ARYTMETYKA BINARNA. Dziesiątkowy system pozycyjny nie jest jedynym sposobem kodowania liczb z jakim mamy na co dzień do czynienia.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ARYTMETYKA BINARNA. Dziesiątkowy system pozycyjny nie jest jedynym sposobem kodowania liczb z jakim mamy na co dzień do czynienia."

Transkrypt

1 ARYTMETYKA BINARNA ROZWINIĘCIE DWÓJKOWE Jednym z najlepiej znanych sposobów kodowania informacji zawartej w liczbach jest kodowanie w dziesiątkowym systemie pozycyjnym, w którym dla przedstawienia liczb naturalnych używamy dziesięciu różnych znaków cyfr : 0,1...,9, dla przedstawienia dowolnych liczb całkowitych jedenastu różnych znaków: cyfr oraz znaku minus, a dla przedstawienia liczb wymiernych dwunastu znaków: cyfr, znaku minus i znaku kropki albo przecinka oddzielającego część całkowitą od części ułamkowej. Dziesiątkowy system pozycyjny nie jest jedynym sposobem kodowania liczb z jakim mamy na co dzień do czynienia. Ze względu na przystosowanie urządzeń informatyki do pracy z dwójkowymi ciągami kodowymi, w elektronicznych systemach liczących przedstawiamy liczby (jak i pozostałe wiadomości) w kodzie dwójkowym. W zasadzie stosuje się dwa sposoby kodowania tzw. dwójkowe kodowanie cyfr dziesiątkowych, przy którym ciągi kodowe są przypisane poszczególnym cyfrom dziesiątkowego rozwinięcia pozycyjnego (tzw. kod BCD, ang. Binary Coded Decimals) oraz dwójkowy system pozycyjny tj. przedstawienie liczb w systemie pozycyjnym o podstawie dwa. W dwójkowym systemie pozycyjnym do zapisu liczb naturalnych używamy dwu różnych znaków: cyfr dwójkowych 0 i 1. Cyfry dwójkowe nazywamy także binarnymi (ang. binary digit dwójkowa cyfra). Naturalny kod binarny (NB) można określić wzorem: Sposób określenia słowa A w kodzie NB, gdy jest dane słowo reprezentujące liczbę nieujemną w powszechnie stosowanym kodzie dziesiętnym, wynika z wyżej podanego wzoru i jest następujący:» gdy dana liczba jest całkowita, to kolejne bity słowa A, począwszy od bitu a 0 aż do bitu a n-1, są kolejnymi resztami z dzielenia tej liczby, lub otrzymanego w poprzednim kroku ilorazu przez 2;» gdy dana liczba jest ułamkowa, to kolejne bity słowa A, od bitu a -1 aż do bitu a -m., są kolejnymi częściami całkowitymi iloczynu tej liczby, lub otrzymanej w poprzednim kroku części ułamkowej, przez 2; 1

2 » gdy dana liczba zawiera część całkowitą i część ułamkową, to dla każdej z nich określamy odrębnie bity słowa A PRZYKŁAD: L(A) 10 =23,625 L(A) 2 =? 23=11*2+1 a 0 11= 5*2+1 a 1 5= 2*2+1 a 2 2= 1*2+0 a 3 1= 0*2+1 a 4 0= 0*2+0 a a n-2 0,625 * 2 a -1 (1),250 * 2 a -2 (0),500 * 2 a -3 (1),000 * 2 a -4 (0), a -m 0 L(A) 2 = , Istnieją dwa sposoby zapisu liczb: system pozycyjny, w którym każda cyfra może przybierać różne wartości w zależności od jej położenia w liczbie, 2

3 system nie pozycyjny, w którym wartość cyfr nie zależy od jej miejsca w liczbie. W systemie pozycyjnym odpowiednim położeniom cyfry w liczbie są przyporządkowane odpowiednie wagi stanowiące o wartości nominalnej cyfry w liczbie. Wagi te, to kolejne naturalne potęgi dowolnej liczy. Od tej liczby najczęściej pochodzi nazwa i tak, jeżeli jest to 2 to system nazywamy dwójkowym, jeżeli 5 to piątkowym. Wagi te stanowią o podstawie liczenia systemu zapisu liczb. REGUŁA ZAMIANY» Aby zamienić liczbę przedstawioną w systemie liczenia o podstawie p na liczbę przedstawioną w systemie liczenia o podstawie c, gdzie q = p n, n N grupujemy na lewo i prawo od przecinka cyfry liczby o podstawie liczenia p (po n w grupie) i każdą z tych grup zapisujemy w systemie liczenia o podstawie q.» Aby zamienić liczbę przedstawioną w systemie liczenia o podstawie p na liczbę przedstawioną w systemie liczenia o podstawie q, gdzie p = q n, n N każdą z cyfr w systemie liczenia o podstawie p zapisujemy jako n cyfrową liczbę w systemie liczenia o podstawie q.» Aby przedstawić liczbę całkowitą przedstawioną w systemie o podstawie liczenia p na liczbę przedstawioną w systemie liczenia o podstawie q dokonujemy dzielenia tej liczby przez q zapisanej w systemie o podstawie p aż do otrzymania reszty mniejszej od q. Otrzymane reszty częściowe zamienia się na system o podstawie q, natomiast dzielenie wykonuje się w systemie o podstawie p.» Dla liczb ułamkowych algorytm ten jest podobny z tym, że zamiast dzielenia dokonujemy mnożenia. Kolejno otrzymane cyfry części całkowitej są cyframi nowej liczby w systemie liczenia o podstawie q. Czynność mnożenia jest wykonywana tak długo aż wyzerujemy część ułamkową. W innym przypadku uzyskujemy tak zwany k ty redukt rozwinięcia tego ułamka (gdzie k jest dokładnością dokonywanych obliczeń). PRZYKŁAD: 1. L(A) 10 = 247 L(A) 5 =? 247 / / 54 9 /

4 L(A) 5 = (1442) 5 = 1 * * * * L(A) 10 = 0,0325 L(A) 4 =? 0,0325 * 40 0,13 * 4 0 0,52 * 42 2,08 * 40 0,32 * 41 1,28 * 41 1,12 L(A) 4 = ( ) 4 6-ty redukt rozwinięcia Kod znak moduł ZM Dla liczb dwójkowych q= 2 Kod uzupełnienia do 1 ZU1 Spełnia się zależność jeżeli a n-1 = 0, to L(A) Wynika stąd, że kod ZU1 jest kombinacją kodów. Liczby nieujemne są reprezentowane w naturalnym kodzie binarnym notacji dodatniej, a liczby niedodatnie w dualnym kodzie naturalnym binarnym notacji dodatniej. 4

5 Kod uzupełnienia do 2 ZU2 Kod zu2 notacji ujemnej jest zadany wzorem:» Aby zapisać liczbę w kodzie ZU1 należy liczbę w kodzie ZM zanegować na wszystkich pozycjach, za wyjątkiem pozycji a n-1 ( bit znakowy).» Aby otrzymać liczbę w kodzie ZU2 należy zapisać ją w kodzie ZM, a następnie licząc od końca wszystkie cyfry przepisać zamieniając je na przeciwne, za wyjątkiem pierwszej jedynki. Cyfra znaku pozostaje bez zmian.» Liczba dodatnia ma jednakową postać we wszystkich zapisać. Istnieją dwa sposoby zapisu liczb: L(A) 2 = , system pozycyjny, w którym każda cyfra może przybierać różne wartości w zależności od jej położenia w liczbie, system nie pozycyjny, w którym wartość cyfr nie zależy od jej miejsca w liczbie. W systemie pozycyjnym odpowiednim położeniom cyfry w liczbie są przyporządkowane odpowiednie wagi stanowiące o wartości nominalnej cyfry w liczbie. Wagi te, to kolejne naturalne potęgi dowolnej liczy. Od tej liczby najczęściej pochodzi nazwa i tak, jeżeli jest to 2 to system nazywamy dwójkowym, jeżeli 5 to piątkowym. Wagi te stanowią o podstawie liczenia systemu zapisu liczb. 5

