OKREŚLENIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ I WYZNACZENIE PAGÓRKA SPRAWNOŚCI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OKREŚLENIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ I WYZNACZENIE PAGÓRKA SPRAWNOŚCI"

Transkrypt

1 Ćwiczeie 5 OKREŚLENIE CARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ I WYZNACZENIE PAGÓRKA SPRAWNOŚCI Wykaz ważiejszych ozaczeń c 1 rędkość bezwzględa cieczy a wlocie do wirika, m/s c rędkość bezwzględa cieczy a wylocie z wirika, m/s c 1u składowa obwodowa rędkości bezwzględej cieczy a wlocie do wirika, m/s c u składowa obwodowa rędkości bezwzględej cieczy a wylocie z wirika, m/s 0 wysokość odoszeia omy rzy zamkiętym zaworze tłoczym (=0), m wysokość odoszeia omy, m t wysokość tłoczeia omy, m N u moc użytecza omy, W N w moc a wale wirika omy, W omiala wysokość odoszeia omy, m max maksymala wartość wysokości odoszeia omy, m N omiala moc użytecza omy, W rędkość obrotowa wirika omy, obr/mi rędkość omiala wirika omy, obr/mi wydatek omy, m 3 /s omiala wydajość (wydatek) omy, m 3 /s u 1 rędkość obwodowa cieczy a wlocie do wirika, m/s u rędkość obwodowa cieczy a wylocie z wirika, m/s w 1 rędkość względa cieczy a wlocie do wirika, m/s w rędkość względa cieczy a wylocie z wirika, m/s α 1 kąt achyleia wektora rędkości bezwzględej c 1 a wlocie do wirika, rad α kąt achyleia wektora rędkości bezwzględej c a wylocie z wirika, rad β 1 kąt achyleia wektora rędkości względej w 1 a wlocie do wirika, rad β kąt achyleia wektora rędkości względej w a wylocie z wirika, rad srawość ogóla omy, % 1. Cel i zakres ćwiczeia Celem ćwiczeia jest zaozaie studetów z doświadczalym określaiem odstawowych charakterystyk omy wirowej (ciśieia, mocy i srawości) rzy różych rędkościach obrotowych silika oraz z wyzaczaiem a ich odstawie rzutu agórka srawości omy.. Wrowadzeie teoretycze W rawidłowo zarojektowaej i staraie wykoaej omie ideale waruki racy odowiadają jedyie tym warukom, dla jakich oma została zarojektowaa. W raktyce oma zaistalowaa w dowolym układzie często racuje w warukach odbiegających od zamioowych, założoych rzy jej rojektowaiu. Istoty wływ mają tutaj zmiay ciśieia i wydatku w układzie oraz w miejszym stoiu temeratura tłoczoego czyika oraz waruki atmosferycze. Kosekwecją tych zmia są m. i. zmiay rędkości kątowej wirika oraz zmiay waruków aływu i sływu. Przy istalowaiu omy koiecza jest zajomość jej arametrów omialych, i N u, jakie wystęują rzy obrotach. Niemiej waża jest zajomość zachowaia się omy w warukach odbiegających od obliczeiowych i zdolości rzystosowaia się do zmieych waruków racy. Własości hydraulicze wykoaych om wirowych badamy w te sosób, że zachowując iezmiee obroty wału omy zmieiamy orzez dławieie zaworem tłoczym zarówo wydatek

2 jak i wysokość tłoczeia t. W wyiku tego ekserymetu otrzymujemy zależość f ( ) =, zwaą charakterystyką rzeływową omy. Jest to odstawowa charakterystyka hydraulicza omy. Mierząc jedocześie moc rądu elektryczego zasilającego silik aędowy o zaej srawości, obliczamy moc a wale N w, moc użyteczą N u oraz srawość ogólą omy, rozumiaą jako stosuek mocy hydrauliczej do mocy a wale silika w fukcji wydatku. W te sosób otrzymujemy krzywe doświadczale N u = f () oraz = f ( ). Pierwsza z ich azywaa jest charakterystyką mocy, druga zaś charakterystyką srawości. Wszystkie trzy wyżej wymieioe krzywe = f ( ), N u = f ( ) oraz = f () azywamy charakterystykami omy wirowej. Krzywe te obrazują zależość wysokości odoszeia, mocy hydrauliczej i srawości omy, której wał obraca się ze stałą rędkością kątową, od atężeia rzeływającej rzez ią cieczy. Podobe charakterystyki moża otrzymać dla różych obrotów silika aędowego. Są dwa sosoby rezetowaia charakterystyk = f ( ), N u = f ( ), = f (). Pierwszy olega a tym, że a osi odciętych odajemy wartości atężeia rzeływu w m 3 /s, a a osi rzędych wartości wysokości odoszeia u w m, mocy N u w kw oraz srawości w % lub w liczbach iemiaowaych. Drugi sosób olega a tym, że a osi odciętych odajemy wartości N stosuku, a a osi rzędych lub. Tak wyzaczoe charakterystyki azywamy N u idywidualymi charakterystykami bezwymiarowymi. Kształty charakterystyk f ( ) f ( ) =, N u = oraz = f () zależą rzede wszystkim od wyróżika szybkobieżości omy s, a który istoty wływ ma kształt wirika. Wyróżik szykobieżości Defiiuje się dwa rodzaje wyróżików szybkobieżości dowolej omy o daych,, r i : a) kiematyczy wyróżik szybkobieżości s, rówy rędkości obrotowej geometryczie odobej omy, której wydajość rzy wysokości odoszeia =1 m wyosi r =1 m 3 /s. Wyzacza się go z astęującego wzoru: r s = 3 (5.1) 4 b) dyamiczy wyróżik szybkobieżości sn, rówy rędkości obrotowej omy wirowej geometryczie odobej, której moc użytecza rzy wysokości odoszeia =1 m i wydajości r =0,0075 m 3 /s wyosi N u = 1 KM. Moża go wyzaczyć ze wzoru: c) γ (5.) gdzie: γ ciężar właściwy cieczy w kg/m 3 Dla wody o ciężarze właściwym γ=1000 kg/m 3 wyrażeie (5.) rzyjmie ostać: sn = r 75 5 sn = 3,65 (5.3) r 3 4 Porówując wzory (5.1) i (5.3) moża stwierdzić, że dla omy rzetłaczającej wodę zachodzi astęująca zależość: = 3, 65 (5.4) sn s

3 3 Przykładowy rzebieg krzywych = f() dla różych wartości wyróżików szybkobieżości sn okazao a rys Kształt tej charakterystyki rzeływu zależy rówież od sosobu odrowadzaia wody z wirika (siralą zbiorczą, dyfuzorem bezłoatkowym i łoatkowym). a) b) = f() = f() sn = 60 = 10 0 sn Rys Kształt charakterystyki rzeływowej omy w zależości od wyróżika szybkobieżości sn Z uwagi a ich kształt rozróżiamy astęujące charakterystyki rzeływu (zob. rys. 5.): a) statecze, stale oadające ocząwszy od max (zawór tłoczy zamkięty) (rys. 5..a), b) iestatecze, które w miarę otwieraia zaworu tłoczego wzoszą się od wartości 0 (zawór tłoczy zamkięty) do wartości max, o czym stoiowo oadają (rys. 5..b). W rzyadku charakterystyk stateczych daej wartości odowiada jeda i tylko jeda wartość atężeia rzeływu (dla = = ), gdy atomiast charakterystyka jest iestatecza, wówczas w obszarze owyżej rostej oziomej orowadzoej a wysokości o (liia rzerywaa a rys. 5. b) każdej wartości odowiadają dwie wartości wydatku (dla = = 1 lub = ). Stateczość charakterystyk osiągaa jest rzez zmiejszeie liczby łoatek, rozbudowaie tzw. zabieraka a wlocie oraz dążeie do małych wartości kąta sływu z łoatek a wylocie β. a) b) max P max P o 1 P 1 Rys. 5.. Rodzaje charakterystyk rzeływowych omy: a) charakterystyka statecza b) charakterystyka iestatecza

