Zaawansowana inynieria oprogramowania. Normy serii ISO 9000

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zaawansowana inynieria oprogramowania. Normy serii ISO 9000"

Transkrypt

1 Normy serii ISO 9000 Szanowni Pastwo! Zaczynamy wykłady nt. zaawansowanej inynierii oprogramowania od prezentacji norm serii ISO To co proponuj normy serii ISO 9000 mona zastosowa w wielkich organizacjach zajmujcych si tak spektakularnymi przedsiwziciami, jak budowa rakiety kosmicznej, czy łodzi podwodnej. Mona te zalecenia zawarte w tych normach wprowadza do małych organizacji zajmujcych si np. wytwarzaniem oprogramowania. 1

2 Plan wykładów! " # $ % & '! " # $ % & '! ( )! & '! ( )! & ' * + (! ",!! *-.$ $ $ / * ) ( % 7 ( 8 9 4! ( * ( : Normy serii ISO 9000 (2) Wykład ten, razem z nastpujcym po nim wykładem nt. modelu CMMI, bdzie stanowił dla nas punkt odniesienia i bdziemy si do niego odwoływa w trakcie nastpnych wykładów. 2

3 Plan wykładu ; ; ;! " # " ; $% & ; ' Normy serii ISO 9000 (3) Plan wykładu jest nastpujcy: Zaczn od wyjanienia, co to jest ISO Potem krótko omówi histori ISO Nastpnie omówi zasady, na których opiera si ISO Po omówieniu zasad przejd do zaprezentowania głównych wymaga, jakie trzeba spełni by by w zgodzie z ISO A na zakoczenie wska słabe strony ISO Zacznijmy od pocztku. 3

4 Czego dotycz normy ISO 9000? Normy serii ISO 9000 (4) Oczywicie, pierwsze i najwaniejsze pytanie na temat norm ISO 9000 brzmi: Czego dotycz normy ISO 9000? O czym bdzie mowa w trakcie tego wykładu? Normy ISO 9000 dotycz tzw. systemu zarzdzania jakoci. Zaraz wytłumacz, co to jest ten system zarzdzania jakoci. 4

5 Jako Co to jest jako? Normy serii ISO 9000 (5) Zacznijmy od jakoci. Co to jest jako? Termin ten bardzo czsto wystpuje w rónego typu reklamach. 5

6 Jako Jako jest najwaniejsza! Normy serii ISO 9000 (6) Mona, na przykład, spotka nastpujce sformułowania: Jako jest zawsze najwaniejsza. 6

7 Jako wietna jako idzie w parze z dobr cen. Normy serii ISO 9000 (7) Albo: wierzymy, e wietna jako idzie w parze z dobr cen. Definicji jakoci moe by wiele. 7

8 Jako Co to jest jako? Normy serii ISO 9000 (8) W oparciu o ISO 9000, jako mona zdefiniowa jako stopie spełnienia wymaga odnonie do cech bdcych nieodłczn właciwoci danego produktu. Przeanalizujmy t definicj. 8

9 Jako O jakie cechy chodzi? ( ) ; *+, #- ;! ( + * ; #- ;... Normy serii ISO 9000 (9) Co to jest cecha produktu? Wemy pod uwag samochód. Cech samochodu jest na przykład maksymalna prdko, jak moe on rozwin. Albo zuycie paliwa na 100 km. Czy te niezawodno. Takich cech jest oczywicie znacznie wicej. 9

10 Jako &. ' &. / ' &. ; '- ' Normy serii ISO 9000 (10) Klient moe mie róne wymagania odnonie do cech samochodu. Na przykład moe mu zalee na szybkoci. Przy czym w jego rozumieniu, jak samochód rozwija prdko ponad 220 km/godz. to jest bardzo szybki. Szybki musi mie moliwo jechania prdkoci ponad 160 km/godz. Natomiast samochody pozwalajce jecha ponad 130 km/godz. ale nie wicej ni 160 srednio szybkie. 10

11 Jako * ( * ; '- ' ; '- Normy serii ISO 9000 (11) Moe mu te zalee na niezawodnoci. W jego rozumieniu rednio niezawodny samochód moe mie co najwyej 1 awari na rok. Jak ma nie wicej ni 1 awari na 5 lat, to jest niezawodny. A jak awaria si zdarza raz na 8 lat, to jest super niezawodny. 11

12 Jako ; '- ' ; ' & * Normy serii ISO 9000 (12) Zatem jego wymagania wygldaj mniej wicej tak: Samochód ma mie maksymaln prdko ponad 160 km/godz. Awaria moe si zdarzy nie czciej ni raz na 5 lat. 12

13 Super! Ale jako! Jako & * 47 3&. 8 *' Normy serii ISO 9000 (13) Jeli okae si, e samochód, który dostał rozwija prdko nawet 180 km/godz. i mona jedzi nim 5 lat bez awarii, to bdzie bardzo zadowolony i bdzie wysoko oceniał jego jako. 13

14 I to ma by wysoka jako? Jako & * 42 3&. 9 ' Normy serii ISO 9000 (14) Jeli natomiast maksymalna prdko bdzie na poziomie 120 km/godz. i awaria bdzie si zdarzała raz na rok, to klient nie bdzie zadowolony. W jego opinii to nie bdzie produkt wysokiej jakoci. 14

15 Jako ' 4..3 / ' 7..3 ; :;<) = > ; '- ' Normy serii ISO 9000 (15) Innemu klientowi moe zalee na wysokiej jakoci systemie informatycznym. Klient moe wymaga, aby system realizował wszystkie podstawowe operacje finansowoksigowe (s to tzw. systemy FK), a ponadto by umoliwiał rozliczenia dwuwalutowe: w złotych i w euro. Ponadto chce, aby system był szybki. W opinii klienta system, który przetwarza ponad tysic transakcji na sekund jest jurednio szybki. Szybki system powinien móc przetworzy ponad 10 tys. transakcji na sekund. A bardzo szybki system powinien mie prdko przetwarzania ponad 80 tysicy transakcji na sekund. W tym przypadku jako systemu bdzie oceniana pod ktem stopnia spełnienia wymaga funkcjonalnych (jeli nie wszystko system bdzie potrafił zrobi, to jako bdzie gorsza) oraz pod ktem szybkoci przetwarzania. 15

16 Zarzdzanie jakoci Udało si! Klient si cieszy. Super! Normy serii ISO 9000 (16) Załómy, e udało si zrobi wysokiej jakoci system informatyczny i klient jest zadowolony. Powstaje jednak pytanie: 16

17 Zarzdzanie jakoci Co zrobi by tak było zawsze? Normy serii ISO 9000 (17) Co zrobi, by tak było zawsze? Jak sprawi, by wszystkie budowane przez nas systemy informatyczne spełniały wymagania klienta w stopniu przynajmniej dobrym, czyli by były dobrej jakoci? Odpowied moe by nastpujca: trzeba stworzy system zarzdzania jakoci i doskonali jego działanie. 17

18 Normy serii ISO 9000 Skd wzi dobry przepis? )2 8 4)2?)2 6 )2? Normy serii ISO 9000 (18) Ale skd wzi dobry przepis na system zarzdzania jakoci? Jedn z propozycji s normy serii ISO Najwaniejsze, jak si wydaje, s cztery normy: 18

19 Normy serii ISO 9000 )2 8 )2 8 " # A *&! " # " B..? Normy serii ISO 9000 (19) Norma ISO 9000:2005 zawiera podstawy i terminologi dotyczc systemów zarzdzania jakoci. Tutaj te znajduje si osiem bardzo wanych zasad zarzdzania jakoci, o których bdzie mowa w dalszej czci wykładu. 19

20 Normy serii ISO 9000 )2 4)2 4)2 " # C & Normy serii ISO 9000 (20) Dla wielu osób najwaniejsz norm jest ISO 9001:2000, bowiem znajduj si w niej wymagania dotyczce systemów zarzdzania jakoci. Ponadto ISO 9001:2000, jest jedyn norm serii ISO 9000, w oparciu o któr mona dosta certyfikat, a certyfikat dla wielu firm jest spraw bardzo wan, bo ma znaczenie marketingowe. 20

21 Normy serii ISO 9000 )2 4)2?)2?)2 " # C * D( Normy serii ISO 9000 (21) Kolejna norma z tej serii to ISO 9004:2000. Zawiera ona wytyczne dotyczce doskonalenia funkcjonowania stworzonego systemu zarzdzania jakoci. 21

22 Normy serii ISO 9000 )2 4)2?)2 6 )2? 6 )2? D& $( * D + + * D 4)2 + ( D Normy serii ISO 9000 (22) Jest jeszcze jedna norma cile zwizana z ISO 9000 i bardzo wana w kontekcie inynierii oprogramowania. Norma ta ma numer ISO 90003, została opublikowana w 2004 roku i zawiera wskazówki, jak stosowa zapisy ISO 9001:2000 w doniesieniu do wytwarzania oprogramowania. Niestety, norma ta nie została jeszcze przetłumaczona na jzyk polski (przynajmniej nie do lipca 2006). 22

23 Plan wykładu ; ; ;! " # " ; $% & ; ' Normy serii ISO 9000 (23) Prawd jest, e historia pozwala nam lepiej zrozumie teraniejszo. Przyjrzyjmy si zatem historii normy ISO 9001:

