandra MAUSZEWSKA Doroa WIKOWSKA PREDKCJA KURSU EURO/DOLAR Z WKORZSANIEM PROGNOZ INDEKSU GIEŁDOWEGO: WBRANE MODELE EKONOMERCZNE I PERCEPRON WIELOWARSWOW

Bardziej szczegółowo

Stały czy płynny? Model PVEC realnego kursu walutowego dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej implikacje dla Polski

Stały czy płynny? Model PVEC realnego kursu walutowego dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej implikacje dla Polski Maeriały i Sudia nr 312 Sały czy płynny? Model PVEC realnego kursu waluowego dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej implikacje dla Polski Pior Kębłowski Maeriały i Sudia nr 312 Sały czy płynny? Model PVEC

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE KURSÓW WALUTOWYCH NA PRZYKŁADZIE MODELI KURSÓW RÓWNOWAGI ORAZ ZMIENNOŚCI NA RYNKU FOREX

MODELOWANIE KURSÓW WALUTOWYCH NA PRZYKŁADZIE MODELI KURSÓW RÓWNOWAGI ORAZ ZMIENNOŚCI NA RYNKU FOREX Krzyszof Ćwikliński Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Zarządzania, Informayki i Finansów Kaedra Ekonomerii krzyszof.cwiklinski@ue.wroc.pl Daniel Papla Uniwersye Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział

Bardziej szczegółowo

Reakcja banków centralnych na kryzys

Reakcja banków centralnych na kryzys Reakcja banków cenralnych na kryzys Andrzej Rzońca Warszawa, 18 lisopada 2011 r. Plan Podsawowa lekcja z kryzysu dla poliyki pieniężnej Jak wyglądała reakcja poliyki pieniężnej na kryzys? Dlaczego reakcja

Bardziej szczegółowo

Modele wielorownaniowe

Modele wielorownaniowe Część 1. e e jednorównaniowe są znacznym uproszczeniem rzeczywistości gospodarczej e jednorównaniowe są znacznym uproszczeniem rzeczywistości gospodarczej e makroekonomiczne z reguły składają się z większej

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE EFEKTU DŹWIGNI W FINANSOWYCH SZEREGACH CZASOWYCH

MODELOWANIE EFEKTU DŹWIGNI W FINANSOWYCH SZEREGACH CZASOWYCH Krzyszof Pionek Kaedra Inwesycji Finansowych i Ubezpieczeń Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu Wsęp MODELOWANIE EFEKTU DŹWIGNI W FINANSOWYCH SZEREGACH CZASOWYCH Nowoczesne echniki zarządzania ryzykiem rynkowym

Bardziej szczegółowo

Wyzwania praktyczne w modelowaniu wielowymiarowych procesów GARCH

Wyzwania praktyczne w modelowaniu wielowymiarowych procesów GARCH Krzyszof Pionek Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu Wyzwania prakyczne w modelowaniu wielowymiarowych procesów GARCH Wsęp Od zaproponowania przez Engla w 1982 roku jednowymiarowego modelu klasy ARCH, modele

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 8 DYSKUSJA NAD NEO-KEYNESOWSKĄ KRZYWĄ PHILLIPSA WNIOSKI DLA POLSKI

ROZDZIAŁ 8 DYSKUSJA NAD NEO-KEYNESOWSKĄ KRZYWĄ PHILLIPSA WNIOSKI DLA POLSKI Marcin Brycz ROZDZIAŁ 8 DYSKUSJA NAD NEO-KEYNESOWSKĄ KRZYWĄ PHILLIPSA WNIOSKI DLA POLSKI Wprowadzenie Blisko pięćdziesią la ocząca się dyskusja nad krzywą Phillipsa nabrała nowego rozmachu od czasu publikacji

Bardziej szczegółowo

Rola naturalnej stopy procentowej w polskiej polityce pieniężnej

Rola naturalnej stopy procentowej w polskiej polityce pieniężnej Rola nauralnej sopy procenowej w polskiej poliyce pieniężnej Michał Brzoza-Brzezina 1 Sreszczenie W poniższym arykule, do oszacowania nauralnej sopy procenowej w Polsce wykorzysane zosały usalenia eoreyczne