6 DZIAŁANIA NA LICZBACH ZAPISANYCH W KODACH BINARNYCH: ZM, ZU1, ZU2 Operacje dodawania i odejmowania w kodzie Znak Moduł ZM odbywają się według poniższej tabeli: Operacja a n-1 b n-1 Jednakowe Operacja wykonywana Znak sumy Dodawanie Różne Odejmowanie Jednakowe Różne Uwaga: gdy w = 1, wówczas Z* ma postać ZU2 A*, B* cyfry liczby; z n-1, a n-1, b n-1 znak liczby (1 cyfra) w - pożyczka» W przypadku kodu ZU1 dodajemy i odejmujemy cyfry liczb wraz ze znakiem. Jeżeli występuje przepełnienie lub pożyczka to uwzględniamy ją poprzez dodanie lub odjęcie od najmniej znaczącej pozycji.» W przypadku kodu ZU2 nie uwzględniamy przepełnienia czy pożyczki, a operacje są wykonywane również na znaku. Przy wykonywaniu działań dodawania i odejmowania w ZU1 i ZU2 musimy zawsze uwzględniać to, na ilu pozycjach musi być zapisany wynik. Trzeba o tym pamiętać ze względu na to aby przepełnienie nie nastąpiło przy dodawaniu bitów znaku. Dlatego liczby przed operacją dodawania lub odejmowania zapisujemy na k+1 pozycjach, gdzie k jest liczą pozycji dla składnika o większym module. 6

7 PRZYKŁAD: - L(A) ZM = L(B) ZM = L(B) ZU1 = L(B) ZU2 = Dodawanie A+B w kodzie Znak - Moduł ZM Dodajemy 0 na k + 1 -ej pozycji oraz liczbę B uzupełniamy cyfrą 0, aby obie miały identyczną ilość pozycji; wykonujemy operację odejmowania, gdyż są różne bity znakowe Znak wyniku z n-1 =, bo w = 1, czyli z n-1 = 1 Wynik dodawania jest w ZU2 (bo w=1): (1.1, ) ZU2 = (1.0, ) ZM (1.1, ) ZU2 =(1.0, ) ZM = Dodawanie A+B w kodzie ZU1 Dodajemy 0 dla A i 1 dla B na k+1 ej pozycji oraz uzupełniamy cyfrą 1, aby obie liczby miały tę samą ilość pozycji; dodajemy liczby wraz z bitem znakowym. 7

8 Wynik jest w kodzie ZU1 (1.1, ) ZU1 = (1.0, ) ZM = Dodawanie A+B w kodzie ZU2 Dodajemy 0 dla A i 1 dla B na k+1 ej pozycji i liczbę B uzupełniamy cyfrą 0, aby obie liczby miały tę samą ilość pozycji; dodajemy wraz z bitem znakowym. Wynik jest w kodzie ZU2 (1.1, ) ZU2 = (1.0, ) ZM = PRZESUWANIE LICZB BINARNYCH PRZESUWANIE LICZB ZE ZNAKIEM Przesuwanie liczb jest jednoznaczne z mnożeniem danej liczby przez 2 i (gdy przesuwamy liczbę mnożoną przez 2 i w lewo o " i" pozycji) i dzieleniem, czy też mnożeniem przez 2 -i (gdy przesuwamy liczbę mnożoną przez 2 -i w prawo o "i" pozycji.) PRZESUWANIE LICZB Liczba dodatnia i ujemna w kodzie ZM Liczba ujemna w postaci kodu ZU1 Liczba ujemna w postaci kodu ZU2 ZNAK BEZ ZMIAN ZNAK BEZ ZMIAN PRZY PRZESUNIĘCIU WSZYSTKIE DODANE CYFRY SĄ ZERAMI PRZY PRZESUNIĘCIU WSZYSTKIE CYFRY DODANE SĄ JEDYNKAMI PRZY PRZESUNIĘCIU W LEWO DODAJEMY ZERA PRZY PRZESUNIĘCIU W PRAWO DODAJEMY JEDYNKI 8

9 PRZYKŁAD: L(A) = (-6) 10 Kod Znak - Moduł ZM Kod ZU1 Kod ZU * 2 1 = = * 2-1 = = * 2 1 = = * 2-1 = = * 2 1 = = = = * 2-1 = = = = -3 METODY MNOŻENIA LICZB W SYSTEMIE DWÓJKOWYM Mnożenie można przeprowadzić wykorzystując następujące metody: 1. metoda mnożenia bezpośredniego, 2. metoda Burksa Goldsteine a von Neumanna, 3. I metoda Robertsona, 4. II metoda Robertsona, 5. metoda Bootha. METODA MNOŻENIA BEZPOŚREDNIEGO Jest stosowana do liczb zapisanych w kodzie ZM. Mnożenie w tej metodzie przebiega tak jak mnożenie pisemne liczb dziesiętnych, zatem jest ono zastąpione wielokrotnym dodawaniem odpowiednio przesuniętej mnożnej. MNOŻENIE METODĄ BOOTH A» I wariant metody Booth a Porównywanie par bitów mnożnika (w ZU2). Badamy ostatnie pary bitów (cyfr) mnożnika. 1. Jeżeli badana para jest kombinacją 1 0, to od iloczynu częściowego odejmujemy mnożną L(A) i przesuwamy wynik o jedno miejsce w prawo (*2-1 ). 9

10 2. Jeżeli badana para jest odpowiednio parą 0 1, to dodajemy mnożną do iloczynu częściowego i przesuwamy cały wynik o jedno miejsce w prawo. 3. Jeżeli badana para jest parą o jednakowych cyfrach 0 0 lub 1 1, to wykonujemy tylko przesunięcie w prawo. 4. Jeżeli w skład wchodzi bit znakowy (znak), to nie wykonujemy przesunięcia. PRZYKŁAD: Dla I wariantu metody Booth a L(A) = = ( ) ZM L(B)= = ( ) ZM = ( ) ZU2 Do liczby B na najmniej znaczącej pozycji dopisujemy 0, zatem: L(B) = ( ) ZU2 Badamy kolejne bity mnożnika (czyli kolejne bity liczby B): I. para od iloczynu częściowego odejmujemy mnożną (iloczyn częściowy wynosi na początku 0), następnie przesuwamy wynik o jedno miejsce w prawo, II. para przesuwamy iloczyn częściowy o jedno miejsce w prawo, III. para przesuwamy iloczyn częściowy o jedno miejsce w prawo, IV. para przesuwamy iloczyn częściowy o jedno miejsce w prawo, V. para przesuwamy iloczyn częściowy o jedno miejsce w prawo. Wynik: ( ) ZU2 = ( ) ZM =» II wariant metody Booth a: 10

11 1. Przesuwamy mnożną o jedno miejsce w prawo (uzyskujemy A/2 A pół ). 2. Zbadamy ostatni bit mnożnika, jeżeli jest on równy 1, to dodajemy mnożną do iloczynu częściowego, który jest równy zeru na początku mnożenia, jeżeli ostatni bit mnożnika jest równy 0, to nie wykonujemy żadnego działania. 3. Przesuwamy iloczyn częściowy o jedno miejsce w prawo. 4. Przesuwamy mnożnik o jedno miejsce w prawo ( przejście do kolejnego badania bitu mnożnika). Jeżeli badany bit jest bitem znakowym b 0, to wtedy gdy jego wartość wynosi 1 odejmujemy mnożną od iloczynu częściowego, zaś gdy jest on równy 0 nie wykonujemy żadnego działania. 5. Uzyskany iloczyn częściowy przesuwamy o jedno miejsce w lewo (powrót do A), wynik jest w postaci ZU2. PRZYKŁAD: Dla II wariantu metody Booth a L(A) = = ( ) ZM L(B) = = ( ) ZM = ( ) ZU1 = ( ) ZU2 Przesuwamy mnożną o jedno miejsce w prawo uzyskanie wartości A pół : Badamy kolejne bity mnożnika począwszy od ostatniego: I. bit = 1 dodajemy mnożną ( A pół ) do iloczynu częściowego (na początku równego 0), a następnie przesuwamy otrzymany iloczyn częściowy o jedno miejsce w prawo, II. bit = 1 dodajemy mnożną do iloczynu częściowego, przesuwamy otrzymany iloczyn częściowy o jedno miejsce w prawo, III. bit = 0 nie wykonujemy żadnej operacji, przesuwamy iloczyn częściowy o jedno miejsce w prawo, IV. bit = 1 dodajemy mnożną do iloczynu częściowego, przesuwamy otrzymany iloczyn częściowy o jedno miejsce w prawo, V. bit = 0 nie wykonujemy żadnej operacji, przesuwamy iloczyn częściowy o jedno miejsce w prawo, VI. bit =1 badany bit jest bitem znakowym i jest równy 1 dlatego wystąpi tzw. poprawka odejmujemy mnożną od iloczynu częściowego, VII.. otrzymany wynik przesuwamy o jedno miejsce w lewo. 11