24 Historia ISO 9000 C0 ) ( EF < / D' ' E4 4B + )33.'..( 3+ 3 '3 D* 8 3G. * Normy serii ISO 9000 (24) Prawdopodobnie pierwszym standardem (lub jak kto woli norm) dotyczc jakoci był Standard amunicyjny opracowany przez rzd Wielkiej Brytanii w okresie I Wojny wiatowej. Zdjcie prezentuje jedn z brytyjskich fabryk broni i pochodzi z 1917 roku. Celem standardu amunicyjnego było zapewnienie, e produkowane pociski s dobrej jakoci, czyli s bezpieczne i nadaj si do odpalenia. Cz osób w tym włanie standardzie upatruje pierwowzoru normy ISO

25 Historia ISO ) IA * J )H EF H H 9 G )F ( *( Normy serii ISO 9000 (25) Natomiast inni uwaaj, e faktyczny pocztek ISO 9000 jest zwizany z amerykaskim admirałem Hymenem Rickoverem. Admirał Rickover urodził si w 1900 roku na terenach Polski (Polska była wtedy pod zaborami). Wkrótce wyemigrował do USA i tam skoczył Akademi Marynarki Wojennej. Po II Wojnie wiatowej pracował na rónych stanowiskach administracyjnych w Marynarce Wojennej USA. Jego najwikszym dokonaniem było kierowanie przedsiwziciem majcym na celu zbudowanie pierwszej na wiecie łodzi podwodnej o napdzie atomowym. Wodowanie okrtu, który nazwano USS Nautilus, odbyło si w 1954 roku, a od 1955 roku okrt pełnił normaln słub. 25

26 Historia ISO 9000 H 9 G ;5 ) A * Normy serii ISO 9000 (26) W drugiej połowie lat 50-tych Admirał Rickover brał udział w programie Polaris, którego celem było zbudowanie rakiet balistycznych wystrzeliwanych z okrtów podwodnych. Podobno admirał był sfrustrowany opónieniami spowodowanymi defektami i ogólnym brakiem jakoci. Wpadł wic na nastpujcy pomysł. 26

27 Historia ISO K% + '* % # ") H 9 G Normy serii ISO 9000 (27) Zatrudnił 30 młodych absolwentów Uniwersytetu Harvarda. Kademu dał list dostawców do odwiedzenia i format raportu, który mieli przygotowa. I wysłał ich w wiat. Gdy młodzi ludzie wrócili i przeanalizowano rezultaty ich wojay, okazało si, e mona wskaza 18 przyczyn, które s głównymi ródłami problemów z jakoci. 27

28 Wnioski admirała Rickovera 47 K% + '* % # ") ; / (,# G /. G Normy serii ISO 9000 (28) Po pierwsze zaobserwowano w wielu przypadkach brak umiejtnoci wytwarzania. Sdz, e do dzisiaj jest to słabo wielu firm, w tym równie firm informatycznych. Firmy z rónych wzgldów nie s w stanie zatrudni dowiadczonych fachowców ani te nie sta ich na odpowiedniej jakoci szkolenia, wic decyduj si na powierzanie odpowiedzialnych zada osobom, które nie s do tego przygotowane. 28

29 Wnioski admirała Rickovera 47 K% + '* % # ") ; < ; / * # '% L M (.N, + +,O Normy serii ISO 9000 (29) Po drugie, w bardzo wielu przypadkach brak było kontroli jakoci wyrobów kocowych. I to pokutuje do dzisiaj. Jeli chodzi o wytwarzanie oprogramowania, to objawia si to brakiem odpowiedniego testowania. 29

30 Wnioski admirała Rickovera M " *DO M ( 8. * O 47 K% + '* % # ") ; < ; < = > -: ; / L + Normy serii ISO 9000 (30) Po trzecie, brak było działa naprawczych. Ta bolczka równie przetrwała do naszych czasów. Wiele firm, w tym firm informatycznych, zdaje sobie spraw, e naleałoby podj działania naprawcze, bo tak dłuej funkcjonowa si nie da, ale brak jest czasu, pienidzy, zapału i firma si pogra. 30

31 Wnioski admirała Rickovera 47 K% + '* % # ") + ( O ; < ; < = > -: ; < - : ; <+ & " * % + " % % Normy serii ISO 9000 (31) Po czwarte, dostrzeono kłopoty z integracj elementów pochodzcych od rónych dostawców. Współczesne firmy informatyczne wci maj tego typu problemy. Łczenie komponentów pochodzcych od rónych dostawców jest wyzwaniem i trzeba mie due dowiadczenie, by robi to dobrze. 31

32 Wnioski admirała Rickovera & ' + #. M '- L 47 K% + '* % # ") ; < ; < = > -: ; < - : ; * > : : >: > ; % Normy serii ISO 9000 (32) Po pite, były problemy z jakoci, bo stosowane materiały były złej jakoci. Jeli mówimy o inynierii oprogramowania, to zamiast o materiałach naleałoby mówi o komponentach, narzdziach i platformach. Szczególnie to wida w przypadku komputerowych systemów sterowania, z którymi s zwizane silne ograniczenia czasowe. Nagminnie stosuje si do budowy tych aplikacji systemy operacyjne ogólnego przeznaczenia mimo, i wiadomo, e nie nadaj si one do tego typu zastosowa, bo nie gwarantuj maksymalnego czasu wykonania operacji. 32

33 Wnioski admirała Rickovera 47 K% + '* % # ") ; < ; < = > -: ; < - : ; * > : : >: > ; ( : > ;... Normy serii ISO 9000 (33) I tak dalej. 33

34 Historia normy ISO 9001: B ) / ( /8 B 8 EA P ( *.+ D D &E ( D ( ** 2 + * % # Normy serii ISO 9000 (34) W 1979 roku Brytyjska Instytucja Standaryzacyjna British Standards Institution opublikowała seri standardów BS 5750 dotyczcych systemów zarzdzania jakoci. Standardy serii BS 5750 opierały si na 20 podstawowych elementach jakoci, bdcych rozwiniciem listy 18 ródeł problemów z jakoci opracowanej przez admirała Rickovera i jego harwardczyków. Te 20 elementów jakoci miało na tyle ogólny charakter, e mogły by stosowane w bardzo rónych branach przemysłu. 34

35 Historia normy ISO 9001: B ) /8 B 8 " +,+ 2 ) ( * 2 4)A < + ( '* ( + * Normy serii ISO 9000 (35) W 1987 roku standardy brytyjskie serii BS 5750 zostaj przyjte przez Midzynarodow Organizacj Standaryzacyjn ISO i zostaje im nadany symbol ISO W 2000 roku ukazuje si nowa, ujednolicona wersja norm serii ISO W 2001 roku Polski Komitet Normalizacyjny publikuje polskie tłumaczenie norm serii ISO

36 Plan wykładu ; ; ;! " # " ; $% & ; ' Normy serii ISO 9000 (36) Przejdmy teraz do omówienia zasad zarzdzania jakoci. 36

37 Normy serii ISO 9000 )2 8 " # A *&! " # " B..? Normy serii ISO 9000 (37) Jak ju wczeniej wspomniałem, zasady te s przedstawione w normie ISO 9000:

38 Zasady zarzdzania jakoci 4. * <* '( 9 ( '( IF H J ' = '? '* Normy serii ISO 9000 (38) Pierwsza z omiu zasad zarzdzania jakoci wymaga silnej orientacji na klienta. Ta orientacja musi si przejawia w stosowaniu konkretnych praktyk ukierunkowanych na klienta. 38

39 Zasady zarzdzania jakoci 4. * & ; / + ' * Normy serii ISO 9000 (39) Midzy innymi powinno si bada potrzeby klienta i jego oczekiwania. Niestety, w wielu organizacjach programistycznych mało kto zajmuje si potrzebami i oczekiwaniami klienta. Liczy si tylko kontrakt i specyfikacja wymaga bdca załcznikiem do kontraktu. Taka mentalno pozbawia firmy programistyczne istotnej informacji i jest postaw reaktywn a nie proaktywn w sensie Covey ego. 39

40 Zasady zarzdzania jakoci 4. * ; / + ' * C ; ; A " *%& + ' * Normy serii ISO 9000 (40) Naley te umie powiza cele organizacji z potrzebami klienta. Jest to inne ujcie zasady Win-Win sformułowanej przez Stephena Covey ego. Jeli oceniamy, e potrzeby klienta i cele naszej firmy nie maj szansy si spotka, to nie powinnimy si podejmowa takiego przedsiwzicia. Jeli za potrafimy dokona powizania potrzeb klienta z celami i potrzebami naszej firmy, to wówczas realizacja potrzeb klienta staje si take realizacj naszych potrzeb. Oczywicie, zawsze istnieje powizanie natury finansowej, ale warto szuka take innych powiza. 40

41 Zasady zarzdzania jakoci 4. * (, + O ; / + ' * ; A " *%& + ' * ; < ( + ' * & Normy serii ISO 9000 (41) Jeli potrzeby klienta i ich powizania z celami firmy zostan zidentyfikowane, to koniecznie trzeba przekaza t informacj do wszystkich osób, których moe ona dotyczy. W idealnym przypadku kady z pracowników powinien widzie powizanie swojej pracy z potrzebami klienta. Wtedy szansa zaspokojenia potrzeb klienta jest duo wiksza. Przychodzi tutaj na myl przypadek pewnej sprztaczki z amerykaskiej agencji kosmicznej NASA. Gdy zapytano j co robi, odpowiedziała: Wysyłam ludzi na ksiyc. Taka wiadomo to jest ogromna motywacja i gwarancja, e praca bdzie dobrze wykonana. 41