Bardziej szczegółowo

MODELE AUTOREGRESYJNE JAKO INSTRUMENT ZARZĄDZANIA ZAPASAMI NA PRZYKŁADZIE ELEKTROWNI CIEPLNEJ

MODELE AUTOREGRESYJNE JAKO INSTRUMENT ZARZĄDZANIA ZAPASAMI NA PRZYKŁADZIE ELEKTROWNI CIEPLNEJ Agaa MESJASZ-LECH * MODELE AUTOREGRESYJNE JAKO INSTRUMENT ZARZĄDZANIA ZAPASAMI NA PRZYKŁADZIE ELEKTROWNI CIEPLNEJ Sreszczenie W arykule przedsawiono wyniki analizy ekonomerycznej miesięcznych warości w

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 18 CHARAKTERYSTYKA TRANSMISJI POLITYKI MONETARNEJ W POLSCE

ROZDZIAŁ 18 CHARAKTERYSTYKA TRANSMISJI POLITYKI MONETARNEJ W POLSCE Maria Piotrowska ROZDZIAŁ 18 CHARAKTERYSTYKA TRANSMISJI POLITYKI MONETARNEJ W POLSCE Wprowadzenie Istnieje bogata literatura prezentująca wyniki badań na temat mechanizmu transmisji monetarnej, przeprowadzonych

Bardziej szczegółowo

Inwestycje. Makroekonomia II Dr hab. Joanna Siwińska-Gorzelak

Inwestycje. Makroekonomia II Dr hab. Joanna Siwińska-Gorzelak Inwesycje Makroekonomia II Dr hab. Joanna Siwińska-Gorzelak CIASTECZOWY ZAWRÓT GŁOWY o akcja mająca miejsce w najbliższą środę (30 lisopada) na naszym Wydziale. Wydarzenie o związane jes z rwającym od

Bardziej szczegółowo

i 0,T F T F 0 Zatem: oprocentowanie proste (kapitalizacja na koniec okresu umownego 0;N, tj. w momencie t N : F t F 0 t 0;N, F 0

i 0,T F T F 0 Zatem: oprocentowanie proste (kapitalizacja na koniec okresu umownego 0;N, tj. w momencie t N : F t F 0 t 0;N, F 0 Maemayka finansowa i ubezpieczeniowa - 1 Sopy procenowe i dyskonowe 1. Sopa procenowa (sopa zwrou, sopa zysku) (Ineres Rae). Niech: F - kapiał wypoŝyczony (zainwesowany) w momencie, F T - kapiał zwrócony

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania. Podstawy Automatyki

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Inżynierii Systemów Sterowania. Podstawy Automatyki Poliechnika Gdańska Wydział Elekroechniki i Auomayki Kaedra Inżynierii Sysemów Serowania Podsawy Auomayki Repeyorium z Podsaw auomayki Zadania do ćwiczeń ermin T15 Opracowanie: Kazimierz Duzinkiewicz,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem. Lista 3

Zarządzanie ryzykiem. Lista 3 Zaządzanie yzykiem Lisa 3 1. Oszacowano nasępujący ozkład pawdopodobieńswa dla sóp zwou z akcji A i B (Tabela 1). W chwili obecnej Akcja A ma waość ynkową 70, a akcja B 50 zł. Ile wynosi pięciopocenowa

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PUBLIKACJI DANYCH MAKROEKONOMICZNYCH NA KURS EUR/PLN W KONTEKŚCIE BADANIA MIKROSTRUKTURY RYNKU

WPŁYW PUBLIKACJI DANYCH MAKROEKONOMICZNYCH NA KURS EUR/PLN W KONTEKŚCIE BADANIA MIKROSTRUKTURY RYNKU METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XII/2, 2011, sr. 48 57 WPŁYW PUBLIKACJI DANYCH MAKROEKONOMICZNYCH NA KURS EUR/PLN W KONTEKŚCIE BADANIA MIKROSTRUKTURY RYNKU Kaarzyna Bień-Barkowska 1 Insyu

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Kaarzyna Halicka Poliechnika Białosocka, Wydział Zarządzania, Kaedra Informayki Gospodarczej i Logisyki, e-mail: k.halicka@pb.edu.pl Jusyna Godlewska

Bardziej szczegółowo

Transakcje insiderów a ceny akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A.

