M ISCELLANEA P O L S K A W OBEC SPR A W Y E W A K U A C JI N A D R EN II ( )

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "http://rcin.org.pl M ISCELLANEA P O L S K A W OBEC SPR A W Y E W A K U A C JI N A D R EN II (1926 1929)"

Transkrypt

1 D Z I E J E N A J N O W S Z E, R O C Z N IK V II 1975, 1 M ISCELLANEA LEON GROSFELD P O L S K A W OBEC SPR A W Y E W A K U A C JI N A D R EN II ( ) W d ru g iej połow ie la t dw udziestych n ieu stan n e dążenie N iem iec do zm iany tery to rialn eg o status quo przy b rało n a sile. O ficjalne czynniki niem ieckie stały na stan o w isk u, że p a k t Ligi N arodów nie w yłącza rew izji istn iejący ch granic, że N iem cy nie pogodzą się z u tra tą P om orza, G órnego Ś ląska i G dańska i że w odpow iedniej chw ili w y stą p ią z roszczeniam i. R óżnica m iędzy stan ow iskiem czynników oficjalnych i p a rtii o c h a ra k te rz e centrow ym a stanow iskiem p raw icy polegała n a tym, że p ie r w sze zap ew n iały o sw ej w oli pokojow ego rozw iązania k w estii granic, a p raw ica nie w y k lu czała użycia siły. B ezpośrednio po przew rocie m ajow ym w pływ ow y polityk niem iecki ze stresem annow skiej V olkspartei, W. von R heinbaben, ośw iadczył, że pacyfikację stosunków polsko-niem ieckich m ożna osiągnąć przez rew izję granic 1. W g ru d n iu 1926 r. se k re ta rz sta n u w niem ieckim M inisterstw ie S p raw Z agranicznych, C. von S chubert, w rozm ow ie z polskim m in istrem sp raw zagranicznych, A. Z aleskim, stw ierdził, że w a ru n k ie m p orozu m ienia m iędzy obu p ań stw am i je s t u p rzednie załatw ienie spraw y k o ry ta rz a, G dańska i G órnego Śląska. S tw ierd zen ie to spotkało się z k ró tk ą, lecz stanow czą re p lik ą Z aleskiego: Jamais. W szystkim polskim placów kom zagranicznym p rzek azał w ów czas Z aleski in stru k cję, w k tó rej zalecał kategorycznie przeciw staw ić się w szelkim próbom w szczynania rozm ów na tem at naszych g ranic 2. W styczniu 1927 r. sam m in ister sp raw zagranicznych, G. S tresem an n, w yraził publicznie pogląd, że Pom orze w inno należeć do N iem iec i że tra k ta t w ersalsk i nie w y łą cza rew izji w schodnich granic Rzeszy. W tym że m iesiącu m in ister ośw iaty, d r B ecker, w przem ów ieniu, w ygłoszonym w K rólew cu, w ypow iedział się przeciw te ry to rialn em u stan o w i p osiadania Polski. W m aju 1927 r. w icekanclerz O. H ergt n a zjeździe O stb u n d v erein w B ytom iu zażądał rew izji granic w schodnich. W e w rześniu 1927 r. przyw ódca D eutschnationale, hr. K. W estarp, w ygłosił w K rólew cu an typolskie p rzem ów ienie, w k tó ry m stw ierdził, że N iem cy nigdy nie zgodzą się na udzielenie ja kich k o lw iek g w a rancji granic Polski. W k w ietn iu 1929 r. na posiedzeniu w P ary żu kom isji ek sp ertó w w sp raw ie odszkodow ań niem ieckich przew odniczący delegacji niem ieckiej, H. S chacht, ośw iadczył, że N iem cy są gotow e prow adzić te ro k o w an ia pod w a ru n k ie m zm iany sw ych granic w sc h o d n ic h 3. Ton arty k u łó w w ielu n ie 1 J. K rasu sk i, Stosunki polsko-niemieckie P oznań 1964, s A rch iw u m A kt N ow ych (AAN) M inisterstw o S p raw Z agranicznych (MSZ) P2 4614, s Chronologia stosunków międzynarodowych Polski W arszaw a Na p ra w a c h rękopisu.

2 188 Miscellanea m ieckich organów p rasow ych i w y stąp ień pom niejszych działaczy i p o lityków był często znacznie bardziej zaciekły i niep rzejed n an y, niekiedy n a w e t obelżyw y. S tanow isko Polski było oczyw iste. S form ułow ał je m in ister Z aleski w przem ó w ien iu w ygłoszonym w styczniu 1927 r. D ek laru jąc gotow ość i prag n ien ie P o lsk i p o p raw y stosunków z N iem cam i, ośw iadczył kategorycznie: Za te dobre sto su n k i sąsiedzkie ceny rew izji naszych zachodnich granic nie zapłacim y. Za żad n ą cenę nie odstąpim y ziem i pom orskiej lub śląskiej, k tó re przem oc nam zab rała, a k tó re zw ycięstw o p raw a i spraw iedliw ości nam z pow rotem przyw róciło 4. W danym okresie niebezpieczeństw o dążeń niem ieckich m iało c h a ra k te r co p raw d a jedynie p o tencjalny, w m iarę u p ły w u czasu je d n ak, w zw iązku z u m a c n ian iem się N iem iec na aren ie m iędzynarodow ej i stanow iskiem poszczególnych m ocarstw, niebezpieczeństw o to system atycznie w zrastało. Po L ocarno i po jego w schodniej re a se k u ra c ji w postaci tra k ta tu berlińskiego z k w ietn ia 1926 r. N iem cy m iały do odnotow ania dalsze sukcesy. P ań stw em, k tó rem u w tym okresie szczególnie zależało n a popraw ie stosunków z N iem cam i, była F ran cja. P olitycznie czuła się ona zabezpieczona tra k ta ta m i lo k arn eń sk im i, p rag n ęła n a to m ia st uzyskać od N iem iec bardziej skuteczne i szybsze sp łaty odszkodow ań w ojennych dla w zm ocn ienia sw ej w alu ty i sp łaty zaciągniętych w S tan ach Z jednoczonych i A nglii d łu gów w ojennych. I oto w 10 dni po uzyskaniu przez N iem cy stałego m iejsca w R adzie L igi N arodów, 17 w rześnia 1926 r., doszło w m iejscow ości T hoiry do poufnego s p o tk a nia m in istró w sp raw zagranicznych F ra n c ji i N iem iec A. B rian d a i G. S tre se - m anna. Jed n y m z głów nych p ostulatów, k tó re w y su n ął S tresem an n, b y ła sp raw a przed term in o w ej ew ak u acji N adrenii w zam ian za u stęp stw a finansow e N iem iec n a rzecz w zm ocnienia finansów francuskich. R ozm ow y w T hoiry nie przy n io sły w praw dzie bezpośrednich rezu ltató w, sp raw a ew ak u acji N adrenii je d n a k aż do 1930 r. nie zejdzie odtąd z p orządku dnia. A rty k u ł 428 tra k ta tu w ersalskiego postan aw iał, że dla zagw aranto w ania w y k o n an ia przez N iem cy tra k ta tu w ciągu 15 la t od w ejścia w życie tr a k ta tu o b szary niem ieckie na zachód od R enu w raz z przyczółkam i m ostow ym i będ ą o k u pow ane przez oddziały w ojskow e p ań stw sprzym ierzonych i stow arzyszonych. A rty k u ł 429 przew idyw ał m ożliw ość w razie ścisłego i p u n k tu aln eg o w y p e łn ia n ia przez N iem cy postanow ień tra k ta tu stopniow e ograniczanie okupacji, po ra z pierw szy po upływ ie 5 la t (zona kolońska), co zresztą nastąpiło, po ra z d ru g i po upływ ie 10 la t (zona koblencka) i w reszcie po u pływ ie 15 lat, tj. w 1935 r. (zona m oguncka i cały obszar pozostały). Jeśli n aw et po upływ ie 15 la t p a ń stw a sojusznicze i stow arzyszone będą uw ażały, że gw aran cje ze strony N iem iec p rz e ciw nie sprow okow anej ag resji z ich stro n y nie są w y starczające, to e w a k u a c ja oddziałów okupacyjnych m ogła być odroczona do czasu o trzy m an ia ta k ic h g w a rancji. A rty k u ł 430 ustalał, że jeśli K om isja R eparacy jn a w trak cie o k u p acji lu b po jej zniesieniu uzna, że N iem cy odm aw iają sp łaty całości lub części re p a ra c ji, to w ym ienione w art. 429 strefy znów m ogły być obsadzone. I w reszcie a rt. 431 p rzew id y w ał m ożliw ość w cześniejszego, tj. przed upływ em 15 lat, w y co fan ia o d działów okupacyjnych, pod w aru n k iem uprzedniego w yk o n an ia przez N iem cy w szy stkich zobow iązań w y n ikających z danego tr a k ta t u 5. D yplom acja niem iecka uw ażała sp raw ę ew ak u acji N ad ren ii za jed n o z czo 4 Ibidem. 5 Der Friedensvertrag zwischen Deutschland und den Alliierten und Assoziierten Mächten. C h arlo tten b u rg 1919, s

3 Miscellanea 189 łow ych zadań sw ej polityki, tzw. 3 R : Räumung (ew akuacja), Rüstung (zbrojenia), Reparationen (reparacje). Jej m niem aniem, ew ak u acja N ad ren ii w inna być logiczn ym i bezpośrednim n astęp stw em tra k ta tó w lokarneńskich. Po raz pierw szy sp ra w ę tę p o staw ił S tresem ann w nocie z 20 lipca 1925 r., tw ierdząc, że o k u p acja N ad ren ii je st n iep o trzeb n a z chw ilą, gdy F ra n c ja m a zapew nioną g w aran cję m iędzynarodow ą. C h am b erlain jed n ak obaw iał się, że żądanie to obróci cały p ro jek t L o carn a w niw ecz 6. O becnie sp raw a została w znow iona. B ył to problem, k tó rem u P olska przy p isy w ała w ielkie znaczenie. Ju ż sam o zbliżenie fran cu sk o -n iem ieck ie m usiało w yw oływ ać niepokój w P o l sce. Jeszcze przed sp o tk an iem w T hoiry poseł K. S k irm u n t donosił z L ondynu o in fo rm acjach, ja k ie uzyskał od bliskiego kołom polskim w spółpracow nika T i- m e s a, P o liakoffa ( A ugura ), po jego pow rocie z P aryża. Jego zdaniem na Q uai d O rsay m iało zw yciężyć p rzekonanie o konieczności gospodarczego zbliżenia z N iem c a m i, a platfo rm ą dla fran cu sk o -n iem ieck iej kolab o racji m iałoby być w ycofanie z N ad ren ii w ojsk okupacyjnych, w zam ian za co F ra n c ja m ogłaby liczyć na p o p a rc ie N iem iec w stab ilizacji fra n k a 7. W poufnej in stru k c ji d la am basady w P ary żu M inisterstw o S p raw Z agran icznych stw ierdzało, że d ający się zauw ażyć zw rot w polityce fran cu sk iej w k ie ru n k u szukania zbliżenia z N iem cam i w yw ołuje zaniepokojenie zarów no w polskich k o łach politycznych, ja k i w opinii publicznej. M SZ polecało am basadzie piln ą o b serw ację na tym odcinku, zarzucając jej, że dotychczasow e rap o rty z P ary ża zbyt m ało uw agi pośw ięcały tem u zagadnieniu 8. R ap o rty chargé d affaires am b asad y w L ondynie, radcy Łosia, z w rześnia 1926 r. sygnalizow ały zm ianę ról w stanow isku A nglii i F ra n c ji w obec tra k ta tu w e rsa l skiego. Do n ied aw n a niem ieckie dążenia do rew izji tra k ta tu n ap otykały zasadnicze q uod non ze stro n y F rancji, a życzliw ą pasyw ność lu b n aw et pełne zrozum ienie ze stro n y A nglii. Od k ilk u dni, zw łaszcza od sp o tk an ia w T hoiry, sy tu acja odw róciła s i ę 9. Chodziło o to, że A nglia była ziry to w an a rolą, ja k ą arogow ały sobie N iem cy w ro zdaw nictw ie k ap itałó w am ery k ań sk ich, obiecując F ra n c ji pom oc w uzyskaniu k red y tó w am erykańskich. Z aczęła się też obaw iać w zrostu potęgi N iem iec. S yntetyczny obraz postępującego zbliżenia francusko-niem ieckiego od L ocarno p rz e d sta w ił poseł polski w B erlinie, O lszow ski. W skazyw ał m. in. na pow stanie C om ité F ran co -A llem an d d in fo rm atio n et de D ocum entation z w ybitnym i osobistościam i na czele, na serię porozum ień m iędzy przem ysłem fran cu sk im i n ie m ieckim, pow stanie k a rte lu stalow ego, sy n d y k atu p ro d u k cji potasu, k a rte lu p ro d u cen tó w szyn, u k ład y fran cu sk o -n iem ieck ie w sp raw ie d ostaw w ęgla re p a ra c y j- nego, konty n g en tó w żelaza, p rzem ysłu Z agłębia S aary, konw encję lotniczą i w reszcie n a sp o tk an ie w T hoiry z głów nym p o stu latem niem ieckim : p rzed term in o w ą ew ak u a c ją ostatn iej strefy N a d re n ii10. S p o tk an ie w T hoiry w yw ołało b u rzliw ą reak cję części fran cu sk ich kół p o litycznych i w ojskow ych. C zynniki rządow e były zm uszone w ycofać się chw ilow o z o b ran ej drogi. R ap o rty am b asad o ra P olski w P aryżu, A. C hłapow skiego, z p a źd ziern ik a 1926 r. były optym istyczne, pow oływ ały się z jed n ej stro n y n a m ow ę 6 Histoire des relations internationales t. V II. Les crises du X X siècle de 1914 à 1929 p a r P ie rre R enouvin. P aris 1957, s S k irm u n t do M SZ 28 lipca AAN, M SZ P , s Ibidem, s R ap o rty Ł osia z 21 IX i 23 IX Ibidem, s i R zut oka na rozw ój stosunków politycznych n iem ieck o -fran cu sk ich w okresie o sta tn ic h k ilk u n a stu m iesięcy. AAN, A m basada w L ondynie 31, s