4 4 Krzywe mocy N u = f () w omach odśrodkowych o małej i średiej szybkobieżości są rosące. Aalogiczie do stateczych i iestateczych charakterystyk rzeływu om wirowych, moża krzywe mocy odzielić a dwa rodzaje, co okazao a rys. 5.3: a) krzywe mocy rzeciążale, które odowiadają stateczym charakterystykom rzeływu, b) krzywe mocy ierzeciążale, odowiadające iestateczym charakterystykom rzeływu. N N rzeciążala ierzeciążala Rys Przeciążale i ierzeciążale charakterystyki mocy Nazwy rzeciążala i ierzeciążala wyikają ze zdolości lub iezdolości omy do rzekazaia większej mocy cieczy o rzekroczeiu wydatku obliczeiowego. Krzywe ierzeciążale wzoszą się do maksimum ołożoego w obliżu omialego uktu racy, o czym oadają; krzywe rzeciążale wzoszą się w dalszym ciągu. Krzywe srawości = f() biegą rosąco do uktu odowiadającego omialym (obliczeiowym) warukom racy, a astęie oadają, woliej w omach wolobieżych, szybciej w omach szybkobieżych. Przedstawioe w dalszej częsci tekstu rozważaia rzerowadzoo rzy założeiu, że obroty wirika omy są stałe, a zmiaie ulegają jedyie wysokość odoszeia i atężeie rzeływu. W wyiku zmia tych dwóch odstawowych arametrów ulega zmiaie rówież eergia obieraa rzez ciecz i zmieia się wartość strat hydrauliczych wewątrz omy. Wartość liczbowa wyróżika szybkobieżości, będącego w tym rzyadku jedyie fukcją i, ulega z kolei zmiaie tym większej, im bardziej rzeczywiste waruki racy odbiegają od waruków obliczeiowych. Na rys okazao rzykładowe trójkąty rędkości a wlocie i wylocie z wirika omy dla trzech różych wartości wydatku : miejszej, rówej lub większej od wartości omialej. Przy zmiaie ie ulegają zmiaie kąt łoatki a wylocie β oraz obroty wirika, a w kosekwecji rędkość uoszeia u ; co do rędkości względych rzeływu wody rzez kaały międzyłoatkowe będą oe rosły lub malały, zgodie ze zmiaami atężeia rzeływu. Trójkąt rędkości też ulegie modyfikacji, a zmiaa składowej obwodowej wektora rędkości bezwzględej c u owoduje zmiaę wysokości tłoczeia wg zależości: u c u t = (5.5) g Z orówaia trójkątów rędkości a wylocie z wirika (rys. 5.4) wyika bezośredio, że rzy zmiejszaiu atężeia rzeływu zwiększa się składowa obwodowa rędkości bezwzględej c u, co jest rówozacze ze wzrostem wysokości odoszeia. Przy zwiększaiu rzeływu składowa c u maleje, a to owoduje sadek wysokości odoszeia. Poieważ moc obieraa rzez omę jest wrost roorcjoala do iloczyu i, zatem jak widać omy wirowe zdole są do samoczyej regulacji. Jest to cecha iezwykle istota w eksloatacji om wirowych. Jeżeli odczas ich racy

5 5 zwiększy się wysokość odoszeia, oma samoczyie zareaguje zmiejszeiem wydajości; jeżeli oory w rzewodzie tłoczym sadą, oma zareaguje zwiększeiem wydatku. β β β α 1 β 1 α 1 β 1 α 1 β 1 Rys Trójkąty rędkości a wlocie i wylocie z wirika omy dla trzech różych jej wydajości Zmiaa atężeia rzeływu rzez omę ma rówież wływ a trójkąt rędkości a wlocie a łoatki wirika. W szczególości astęuje zmiaa kąta α 1 (rys. 5.4). Wskutek zmiay waruków zasilaia tworzą się wiry; rzy < o stroie bierej łoatki, atomiast rzy > o stroie czyej. Istieje ewa wartość atężeia rzeływu (wydajości), rzy której straty hydraulicze osiągają miimum. W rawidłowo zarojektowaej i staraie wykoaej omie odowiada oa wartości omialej. Bez względu a to, czy atężeie rzeływu wzrośie czy zmaleje w stosuku do tej wartości, srawość omy zawsze będzie sadać (or. wcześiejsze uwagi a temat krzywej =f()). Weźmy od uwagę charakterystykę rzeływową omy, której wirik obraca się z rędkością obrotową. Jeżeli odczas jej zmiay będziemy jedocześie zmieiali wydatek i wysokość odoszeia tak, aby trójkąty rędkości zarówo a wlocie jak i a wylocie z wirika (okazae a rys. 5.4) ozostawały odobe, to wszystkie rędkości będą się zmieiały roorcjoalie do obrotów. W każdym ukcie charakterystyki rzeływowej, określoej wsółrzędymi i, obowiązują astęujące rawa odobieństwa (dla =cost.): 1 = 1 1 = 1 N N u1 u 3 1 = (5.6) gdzie: 1, 1 i N u1 wartości wydajości, wysokości odoszeia i mocy odowiadające rędkości obrotowej 1,, i N u wartości wydajości, wysokości odoszeia i mocy odowiadające rędkości obrotowej. Zależości (5.6) umożliwiają wyzaczeie charakterystyk rzeływowej i mocy omy rzy rędkości obrotowej wirika, jeżeli zae są charakterystyki rzy rędkości obrotowej 1. Wzory odae owyżej są słusze rzy założeiu, że rzy rzejściu od jedego uktu charakterystyki do odowiadającego mu uktu a drugiej charakterystyce wartość wsółczyika srawości ozostaje bez zmia. Charakterystyki otrzymae z rzeliczeia a odstawie tych wzorów są bliskie rzeczywistości tylko rzy rędkościach obrotowych bliskich rędkości omialej. Regulacja wydajości omy obrotami jest ajbardziej ekoomicza i zwykle jest stosowaa w raktyce ożariczej. Na rys. 5.5 okazao rzykładową charakterystykę rzeływu dla omialej rędkości obrotowej wirika oraz otrzymae o wykorzystaiu zależości (5.6) charakterystyki rzeływowe dla rędkości obrotowych 1, miejszej od omialej i, większej od omialej.

6 6 > < 1 Rys Charakterystyki rzeływowe dla trzech różych rędkości obrotowych wirika omy Charakterystyki = f (), krzywe mocy N = f () oraz krzywe srawości = f () wyzaczoe doświadczalie rzy rędkościach obrotowych wirika w graicach od 0,7 do 1,3, dają eły, ale iezbyt oglądowy obraz racy omy. Bardziej rzydaty jest wykres rzestrzey, zway agórkiem srawości omy. Jego rzut a łaszczyzę, osi azwę wykresu muszlowego. Wykres te kostruuje się w astęujący sosób: a) a łaszczyźie, kreślimy charakterystyki = f () dla kilku różych rędkości obrotowych wirika 1,, 3 itd., b) iżej a łaszczyźie, kreślimy charakterystyki = f () dla tych samych różych rędkości obrotowych wirika, rzy czym skala a osi wydatku owia być taka sama a obydwu wykresach; osie rzędych obu wykresów owiy leżeć a jedej liii, c) a łaszczyźie, kreślimy od kilku do kilkuastu liii oziomych, odowiadających kolejo srawościom 1,, 3 itd., d) zazaczamy ukty rzecięcia się tych liii oziomych z charakterystykami = f (), e) kreślimy ioowo odciki od otrzymaych uktów aż do rzecięcia się z charakterystykami = f (), odowiadającymi daej rędkości obrotowej wirika omy, f) a łaszczyźie, łączymy te otrzymae ukty rzecięć, które odowiadają określoej srawości i otrzymujemy izoliie. Kostrukcję wykresu muszlowego wyjaśia rys W efekcie otrzymuje się warstwice odowiadające różym wartościom srawości = cost; są oe rzutami krawędzi rzecięcia agórka srawości omy łaszczyzami oziomymi, orowadzoymi a różych wysokościach. Liia wierzchołkowa agórka srawości łączy ze sobą ukty wyzaczające maksymalą srawość, jaką moża osiągąć rzy różych rędkościach obrotowych wału wirika (a rys. 5.6 liia rzerywaa). Szczyt agórka srawości rzyada a maksymalą wartość = max, jaką oma osiąga w warukach obliczeiowych, tz. rzy = i =. Otrzymae krzywe odowiadają warukom zasilaia, które odbiegają od waruków otymalych.