42 Zasady zarzdzania jakoci 4. * ; / + ' * *O ; A " *%& + ' * ; < ( + ' * & ; A * * Normy serii ISO 9000 (42) Przejawem orientacji na klienta s równie pomiary jego zadowolenia. Jest to istotne zwłaszcza w tych organizacjach, które maj wielu klientów. Na przykład na uczelni orientacja na studenta powinna si przejawia pomiarami zadowolenia studentów z prowadzonych zaj. Takie pomiary mog mie posta krótkiej ankiety zawierajcej par pyta. W przypadku firmy informatycznej te mona stosowa proste ankiety, które poka, na ile uytkownicy kocowi s zadowoleni z dostarczanych kolejnych wyda. 42

43 Zasady zarzdzania jakoci 4. * * D O ; / + ' * ; A " *%& + ' * ; < ( + ' * & ; A * * ;! " * * Normy serii ISO 9000 (43) Kolejn wan praktyk jest zarzdzanie relacjami z klientami. Niektórzy wierz, e czekoladki i inne prezenty pozwol im zatrzyma klientów. Inni inwestuj w całkiem zaawansowane, z informatycznego punktu widzenia, systemy CRM (Customer Relationship Management). Jednak to wszystko zda si na nic, jeli firma nie bdzie w stanie dobrze realizowa podstawowych funkcji, których oczekuje od niej klient. Dotyczy to firm telekomunikacyjnych, banków, ale take firm informatycznych. Najbardziej skuteczn metod zarzdzania relacjami z klientami jest dostarczanie produktów lub usług wysokiej jakoci. Pozostałe metody maj znaczenie drugoplanowe (co nie znaczy, e s niewane). 43

44 Zasady zarzdzania jakoci 2.A % + */+ :??: ' '??: 6 6 % 1 A % 1 ( A % 1 B1 C?# '* Normy serii ISO 9000 (44) Drug zasad zarzdzania jakoci jest zasada przywództwa. Taka jest organizacja, jaki jest jej przywódca. Na temat przywództwa napisano wiele ksiek. Tutaj przedstawimy zaledwie kilka wybranych praktyk. 44

45 Zasady zarzdzania jakoci 2.A % ; C + # & Bdziemy produkowa gry komputerowe Normy serii ISO 9000 (45) Przywódca ma obowizek nakrelenia wizji co do przyszłoci organizacji. Bez takiej wizji podejmowane działania mog by chaotyczne i w zwizku z tym nieskuteczne. Na przykład szef firmy programistycznej mógłby doj do wniosku, e rynek gier komputerowych bdzie wci si dynamicznie rozwijał i warto na nim usadowi firm. Oczywicie, jest rónica midzy wizj rozwoju a widzimisi prezesa. Wizja rozwoju, majca szanse powodzenia, jest zwykle rezultatem intensywnej pracy i wymaga licznych konsultacji. 45

46 Zasady zarzdzania jakoci 2.A % + ; O ; C + # & ; #* *% L Normy serii ISO 9000 (46) Gdy jest wizja mona stawia cele i okrela zadania. Na przykład prezes firmy programistycznej mógłby postawi przed zespołem zadanie opracowania gry przygodowej opartej na serialu Janosik. 46

47 Zasady zarzdzania jakoci 2.A % M & ( O < Q ( * #- /* #- + * #- + #- & ; C + # & ; #* *% L ; C + %*# Normy serii ISO 9000 (47) Dobry przywódca ma nie tylko wizj rozwoju firmy, ale równie jasne pogldy na sprawy o charakterze etycznym i dba aby kultura firmy oparta była na wspólnych wartociach i etyce zawodowej. Nie da si budowa wspaniałych i trwałych rzeczy na kłamstwie, dwulicowoci, bylejakoci, opryskliwoci, opieszałoci, czy egoizmie. 47

48 Zasady zarzdzania jakoci 2.A % + O ', ; C + # & ; #* *% L ; C + %*# ;! ( D * ' Normy serii ISO 9000 (48) Wielko przywódcy mona mierzy wielkoci jego dokona i zmian, jakie udało mu si wprowadzi. Ale zmiany w jakiejkolwiek organizacji rodz z reguły nieufno i obawy. Dobry przywódca umie dostrzec symptomy tych problemów i umie tak wprowadza zmiany, aby budowa zaufanie i eliminowa obawy. Załómy na przykład, e chcemy wprowadzi do firmy automatyczne wykonywanie testów. Programici mog si obawia dodatkowej pracy i mog traktowa taki ruch jak przysłowiowe przykrcanie ruby (teraz trudniej bdzie uzyska akceptacj fragmentu kodu). Testerzy z kolei mog si obawia zwolnie. Rol przywódcy jest wytłumaczy wszystkim o co chodzi i stworzy warunki, w których jeli nie wszyscy, to przynajmniej wikszo pracowników nie bdzie si obawiała zmian. 48

49 Zasady zarzdzania jakoci 2.A % " *C O ; C + # & ; #* *% L ( + O ; C + %*# ;! ( D * ' ;! ' ' Normy serii ISO 9000 (49) Przywódca powinien take zapewni pracownikom odpowiednie zasoby takie, jak sprzt komputerowy, właciwe miejsce do pracy, odpowiednie szkolenia itp. Powinien te obdarza pracowników swobod działania w zakresie ich uprawnie i odpowiedzialnoci. Przywódca powinien rozumie, e wtrcanie si do wszystkiego niszczy w pracowniku samodzielno, kreatywno i ch do pracy. Oczywicie, swoboda działania nie moe oznacza samowoli pracownika. Jeli trzeba podj decyzje, które wykraczaj poza uprawnienia nadane przez szefa, to pracownik powinien koniecznie zwróci si do niego o pomoc. 49

50 Zasady zarzdzania jakoci 2.A % ( # O ; C + # & ; #* *% L ** ; C + %*# ;! ( D * ' ;! ' ' ; +, Normy serii ISO 9000 (50) Umiejtno inspirowania i zachcania jest sednem przywództwa. Wielu szefów ma mentalno policjanta. Staraj si przyłapa pracowników na błdach i uchybieniach. Taki styl przywództwa jest nieskuteczny, zwłaszcza w organizacjach o wysokim poziomie technologicznym. Skuteczne inspirowanie i zachcanie powinno si opiera na przyłapywaniu ludzi, gdy robi co dobrze, bo nic tak nie zachca do dalszej pracy jak - chociaby mały - sukces. 50

51 Zasady zarzdzania jakoci 6.! & *( :??' * = '?:?1 C? : =? D % ' 9 & ; '2 8 Normy serii ISO 9000 (51) Trzeci zasad zarzdzania jakoci jest dbanie o zaangaowanie ludzi. Bez zaangaowania załogi nie mona ani wygra regat, ani te myle o skutecznym zarzdzaniu jakoci. 51

52 Zasady zarzdzania jakoci 6.! & *( H M & (... ; 9 *& Normy serii ISO 9000 (52) Aby zaangaowanie ludzi było moliwe, kady członek organizacji musi rozumie znaczenie swojego udziału i roli w organizacji. Musi wiedzie za co odpowiada i jakie ma w zwizku z tym kompetencje do podejmowania decyzji. 52

53 Zasady zarzdzania jakoci 6.! & *( <. ; 9 *& ; H + + *# Normy serii ISO 9000 (53) Jeli zaley nam na zaangaowaniu ludzi, to naley zapomnie o autorytarnym rzdzeniu organizacj, bo to niszczy zaangaowanie i rodzi zniechcenie. Nie powinno si wic od góry narzuca zada i obowizków. Naley z ludmi rozmawia, tłumaczy kontekst danego zadania i doprowadza do tego, by pracownicy sami zaakceptowali odpowiedzialno za zadania i za problemy z nimi zwizane. 53

54 Zasady zarzdzania jakoci 6.! & *( "&* ' * +,... ; 9 *& ; H + + *# ; A * * Normy serii ISO 9000 (54) Aby pracownik był zaangaowany musi rozumie powizanie midzy wynikami swojej pracy a celami osobistymi. Dobr praktyk jest inspirowanie pracowników do oceniania wyników swojej pracy w kontekcie celów osobistych. 54

55 Zasady zarzdzania jakoci 6.! & *( (, ( -O ; 9 *& ; H + + *# ; A * * ;!, + Normy serii ISO 9000 (55) Przejawem zaangaowania ludzi, zwłaszcza w firmach opartych o wiedz, jest denie przez nich do cigłego zwikszania swoich kompetencji oraz podnoszenia kwalifikacji. Ten aspekt zaangaowania jest szczególnie istotny w firmach informatycznych, gdzie jak niektórzy twierdz co 3 lata 50% wiedzy si dezaktualizuje. 55

56 Zasady zarzdzania jakoci 6.! & *( M + '*.C.. ; 9 *& ; H + + *# ; A * * ;!, + ; Q *, " ' ''?E )? F )? D ': Normy serii ISO 9000 (56) Innym przejawem zaangaowania jest chtne dzielenie si przez pracowników swoj wiedz i dowiadczeniem. Oczywicie, by to było moliwe potrzebne jest zaufanie i wiadomo pracy zespołowej. 56

57 Zasady zarzdzania jakoci?.a # + A + ( ( :??'= '?*?*? ) ':?! :?% 0 % F % C G Normy serii ISO 9000 (57) Pracownicy dostrzegaj bardzo wiele problemów, których góra organizacji czsto nie jest wiadoma. Dotyczy to nie tylko samych problemów jakoci. Jeli liczymy na zaangaowanie pracowników, to musz by stworzone warunki do otwartego omawiania problemów. Czwarta zasada mówi o podejciu procesowym. Co to jest proces? Przykładem procesu moe by produkcja waty cukrowej. 57