Transakcje insiderów a ceny akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Agaa Srzelczyk Transakcje insiderów a ceny akcji spółek noowanych na Giełdzie Papierów Warościowych w Warszawie S.A. Wsęp Inwesorzy oczekują od każdej noowanej na Giełdzie Papierów Warościowych spółki

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Piontek Weryfikacja modeli Blacka-Scholesa dla opcji na WIG20

Krzysztof Piontek Weryfikacja modeli Blacka-Scholesa dla opcji na WIG20 Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego we Wrocławiu Wydział Zarządzania i Informayki Kaedra Inwesycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Krzyszof Pionek Weryfikacja modeli Blacka-Scholesa oraz AR-GARCH

Bardziej szczegółowo

Modelowanie i analiza szeregów czasowych

Modelowanie i analiza szeregów czasowych Modelowanie i analiza szeregów czasowych Małgorzaa Doman Plan zajęć Część. Modelowanie szeregów jednowymiarowych.. Szeregi jednowymiarowe własności i diagnozowanie. Modele auoregresji i średniej ruchomej

Bardziej szczegółowo

Strukturalne podejście w prognozowaniu produktu krajowego brutto w ujęciu regionalnym

Strukturalne podejście w prognozowaniu produktu krajowego brutto w ujęciu regionalnym Jacek Baóg Uniwersye Szczeciński Srukuralne podejście w prognozowaniu produku krajowego bruo w ujęciu regionalnym Znajomość poziomu i dynamiki produku krajowego bruo wyworzonego w poszczególnych regionach

Bardziej szczegółowo

licencjat Pytania teoretyczne:

licencjat Pytania teoretyczne: Plan wykładu: 1. Wiadomości ogólne. 2. Model ekonomeryczny i jego elemeny 3. Meody doboru zmiennych do modelu ekonomerycznego. 4. Szacownie paramerów srukuralnych MNK. Weryfikacja modelu KMNK 6. Prognozowanie

Bardziej szczegółowo

Ruch płaski. Bryła w ruchu płaskim. (płaszczyzna kierująca) Punkty bryły o jednakowych prędkościach i przyspieszeniach. Prof.

Ruch płaski. Bryła w ruchu płaskim. (płaszczyzna kierująca) Punkty bryły o jednakowych prędkościach i przyspieszeniach. Prof. Ruch płaski Ruchem płaskim nazywamy ruch, podczas kórego wszyskie punky ciała poruszają się w płaszczyznach równoległych do pewnej nieruchomej płaszczyzny, zwanej płaszczyzną kierującą. Punky bryły o jednakowych

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 15 Inflacja jako zjawisko monetarne: długookresowa krzywa Phillipsa

Makroekonomia 1 Wykład 15 Inflacja jako zjawisko monetarne: długookresowa krzywa Phillipsa Makroekonomia 1 Wykład 15 Inflacja jako zjawisko monearne: długookresowa krzywa Phillipsa Gabriela Grokowska Kaedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Prawo Okuna Związek między bezrobociem,

Bardziej szczegółowo

Politechnika Częstochowska Wydział Inżynierii Mechanicznej i Informatyki. Sprawozdanie #2 z przedmiotu: Prognozowanie w systemach multimedialnych

Politechnika Częstochowska Wydział Inżynierii Mechanicznej i Informatyki. Sprawozdanie #2 z przedmiotu: Prognozowanie w systemach multimedialnych Poliechnika Częsochowska Wydział Inżynierii Mechanicznej i Informayki Sprawozdanie #2 z przedmiou: Prognozowanie w sysemach mulimedialnych Andrzej Siwczyński Andrzej Rezler Informayka Rok V, Grupa IO II

Bardziej szczegółowo

A C T A U N I V E R S I T A T I S N I C O L A I C O P E R N I C I EKONOMIA XLIII nr 2 (2012) 161 181

A C T A U N I V E R S I T A T I S N I C O L A I C O P E R N I C I EKONOMIA XLIII nr 2 (2012) 161 181 A C T A U N I V E R S I T A T I S N I C O L A I C O P E R N I C I EKONOMIA XLIII nr (01) 161 181 Pierwsza wersja złożona 9 marca 01 ISSN Końcowa wersja zaakcepowana 15 grudnia 01 080-0339 Anna Michałek

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 2007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Pior Fiszeder Uniwersye Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL AUTOR: ŻANETA PRUSKA

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL AUTOR: ŻANETA PRUSKA 1 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 AUTOR: mgr inż. ŻANETA PRUSKA DODATEK SOLVER 2 Sprawdzić czy w zakładce Dane znajduję się Solver 1. Kliknij przycisk Microsof Office, a nasępnie kliknij przycisk Opcje

