Wednesday, 23 February 2011 OBLIGATIONES

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wednesday, 23 February 2011 OBLIGATIONES"

Transkrypt

1 OBLIGATIONES

2 [ ] THE ROMAN LAW OF OBLIGATIONS IS INDEED A GREAT AND UNIQUE ACHIEVEMENT IN THE HISTORY OF HUMAN CIVILIZATION. Schulz, Classical Roman Law p. 463

3 CO TO JEST ZOBOWIĄZANIE? G. 4.2 In personam actio est, qua agimus cum aliquo, qui nobis vel ex contractu vel ex delicto obligatus est, id est cum intendimus dare facere praestare oportere Skarga osobowa to taka, którą procesujemy się z kimś, kto został wobec nas zobowiązany albo z kontaktu albo z deliktu, to znaczy gdy twierdzimy, że (on) powinien (na podstawie prawa cywilnego) dać, uczynić, zapewnić.

4 CO TO JEST ZOBOWIĄZANIE? D pr. Paulus, 2. Inst.: Obligationum substantia non in eo consistit, ut aliquod corpus nostrum aut servitutem nostram faciat, sed ut alium nobis obstringat ad dandum aliquid vel faciendum vel praestandum. Natura zobowiązania nie polega na tym, że czyni jakąś rzecz naszą albo służebność, lecz że wiąże kogoś wobec nas do dania, uczynienia czy zapewnienia.

5 CO TO JEST ZOBOWIĄZANIE? I pr. Obligatio est iuris vinculum, quo necessitate adstringimur alicuius solvendae rei secundum nostrae civitatis iura. Zobowiązanie to węzeł prawny, którym w konieczny sposób jesteśmy zmuszeni wydać jakąś rzecz wedle praw naszej społeczności.

6 ZOBWIĄZANIE

7 ZOBWIĄZANIE DŁUG złączony z ROSZCZENIEM

8 ZOBWIĄZANIE DŁUG złączony z ROSZCZENIEM DŁUŻNIK <-> WIERZYCIEL

9 ZOBWIĄZANIE DŁUG złączony z ROSZCZENIEM DŁUŻNIK <-> WIERZYCIEL Jak naturalne jest to rozwiązanie?

10 GENEZA ZOBOWIĄZAŃ CZYNNIKI W CZASACH ARCHAICZNYCH

11 GENEZA ZOBOWIĄZAŃ CZYNNIKI W CZASACH ARCHAICZNYCH CZYNY ZABRONIONE (później: DELIKTY): TALION & ugody z poszkodowanym (obowiązek naprawczy wg UStawy XII Tablic:

12 GENEZA ZOBOWIĄZAŃ CZYNNIKI W CZASACH ARCHAICZNYCH CZYNY ZABRONIONE (później: DELIKTY): TALION & ugody z poszkodowanym (obowiązek naprawczy wg UStawy XII Tablic: VIII 2. si membrum rup(s)it, ni cum eo pacit, talio esto. Jeśli urwał członek, a się z nim nie ugodził, niech będzie odwet.

13 GENEZA ZOBOWIĄZAŃ CZYNNIKI W CZASACH ARCHAICZNYCH

14 GENEZA ZOBOWIĄZAŃ CZYNNIKI W CZASACH ARCHAICZNYCH CZYNY DOZWOLONE (później: PACTA, KONTRAKTY):

15 GENEZA ZOBOWIĄZAŃ CZYNNIKI W CZASACH ARCHAICZNYCH CZYNY DOZWOLONE (później: PACTA, KONTRAKTY): NEXUM, FIDUCIA (czynności spiżu i wagi) legis actio per manus iniectionem

16 GENEZA ZOBOWIĄZAŃ CZYNNIKI W CZASACH ARCHAICZNYCH CZYNY DOZWOLONE (później: PACTA, KONTRAKTY): NEXUM, FIDUCIA (czynności spiżu i wagi) legis actio per manus iniectionem

17 GENEZA ZOBOWIĄZAŃ CZYNNIKI W CZASACH ARCHAICZNYCH CZYNY DOZWOLONE (później: PACTA, KONTRAKTY): NEXUM, FIDUCIA (czynności spiżu i wagi) legis actio per manus iniectionem vas (vades), praes (praedes) w procesie legisakcyjnym

18 GENEZA ZOBOWIĄZAŃ CZYNNIKI W CZASACH ARCHAICZNYCH CZYNY DOZWOLONE (później: PACTA, KONTRAKTY): NEXUM, FIDUCIA (czynności spiżu i wagi) legis actio per manus iniectionem vas (vades), praes (praedes) w procesie legisakcyjnym stipulatio