7 7 () [ % ] Rys Kostrukcja dwuwymiarowego agórka srawości omy 3. Staowisko omiarowe Na staowisku omiarowym woda krąży w zamkiętym obiegu. Jest oa czeraa ze zbiorika otwartego rzewodem ssawym. Po stroie tłoczej omy zaistalowao maometr z rurką Bourdoa M1, rzezaczoy do omiaru ciśieia tłoczeia t. Do tych samych końcówek, co rzyrządy do omiaru ciśieia, odłączoo tesometrycze czujiki ciśieia, które mogą w rzyszłości osłużyć do zautomatyzowaia rocesu omiarowego. Na rzewodzie tłoczym zaistalowao rówież rzeływomierz elektromagetyczy ie owodujący zakłóceń rzeływu wody. Na końcu liii tłoczej zaistaloway jest zawór zasuwowy ZR rzezaczoy do regulacji wydatku omy orzez dławieie rzeływu. Prędkość obrotowa wału wirika omy jest roorcjoala do częstotliwości rądu zmieego, którą moża zmieiać za omocą rzetworicy częstotliwości. Zmiaa astęuje rzy omocy okrętła umieszczoego a ulicie sterującym. Na tym samym ulicie umieszczoe są rzyciski: zieloy "Start" i czerwoy "Sto", które służą odowiedio do uruchomieia i zatrzymaia silika omy. Z wyświetlacza rzetworicy moża odczytać moc rądu elektryczego. Jedak ze względu a zbyt małą stabilość wskazań zastosowao dodatkowo watomierz W, ołączoy z jedą z faz silika omy. Schemat staowiska omiarowego okazao a rys. 5.7.

8 8 rzeływomierz 00,0 t M1 ZR zbiorik wody oma regulator rędkości obrotowej omiar mocy rądu elektryczego Rys Schemat staowiska omiarowego Staowisko ozwala a określeie charakterystyki roboczej =f(), mocy N u =f() i srawości =f() dla zesołu silik oma rzy różych rędkościach obrotowych wału wirika omy, zależych od częstotliwości rądu geerowaego rzez rzetworicę częstotliwości. Określeie srawości omy wymaga zajomości mocy dostarczaej a wał omy. Moc a wale moża wyzaczyć ze wzoru: N = (5.7) w N el gdzie: N el moc rądu elektryczego w kw odczytywaa z wyświetlacza rzetworicy, el srawość silika elektryczego omy rówa 0, Przebieg ćwiczeia el Podczas ćwiczeia ależy wykoać astęujące czyości (zasilaie staowiska jest wcześiej włączae rze rowadzącego): a) ustawić częstotliwość rądu zasilającego silik omy za omocą ulitu rzetworicy, b) całkowicie otworzyć zawór regulacyjy a rzewodzie tłoczym, c) włączyć omę rzez aciśięcie rzycisku Start umieszczoego a ulicie sterującym, d) odczytać wartość ciśieia tłoczeia t w MPa, wskazywaego rzez maometr srężyowy i zaisać w tabelce omiarowej (tab. 5.1), e) odczytać wartości atężeia rzeływu w dm 3 /s z wyświetlacza rzeływomierza o uzyskaiu ustaloych waruków ruchu i zaisać jego wartość w tabeli omiarowej (tab. 5.1), f) odczytać wskazaie watomierza i omożyć go rzez 60 (wsółczyik skali x ilość faz) a astęie otrzymaą odzielić rzez Otrzymaą w te sosób moc w KW zaisać w tabelce omiarowej (tab. 5.1). Obliczoą wartość orówać z wartością mocy wyświetlaą a ekraie rzetworicy, g) owtórzyć czyości oisae w uktach d-h dla kilkuastu różych ustawień zaworu regulacyjego (dla różych wydatków ), h) wyłączyć omę rzez aciśięcie rzycisku Sto umieszczoego a ulicie sterującym, i) owtórzyć czyości oisae w uktach a-h dla kilku różych ustawień częstotliwości rądu zasilającego silik omy, a tym samym dla różych rędkości obrotowych wału wirika omy.

9 9 Tabela 5.1. Wzór tabeli omiarowo-wyikowej f =... z obr =... mi L.. dm 3 s t MPa N el kw m N u kw % Uwagi Oracowaie srawozdaia W srawozdaiu ależy zamieścić charakterystyki omy = f (), N = f () i = f () dla wszystkich rozważaych rędkości obrotowych wału silika aędowego. Każdą z charakterystyk ależy wykreślić a oddzielym arkuszu aieru milimetrowego. Posługując się omówioą wcześiej rocedurą (ukt ) ależy sorządzić fragmet wykresu muszlowego, wykorzystując w tym celu otrzymae charakterystyki = f () i = f (). Charakterystyka srawościowa = f () owia być umieszczoa od charakterystyką = f () tak, aby osie rzędych obu wykresów okrywały się. Osie odciętych obydwu wykresów owiy osiadać tę samą skalę. Srawozdaie owio zawierać m. i. graficze oracowaie wyików, komlety rzykład obliczeń dla jedego z uktów omiarowych oraz wioski. Wzory rzydate rzy wykoywaiu srawozdaia: a) obroty silika aędowego: = f 50, obr/mi (5.8) gdzie: f częstotliwość w z odczytaa z ekrau rzetworicy, b) użytecza wysokość odoszeia omy (rzy założeiu, że ciśieie ssaia s =0): = 10 0,5, m (5.9) t + gdzie: t - ciśieie tłoczeia odczytae z maometru w MPa, c) moc użytecza omy: Nu 10 6 = γ, kw (5.10) gdzie: wydatek odczytay a wskaźiku rzeływomierza w dm 3 /s, γ = 10 4 N/m - ciężar właściwy wody d) srawość omy: N = u 100, % (5.11) N w gdzie: N w moc a wale omy w kw obliczoa wg wzoru (5.7).

10 10 6. Przykładowe ytaia kotrole 1. Wymieić zae ci charakterystyki omy wirowej.. Jaka jest różica między charakterystykami stateczymi i iestateczymi? 3. Wymieić i omówić czyiki wływające a waruki sływu cieczy z wirika omy. 4. Wymieić i omówić czyiki wływające a waruki aływu cieczy a wirik omy. 5. W jaki sosób w warukach oza obliczeiowych zmieiają się waruki aływu a wirik? 6. Podać i omówić rawa owiowactwa charakterystyk. 7. W jaki sosób owstają wsółrzęde bezwymiarowe? 8. Omówić kostrukcję agórka srawości omy a łaszczyźie. 9. Omówić staowisko omiarowe. 10. Jakie arametry są mierzoe odczas wykoywaia ćwiczeia i jakimi metodami?

Badanie efektu Halla w półprzewodniku typu n

Badanie efektu Halla w półprzewodniku typu n Badaie efektu alla w ółrzewodiku tyu 35.. Zasada ćwiczeia W ćwiczeiu baday jest oór elektryczy i aięcie alla w rostoadłościeej róbce kryształu germau w fukcji atężeia rądu, ola magetyczego i temeratury.

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA

POLITECHNIKA OPOLSKA POLITCHIKA OPOLSKA ISTYTUT AUTOMATYKI I IFOMATYKI LABOATOIUM MTOLOII LKTOICZJ 7. KOMPSATOY U P U. KOMPSATOY APIĘCIA STAŁO.. Wstęp... Zasada pomiaru metodą kompesacyją. Metoda kompesacyja pomiaru apięcia

Bardziej szczegółowo

130 Nr 11 Listopad 2014 r.

130 Nr 11 Listopad 2014 r. orówaie mocy strat eergetyczych w omie wyorowej o zmieej wydajości, określoych bez uwzględieia bądź z uwzględieiem mocy ściskaia oleju hydrauliczego Zygmut aszota 1. Wrowadzeie W racach [1 4] autor dokoał

Bardziej szczegółowo

Metrologia: miary dokładności. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Metrologia: miary dokładności. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Metrologia: miary dokładości dr iż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczeciie Miary dokładości: Najczęściej rozkład pomiarów w serii wokół wartości średiej X jest rozkładem Gaussa: Prawdopodobieństwem,

Bardziej szczegółowo

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Wyznaczanie ciepła właściwego c p dla powietrza

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Wyznaczanie ciepła właściwego c p dla powietrza Katedra Silików Saliowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Wyzaczaie cieła właściweo c dla owietrza Wrowadzeie teoretycze Cieło ochłoięte rzez ciało o jedostkowej masie rzy ieskończeie małym rzyroście

Bardziej szczegółowo

Ć wiczenie 17 BADANIE SILNIKA TRÓJFAZOWEGO KLATKOWEGO ZASILANEGO Z PRZEMIENNIKA CZĘSTOTLIWOŚCI

Ć wiczenie 17 BADANIE SILNIKA TRÓJFAZOWEGO KLATKOWEGO ZASILANEGO Z PRZEMIENNIKA CZĘSTOTLIWOŚCI Ć wiczeie 7 BADANIE SILNIKA TRÓJFAZOWEGO KLATKOWEGO ZASILANEGO Z RZEIENNIKA CZĘSTOTLIWOŚCI Wiadomości ogóle Rozwój apędów elektryczych jest ściśle związay z rozwojem eergoelektroiki Współcześie a ogół