Bardziej szczegółowo

Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach ISSN 2083-8611 Nr 219 2015

Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach ISSN 2083-8611 Nr 219 2015 Sudia Ekonomiczne. Zeszyy Naukowe Uniwersyeu Ekonomicznego w Kaowicach ISSN 2083-86 Nr 29 205 Alicja Ganczarek-Gamro Uniwersye Ekonomiczny w Kaowicach Wydział Informayki i Komunikacji Kaedra Demografii

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia II. Plan

Makroekonomia II. Plan Makroekonomia II Wykład 5 INWESTYCJE Wyk. 5 Plan Inwesycje 1. Wsęp 2. Inwesycje w modelu akceleraora 2.1 Prosy model akceleraora 2.2 Niedosaki prosego modelu akceleraora 3. Neoklasyczna eoria inwesycji

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 AUTOR: MARTYNA MALAK PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 AUTOR: MARTYNA MALAK

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 AUTOR: MARTYNA MALAK PROGNOZOWANIE I SYMULACJE EXCEL 2 AUTOR: MARTYNA MALAK 1 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE 2 hp://www.oucome-seo.pl/excel2.xls DODATEK SOLVER WERSJE EXCELA 5.0, 95, 97, 2000, 2002/XP i 2003. 3 Dodaek Solver jes dosępny w menu Narzędzia. Jeżeli Solver nie jes dosępny

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KOSZTAMI UTRZYMANIA GOTÓWKI W ODDZIAŁACH BANKU KOMERCYJNEGO

ZARZĄDZANIE KOSZTAMI UTRZYMANIA GOTÓWKI W ODDZIAŁACH BANKU KOMERCYJNEGO ZARZĄDZANIE KOSZTAMI UTRZYMANIA GOTÓWKI W ODDZIAŁACH BANKU KOMERCYJNEGO Sreszczenie Michał Barnicki Poliechnika Śląska, Wydział Oranizacji i Zarządzania Monika Odlanicka-Poczobu Poliechnika Śląska, Wydział

Bardziej szczegółowo

Europejska opcja kupna akcji calloption

Europejska opcja kupna akcji calloption Europejska opcja kupna akcji callopion Nabywca holder: prawo kupna long posiion jednej akcji w okresie epiraiondae po cenie wykonania eercise price K w zamian za opłaę C Wysawca underwrier: obowiązek liabiliy

Bardziej szczegółowo

z graniczną technologią

z graniczną technologią STUDIA OECOOMICA POSAIESIA 23, vol., no. (25) Uniwersye Ekonomiczny w Poznaniu, Wydział Informayki i Gospodarki Elekronicznej, Kaedra Ekonomii Maemaycznej emil.panek@ue.poznan.pl iesacjonarny model von

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 10 WPŁYW DYSKRECJONALNYCH INSTRUMENTÓW POLITYKI FISKALNEJ NA ZMIANY AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ

ROZDZIAŁ 10 WPŁYW DYSKRECJONALNYCH INSTRUMENTÓW POLITYKI FISKALNEJ NA ZMIANY AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ Ryszard Barczyk ROZDZIAŁ 10 WPŁYW DYSKRECJONALNYCH INSTRUMENTÓW POLITYKI FISKALNEJ NA ZMIANY AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ 1. Wsęp Organy pańswa realizując cele poliyki sabilizacji koniunkury gospodarczej sosują

Bardziej szczegółowo

TESTOWANIE EGZOGENICZNOŚCI ZMIENNYCH W MODELACH EKONOMETRYCZNYCH

TESTOWANIE EGZOGENICZNOŚCI ZMIENNYCH W MODELACH EKONOMETRYCZNYCH STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 15 Mariusz Doszyń TESTOWANIE EGZOGENICZNOŚCI ZMIENNYCH W MODELACH EKONOMETRYCZNYCH Od pewnego czasu w lieraurze ekonomerycznej pojawiają się

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 20.03.2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 marca 2006 r.