12 Wynik: ( ) ZU2 = ( ) ZM = Uwaga: Mnożymy tylko ułamki! Jeżeli chcemy pomnożyć ułamki niewłaściwe to zapisujemy je w postaci mantysy i cechy i wykonujemy mnożenie mantys i mnożenie cech, ostateczny wynik to mantysa * cecha. METODY DZIELENIA LICZB W SYSTEMIE DWÓJKOWYM DZIELENIE LICZB BINARNYCH Dzielenie można przeprowadzić wykorzystując następujące metody: 1. metoda porównawcza, 2. metoda restytucyjna, 3. metoda nierestytucyjna, METODA PORÓWNAWCZA jest stosowana w zapisie znak moduł (ZM) i gdy jest spełniony warunek A<B, gdzie: 12

13 A dzielna B dzielnik r 0 reszta początkowa R n reszta z dzielenia r n n ta reszta częściowa Q iloraz uzyskany w algorytmie o bitach q i. Metoda ta polega na porównywaniu dzielnika z n tą resztą.» Jeżeli dzielnik jest mniejszy od r n-tej reszty r n =>B, to odejmujemy dzielnik od przesuniętej n tej reszty, a bit ilorazu q i = 1.» Jeżeli n ta reszta jest mniejsza od dzielnika r n <B, to kolejny bit ilorazu q i = 0. Następnie przesuwamy wynik o jedno miejsce w lewo. Otrzymaną resztę częściową porównujemy z dzielnikiem. Uwaga: Wynikiem dzielenia jest iloraz Q o bitach q 0 q 1..q i.w pierwszym kroku porównujemy resztę początkową r 0 z dzielnikiem, gdzie r 0 to L(A) zapisana na tylu pozycjach co L(B). PRZYKŁAD: Dla metody porównawczej A= = ( ) ZM B = = (0.1001) ZM Warunek A<B jest spełniony; porównujemy kolejne reszty częściowe z modułem dzielnika: 13

14 reszta z dzielenia R n wyraża się wzorem: R n = R n = * Bit znaku q 0 = a 0 b 0, czyli q 0 = 1, bo a 0 = 1, b 0 = 0 Ostateczny iloraz Q wynosi: Q = q 0 q 1 q 2...q n Q = METODA RESTYTUCYJNA to metoda dzielenia dwóch liczb zapisanych w kodzie znak moduł (ZM) i gdy A < B. Algorytm metody restytucyjnej różni się od metody porównawczej tym, że zawsze następuje odejmowanie dzielnika od i tej reszty. Jeżeli otrzymana reszta jest większa od zera, to 14

15 kolejny bit ilorazu jest równy 1, jeżeli jest mniejsza od zera, to kolejny bit ilorazu jest równy 0. Bez względu na znak reszty z odejmowania przesuwamy resztę o jedno miejsce w lewo. Dla reszty ujemnej z powrotem dodajemy dzielnik, zanim przesuniemy wynik w lewo. METODA NIERASTYTUCYJNA to metoda dla dzielenia dwóch liczb zapisanych w kodzie ZU2. Dzielna A i dzielnik B są ułamkami w postaci znormalizowanej oraz wymagane jest by był spełniony warunek A < B. Metoda ta polega na badaniu znaku dzielnika i kolejnej reszty częściowej. Jeżeli znaki są zgodne to odejmujemy dzielnik od przesuniętej w lewo kolejnej reszty częściowej. Jeżeli znaki ich są różne to dodajemy dzielnik do przesuniętej w lewo kolejnej reszty częściowej. Przy zgodnych bitach znakowych dzielnika i reszty bit ilorazu jest jedynką, a dla znaków przeciwnych jest zerem. Do otrzymanego wyniku dodajemy poprawkę równą: n, gdzie n oznacza n tą resztę z dzielenia. PRZYKŁAD: Dla metody nierestytucyjnej Warunek lal < lbl jest spełniony: Wynik: 0.101; 15

16 Do wyniku dodajemy poprawkę, która wynosi: n, gdzie n jest to nr ostatniej reszty dzielenia, zatem: n = (1.0001) ZU2 Wynik końcowy: (1.1011) ZU2 =(1.0101) ZM 16

Arytmetyka komputera. Na podstawie podręcznika Urządzenia techniki komputerowej Tomasza Marciniuka. Opracował: Kamil Kowalski klasa III TI

Arytmetyka komputera. Na podstawie podręcznika Urządzenia techniki komputerowej Tomasza Marciniuka. Opracował: Kamil Kowalski klasa III TI Arytmetyka komputera Na podstawie podręcznika Urządzenia techniki komputerowej Tomasza Marciniuka Opracował: Kamil Kowalski klasa III TI Spis treści 1. Jednostki informacyjne 2. Systemy liczbowe 2.1. System

Bardziej szczegółowo

1.1. Pozycyjne systemy liczbowe

1.1. Pozycyjne systemy liczbowe 1.1. Pozycyjne systemy liczbowe Systemami liczenia nazywa się sposób tworzenia liczb ze znaków cyfrowych oraz zbiór reguł umożliwiających wykonywanie operacji arytmetycznych na liczbach. Dla dowolnego

Bardziej szczegółowo

System liczbowy jest zbiorem reguł określających jednolity sposób zapisu i nazewnictwa liczb.

System liczbowy jest zbiorem reguł określających jednolity sposób zapisu i nazewnictwa liczb. 2. Arytmetyka komputera. Systemy zapisu liczb: dziesietny, dwójkowy (binarny), ósemkowy, szesnatskowy. Podstawowe operacje arytmetyczne na liczbach binarnych. Zapis liczby binarnej ze znakiem. Reprezentacja

Bardziej szczegółowo

ARCHITEKRURA KOMPUTERÓW Kodowanie liczb ze znakiem 27.10.2010

ARCHITEKRURA KOMPUTERÓW Kodowanie liczb ze znakiem 27.10.2010 ARCHITEKRURA KOMPUTERÓW Kodowanie liczb ze znakiem 27.10.2010 Do zapisu liczby ze znakiem mamy tylko 8 bitów, pierwszy od lewej bit to bit znakowy, a pozostałem 7 to bity na liczbę. bit znakowy 1 0 1 1

Bardziej szczegółowo

Zapis liczb binarnych ze znakiem

Zapis liczb binarnych ze znakiem Zapis liczb binarnych ze znakiem W tej prezentacji: Zapis Znak-Moduł (ZM) Zapis uzupełnień do 1 (U1) Zapis uzupełnień do 2 (U2) Zapis Znak-Moduł (ZM) Koncepcyjnie zapis znak - moduł (w skrócie ZM - ang.