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW BADANIE ODKSZTAŁCEŃ SPRĘŻYNY ŚRUBOWEJ Opracował: Dr iż. Grzegorz

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W BYDGOSZCZY WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTUT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORTU ZAKŁAD STEROWANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆWICZENIE: E20 BADANIE UKŁADU

Bardziej szczegółowo

Zatem przyszła wartość kapitału po 1 okresie kapitalizacji wynosi

Zatem przyszła wartość kapitału po 1 okresie kapitalizacji wynosi Zatem rzyszła wartość kaitału o okresie kaitalizacji wyosi m k m* E Z E( m r) 2 Wielkość K iterretujemy jako umowa włatę, zastęującą w rówoważy sosób, w sesie kaitalizacji rostej, m włat w wysokości E

Bardziej szczegółowo

W wielu przypadkach zadanie teorii sprężystości daje się zredukować do dwóch

W wielu przypadkach zadanie teorii sprężystości daje się zredukować do dwóch Wykład 5 PŁASKI ZADANI TORII SPRĘŻYSTOŚCI Płaski sta arężeia W wielu rzyadkach zadaie teorii srężystości daje się zredukować do dwóch wymiarów Przykładem może być cieka tarcza obciążoa siłami działającymi

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Sensorów i Pomiarów Wielkości Nieelektrycznych. Ćwiczenie nr 1

Laboratorium Sensorów i Pomiarów Wielkości Nieelektrycznych. Ćwiczenie nr 1 1. Cel ćwiczeia: Laboratorium Sesorów i Pomiarów Wielkości Nieelektryczych Ćwiczeie r 1 Pomiary ciśieia Celem ćwiczeia jest zapozaie się z kostrukcją i działaiem czujików ciśieia. W trakcie zajęć laboratoryjych

Bardziej szczegółowo

Kongruencje Wykład 4. Kongruencje kwadratowe symbole Legendre a i Jac

Kongruencje Wykład 4. Kongruencje kwadratowe symbole Legendre a i Jac Kogruecje kwadratowe symbole Legedre a i Jacobiego Kogruecje Wykład 4 Defiicja 1 Kogruecję w ostaci x a (mod m), gdzie a m, azywamy kogruecją kwadratową; jej bardziej ogóla ostać ax + bx + c może zostać

Bardziej szczegółowo

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia wyrówawcze z fizyki -Zestaw 5 -Teoria Optyka geometrycza i optyka falowa. Prawo odbicia i prawo załamaia światła, Bieg promiei świetlych w pryzmacie, soczewki i zwierciadła. Zjawisko dyfrakcji

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksloatacji Maszyn secjalność: konstrukcja i eksloatacja maszyn i ojazdów Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Budowa i działanie układu hydraulicznego.

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA (poziom podstawowy) przykładowy arkusz maturalny wraz ze schematem oceniania dla klasy II Liceum

MATEMATYKA (poziom podstawowy) przykładowy arkusz maturalny wraz ze schematem oceniania dla klasy II Liceum MATEMATYKA (poziom podstawowy) przykładowy arkusz maturaly wraz ze schematem oceiaia dla klasy II Liceum Propozycja zadań maturalych sprawdzających opaowaie wiadomości i umiejętości matematyczych z zakresu

Bardziej szczegółowo

Ć wiczenie 9 SILNIK TRÓJFAZOWY ZWARTY

Ć wiczenie 9 SILNIK TRÓJFAZOWY ZWARTY 145 Ć wiczeie 9 SILNIK TRÓJFAZOWY ZWARTY 1. Wiadomości ogóle 1.1. Ogóla budowa Siliki asychroicze trójfazowe, dzięki swoim zaletom ruchowym, prostocie kostrukcji, łatwej obsłudze są powszechie stosowae

Bardziej szczegółowo

co wskazuje, że ciąg (P n ) jest ciągiem arytmetycznym o różnicy K 0 r. Pierwszy wyraz tego ciągu a więc P 1 z uwagi na wzór (3) ma postać P

co wskazuje, że ciąg (P n ) jest ciągiem arytmetycznym o różnicy K 0 r. Pierwszy wyraz tego ciągu a więc P 1 z uwagi na wzór (3) ma postać P Wiadomości wstępe Odsetki powstają w wyiku odjęcia od kwoty teraźiejszej K kwoty początkowej K, zatem Z = K K. Z ekoomiczego puktu widzeia właściciel kapitału K otrzymuje odsetki jako zapłatę od baku za

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ LABORATORIUM RACHUNEK EKONOMICZNY W ELEKTROENERGETYCE INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

Struktura czasowa stóp procentowych (term structure of interest rates)

Struktura czasowa stóp procentowych (term structure of interest rates) Struktura czasowa stóp procetowych (term structure of iterest rates) Wysokość rykowych stóp procetowych Na ryku istieje wiele różorodych stóp procetowych. Poziom rykowej stopy procetowej (lub omialej stopy,

Bardziej szczegółowo

Jarosław Wróblewski Analiza Matematyczna 1A, zima 2012/13. Ciągi.

Jarosław Wróblewski Analiza Matematyczna 1A, zima 2012/13. Ciągi. Jarosław Wróblewski Aaliza Matematycza 1A, zima 2012/13 Ciągi. Ćwiczeia 5.11.2012: zad. 140-173 Kolokwium r 5, 6.11.2012: materiał z zad. 1-173 Ćwiczeia 12.11.2012: zad. 174-190 13.11.2012: zajęcia czwartkowe

Bardziej szczegółowo

Wpływ warunków eksploatacji pojazdu na charakterystyki zewnętrzne silnika

Wpływ warunków eksploatacji pojazdu na charakterystyki zewnętrzne silnika POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszy Istrukcja do zajęć laboratoryjych z przedmiotu: EKSPLOATACJA MASZYN Wpływ waruków eksploatacji pojazdu a charakterystyki

Bardziej szczegółowo

BADANIA DOCHODU I RYZYKA INWESTYCJI

BADANIA DOCHODU I RYZYKA INWESTYCJI StatSoft Polska, tel. () 484300, (60) 445, ifo@statsoft.pl, www.statsoft.pl BADANIA DOCHODU I RYZYKA INWESTYCJI ZA POMOCĄ ANALIZY ROZKŁADÓW Agieszka Pasztyła Akademia Ekoomicza w Krakowie, Katedra Statystyki;

Bardziej szczegółowo

Pomiar wilgotności względnej powietrza

Pomiar wilgotności względnej powietrza Katedra Silników Salinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Pomiar wilgotności względnej owietrza - 1 - Wstę teoretyczny Skład gazu wilgotnego. Gazem wilgotnym nazywamy mieszaninę gazów, z których

Bardziej szczegółowo

EA3 Silnik komutatorowy uniwersalny

EA3 Silnik komutatorowy uniwersalny Akademia Góriczo-Huticza im.s.staszica w Krakowie KAEDRA MASZYN ELEKRYCZNYCH EA3 Silik komutatorowy uiwersaly Program ćwiczeia 1. Oględziy zewętrze 2. Pomiar charakterystyk mechaiczych przy zasilaiu: a

Bardziej szczegółowo

Zawory grzybkowe (PN 6) VL 2 zawór 2-drogowy, kołnierzowy VL 3 zawór 3-drogowy, kołnierzowy

Zawory grzybkowe (PN 6) VL 2 zawór 2-drogowy, kołnierzowy VL 3 zawór 3-drogowy, kołnierzowy Arkusz iformacyjy Zawory grzybkowe (PN 6) V 2 zawór 2-drogowy, kołierzowy V 3 zawór 3-drogowy, kołierzowy Opis V 2 V 3 Zawory V 2 i V 3 zapewiają wysokiej jakości regulację i oszczęde rozwiązaie dla układów

Bardziej szczegółowo

Kalorymetria paliw gazowych

Kalorymetria paliw gazowych Katedra Termodynamiki, Teorii Maszyn i Urządzeń Cielnych W9/K2 Miernictwo energetyczne laboratorium Kalorymetria aliw gazowych Instrukcja do ćwiczenia nr 7 Oracowała: dr inż. Elżbieta Wróblewska Wrocław,

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska

Politechnika Poznańska Politechika Pozańska Temat: Laboratorium z termodyamiki Aaliza składu spali powstałych przy spalaiu paliw gazowych oraz pomiar ich prędkości przepływu za pomocą Dopplerowskiego Aemometru Laserowego (LDA)

Bardziej szczegółowo

4. PRZEKŁADNIKI PRĄDOWE I NAPIĘCIOWE

4. PRZEKŁADNIKI PRĄDOWE I NAPIĘCIOWE 4. PRZEŁDN PRĄDOWE NPĘOWE 4.. Wstęp 4.. Przekładiki prądowe Przekładikie prądowy prądu zieego azywa się trasforator przezaczoy do zasilaia obwodów prądowych elektryczych przyrządów poiarowych oraz przekaźików.