4 190 Miscellanea Poincarégo, k tó ry ośw iadczył, iż w alory polityczne i w ojskow e, k tó re tk w ią w ok u pacji N ad ren ii nie zostaną chyba unicestw ione w zam ian za k o m p en saty czysto ekonom iczne, z drugiej na pew ne a rty k u ły p ra s o w e 11. A le ju ż 11 g ru d n ia 1926 r. ton ściśle tajnego ra p o rtu C hłapow skiego był inny: Tzw. polity k a T hoiry, k tó ra początkow o w y d aw ała się być czym ś zupełnie n ierealn y m, obecnie p rzy b iera k o n k re tn e form y, zyskując sobie w pew nej części opinii fran cu sk iej p rzek o n an y ch zw olenników. W e F ra n c ji istn ie ją obecnie dw a obozy. Jed en p rag n ie zbliżenia za w szelką cenę i do tego należą czynniki rządow e, drugi staw ia pew ne w a r u n k i12. S p raw a p rzed term in o w ej ew ak u acji N adrenii stała się przedm iotem ożyw ionej dyskusji na łam ach p rasy fran cu sk iej. S en ato r H. de Jouvenel, delegat F ra n c ji w L i dze N arodów, udzielił pism u niem ieckiem u L okal-a nzeiger w yw iadu, w k tó ry m zad ek laro w ał się jak o zw olennik ew ak u acji i stw ierd ził przy tej okazji, iż nie uw aża, by w schodnia gran ica N iem iec był nien aru szaln a. Część prasy francu sk iej, zw łaszcza pism a praw icow e, jak: Echo de P a ris, Le T em ps, Jo u rn al des D ébats, L ib erté, L T n tran sig ean t w ypow iadały się przeciw w ypuszczaniu z rą k ta k w ażnej g w aran cji bezpieczeństw a, zw racając uw agę, że arm ia fran cu sk a w N ad ren ii nie stanow i sym bolu podboju, lecz że je s t raczej w idom ą g w aran cją b ezpieczeństw a granic F ra n c ji i P o ls k i13. Leon D audet pisał na łam ach A ction F ra n ç a ise 17 stycznia 1927 r.: T an ťq u e nous tenons R hin, les A llem ands h é sitero n t à e n v a h ir soit la Pologne b u t im m ed iat de leur haine et de leu r rag e soit la F ra n c e. N ieliczni zw olennicy bezw arunkow ej ew ak u acji lub też ew ak u acji za jedynie d ro b n e k o m p en saty grupow ali się w okół takich pism, jak : S oir, P aris S oir, O eu v re, E re N ouvelle. R ad y k aln y Le Q u o tid ien łączył ew ak u ację N ad ren ii z u sta n o w ieniem w N iem czech rządów rzeczyw iście dem okratycznych i uzyskaniem k o n k retn y ch gw aran cji bezpieczeństw a dla P olski i F r a n c ji14. A w łaśn ie w końcu stycznia 1927 r. do w ładzy w N iem czech doszedł p ra w i cow y g abinet W. M arxa, n ajb ard ziej reak cy jn y rząd od 1914 r., ja k p isał w Echo de P a ris 29 stycznia 1927 r. P e rtin a x. N a k o n feren cji praso w ej M arx stw ierdził, że spraw a ew ak u acji N ad ren ii w dalszym ciągu m usi pozostaw ać głów nym i n a j bliższym celem p olityki zagranicznej N iem iec 15. B rian d jed n ak że m im o zaprzeczeń, jak o b y p rzy jął jak ieś zobow iązania w sp raw ie p rzedterm inow ej ew ak u acji N adrenii, faktycznie z p rem ed y tacją zm ierzał w ty m k ieru n k u, zw łaszcza od m arca 1927 r., kiedy to zaostrzyła się sp raw a długów m iędzysojuszniczych F ran cji. P rzek o n y w ał on C hłapow skiego, że Polsce grozi niebezpieczeństw o nie ze stro n y N iem iec, lecz ze stro n y Z w iązku R adzieckiego i L itw y 16. P roblem ow i ew ak u acji N ad ren ii przy p isy w ała P olska duże znaczenie. W listo padzie i g ru d n iu 1926 r. problem ten był przedm iotem szczegółowej analizy w p o l skim MSZ. W jej w y n ik u opracow ano dw a dokum enty, stanow iące p ra w n o -p o lityczną podstaw ę polskiej ta k ty k i i m etody działania. B yły to ściśle ta jn e U w agi dotyczące zagadnienia bezpieczeństw a g ranic zachodnich z 7 listo p ad a 1926 r. 17 oraz najściślej ta jn e P ro memoria w sp raw ie udziału P olski w decyzjach, d o ty czących ew ak u acji N ad ren ii 18. Ze w zględu na znaczenie tego drugiego d o k u m en tu, 11 C h ła p o w s k i d o M S Z 1 X i 29 X AAN, M S Z, P , s i I b id e m, s C h ła p o w s k i d o M S Z 22 I M S Z, P , s C h ła p o w s k i d o M S Z I b id e m, s O ls z o w s k i d o M S Z 20 II M S Z, P , s C h ła p o w s k i d o M S Z 19 I M S Z, P , s AAN, M S Z, P , s I b id e m, s

5 Miscellanea 191 k tó ry pozw ala zrozum ieć zainteresow anie, in tencje i cele P olski oraz jej późniejszą ak cję dyplom atyczną, przytaczam y go w całości: PRO MEMORIA W SPR A W IE U D ZIA ŁU PO L S K I W D EC Y ZJA C H D OTYCZĄCYCH E W A K U A C JI N A D REN II N A J Ś C I Ś L E J T A J N E R ozm ow y prow adzone obecnie m iędzy R ządam i fran cu sk im i n iem ieckim m ogą w rezu ltacie doprow adzić do porozum ienia, w k tó ry m za pew ne kom p en saty N ad ren ia zostałaby ew ak u o w an a przez w ojska sojusznicze przed term in am i p rzew idzianym i w tra k ta c ie w ersalskim (art ). Z uw agi n a to, że k w estia ta je s t ściśle zw iązana z zagadnieniem bezpieczeństw a, in te re su je ona w m niejszej lu b w iększej m ierze szereg p a ń stw sprzym ierzonych, w pierw szym rzędzie zaś Polskę, jako sąsiada N iem iec. S tąd p o w staje konieczność dążenia do tego, by udział Polski p rzy porozum ieniu, k tó re by stanow iło o ew ak u acji lew ego brzegu R enu, był zapew niony. T y tu ł P olski do w y stąp ien ia w obec rząd u francuskiego (angielskiego, w łoskiego) w tej spraw ie. 1. O kupacja lew ego brzegu R enu, stanow iąca g w aran cję w ykonania p rzez N iem cy tra k ta tu w ersalskiego m a być uskuteczniona w m yśl art. 428 przez w ojska p aństw sprzym ierzonych i stow arzyszonych. W ynika z tego, że k w estia ta nie obchodzi w yłącznie F rancji, p ań stw a, którego w o jsk a zajm u ją obecnie to tery to riu m, lecz i innych aliantów. F ra n c ja w y k o n u je jed y n ie pew nego ro d zaju m a n d a t w ojskow y, w im ieniu w szystk ich p ań stw, k tó re podpisały k o n tra k t (alliées et associées). O kupacja m a poza ty m n a celu zabezpieczenie pow yższych p ań stw przed u ch y lan iem się N iem ców od w y p ełn ian ia postanow ień trak tato w y ch. A rg u m en t, że los okupacji lew ego brzegu R enu je st k w estią m iędzysojuszniczą, zn ajd u je rów nież sw oje potw ierdzenie w a rty k u le 429 ostatn ie alinéa i w art Pow yższe d aje Polsce pew ien ty tu ł do udziału w decyzjach nad ty m zagadnieniem, choć należy zw rócić uw agę n a to, iż pieczę nad w y k o n an iem tr a k ta tu zarezerw ow ały sobie les p rin cip ales puissances alliées przez stw orzenie K o n feren cji A m basadorów. N iem niej jed n ak p a ń stw a nie należące do k ateg o rii w ielkich m ocarstw m a ją praw o, jako stro n y zainteresow ane, zw racania się do K on feren cji A m basadorów. 2. W ystąpienie R ządu Polskiego w obec rząd u francuskiego w tej sp ra w ie zn ajd u je rów nież sw ą podstaw ę w przym ierzu, k tó re oba te p a ń stw a w iąże. A rty k u ły 2 i 4 um ow y fran cu sk o -p o lsk iej z dnia 19 lu tego 1921 r. brzm ią: A rt. 2: A fin de coordoner leu rs effo rts pacifiques, les deux G o u v ern e m e n ts s engagent à se concerter su r toutes les questions de p o litique e x té rie u re in te re ssan t les deux É tats et relativ es au x règ lem en ts des re la tio n s in tern atio n ales dans l ésp rit des tra ité s et conform ém ent au p a c te de la Société des N ations. A rt. 4: Les deux G ouvernem ents s engagent à se consulter av an t de conclure de nouveau x accords in té re ssan t le u r p o litiq u e en E urope C e n tra le et O rientale. N ależy zaznaczyć, iż problem te n n a tu ry politycznej, a przede w szystk im w ojskow ej, jako zw iązany z zagadnieniem bezpieczeństw a, może stan o w ić tak że przed m io t rozm ów m iędzy S ztabam i polskim i fra n cu sk im na zasadzie istn iejący ch m iędzy nim i porozum ień. 3. W ystąpienie R ządu polskiego m oże być um otyw ow ane poza tym a rg u m e n ta m i n a tu ry politycznej, ja k stan em zbrojeń niem ieckich w P ru sach W schodnich i na pograniczu. N ależałoby w danym w yp ad k u p o w oływ ać się n a opinię K om isji K o n tro lu jącej w B erlinie, k tó ra z w racała ostatn io uw agę K o nferencji A m basadorów na liczne przekroczenia p rzepisów rozbrojeniow ych, czynionych przez N iem cy n a tych odcink ach