Matematyka finansowa 20.03.2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 marca 2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Akuariuszy XXXVIII Egzamin dla Akuariuszy z 20 marca 2006 r. Część I Maemayka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minu 1 1. Ile

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH dr inż. Rober Sachniewicz METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Jednymi z licznych celów i zadań przedsiębiorswa są: - wzros warości przedsiębiorswa

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku projekt

Analiza rynku projekt Analiza rynku projek A. Układ projeku 1. Srona yułowa Tema Auor 2. Spis reści 3. Treść projeku 1 B. Treść projeku 1. Wsęp Po co? Na co? Dlaczego? Dlaczego robię badania? Jakimi meodami? Dla Kogo o jes

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Piontek MODELOWANIE ZMIENNOŚCI STÓP PROCENTOWYCH NA PRZYKŁADZIE STOPY WIBOR

Krzysztof Piontek MODELOWANIE ZMIENNOŚCI STÓP PROCENTOWYCH NA PRZYKŁADZIE STOPY WIBOR Inwesycje finansowe i ubezpieczenia endencje świaowe a rynek polski Krzyszof Pionek Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu MODELOWANIE ZMIENNOŚCI STÓP PROCENTOWYCH NA PRZYKŁADZIE STOPY WIBOR Wsęp Konieczność

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TESTU PERRONA DO BADANIA PUNKTÓW ZWROTNYCH INDEKSÓW GIEŁDOWYCH: WIG, WIG20, MIDWIG I TECHWIG

ZASTOSOWANIE TESTU PERRONA DO BADANIA PUNKTÓW ZWROTNYCH INDEKSÓW GIEŁDOWYCH: WIG, WIG20, MIDWIG I TECHWIG Doroa Wikowska, Anna Gasek Kaedra Ekonomerii i Informayki SGGW dwikowska@mors.sggw.waw.pl ZASTOSOWANIE TESTU PERRONA DO BADANIA PUNKTÓW ZWROTNYC INDEKSÓW GIEŁDOWYC: WIG, WIG2, MIDWIG I TECWIG Sreszczenie:

Bardziej szczegółowo

Wykład 6. Badanie dynamiki zjawisk

Wykład 6. Badanie dynamiki zjawisk Wykład 6 Badanie dynamiki zjawisk Krzywa wieża w Pizie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 y 4,9642 4,9644 4,9656 4,9667 4,9673 4,9688 4,9696 4,9698 4,9713 4,9717 4,9725 4,9742 4,9757 Szeregiem czasowym nazywamy

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja wahań koniunkturalnych gospodarki polskiej

Identyfikacja wahań koniunkturalnych gospodarki polskiej Rozdział i Idenyfikacja wahań koniunkuralnych gospodarki polskiej dr Rafał Kasperowicz Uniwersye Ekonomiczny w Poznaniu Kaedra Mikroekonomii Sreszczenie Celem niniejszego opracowania jes idenyfikacja wahao

Bardziej szczegółowo

Wykład 5 Elementy teorii układów liniowych stacjonarnych odpowiedź na dowolne wymuszenie

Wykład 5 Elementy teorii układów liniowych stacjonarnych odpowiedź na dowolne wymuszenie Wykład 5 Elemeny eorii układów liniowych sacjonarnych odpowiedź na dowolne wymuszenie Prowadzący: dr inż. Tomasz Sikorski Insyu Podsaw Elekroechniki i Elekroechnologii Wydział Elekryczny Poliechnika Wrocławska

Bardziej szczegółowo

ANALIZA, PROGNOZOWANIE I SYMULACJA / Ćwiczenia 1

ANALIZA, PROGNOZOWANIE I SYMULACJA / Ćwiczenia 1 ANALIZA, PROGNOZOWANIE I SYMULACJA / Ćwiczenia 1 mgr inż. Żanea Pruska Maeriał opracowany na podsawie lieraury przedmiou. Zadanie 1 Firma Alfa jes jednym z głównych dosawców firmy Bea. Ilość produku X,

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE. mgr Żaneta Pruska. Ćwiczenia 2 Zadanie 1

PROGNOZOWANIE I SYMULACJE. mgr Żaneta Pruska. Ćwiczenia 2 Zadanie 1 PROGNOZOWANIE I SYMULACJE mgr Żanea Pruska Ćwiczenia 2 Zadanie 1 Firma Alfa jes jednym z głównych dosawców firmy Bea. Ilość produku X, wyrażona w ysiącach wyprodukowanych i dosarczonych szuk firmie Bea,

Bardziej szczegółowo

Daniel Papla Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu. Wykorzystanie modelu DCC-MGARCH w analizie zmian zależności wybranych akcji GPW w Warszawie