19 GENEZA...

20 GENEZA...

21 GENEZA...

22 GENEZA... Schulds- und Haftungstheorie: Alois von Brinz

23 GENEZA... Schulds- und Haftungstheorie: Alois von Brinz DŁUG contra ODPOWIEDZIALNOŚĆ

24 GENEZA... Schulds- und Haftungstheorie: Alois von Brinz DŁUG contra ODPOWIEDZIALNOŚĆ Argumenty za:

25 GENEZA... Schulds- und Haftungstheorie: Alois von Brinz DŁUG contra ODPOWIEDZIALNOŚĆ Argumenty za: Antropologia prawna/studia porównawcze: reine Sachhaftung

26 GENEZA... Schulds- und Haftungstheorie: Alois von Brinz DŁUG contra ODPOWIEDZIALNOŚĆ Argumenty za: Antropologia prawna/studia porównawcze: reine Sachhaftung Ślady w prawie rzymskim? Zobowiązanie naturalne, nexum, fiducia, vades & praedes

27 ŹRÓDŁA ZOBOWIĄZAŃ G. 3.88: Et nunc transeamus ad obligationes. Omnis enim obligatio vel ex contractu nascitur vel ex delicto. Przejdźmy teraz do zobowiązań. Każde bowiem zobowiązanie powstaje albo z umowy albo z deliktu

28 PODSTAWOWY PODZIAŁ: Kontrakty Delikty

29 PODSTAWOWY PODZIAŁ: Kontrakty Delikty

30 PODSTAWOWY PODZIAŁ: Kontrakty Delikty

31 PODSTAWOWY PODZIAŁ: Kontrakty Delikty jednostronne

32 PODSTAWOWY PODZIAŁ: Kontrakty Delikty jednostronne dwustronne

33 PODSTAWOWY PODZIAŁ: Kontrakty Delikty jednostronne dwustronne

34 PODSTAWOWY PODZIAŁ: Kontrakty Delikty jednostronne dwustronne

35 PODSTAWOWY PODZIAŁ: Kontrakty Delikty jednostronne dwustronne równoczesne

36 PODSTAWOWY PODZIAŁ: Kontrakty Delikty jednostronne dwustronne równoczesne nierównoczesne

37 ARYSTOTELES [1131a (1) e}n de; to; ejn toi'" sunallavgmasi diorqwtikovn. touvtou de; mevrh duvo: tw'n ga;r sunallagmavtwn ta; me;n ejkouvsiav ejsti ta; dæ ajkouvsia, ejkouvsia me;n ta; toiavde oi on pra'si" wjnh; daneismo;" ejgguvh crh'si" parakataqhvkh mivsqwsi". ejkouvsia de; levgetai, (5) o{ti hj ajrch; tw'n sunallagmavtwn touvtwn ejkouvsio"j, tw'n dæ ajkousivwn ta; me;n laqrai'a, oi on kloph; moiceiva farmakeiva proagwgeiva doulapativa dolofoniva yeudomarturiva, ta; de; bivaia, oi on aijkiva desmo;" qavnato" ajrpagh; phvrwsi" kakhgoriva prophlakismov". do podziału zobowiązań: ich są zaś twa rodzaje. istnieją bowiem zobowiązania z własnej woli (powstałe) i bez udzialu woli. Z woli są takie: sprzedaż, kupno, pożyczka, gwarancja, używanie, zastaw, depozyt, wynajem. nazywają się zaś z własnej woli bo początkiem tych zobowiązań jest wolna wola. Z kolei zobowiązania bez udziału woli to: to co popełniono potajemnie, kradzież, cudzołóstwo, trucicielstwo, stręczycielstwo, porwanie niewolników, krzywoprzysięstwo, skrytobójstwo, przemoc, tortura, związanie, zabójstwo, rabunek, okaleczenie, obraza, zniesławienie,

38 ZAMKNIĘTY SYSTEM Zobowiązania cywilne (skargi z oportere) Kontrakty/delikty prawa cywilnego Zobowiązania pretorskie (Actiones in factum) Delikty/umowy prawa pretorskiego:

39 CYWILNE & PRETORSKIE I Omnium autem obligationum summa divisio in duo genera deducitur : namque aut civiles sunt aut praetoriae. civiles sunt, quae aut legibus constitutae aut certe iure civili comprobatae sunt. praetoriae sunt, quas praetor ex sua iurisdictione constituit, quae etiam honorariae vocantur. Podstawowy bowiem podział wszystkich zobowiązań sprowadza się do dwóch rodzajów: albowiem są albo cywilne albo pretorskie. Cywilne to te, które zostały ustawione ustawami albo uznane w sposób pewny przez prawo cywilne. Pretorskie to te, które pretor ustanowił swoją jurysdykcją, zwą się też urzędniczymi.