6 192 Miscellanea K O N K L U Z J E I. Z głoszenie intéressement przez Rząd P olski w sp raw ie ew ak u acji N adrenii zn ajd u je zatem sw oje uzasadnienie: 1) w postanow ieniach tra k ta tu w ersalskiego, 2) w sojuszu francusko-polskim, 3) w sy tu acji politycznej Polski w obec N iem iec, ocenianej z p u n k tu w idzenia zagadnienia bezpieczeństw a. II. P o stu laty R ządu Polskiego w zw iązku z ew entu aln ą ew ak u acją N adrenii. Zw ażyw szy, iż e w akuacja lew ego brzegu R enu stanow ić będzie dla N iem iec pow ażną k oncesję polityczną (prestiżow ą), zw ażyw szy poza tym, iż N iem cy u zy sk ają w ten sposób znaczną w olność ru ch ó w w dziedzinie zbrojeń, należy się zastanow ić nad fo rm ą kom pensaty, ja k ą m ożna by od nich w zam ian uzyskać. W ychodząc z założenia, że problem N adrenii rozgryw ałby się w p ła szczyźnie politycznej (bezpieczeństw o), a nie stanow ił p rzedm iotu p rz e targ u o c h arak terze finansow ym (obligacje kolejow e), w ydaw ałoby się logiczne szukać k o m p en sat w dziedzinie w zm ocnienia system u porozum ień, m ających za zadanie u trw alen ie pokoju w E uropie. U kłady lo k a r- neńskie stw orzyły system bezpieczeństw a, opierający się na p orozum ieniu pew nej grupy p ań stw. M imo w ysiłków, czynionych w k ie ru n k u d a nia rów nych g w aran cji bezpieczeństw a w szystkim k o n trahento m L ocarna, idea ta nie dała się w całej pełni zrealizow ać, z czego w ynikło zróżnicow anie g w aran cji d la granic zachodnich i w schodnich N iem iec. Z atem idąc po lin ii w zm acniania podstaw, na których m a się opierać u trzy m an ie pok o ju w E uropie, dochodzi się do w niosku, iż d a l szym etapem na tej drodze w inno być silniejsze zabezpieczenie tr w a łości granic m iędzy R zeszą a P olską (C zechosłow acją). P o stu lat ten m ógłby być w ysunięty przez Rząd Polski przy rozm o w ach na tem at w y cofania w ojsk fran cu sk ich z N adrenii. P ozostaje tu ta j potrzeba znalezienia takiej form uły, k tó ra m ając szanse p rzyjęcia zarów no przez p a ń stw a lo k arn eń sk ie (F ran cja, A nglia, W łochy), jak zw łaszcza przez N iem cy, p rzed staw iałab y dla nas p ew n ą w arto ść realn ą, nie zaś tylko p apierow ą. S taw iając zasadę, iż fo rm u ła ta w inna być sk o n stru o w an a w te n sposób, by w iązała się z u k ład am i lo k arn eń sk im i i stanow iła pew nego ro d zaju w zm ocnienie g w aran cji lo k arn eń sk ich na W schodzie, zaznacza się, iż w chw ili obecnej k w estia znalezienia odpow iedniej form uły, je s t jeszcze przedm iotem b ad ań w łaściw ych czynników MSZ. Dla w y jaśn ien ia pow yższego p u n k tu należy stw ierdzić, iż dążeniem naszym je st u stalen ie form uły: 1) u znania przez N iem cy n ie n a ru sz a l ności naszych granic, 2) w ykluczenia m ożliw ości w ojny legalnej m iędzy P olską a N iem cam i. A d 2) U kład arb itrażo w y polsko-niem ieck i nie w y klucza bow iem m ożliw ości w ojny legalnej. Np. w razie niedojścia do porozum ienia w p ew nej kw estii spornej na teren ie K om isji K oncyliacyjnej spór przechodzi do R ady Ligi. M oże się zdarzyć, iż w R adzie L igi N arodów nie dochodzi się do porozum ienia nad danym sporem, a w ów czas zn ajd u je zastosow anie w ypadek, przew idziany art. 15 P a k tu alinea 7. W ojna legalna m oże w ybuchnąć. III. W ytyczne co do taktyki. P rag n ąc zrealizow ać pow yższe p o stu laty pro p o n u je się stosow ać n a stęp u jącą tak ty k ę: W pierw szym rzędzie należałoby w sposób n iezm iernie d y sk retn y poczynić pew ne k ro k i w obec R ządu francuskiego, z w ra cając jego uw agę n a nasze zainteresow anie w sp raw ie p roblem u ew a ku acji N adrenii, w y su w ając przy tym, na razie jeszcze w form ie ogólnikow ej, koncepcję w zm ocnienia L o carn a na W schodzie. W razie korzystnego obrotu sp raw y m ożna by w ysunąć nasze k o n k re tn e p ro p o zycje, a rów nocześnie w ystąpić w L ondynie i R zym ie celem uzyskania p o parcia tych rząd ó w dla naszej tezy. N ależałoby w ów czas rów nież oddziaływ ać na W aszyngton. Z uw agi na w y jazd am b asad o ra francuskiego w tych dniach do P ary ża m oże byłoby pożądane dla dyskretniejszego i m niej a n g a ż u ją cego d ziałania pow ierzyć m u jak o une m ission de confiance w ysondo-

7 Miscellanea 193 w anie opinii m iaro d ajn y ch czynników rządow ych fran cu sk ich w tej spraw ie. W ynikiem w spom nianych w dokum encie b ad ań były praw dopodobnie w y m ienione w yżej U w agi dotyczące zagadnienia bezpieczeństw a granic zachodnich, k tó re b rak szerszej g w aran cji dla tych granic pro p o n o w ały zapełnić now ym tr a k tatem polsko-niem ieckim, będącym ro d zajem p a k tu o n ie a g re sji, pozostaw iając na razie o tw a rtą sp raw ę czasu trw a n ia tego p a k tu o raz ew en tu aln y ch g w aran cji p ań stw trzecich, w szczególności F ran cji. W początkach lutego 1927 r. A. Z aleski w ysłał do P ary ża A natola M ü h lstein a w celach sondażu i in spiracji. M ühlstein przep ro w ad ził z lew icow ym i, centrow ym i i katolickim i p olitykam i fran cu sk im i w iele rozm ów, z k tó ry ch w ynikało, że w szyscy oni spraw ę ew ak u acji N ad ren ii u w ażali za pro b lem 1927 r. R óżnili się tylko poglądam i na rodzaj ek w iw alentu, którego należy żądać od N iem iec. N ajm niej filoniem iecki polityk lew icow y, P au l-b o n co u r, był zw olennikiem ew akuacji, u w a żając jedynie, że należy uzyskać sta łą k o n tro lę N ad ren ii. De Jo u v en el tra k to w a ł sp raw ę jak o przesądzoną, dopuszczając m ożliw ość p o stu lo w an ia now ych g w a ra n cji na W schodzie. B riand sta ra ł się uśpić opinię publiczną, ale w ciszy gabinetów dyplom atycznych, w e fran cu sk o -n iem ieck ich rozm ow ach przem ysłow ców, fin a n sistów i polityków ew ak u ację przygotow yw ano 19. A kcja M ühlsteina dała pew ne w yniki. W tak ich pism ach, jak : L O eu v re, La V ictoire, A v en ir, L H om m e L ib re i innych w k w ietn iu 1927 r. zaczęły się pojaw iać arty k u ły o konieczności zabezpieczenia w schodnich sojuszników w p o staci L ocarna W schodniego 20. Rów nocześnie dyplom acja polska rozpoczęła zap la n o w an ą akcję w obec rząd u francuskiego. W ychodząc z realistycznych założeń, że ew ak u acja N adrenii je s t nieunikniona, rząd polski p rag n ął, aby dokonała się ona nie bez udziału P o lsk i i nie z uszczerbkiem jej żyw otnych interesów. C hodziło o dodatkow e g w arancje dia zabezpieczenia P olski przed a g resją niem iecką, w szczególności w obec obszarów należących daw niej do N iem iec. A rchiw um polskiego M SZ nie zachow ało śladów tej aktyw ności, nie w spom ina też o niej w sw ych w spom nieniach am b asador fran cusk i w W arszaw ie, J. Laroche. O d n ajd u jem y je n ato m iast w d o k u m en tacji dyplom atycznej fra n c u s- skiego M inisterstw a S p raw Z agranicznych. W końcu m arca 1927 r. rad ca am b asad y polskiej w P aryżu, M. A rciszew ski, w rozm ow ie z sek retarzem g en eraln y m francuskiego M SZ, Ph. B erthelot, w yraził niepokój P olski z pow odu dyskusji rozbrojeniow ych bez zw iązku ze sp ra w ą bez pieczeństw a; stw ierdził, że dopóki w ojska fran cu sk ie sto ją w N adrenii, m arszałek P iłsudski jest spokojny, ale w chw ili, gdy N iem cy p o staw ią spraw ę lik w id acji okupacji N adrenii na forum Ligi N arodów, sy tu acja zm ieni się rad y k aln ie. Je śli F ra n c ja zgodzi się na ew ak u ację w e w cześniejszym niż przew id y w an y przez tr a k ta t w ersalski term in ie (1935), to P olska zażąda g w a ra n c ji dla sw ej granicy za chodniej w postaci L ocarna W schodniego. B e rth e lo t odniósł się do tej sugestii z dużą re z e rw ą 21. W rozm ow ie z am b asad o rem L arochem w W arszaw ie A rciszew ski ośw iadczył, że P olska zdaje sobie sp raw ę z tego, iż N iem cy nie zgodzą 19 M ühlstein do Z aleskiego 8 II AAN, M SZ, P , s C hłapow ski do MSZ 29 IV Ibidem, s N o tatk a o rozm ow ie z 31 III A rchives du M in istère des A ffaires É tra n gères (dalej AMAE), Série E urope Pologne P o litiq u e É tran g ère, D ossier G eneral, vol. 75, s D z ie je n a j n o w s z e

8 194 Miscellanea się uznać sw ej granicy zachodniej, ale m ogłyby one zaw rzeć z P olską p a k t o n ie agresji, g w aran to w an y dodatkow o przez A nglię i F rancję. L aroche był gorącym orędow nikiem tego p ro jek tu, w y rażał pew ne w ątpliw ości co do stan o w isk a A nglii, k tó ra już w L ocarno nie chciała się n ań zgodzić, obecnie jednak jest lepiej w obec P olski u sp o so b io n a22. G łów na tru d n o ść polegała je d n ak n a tym, że obecnie F ra n cja nie k w ap iła się do udzielenia tego ty p u gw arancji. W dniu 3 czerw ca 1927 r. am b asad a polska w P ary żu złożyła n a Q uai d O rsay obszerne m emorandum, w k tó ry m pow ołując się n a odpow iednie a rty k u ły (428, 429 i 430) tra k ta tu w ersalskiego, stw ierd zała: Z niesienie okupacji N ad ren ii p ozbaw iłoby Polskę pow ażnej g w aran cji przeciw ag resji N iem iec i u tru d n iło b y zaw arcie u k ład u, w ykluczającego m ożliw ość w ojny m iędzy N iem cam i a P o lsk ą. Po ew a k u acji N iem cy, zreh abilitow ane, oczyszczone, nie zechcą zaw rzeć takiego układu. B ędzie to zależało jedynie od ich dobrej w oli. W tej sy tu acji P olska m a p raw o do uzyskania przed ew ak u acją dodatkow ych g w aran cji w postaci p o lsk o -n iem ieckiego uk ład u o nieagresji, g w arantow anego przez p ań stw a trzecie 23. Tegoż d n ia a m basad o r C hłapow ski złożył m in istro w i B riandow i odpow iednie aide mémoire, będące k ró tk ą re k a p itu la c ją pow yższego m e m o ria łu 24. O pinia ekspertów była jed n ak w je d nym w ypadku n eg aty w n a, w drugim sceptyczna. H. F rom ageot stw ierdzał, że a rt. 429 odnosił się w yłącznie do bezpieczeństw a F ran cji, a nie Polski, że m ożliw ość opóźn ienia ew ak u acji b y ła w ięc zw iązana jedynie z b rak iem g w aran cji przeciw ag resji niem ieckiej, sk ierow anej przeciw F ran cji, i konkludow ał, że w szystkie sugestie i żądania P olski są b e zp o d staw n e25. R. M assigli n ato m iast oceniał m em o riał polski jak o m ieszaninę p raw d y i fałszu. P rzyznaw ał, że z art. 428 rzeczyw iście w ynika, iż o kupacja N ad ren ii stanow i g w aran cję w ykonania całości k lauzul tr a k ta tu w e r salskiego, a w ięc rów nież obnoszących się do P olski, m oże w ięc stanow ić p rz e szkodę dla niem ieckich zam iarów pogw ałcenia granic polskich. W szelkie tak ie pogw ałcenie pociągnęłoby za sobą przedłużenie okupacji. N ato m iast o statn i u stęp art. 429 odnosi się w yłącznie do F ran cji, o czym P olska m oże nie w iedzieć, A nglia jed n ak o tym w ie i Polska nie m oże żądać specjalnych g w aran cji bezpieczeństw a od N iem iec, z pow ołaniem się n a ten arty k u ł. A le to nie znaczy, że sugestie p o l skie są bez sensu. P ra w d ą jest, że niem iecko-polski układ w L ocarno nie m a tej sam ej siły, co u k ład n iem ieck o -fran cu sk i. M ożliw ość w ojny nie je s t w ykluczona. J e s t zrozum iałe, że P olska o tym m yśli; p ra w d ą jest, że okupacja N ad ren ii w p e w nej m ierze chroni Polskę przed ta k ą ew entualnością. M ożna w ięc postaw ić p y tan ie, czy p rzedterm inow ej ew ak u acji N adrenii nie należy w ykorzystać do o trzy m an ia dla P olski pew nych d o d a t k o w y c h g w aran cji od N iem iec. Byłoby to niem ożliw e, gdyby P olska żądała p o tw ierdzenia tery to rialn eg o status quo. P olska jed n ak tego n ie żąda, chodzi jedynie o zobow iązanie się N iem iec do n iezaatak o w an ia P olski. R z ą dow i niem ieckiem u byłoby tru d n o, ze w zględu na opinię św iatow ą, odm ów ić tem u żądaniu. F ra n c ja m ogłaby ta k i p a k t g w arantow ać, nie byłoby to zobow iązanie now e, m ieści się ono bow iem w p o lsk o -fran cu sk im tra k ta c ie o sojuszu. N ato m iast rząd angielski na pew no bardzo by się w ahał. S p raw a byłaby a k tu a ln a tylko w r a zie przed term in o w ej ew akuacji, n ato m iast po upływ ie 15 lat, tj. w 1935 r., e w a k u a c ja n astąp iłab y autom atycznie, bez m ożliw ości uzyskania dodatkow ych g w a ra n c ji dla P o ls k i26. W rozm ow ie z Z aleskim w dniu 10 czerw ca 1927 r. B rian d d ał 22 L aroche do francuskiego MSZ, 14 IV Ibidem, s M em orandum polskie z 3 V I Ibidem, s Aide-mémoire C hłapow skiego z 3 V I Ibidem, s N o tatk a F rom ageot z 9 V I Ibidem, s N o tatk a M assigliego z 9 V I Ibidem, s