Bardziej szczegółowo

STATYSTYCZNA OCENA WYNIKÓW POMIARÓW.

STATYSTYCZNA OCENA WYNIKÓW POMIARÓW. Statytycza ocea wyików pomiaru STATYSTYCZNA OCENA WYNIKÓW POMIARÓW CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczeia jet: uświadomieie tudetom, że każdy wyik pomiaru obarczoy jet błędem o ie zawze zaej przyczyie i wartości,

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI. Obróbka skrawaniem i narzędzia

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI. Obróbka skrawaniem i narzędzia KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI Przedmiot: Temat ćwiczeia: Obróbka skrawaiem i arzędzia Frezowaie Numer ćwiczeia: 5 1. Cel ćwiczeia Celem ćwiczeia jest pozaie odmia frezowaia, parametrów skrawaia,

Bardziej szczegółowo

4. MODELE ZALEŻNE OD ZDARZEŃ

4. MODELE ZALEŻNE OD ZDARZEŃ 4. MODELE ZALEŻNE OD ZDARZEŃ 4.. Wrowadzeie W sysemach zależych od zdarzeń wyzwalaie określoego zachowaia się układu jes iicjowae rzez dyskree zdarzeia. Modelowaie akich syuacji ma a celu symulacyją aalizę

Bardziej szczegółowo

Dobór zestawu hydroforowego Instalacje wodociągowe i kanalizacyjne 2. Wrocław 2014

Dobór zestawu hydroforowego Instalacje wodociągowe i kanalizacyjne 2. Wrocław 2014 Instalacje wodociągowe i kanalizacyjne 2 Wrocław 2014 Wyznaczenie unktu racy Wyznaczenie obliczeniowego unktu racy urządzenia 1. Wymagane ciśnienie odnoszenia zestawu min min ss 2. Obliczeniowa wydajność

Bardziej szczegółowo

BADANIE PRĄDNIC TACHOMETRYCZNYCH

BADANIE PRĄDNIC TACHOMETRYCZNYCH Politechika Warszawska Istytut Maszy Elektryczych Laboratorium Maszy Elektryczych Malej Mocy BADANIE PRĄDNIC TACHOMETRYCZNYCH Warszawa 2003 1. STANOWISKO POMIAROWE. Badaia przeprowadza się a specjalym

Bardziej szczegółowo

Wp lyw optymalizacji kopalń odkrywkowych na rozwiazanie bilateralnego monopolu: kopalnia & elektrownia w d lugim okresie

Wp lyw optymalizacji kopalń odkrywkowych na rozwiazanie bilateralnego monopolu: kopalnia & elektrownia w d lugim okresie MPRA Muich Persoal RePc Archive W lyw otymalizacji koalń odkrywkowych a rozwiazaie modelu bilateralego mooolu: koalia & elektrowia w d lugim okresie Leszek Jurdziak 23. October 2006 Olie at htt://mra.ub.ui-mueche.de/531/

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA NIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W BYDGOSZCZY WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORT ZAKŁAD STEROWANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆWICZENIE: E13 BADANIE ELEMENTÓW

Bardziej szczegółowo

Metody doświadczalne w hydraulice Ćwiczenia laboratoryjne. 1. Badanie przelewu o ostrej krawędzi

Metody doświadczalne w hydraulice Ćwiczenia laboratoryjne. 1. Badanie przelewu o ostrej krawędzi Metody doświadczalne w hydraulice Ćwiczenia laboratoryjne 1. adanie rzelewu o ostrej krawędzi Wrowadzenie Przelewem nazywana jest cześć rzegrody umiejscowionej w kanale, onad którą może nastąić rzeływ.

Bardziej szczegółowo

4.5. PODSTAWOWE OBLICZENIA HAŁASOWE 4.5.1. WPROWADZENIE

4.5. PODSTAWOWE OBLICZENIA HAŁASOWE 4.5.1. WPROWADZENIE 4.5. PODTAWOWE OBCZENA HAŁAOWE 4.5.. WPROWADZENE Z dotychczasowych ozważań wiemy już dużo w zakesie oisu, watościowaia i omiau hałasu w zemyśle. Wato więc tę wiedzę odsumować w jedym zwatym ukcie, co umożliwi

Bardziej szczegółowo

DOBÓR ZESTAWU HYDROFOROWEGO

DOBÓR ZESTAWU HYDROFOROWEGO DOBÓR ZESTAWU YDROFOROWEGO Pierwszym etaem doboru Z jest wyznaczenie obliczeniowego unktu racy urządzenia: 1. Wymaganego ciśnienia odnoszenia zestawu = + min min ss 2. Obliczeniowej wydajności Q o Q 0

Bardziej szczegółowo

Arkusz ćwiczeniowy z matematyki Poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE. W zadaniach od 1. do 21. wybierz i zaznacz poprawną odpowiedź. 1 C. 3 D.

Arkusz ćwiczeniowy z matematyki Poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE. W zadaniach od 1. do 21. wybierz i zaznacz poprawną odpowiedź. 1 C. 3 D. Arkusz ćwiczeiowy z matematyki Poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE W zadaiach od. do. wybierz i zazacz poprawą odpowiedź. Zadaie. ( pkt) Liczbę moża przedstawić w postaci A. 8. C. 4 8 D. 4 Zadaie. ( pkt)

Bardziej szczegółowo

Fundamentalna tabelka atomu. eureka! to odkryli. p R = nh -

Fundamentalna tabelka atomu. eureka! to odkryli. p R = nh - TEKST TRUDNY Postulat kwatowaia Bohra, czyli założoy ad hoc związek pomiędzy falą de Broglie a a geometryczymi własościami rozważaego problemu, pozwolił bez większych trudości teoretyczie przewidzieć rozmiary

Bardziej szczegółowo

WERSJA TESTU A. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LX Egzamin dla Aktuariuszy z 28 maja 2012 r. Część I. Matematyka finansowa

WERSJA TESTU A. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LX Egzamin dla Aktuariuszy z 28 maja 2012 r. Część I. Matematyka finansowa Matematyka fiasowa 8.05.0 r. Komisja Egzamiacyja dla Aktuariuszy LX Egzami dla Aktuariuszy z 8 maja 0 r. Część I Matematyka fiasowa WERJA EU A Imię i azwisko osoby egzamiowaej:... Czas egzamiu: 00 miut

Bardziej szczegółowo

[ ] 1. Zabezpieczenia instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego. 1. 2. Przeponowe naczynie wzbiorcze. ν dm [1.4] 1. 1. Zawory bezpieczeństwa

[ ] 1. Zabezpieczenia instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego. 1. 2. Przeponowe naczynie wzbiorcze. ν dm [1.4] 1. 1. Zawory bezpieczeństwa . Zabezieczenia instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego Zabezieczenia te wykonuje się zgodnie z PN - B - 0244 Zabezieczenie instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego z naczyniami wzbiorczymi

Bardziej szczegółowo

CZ.2. SYNTEZA STRUKTURY MECHANIZMU

CZ.2. SYNTEZA STRUKTURY MECHANIZMU CZ.. SYNTEZA STRUKTURY MECHANIZMU rzystęując do sytezy struktury mechaizmu łaskiego stawiamy astęujące ytaia: jaki ruch ma wykoywać czło lub człoy robocze: ostęowy (w szczególości ostęowy rostoliiowy),

Bardziej szczegółowo

2. Trójfazowe silniki prądu przemiennego

2. Trójfazowe silniki prądu przemiennego 2. Trójfazowe siliki prądu przemieego Pierwszy silik elektryczy był jedostką prądu stałego, zbudowaą w 1833. Regulacja prędkości tego silika była prosta i spełiała wymagaia wielu różych aplikacji i układów

Bardziej szczegółowo

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Pomiar ciepła spalania paliw gazowych

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Pomiar ciepła spalania paliw gazowych Katedra Silników Salinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Pomiar cieła salania aliw gazowych Wstę teoretyczny. Salanie olega na gwałtownym chemicznym łączeniu się składników aliwa z tlenem, czemu

Bardziej szczegółowo

MINIMALIZACJA PUSTYCH PRZEBIEGÓW PRZEZ ŚRODKI TRANSPORTU

MINIMALIZACJA PUSTYCH PRZEBIEGÓW PRZEZ ŚRODKI TRANSPORTU Przedmiot: Iformatyka w logistyce Forma: Laboratorium Temat: Zadaie 2. Automatyzacja obsługi usług logistyczych z wykorzystaiem zaawasowaych fukcji oprogramowaia Excel. Miimalizacja pustych przebiegów