40 ŹRÓDŁA ZOBOWIĄZAŃ D pr. Gaius 2 aureorum sive rerum cottidianarum: Obligationes aut ex contractu nascuntur aut ex maleficio aut proprio quodam iure ex variis causarum figuris Gaius, ks. 2 Złotych zasad lub Jurysprudencji na co dzień: Zobowiązania powstają albo z umowy, albo z czynu zabronionego, albo wedle samego prawa z innych przyczyn.

41 G : TRZECI SKŁADNIK PODZIAŁU: SOLUTIO INDEBITI Lecz najpierw rozważmy te, które powstają z kontraktu. Tych zaś są cztery rodzaje: zaciąga się bowiem zobowiązanie albo rzeczą, albo słowami, albo pismem, albo [tylko] zgodą. 90. Rzeczą zaciąga się zobowiązanie na przykład dając pożyczkę; danie pożyczki możliwe jest tylko w tych rzeczach, które można zważyć, policzyć i zmierzyć, na przykład: policzonym pieniądzu, winie, oliwie, ziarnie, spiżu, srebrze czy złocie. [ ] 91. Ten także, który przyjmuje, to co nie należne od tego, który przez pomyłkę wypłaca, zobowiązuje się przez rzecz, można bowiem od niego żądać zwrotu za pomocą formuły jeśli się okaże, że powinien dać. I stąd uważa się, że i pupil i kobieta, którym bez zgody tutora wypłaca się błędnie, nie odpowiada z tytułu condictio, tak samo, jak nie odpowiada przy pożyczce. Lecz ten rodzaj zobowiązania, nie powstaje jednak z kontraktu, bowiem dajemy z chęcią zwolnienia się z zobowiązania, bardziej bowiem chcemy rozwiązać zobowiązanie niż zawiązać.

42 G : TRZECI SKŁADNIK PODZIAŁU: SOLUTIO INDEBITI Lecz najpierw rozważmy te, które powstają z kontraktu. Tych zaś są cztery rodzaje: zaciąga się bowiem zobowiązanie albo rzeczą, albo słowami, albo pismem, albo [tylko] zgodą. 90. Rzeczą zaciąga się zobowiązanie na przykład dając pożyczkę; danie pożyczki możliwe jest tylko w tych rzeczach, które można zważyć, policzyć i zmierzyć, na przykład: policzonym pieniądzu, winie, oliwie, ziarnie, spiżu, srebrze czy złocie. [ ] 91. Ten także, który przyjmuje, to co nie należne od tego, który przez pomyłkę wypłaca, zobowiązuje się przez rzecz, można bowiem od niego żądać zwrotu za pomocą formuły jeśli się okaże, że powinien dać. I stąd uważa się, że i pupil i kobieta, którym bez zgody tutora wypłaca się błędnie, nie odpowiada z tytułu condictio, tak samo, jak nie odpowiada przy pożyczce. Lecz ten rodzaj zobowiązania, nie powstaje jednak z kontraktu, bowiem dajemy z chęcią zwolnienia się z zobowiązania, bardziej bowiem chcemy rozwiązać zobowiązanie niż zawiązać.

43 INNY PODZIAŁ: LABEO D Ulpianus libro 11 ad Ed.: Labeo libro primo praetoris urbani definit, quod quaedam agantur, quaedam gerantur, quaedam contrahantur: et actum quidem generale verbum esse sive verbis, sive re quid agatur ut in stipulatione vel numeratione: contractum autem ultrocitroque obligatione, quod Graeci sunãllagma vocant, veluti emptionem venditionem, locationem conductionem, societatem: gestum rem significare sine verbis factam. Labeo w pierwszej księdze o pretorze miejskim ustalił, że co innego [znaczy] działać, co innego prowadzić sprawy, a co innego zawierać umowy. Działanie jest bowiem ogólnym terminem opisującym to, co czynimy za pomocą słów czy rzeczy jak w stypulacji czy odliczeniu pieniędzy. Kontrakt to zobowiązanie dwustronne, które Grecy zwą synallagmą (wzajemnością), takie jak kupno sprzedaż, najem/ wynajem, spółka. Prowadzenie spraw określa zaś rzecz uczynioną bez słów.