Bardziej szczegółowo

Podstawowe operacje arytmetyczne i logiczne dla liczb binarnych

Podstawowe operacje arytmetyczne i logiczne dla liczb binarnych 1 Podstawowe operacje arytmetyczne i logiczne dla liczb binarnych 1. Podstawowe operacje logiczne dla cyfr binarnych Jeśli cyfry 0 i 1 potraktujemy tak, jak wartości logiczne fałsz i prawda, to działanie

Bardziej szczegółowo

Naturalny kod binarny (NKB)

Naturalny kod binarny (NKB) SWB - Arytmetyka binarna - wykład 6 asz 1 Naturalny kod binarny (NKB) pozycja 7 6 5 4 3 2 1 0 wartość 2 7 2 6 2 5 2 4 2 3 2 2 2 1 2 0 wartość 128 64 32 16 8 4 2 1 bity b 7 b 6 b 5 b 4 b 3 b 2 b 1 b 0 System

Bardziej szczegółowo

Techniki multimedialne

Techniki multimedialne Techniki multimedialne Digitalizacja podstawą rozwoju systemów multimedialnych. Digitalizacja czyli obróbka cyfrowa oznacza przetwarzanie wszystkich typów informacji - słów, dźwięków, ilustracji, wideo

Bardziej szczegółowo

3.3.1. Metoda znak-moduł (ZM)

3.3.1. Metoda znak-moduł (ZM) 3.3. Zapis liczb binarnych ze znakiem 1 0-1 0 1 : 1 0 0 1 1 0 1 1 0 1 0 0 0 0 1 0 0 0 1 reszta 0 0 0 0 0 0 0 1 3.3. Zapis liczb binarnych ze znakiem W systemie dziesiętnym liczby ujemne opatrzone są specjalnym

Bardziej szczegółowo

MNOŻENIE W SYSTEMACH UZUPEŁNIENIOWYCH PEŁNYCH (algorytm uniwersalny)

MNOŻENIE W SYSTEMACH UZUPEŁNIENIOWYCH PEŁNYCH (algorytm uniwersalny) MNOŻENIE W SYSTEMACH UZUPEŁNIENIOWYCH PEŁNYCH (algorytm uniwersalny) SPOSÓB 1 (z rozszerzeniem mnożnika): Algorytm jak zwykle jest prosty: lewostronne rozszerzenie mnożnej o kilka cyfr (na pewno wystarczy

Bardziej szczegółowo

Luty 2001 Algorytmy (7) 2000/2001 s-rg@siwy.il.pw.edu.pl

Luty 2001 Algorytmy (7) 2000/2001 s-rg@siwy.il.pw.edu.pl System dziesiętny 7 * 10 4 + 3 * 10 3 + 0 * 10 2 + 5 *10 1 + 1 * 10 0 = 73051 Liczba 10 w tym zapisie nazywa się podstawą systemu liczenia. Jeśli liczba 73051 byłaby zapisana w systemie ósemkowym, co powinniśmy

Bardziej szczegółowo

Języki i metodyka programowania. Reprezentacja danych w systemach komputerowych

Języki i metodyka programowania. Reprezentacja danych w systemach komputerowych Reprezentacja danych w systemach komputerowych Kod (łac. codex - spis), ciąg składników sygnału (kombinacji sygnałów elementarnych, np. kropek i kresek, impulsów prądu, symboli) oraz reguła ich przyporządkowania

Bardziej szczegółowo

Dane, informacja, programy. Kodowanie danych, kompresja stratna i bezstratna

Dane, informacja, programy. Kodowanie danych, kompresja stratna i bezstratna Dane, informacja, programy Kodowanie danych, kompresja stratna i bezstratna DANE Uporządkowane, zorganizowane fakty. Główne grupy danych: tekstowe (znaki alfanumeryczne, znaki specjalne) graficzne (ilustracje,

Bardziej szczegółowo

Wielkości liczbowe. Wykład z Podstaw Informatyki. Piotr Mika

Wielkości liczbowe. Wykład z Podstaw Informatyki. Piotr Mika Wielkości liczbowe Wykład z Podstaw Informatyki Piotr Mika Wprowadzenie, liczby naturalne Komputer to podstawowe narzędzie do wykonywania obliczeń Jeden bajt reprezentuje oraz liczby naturalne od do 255

Bardziej szczegółowo

Pracownia Komputerowa wyk ad IV

Pracownia Komputerowa wyk ad IV Pracownia Komputerowa wykad IV dr Magdalena Posiadaa-Zezula Magdalena.Posiadala@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~mposiada Magdalena.Posiadala@fuw.edu.pl 1 Reprezentacje liczb i znaków Liczby: Reprezentacja

Bardziej szczegółowo

LICZBY ZMIENNOPRZECINKOWE

LICZBY ZMIENNOPRZECINKOWE LICZBY ZMIENNOPRZECINKOWE Liczby zmiennoprzecinkowe są komputerową reprezentacją liczb rzeczywistych zapisanych w formie wykładniczej (naukowej). Aby uprościć arytmetykę na nich, przyjęto ograniczenia

Bardziej szczegółowo

Moduł 2 Zastosowanie systemów liczbowych w informacji cyfrowej

Moduł 2 Zastosowanie systemów liczbowych w informacji cyfrowej Moduł 2 Zastosowanie systemów liczbowych w informacji cyfrowej 1. Pozycyjne systemy liczbowe 2. Zasady zapisu liczb w pozycyjnych systemach liczbowych 3. Podstawowe działania na liczbach binarnych 4. Liczby

Bardziej szczegółowo

4 Standardy reprezentacji znaków. 5 Przechowywanie danych w pamięci. 6 Literatura

4 Standardy reprezentacji znaków. 5 Przechowywanie danych w pamięci. 6 Literatura ARCHITEKTURA SYSTEMÓW KOMPUTEROWYCH reprezentacja danych ASK.RD.01 c Dr inż. Ignacy Pardyka UNIWERSYTET JANA KOCHANOWSKIEGO w Kielcach Rok akad. 2011/2012 1 2 Standardy reprezentacji wartości całkowitoliczbowych

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Techniki. Klasa I TI. System dwójkowy (binarny) -> BIN. Przykład zamiany liczby dziesiętnej na binarną (DEC -> BIN):

Urządzenia Techniki. Klasa I TI. System dwójkowy (binarny) -> BIN. Przykład zamiany liczby dziesiętnej na binarną (DEC -> BIN): 1. SYSTEMY LICZBOWE UŻYWANE W TECHNICE KOMPUTEROWEJ System liczenia - sposób tworzenia liczb ze znaków cyfrowych oraz zbiór reguł umożliwiających wykonywanie operacji arytmetycznych na liczbach. Do zapisu

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘTNY SYSTEM LICZBOWY

DZIESIĘTNY SYSTEM LICZBOWY DZIESIĘTNY SYSTEM LICZBOWY Do zapisu dowolnej liczby system wykorzystuje dziesięć symboli (cyfr): 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Dowolną liczbę w systemie dziesiętnym możemy przedstawić jako następująca

Bardziej szczegółowo

Znaki w tym systemie odpowiadają następującym liczbom: I=1, V=5, X=10, L=50, C=100, D=500, M=1000

Znaki w tym systemie odpowiadają następującym liczbom: I=1, V=5, X=10, L=50, C=100, D=500, M=1000 SYSTEMY LICZBOWE I. PODZIAŁ SYSTEMÓW LICZBOWYCH: systemy liczbowe: pozycyjne (wartośd cyfry zależy od tego jaką pozycję zajmuje ona w liczbie): niepozycyjne (addytywne) (wartośd liczby jest sumą wartości

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 3. Wyświetlanie i wczytywanie danych

Ćwiczenie nr 3. Wyświetlanie i wczytywanie danych Ćwiczenie nr 3 Wyświetlanie i wczytywanie danych 3.1 Wstęp Współczesne komputery przetwarzają dane zakodowane za pomocą ciągów zerojedynkowych. W szczególności przetwarzane liczby kodowane są w systemie

Bardziej szczegółowo

Systemy liczbowe. 1. System liczbowy dziesiętny

Systemy liczbowe. 1. System liczbowy dziesiętny Systemy liczbowe 1. System liczbowy dziesiętny System pozycyjny dziesiętny to system, który używa dziesięciu cyfr, a jego podstawą jest liczba 10, nazywany jest pozycyjnym, bo pozycja cyfry w liczbie rozstrzyga

Bardziej szczegółowo

Wykład I: Kodowanie liczb w systemach binarnych. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład I: Kodowanie liczb w systemach binarnych. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład I: Kodowanie liczb w systemach binarnych 1 Część 1 Dlaczego system binarny? 2 I. Dlaczego system binarny? Pojęcie bitu Bit jednostka informacji

Bardziej szczegółowo

1. Systemy liczbowe. addytywne systemy w których wartośd liczby jest sumą wartości jej znaków cyfrowych.

1. Systemy liczbowe. addytywne systemy w których wartośd liczby jest sumą wartości jej znaków cyfrowych. 1. Systemy liczbowe 1.1. System liczbowy zbiór reguł jednolitego zapisu, nazewnictwa i działao na liczbach. Do zapisywania liczb zawsze używa się pewnego skooczonego zbioru znaków, zwanych cyframi. Cyfry

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów Reprezentacja liczb. Kodowanie rozkazów.