Daniel Papla Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu. Wykorzystanie modelu DCC-MGARCH w analizie zmian zależności wybranych akcji GPW w Warszawie DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 27 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu Wykorzysanie

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Wiśniewska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Elżbieta Wiśniewska Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE IX Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 6 8 września 2005 w Toruniu Katedra Ekonometrii i Statystyki, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Uniwersytet Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE

DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE DYNAMICZNE MODELE EKONOMETRYCZNE X Ogólnopolskie Seminarium Naukowe, 4 6 września 2007 w Toruniu Kaedra Ekonomerii i Saysyki, Uniwersye Mikołaja Kopernika w Toruniu Anna Krauze Uniwersye Warmińsko-Mazurski

Bardziej szczegółowo

Nierównowaga na rynku kredytowym w Polsce: założenia i wyniki

Nierównowaga na rynku kredytowym w Polsce: założenia i wyniki Maszynopis arykułu: Marzec J. 011, Nierównowaga na rynku kredyowym w Polsce: założenia i wyniki, w: Meody maemayczne, ekonomeryczne i kompuerowe w finansach i ubezpieczeniach, (red. A. Barczak i S. Barczak),

Bardziej szczegółowo

O PEWNYCH KRYTERIACH INWESTOWANIA W OPCJE NA AKCJE

O PEWNYCH KRYTERIACH INWESTOWANIA W OPCJE NA AKCJE MEODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH om XIII/3, 01, sr 43 5 O EWNYCH KRYERIACH INWESOWANIA W OCJE NA AKCJE omasz Warowny Kaedra Meod Ilościowych w Zarządzaniu oliechnika Lubelska e-mail: warowny@pollubpl

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA NEOKLASYCZNEJ TEORII WZROSTU EKOLOGICZNIE UWARUNKOWANEGO W MODELOWANIU ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU REGIONU. Henryk J. Wnorowski, Dorota Perło

ZAŁOŻENIA NEOKLASYCZNEJ TEORII WZROSTU EKOLOGICZNIE UWARUNKOWANEGO W MODELOWANIU ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU REGIONU. Henryk J. Wnorowski, Dorota Perło 0-0-0 ZAŁOŻENIA NEOKLASYCZNEJ TEORII WZROSTU EKOLOGICZNIE UWARUNKOWANEGO W MODELOWANIU ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU REGIONU Henryk J. Wnorowski, Doroa Perło Plan wysąpienia Cel referau. Kluczowe założenia neoklasycznej

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Efekty agregacji czasowej szeregów finansowych a modele klasy Sign RCA

Efekty agregacji czasowej szeregów finansowych a modele klasy Sign RCA Joanna Górka * Efeky agregacji czasowej szeregów finansowych a modele klasy Sign RCA Wsęp Wprowadzenie losowego parameru do modelu auoregresyjnego zwiększa możliwości aplikacyjne ego modelu, gdyż pozwala

Bardziej szczegółowo

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego 252 Dr Wojciech Kozioł Kaedra Rachunkowości Uniwersye Ekonomiczny w Krakowie Sała poencjalnego wzrosu w rachunku kapiału ludzkiego WSTĘP Prowadzone do ej pory badania naukowe wskazują, że poencjał kapiału

Bardziej szczegółowo

Ekonomia monetarna - wprowadzenie. Michał Brzoza-Brzezina Katedra Polityki Pieniężnej

Ekonomia monetarna - wprowadzenie. Michał Brzoza-Brzezina Katedra Polityki Pieniężnej Ekonomia monetarna - wprowadzenie Michał Brzoza-Brzezina Katedra Polityki Pieniężnej Spis treści 1. Co to jest ekonomia monetarna? 2. Krótkie wprowadzenie do polityki pieniężnej 3. Stopy procentowe, produkcja

Bardziej szczegółowo

Dendrochronologia Tworzenie chronologii

Dendrochronologia Tworzenie chronologii Dendrochronologia Dendrochronologia jes nauką wykorzysującą słoje przyrosu rocznego drzew do określania wieku (daowania) obieków drewnianych (budynki, przedmioy). Analizy różnych paramerów słojów przyrosu

Bardziej szczegółowo

Finanse. cov. * i. 1. Premia za ryzyko. 2. Wskaźnik Treynora. 3. Wskaźnik Jensena