44 ŹRÓDŁA ZOBOWIĄZAŃ W PRAWIE JUSTYNIAŃSKIM I Omnium autem obligationum summa divisio in duo genera deducitur : namque aut civiles sunt aut praetoriae. civiles sunt, quae aut legibus constitutae aut certe iure civili comprobatae sunt. praetoriae sunt, quas praetor ex sua iurisdictione constituit, quae etiam honorariae vocantur. 2. Sequens divisio in quattuor species deducitur: aut enim ex contractu sunt aut quasi ex contractu aut ex maleficio aut quasi ex maleficio. Podstawowy bowiem podział wszystkich zobowiązań sprowadza się do dwóch rodzajów: albowiem są albo cywilne albo pretorskie. Cywilne to te, które zostały ustawione ustawami albo uznane w sposób pewny przez prawo cywilne. Pretorskie to te, które pretor ustanowił swoją jurysdykcją, zwą się też urzędniczymi. 2. Natępny podział sprowadza się do czterech typów: są bowiem albo z kontraktu, albo z jak gdyby z kontraktu, albo z czynu zabronionego albo jak gdyby z czynu zabronionego.

45 INNE PODZIAŁY: Bonae fidei stricti iuris: To niech sędzia zasądzi wedle zasad dobrej wiary (co byłoby lepsze lub słuszniejsze) To niech sędzia zasądzi X (tyle ile byłaby ten spór wart).

46 TREŚĆ ZOBOWIĄZANIA: ŚWIADCZENIE Marcus umówił się z zacną wdową Livią, że ta wystąpi w jego przedstawieniu, Livia jednak się rozmyśliła. Czy przysługuje mu odszkodowanie?

47 TREŚĆ ZOBOWIĄZANIA: ŚWIADCZENIE wymogi wobec świadczenia: Marcus umówił się z zacną wdową Livią, że ta wystąpi w jego przedstawieniu, Livia jednak się rozmyśliła. Czy przysługuje mu odszkodowanie?

48 TREŚĆ ZOBOWIĄZANIA: ŚWIADCZENIE wymogi wobec świadczenia: impossibilium nulla obligatio est! Marcus umówił się z zacną wdową Livią, że ta wystąpi w jego przedstawieniu, Livia jednak się rozmyśliła. Czy przysługuje mu odszkodowanie?

49 impossibilium nulla obligatio est!

50 impossibilium nulla obligatio est!

51 impossibilium nulla obligatio est! Niemożliwość faktyczna

52 impossibilium nulla obligatio est! Niemożliwość faktyczna Pierwotna

53 impossibilium nulla obligatio est! Niemożliwość faktyczna Pierwotna Następcza

54 impossibilium nulla obligatio est! Niemożliwość faktyczna Pierwotna Następcza Niemożliwość prawna

55 impossibilium nulla obligatio est! Niemożliwość faktyczna Pierwotna Następcza Niemożliwość prawna Niemożliwość obyczajowa

56 TREŚĆ ZOBOWIĄZANIA: ŚWIADCZENIE

57 TREŚĆ ZOBOWIĄZANIA: ŚWIADCZENIE Nemo alteri stipulari potest

58 TREŚĆ ZOBOWIĄZANIA: ŚWIADCZENIE Nemo alteri stipulari potest Paulus odebrał od Marcusa następujące przyrzeczenie: Czy obiecujesz dać mojemu ojcu 1000? Tak, obiecuję. Czy zawarto ważne zobowiązanie?

59 TREŚĆ ZOBOWIĄZANIA: ŚWIADCZENIE Wymóg ścisłej określoności Wycenialność w pieniądzu (zasada condemnatio pecuniaria)

60 TREŚĆ ZOBOWIĄZANIA: ŚWIADCZENIE G. 4.2 In personam actio est, qua agimus cum aliquo, qui nobis vel ex contractu vel ex delicto obligatus est, id est cum intendimus dare facere praestare oportere Skarga in personam przysługuje, kiedy prowadzimy postępowanie z kimś, kto nam został zobowiazany z umowy lub czynu zabronionego, to znaczy kiedy twierdzimy, że powiniem na podstawie ius civile dać uczynić gwarantować.

61 TREŚĆ

62 TREŚĆ DARE Przenieść własność FACERE Coś uczynić PRAESTARE Zagwarantować (dolum, culpam, custodiam, casum)

63 TREŚĆ DARE Przenieść własność FACERE Coś uczynić PRAESTARE Zagwarantować (dolum, culpam, custodiam, casum)

64 TREŚĆ DARE Przenieść własność Przenieść własność FACERE Coś uczynić PRAESTARE Zagwarantować (dolum, culpam, custodiam, casum)

65 TREŚĆ DARE Przenieść własność Przenieść własność FACERE Coś uczynić PRAESTARE Zagwarantować (dolum, culpam, custodiam, casum)

66 TREŚĆ DARE Przenieść własność Przenieść własność FACERE Coś uczynić Coś uczynić PRAESTARE Zagwarantować (dolum, culpam, custodiam, casum)