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA I ANALIZA DANYCH

STATYSTYKA I ANALIZA DANYCH TATYTYKA I ANALIZA DANYCH Zad. Z pewej partii włókie weły wylosowao dwie próbki włókie, a w każdej z ich zmierzoo średicę włókie różymi metodami. Otrzymao astępujące wyiki: I próbka: 50; średia średica

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia rachunkowe TEST ZGODNOŚCI χ 2 PEARSONA ROZKŁAD GAUSSA

Ćwiczenia rachunkowe TEST ZGODNOŚCI χ 2 PEARSONA ROZKŁAD GAUSSA Aaliza iepewości pomiarowych w esperymetach fizyczych Ćwiczeia rachuowe TEST ZGODNOŚCI χ PEARSONA ROZKŁAD GAUSSA UWAGA: Na stroie, z tórej pobrałaś/pobrałeś istrucję zajduje się gotowy do załadowaia arusz

Bardziej szczegółowo

Niepewności pomiarowe

Niepewności pomiarowe Niepewości pomiarowe Obserwacja, doświadczeie, pomiar Obserwacja zjawisk fizyczych polega a badaiu ych zjawisk w warukach auralych oraz a aalizie czyików i waruków, od kórych zjawiska e zależą. Waruki

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA METODĄ SZPILEK I ZA POMOCĄ MIKROSKOPU. Wprowadzenie. = =

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA METODĄ SZPILEK I ZA POMOCĄ MIKROSKOPU. Wprowadzenie. = = WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA METODĄ SZPILEK I ZA POMOCĄ MIKROSKOPU Wprowadzeie. Przy przejśiu światła z jedego ośrodka do drugiego występuje zjawisko załamaia zgodie z prawem Selliusa siα

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA NR 06-2 POMIARY TEMPA METABOLIZMU METODĄ TABELARYCZNĄ

INSTRUKCJA NR 06-2 POMIARY TEMPA METABOLIZMU METODĄ TABELARYCZNĄ LABORATORIUM OCHRONY ŚRODOWISKA - SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ - INSTRUKCJA NR 06- POMIARY TEMPA METABOLIZMU METODĄ TABELARYCZNĄ 1. Cel istrukcji Celem istrukcji jest określeie metodyki postępowaia w celu

Bardziej szczegółowo

VII MIĘDZYNARODOWA OLIMPIADA FIZYCZNA (1974). Zad. teoretyczne T3.

VII MIĘDZYNARODOWA OLIMPIADA FIZYCZNA (1974). Zad. teoretyczne T3. KOOF Szczeci: www.of.szc.pl VII MIĘDZYNAODOWA OLIMPIADA FIZYCZNA (1974). Zad. teoretycze T3. Źródło: Komitet Główy Olimpiady Fizyczej; Olimpiada Fizycza XXIII XXIV, WSiP Warszawa 1977 Autor: Waldemar Gorzkowski

Bardziej szczegółowo

14. RACHUNEK BŁĘDÓW *

14. RACHUNEK BŁĘDÓW * 4. RACHUNEK BŁĘDÓW * Błędy, które pojawiają się w czasie doświadczeia mogą mieć włase źródła. Są imi błędy związae z błędą kalibracją torów pomiarowych, szumy, czas reagowaia przyrządu, ograiczeia kostrukcyje,

Bardziej szczegółowo

( 0) ( 1) U. Wyznaczenie błędów przesunięcia, wzmocnienia i nieliniowości przetwornika C/A ( ) ( )

( 0) ( 1) U. Wyznaczenie błędów przesunięcia, wzmocnienia i nieliniowości przetwornika C/A ( ) ( ) Wyzaczeie błędów przesuięcia, wzmocieia i ieliiowości przetworika C/A Celem ćwiczeia jest wyzaczeie błędów przesuięcia, wzmocieia i ieliiowości przetworika C/A. Zając wartości teoretycze (omiale) i rzeczywiste

Bardziej szczegółowo

Termodynamika defektów sieci krystalicznej

Termodynamika defektów sieci krystalicznej Termodyamika defektów sieci krystaliczej Defekty sieci krystaliczej puktowe (wakasje, atomy międzywęzłowe, obce atomy) jedowymiarowe (dyslokacje krawędziowe i śrubowe) dwuwymiarowe (graice międzyziarowe,

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 5 WPŁYW SYSTEMU OPODATKOWANIA DOCHODU NA EFEKTYWNOŚĆ PROCESU DECYZYJNEGO

ROZDZIAŁ 5 WPŁYW SYSTEMU OPODATKOWANIA DOCHODU NA EFEKTYWNOŚĆ PROCESU DECYZYJNEGO Agieszka Jakubowska ROZDZIAŁ 5 WPŁYW SYSTEMU OPODATKOWANIA DOCHODU NA EFEKTYWNOŚĆ PROCESU DECYZYJNEGO. Wstęp Skąplikowaie współczesego życia gospodarczego powoduje, iż do sterowaia procesem zarządzaia

Bardziej szczegółowo

SUBWENCJA WYRÓWNAWCZA DLA GMIN

SUBWENCJA WYRÓWNAWCZA DLA GMIN I N S T Y T U T A N A L I Z R E G I O N A L N Y C H SUBWENCJA WYRÓWNAWCZA DLA GMIN ANALIZA SZCZEGÓŁOWA Autory: dr Boda Stęień dr Medard Makreek Coyriht Boda Stęień Wselkie rawa astreżoe GRUDZIEŃ 004 autory:

Bardziej szczegółowo

Jak obliczać podstawowe wskaźniki statystyczne?

Jak obliczać podstawowe wskaźniki statystyczne? Jak obliczać podstawowe wskaźiki statystycze? Przeprowadzoe egzamiy zewętrze dostarczają iformacji o tym, jak ucziowie w poszczególych latach opaowali umiejętości i wiadomości określoe w stadardach wymagań

Bardziej szczegółowo

Elementy nieliniowe w modelach obwodowych oznaczamy przy pomocy symboli graficznych i opisu parametru nieliniowego. C N

Elementy nieliniowe w modelach obwodowych oznaczamy przy pomocy symboli graficznych i opisu parametru nieliniowego. C N OBWODY SYGNAŁY 1 5. OBWODY NELNOWE 5.1. WOWADZENE Defiicja 1. Obwodem elektryczym ieliiowym azywamy taki obwód, w którym występuje co ajmiej jede elemet ieliiowy bądź więcej elemetów ieliiowych wzajemie

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 08.10.2007 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XLIII Egzamin dla Aktuariuszy z 8 października 2007 r.

Matematyka finansowa 08.10.2007 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XLIII Egzamin dla Aktuariuszy z 8 października 2007 r. Matematyka fiasowa 08.10.2007 r. Komisja Egzamiacyja dla Aktuariuszy XLIII Egzami dla Aktuariuszy z 8 paździerika 2007 r. Część I Matematyka fiasowa WERSJA TESTU A Imię i azwisko osoby egzamiowaej:...

Bardziej szczegółowo

Obligacja i jej cena wewnętrzna

Obligacja i jej cena wewnętrzna Obligacja i jej cea wewęrza Obligacja jes o isrume fiasowy (papier warościowy), w kórym jeda sroa, zwaa emieem obligacji, swierdza, że jes dłużikiem drugiej sroy, zwaej obligaariuszem (jes o właściciel

Bardziej szczegółowo

Moduł 4. Granica funkcji, asymptoty

Moduł 4. Granica funkcji, asymptoty Materiały pomocicze do e-learigu Matematyka Jausz Górczyński Moduł. Graica fukcji, asymptoty Wyższa Szkoła Zarządzaia i Marketigu Sochaczew Od Autora Treści zawarte w tym materiale były pierwotie opublikowae

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM METROLOGII

LABORATORIUM METROLOGII AKADEMIA MORSKA W SZCZECINIE Cetrum Iżyierii Ruchu Morskiego LABORATORIUM METROLOGII Ćwiczeie 5 Aaliza statystycza wyików pomiarów pozycji GNSS Szczeci, 010 Zespół wykoawczy: Dr iż. Paweł Zalewski Mgr

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŒCI. Pompy wirowe liniowe typu TP. Pompy wirowe liniowe typu TPM. Pompy wirowe typu TS. Pompy wirowe typu TH. Pompa wirowa typu THM