58 Zasady zarzdzania jakoci?.a # + Wej. Proces Wyjcie A R! ' % L : = : & > + " # #. Normy serii ISO 9000 (58) Ogólnie mówic, proces jest to zbiór działa, które przekształcaj wejcia w wyjcia. Działania te mog by wzajemnie powizane lub tez mog na siebie wzajemnie oddziaływa. 58

59 Zasady zarzdzania jakoci?.a # + Wej. Proces Wyjcie A R! ' % L : = : & > + " # #. Normy serii ISO 9000 (59) Jeli wemiemy pod uwag proces produkcji waty cukrowej, to wejciem bdzie cukier, prd i gaz, a wyjciem - wata cukrowa. Oczywicie, bdziemy jeszcze potrzebowali maszynki do robienia waty cukrowej i człowieka, który j obsłuy. Mona to te traktowa jako wejcia, albo te jako zasoby potrzebne do realizacji procesu. 59

60 Zasady zarzdzania jakoci?.a # + ; #* L 4.A ' 8 *. 2.C + &. 6.! %',.?.Q, *. Normy serii ISO 9000 (60) Przy podejciu procesowym wane jest okrelenie działa niezbdnych do uzyskania podanego wyniku. Z istotnoci niektórych kroków pracownik moe sobie nie zdawa sprawy. Na przykład moe nie wiedzie, e wystawianie paragonu jest wymagane prawem. W innym przypadku okrelenie działa (np. w postaci procedury) moe ułatwi komunikacj midzy rónymi osobami zaangaowanymi w realizacj tego działania. 60

61 Zasady zarzdzania jakoci?.a # + +. ; #* L ; F + *# Normy serii ISO 9000 (61) Naley take wyranie okreli odpowiedzialno pracowników i rozlicza ich za realizacj kluczowych działa. 61

62 Zasady zarzdzania jakoci?.a # + 2 H 3 LE 4'( *& ( & ( ( ; #* L ; F + *# ; A L Normy serii ISO 9000 (62) Naley te dokonywa pomiarów kluczowych działa i analizowa ich wyniki, by w ten sposób stworzy warunki dla doskonalenia procesów. 62

63 Zasady zarzdzania jakoci 8.A # " :??') ''??)??)0 ': H ( '% Normy serii ISO 9000 (63) Pit zasad jest podejcie systemowe do zarzdzania. Chodzi tu o system powizanych ze sob procesów, o których mówiłem przed chwil. Bez podejcia systemowego takie przedsiwzicia, jak np. automatyzacja procesów wytwórczych czy informatyzacja zarzdzania s obarczone bardzo duym ryzykiem. 63

64 Zasady zarzdzania jakoci 8.A # " C & ;! *#, + A + * Normy serii ISO 9000 (64) Podejcie systemowe wymaga zidentyfikowania procesów i zrozumienia zalenoci midzy nimi. Na przykład wytwarzanie oprogramowania moe by realizowane jako sekwencja trzech procesów: specyfikacji wymaga, projektowania oprogramowania oraz jego implementacji rozumianej jako połczenie kodowania z testowaniem. Jeli bdziemy doskonali kady z tych procesów osobno, to moe okaza si, e nigdy nie osigniemy zadowalajcych rezultatów. 64

65 Zasady zarzdzania jakoci 8.A # " C & A ;! *#, + ; 9 ( * # & L + * Normy serii ISO 9000 (65) Trzeba zatem rozumie moliwoci i ograniczenia nie tylko pojedynczych procesów, ale take systemu procesów. 65

66 Zasady zarzdzania jakoci 8.A # " C & A + * C & A + * ;! *#, + ; 9 ( * # & L ; D "& *% Normy serii ISO 9000 (66) Wtedy jest szansa na efektywne osiganie celów. Na przykład moe si okaza, e wiksze zadowolenie klientów mona uzyska wprowadzajc podejcie iteracyjne. W tym przypadku postanowiono wprowadzi dwie iteracje. Po zakoczeniu prac nad pierwszym przyrostem rozpocznie si zbieranie wymaga, projekt i implementacja dotyczca drugiego przyrostu. Dowiadczenia zebrane w pierwszym przyrocie, łcznie z uwagami klienta, mog okaza si bardzo cenne przy realizacji drugiego przyrostu. 66

67 Zasady zarzdzania jakoci 5. "& * :??= '? ': H I 7 7 :*S C * - L Normy serii ISO 9000 (67) Szósta zasada dotyczy cigłego doskonalenia. Na zdjciu widzimy Flexa Wheelera, który jak wielu innych sportowców intensywnie trenuje by by jeszcze lepszym. Równie i organizacje musz si cigle doskonali. 67

68 Zasady zarzdzania jakoci 5. "& * ( '- *+ #. ;!, * Normy serii ISO 9000 (68) Wane jest, aby zachta do doskonalenia płynła z samej góry. Doskonalenie jest w kadej firmie bardzo potrzebne. Trafnie to ujł Peter McColough, były prezes firmy Xerox: to my sami powinnimy doprowadza do przestarzałoci naszych wyrobów, a nie czeka, a zrobi to kto inny. 68

69 Zasady zarzdzania jakoci 5. "& * ;!, * A * Q H ; *. * Normy serii ISO 9000 (69) Warto organizowa w firmie od czasu do czasu szkolenia w zakresie metod i narzdzi doskonalenia. Takie szkolenie, oprócz istotnej warstwy merytorycznej, moe by wyranym sygnałem (gestem pozawerbalnym), e firmie zaley na doskonaleniu. 69

70 Zasady zarzdzania jakoci 5. "& * ;!, * A * Q ; *. * ; Q * '% + % H Normy serii ISO 9000 (70) No i to co najwaniejsze naley doskonali wyroby i procesy. Bardzo popularn i polecan przez ISO 9000 technik jest PDCA, czyli po angielsku Plan, Do, Check, Act. Jest to jak wida proces iteracyjny. 70

71 Zasady zarzdzania jakoci 5. "& * A * Q H A *( ) ) = & J & * C )3 > + K) Q )! * & & ) ' Normy serii ISO 9000 (71) Zaczyna si od planowania. Polega ono na zdefiniowaniu problemu, jego przeanalizowaniu, znalezieniu rozwizania i przygotowaniu planu wdroenia tego rozwizania. Nastpnym krokiem jest wdroenie rozwizania. W wielu organizacjach doskonalenie koczy si na tych dwóch krokach. Technika PDCA dodaje jeszcze dwa kolejne kroki. Sprawdzenie, polegajce na monitorowaniu funkcjonowania wdroonego rozwizania. Oczywicie, bardzo czsto jest tak, e w pocztkowym okresie wydajno spada i trzeba okaza troch cierpliwoci. Ale to si nie kłóci z monitorowaniem, które dostarcza nam danych i tworzy obraz sytuacji. Na podstawie zebranych danych moemy podj działania korygujce (jeli bd potrzebne), albo te moe okaza si, e zaproponowane rozwizanie jest bardzo dobre i gotowe do standaryzacji (standaryzacja moe polega na opracowaniu procedury, przeszkoleniu osób, które nie brały udziału w pilotaowym wdroeniu itp.). Warto podj refleksj, czy cały ten proces poprawy przebiegał właciwie i co ewentualnie w samym procesie mona by w przyszłoci udoskonali. Moe w trakcie sprawdzania zbieralimy za mało albo za duo danych? Moe plan wdroenia był nierealny? Warto sobie zada takie pytania. 71

72 Zasady zarzdzania jakoci B.A + D % ( * *% Normy serii ISO 9000 (72) Siódma zasada kae podejmowa decyzje na podstawie faktów. W wielu sytuacjach ta zasada wydaje si oczywista. Trudno sobie np. wyobrazi, aby decyzje podejmowane w centrum kontroli lotów kosmicznych nie były oparte na faktach. Jednak jeli chodzi o zarzdzanie organizacjami, to rónie z tym bywa. 72

73 Zasady zarzdzania jakoci B.A + D % * '4. H 4 ; C & Normy serii ISO 9000 (73) Po pierwsze, naley zadba, aby potrzebne dane i informacje miały wystarczajc dokładno i wiarygodno. Oczywicie, trzeba niekiedy podejmowa decyzje w warunkach niepewnoci. Ale ta niepewno musi by pod kontrol. Na przykład decyzja dotyczca kontraktu zwizanego z napisaniem niebanalnego oprogramowania zawsze bdzie podejmowana w warunkach niepewnoci. Ale jest zasadnicza rónica, czy szef opiera si tylko na swojej intuicji, czy te korzysta z baz danych historycznych, odpowiednich metod szacowania pracochłonnoci i wiedzy ekspertów. 73

74 Zasady zarzdzania jakoci B.A + D % ". ; C & ; F,+ Normy serii ISO 9000 (74) Aby decyzje mogły by podejmowane na podstawie faktów, to zebrane dane powinny by odpowiednio szybko udostpniane wszystkim, którzy ich potrzebuj. 74

75 Zasady zarzdzania jakoci B.A + D %!... ; C & ; F,+ ; H * Normy serii ISO 9000 (75) Powinna take by przeprowadzana analiza danych i informacji. Wynik tej analizy, wzbogacony dowiadczeniem i intuicj, powinien by podstaw do podjcia decyzji. 75

76 Zasady zarzdzania jakoci 7.C + " :??= ' : '?=??! : F % /? D ': Q + ( % Normy serii ISO 9000 (76) Zgodnie z ósm zasad naley tworzy wzajemnie korzystne powizania z dostawcami. Na zdjciu widzimy dostaw komputerów, ale oczywicie ta zasada ma ogólny charakter i stanowi niejako dopełnienie pierwszej zasady, która nakazywała dbanie o klienta. Klienci i dostawcy s najistotniejszymi elementami rodowiska, w którym funkcjonuje kada firma. 76