67 TREŚĆ DARE Przenieść własność Przenieść własność FACERE Coś uczynić Coś uczynić PRAESTARE Zagwarantować (dolum, culpam, custodiam, casum)

68 TREŚĆ DARE Przenieść własność Przenieść własność FACERE Coś uczynić Coś uczynić PRAESTARE Zagwarantować Zagwarantować (dolum, culpam, (dolum, custodiam, culpam, casum) custodiam, casum)

69 PODZIELNOŚĆ ŚWIADCZENIA... Titius: Centum mihi dari spondes? - Caius: spondeo (Titius pyta Caiusa: Czy obiecujesz, że 100 będzie mi dane? Caius: Tak obiecuję). Caius umiera, pozostawiając dwóch dziedziców: ile można żądać od każdego z nich? Titius: Equum Incitatum mihi dari spondes? - Caius: spondeo. (Titius pyta Caiusa: Czy obiecujesz, że będzie mi dany koń Incitatus?. Caius: Tak obiecuję). Caius umiera, pozostawiając dwóch dziedziców: ile można żądać od każdego z nich?

70 PODZIELNOŚĆ ŚWIADCZENIA... Titius: Centum mihi dari spondes? - Caius: spondeo (Titius pyta Caiusa: Czy obiecujesz, że 100 będzie mi dane? Caius: Tak obiecuję). Caius umiera, pozostawiając dwóch dziedziców: ile można żądać od każdego z nich? Titius: Equum Incitatum mihi dari spondes? - Caius: spondeo. (Titius pyta Caiusa: Czy obiecujesz, że będzie mi dany koń Incitatus?. Caius: Tak obiecuję). Caius umiera, pozostawiając dwóch dziedziców: ile można żądać od każdego z nich? Treść: DARE (przeniesienie własności): PODZIELNE (bez względu na podzielność przedmiotu świadczenia)

71 PODZIELNOŚĆ ŚWIADCZENIA... Caius sprzedał Titiusowi konia Incitatusa. Ten zapłacił, ale Caius umarł nie zdążywszy wydać towaru pozostawiając dwóch dziedziców: ile można żądać od każdego z nich? Caius sprzedał Titiusowi 10 worków pszenicy. Ten zapłacił, ale Caius umarł nie zdążywszy wydać towaru pozostawiając dwóch dziedziców: ile można żądać od każdego z nich?

72 PODZIELNOŚĆ ŚWIADCZENIA... Caius sprzedał Titiusowi konia Incitatusa. Ten zapłacił, ale Caius umarł nie zdążywszy wydać towaru pozostawiając dwóch dziedziców: ile można żądać od każdego z nich? Caius sprzedał Titiusowi 10 worków pszenicy. Ten zapłacił, ale Caius umarł nie zdążywszy wydać towaru pozostawiając dwóch dziedziców: ile można żądać od każdego z nich? Treść zobowiązania: FACERE: NIEPODZIELNE (bez względu na podzielność przedmiotu świadczenia)

73 Obligatio: treść Dare podzielne Facere niepodzielne

74 Obligatio: treść Dare podzielne Facere niepodzielne solidarne

75 SOLIDARNOŚĆ Czynna każdy z wielu wierzycieli może domagać się całości świadczenia Bierna każdy z dłużników musi spełnić całość zobowiązania.

Prawo cywilne - zobowiązania. Naprawienie szkody. Funkcje odpowiedzialności

Prawo cywilne - zobowiązania. Naprawienie szkody. Funkcje odpowiedzialności Prawo cywilne - zobowiązania Świadczenie odszkodowawcze Zobowiązania przemienne Wielość wierzycieli i dłużników Naprawienie szkody Szczególny rodzaj świadczenia Uszczerbek Majątkowy (szkoda) Niemajątkowy

Bardziej szczegółowo

Ochrona pretorska. Interdykty

Ochrona pretorska. Interdykty Ochrona pretorska. Interdykty mgr Grzegorz Jan Blicharz Kraków, 29.10.2014 prawo pretorskie znaczenie dla porządku prawnego D. 1,1,7,1 D. 1,1,7,1 Ius praetorium est, quod praetores introduxerunt adiuvandi

Bardziej szczegółowo

a) Jaką kontrakt zawarto w A? Jakie są obowiązki stron i standard odpowiedzialności w tej sytuacji? b) jak możesz wyjaśnić decyzję cesarską w A?