Architektura komputerów Reprezentacja liczb. Kodowanie rozkazów. Architektura komputerów Reprezentacja liczb. Kodowanie rozkazów. Prezentacja jest współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w projekcie pt. Innowacyjna dydaktyka

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do informatyki ćwiczenia

Wprowadzenie do informatyki ćwiczenia Podstawowe działania na liczbach binarnych dr inż. Izabela Szczęch WSNHiD 2010/2011 Ćwiczenia z wprowadzenia do informatyki Dodawanie Odejmowanie Mnoż enie Dzielenie Plan zajęć 2 Izabela Szczęch 1 Dodawanie

Bardziej szczegółowo

Plan wyk ladu. Kodowanie informacji. Systemy addytywne. Definicja i klasyfikacja. Systemy liczbowe. prof. dr hab. inż.

Plan wyk ladu. Kodowanie informacji. Systemy addytywne. Definicja i klasyfikacja. Systemy liczbowe. prof. dr hab. inż. Plan wyk ladu Systemy liczbowe Poznań, rok akademicki 2008/2009 1 Plan wyk ladu 2 Systemy liczbowe Systemy liczbowe Systemy pozycyjno-wagowe y 3 Przeliczanie liczb Algorytm Hornera Rozwini ecie liczby

Bardziej szczegółowo

Podstawą w systemie dwójkowym jest liczba 2 a w systemie dziesiętnym liczba 10.

Podstawą w systemie dwójkowym jest liczba 2 a w systemie dziesiętnym liczba 10. ZAMIANA LICZB MIĘDZY SYSTEMAMI DWÓJKOWYM I DZIESIĘTNYM Aby zamienić liczbę z systemu dwójkowego (binarnego) na dziesiętny (decymalny) należy najpierw przypomnieć sobie jak są tworzone liczby w ww systemach

Bardziej szczegółowo

UKŁADY MIKROPROCESOROWE

UKŁADY MIKROPROCESOROWE UKŁADY MIKROPROCESOROWE Kodowanie informacji i systemy liczbowe OPRACOWANIE KŁ MALBORK WPROWADZENIE 1. Pojęcia podstawowe: Czym zajmuje się elektronika? Informacja Sygnał Uproszczona klasyfikacja układów

Bardziej szczegółowo

Technika cyfrowa Układy arytmetyczne

Technika cyfrowa Układy arytmetyczne Sławomir Kulesza Technika cyfrowa Układy arytmetyczne Wykład dla studentów III roku Informatyki Wersja 1.0, 05/10/2010 Układy arytmetyczne UKŁADY ARYTMETYCZNE UKŁADY SUMUJĄCE i ODEJMUJĄCE UKŁADY MNOŻĄCE

Bardziej szczegółowo

Podstawy Systemów Liczbowych

Podstawy Systemów Liczbowych HTTP://WWW.HAKERZY.NET 001 Krzysztof Kryczka Podstawy Systemów Liczbowych Wersja: 1.0 Będzin, dn. 03-11-2010 r. Copyright by Krzysztof Kryczka (gsystem) Data: 03.11.2010 Wydanie I Darmowy poradnik, dostarczony

Bardziej szczegółowo

Ułamki zwykłe. mgr Janusz Trzepizur

Ułamki zwykłe. mgr Janusz Trzepizur Ułamki zwykłe mgr Janusz Trzepizur Ułamek jako część całości W ułamku wyróżniamy licznik i mianownik. kreska ułamkowa licznik mianownik (czytamy: jedna druga) czyli połowa całości. Dwie takie połowy tworzą

Bardziej szczegółowo

Matematyka. Klasa IV

Matematyka. Klasa IV Matematyka Klasa IV Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie opanował umiejętności przewidzianych w wymaganiach na ocenę dopuszczającą Uczeń musi umieć: na ocenę dopuszczającą: odejmować liczby

Bardziej szczegółowo

ADAM KONSTANTYNOWICZ MATEMATYKA KOREPETYCJE GIMNAZJALISTY

ADAM KONSTANTYNOWICZ MATEMATYKA KOREPETYCJE GIMNAZJALISTY ADAM KONSTANTYNOWICZ MATEMATYKA KOREPETYCJE GIMNAZJALISTY Redaktor serii: Marek Jannasz Redakcja: Inga Linder-Kopiecka Korekta: Marek Kowalik Projekt okładki: Teresa Chylińska-Kur, KurkaStudio Projekt

Bardziej szczegółowo

wagi cyfry 7 5 8 2 pozycje 3 2 1 0

wagi cyfry 7 5 8 2 pozycje 3 2 1 0 Wartość liczby pozycyjnej System dziesiętny W rozdziale opiszemy pozycyjne systemy liczbowe. Wiedza ta znakomicie ułatwi nam zrozumienie sposobu przechowywania liczb w pamięci komputerów. Na pierwszy ogień

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY V

MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY V MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY V Na ocenę wyższą uczeń powinien opanować wiedzę i umiejętności na ocenę (oceny) niższą. Dział programowy: LICZBY NATURALNE podać przykład liczby naturalnej czytać

Bardziej szczegółowo

Informatyka 1. Wykład nr 5 (13.04.2008) Politechnika Białostocka. - Wydział Elektryczny. dr inŝ. Jarosław Forenc

Informatyka 1. Wykład nr 5 (13.04.2008) Politechnika Białostocka. - Wydział Elektryczny. dr inŝ. Jarosław Forenc Informatyka Politechnika Białostocka - Wydział Elektryczny Elektrotechnika, semestr II, studia niestacjonarne I stopnia (zaoczne) Rok akademicki 2007/2008 Wykład nr 5 (3.04.2008) Rok akademicki 2007/2008,

Bardziej szczegółowo

Matematyka, kl. 4. Uczeń:

Matematyka, kl. 4. Uczeń: Matematyka, kl. 4 Liczby i działania Program Matematyka z plusem Ocena Uczeń: Zna: pojęcia składnika, sumy, odjemnej, odjemnika, różnicy, czynnika, iloczynu, dzielnej, dzielenia, ilorazu, niewykonalność

Bardziej szczegółowo

Matematyka, kl. 5. Konieczne umiejętności

Matematyka, kl. 5. Konieczne umiejętności Matematyka, kl. 5 Liczby i działania Program Matematyka z plusem Ocena Konieczne umiejętności Opanowane algorytmy pisemnego dodawania, odejmowania, mnożenia i dzielenia liczb naturalnych. Prawidłowe wykonywanie

Bardziej szczegółowo

Lista 1 liczby rzeczywiste.