77 Zasady zarzdzania jakoci 7.C + "! ( + 2,. M (, '( - ; <*( ; < #- '( ; C + %*+ * Normy serii ISO 9000 (77) Właciwa realizacja tej zasady wymaga zidentyfikowania i wyboru kluczowych dostawców. Przy okrelaniu, kto jest kluczowym dostawc mona bra pod uwag róne kryteria takie, jak wielko dostaw, czy ich krytyczno. Jeli do naszego produktu potrzebujemy drobnego elementu, bez którego nasz produkt nie bdzie funkcjonował i jaki dostawca jest jedynym producentem tego produktu, to ten dostawca jest kluczowym dostawc i musimy si z nim liczy. Nasze stosunki z dostawcami (tak jak i z klientami) powinny by oparte na obustronnej korzyci (zasada win-win). Powinno to dotyczy ustalania ceny zakupu, warunków zapłaty, gwarancji itp. Mile widziane s take działania niestandardowe, jak np. tworzenie wspólnego banku dowiadcze. Warto te wspólnie planowa przyszło i ustala wspólne działania dotyczce dalszego rozwoju. Istotne znaczenie mog te mie wspólne przedsiwzicia dotyczce doskonalenia. 77

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

Krótkie przedstawienie PKE S.A. Elektrowni Jaworzno III

Krótkie przedstawienie PKE S.A. Elektrowni Jaworzno III !"! # $$$ 28 kwiecie 24r Krótkie przedstawienie PKE S.A. Elektrowni Jaworzno III Stan zatrudnienia w latach 1995-24 spadł z poziomu 285 do 178 pracowników, rednia wieku pracowników 45 lat redni sta pracy

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI PROGRAM AKREDYTACJI JEDNOSTEK OCENIAJCYCH I AKCEPTUJCYCH LUB CERTYFIKUJCYCH ZAKŁADOW KONTROL PRODUKCJI Akceptował: Kierownik Biura ds. Akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji

Bardziej szczegółowo

WYBRANE METODY DOSKONALENIA SYSTEMÓW ZARZDZANIA. L. KRÓLAS 1, P. KRÓLAS 2 Orodek Kwalifikacji Jakoci Wyrobów SIMPTEST ul. Przemysłowa 34A 61-579 Pozna

WYBRANE METODY DOSKONALENIA SYSTEMÓW ZARZDZANIA. L. KRÓLAS 1, P. KRÓLAS 2 Orodek Kwalifikacji Jakoci Wyrobów SIMPTEST ul. Przemysłowa 34A 61-579 Pozna 22/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(1/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WYBRANE METODY DOSKONALENIA SYSTEMÓW ZARZDZANIA L. KRÓLAS

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Analiza procesu jest narzdziem do osignicia wyszej efektywnoci organizacji (midzy innymi). Wymaga ona zbudowania modelu procesu biznesowego bdcego opisem funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie.

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie. Spis treci: I. Wprowadzenie II. Zadania i czynnoci 1) Potencjalne miejsca pracy. 2) Zakres obowizków. III. Wymagania zawodu 1) Wymagania fizyczne i zdrowotne 2) Wymagania psychologiczne IV. Kształcenie

Bardziej szczegółowo

Model dojrzałoci CMMI

Model dojrzałoci CMMI Model dojrzałoci CMMI Witam na trzecim wykładzie dotyczcym zaawansowanej inynierii oprogramowania. Dzisiaj bdzie mowa o modelu dojrzałoci CMMI. 1 Plan wykładów! " # $ % & ' ( )! " # $ % & ' ( ) " * + "

Bardziej szczegółowo

Andrzej Kalski Biuro do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych

Andrzej Kalski Biuro do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych Andrzej Kalski Biuro do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych ! Liczba substancji istniejcych, ujtych w EINECS 100 106 substancji Liczba substancji obecnych w obrocie około 30 000 70 000 substancji

Bardziej szczegółowo

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka Zmiany w standardzie ISO 9001 dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka 1 W prezentacji przedstawiono zmiany w normie ISO 9001 w oparciu o projekt komitetu. 2 3 4 5 6 Zmiany w zakresie terminów używanych

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ W RAMACH PROJEKTU PIERWSZY BIZNES AKTYWIZACJA LOKALNEJ SPOŁECZNOCI. Deklaracja bezstronnoci i poufnoci

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ W RAMACH PROJEKTU PIERWSZY BIZNES AKTYWIZACJA LOKALNEJ SPOŁECZNOCI. Deklaracja bezstronnoci i poufnoci Owiadczam, e: Nr wniosku Imi i nazwisko Kandydata/tki Imi i nazwisko Oceniajcego Imi i nazwisko Kandydata/tki Załcznik nr 5 do Regulaminu rekrutacji do Projektu PIERWSZY BIZNES aktywizacja lokalnej społecznoci

Bardziej szczegółowo

Wstp. Odniesienie do podstawy programowej

Wstp. Odniesienie do podstawy programowej ! " 1 Wstp Praca dotyczy projektu midzyprzedmiotowego, jaki moe by zastosowany na etapie nauczania gimnazjum specjalnego. Powyszy projekt moe zosta przeprowadzony na zajciach z przedmiotów: informatyka

Bardziej szczegółowo

Czy systemy zapewnienia jakoci s potrzebne przedsibiorcom geodezyjnym i orodkom dokumentacji. oraz co to jest. norma ISO 9001/2000.

Czy systemy zapewnienia jakoci s potrzebne przedsibiorcom geodezyjnym i orodkom dokumentacji. oraz co to jest. norma ISO 9001/2000. Czy systemy zapewnienia jakoci s potrzebne przedsibiorcom geodezyjnym i orodkom dokumentacji oraz co to jest norma ISO 9001/2000 Definicja jakoci Jako jest zbiorem cech i właciwoci produktu bd usługi,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents

Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents Instrukcja obsługi dodatku InsERT GT Smart Documents InsERT, grudzie 2003 http://www.insert.com.pl/office2003 InsERT GT Smart Documents to przygotowany przez firm InsERT specjalny dodatek, umoliwiajcy

Bardziej szczegółowo

EMAS równowanik czy uzupełnienie ISO 14001?

EMAS równowanik czy uzupełnienie ISO 14001? Materiały na konferencj Systemy zarzdzania w energetyce 27-29.04.2004, Szczyrk Andrzej Ociepa Polskie Forum ISO 14000 Prezes Stowarzyszenia Ekoekspert Sp. z o.o., Warszawa Główny Specjalista EMAS równowanik

Bardziej szczegółowo

oraz co to jest norma ISO 9001/2000

oraz co to jest norma ISO 9001/2000 Dlaczego system zarzdzania jakoci w firmie i orodku oraz propozycja certyfikacji grupowej dla małych firm geodezyjnych. oraz co to jest norma ISO 9001/2000 Wojciech Tokarski 2 Auditor wiodcy akredytowany

Bardziej szczegółowo

Programowanie Obiektowe

Programowanie Obiektowe Programowanie Obiektowe dr in. Piotr Zabawa IBM/Rational Certified Consultant pzabawa@pk.edu.pl WYKŁAD 1 Wstp, jzyki, obiektowo Cele wykładu Zaznajomienie słuchaczy z głównymi cechami obiektowoci Przedstawienie

Bardziej szczegółowo

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku.

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku. Warszawa, dnia 22 03 2007 Zrzeszenie Zwizków Zawodowych Energetyków Dotyczy: Informacja prawna dotyczca kwestii wydzielenia Operatora Systemu Dystrybucyjnego w energetyce Argumenty na poparcie idei wydzielenia

Bardziej szczegółowo

PROWIZJE Menad er Schematy rozliczeniowe

PROWIZJE Menad er Schematy rozliczeniowe W nowej wersji systemu pojawił si specjalny moduł dla menaderów przychodni. Na razie jest to rozwizanie pilotaowe i udostpniono w nim jedn funkcj, która zostanie przybliona w niniejszym biuletynie. Docelowo

Bardziej szczegółowo

Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk. Załoenia

Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk. Załoenia Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk Załoenia Firma Autodesk - wiodcy producent oprogramowania wspomagajcego projektowanie proponuje program umoliwiajcy uytkownikom weryfikacj posiadanego oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

Zarzdzenie Nr 38/2005 Starosty Ostrowskiego z dnia 14 grudnia 2005 r.