9 Miscellanea 195 odpow iedź odm ow ną, choć nie w ykluczył m ożliw ości zgody F ra n c ji na proponow any p a k t o nieagresji, w y rażając jed n ak w ątpliw ości co do stanow iska A n g lii27. W rok później sp raw a przed term in o w ej ew ak u acji N ad ren ii stała się jeszcze b ardziej ak tu aln a. W czerw cu 1928 r. Z aleski w czasie sw ego pobytu w P ary żu i B rukseli w ygłosił przem ów ienie publiczne, pośw ięcone tej spraw ie. W yw ołało to n erw o w ą reakcję p ra sy niem ieckiej, k tó ra podkreślała, że problem ten P olski nie obchodzi, że nie m oże być m ow y o jak im k o lw iek L ocarnie w sc h o d n im 28. W tym sam ym k ieru n k u in terw en io w ał d w u k ro tn ie u B rian d a am basador niem iecki w P a ryżu von H o e sc h 29. Do przem ów ienia Z aleskiego u sto su n k o w ała się rów nież p rasa radziecka 30. W dniu 3 lipca 1928 r. now y rząd niem iecki H. M üllera m ów ił w d e k laracji p a rla m e n ta rn e j o praw ie m o raln y m N iem iec do p rzed term in o w ej ew ak u acji N adrenii, zaznaczając, że uw aża to za w a ru n e k pow odzenia polityki o dprężenia m iędzynarodow ego. W sierp n iu S tresem ann u d ał się do P ary ża dla p odpisania p ak tu B rian d a K elloga i w ted y uzyskał zgodę nie tylko B rianda, lecz także p rem iera i m in istra finansów, R. P oincarégo, n a zniesienie okupacji N adrenii. B yła to cena za obietnicę S tresem anna ostatecznego ureg u lo w an ia sp raw y re p a ra c ji i u s ta lenia, w przeciw ieństw ie do p lan u D aw esa, p lan u p łatności n a długą m e tę 31. Zgoda Poincarégo w y n ik ała praw dopodobnie z fak tu, że jako m in ister finansów był on zainteresow any w uzyskaniu m ożliw ości sp łaty długów m iędzysojuszniczych i popraw ne stan u finansów francuskich. W e w rześniu 1928 r. w G enew ie m o carstw a zachodnie p ostanow iły k o n k retn ie ro zpatrzyć m ożliw ości przed term in o w ej ew a k u acji N adrenii w pow iązaniu ze sp raw ą odszkodow ań w ojennych N iem iec, bez jak ich k o lw iek dodatkow ych w aru n k ó w czy zastrzeżeń. Dla d y p lo m acji polskiej był to sygnał alarm ow y. W dniu 12 października 1928 r. am b asad a polska w P ary żu doręczyła B riandow i notę, w któ rej podkreślono znaczenie, jak ie P o lsk a p rzy p isu je całokształtow i problem ów będących ostatnio przedm iotem dysk u sji m iędzy niek tó ry m i p ań stw am i sojuszniczym i a N iem cam i. P ow ołując się n a tra k ta ty lo k arn eń sk ie i na p a k t B rian d a K elloga, n o ta zw racała uw agę n a an ty p o lsk ie w y stąp ien ia niem ieckich m ężów stan u, na m an ifestacje S tah lh elm u, Ju n g stu rm u itp. W zw iązku z ty m rząd polski w y rażał życzenie w zięcia udziału w d y sk u sjach na te m a t ew ak u acji N adrenii, jak o sp raw y d o ty czącej bezpieczeństw a E uropy Ś rodkow ej i rep a ra c ji, a także udziału w p o d p isa n iu ew en tu aln y ch układów, jako bezpośrednio P olskę o b chodzących32. W dniu 25 p aździernika w rozm ow ie z d y rek to rem d ep a rta m e n tu politycznego francuskiego M SZ rad ca am basady polskiej, A rciszew ski, w skazyw ał n a to, że N iem cy, w idząc b ra k zain treso w an ia sojuszników spraw am i P olski, w zm ogą na n ią sw ój nacisk. N ie zrobiło to w rażen ia na ro zm ó w cy33, a o ficjalne stanow isko, jak ie zajął B riand w sw ej odpow iedzi 6 listo p ad a na notę z 12 p aździernika, choć k u rtu a z y jn ie w ym i jające, było w gruncie rzeczy odm ow ne. 27 N o tatk a o rozm ow ie 10 VI Ibidem, s A m basador fran cu sk i w B erlinie, P. de M argerie, do francuskiego M SZ 18 VI Ibidem, vol. 77, s AM FA, S érie E urope Pologne, vol. 77, s i P ra w d a z 20 V I R enouvin, op. cit., s AM AE, vol. 77, s Je s t rzeczą ch arak tery sty czn ą, że P olska A gencja T elegraficzna zdem entow ała w iadom ość o tej nocie, k tó ra p rzen ik n ęła n a łam y p ra sy niem ieckiej. 33 Ibidem, s

10 196 Miscellanea In terw en cje polskie na Q uai d O rsay trw a ły z k ró tk im i p rzerw am i w dalszym ciągu. W dniu 14 m aja 1929 r. rad ca am basady, Schätzel, prosił w iced y rek to ra d e p a rta m e n tu politycznego, p. C orbin, aby w zw iązku z p lan o w aną ew ak u acją rząd fran cu sk i zbadał środki, k tó re m ogłyby zapew nić bezpieczeństw o granic zachodnich Polski, zapobiec naru szen iu rów now agi w E uropie. W skazyw ał, że L ocarno g w a ra n tu je g ranice F ran cji, ale nie Polski, co w obec w zm ożonej p ro p ag an d y re w iz jo nistycznej w N iem czech sta je się szczególnie groźne. Rząd polski n ad al stał na s ta now isku, że odpow iednie arty k u ły tr a k ta tu w ersalskiego p o zw alają rządow i fra n cuskiem u zaproponow ać rządow i niem ieckiem u zaw arcie tra k ta tu gw aran tu jąceg o granicę w schodnią, podobnie ja k L ocarno zag w aran to w ało g ranicę zachodnią. W r a zie odm ow y N iem iec m ożna by zaw rzeć u k ład, m ocą którego F ran cja, W ielka B r y ta n ia i W łochy udzieliłyby Polsce g w arancji n a w y p ad ek agresji N iem iec. C orbin pow tórzył sta re arg u m en ty, m ianow icie że tr a k ta t w ersalsk i nie d aje podstaw y do w ysuw ania tak ich żądań w obec N iem iec, że w szczególności nie zgodzi się n a to A nglia i w reszcie, że p a k t B rian d a-k ello g a p o p raw ił sy tu ację Polski, poniew aż ew en tu aln a agresja N iem iec sk ieru je przeciw nim opinię św ia to w ą 34. Z arów no W ielka B ry tan ia, ja k i F ra n c ja zdaw ały sobie spraw ę z rzeczyw istych zam iarów N iem iec, a w szczególności z roli, ja k ą m a w ich realizacji odegrać e w a k u acja N adrenii. Jeszcze w końcu czerw ca 1926 r. S tresem an n w rozm ow ie z a m b a sadorem F ra n c ji w B erlinie, de M argerie, pow iedział, że N iem cy są gotow e w ziąć udział w konsolidacji stosunków ekonom icznych i finansow ych Polski, k tó rą t r a k tu ją jako zaporę przeciw bolszew izm ow i, pod w aru n k iem przyjaznego u regulow ania kw estii k o ry tarza i G d ań sk a 35. W końcu stycznia 1927 r. rząd fran cu sk i otrzy m ał od dobrego in fo rm a to ra n o tatk ę, w k tó rej stw ierdzano, że polity k a niem ieckiego sojuszu z F ra n c ją zakłada spełnienie dw u w aru n k ó w : przed term in o w ej ew ak u acji N adrenii i rew izji w schodnich granic N iem iec, tj. lik w id acji k o ry tarza, w łączenia G dańska do Rzeszy, a n astęp n ie rew izji sp raw y G órnego Śląska. A utor n o tatk i p isał: W szystkie p a rtie niem ieckie są zgodne w w y suw aniu tych rew in d y k acji z tą ró ż n i cą, że socjaliści m yślą o osiągnięciu ich śro d k am i pokojow ym i, podczas gdy n a c jo naliści gotow i są uciec się do siły. D la tych o statn ich rew izja granic w schodnich je st głów ną, jej podporząd k o w u ją całą polity k ę zagraniczną Rzeszy, podczas gdy lew ica ro z p a tru je tę spraw ę łącznie z innym i, a w ięc Anschlussem, którego n ajw ięk szy m i zw olennikam i są socjaliści i dem o k raci. N acjonaliści i ludow cy (V olkspartei) ro z p a tru ją k ażdą sp raw ę z p u n k tu w idzenia interesów P ru s, znacznie bardziej w ięc in te re su ją się k o ry tarzem, G dańskiem, G órnym Ś ląskiem niż A lzacją i L o ta ry n gią i Anschlussem. N ależy w ięc przew idyw ać i politycy niem ieccy tego nie u k r y w a ją że gdy ty lko n astąp i ew ak u acja N adrenii, N iem cy postaw ią przed L igą N a rodów sp raw ę rew izji granic w schodnich, pro p o n u jąc Polsce odszkodow anie ze s tro ny L itw y i okręgu K ła jp e d y 36. Z resztą w sierp n iu 1927 r. znany przem ysłow iec i polityk niem iecki, A. R echberg, w dw u obszernych en u n cjacjach, opublikow anych n a łam ach Jo u rn al des D éb ats i A v en ir, w śród ośm iu w aru n k ó w zbliżenia N iem iec z F ra n c ją w ym ieniał ew ak u ację N ad ren ii i zw rot k o ry ta rz a i G dańska w z a m ian za K łajpedę, grożąc w razie b ra k u dobrow olnej zgody P olski w o jn ą 37. W y soki K om isarz L igi N arodów w G dańsku, van H am el, przed odejściem z tego s ta n o - 34 N o tatk a C orbina z 14 V AM AE, vol. 78, s De M argerie do B rian d a 28 V I AM AE, P ologne-a llem agne vol. 113, s AMAE, S érie E urope L A llem agne, vol. 380, s C hłapow ski do M SZ 13 V III AAN M SZ P , s

11 Miscellanea 197 Vv'iska przed staw ił w dniu 28 lutego 1929 r. sek retarzo w i g en eraln em u Ligi, sir E ric D rum m ondow i, ściśle ta jn y m em oriał, w k tórym p rzestrzeg ał przed niebezpiecznym i skutkam i, w y n ik ającym i z fak tu, że N iem cy stale k w estio n u ją granicę z Polską. V an H am el prosił o odczytanie tego m em oriału na posiedzeniu R ady Ligi N arodów, czego D rum m ond, podobno za zgodę Z aleskiego, nie w ykonał, ograniczając się do przesłan ia tego dokum entu do rządów F ran cji i W ielkiej B ry ta n ii38. Z resztą w kw ietn iu 1929 r. na posiedzeniu kom isji ek sp ertó w w P ary żu S chacht ja k w spom niano w yżej o tw arcie w ysunął sp raw ę rew izji w schodnich granic N iem iec. A ktyw ność dyplom acji polskiej, k tó ra w zm ogła się szczególnie w okresie poprzedzającym konferen cję h ask ą z sierp n ia 1929 r., nie d ała pożądanych w yników. W lipcu 1929 r. am b asad a polska w P aryżu, zgodnie z in s tru k c ją Z aleskiego, in te r w eniow ała w e fran cu sk im M SZ w sp raw ie tró jstro n n eg o, tj. fran cu sk o -p o lsk o -n iem ieckiego, p ak tu o nieagresji, k tó ry stanow iłby uzupełnienie p a k tu K elloga, nie przew idującego żadnych sankcji w razie jego pogw ałcenia. N a te m a t takiego u k ła du rozm aw iał Z aleski z B riandem jeszcze w m arcu 1929 r. M iał to być u k ład ty p u p a k tu D, w edług w zoru opracow anego przez K o m itet A rb itrażu i B ezpieczeństw a i zatw ierdzonego w 1928 r. przez V III Z grom adzenie O gólne L igi N a ro d ó w 39. P a k t ty p u D p rzew idyw ał w rozdziale pierw szym zobow iązanie do n ieag resji i pom ocy w zajem nej, w rozdziałach drugim i trzecim środki m ające na celu pokojow e uregulow anie istn iejący ch sporów i sprzeczności. E ksperci z francuskiego MSZ przew idyw ali, że N iem cy zażądałyby w zam ian osłabienia k lauzul sojuszu polsko- -francu skiego z 1921 r., k tó ry nie uzależniał in terw en cji F ra n c ji w razie konflik tu polsko-niem ieckiego od uprzedniej decyzji L igi N arodów, podczas gdy z now ego tra k ta tu w y nikałaby konieczność uzyskania uchw ały R ady Ligi, że atak lub in w a zja zostały d o k onane. B yłoby to dyplom acji fran cu sk iej n aw et na rękę, poniew aż m ożna by w ów czas zrew idow ać p o lsk o -fran cu sk ą konw encję w ojskow ą z 1921 r., ale w ów czas jed n ak N iem cy m iałyby podstaw ę do w ysunięcia p o stu latu m odyfikacji rów nież belg ijsk o -francu sk ieg o u k ład u z 1920 r., a na to F ra n c ja w żadnym razie nie m ogłaby się zgodzić40. W ystąpiła tu w y raźn a różnica w tra k to w a n iu przez F ran cję roli i znaczenia fran cu sk o -p o lsk iej i fran cu sk o -b elg ijsk iej w spółpracy w ojskow ej z p u n k tu w idzenia sw ego bezpieczeństw a. I tym razem w ięc in terw en cje polskie spotkały się z re a k c ją n iech ę tn ą i w ym ijającą. W reszcie w dniu 23 lipca 1923 r. rząd polski p rzek azał rządow i fran cu sk iem u notę o ch arakterz e zasadniczym, w k tó rej p o w tarzając dotychczasow e a rg u m e n ty stw ierdzał, że przyjęcie p lanu Y unga i p rzed term in o w a ew ak u acja N adrenii stw orzą sy tu ację całkow icie now ą i że będą one oznaczać zw olnienie N iem iec z k lau zu l tra k ta tu w ersalskiego. S tan um ysłów w N iem czech stw ierdzano m usi w yw oływ ać niepokój Polski. D ow odem tego są liczne m an ifestacje i w ypow iedzi antypolskie, niechęć do u reg u lo w an ia sp raw gospodarczych i do n o rm alizacji politycznej. R ząd polski nie uw aża w ięc, aby istn iała p o d staw a do zasadniczej zm iany postaw y i stosunku do N iem iec. W razie p rzy jęcia p lan u Y unga i przed term in o w ej ew ak u acji N adrenii rząd polski proponow ał w celu w zm ocnienia aktu aln eg o sy stem u bezpieczeństw a szczególnie dla w schodu E uropy: A. 1) R ealizację u k ład u o w spółpracy fran cu sk o -p o lsk iej w zakresie lo tnictw a, zgodnie z protokołem spotkań m iędzy przedstaw icielam i sztabów g eneralnych polskiego i francuskiego; 2) U tw orzenie w Polsce zm agazynow anych zapasów m a te ria 38 AM AE, S érie E urope Pologne, vol. 78, s i Ibidem, s Ibidem, s i