Lista 1 liczby rzeczywiste. Lista 1 liczby rzeczywiste Zad 1 Przedstaw liczbę m w postaci W każdym ze składników tej sumy musimy wyłączyd czynnik przed znak pierwiastka Można to zrobid rozkładając liczby podpierwiastkowe na czynniki

Bardziej szczegółowo

Elektronika (konspekt)

Elektronika (konspekt) Elektronika (konspekt) Franciszek Gołek (golek@ifd.uni.wroc.pl) www.pe.ifd.uni.wroc.pl Wykład 12 Podstawy elektroniki cyfrowej (kody i układy logiczne kombinacyjne) Dwa znaki wystarczają aby w układach

Bardziej szczegółowo

Do gimnazjum by dobrze zakończyć! Do liceum by dobrze zacząć! MATEMATYKA. Na dobry start do liceum. Zadania. Oficyna Edukacyjna * Krzysztof Pazdro

Do gimnazjum by dobrze zakończyć! Do liceum by dobrze zacząć! MATEMATYKA. Na dobry start do liceum. Zadania. Oficyna Edukacyjna * Krzysztof Pazdro 6 Na dobry start do liceum 8Piotr Drozdowski 6 Do gimnazjum by dobrze zakończyć! Do liceum by dobrze zacząć! MATEMATYKA Zadania Oficyna Edukacyjna * Krzysztof Pazdro Piotr Drozdowski MATEMATYKA. Na dobry

Bardziej szczegółowo

LXIII Olimpiada Matematyczna

LXIII Olimpiada Matematyczna 1 Zadanie 1. LXIII Olimpiada Matematyczna Rozwiązania zadań konkursowych zawodów stopnia drugiego 17 lutego 2012 r. (pierwszy dzień zawodów) Rozwiązać w liczbach rzeczywistych a, b, c, d układ równań a

Bardziej szczegółowo

LICZENIE NA LICZYDLE

LICZENIE NA LICZYDLE www..pl LICZENIE NA LICZYDLE Liczydło polskie i zapis liczb Zaokrąglanie liczb na liczydle Dodawanie na liczydle Odejmowanie na liczydle Mnożenie na liczydle Dzielenie na liczydle Bibliografia LICZYDŁO

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Przedmiotowy Konkurs z informatyki dla uczniów szkół gimnazjalnych ETAP REJONOWY 2010/2011 TEST

Wojewódzki Przedmiotowy Konkurs z informatyki dla uczniów szkół gimnazjalnych ETAP REJONOWY 2010/2011 TEST TEST. Test składa się z 35 zadań. Na jego rozwiązanie masz 90 minut. W każdym zadaniu wybierz jedną, najlepszą według Ciebie odpowiedź i zaznacz na karcie odpowiedzi znakiem x. Do dyspozycji masz wszystkie

Bardziej szczegółowo

ZAMIANA SYSTEMÓW LICZBOWYCH

ZAMIANA SYSTEMÓW LICZBOWYCH SZKOŁA PODSTAWOWA NR 109 IM. KORNELA MAKUSZYŃSKIEGO W KRAKOWIE UL. MACKIEWICZA 15; 31-214 KRAKÓW; TEL. 0 12 415 27 59 sp109krakow.w.w.interia.pl ; e-mail: sp109krakow@wp.pl; Krakowskie Młodzieżowe Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne. Hasło z podstawy programowej 1. Liczby naturalne 1 Liczby naturalne, cechy podzielności. Liczba godzin

Wymagania edukacyjne. Hasło z podstawy programowej 1. Liczby naturalne 1 Liczby naturalne, cechy podzielności. Liczba godzin . Liczby rzeczywiste (3 h) PRZEDMIOT: Matematyka KLASA: I zasadnicza szkoła zawodowa Dział programowy Temat Wymagania edukacyjne Liczba godzin Hasło z podstawy programowej. Liczby naturalne Liczby naturalne,

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Bereźnicka Zastosowanie arkusza kalkulacyjnego w zadaniach matematycznych. Opiekun stypendystki: mgr Jerzy Mil

Katarzyna Bereźnicka Zastosowanie arkusza kalkulacyjnego w zadaniach matematycznych. Opiekun stypendystki: mgr Jerzy Mil Katarzyna Bereźnicka Zastosowanie arkusza kalkulacyjnego w zadaniach matematycznych Opiekun stypendystki: mgr Jerzy Mil 1 Działania na ułamkach Wyłączanie całości z dodatnich ułamków niewłaściwych Formuła

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA KONIECZNE - OCENA DOPUSZCZAJĄCA:

WYMAGANIA KONIECZNE - OCENA DOPUSZCZAJĄCA: WYMAGANIA KONIECZNE - OCENA DOPUSZCZAJĄCA: zna pojęcie liczby naturalnej, całkowitej, wymiernej rozumie rozszerzenie osi liczbowej na liczby ujemne umie zaznaczać liczbę wymierną na osi liczbowej umie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI W KLASIE IV

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI W KLASIE IV WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI W KLASIE IV Zna zależności wartości cyfry od jej położenia w liczbie Zna kolejność działań bez użycia nawiasów Zna algorytmy czterech działań pisemnych

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z INFORMATYKI 17 MAJA 2016 POZIOM ROZSZERZONY. Godzina rozpoczęcia: 14:00 CZĘŚĆ I WYBRANE: Czas pracy: 90 minut

EGZAMIN MATURALNY Z INFORMATYKI 17 MAJA 2016 POZIOM ROZSZERZONY. Godzina rozpoczęcia: 14:00 CZĘŚĆ I WYBRANE: Czas pracy: 90 minut Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 KOD UZUPEŁNIA ZDAJĄCY PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN MATURALNY Z INFORMATYKI POZIOM ROZSZERZONY

Bardziej szczegółowo

VII Olimpiada Matematyczna Gimnazjalistów

VII Olimpiada Matematyczna Gimnazjalistów VII Olimpiada Matematyczna Gimnazjalistów Zawody stopnia pierwszego część testowa, test próbny www.omg.edu.pl (wrzesień 2011 r.) Rozwiązania zadań testowych 1. Liczba krawędzi pewnego ostrosłupa jest o

Bardziej szczegółowo

Wstęp doinformatyki. Systemy liczbowe i arytmetyka komputerów. System dziesiętny. Inne systemy. System dwójkowy

Wstęp doinformatyki. Systemy liczbowe i arytmetyka komputerów. System dziesiętny. Inne systemy. System dwójkowy Wstęp doinformatyki Systemy liczbowe i arytmetyka komputerów Dr inż. Ignacy Pardyka kademia Świętokrzyska Kielce, System dziesiętny Liczba: 5= *+5*+* - każdą z cyfr mnożymy przez tzw. wagę pozycji, która

Bardziej szczegółowo

Informacja dot. kodów kreskowych służących do identyfikacji przesyłek pocztowych w obrocie krajowym(wyciąg z Zarządzenia nr 122/2010 z późn. zm.

Informacja dot. kodów kreskowych służących do identyfikacji przesyłek pocztowych w obrocie krajowym(wyciąg z Zarządzenia nr 122/2010 z późn. zm. Informacja dot. kodów kreskowych służących przesyłek pocztowych w obrocie krajowym(wyciąg z Zarządzenia nr 122/2010 z późn. zm.) ZAWARTOŚĆ KODU KRESKOWEGO GS1-128 SŁUŻĄCEGO DO IDENTYFIKACJI PRZESYŁEK POCZTOWYCH

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI KLASA V LICZBY I DZIAŁANIA

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI KLASA V LICZBY I DZIAŁANIA WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI KLASA V LICZBY I DZIAŁANIA Zna pojęcie cyfry, nazwy działań i ich elementów. Rozumie dziesiątkowy system pozycyjny, różnicę pomiędzy cyfrą a liczbą Rozumie pojęcie osi

Bardziej szczegółowo

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej

Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej Opis programu do wizualizacji algorytmów z zakresu arytmetyki komputerowej 3.1 Informacje ogólne Program WAAK 1.0 służy do wizualizacji algorytmów arytmetyki komputerowej. Oczywiście istnieje wiele narzędzi

Bardziej szczegółowo

2. Arytmetyka procesorów 16-bitowych stałoprzecinkowych

2. Arytmetyka procesorów 16-bitowych stałoprzecinkowych 4. Arytmetyka procesorów 16-bitowych stałoprzecinkowych Liczby stałoprzecinkowe Podstawowym zastosowaniem procesora sygnałowego jest przetwarzanie, w czasie rzeczywistym, ciągu próbek wejściowych w ciąg

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe z matematyki w klasie 4 sp. PLAN WYNIKOWY Z MATEMATYKI DLA KLASY IV

Wymagania programowe z matematyki w klasie 4 sp. PLAN WYNIKOWY Z MATEMATYKI DLA KLASY IV Wymagania programowe z matematyki w klasie 4 sp. Program nauczania: Matematyka z plusem, numer dopuszczenia programu DKOW 5002-37/08 Liczba godzin nauki w tygodniu: 4 Planowana liczba godzin w ciągu roku:

Bardziej szczegółowo

ZMIERZYĆ SIĘ Z KALKULATOREM

ZMIERZYĆ SIĘ Z KALKULATOREM ZMIERZYĆ SIĘ Z KALKULATOREM Agnieszka Cieślak Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie Streszczenie Referat w prosty sposób przedstawia niekonwencjonalne sposoby mnożenia liczb. Tematyka

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI NA POSZCZEGOLNE OCENY W KLASIE IV

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI NA POSZCZEGOLNE OCENY W KLASIE IV WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI NA POSZCZEGOLNE OCENY W KLASIE IV I SEMESTR a) Wymagania konieczne (na ocenę dopuszczającą) Obejmują wiadomości i umiejętności umożliwiające uczniowi dalszą naukę, bez

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA DO PLANU WYNIKOWEGO Z MATEMATYKI DLA KLASY IV

ZAŁOŻENIA DO PLANU WYNIKOWEGO Z MATEMATYKI DLA KLASY IV ZAŁOŻENIA DO PLANU WYNIKOWEGO Z MATEMATYKI DLA KLASY IV Program nauczania: Matematyka z plusem, numer dopuszczenia programu DKW 4014 138/99 Liczba godzin nauki w tygodniu: 4 Planowana liczba godzin w ciągu

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z matematyki w klasie 5 Matematyka z plusem DKOW /08

Kryteria ocen z matematyki w klasie 5 Matematyka z plusem DKOW /08 Matematyka z plusem DKOW-5002-37/08 DZIAŁ LICZBY NATURALNE WŁASNOŚCI LICZB NATURALNYCH KONIECZNE ocena dopuszczająca rozumie dziesiątkowy system pozycyjny umie zapisywać i odczytywać liczby cyframi i słownie

Bardziej szczegółowo

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Strona1 Napisz program, który czyta zdanie, a następnie wypisuje po kolei długości kolejnych jego wyrazów. Zakładamy, że zdanie zawiera litery alfabetu łacińskiego i spacje (po jednej pomiędzy dwoma dowolnymi

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI

SZKOŁA PODSTAWOWA WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI KLASA IV Liczby naturalne SZKOŁA PODSTAWOWA WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI 1. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: zna pojęcie składnika i sumy, odjemnej, odjemnika i różnicy, czynnika

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA. JEDNOSTKI DŁUGOŚCI kilometr hektometr metr decymetr centymetr milimetr mikrometr km hm m dm cm mm µm

MATEMATYKA. JEDNOSTKI DŁUGOŚCI kilometr hektometr metr decymetr centymetr milimetr mikrometr km hm m dm cm mm µm MATEMATYKA Spis treści 1 jednostki miar 2 wzory skróconego mnożenia 3 podzielność liczb 3 przedrostki 4 skala 4 liczby naturalne 5 ułamki zwykłe 9 ułamki dziesiętne 9 procenty 10 geometria i stereometria

Bardziej szczegółowo

Temat: Algorytm kompresji plików metodą Huffmana

Temat: Algorytm kompresji plików metodą Huffmana Temat: Algorytm kompresji plików metodą Huffmana. Wymagania dotyczące kompresji danych Przez M oznaczmy zbiór wszystkich możliwych symboli występujących w pliku (alfabet pliku). Przykład M = 2, gdy plik

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3. Konwersja liczb binarnych

Ćwiczenie 3. Konwersja liczb binarnych 1 Laboratorium Architektury Komputerów Ćwiczenie 3 Konwersja liczb binarnych Komputery wykonują operacje przetwarzania danych na wartościach binarnych, podczas gdy współczesna cywilizacja posługuje się

Bardziej szczegółowo

Matematyka klasa 4 Wymagania edukacyjne na ocenę śródroczną.

Matematyka klasa 4 Wymagania edukacyjne na ocenę śródroczną. Matematyka klasa 4 Wymagania edukacyjne na ocenę śródroczną. Każda wyższa ocena zawiera wymagania dotyczące ocen niższych. Wymagania na ocenę dopuszczającą obejmują wiadomości i umiejętności umożliwiające

Bardziej szczegółowo

Materiał nauczania matematyki w klasie IV na podstawie programu Liczę z Pitagorasem

Materiał nauczania matematyki w klasie IV na podstawie programu Liczę z Pitagorasem Materiał nauczania matematyki w klasie IV na podstawie programu Liczę z Pitagorasem Lp. Dział Wymagania programowe programu podstawowe ponadpodstawowe I Działania w zbiorze liczb naturalnych - rachunek

Bardziej szczegółowo

Metrologia: obliczenia na liczbach przybliżonych. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Metrologia: obliczenia na liczbach przybliżonych. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Metrologia: obliczenia na liczbach przybliżonych dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Cyfry znaczące reguły Kryłowa-Bradisa: Przy korzystaniu z przyrządów z podziałką przyjęto zasadę, że

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA szkoła podstawowa klasa IV

MATEMATYKA szkoła podstawowa klasa IV MATEMATYKA szkoła podstawowa klasa IV Treści nauczania wymagania szczegółowe Treści nauczania 1. Liczby naturalne w dziesiątkowym układzie pozycyjnym. Uczeń: 1) odczytuje i zapisuje liczby naturalne wielocyfrowe;

Bardziej szczegółowo

1. System pozycyjny zapisu liczb

1. System pozycyjny zapisu liczb W.K.: Kody i liczby 1. System pozycyjny zapisu liczb Oznaczenia: R - podstawa pozycyjnego systemu liczenia (liczba naturalna) L - wartość liczby a i - cyfra ; a i {0,1,.., R-1} Zapis liczby (łańcuch cyfr):

Bardziej szczegółowo

Matematyka Dyskretna Zestaw 2

Matematyka Dyskretna Zestaw 2 Materiały dydaktyczne Matematyka Dyskretna (Zestaw ) Matematyka Dyskretna Zestaw 1. Wykazać, że nie istnieje liczba naturalna, która przy dzieleniu przez 18 daje resztę 13, a przy dzieleniu przez 1 daje

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA DO PLANU WYNIKOWEGO Z MATEMATYKI DLA KLASY IV

ZAŁOŻENIA DO PLANU WYNIKOWEGO Z MATEMATYKI DLA KLASY IV ZAŁOŻENIA DO PLANU WYNIKOWEGO Z MATEMATYKI DLA KLASY IV Program nauczania: Matematyka z plusem, numer dopuszczenia podręcznika 340/1/2011 Liczba godzin nauki w tygodniu: 4 Planowana liczba godzin w ciągu

Bardziej szczegółowo

... (środowisko) ... ... 60 minut

... (środowisko) ... ... 60 minut EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 INFORMATYKA POZIOM ROZSZERZONY ARKUSZ I PRZYKŁADOWY ZESTAW ZADAŃ DLA OSÓB Z AUTYZMEM, W TYM Z ZESPOŁEM ASPERGERA (A2) WYBRANE:... (środowisko)... (kompilator)...