a) Jaką kontrakt zawarto w A? Jakie są obowiązki stron i standard odpowiedzialności w tej sytuacji? b) jak możesz wyjaśnić decyzję cesarską w A? A. D. 19.2.9.4 Ulpian ks. 32 komentarza do Edyktu. Cesarz Antoninus wraz z ojcem, gdy uprowadzono stado temu, który je wziął w najem tak odpisał jeśli da się wykazać w skardze z najmu (actio locati), że

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Księga IV Spadki

SPIS TREŚCI. Księga IV Spadki SPIS TREŚCI Księga pierwsza Część ogólna...10 Tytuł I Przepisy wstępne...10 Tytuł II Osoby...11 Dział I Osoby fizyczne...11 Rozdział I Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych...11 Rozdział II

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne - zobowiązania. Sprawy techniczne. Wiadomości wstępne 2014-02-23. Wiadomości wstępne Pojęcie zobowiązania Strony i podmioty

Prawo cywilne - zobowiązania. Sprawy techniczne. Wiadomości wstępne 2014-02-23. Wiadomości wstępne Pojęcie zobowiązania Strony i podmioty Prawo cywilne - zobowiązania Wiadomości wstępne Pojęcie zobowiązania Strony i podmioty Sprawy techniczne Ciąg dalszy Prawa Cywilnego I Prowadzący: prof. UO dr hab. Piotr Stec Egzamin pisemny Test Dwa kazusy

Bardziej szczegółowo

Spis treści SPIS TREŚCI

Spis treści SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI KODEKS CYWILNY KSIĘGA PIERWSZA. CZĘŚĆ OGÓLNA Tytuł I. Przepisy wstępne (art. 1-7) 9 Tytuł II. Osoby 10 Dział I. Osoby fizyczne 10 Rozdział I. Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych

Bardziej szczegółowo

Prof. WSAP dr Jacek Krauss. Egzamin 2016 r./2017

Prof. WSAP dr Jacek Krauss. Egzamin 2016 r./2017 Wykaz zagadnień egzaminacyjnych - prawo cywilne Prof. WSAP dr Jacek Krauss Egzamin 2016 r./2017 I. Zagadnienia wstępne. Pojęcie prawa cywilnego. Metoda regulacji II. Podział prawa cywilnego 1 Powszechne

Bardziej szczegółowo

PRAWO CYWILNE. Prawo cywilne I

PRAWO CYWILNE. Prawo cywilne I PRAWO CYWILNE Prawo cywilne I I 1. Osobowość prawną ma a) Uniwersytet Opolski b)wojewoda Małopolski c)lukas Podolski d) odpowiedzi a, b i c są poprawne 2. Jeżeli oświadczenie woli zostało złożone pod wpływem

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów. Wykaz literatury. Przedmowa. CZĘŚĆ I. Zobowiązania - część ogólna

Spis treści. Wykaz skrótów. Wykaz literatury. Przedmowa. CZĘŚĆ I. Zobowiązania - część ogólna Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa CZĘŚĆ I. Zobowiązania - część ogólna Rozdział I. Elementy zobowiązaniowego stosunku prawnego 1. Pojęcie i powstanie zobowiązania I. Pojęcie zobowiązania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Przedmowa....................................................... Wykaz skrótów.................................................... XIII XV Kodeks cywilny Księga pierwsza. Część ogólna........................................

Bardziej szczegółowo

Własność/Posiadanie. Nabycie. Monday, 21 February 2011

Własność/Posiadanie. Nabycie. Monday, 21 February 2011 Własność/Posiadanie Nabycie Nabycie posiadania Nabycie posiadania animus Nabycie posiadania animus corpus Nabycie posiadania animus corpus wyjątki: nabycie poprzez osoby alieni iuris (z wyjątkiem rzeczy

Bardziej szczegółowo

Powstanie umów w rozwoju historycznym. mgr Tomasz Łotoczko

Powstanie umów w rozwoju historycznym. mgr Tomasz Łotoczko Powstanie umów w rozwoju historycznym mgr Tomasz Łotoczko Kontrakty w Starożytnym Rzymie kontrakty nazwane Prawo rzymskie odegrało fundamentalną rolę w tworzeniu systemów prawnych Europy kontynentalnej,

Bardziej szczegółowo

Zobowiązania. Ogólnie 2014-03-02. Zobowiązania rezultatu i starannego działania. Świadczenie

Zobowiązania. Ogólnie 2014-03-02. Zobowiązania rezultatu i starannego działania. Świadczenie Zobowiązania Świadczenie Ogólnie Zachowanie dłużnika zgodne z treścią zobowiązania. Może polegać na: Działaniu Zaniechaniu Gotowości do świadczenia Dawny podział: dare, facere, non facere, pati Zobowiązania

Bardziej szczegółowo

PRAWO HANDLOWE. Mateusz Kabut Katedra Prawnych Problemów Administracji i Zarządzania

PRAWO HANDLOWE. Mateusz Kabut Katedra Prawnych Problemów Administracji i Zarządzania PRAWO HANDLOWE Mateusz Kabut Katedra Prawnych Problemów Administracji i Zarządzania Formy prawne prowadzenia działalności Indywidualna działalność gospodarcza (max. 1 os.) Spółka cywilna (min. 2 wspólników)

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... V

Spis treści. Przedmowa... V Przedmowa..................................................... V Wykaz skrótów.................................................. XIII Rozdział I. Użytkowanie wieczyste.................................