12 198 Miscellanea łów arty lery jsk ich, zgodnie z propozycją polskiego sztabu generalnego z 29 czerw ca 1928 r.; 3) U dzielenie Polsce pożyczki w w ysokości m iliard a franków n a zak u p w e F ran cji m ateriałó w w ojennych i pół m iliard a fran k ó w na zakup tak ich m ateriałó w w Polsce. B. Z aw arcie tró jstro n n eg o u k ład u o n ieag resji ty p u D, k tó ry zaw ierałb y w y ra ź n ą klau zu lę o agression flagrante 41. Z aleski w rozm ow ie z B rian d em w dniu 26 lipca 1929 r. p o d k reślał, że chodzi m u p rzed e w szystkim o uspokojenie polskiej opinii publicznej. A le odpow iedź B rian - da, podobnie ja k re a k c ja innych p rzed staw icieli dyplom acji francusk iej, b y ła jak zw ykle gładka, jednakże odm ow na 42. W dniu 6 sierp n ia 1929 r. rozpoczęła się w H adze m iędzynarodow a k o n feren cja w sp raw ie odszkodow ań w ojennych N iem iec i ew ak u acji N adrenii. Ju ż n a z a ju trz p rzedstaw iciele w ielkich m ocarstw, w ty m i N iem iec, zdecydow ali, że delegacje p ań stw zaproszonych, w ty m także Polski, nie w ezm ą udziału w o b rad ach k om isji politycznej, a w ięc tej, k tó rej p rzedm iotem obrad b y ła sp raw a N adrenii. P ro te sty polskie nie odniosły skutk u. Z dając sobie spraw ę, że p ro je k t p a k tu tró jstro n n eg o nie m a w idoków na przyjęcie, delegacja polska w H adze, k tó rej przew odniczył Z aleski, zaproponow ała delegacji fran cu sk iej, z B riandem n a czele, zaw arcie d w u stro n - go u k ład u polsko-francuskiego, k tó ry zaw ierałb y klau zu lę o naty ch m iasto w ej p o m o cy p aństw u zagrożonem u przez agression flagrante 4S. I ta in icjaty w a pozostała jed n ak bez echa. K o n feren cja haska zakończyła się p rzyjęciem p lanu Y unga, u stalająceg o sp łatę re p a ra c ji niem ieckich w ciągu 59 lat, oraz podpisaniem pro to k o łu o zakończeniu okupacji N ad ren ii w ciągu ro k u 1930, a w ięc n a 5 la t przed term in em p rzew id zianym przez tra k ta t w ersalski, bez żadnych w aru n k ó w czy dodatkow ych gw aran cji. O znaczało to niew ątp liw y sukces N iem iec, stw arzało sy tu ację, k tó rej P o lsk a się o b a w iała i któ rej bezskutecznie usiłow ała przeciw działać. D ośw iadczenia i re fle k sje zw iązane z tą sp raw ą i z tym okresem zaciążą niew ątp liw ie na polskiej p o lity ce zagranicznej w la ta c h następnych. 44 Aide-mémoire P olski z 23 V II Ibidem, s N o tatk a o rozm ow ie. Ibidem, s N o tatk a delegacji fran cu sk iej w H adze z 16 V III Ibidem, s

p. a y o o L f,.! r \ ' V. ' ' l s>, ; :... BIULETYN

p. a y o o L f,.! r \ ' V. ' ' l s>, ; :... BIULETYN p. a y o o L f,.! r \ ' V. '. ' ' l s>, ; :... BIULETYN KOLEGIUM REDAKCYJNE Redaktor Naczelny: Sekretarz Redakcji: Redaktorzy działowi: Członkowie: mgr Roman Sprawski mgr Zofia Bieguszewska-Kochan mgr

Bardziej szczegółowo

UMOWA ZLECENIA. M inisterstw em Pracy i Polityki Społecznej w W arszaw ie przy ul. Now ogrodzkiej 1/3/5

UMOWA ZLECENIA. M inisterstw em Pracy i Polityki Społecznej w W arszaw ie przy ul. Now ogrodzkiej 1/3/5 UMOWA ZLECENIA Zawarta w dniu... w W arszawie pom iędzy: M inisterstw em Pracy i Polityki Społecznej w W arszaw ie przy ul. Now ogrodzkiej 1/3/5 reprezentow anym przez Panią Iwonę Zam ojską - D yrektora

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O PONOWNE USTALENIE PRAWA DO RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY

WNIOSEK O PONOWNE USTALENIE PRAWA DO RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ZUS Rp-1a WNIOSEK O PONOWNE USTALENIE PRAWA DO RENTY Z TYTUŁU NIEZDOLNOŚCI DO PRACY MIEJSCE ZŁOŻENIA PISMA 01. ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYC H - ODDZIAŁ / INSPEKTORAT w:

Bardziej szczegółowo

Janusz Szwaja Zmiana skapitalizowanej renty. Palestra 8/10(82), 14-20

Janusz Szwaja Zmiana skapitalizowanej renty. Palestra 8/10(82), 14-20 Janusz Szwaja Zmiana skapitalizowanej renty Palestra 8/10(82), 14-20 1964 14 Janusz Szwaja N r 10 (82) B rak je st w p.o.p.c. odpow iedniego przepisu. P o trzeb a jego w y n ik a z zasad ro z ra c h u

Bardziej szczegółowo

http://rcin.org.pl Polska Ludowa, t. VII, 1968 Ż O Ł N IE R Z Y P O L S K IC H ZE S Z W A JC A R II

http://rcin.org.pl Polska Ludowa, t. VII, 1968 Ż O Ł N IE R Z Y P O L S K IC H ZE S Z W A JC A R II Polska Ludowa, t. VII, 1968 BRONISŁAW PASIERB R E P A T R IA C J A Ż O Ł N IE R Z Y P O L S K IC H ZE S Z W A JC A R II D z ie je p o lsk ie j e m ig ra c ji w o js k o w e j n a zach o d zie z czasów

Bardziej szczegółowo

1 0 2 / m S t a n d a r d w y m a g a ñ - e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu R A D I E S T E T A Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln o ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji

Bardziej szczegółowo

Uchwa y Wydzia u Wykonawczego Naczelnej Rady Adwokackiej. Palestra 8/6(78), 70-76

Uchwa y Wydzia u Wykonawczego Naczelnej Rady Adwokackiej. Palestra 8/6(78), 70-76 Uchwa y Wydzia u Wykonawczego Naczelnej Rady Adwokackiej Palestra 8/6(78), 70-76 1964 WSPOIUIMIE/%11/% P O M IE R T N E D nia 29 lu teg o 1964 r. zm ar w L ondynie J a n uczywek, b. a d w o k a t w W iln

Bardziej szczegółowo

P o l s k a j a k o k r a j a t a k ż e m y P o l a c y s t o i m y p r d s n s ą j a k i e j n i g d y n i e m i e l i ś m y i p e w n i e n i g d y m i e ć n i e b ę d e m y J a k o n o w i c o n k o

Bardziej szczegółowo

Katedra Teorii Literatury Uniwersytetu Warszawskiego. Biuletyn Polonistyczny 8/22-23, 132-135

Katedra Teorii Literatury Uniwersytetu Warszawskiego. Biuletyn Polonistyczny 8/22-23, 132-135 Katedra Teorii Literatury Uniwersytetu Warszawskiego. Biuletyn Polonistyczny 8/22-23, 132-135 1965 - 132-12. KATEDRA TEORII LITERATURY UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO (zob. BP, z e sz. 19 s. 86-89) A. Skład

Bardziej szczegółowo

Technologia i Zastosowania Satelitarnych Systemów Lokalizacyjnych GPS, GLONASS, GALILEO Szkolenie połączone z praktycznymi demonstracjami i zajęciami na terenie polig onu g eodezyjneg o przeznaczone dla

Bardziej szczegółowo

N A J N O W S Z E D Z I E J E P O L S K I, 1939 1945, T. V I

N A J N O W S Z E D Z I E J E P O L S K I, 1939 1945, T. V I N A J N O W S Z E D Z I E J E P O L S K I, 1939 1945, T. V I EUGENIUSZ DU RA C ZYŃ SK I W S P R A W IE U S U N IĘ C IA P O L S K IC H S O C JA L IS T Ó W Z P O L IT Y C Z N E G O K O M IT E T U P O R O

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACJI, TRYB PRACY I ZAKRES OBOWIĄZKÓW CZŁONKÓW KOMISJI PRZETARGOWEJ PROWADZĄCEJ POSTĘPOWANIE O UDZIELENIE ZAMÓWIENIA PUBLICZNEGO.

REGULAMIN ORGANIZACJI, TRYB PRACY I ZAKRES OBOWIĄZKÓW CZŁONKÓW KOMISJI PRZETARGOWEJ PROWADZĄCEJ POSTĘPOWANIE O UDZIELENIE ZAMÓWIENIA PUBLICZNEGO. Załącznik Nr 2 do Zarządzenia Dyrektora OPS Nr 13/2014 z dnia 02 czerwca 2014 r. REGULAMIN ORGANIZACJI, TRYB PRACY I ZAKRES OBOWIĄZKÓW CZŁONKÓW KOMISJI PRZETARGOWEJ PROWADZĄCEJ POSTĘPOWANIE O UDZIELENIE

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Malarewicz-Jakubów Roszczenie względem obdarowanego o uzupełnienie zachowku. Studia Prawnoustrojowe nr 24, 97-105

Agnieszka Malarewicz-Jakubów Roszczenie względem obdarowanego o uzupełnienie zachowku. Studia Prawnoustrojowe nr 24, 97-105 Agnieszka Malarewicz-Jakubów Roszczenie względem obdarowanego o uzupełnienie zachowku Studia Prawnoustrojowe nr 24, 97-105 2014 UWM S tu d ia P raw n o u stro jo w e 24 2014 A gnieszka M alarew icz-jakubów

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 155520

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 155520 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 155520 (13) B1 U rz ą d P a te n to w y R zeczyposp o litej P o lsk iej (21)Numer zgłoszenia: 272665 (22) Data zgłoszenia: 24.05.1988 (51) IntCl5:

Bardziej szczegółowo

Krystyna Ziołkowska Prawne podstawy nabycia prawa do renty rodzinnej na tle orzecznictwa sądowego. Studia Prawnoustrojowe nr 24, 183-191

Krystyna Ziołkowska Prawne podstawy nabycia prawa do renty rodzinnej na tle orzecznictwa sądowego. Studia Prawnoustrojowe nr 24, 183-191 Krystyna Ziołkowska Prawne podstawy nabycia prawa do renty rodzinnej na tle orzecznictwa sądowego Studia Prawnoustrojowe nr 24, 183-191 2014 UWM S tu d ia P raw n o u stro jo w e 24 2014 K rystyna Ziółkow

Bardziej szczegółowo

OPORNIKI DEKADOWE Typ DR-16

OPORNIKI DEKADOWE Typ DR-16 N r karły katalogowej 28 224 i i t g j i i i i!! ;;vv:. :> ' /A- n m : Z! SWW-0941-623 ~ KTM 0941 623 wg tabeli «H i OPORNIKI DEKADOWE Typ DR-16 % % ZASTOSOWANIE O porniki dekadowe DB - 16 przeznaczone