Bardziej szczegółowo

Pracownia Komputerowa wyk ad VII

Pracownia Komputerowa wyk ad VII Pracownia Komputerowa wyk ad VII dr Magdalena Posiada a-zezula Magdalena.Posiadala@fuw.edu.pl http://www.fuw.edu.pl/~mposiada Magdalena.Posiadala@fuw.edu.pl 1 Notacja szesnastkowa - przypomnienie Szesnastkowy

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA W KLASACH SZÓSTYCH - Matematyka

KRYTERIA OCENIANIA W KLASACH SZÓSTYCH - Matematyka KRYTERIA OCENIANIA W KLASACH SZÓSTYCH - Matematyka 1. Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia kryteriów na ocenę dopuszczającą. 2. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: 2.1 Liczby

Bardziej szczegółowo

Komputerowa reprezentacja znaków i liczb. dr inż. Izabela Szczęch Politechnika Poznańska Podstawy informatyki

Komputerowa reprezentacja znaków i liczb. dr inż. Izabela Szczęch Politechnika Poznańska Podstawy informatyki Komputerowa reprezentacja znaków i liczb dr inż. Izabela Szczęch Politechnika Poznańska Podstawy informatyki Plan wykładu Reprezentacja informacji w systemie komputerowym Podstawowe jednostki informacji

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z MATEMATYKI DLA KLASY IV

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z MATEMATYKI DLA KLASY IV WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z MATEMATYKI DLA KLASY IV Program nauczania: Matematyka z plusem, numer dopuszczenia podręcznika 340/1/2011 Liczba godzin nauki w tygodniu: 4 Planowana liczba

Bardziej szczegółowo

Odejmowanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach

Odejmowanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach Przedmowa Odejmowanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach To opracowanie jest napisane z myślą o uczniach klas 4 szkół podstawowych którzy po raz pierwszy spotykają się z odejmowaniem ułamków

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania dla klasy 4 Matematyka z plusem

Przedmiotowe zasady oceniania dla klasy 4 Matematyka z plusem Przedmiotowe zasady oceniania dla klasy 4 Matematyka z plusem 1. Przedmiotowe zasady oceniania (PZO) to podstawowe zasady wewnątrzszkolnego oceniania uczniów zgodny z podstawą programową oraz wewnątrzszkolnymi

Bardziej szczegółowo

Edukacja matematyczna

Edukacja matematyczna Edukacja matematyczna 1 Klasa 1 Klasa 2 Klasa3 I półrocze I półrocze I półrocze posługuje się określeniami: mniej, więcej, tyle samo; porównuje liczby, wpisuje znaki , = wykonuje obliczenia z okienkami

Bardziej szczegółowo

II. Kryteria oceniania z matematyki w klasie IV. Uczeń musi umieć:

II. Kryteria oceniania z matematyki w klasie IV. Uczeń musi umieć: Przedmiot: Matematyka Typ szkoły: szkoła podstawowa Nauczyciel: Elżbieta Sosińska Klasa: IV - VI Rok szkolny: 2014-2015 I. Obszar sprawdzania i oceniania. 1. Sprawdzaniu i ocenianiu podlegają: - wiadomości;

Bardziej szczegółowo

Matematyka z plusem dla szkoły podstawowej ZAŁOŻENIA DO PLANU WYNIKOWEGO Z MATEMATYKI DLA KLASY IV

Matematyka z plusem dla szkoły podstawowej ZAŁOŻENIA DO PLANU WYNIKOWEGO Z MATEMATYKI DLA KLASY IV Program nauczania: Matematyka z plusem Liczba godzin nauki w tygodniu: 4 Planowana liczba godzin w ciągu roku: 130 Matematyka z plusem dla szkoły podstawowej ZAŁOŻENIA DO PLANU WYNIKOWEGO Z MATEMATYKI

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z matematyki

Plan wynikowy z matematyki Plan wynikowy z matematyki dla II klasy gimnazjum specjalnego Program: utorski program nauczania matematyki w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Waldemara Przybysza

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z INFORMATYKI

EGZAMIN MATURALNY Z INFORMATYKI ARKUSZ ZAWIERA INORMACJE RAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę MIN-R1_1-082 EGZAMIN MATURALNY Z INORMATYKI MAJ ROK 2008 OZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I Czas pracy 90 minut Instrukcja

Bardziej szczegółowo

2 Zarówno zanonimizowany zbiór danych ilościowych, jak i opis jego struktury powinny mieć format csv:

2 Zarówno zanonimizowany zbiór danych ilościowych, jak i opis jego struktury powinny mieć format csv: Zbiór danych ilościowych: 1 Na każdą "bazę danych" składa się zanonimizowany zbiór danych ilościowych zebranych w badaniu oraz opis jego struktury (codebook). 2 Zarówno zanonimizowany zbiór danych ilościowych,

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z INFORMATYKI

EGZAMIN MATURALNY Z INFORMATYKI ARKUSZ ZAWIERA INORMACJE RAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZOCZĘCIA EGZAMINU! Miejsce na naklejkę EGZAMIN MATURALNY Z INORMATYKI MIN-R1_1-092 MAJ ROK 2009 OZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I Czas pracy 90 minut Instrukcja

Bardziej szczegółowo

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Wydział Budowy Maszyn i Informatyki Laboratorium z sieci komputerowych Ćwiczenie numer: 2 Temat ćwiczenia: Maska sieci, podział sieci na podsieci. 1.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z matematyki w klasie IV

Wymagania edukacyjne z matematyki w klasie IV edukacyjne z matematyki w klasie IV Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań na ocenę dopuszczającą. Do uzyskania oceny dostatecznej uczeń musi spełniać kryteria wymagane na ocenę

Bardziej szczegółowo

Programowanie Niskopoziomowe

Programowanie Niskopoziomowe Programowanie Niskopoziomowe Wykład 10: Arytmetyka całkowitoliczbowa Dr inż. Marek Mika Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Jana Amosa Komeńskiego W Lesznie Plan Wprowadzenie Instrukcje przesunięcia bitowego

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI W KLASIE CZWARTEJ. rok szkolny 2016/2017

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI W KLASIE CZWARTEJ. rok szkolny 2016/2017 WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI W KLASIE CZWARTEJ rok szkolny 2016/2017 POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH: K konieczny - ocena dopuszczająca (2) P podstawowy - ocena dostateczna (3) R rozszerzający - ocena

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA DO PLANU WYNIKOWEGO Z MATEMATYKI DLA KLASY IV

ZAŁOŻENIA DO PLANU WYNIKOWEGO Z MATEMATYKI DLA KLASY IV ZAŁOŻENIA DO PLANU WYNIKOWEGO Z MATEMATYKI DLA KLASY IV Program nauczania: Matematyka z plusem, numer dopuszczenia programu DKW 4014 138/99 Liczba godzin nauki w tygodniu: 4 Planowana liczba godzin w ciągu

Bardziej szczegółowo

Matematyka z kluczem klasa 4. I. Wymagania edukacyjne z matematyki w klasie 4 szkoły podstawowej

Matematyka z kluczem klasa 4. I. Wymagania edukacyjne z matematyki w klasie 4 szkoły podstawowej Matematyka z kluczem klasa 4 I. Wymagania edukacyjne z matematyki w klasie 4 szkoły podstawowej 1. W zakresie sprawności rachunkowej uczeń: wykonuje proste działania pamięciowe na liczbach naturalnych,

Bardziej szczegółowo

Definicja i własności wartości bezwzględnej.

Definicja i własności wartości bezwzględnej. Równania i nierówności z wartością bezwzględną. Rozwiązywanie układów dwóch (trzech) równań z dwiema (trzema) niewiadomymi. Układy równań liniowych z parametrem, analiza rozwiązań. Definicja i własności

Bardziej szczegółowo

Propozycje rozwiązań zadań otwartych z próbnej matury rozszerzonej przygotowanej przez OPERON.

Propozycje rozwiązań zadań otwartych z próbnej matury rozszerzonej przygotowanej przez OPERON. Propozycje rozwiązań zadań otwartych z próbnej matury rozszerzonej przygotowanej przez OPERON. Zadanie 6. Dane są punkty A=(5; 2); B=(1; -3); C=(-2; -8). Oblicz odległość punktu A od prostej l przechodzącej

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne klasa trzecia.

Wymagania edukacyjne klasa trzecia. TEMAT Wymagania edukacyjne klasa trzecia. WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ 1. LICZBY I WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE Lekcja organizacyjna System dziesiątkowy System rzymski Liczby wymierne i niewymierne

Bardziej szczegółowo

Jednostki miar stosowane w sieciach komputerowych. mgr inż. Krzysztof Szałajko

Jednostki miar stosowane w sieciach komputerowych. mgr inż. Krzysztof Szałajko Jednostki miar stosowane w sieciach komputerowych mgr inż. Krzysztof Szałajko Jednostki wielkości pamięci Jednostka Definicja Przykład Bit (b) 0 lub 1 Włączony / wyłączony Bajt (B) = 8 b Litera w kodzie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI W każdym półroczu ocenianiu podlegają: 1. Godzinne prace klasowe. 2. Krótkie sprawdziany ( do 20 minut ) zapowiedziane, obejmujące kilka ostatnich tematów oraz

Bardziej szczegółowo