Bardziej szczegółowo

Księga znaku Unizeto Technolgies 2012

Księga znaku Unizeto Technolgies 2012 Księga znaku Unizeto Technolgies 2012 Spis treści 2 Info 3 Znak podstawowy 4 Favicon 5 Budowa i proporcje 6 Pole ochronne 7 Minimalna wielkość 8 Kolorystyka 9 Warianty kolorystyczne 10 Zastosowanie tła

Bardziej szczegółowo

animus Nabycie posiadania

animus Nabycie posiadania Nabycie posiadania animus Nabycie posiadania Nabycie posiadania animus corpus Nabycie posiadania animus corpus wyjątki: nabycie poprzez osoby alieni iuris (z wyjątkiem rzeczy kradzionych) Jeśli niepoczytalnemu,

Bardziej szczegółowo

Stipulatio. Forma i przesłanki. Rytuał. Skarga. Abstrakcyjność i kauzalność (względna). Zastosowania. Praktyka prawna

Stipulatio. Forma i przesłanki. Rytuał. Skarga. Abstrakcyjność i kauzalność (względna). Zastosowania. Praktyka prawna Stipulatio Forma i przesłanki. Rytuał. Skarga. Abstrakcyjność i kauzalność (względna). Zastosowania. Praktyka prawna EX CONTRACTU... G. 3.89-90: Lecz najpierw rozważmy te, które powstają z kontraktu. Tych

Bardziej szczegółowo

OCHRONA WŁASNOŚCI OCHRONA POSIADANIA

OCHRONA WŁASNOŚCI OCHRONA POSIADANIA OCHRONA WŁASNOŚCI OCHRONA POSIADANIA OCHRONA WŁASNOŚCI G. 4.16: Jeśli procesowano się co do rzeczy, rzeczy ruchome i ożywione, które można było przynieść lub doprowadzić przed urzędnika, tak windykowano

Bardziej szczegółowo

Umowa sprzedaży, zamiany oraz spółka cywilna. mgr Małgorzata Dziwoki

Umowa sprzedaży, zamiany oraz spółka cywilna. mgr Małgorzata Dziwoki Umowa sprzedaży, zamiany oraz spółka cywilna mgr Małgorzata Dziwoki Umowa sprzedaży Klasyfikacja jako czynności prawnej: stosunek dwustronny; konsensualna; odpłatna; dwustronnie zobowiązująca; wzajemna;

Bardziej szczegółowo

ELEMENTY PRAWA CYWILNEGO Systematyka prawa cywilnego

ELEMENTY PRAWA CYWILNEGO Systematyka prawa cywilnego Prawo cywilne składa się z następujących działów: CZĘŚĆ I - OGÓLNA - charakteryzuje podmioty prawa cywilnego: osoby fizyczne oraz osoby prawne. OSOBA FIZYCZNA to po prostu człowiek, który ze względu na

Bardziej szczegółowo

Spis treści Kodeks cywilny Księga pierwsza. Część ogólna

Spis treści Kodeks cywilny Księga pierwsza. Część ogólna Przedmowa... Wykazskrótów... XIII XV Kodeks cywilny Księga pierwsza. Część ogólna... 3 TytułI.Przepisywstępne... 3 Art.1 7... 3 TytułII.Osoby... 31 DziałI.Osobyfizyczne... 31 Rozdział I. Zdolność prawna

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Przedmowa Wykaz skrótów Literatura

Spis treści: Przedmowa Wykaz skrótów Literatura Spis treści: Przedmowa Wykaz skrótów Literatura Część ogólna Tabl. 1. Prawo prywatne a prawo publiczne Tabl. 2. Źródła prawa cywilnego Tabl. 3. Stosunek cywilnoprawny Tabl. 4. Zdolność prawna i zdolność

Bardziej szczegółowo

14 Tytuł 1 Księgi Digestów Tekst tłumaczenie komentarz* 1

14 Tytuł 1 Księgi Digestów Tekst tłumaczenie komentarz* 1 Zeszyty Prawnicze UKSW 11.4 (2011) Tłumaczenia MONUMENTA AERE PERENNIORA Anna Tarwacka Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego O URZĘDZIE pretorów 14 Tytuł 1 Księgi Digestów Tekst tłumaczenie komentarz*