Bardziej szczegółowo

Adam Chrupczalski PODSTAW Y MATEMATYKI DLA KANDYDATÓW ZE W SCH ODU NA STU DIA PEDAGOGICZNE

Adam Chrupczalski PODSTAW Y MATEMATYKI DLA KANDYDATÓW ZE W SCH ODU NA STU DIA PEDAGOGICZNE Adam Chrupczalski PODSTAW Y MATEMATYKI DLA KANDYDATÓW ZE W SCH ODU NA STU DIA PEDAGOGICZNE C o raz liczniejsza grupa Polaków ze W schodu kształcona na rocznych kursach w C entrum Języka i K ultury Polskiej

Bardziej szczegółowo

Andrzej Rembieli±ski Odpowiedzialno µ za wypadki samochodowe w nowym kodeksie cywilnym. Palestra 8/10(82), 20-31

Andrzej Rembieli±ski Odpowiedzialno µ za wypadki samochodowe w nowym kodeksie cywilnym. Palestra 8/10(82), 20-31 Andrzej Rembieli±ski Odpowiedzialno µ za wypadki samochodowe w nowym kodeksie cywilnym Palestra 8/10(82), 20-31 1964 20 Andrzej Rembieli±ski N r 10 (82) 127 k.z. P rzep isy te ag o d n ie tr a k tu j osobû

Bardziej szczegółowo

Palestra 9/12(96), 69-73

Palestra 9/12(96), 69-73 Władysław Chojnowski O działach uczynionych przez wstępnego (art. 1075-1080 k.n.) i jego skutkach na wypadek śmierci wstępnego - po wejściu w życie prawa spadkowego i kodeksu cywilnego Palestra 9/12(96),

Bardziej szczegółowo

Anna Tarwacka "O konstytucjach cesarskich" - 4 tytuł 1 księgi Digestów : tekst - tłumaczenie - komentarz. Zeszyty Prawnicze 5/1, 275-278

Anna Tarwacka O konstytucjach cesarskich - 4 tytuł 1 księgi Digestów : tekst - tłumaczenie - komentarz. Zeszyty Prawnicze 5/1, 275-278 Anna Tarwacka "O konstytucjach cesarskich" - 4 tytuł 1 księgi Digestów : tekst - tłumaczenie - komentarz Zeszyty Prawnicze 5/1, 275-278 2005 Zeszyty Prawnicze UKSW 5.1 (2005) t ł u m a c z e n ia m o n

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy. Województwa B iałostockiego. Uchwały rad. Porozumienia. Uchwała N r I I /10/94 Rady Gminy w Gródku. z dnia 8 lipca 1994 r.

Dziennik Urzędowy. Województwa B iałostockiego. Uchwały rad. Porozumienia. Uchwała N r I I /10/94 Rady Gminy w Gródku. z dnia 8 lipca 1994 r. Dziennik Urzędowy Województwa B iałostockiego Biały stok, dnia 25 sierpnia 1994 r. Nr 15 TREŚĆ; Poz. Uchwały rad 76 Nr 11/10/94 Rady Gminy w Gródku z dnia 8 lipca 1994 r. w sprawie zmian w miejscowym planie

Bardziej szczegółowo

W dniu 30 czerw ca 2012 roku w Lesznie została Szybow cow a Poczta Specjalna z okazji 60-lecia Centralnej Szkoły Szybow cow ej w Lesznie.

W dniu 30 czerw ca 2012 roku w Lesznie została Szybow cow a Poczta Specjalna z okazji 60-lecia Centralnej Szkoły Szybow cow ej w Lesznie. W dniu 30 czerw ca 2012 roku w Lesznie zorganizow ana została Szybow cow a Poczta Specjalna z okazji 60-lecia Centralnej Szkoły Szybow cow ej w Lesznie. O rganizatoram i P oczty Szybow cow ej byli R egionalny

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2.

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2. Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I 2 7 1 03 3 2 0 1 4 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f U d o s t p n i e n i e t e l e b i m ó w i n a g ł o n i e n i

Bardziej szczegółowo

2 7k 0 5k 2 0 1 5 S 1 0 0 P a s t w a c z ł o n k o w s k i e - Z a m ó w i e n i e p u b l i c z n e n a u s ł u g- i O g ł o s z e n i e o z a m ó w i e n i u - P r o c e d u r a o t w a r t a P o l

Bardziej szczegółowo

BIULETYN. liii. R o k X IV - 1 9 7 5. M g n

BIULETYN. liii. R o k X IV - 1 9 7 5. M g n BIULETYN M g n liii R o k X IV - 1 9 7 5 - KOLEGIUM REDAKCYJNE R edaktor Naczelny: S ekretarz Redakcji: Redaktorzy działowi: Członkowie: m g r Roman Spraw ski m g r Zofia Bieguszew ska-k ochan m gr Bolesław

Bardziej szczegółowo

Sz. W. Ślaga "Metodołogiczeskije problemy jestestwiennonaucznogo eksperimenta", P.E. Siwokon, "Izdatelstwo Moskowskogo Uniwersiteta" 1968 : [recenzja]

Sz. W. Ślaga Metodołogiczeskije problemy jestestwiennonaucznogo eksperimenta, P.E. Siwokon, Izdatelstwo Moskowskogo Uniwersiteta 1968 : [recenzja] Sz. W. Ślaga "Metodołogiczeskije problemy jestestwiennonaucznogo eksperimenta", P.E. Siwokon, "Izdatelstwo Moskowskogo Uniwersiteta" 1968 : [recenzja] Studia Philosophiae Christianae 5/2, 231-235 1969

Bardziej szczegółowo

1 0 2 / c S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n c z e l a d n i c z y dla zawodu R A D I E S T E T A Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2.

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2. Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I 2 7 1 0 2 32 0 1 4 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f O b s ł u g a o p e r a t o r s k a u r a w i s a m o j e z d n

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Z a m a w i a j» c y G D Y S K I O R O D E K S P O R T U I R E K R E A C J I J E D N O S T K A B U D E T O W A 8 1 5 3 8 G d y n i a, u l O l i m p i j s k a 5k 9 Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I

Bardziej szczegółowo

Michał Hejbudzki Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. III CZP 79. Studia Prawnoustrojowe nr 24, 303-309

Michał Hejbudzki Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. III CZP 79. Studia Prawnoustrojowe nr 24, 303-309 Michał Hejbudzki Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. III CZP 79 Studia Prawnoustrojowe nr 24, 303-309 2014 UWM Studia Prawnoustrojowe 24 2014 Glosa do uchwały Sądu Najwyższego

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2.

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2. Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I 2 7 1 0 3 12 0 1 4 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f O b s ł u g a o p e r a t o r s k aw r a z z d o s t a w» s p r

Bardziej szczegółowo

RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH. W niosek. R zecznika Praw O byw atelskich

RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH. W niosek. R zecznika Praw O byw atelskich RZECZNIK PRAW OBYWATELSKICH Irena Lipowicz ^ Warszawa. 4 2 J ( * 2 0 4 H 1V.5150.4.2014.ST Trybunał Konstytucyjny Warszawa W niosek R zecznika Praw O byw atelskich Na podstaw ie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji

Bardziej szczegółowo

0 głowę bar. Bienertha.

0 głowę bar. Bienertha. A d r e s na telegram y: N a p r zó d, K r a k ó w. Taiafoa Nr 386. Konto czekowe Nr

Bardziej szczegółowo

1 8 / m S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu M E C H A N I K - O P E R A T O R P O J A Z D Ó W I M A S Z Y N R O L N I C Z Y C H K o d z k l a s y f i k a c j i

Bardziej szczegółowo

REKLAMA > ZYCIE BYTOMSKIE 10.10.2011 41 (2832)

REKLAMA > ZYCIE BYTOMSKIE 10.10.2011 41 (2832) 977023929410541 REKLAMA > STRO NA 2 Ścinki powyborcze studio florystyczne stokrotka Nowy prezes BSM: Będę ciął koszty ul. m a te jk i 1 8 b, b y t o m tel. 3 2 / 3 8 6 2 2 2 2 9 77023 9"2941 w w w.sto

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Ogonowska Gry intertekstualne na tekście filmowym : opis mechanizmów

Agnieszka Ogonowska Gry intertekstualne na tekście filmowym : opis mechanizmów Agnieszka Ogonowska Gry intertekstualne na tekście filmowym : opis mechanizmów Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historicolitteraria 4, 229-241 2004 Annales Academiae Paedagogicae

Bardziej szczegółowo

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO

WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO WIADOMOŚCI URZĘDU PATENTOWEGO Nr 3 MAJ CZERWIEC 1959 W yda w nictw o U rzędu P a te n to w e g o P o lsk ie j R zeczypospolitej Ludow ej W a rsza w a SPIS TREŚCI Część I U staw y, rozporządzenia, kom unikaty

Bardziej szczegółowo

Antonina Gabryszewska, Tom asz Sztechm an

Antonina Gabryszewska, Tom asz Sztechm an Antonina Gabryszewska, Tom asz Sztechm an O N A U C ZA N IU M A TE M A T Y K I W S T U D IU M JĘ Z Y K A P O L S K IE G O D LA C U D Z O Z IE M C Ó W W K IE LC A C H Studium Języka Polskiego dla C udzoziemców

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE. z d n ia... 2014 r. w sprawie organizowania prac interwencyjnych i robót publicznych oraz jednorazowej

ROZPORZĄDZENIE. z d n ia... 2014 r. w sprawie organizowania prac interwencyjnych i robót publicznych oraz jednorazowej PROJEKT z dnia 9.04.2014r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ" z d n ia... 2014 r. w sprawie organizowania prac interwencyjnych i robót publicznych oraz jednorazowej refundacji kosztów

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa w Gdyni Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa w Gdyni Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów Z n a k s p r a w y G C S D Z P I 2 7 1 0 2 8 2 0 1 5 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f W y k o n a n i e ro b ó t b u d o w l a n y c h w b u d y n k u H

Bardziej szczegółowo

Włodzimierz Dzięciołowski Z praktyki sądowej w procesach o ustalenie ojcostwa. Palestra 3/1(13), 67-72

Włodzimierz Dzięciołowski Z praktyki sądowej w procesach o ustalenie ojcostwa. Palestra 3/1(13), 67-72 Włodzimierz Dzięciołowski Z praktyki sądowej w procesach o ustalenie ojcostwa Palestra 3/1(13), 67-72 1959 N r 1 Z P R A K T Y K I S Ą D O W E J W P R O C E SA C H O U ST A L. O JC O ST W A 67 Pow yższe

Bardziej szczegółowo

REJONIZACJA SŁUŻBY ZDROWIA A DOSTĘPNOŚĆ USŁUG MEDYCZNYCH

REJONIZACJA SŁUŻBY ZDROWIA A DOSTĘPNOŚĆ USŁUG MEDYCZNYCH UNIWERSYTET WARSZAWSKI WYDZIAŁ GEOGRAFII I STUDIÓW REGIONALNYCH INSTYTUT GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ ROZWÓJ REGIONALNY ROZWÓJ LOKALNY SAMORZĄD TERYTORIALNY 15 Mirosław Grochowski REJONIZACJA SŁUŻBY ZDROWIA

Bardziej szczegółowo

CENA 25 GR. R O K III T Y G O D N IK N r 28 P R E M IA Z A Z W Y C IĘ S T W O

CENA 25 GR. R O K III T Y G O D N IK N r 28 P R E M IA Z A Z W Y C IĘ S T W O CENA 25 GR R O K III T Y G O D N IK N r 28 P R E M IA Z A Z W Y C IĘ S T W O - M IĘ D Z Y S Z K O L N E Z E S P O Ł Y S P O R T O W E W IM B L E D O N Z T R Z E C H S Z L A K Ó W W O D N Y C H N A STRAŻY

Bardziej szczegółowo

7 4 / m S t a n d a r d w y m a g a ± û e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu K U C H A R Z * * (dla absolwent¾w szk¾ ponadzasadniczych) K o d z k l a s y f i k a c j i z a w o d ¾ w i s p e c

Bardziej szczegółowo

B iuro. Al. S o lid arn o ści 77. 00-090 W arszaw a. W odpow iedzi na pism o K M P.5 7 1.3.2015.W S z dnia 04.05,2015 r., za którym przesłano

B iuro. Al. S o lid arn o ści 77. 00-090 W arszaw a. W odpow iedzi na pism o K M P.5 7 1.3.2015.W S z dnia 04.05,2015 r., za którym przesłano OKRĘGOWY INSPEKTORAT SŁUŻBY WIĘZIENNEJ UL. WAŁY JAGIELLOŃSKIE 4 85-128 BYDGOSZCZ OI/KI- 072/4/15/2270 Bydgoszcz dnia. 14.05.2015 r. RPW/31314/2015 P Data:20l5-05-18 - i, /,.' v.. L v' 1 u v.v o i v a rr*

Bardziej szczegółowo

u Spis treści: Nr 80 6 p a ź d z i e rn i k 2 0 0 6 I n f o r m a c j e p o d a t k o w e 2 P o s e l s k i p r o j e k t n o w e l i z a c j i 3 k o d e k s u p r a c y K o n s u l t a c j e s p o ł e

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD LOTNICZY MIESIĘCZNIK

PRZEGLĄD LOTNICZY MIESIĘCZNIK PRZEGLĄD LOTNICZY MIESIĘCZNIK WYDAWANY PRZEZ DOWÓDZTWO LOTNICTWA F ra g m e n t p o m n ik a ku czci M arszałk a Jó zefa P iłsu d sk ieg o n a lo tn isk u O kęcie. W NARODZIE NA PIERW SZYM MIEJSCU ARMIA.