Finanse. cov. * i. 1. Premia za ryzyko. 2. Wskaźnik Treynora. 3. Wskaźnik Jensena Finanse 1. Premia za ryzyko PR r m r f. Wskaźnik Treynora T r r f 3. Wskaźnik Jensena r [ rf ( rm rf ] 4. Porfel o minimalnej wariancji (ile procen danej spółki powinno znaleźć się w porfelu w a w cov,

Bardziej szczegółowo

Analiza opłacalności inwestycji logistycznej Wyszczególnienie

Analiza opłacalności inwestycji logistycznej Wyszczególnienie inwesycji logisycznej Wyszczególnienie Laa Dane w ys. zł 2 3 4 5 6 7 8 Przedsięwzięcie I Program rozwoju łańcucha (kanału) dysrybucji przewiduje realizację inwesycji cenrum dysrybucyjnego. Do oceny przyjęo

Bardziej szczegółowo

y 1 y 2 = f 2 (t, y 1, y 2,..., y n )... y n = f n (t, y 1, y 2,..., y n ) f 1 (t, y 1, y 2,..., y n ) y = f(t, y),, f(t, y) =

y 1 y 2 = f 2 (t, y 1, y 2,..., y n )... y n = f n (t, y 1, y 2,..., y n ) f 1 (t, y 1, y 2,..., y n ) y = f(t, y),, f(t, y) = Uk lady równań różniczkowych Pojȩcia wsȩpne Uk ladem równań różniczkowych nazywamy uk lad posaci y = f (, y, y 2,, y n ) y 2 = f 2 (, y, y 2,, y n ) y n = f n (, y, y 2,, y n ) () funkcje f j, j =, 2,,

Bardziej szczegółowo

Kobiety w przedsiębiorstwach usługowych prognozy nieliniowe

Kobiety w przedsiębiorstwach usługowych prognozy nieliniowe Pior Srożek * Kobiey w przedsiębiorswach usługowych prognozy nieliniowe Wsęp W dzisiejszym świecie procesy społeczno-gospodarcze zachodzą bardzo dynamicznie. W związku z ym bardzo zmienił się sereoypowy

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 12 MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY MODELI NOWEJ EKONOMII KLASYCZNEJ

ROZDZIAŁ 12 MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY MODELI NOWEJ EKONOMII KLASYCZNEJ Kaarzyna Szarzec ROZDZIAŁ 2 MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY MODELI NOWEJ EKONOMII KLASYCZNEJ. Uwagi wsępne Program nowej ekonomii klasycznej, w kórej nazwie podkreślone są jej związki z ekonomią klasyczną i

Bardziej szczegółowo

SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE

SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE Janusz Sowiński, Rober Tomaszewski, Arur Wacharczyk Insyu Elekroenergeyki Poliechnika Częsochowska Aky prawne

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 2. Dynamiczny model DAD/DAS. Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak

MAKROEKONOMIA 2. Wykład 2. Dynamiczny model DAD/DAS. Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak MAKROEKONOMIA 2 Wykład 2. Dynamiczny model DAD/DAS Dagmara Mycielska Joanna Siwińska - Gorzelak Plan wykładu Uwzględnienie dynamiki w modelu AD/AS. Modelowanie wpływu zakłóceń lub zmian polityki gospodarczej

Bardziej szczegółowo

Dobór przekroju żyły powrotnej w kablach elektroenergetycznych

Dobór przekroju żyły powrotnej w kablach elektroenergetycznych Dobór przekroju żyły powronej w kablach elekroenergeycznych Franciszek pyra, ZPBE Energopomiar Elekryka, Gliwice Marian Urbańczyk, Insyu Fizyki Poliechnika Śląska, Gliwice. Wsęp Zagadnienie poprawnego

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE FUNKCJI KOPULI W MODELOWNIU INDEKSÓW GIEŁDOWYCH

ZASTOSOWANIE FUNKCJI KOPULI W MODELOWNIU INDEKSÓW GIEŁDOWYCH ZASTOSOWANIE FUNKCJI KOPULI W MODELOWNIU INDEKSÓW GIEŁDOWYCH Jacek Leśkow, Jusyna Mokrzycka, Kamil Krawiec 1 Sreszczenie Współczesne zarządzanie ryzykiem finansowanym opiera się na analizie zwroów szeregów

Bardziej szczegółowo