SPIS TREŒCI. Pompy wirowe liniowe typu TP. Pompy wirowe liniowe typu TPM. Pompy wirowe typu TS. Pompy wirowe typu TH. Pompa wirowa typu THM SIS TREŒCI ompy wirowe liiowe typu T Iformacje ogóle Obszar u ytkowaia pomp Charakterystyka techicza budowa i wykoaie materia³owe pozycje mota owe kod idetyfikacyjy charakterystyki hydraulicze wymiary

Bardziej szczegółowo

Matematyka. Zakres podstawowy. Nawi zanie do gimnazjum. n/m Rozwi zywanie zada Zadanie domowe Dodatkowe Komunikaty Bie ce materiały

Matematyka. Zakres podstawowy. Nawi zanie do gimnazjum. n/m Rozwi zywanie zada Zadanie domowe Dodatkowe Komunikaty Bie ce materiały Lekcja 1. Lekcja orgaizacyja kotrakt Podręczik: W. Babiański, L. Chańko, D. Poczek Mateatyka. Zakres podstawowy. Wyd. Nowa Era. Zakres ateriału: Liczby rzeczywiste Wyrażeia algebraicze Rówaia i ierówości

Bardziej szczegółowo

Zawory regulacyjne (PN 16) VF 2 Zawór 2-drogowy, kołnierzowy VF 3 Zawór 3-drogowy, kołnierzowy

Zawory regulacyjne (PN 16) VF 2 Zawór 2-drogowy, kołnierzowy VF 3 Zawór 3-drogowy, kołnierzowy Arkusz Iformacyjy Zawory regulacyje (PN 16) VF 2 Zawór 2-drogowy, kołierzowy VF 3 Zawór 3-drogowy, kołierzowy Opis Zawory VF 2 i VF 3 zapewiają wysokiej jakości regulację i oszczęde rozwiązaie dla układów

Bardziej szczegółowo

Materiał ćwiczeniowy z matematyki Marzec 2012

Materiał ćwiczeniowy z matematyki Marzec 2012 Materiał ćwiczeiowy z matematyki Marzec 0 Klucz puktowaia do zadań zamkiętych oraz schemat oceiaia do zadań otwartych POZIOM PODSTAWOWY Marzec 0 Klucz puktowaia do zadań zamkiętych Nr zad 3 5 6 7 8 9 0

Bardziej szczegółowo

5. Zasada indukcji matematycznej. Dowody indukcyjne.

5. Zasada indukcji matematycznej. Dowody indukcyjne. Notatki do lekcji, klasa matematycza Mariusz Kawecki, II LO w Chełmie 5. Zasada idukcji matematyczej. Dowody idukcyje. W rozdziale sformułowaliśmy dla liczb aturalych zasadę miimum. Bezpośredią kosekwecją

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie odbiornikiem hydraulicznym z rozdzielaczem typu Load-sensing Wstęp teoretyczny Poprzednie ćwiczenia poświęcone były sterowaniom dławieniowym. Do realizacji

Bardziej szczegółowo

Estymacja przedziałowa

Estymacja przedziałowa Metody probabilistycze i statystyka Estymacja przedziałowa Dr Joaa Baaś Zakład Badań Systemowych Istytut Sztuczej Iteligecji i Metod Matematyczych Wydział Iformatyki Politechiki Szczecińskiej Metody probabilistycze

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr Wykład nr 16 Przepływy w przewodach zamkniętych

J. Szantyr Wykład nr 16 Przepływy w przewodach zamkniętych J. Szantyr Wykład nr 6 Przeływy w rzewodach zamkniętych Przewód zamknięty kanał o dowolnym kształcie rzekroju orzecznego, ograniczonym linią zamkniętą, całkowicie wyełniony łynem (bez swobodnej owierzchni)

Bardziej szczegółowo

ω = - prędkość obrotowa śmigła w rad/s

ω = - prędkość obrotowa śmigła w rad/s Dobór śmigła W artykule "Charakterystyka aerodynamiczna" omówiono sposób budowy najbliższej prawdy biegunowej samolotu sposobem opracowanym przez rofesora Tadeusza Sołtyka. Kontynuując rozważania na przykładzie

Bardziej szczegółowo

x 1 2 3 t 1 (x) 2 3 1 o 1 : x 1 2 3 s 3 (x) 2 1 3. Tym samym S(3) = {id 3,o 1,o 2,s 1,s 2,s 3 }. W zbiorze S(n) definiujemy działanie wzorem

x 1 2 3 t 1 (x) 2 3 1 o 1 : x 1 2 3 s 3 (x) 2 1 3. Tym samym S(3) = {id 3,o 1,o 2,s 1,s 2,s 3 }. W zbiorze S(n) definiujemy działanie wzorem 9.1. Izomorfizmy algebr.. Wykład Przykłady: 13) Działaia w grupach często wygodie jest zapisywać w tabelkach Cayleya. Na przykład tabelka działań w grupie Z 5, 5) wygląda astępująco: 5 1 3 1 1 3 1 3 3

Bardziej szczegółowo

OCHRONA WIBROAKUSTYCZNA ZAŁOGI MOTOROWYCH JACHTÓW MORSKICH Z SILNIKIEM STACJONARNYM

OCHRONA WIBROAKUSTYCZNA ZAŁOGI MOTOROWYCH JACHTÓW MORSKICH Z SILNIKIEM STACJONARNYM 1-2008 PROBLEMY EKSPLOATACJI 161 Jausz GARDULSKI Politechika Śląska, Katowice OCHRONA WIBROAKUSTYCZNA ZAŁOGI MOTOROWYCH JACHTÓW MORSKICH Z SILNIKIEM STACJONARNYM Słowa kluczowe Morskie jachty motorowe,

Bardziej szczegółowo

POMIARY WARSZTATOWE. D o u ż y t k u w e w n ę t r z n e g o. Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Ćwiczenia laboratoryjne

POMIARY WARSZTATOWE. D o u ż y t k u w e w n ę t r z n e g o. Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Ćwiczenia laboratoryjne D o u ż y t k u w e w ę t r z e g o Katedra Iżyierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego POMIARY WARSZTATOWE Ćwiczeia laboratoryje Opracowaie: Urszula Goik, Maciej Kabziński Kraków, 2015 1 SUWMIARKI Suwmiarka

Bardziej szczegółowo

Napęd trakcyjny z inteligentnymi modułami mocy i sterownikiem PLC

Napęd trakcyjny z inteligentnymi modułami mocy i sterownikiem PLC dr iż. ROMAN DUDEK dr iż. ANDRZEJ SOBECK Akademia Góriczo-uticza Napęd trakcyjy z iteligetymi modułami mocy i sterowikiem LC W artykule podao podstawowe iformacje o apędzie przekształtikowym z modułami

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Metrologii I Nr ćwicz. Opracowanie serii wyników pomiaru 4

Laboratorium Metrologii I Nr ćwicz. Opracowanie serii wyników pomiaru 4 Laboratorium Metrologii I olitechika Rzeszowska Zakład Metrologii i Systemów omiarowych Laboratorium Metrologii I Grua Nr ćwicz. Oracowaie serii wyików omiaru 4... kierowik...... 4... Data Ocea I. Cel

Bardziej szczegółowo

ma rozkład złożony Poissona z oczekiwaną liczbą szkód równą λ i rozkładem wartości pojedynczej szkody takim, że Pr( Y

ma rozkład złożony Poissona z oczekiwaną liczbą szkód równą λ i rozkładem wartości pojedynczej szkody takim, że Pr( Y Zadaie. Łącza wartość szkód z pewego ubezpieczeia W = Y + Y +... + YN ma rozkład złożoy Poissoa z oczekiwaą liczbą szkód rówą λ i rozkładem wartości pojedyczej szkody takim, że ( Y { 0,,,3,... }) =. Niech:

Bardziej szczegółowo

Wykład FIZYKA I. 2. Kinematyka punktu materialnego. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

Wykład FIZYKA I. 2. Kinematyka punktu materialnego.  Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Dr hab. iż. Władysław Arur Woźiak Wykład FIZYKA I. Kiemayka puku maerialego Dr hab. iż. Władysław Arur Woźiak Isyu Fizyki Poliechiki Wrocławskiej hp://www.if.pwr.wroc.pl/~woziak/fizyka1.hml Dr hab. iż.

Bardziej szczegółowo

Hydraulika i Pneumatyka

Hydraulika i Pneumatyka Hydraulika i Pneumatyka ukazuje się od roku 1980 dwumiesięcznik naukowo-techniczny O R G A N S T O WA R Z Y S Z E N I A I N Ż Y N I E R Ó W I T E C H N I KÓ W E C H A N I KÓ W P O L S K I C H ELEENTY I

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia: Optyczne podstawy fotografii.