Bardziej szczegółowo

Korycka, Wanda "Portrait of Poland", Bernard Newman, Londyn 1959 : [recenzja] Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 2, 223-226

Korycka, Wanda Portrait of Poland, Bernard Newman, Londyn 1959 : [recenzja] Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 2, 223-226 Korycka, Wanda "Portrait of Poland", Bernard Newman, Londyn 1959 : [recenzja] Komunikaty Mazursko-Warmińskie nr 2, 223-226 1959 (por. F. H ipler, członek-korespondent A kadem ii U m iejętności w K rak

Bardziej szczegółowo

1 Wynagrodzenie Wykonawcy zostanie podzielone na równe raty płatne cykliczne za okresy 2 tygodniowe w. okresie obowiązywania umowy.

1 Wynagrodzenie Wykonawcy zostanie podzielone na równe raty płatne cykliczne za okresy 2 tygodniowe w. okresie obowiązywania umowy. W Z Ó R U M O W Y N r :: k J Bk 2 0 1 5 Z a ł» c z n i k n r 4 A z a w a r t a w G d y n i d n i a :::::: 2 0 1 5 r o k u p o m i d z y G d y s k i m C e n t r u m S p o r t u j e d n o s t k» b u d e

Bardziej szczegółowo

Hanna Frąckowiak Zaświadczenie Wojewódzkiej Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych jako szczególny tytuł wykonawczy

Hanna Frąckowiak Zaświadczenie Wojewódzkiej Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych jako szczególny tytuł wykonawczy Hanna Frąckowiak Zaświadczenie Wojewódzkiej Komisji ds. Orzekania o Zdarzeniach Medycznych jako szczególny tytuł wykonawczy Studia Prawnoustrojowe nr 24, 233-242 2014 UWM S tu d ia P raw n o u stro jo

Bardziej szczegółowo

S.A RAPORT ROCZNY Za 2013 rok

S.A RAPORT ROCZNY Za 2013 rok O P E R A T O R T E L E K O M U N I K A C Y J N Y R A P O R T R O C Z N Y Z A 2 0 1 3 R O K Y u r e c o S. A. z s i e d z i b t w O l e ~ n i c y O l e ~ n i c a, 6 m a j a 2 0 14 r. S p i s t r e ~ c

Bardziej szczegółowo

1 9 / c S t a n d a r d w y m a g a ń - e g z a m i n c z e l a d n i c z y dla zawodu M E C H A N I K P O J A Z D Ó W S A M O C H O D O W Y C H Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r

Bardziej szczegółowo

6 0 / m S t a n d a r d w y m a g a ń - e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu K R A W I E C Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji zawodów

Bardziej szczegółowo

8 6 / m S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu E L E K T R Y K K o d z k l a s y f i k a c j i z a w o d ó w i s p e c j a l n o ś c i d l a p o t r z e b r y n k

Bardziej szczegółowo

OGRÓDEK SZKOLNY W NAUCE I WYCHOWANIU I

OGRÓDEK SZKOLNY W NAUCE I WYCHOWANIU I OGRÓDEK SZKOLNY W NAUCE I WYCHOWANIU I 28 OGRÓDEK SZKOLNY WYCHOWANIU I NAUCZANIU B 1 B L J 0 T E K A N A U C Z Y C I E L A S Z K O Ł Y P O W S Z E C H N E J Jak realizować now e program y szkolne. P o

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów Z n a k s p r a w y G C S D Z P I 2 7 1 07 2 0 1 5 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f U s ł u g i s p r z» t a n i a o b i e k t Gó w d y s k i e g o C e n

Bardziej szczegółowo

A C T A U N I V E R S I T A T I S L O D Z I E N S I S FOLIA OECONOMICA 92, 1989. Bożena M ikołajczyk*, Włodzimierz Mielczarek*

A C T A U N I V E R S I T A T I S L O D Z I E N S I S FOLIA OECONOMICA 92, 1989. Bożena M ikołajczyk*, Włodzimierz Mielczarek* A C T A U N I V E R S I T A T I S L O D Z I E N S I S FOLIA OECONOMICA 92, 1989 Bożena M ikołajczyk*, Włodzimierz Mielczarek* ŹRÓDŁA GROMADZENIA ŚROOKÓW PIENIĘŻNYCH NA WKŁAD MIESZKANIOWY W LATACH 1970-1986

Bardziej szczegółowo

O F E R T A H o t e l Z A M E K R Y N * * * * T a m, g d z i e b łł k i t j e z i o r p r z e p l a t a s ił z s o c z y s t z i e l e n i t r a w, a r a d o s n e t r e l e p t a z m i a r o w y m s z

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa w Gdyni Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa w Gdyni Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów Z n a k s p r a w y G C S D Z P I 2 7 1 03 7 2 0 1 5 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A W y k o n a n i e r e m o n t u n a o b i e k c i e s p o r t o w y mp

Bardziej szczegółowo

[ m ] > 0, 1. K l a s y f i k a c j a G 3, E 2, S 1, V 1, W 2, A 0, C 0. S t r o n a 1 z 1 7

[ m ] > 0, 1. K l a s y f i k a c j a G 3, E 2, S 1, V 1, W 2, A 0, C 0. S t r o n a 1 z 1 7 F O R M U L A R Z S P E C Y F I K A C J I C E N O W E J " D o s t a w a m a t e r i a ł ó w b u d o w l a n y c h n a p o t r z e b y G d y s k i e g o C e n t r u m S p ot ru " L p N A Z W A A R T Y K

Bardziej szczegółowo

za okres od początku roku do dnia 31 grudnia roku 2013 SYM BOLE

za okres od początku roku do dnia 31 grudnia roku 2013 SYM BOLE M IN ISTER STW O FINANSÓW, ul. Św iętokrzyska 12, 00-916 W arszaw a Nazwa I adres jednostki sprawozdawczej Rb-27S ROCZNE SPRAWOZDANIE Urząd Gminy Sawin Z W YKONANIA PLANU DOCHODÓW BUDŻETOWYCH JEDNOSTKI

Bardziej szczegółowo

Z. Iwanicki "Sen, marzenia senne i czuwanie", Luce Gay Gaer, Segal Julius, Warszawa 1970 : [recenzja] Studia Philosophiae Christianae 8/2, 217-225

Z. Iwanicki Sen, marzenia senne i czuwanie, Luce Gay Gaer, Segal Julius, Warszawa 1970 : [recenzja] Studia Philosophiae Christianae 8/2, 217-225 Z. Iwanicki "Sen, marzenia senne i czuwanie", Luce Gay Gaer, Segal Julius, Warszawa 1970 : [recenzja] Studia Philosophiae Christianae 8/2, 217-225 1972 S tu d ia P hilosophiae A TK 8/1972/2 C h ristian

Bardziej szczegółowo

STATUT. Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w Rzeszowie. Samodzielnego Publicznego Z akładu O pieki Zdrowotnej

STATUT. Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w Rzeszowie. Samodzielnego Publicznego Z akładu O pieki Zdrowotnej STATUT Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w Rzeszowie Samodzielnego Publicznego Z akładu O pieki Zdrowotnej ROZDZIAL I Postanow ienia ogólne 1 1. W ojskow a Specjalistyczna Przychodnia L

Bardziej szczegółowo

Dypi. inż. Tadeusz Marcinkiewicz FINKEŁ, BRATTER BACH LW Ó W, SŁO NECZNA 4 9, TEL. 2 3 5-8 9 T E O D O R T O R E N T Z W K ĘT A C H.

Dypi. inż. Tadeusz Marcinkiewicz FINKEŁ, BRATTER BACH LW Ó W, SŁO NECZNA 4 9, TEL. 2 3 5-8 9 T E O D O R T O R E N T Z W K ĘT A C H. A N T O N I L I P O W S K I W K ĘT A C H. wyrób kafli i cegieł s z a m o t o w y c h poleca: w najlepszych gatunkach piece kaflowe, pokojowe i kuchenne z gliny szamotowej w różnych kolorach i deseniach

Bardziej szczegółowo

P o m py C ie pła za s t o s o w a n ie w b u do w n ic t w ie e n e rg o o s zc z ę dn y m!

P o m py C ie pła za s t o s o w a n ie w b u do w n ic t w ie e n e rg o o s zc z ę dn y m! MAKING MODERN LIVING POSSIBLE Koronowo 19.11.2009 P o m py C ie pła za s t o s o w a n ie w b u do w n ic t w ie e n e rg o o s zc z ę dn y m! 1 DA N F O S S In w e s t y c je w P o ls c e Danfos s s p.

Bardziej szczegółowo

DZIEJE NAJNOW SZE, ROCZNIK V II 1975, 2 OGÓLNE PROBLEMY WIELKIEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO 1929 1935 I JEGO MIEJSCE W DZIEJACH I POŁOWY XX W.

DZIEJE NAJNOW SZE, ROCZNIK V II 1975, 2 OGÓLNE PROBLEMY WIELKIEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO 1929 1935 I JEGO MIEJSCE W DZIEJACH I POŁOWY XX W. DZIEJE NAJNOW SZE, ROCZNIK V II 1975, 2 TADEUSZ JĘDRUSZCZAK OGÓLNE PROBLEMY WIELKIEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO 1929 1935 I JEGO MIEJSCE W DZIEJACH I POŁOWY XX W. 1. L iteratura dotycząca dziejów wielkiego

Bardziej szczegółowo

BIULETYN TECHNICZNO- INFORMACYJNY

BIULETYN TECHNICZNO- INFORMACYJNY BIULETYN TECHNICZNO- INFORMACYJNY W. Św id e r, L. Żych oń J. S m o liń sk i K. F rą c z k o w s k i K. Gwóźdź L. W o la ń sk i P ro g ra m ro zw oju system ó w i u rząd zeń in fo r m a tyk i w' la ta

Bardziej szczegółowo

I 3 + d l a : B E, C H, C Y, C Z, ES, F R, G B, G R, I E, I T, L T, L U V, P T, S K, S I

I 3 + d l a : B E, C H, C Y, C Z, ES, F R, G B, G R, I E, I T, L T, L U V, P T, S K, S I M G 6 6 5 v 1. 2 0 1 5 G R I L L G A Z O W Y T R Ó J P A L N I K O W Y M G 6 6 5 I N S T R U K C J A U 7 Y T K O W A N I A I B E Z P I E C Z E Ń S T W A S z a n o w n i P a s t w o, D z i ę k u j e m y

Bardziej szczegółowo

Studia Prawnoustrojowe nr 24, 127-145

Studia Prawnoustrojowe nr 24, 127-145 Michał Krzykowski Nadużywanie pozycji dominującej na polskim rynku energetycznym w świetle wybranego orzecznictwa Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Studia Prawnoustrojowe nr 24, 127-145

Bardziej szczegółowo

B a rty la i B ie d a

B a rty la i B ie d a 977023929420438 Kto zasiądzie w nowej Radzie Miejskiej 9 7 7 0 2 3 9 "2 9 4 2 0 4 ZYCIE BYTOMSKIE Ukazuje się od 1956r. w Bytomiu i Radzionkowie 38 (2881) 17.09.2012 Cena 1,50 zł (w tym 8 % v a t PL ISSN

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD KUPIECKI ORGAN ZW IĄZKU STOW ARZYSZEŃ KUPIECKICH MAŁOPOLSKI ZACHODNIEJ

PRZEGLĄD KUPIECKI ORGAN ZW IĄZKU STOW ARZYSZEŃ KUPIECKICH MAŁOPOLSKI ZACHODNIEJ ... 4 Wychodzi raz w tygodniu. Porto opłacone ryczałtem. ROK IV. K raków, d n ia 16 p a ź d z ie rn ik a 191 N r. 1 PRZEGLĄD KUPIECKI ORGAN ZW IĄZKU STOW ARZYSZEŃ KUPIECKICH MAŁOPOLSKI ZACHODNIEJ C ena

Bardziej szczegółowo

1 0 0 / m S t a n d a r d w y m a g a ń - e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu K O S M E T Y C Z K A * * (dla absolwentów szkół ponadzasadniczych) Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci

Bardziej szczegółowo

ZOFIA RATAJCZAK KATOW ICE 1974. & / ). 0 5 4 : A S 9.9 W io O ^ *. *.M

ZOFIA RATAJCZAK KATOW ICE 1974. & / ). 0 5 4 : A S 9.9 W io O ^ *. *.M U N I W E R S Y T E T Ś L Ą S K I 81 ZOFIA RATAJCZAK PSYCHOLOGIA INŻYNIERYJNA KATOW ICE 1974 & / ). 0 5 4 : A S 9.9 W io O ^ *. *.M 13 >4 REDAKTOR NACZELNY WYDAWNICTW UNIW ERSYTETU ŚLĄSKIEGO Jan Blaż REDAKCJA

Bardziej szczegółowo

Maria Romanow-Broniarek "Fiłosofskije problemy teoreticzeskoj biologii", G.A. Jugaj, Moskwa 1976 : [recenzja]