Zarzdzenie Nr 38/2005 Starosty Ostrowskiego z dnia 14 grudnia 2005 r. Zarzdzenie Nr 38/2005 Starosty Ostrowskiego z dnia 14 grudnia 2005 r. w sprawie wprowadzenia Systemu podnoszenia kwalifikacji pracowników Starostwa Powiatowego w Ostrowi Mazowieckiej. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Spis treci. Dzie 1. I Wprowadzenie (wersja 0911) II Dostp do danych biecych specyfikacja OPC Data Access (wersja 0911)

Spis treci. Dzie 1. I Wprowadzenie (wersja 0911) II Dostp do danych biecych specyfikacja OPC Data Access (wersja 0911) I Wprowadzenie (wersja 0911) Kurs OPC Integracja i Diagnostyka Spis treci Dzie 1 I-3 O czym bdziemy mówi? I-4 Typowe sytuacje I-5 Klasyczne podejcie do komunikacji z urzdzeniami automatyki I-6 Cechy podejcia

Bardziej szczegółowo

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez KONCEPCJA SYSTEMU JAKOŚCI zgodnie z wymaganiami norm ISO serii 9000 dr Lesław Lisak Co to jest norma? Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez upoważnioną

Bardziej szczegółowo

Wymagania EMAS II. Andrzej Ociepa Ekoekspert Sp. z o.o. Główny Specjalista Forum ISO 14000 Prezes Stowarzyszenia

Wymagania EMAS II. Andrzej Ociepa Ekoekspert Sp. z o.o. Główny Specjalista Forum ISO 14000 Prezes Stowarzyszenia Wymagania EMAS II Andrzej Ociepa Ekoekspert Sp. z o.o. Główny Specjalista Forum ISO 14000 Prezes Stowarzyszenia Cele systemu zarzdzania rodowiskowego Podstawowym celem zaprojektowania i wdroenia systemu

Bardziej szczegółowo

-OPIS WYMAGA - OPIS ZAKRESU. a. w zakresie usługi b. w zakresie personelu technicznego

-OPIS WYMAGA - OPIS ZAKRESU. a. w zakresie usługi b. w zakresie personelu technicznego BEZPIECZNA PROFESJONALNA USŁUGA SERWISOWA KRYTERIA WYBORU FIRMY SERWISOWEJ NA POZIOMIE WIADCZENIA USŁUGI TIER3/TIER4 dla klimatyzacji precyzyjnej HPAC w obiektach DATA CENTER 1 1. I. Kryterium wymaga str.

Bardziej szczegółowo

Studium przypadku Case Study CCNA2-ROUTING

Studium przypadku Case Study CCNA2-ROUTING Na podstawie oryginału CISCO, przygotował: mgr in. Jarosław Szybiski Studium przypadku Case Study CCNA2-ROUTING Ogólne załoenia dla projektu Przegld i cele Podczas tego wiczenia uczestnicy wykonaj zadanie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby

Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby System zarządzania jakością (ISO 9000:2000) System

Bardziej szczegółowo

Klub Paragraf 34, Bronisławów 2006. dr in. Marek Dwiarek. Centralny Instytut Ochrony Pracy Pastwowy Instytut Badawczy

Klub Paragraf 34, Bronisławów 2006. dr in. Marek Dwiarek. Centralny Instytut Ochrony Pracy Pastwowy Instytut Badawczy Klub Paragraf 34, Bronisławów 2006 dr in. Marek Dwiarek Centralny Instytut Ochrony Pracy Pastwowy Instytut Badawczy Tematyka dyskusji Klub Paragraf 34, Bronisławów 2006 Wymagania dotyczce bezpieczestwa

Bardziej szczegółowo

Wojciech Drzewiecki SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ

Wojciech Drzewiecki SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ Wojciech Drzewiecki SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ Systemem Informacji Geograficznej (Systemem Informacji Przestrzennej, GIS, SIP) nazywamy skomputeryzowany system pozyskiwania, przechowywania, przetwarzania,

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD)

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Plan wykładu Bazy danych Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Diagramy zwizków encji elementy ERD licznoci zwizków podklasy klucze zbiory słabych encji Małgorzata Krtowska Katedra Oprogramowania e-mail:

Bardziej szczegółowo

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych Radziejów: Zorganizowanie i przeprowadzenie szkolenia w kierunku: projektowanie ogrodów Numer ogłoszenia:151938 2010; data zamieszczenia: 01.06.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU usługi Przetarg nieograniczony

Bardziej szczegółowo

Wzorcowy załcznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomidzy Firm A oraz Firm B

Wzorcowy załcznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomidzy Firm A oraz Firm B Wzorcowy załcznik techniczny, do umowy w sprawie przesyłania faktur elektronicznych pomidzy Firm A oraz Firm B Wersja draft 2.1 Na podstawie: Europejskiej Modelowej Umowy o EDI (w skrócie: EMUoE). 1. Standardy

Bardziej szczegółowo

$, $! $ $ % & ' $ & ( $ ) * )! - $ $ $ % $ $ ( ) !* +!% $ ' . / $ # " #

$, $! $ $ % & ' $ & ( $ ) * )! - $ $ $ % $ $ ( ) !* +!% $ ' . / $ #  # + + + + $, $!! $ $ % & ' $ & ( $ ) * )! - $ $ $ % $ $!* +!% $ '!" # #!$ % & ' ( ). / $ # " # ( ! 0 $ 1 0 $,-. " $ 3 $ / 0 $ 2$ 0 $ " $ 3 '$ / 4% "# $"%&' ()*' *$"'" ()*' " $"%&' + # & +, -. / # %+ " &/,

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008.

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Załcznik Nr 1 do uchwały Nr XIV/129/08 Rady Gminy Michałowo z dnia 11 stycznia 2008r. Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Wprowadzenie Aktywna działalno organizacji

Bardziej szczegółowo

Cash flow projektu zakładajcego posiadanie własnego magazynu oraz posiłkowanie si magazynem obcym w przypadku sezonowych zwyek

Cash flow projektu zakładajcego posiadanie własnego magazynu oraz posiłkowanie si magazynem obcym w przypadku sezonowych zwyek Optymalizacja zaangaowania kapitałowego 4.01.2005 r. w decyzjach typu make or buy. Magazyn czy obcy cz. 2. Cash flow projektu zakładajcego posiadanie własnego magazynu oraz posiłkowanie si magazynem obcym

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD)

Bazy danych. Plan wykładu. Proces modelowania i implementacji bazy danych. Elementy ERD. Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Plan wykładu Bazy danych Wykład 2: Diagramy zwizków encji (ERD) Diagramy zwizków encji elementy ERD licznoci zwizków podklasy klucze zbiory słabych encji Małgorzata Krtowska Katedra Oprogramowania e-mail:

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG Wykład 10. SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG NORM ISO 9000 1 1. Rodzina norm ISO 9000: Normy ISO 9000 są od 1987r., a trzecia rodzina norm ISO 9000 z 2000 r. (doskonalona w kolejnych latach) składa się

Bardziej szczegółowo

Lista kontrolna umowy z podwykonawc

Lista kontrolna umowy z podwykonawc Dane podstawowe projektu:... Zleceniodawca:...... Nazwa podwykonawcy z którym zawierana jest umowa:... Nazwa detalu:... Numer detalu:... Odbiór Czy definicja tymczasowego odbioru jest jasno ustalona? Czy

Bardziej szczegółowo

SUPLEMENT SM-BOSS WERSJA 6.15

SUPLEMENT SM-BOSS WERSJA 6.15 SUPLEMENT SM-BOSS WERSJA 6.15 Spis treci Wstp...2 Pierwsza czynno...3 Szybka zmiana stawek VAT, nazwy i PKWiU dla produktów...3 Zamiana PKWiU w tabeli PKWiU oraz w Kartotece Produktów...4 VAT na fakturach

Bardziej szczegółowo

Multipro GbE. Testy RFC2544. Wszystko na jednej platformie

Multipro GbE. Testy RFC2544. Wszystko na jednej platformie Multipro GbE Testy RFC2544 Wszystko na jednej platformie Interlab Sp z o.o, ul.kosiarzy 37 paw.20, 02-953 Warszawa tel: (022) 840-81-70; fax: 022 651 83 71; mail: interlab@interlab.pl www.interlab.pl Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

poprawy konkurencyjności

poprawy konkurencyjności Wdrażanie anie i doskonalenie systemów w zarządzania szansą poprawy konkurencyjności ci organizacji Andrzej Borcz "Przy istniejącej konkurencji firmy, które nie potrafią tworzyć i wcielać w życie doskonałej

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Przepisy ogólne

Rozdział 1 Przepisy ogólne ROZPORZDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 17 listopada 1998 r. w sprawie ogólnych warunków obowizkowego ubezpieczenia odpowiedzialnoci cywilnej podmiotu przyjmujcego zamówienie na wiadczenia zdrowotne za

Bardziej szczegółowo

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe w pigułce

Badania marketingowe w pigułce Jolanta Tkaczyk Badania marketingowe w pigułce Dlaczego klienci kupuj nasze produkty lub usługi? To pytanie spdza sen z powiek wikszoci menederom. Kady z nich byłby skłonny zapłaci due pienidze za konkretn

Bardziej szczegółowo

Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008

Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 1 2 Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 3 Agenda 4 Jaki powinien być System Zarządzania wg norm serii

Bardziej szczegółowo

w sprawie wprowadzenia procedury naboru pracowników na kierownicze stanowiska urzdnicze i stanowiska urzdnicze w Starostwie Powiatowym w Krasnymstawie

w sprawie wprowadzenia procedury naboru pracowników na kierownicze stanowiska urzdnicze i stanowiska urzdnicze w Starostwie Powiatowym w Krasnymstawie ZARZDZENIE Nr 13/2005 STAROSTY KRASNOSTAWSKIEGO z dnia 29 sierpnia 2005 roku w sprawie wprowadzenia procedury naboru pracowników na kierownicze stanowiska urzdnicze i stanowiska urzdnicze w Starostwie

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Podstawy teoretyczne

Bazy danych Podstawy teoretyczne Pojcia podstawowe Baza Danych jest to zbiór danych o okrelonej strukturze zapisany w nieulotnej pamici, mogcy zaspokoi potrzeby wielu u!ytkowników korzystajcych z niego w sposóbs selektywny w dogodnym

Bardziej szczegółowo

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego,

obsług dowolnego typu formularzy (np. formularzy ankietowych), pobieranie wzorców formularzy z serwera centralnego, Wstp GeForms to program przeznaczony na telefony komórkowe (tzw. midlet) z obsług Javy (J2ME) umoliwiajcy wprowadzanie danych według rónorodnych wzorców. Wzory formularzy s pobierane z serwera centralnego

Bardziej szczegółowo

Temat: Programowanie zdarzeniowe. Zdarzenia: delegacje, wykorzystywanie zdarze. Elementy Windows Application (WPF Windows Presentation Foundation).