Temat ćwiczenia: Optyczne podstawy fotografii. Uiwerstet Rolicz w Krakowie Wdział Iżierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Temat ćwiczeia: Otcze odstaw otograii. Podział układów otczch Pojęcie układów otczch Podział układów

Bardziej szczegółowo

TRANZYSTORY POLOWE JFET I MOSFET

TRANZYSTORY POLOWE JFET I MOSFET POLTECHNKA RZEZOWKA Kaedra Podsaw Elekroiki srukcja Nr5 F 00/003 sem. lei TRANZYTORY POLOWE JFET MOFET Cel ćwiczeia: Pomiar podsawowych charakerysyk i wyzaczeie paramerów określających właściwości razysora

Bardziej szczegółowo

KATEDRA ENERGOELEKTRONIKI I ELEKTROENERGETYKI

KATEDRA ENERGOELEKTRONIKI I ELEKTROENERGETYKI KATEDRA ENERGOELEKTRONIKI I ELEKTROENERGETYKI Grupa: 1. 2. 3. 4. 5. LABORATORIUM ELEKTROENERGETYKI Data: Ocea: ĆWICZENIE 3 BADANIE WYŁĄCZNIKÓW RÓŻNICOWOPRĄDOWYCH 3.1. Cel ćwiczeia Celem ćwiczeia jest:

Bardziej szczegółowo

Janusz Górczyński. Prognozowanie i symulacje w zadaniach

Janusz Górczyński. Prognozowanie i symulacje w zadaniach Wykłady ze statystyki i ekonometrii Janusz Górczyński Prognozowanie i symulacje w zadaniach Wyższa Szkoła Zarządzania i Marketingu Sochaczew 2009 Publikacja ta jest czwartą ozycją w serii wydawniczej Wykłady

Bardziej szczegółowo

Zjawisko Comptona opis pół relatywistyczny

Zjawisko Comptona opis pół relatywistyczny FOTON 33, Lato 06 7 Zjawisko Comtona ois ół relatywistyczny Jerzy Ginter Wydział Fizyki UW Zderzenie fotonu ze soczywającym elektronem Przy omawianiu dualizmu koruskularno-falowego jako jeden z ięknych

Bardziej szczegółowo

Pomiar pompy wirowej

Pomiar pompy wirowej Pomiar pompy wirowej Instrukcja do ćwiczenia nr 20 Badanie maszyn - laboratorium Opracował: dr inŝ. Andrzej Tatarek Zakład Miernictwa i Ochrony Atmosfery Wrocław, grudzień 2006 r. 1. Wstęp Pompami nazywamy

Bardziej szczegółowo

Ćw. 11 Wyznaczanie prędkości przepływu przy pomocy rurki spiętrzającej

Ćw. 11 Wyznaczanie prędkości przepływu przy pomocy rurki spiętrzającej Ćw. Wyznaczanie rędkości rzeływu rzy omocy rurki siętrzającej. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zaoznanie się z metodą wyznaczania rędkości rzeływu za omocą rurek siętrzających oraz wykonanie charakterystyki

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA OPISOWA WYKŁAD 1 i 2

STATYSTYKA OPISOWA WYKŁAD 1 i 2 STATYSTYKA OPISOWA WYKŁAD i 2 Literatura: Marek Cieciura, Jausz Zacharski, Metody probabilistycze w ujęciu praktyczym, L. Kowalski, Statystyka, 2005 2 Statystyka to dyscyplia aukowa, której zadaiem jest

Bardziej szczegółowo

Portfel złożony z wielu papierów wartościowych

Portfel złożony z wielu papierów wartościowych Portfel westycyy ćwczea Na odst. Wtold Jurek: Kostrukca aalza, rozdzał 4 dr Mchał Kooczyńsk Portfel złożoy z welu aerów wartoścowych. Zwrot ryzyko Ozaczea: w kwota ulokowaa rzez westora w aery wartoścowe

Bardziej szczegółowo

Chemia Teoretyczna I (6).

Chemia Teoretyczna I (6). Chemia Teoretycza I (6). NajwaŜiejsze rówaia róŝiczkowe drugiego rzędu o stałych współczyikach w chemii i fizyce cząstka w jedowymiarowej studi potecjału Cząstka w jedowymiarowej studi potecjału Przez

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Przemiany termodynamiczne

Wykład 2. Przemiany termodynamiczne Wykład Przemiany termodynamiczne Przemiany odwracalne: Przemiany nieodwracalne:. izobaryczna = const 7. dławienie. izotermiczna = const 8. mieszanie. izochoryczna = const 9. tarcie 4. adiabatyczna = const

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzieb!

Materiał pomocniczy dla nauczycieli kształcących w zawodzieb! Projekt wsp,ł.iasoway ze 4rodk,w Uii Europejskiej w ramach Europejskiego Fuduszu Społeczego Materiał pomociczy dla auczycieli kształcących w zawodzieb "#$%&'( ")*+,"+(' -'#.,('#. przygotoway w ramach projektu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 10/11. Holografia syntetyczna - płytki strefowe.

Ćwiczenie 10/11. Holografia syntetyczna - płytki strefowe. Ćwiczeie 10/11 Holografia sytetycza - płytki strefowe. Wprowadzeie teoretycze W klasyczej holografii optyczej, gdzie hologram powstaje w wyiku rejestracji pola iterferecyjego, rekostruuje się jedyie takie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2 ESTYMACJA STATYSTYCZNA

Ćwiczenie 2 ESTYMACJA STATYSTYCZNA Ćwiczeie ETYMACJA TATYTYCZNA Jest to metoda wioskowaia statystyczego. Umożliwia oszacowaie wartości iteresującego as parametru a podstawie badaia próbki. Estymacja puktowa polega a określeiu fukcji zwaej

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie EA4 Silniki indukcyjne jednofazowe małej mocy i mikrosilniki

Ćwiczenie EA4 Silniki indukcyjne jednofazowe małej mocy i mikrosilniki Akademia Góriczo-Huticza im.s.staszica w Krakowie KAEDRA MASZYN ELEKRYCZNYCH Ćwiczeie EA4 Siliki idukcyje jedofazowe małej mocy i mikrosiliki rogram ćwiczeia: A - Silik idukcyjy ze zwojem zwartym 1. omiar

Bardziej szczegółowo

( ) WŁASNOŚCI MACIERZY

( ) WŁASNOŚCI MACIERZY .Kowalski własości macierzy WŁSNOŚC MCERZY Własości iloczyu i traspozycji a) możeie macierzy jest łącze, tz. (C) ()C, dlatego zapis C jest jedozaczy, b) możeie macierzy jest rozdziele względem dodawaia,

Bardziej szczegółowo

Jak określić stopień wykorzystania mocy elektrowni wiatrowej?

Jak określić stopień wykorzystania mocy elektrowni wiatrowej? Jak określić stoień wykorzystania mocy elektrowni wiatrowej? Autorzy: rof. dr hab. inŝ. Stanisław Gumuła, Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, mgr Agnieszka Woźniak, Państwowa WyŜsza Szkoła Zawodowa

Bardziej szczegółowo

MATURA 2014 z WSiP. Zasady oceniania zadań

MATURA 2014 z WSiP. Zasady oceniania zadań MATURA 0 z WSiP Matematyka Poziom rozszerzoy Zasady oceiaia zadań Copyright by Wydawictwa Szkole i Pedagogicze sp z oo, Warszawa 0 Matematyka Poziom rozszerzoy Kartoteka testu Numer zadaia Sprawdzaa umiejętość

Bardziej szczegółowo

Zasilanie budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych w energię elektryczną

Zasilanie budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych w energię elektryczną i e z b ę d i k e l e k t r y k a Julia Wiatr Mirosław Miegoń Zasilaie budyków użyteczości publiczej oraz budyków mieszkalych w eergię elektryczą Zasilacze UPS oraz sposoby ich doboru, układy pomiarowe

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OPRACOWANIA WYNIKÓW POMIARÓW Z ELEMENTAMI ANALIZY NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH

PODSTAWY OPRACOWANIA WYNIKÓW POMIARÓW Z ELEMENTAMI ANALIZY NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH PODSTAWY OPRACOWANIA WYNIKÓW POMIARÓW Z ELEMENTAMI ANALIZY NIEPEWNOŚCI POMIAROWYCH POMIAR FIZYCZNY Pomiar bezpośredi to doświadczeie, w którym przy pomocy odpowiedich przyrządów mierzymy (tj. porówujemy

Bardziej szczegółowo