Maria Romanow-Broniarek Fiłosofskije problemy teoreticzeskoj biologii, G.A. Jugaj, Moskwa 1976 : [recenzja] Maria Romanow-Broniarek "Fiłosofskije problemy teoreticzeskoj biologii", G.A. Jugaj, Moskwa 1976 : [recenzja] Studia Philosophiae Christianae 15/1, 209-213 1979 nej m onografii p o b u d zają czytelnik

Bardziej szczegółowo

u P o d n o s z e n i e e f e k t y w n o śc i e k o n o m i c z n e j f u n k c j o n o w a n i a a d m i n i s t ra c j i pu - b li c z n e j w y m

u P o d n o s z e n i e e f e k t y w n o śc i e k o n o m i c z n e j f u n k c j o n o w a n i a a d m i n i s t ra c j i pu - b li c z n e j w y m W Załącznik do Uchwały nr XXX/244/01 R ady M ie j s kie j w N ałę czowie z dnia 28 g ru dnia 2001 r. Strategia rozwoju gminy miejskiej Nałęczów Opracowanie: dr Waldemar A. Gorzym-Wi lk ow s k i dr An drzej

Bardziej szczegółowo

Stanisław Urbański "Modlitwa i mistyka", Mieczysław Gogacz, Warszawa 1987 : [recenzja] Collectanea Theologica 58/3, 183-186

Stanisław Urbański Modlitwa i mistyka, Mieczysław Gogacz, Warszawa 1987 : [recenzja] Collectanea Theologica 58/3, 183-186 Stanisław Urbański "Modlitwa i mistyka", Mieczysław Gogacz, Warszawa 1987 : [recenzja] Collectanea Theologica 58/3, 183-186 1988 C o llectan ea T heologica 58 (1988) fase. III RECENZJE M ieczysław GOGACZ,

Bardziej szczegółowo

Rok II. Gliwice, 24 lutego 1981 r Nr 12/24/ Z p ra c K o m is ji Z akładow ej

Rok II. Gliwice, 24 lutego 1981 r Nr 12/24/ Z p ra c K o m is ji Z akładow ej POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ INFORMATOR Rok II. Gliwice, 24 lutego 1981 r Nr 12/24/ Z p ra c K o m is ji Z akładow ej W c z a s i e d r u g ie g o p o s ie d z e n ia K o m is ji Z a k ła d o w e j p r z y ję

Bardziej szczegółowo

Protokół dodatkowy Nr 1. z dnia 6 marca 1975 roku

Protokół dodatkowy Nr 1. z dnia 6 marca 1975 roku Protokół dodatkowy Nr 1 z dnia 6 marca 1975 roku do Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników zatrudnionych w kółkach rolniczych i spółdzielniach kółek rolniczych z dnia 23 grudnia 1974 r. Na podstawie 17

Bardziej szczegółowo

El bieta Zêbek, Beata Szwejkowska Stan i trendy rozwoju w zakresie produkcji i wykorzystania funkcjonalnej w kontekœcie prawnym

El bieta Zêbek, Beata Szwejkowska Stan i trendy rozwoju w zakresie produkcji i wykorzystania funkcjonalnej w kontekœcie prawnym El bieta Zêbek, Beata Szwejkowska Stan i trendy rozwoju w zakresie produkcji i wykorzystania funkcjonalnej w kontekœcie prawnym Studia Prawnoustrojowe nr 24, 207-220 2014 UWM S tu d ia P raw n o u stro

Bardziej szczegółowo

Halina Kiepurska Adwokaci warszawscy w okresie rewolucji 1905-1907 : (ciąg dalszy) Palestra 8/4(76), 20-27

Halina Kiepurska Adwokaci warszawscy w okresie rewolucji 1905-1907 : (ciąg dalszy) Palestra 8/4(76), 20-27 Halina Kiepurska Adwokaci warszawscy w okresie rewolucji 1905-1907 : (ciąg dalszy) Palestra 8/4(76), 20-27 1964 20 Halina Kiepura k a N r 4 (76) * W yw ody pow yższe s ą w y razem w ieloletniego d o św

Bardziej szczegółowo

Janusz Paczocha i. Cena 1,50 Zł (w tym8% VAT) ^ SojuszLewicy 9 770239"2942

Janusz Paczocha i. Cena 1,50 Zł (w tym8% VAT) ^ SojuszLewicy 9 7702392942 977023929420432 REKLAMA Kandydat na Prezydenta Bytomia 9 770239"2942 Z Y C I E B Y T O M S K I E U k a z u je się o d 1 9 5 6 r. w B y to m iu i R a d z io n k o w ie 32 (2875) 6.0 8.2 0 1 2 PL ISSN 0239-2941

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Biuro Kontroli

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Biuro Kontroli Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Biuro Kontroli INFORMACJA o sposobie przyjmowania i załatwiania skarg i wniosków skierowanych w 2015 r. do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2.

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2. Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I 2 70 1 3 7 2 0 1 4 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f U d o s t p n i e n i e w r a z z r o z s t a w i e n i e m o g

Bardziej szczegółowo

MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ

MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ MINISTER PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ D R P-X.40320.3.2015.M P W ed ług rozdzielnika Uprzejmie informuję, że na stronie Biuletynu Informacji Publicznej MPiPS http://www.mpips.gov.pl/bip/proiektv-aktow-prawnych/proiektv-rozporzadzen-izarzadzen/rynek-pracy/

Bardziej szczegółowo

Elektrotechniczny O R G A N S T O W A R Z Y S Z E N IA ELEKTRYKÓW PO LSKICH

Elektrotechniczny O R G A N S T O W A R Z Y S Z E N IA ELEKTRYKÓW PO LSKICH eon xxn ZESZYT 3 Elektrotechniczny O R G A N S T O W A R Z Y S Z E N IA ELEKTRYKÓW PO LSKICH C E N TR A LN E G O Z A R Z Ą D U ENERGETYKI, C EN TR A LN EG O Z A R Z Ą D U PR ZEM YS ŁU E L E K T R O TE

Bardziej szczegółowo

Grażyna Kryszczuk Problemy tłumaczenia maszynowego. Teksty : teoria literatury, krytyka, interpretacja nr 6 (24), 151-154

Grażyna Kryszczuk Problemy tłumaczenia maszynowego. Teksty : teoria literatury, krytyka, interpretacja nr 6 (24), 151-154 Grażyna Kryszczuk Problemy tłumaczenia maszynowego Teksty : teoria literatury, krytyka, interpretacja nr 6 (24), 151-154 1975 R O Z T R Z Ą SA N IA I ROZBIORY domego operow ania nim. W prawdzie tłum aczenie

Bardziej szczegółowo

Angelika Spychalska "Psychologia dążeń ludzkich", K. Obuchowski, Warszawa 1966 : [recenzja] Studia Philosophiae Christianae 3/2, 345-350

Angelika Spychalska Psychologia dążeń ludzkich, K. Obuchowski, Warszawa 1966 : [recenzja] Studia Philosophiae Christianae 3/2, 345-350 Angelika Spychalska "Psychologia dążeń ludzkich", K. Obuchowski, Warszawa 1966 : [recenzja] Studia Philosophiae Christianae 3/2, 345-350 1967 Studia P hilosophiae C hristianae ATK 2/1967 Z ZAGADNIEŃ PSYCHOLOGII

Bardziej szczegółowo

M 9 1 / m S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu U R A R Z K o d z k l a s y f i k a c j i z a w o d ó w i s p e c j a l n o ś c i d l a p o t r z e b r y n k u p

Bardziej szczegółowo

ZYCIE BYTOMSKIE. 02 (2 8 4 5 ) 9.0 1.2 0 1 2 Cena 1,5 0 z ł (w tym 8% VAT)

ZYCIE BYTOMSKIE. 02 (2 8 4 5 ) 9.0 1.2 0 1 2 Cena 1,5 0 z ł (w tym 8% VAT) 977023929420402 9 7 7 0 2 3 9 " 2 9 4 2 > STRONA 12 STRONA 13 STRONA 13 Styczeń stanu Lew czyli Kino Gloria wojennego symbol do rozbiórki R E K L A M A ZYCIE BYTOMSKIE U k a z u je s ię o d 1 9 5 6 r.

Bardziej szczegółowo

2 3 / m S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu L A K I E R N I K S A M O C H O D O W Y Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy

Bardziej szczegółowo

Gazeta Jarocińska PLEBISCYT ROZSTRZYGNIĘTY NASI DZIADKOWIE TURNIEJ BILARDOWY

Gazeta Jarocińska PLEBISCYT ROZSTRZYGNIĘTY NASI DZIADKOWIE TURNIEJ BILARDOWY Gazeta Jarocińska T Y G O D N IK ZIEMI JA RO C IŃSK IEJ NUMER 3 (121) IV Jarocin, 22 stycznia 1993 r. CENA 3000 zt Już w k ró tc e!!! TURNIEJ BILARDOWY PLEBISCYT ROZSTRZYGNIĘTY K lu b P o o l B ila r d

Bardziej szczegółowo

Piotr Czarczyński Czy mieszkańcy Ziem Odzyskanych mogą się obawiać rewindykacji ze strony ziomkostw niemieckich?

Piotr Czarczyński Czy mieszkańcy Ziem Odzyskanych mogą się obawiać rewindykacji ze strony ziomkostw niemieckich? Piotr Czarczyński Czy mieszkańcy Ziem Odzyskanych mogą się obawiać rewindykacji ze strony ziomkostw niemieckich? Media Kultura Komunikacja Społeczna 7, 206-220 2011 Piotr Czarczyński Czy mieszkańcy Ziem

Bardziej szczegółowo

P o s eł i s e n a to r o w ie b ro n ią m u z e u m

P o s eł i s e n a to r o w ie b ro n ią m u z e u m 977023929440228 7 7 0 2 3 9 " 2 9 4 4 0 2 P o s eł i s e n a to r o w ie b ro n ią m u z e u m ZYCIE BYTOMSKIE K ie d y d o M i e c h o w i e p o j e d z i e m y t r a m w a j e m Czytaj str. 3 Ukazuje

Bardziej szczegółowo

Magdalena Sitek Ochrona œrodowiska naturalnego w basenie Morza Œr dziemnego : inicjatywa Komisji Europejskiej "Horyzont 2020"

Magdalena Sitek Ochrona œrodowiska naturalnego w basenie Morza Œr dziemnego : inicjatywa Komisji Europejskiej Horyzont 2020 Magdalena Sitek Ochrona œrodowiska naturalnego w basenie Morza Œr dziemnego : inicjatywa Komisji Europejskiej "Horyzont 2020" Studia Prawnoustrojowe nr 24, 193-205 2014 UWM S tu d ia P raw n o u stro jo

Bardziej szczegółowo

T.S. Gałkowski Sympozjum na temat zaburzeń mowy i słuchu zorganizowane przez Wydział Filozofii Chrześcijańskiej A.T.K. w dniu 21 lutego 1969 r.

T.S. Gałkowski Sympozjum na temat zaburzeń mowy i słuchu zorganizowane przez Wydział Filozofii Chrześcijańskiej A.T.K. w dniu 21 lutego 1969 r. T.S. Gałkowski Sympozjum na temat zaburzeń mowy i słuchu zorganizowane przez Wydział Filozofii Chrześcijańskiej A.T.K. w dniu 21 lutego 1969 r. Studia Philosophiae Christianae 6/2, 290-293 1970 290 M A

Bardziej szczegółowo

8 7 / m S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu M O N T E R I N S T A L A C J I G A Z O W Y C H K o d z k l a s y f i k a c j i z a w o d ó w i s p e c j a l n o ś

Bardziej szczegółowo

z d n i a 2 3. 0 4.2 0 1 5 r.

z d n i a 2 3. 0 4.2 0 1 5 r. C h o r ą g i e w D o l n o l ą s k a Z H P I. P o s t a n o w i e n i a p o c z ą t k o w e U c h w a ł a n r 1 5 / I X / 2 0 1 5 K o m e n d y C h o r ą g w i D o l n o l ą s k i e j Z H P z d n i a

Bardziej szczegółowo

KSIĘŻA DIECEZJI ŁOMŻYŃSKIEJ WIĘZIENI W LATACH 1949-1956

KSIĘŻA DIECEZJI ŁOMŻYŃSKIEJ WIĘZIENI W LATACH 1949-1956 S tu d ia T e o lo g ic z n e B ial., D ro h., Ł o m. 1 4 (1 9 9 6 ) KS. W IT O L D JE M IE L IT Y KSIĘŻA DIECEZJI ŁOMŻYŃSKIEJ WIĘZIENI W LATACH 1949-1956 W o k re sie p o w o je n n y m sz c z e g ó ln

Bardziej szczegółowo

I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ---- I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora

I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ---- I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora 1 S P IS Z A W A R T O Ś C I T E C Z K I I./l. Relacja J L 3- s. A- l I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ---- I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora II. Materiały uzupełniające

Bardziej szczegółowo

Opakowania na materiały niebezpieczne

Opakowania na materiały niebezpieczne Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Opakowania na materiały 208 GGVS Opakowania na materiały 209 Opakowania na materiały Cer ty fi ko wa ne po jem ni ki Utz jest pro du cen tem sze ro kiej ga my opa ko

Bardziej szczegółowo