Temat: Programowanie zdarzeniowe. Zdarzenia: delegacje, wykorzystywanie zdarze. Elementy Windows Application (WPF Windows Presentation Foundation). Temat: Programowanie zdarzeniowe. Zdarzenia: delegacje, wykorzystywanie zdarze. Elementy Windows Application (WPF Windows Presentation Foundation). 1. Programowanie zdarzeniowe Programowanie zdarzeniowe

Bardziej szczegółowo

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe Autor: Jacek Bielecki Ostatnia zmiana: 14 marca 2011 Wersja: 2011 Spis treci Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe PROGRAM SPRZEDA WERSJA 2011 KOREKTY RABATOWE... 1 Spis treci... 1 Aktywacja funkcjonalnoci...

Bardziej szczegółowo

Kurs Tester/ewaluator treci e-learningowych

Kurs Tester/ewaluator treci e-learningowych Kurs Tester/ewaluator treci e-learningowych Jednym z najdynamiczniej rozwijajcych si zastosowa techniki informacyjnych jest wspomagane komputerowo nauczanie. Konieczno ustawicznego podnoszenia kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Kod CPV 453 312 10-1 WENTYLACJA

Kod CPV 453 312 10-1 WENTYLACJA SPECYFIKACJE TECHNICZNE WYKONANIA l OBIORU ROBÓT BUDOWLANYCH Kod CPV 453 312 10-1 WENTYLACJA 1 SPIS TRECI 1. WSTP... 1.1. Przedmiot ST... 1.2. Zakres stosowania ST... 1.3. Zakres robót objtych ST... 1.4.

Bardziej szczegółowo

DLA KOGO UMOWY ENTERPRISE?

DLA KOGO UMOWY ENTERPRISE? Kady z Uytkowników posiadajcy co najmniej pakiet B moe zamówi funkcj Umowy Enterprise. Koszt tej modyfikacji to 800 zł netto bez wzgldu na liczb stanowisk. I jak ju wielokrotnie ogłaszalimy, koszt wikszoci

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Projekt informacyjno - szkoleniowy pt. Gmina włacicielem odpadów komunalnych 1. Autor projektu. Urzd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie. 2. Cele

Bardziej szczegółowo

4.1. Postanowienia ogólne

4.1. Postanowienia ogólne Strona: 4.. Postanowienia ogólne 4... W Podlaskim Urzdzie Skarbowym w Białymstoku System Zarzdzania Jakoci zgodny z wymaganiami normy PN-EN ISO 900:200, został ustanowiony, udokumentowany i wdroony w 2005

Bardziej szczegółowo

Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Zarys koncepcji Dlaczego taki system jest potrzebny?

Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Zarys koncepcji Dlaczego taki system jest potrzebny? Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Dlaczego taki system jest potrzebny? Zarys koncepcji Sektor technologii rodowiskowych postrzegany jest w Europie i na wiecie jako jeden z najbardziej

Bardziej szczegółowo

WOLONTARIATU. Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu. www.wolontariat.org.pl

WOLONTARIATU. Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu. www.wolontariat.org.pl BARWY WOLONTARIATU Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu Szanowni Pastwo, Serdecznie zapraszamy Pastwa do udziału w konkursie Barwy wolontariatu. Jest to siódma edycja konkursu, którego realizacj

Bardziej szczegółowo

! "#$!%&'(#!) "34! /(5$67%&'8#!)

! #$!%&'(#!) 34! /(5$67%&'8#!) 3 4! " #"$ % # " &# & ' & & (! " % &$ #) * & & &*## " & + # % &! & &*),*&&,) &! "& &-&. && *# &) &!/ & *) *&" / &*0 & /$ % &&, # ) *&")",$&%& 1&&2& 3 '! "#$!%&'(#!) % *+ +, - (. /0 *1 ", + 2 + -.-1- "34!

Bardziej szczegółowo

obejmuje usług w zakresie tłumacze (z jzyka polskiego na jzyk obcy, a take z jzyka obcego

obejmuje usług w zakresie tłumacze (z jzyka polskiego na jzyk obcy, a take z jzyka obcego Warszawa: wiadczenie usług w zakresie tłumacze jzykowych ZP_9_2012 Numer ogłoszenia: 43569-2012; data zamieszczenia: 23.02.2012 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia: obowizkowe. Ogłoszenie

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

ZAWÓD KIEROWNIK PROJEKTU

ZAWÓD KIEROWNIK PROJEKTU Szybkobiene Pojazdy Gsienicowe (38) nr 3, 2015 Paulina HARAF Renata HARAF Marek Ł. GRABANIA ZAWÓD KIEROWNIK PROJEKTU Streszczenie. W artykule przedstawiono nowy zawód funkcjonujcy obecnie na rynku pracy

Bardziej szczegółowo

budowa dwóch stawów retencyjnych w Wolsztynie w rejonie ulic Dbrowskiego, Prusa i Doktora Kocha.

budowa dwóch stawów retencyjnych w Wolsztynie w rejonie ulic Dbrowskiego, Prusa i Doktora Kocha. Wolsztyn: Budowa stawów retencyjnych w rejonie ul. Dbrowskiego i ul. Prusa w Wolsztynie Numer ogłoszenia: 39590-2010; data zamieszczenia: 11.02.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - roboty budowlane Zamieszczanie

Bardziej szczegółowo

Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008

Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008 FORUM WYMIANY DOŚWIADCZEŃ DLA KONSULTANTÓW 19-20 listopada 2007r. Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008 Grzegorz Grabka Dyrektor Działu Certyfikacji Systemów, Auditor Senior TÜV CERT 1 Zmiany

Bardziej szczegółowo

WZ PW Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji IT security trends

WZ PW Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji IT security trends Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji dr inż. Bolesław Szomański Wydział Zarządzania Politechnika Warszawska b.szomański@wz.pw.edu.pl Plan Prezentacji

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Jakością ISO 9001:2008

System Zarządzania Jakością ISO 9001:2008 System Zarządzania Jakością ISO 9001:2008 Każda firma ma w sobie wielką zdolność działania. Kierownictwo musi tylko znaleźć sposób, by ten potencjał wykorzystać w dojściu do postawionego przed firmą celu

Bardziej szczegółowo

UMOWA Nr... a..., z siedzib w... NIP:... REGON:... któr reprezentuje:... zwanym w dalszej czci umowy Dostawc.

UMOWA Nr... a..., z siedzib w... NIP:... REGON:... któr reprezentuje:... zwanym w dalszej czci umowy Dostawc. Załcznik Nr 4 do SIWZ UMOWA Nr... została zawarta w dniu...r. w Kolbuszowej po przeprowadzeniu postpowania o zamówienie publiczne w trybie przetargu nieograniczonego pomidzy POWIATEM KOLBUSZOWSKIM, reprezentowanym

Bardziej szczegółowo

Europejska karta jakości staży i praktyk

Europejska karta jakości staży i praktyk Europejska karta jakości staży i praktyk www.qualityinternships.eu Preambu!a Zwa!ywszy,!e:! dla m"odych ludzi wej#cie na rynek pracy po zako$czeniu edukacji staje si% coraz trudniejsze m"odzi ludzie s&

Bardziej szczegółowo

Klonowanie MAC adresu oraz TTL

Klonowanie MAC adresu oraz TTL 1. Co to jest MAC adres? Klonowanie MAC adresu oraz TTL Adres MAC (Media Access Control) to unikalny adres (numer seryjny) kadego urzdzenia sieciowego (jak np. karta sieciowa). Kady MAC adres ma długo

Bardziej szczegółowo

Waldemar Izdebski ZbigniewMalinowski

Waldemar Izdebski ZbigniewMalinowski Rozwój technologii internetowych wykorzystywanych w Powiatowym Orodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej powiatu warszawskiego zachodniego Waldemar Izdebski ZbigniewMalinowski 2009-09-16 Wisła-Malinka

Bardziej szczegółowo

$ % !""# ' ( ) *+ + % %, % -,, ,./01*233!!*456*71568

$ % !# ' ( ) *+ + % %, % -,, ,./01*233!!*456*71568 !"!#! !""# $ % %& ' ( ) *+ + % %, % -,,,./01*233!!*456*71568 $%!& Najwiksza polska firma doradcza, której konsultanci ju od 15 lat zdobywaj dowiadczenie i wiadcz usługi Unikalne łczenie doradztwa z rozwizaniami

Bardziej szczegółowo

ELEMENT SYSTEMU BIBI.NET. Instrukcja Obsługi

ELEMENT SYSTEMU BIBI.NET. Instrukcja Obsługi ELEMENT SYSTEMU BIBI.NET Instrukcja Obsługi Copyright 2005 by All rights reserved Wszelkie prawa zastrzeone!"# $%%%&%'(%)* +(+%'(%)* Wszystkie nazwy i znaki towarowe uyte w niniejszej publikacji s własnoci

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1)

ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 5 lipca 2004 r. w sprawie wysokoci opłat za czynnoci administracyjne zwizane z wykonywaniem transportu drogowego oraz za egzaminowanie i wydanie certyfikatu

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 6 lipca 2005 r. dotyczca przetwarzania danych osobowych córki Skarcego, przez Stowarzyszenie, poprzez publikacj informacji na temat rodziny

Bardziej szczegółowo

Inynieria Systemów Informacyjnych

Inynieria Systemów Informacyjnych pjanusz@intertele.pl Inynieria Systemów Informacyjnych 2004 Paweł Janusz 1. Wstp Technika oprogramowania, któr stosowano w pocztkach informatyki bardzo róniła si od tej, któr uytkownicy posługuj si obecnie.

Bardziej szczegółowo

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych

Przetarg nieograniczony poniej kwoty okrelonej w art. 11 ust 8 zgodnie z ustaw Prawo zamówie publicznych Radziejów: Zorganizowanie i przeprowadzenie kursu w kierunku: obsługi wózków widłowych napdzanych silnikami z uprawnieniami do wymiany butli propan butan. Numer ogłoszenia: 132270 2010; data zamieszczenia:

Bardziej szczegółowo

Farby do kontaktu z ywnoci AquaSafe to seria farb na bazie wody oraz lakierów przeznaczonych specjalnie do bezporedniego kontaktu z ywnoci.

Farby do kontaktu z ywnoci AquaSafe to seria farb na bazie wody oraz lakierów przeznaczonych specjalnie do bezporedniego kontaktu z ywnoci. Aquasafe Karta techniczna produktu Farby do bezporedniego kontaktu z ywnoci Aquasafe Prezentowana gama produktów składa si z nastpujcy produktów: Kod Opis Kod Opis 201591 Lakier OPV AquaSafe do kontaktu

Bardziej szczegółowo

Sposoby przekazywania parametrów w metodach.

Sposoby przekazywania parametrów w metodach. Temat: Definiowanie i wywoływanie metod. Zmienne lokalne w metodach. Sposoby przekazywania parametrów w metodach. Pojcia klasy i obiektu wprowadzenie. 1. Definiowanie i wywoływanie metod W dotychczas omawianych

Bardziej szczegółowo

Kurs Dydaktyk medialny

Kurs Dydaktyk medialny Kurs Dydaktyk medialny Jednym z najdynamiczniej rozwijajcych si zastosowa techniki informacyjnych jest wspomagane komputerowo nauczanie. Konieczno ustawicznego podnoszenia kwalifikacji zawodowych wymusza

Bardziej szczegółowo

Procedura rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach

Procedura rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach Zał. do Zarzdzenia Nr 58/05 Starosty Kieleckiego z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie wprowadzenia procedury rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach Procedura rekrutacji pracowników do

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak.

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Książka stanowi szerokie kompendium wiedzy z zakresu systemów zarządzania. Stanowić ona może cenną pomoc

Bardziej szczegółowo

System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi

System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi System midzybankowej informacji gospodarczej Dokumenty Zastrzeone MIG DZ ver. 2.0. Aplikacja WWW ver. 2.1 Instrukcja Obsługi 1.Wymagania techniczne 1.1. Wymagania sprztowe - minimalne : komputer PC Intel

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Amortyzacja rodków trwałych

Amortyzacja rodków trwałych Amortyzacja rodków trwałych Wydawnictwo Podatkowe GOFIN http://www.gofin.pl/podp.php/190/665/ Dodatek do Zeszytów Metodycznych Rachunkowoci z dnia 2003-07-20 Nr 7 Nr kolejny 110 Warto pocztkow rodków trwałych

Bardziej szczegółowo

Kod pocztowy 00-928. Województwo Mazowieckie. Faks 630-10-19. Adres internetowy (URL) www.mi.gov.pl

Kod pocztowy 00-928. Województwo Mazowieckie. Faks 630-10-19. Adres internetowy (URL) www.mi.gov.pl OGŁOSZE O ZAMÓWIENIU Roboty budowlane Dostawy Usługi Wypełnia Urzd Zamówie Publicznych Data otrzymania ogłoszenia Numer identyfikacyjny SEKCJA I: ZAMAWIAJCY I.1) OFICJALNA NAZWA I ADRES ZAMAWIAJCEGO Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Dobór systemów klasy ERP

Dobór systemów klasy ERP klasy ERP - z uwzględnieniem wymagań normy ISO 9001 Prezentacja w Klubie Menedżera Jakości, 19 marzec 2008 Zagadnienia ogólne związane z doborem systemu klasy ERP Podstawowe podziały klasyfikujące systemy

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY REGULACYJNE STEROWNIKÓW PROGRAMOWALNYCH (PLC)

PROCEDURY REGULACYJNE STEROWNIKÓW PROGRAMOWALNYCH (PLC) PROCEDURY REGULACYJNE STEROWNIKÓW PROGRAMOWALNYCH (PLC) W dotychczasowych systemach automatyki przemysłowej algorytm PID był realizowany przez osobny regulator sprztowy - analogowy lub mikroprocesorowy.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r.

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia planów studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy

Informacja i Promocja. Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Informacja i Promocja Mechanizm Finansowy EOG Norweski Mechanizm Finansowy Spis treci 1. Wstp... 3 2. Ogólne działania informacyjno - promocyjne... 3 3. Działania informacyjno-promocyjne projektu... 4

Bardziej szczegółowo

SIMEAS SAFIR System Jakoci Sieci Elektroenergetycznej:

SIMEAS SAFIR System Jakoci Sieci Elektroenergetycznej: SIMEAS SAFIR System Jakoci Sieci Elektroenergetycznej: Zna jako Twojego systemu elektroenergetycznego zapobiega zwarciom minimalizuje czasy wyłcze Inteligentny sposób kontroli Twojego systemu elektroenergetycznego:

Bardziej szczegółowo

Symulacja cieek klinicznych w rodowisku PowerDesigner i SIMUL8

Symulacja cieek klinicznych w rodowisku PowerDesigner i SIMUL8 Symulacja w Badaniach i Rozwoju Vol. 1, No. 2/2010 Marta LIGNOWSKA Wojskowa Akademia Techniczna, ul. Kaliskiego 2, 00-908 Warszawa E-mail: marta.lignowska@wat.edu.pl Symulacja cieek klinicznych w rodowisku

Bardziej szczegółowo

WOLONTARIATU. Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu. www.wolontariat.org.pl

WOLONTARIATU. Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu. www.wolontariat.org.pl BARWY WOLONTARIATU Konkurs organizowany przez Sie Centrów Wolontariatu Szanowni Pastwo, Serdecznie zapraszamy Pastwa do udziału w konkursie Barwy wolontariatu. Jest to pita edycja konkursu, którego realizacj

Bardziej szczegółowo

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000

Etapy wdrażania systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności (SZBŻ) wg ISO 22000 BIURO USŁUG DOSKONALENIA ZARZĄDZANIA I ORGANIZACJI SYSTEM SP.J. ul. Faradaya 53 lok. 44, 42-200 Częstochowa tel.: 34-321 43 80 e-mail: sekretariat@biuro-system.com www.biuro-system.com Etapy wdrażania

Bardziej szczegółowo

CYKL ZAJ POZNAJEMY POWER POINT

CYKL ZAJ POZNAJEMY POWER POINT CYKL ZAJ POZNAJEMY POWER POINT TEMAT: Pracujemy w programie Power Point. Czas (4 x 45 minut ) ZAKRES TRECI PROGRAMOWYCH: Bezpieczestwo, higiena i reguły pracy przy komputerze Sposoby porozumiewania si

Bardziej szczegółowo

Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna-

Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna- II raport okresowy z ewaluacji projektu: Kobiety kształtujmy własn przyszło - wersja wstpna- - Malbork, padziernik 2007 - opracował: Jakub Lobert Projekt dofinansowany przez Ministerstwo Pracy i Polityki

Bardziej szczegółowo

AUTOMATYCZNE I ZDALNE STEROWANIE STACJ UZDATNIANIA WODY

AUTOMATYCZNE I ZDALNE STEROWANIE STACJ UZDATNIANIA WODY AUTOMATECH AUTOMATYCZNE I ZDALNE STEROWANIE STACJ UZDATNIANIA WODY W roku 2006 Gmina Kampinos dokonała modernizacji swojej stacji uzdatniania wody (SUW). Obok zmian typu budowlanego (nowe zbiorniki wody,

Bardziej szczegółowo

EP io default website

EP io default website 26-01-2015 Od regulacji Internetu po bezpieczestwo publiczne debata na temat dylematów ochrony danych Nowoczesna gospodarka opiera si w duej mierze na przetwarzaniu danych, dlatego potrzebne s jasne reguy,

Bardziej szczegółowo

Recenzja ksiki. Thomas Gordon "Wychowanie bez poraek"

Recenzja ksiki. Thomas Gordon Wychowanie bez poraek Recenzja ksiki Thomas Gordon "Wychowanie bez poraek" Wychowywa dziecko to: "Nie depta, nie poniewiera, nie oddawa w niewol jutra, nie gasi, nie spieszy, nie pdzi." Janusz Korczak Artur Paweł Moskalik Kierunek

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla klienta Opis moliwoci systemu. BS Puck

Instrukcja dla klienta Opis moliwoci systemu. BS Puck Instrukcja dla klienta Opis moliwoci systemu 1. Omówienie SMS Banking otwiera nowy kanał komunikacji z klientem krótkie wiadomoci tekstowe. Moliwa jest komunikacja w obu kierunkach: - na danie klienta

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra: UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE POJAZDÓW Numer ogłoszenia: 252779-2010; data zamieszczenia: 15.09.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Zielona Góra: UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE POJAZDÓW Numer ogłoszenia: 252779-2010; data zamieszczenia: 15.09.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Page 1 of 5 Zielona Góra: UBEZPIECZENIA KOMUNIKACYJNE POJAZDÓW Numer ogłoszenia: 252779-2010; data zamieszczenia: 15.09.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia: obowizkowe. Ogłoszenie

Bardziej szczegółowo