Bardziej szczegółowo

MATERIALNE PRAWO PODATKOWE

MATERIALNE PRAWO PODATKOWE MATERIALNE PRAWO PODATKOWE Podatek od czynności cywilnoprawnych mgr Michał Stawiński Katedra Prawa Finansowego, WPAiE Uwr rok akademicki 2016/2017 Podstawowe źródła Ustawa z dnia 9 września 2000 roku o

Bardziej szczegółowo

Temat szkolenia: Zasady wykonania zobowiązań. Skutki niewykonania umowy i odpowiedzialność

Temat szkolenia: Zasady wykonania zobowiązań. Skutki niewykonania umowy i odpowiedzialność Temat szkolenia: Zasady wykonania zobowiązań. Skutki niewykonania umowy i odpowiedzialność Wykładowca: dr Janusz Orłowski Źródła zobowiązań Stosunki zobowiązaniowe w prawie cywilnym mogą powstać na podstawie:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. KODEKS CYWILNY ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.)

Spis treści. KODEKS CYWILNY ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) Kodeks cywilny. Kodeks postępowania cywilnego : ustawa o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Prawo prywatne międzynarodowe. Koszty sądowe w sprawach cywilnych. Prawo

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp str. 17. Stosowane skróty str. 19

Spis treści. Wstęp str. 17. Stosowane skróty str. 19 Spis treści Wstęp str. 17 Stosowane skróty str. 19 Rozdział pierwszy Pojęcie, podziały i systematyka prawa rzymskiego str. 21 1. Pojęcie i znaczenie prawa rzymskiego str. 21 1. Prawo rzymskie str. 21 2.

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne I. Charakterystyka I. Charakterystyka II Ogólna charakterystyka praw rzeczowych Posiadanie

Prawo cywilne I. Charakterystyka I. Charakterystyka II Ogólna charakterystyka praw rzeczowych Posiadanie Prawo cywilne I Ogólna charakterystyka praw rzeczowych Posiadanie Charakterystyka I Prawa majątkowe. Zaspokajają potrzeby gospodarcze Uprawniony ma bezpośrednią władzę nad rzeczą Inne podmioty mają obowiązek

Bardziej szczegółowo

Spis treści Kodeks cywilny Księga pierwsza. Część ogólna

Spis treści Kodeks cywilny Księga pierwsza. Część ogólna Przedmowa... Wykazskrótów... XIII XV Kodeks cywilny Księga pierwsza. Część ogólna... 3 TytułI.Przepisywstępne... 3 Art.1 7... 3 TytułII.Osoby... 30 DziałI.Osobyfizyczne... 30 Rozdział I. Zdolność prawna

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorca zawierający umowę pożyczki musi ponieść dodatkowy wydatek w postaci uiszczenia odsetek od pożyczonego kapitału.

Przedsiębiorca zawierający umowę pożyczki musi ponieść dodatkowy wydatek w postaci uiszczenia odsetek od pożyczonego kapitału. Przedsiębiorca zawierający umowę pożyczki musi ponieść dodatkowy wydatek w postaci uiszczenia odsetek od pożyczonego kapitału. Przedsiębiorcy, którzy chcą się dalej rozwijać, a potrzebują na ten rozwój

Bardziej szczegółowo

OGRANICZONE PRAWA RZECZOWE

OGRANICZONE PRAWA RZECZOWE OGRANICZONE PRAWA RZECZOWE Zastaw Służebnoś ci Prawa na rzeczy cudzej Emfiteuz a Superfici es Servitutes praediorum służebności gruntowe Konstrukcja prawna grunt obciążony oraz grunt władający, brak ograniczenia

Bardziej szczegółowo

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA 1 Sygnatura 2461-IBPB-2-1.4514.447.2016.1.BJ Data wydania 27-10-2016 Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach INTERPRETACJA INDYWIDUALNA Na podstawie art. 14b 1 i 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.

Bardziej szczegółowo

Wykaz lektur z prawa rzymskiego na egzamin. przedterminowy.

Wykaz lektur z prawa rzymskiego na egzamin. przedterminowy. Wykaz lektur z prawa rzymskiego na egzamin Trudniejsze przedterminowy. 1. T. Giaro, Kilka żywotów prawa rzymskiego zakończonych jego kodyfikacją, [w:] Prawo rzymskie a kultura prawna Europy, Lublin 2008,

Bardziej szczegółowo

I. Pojęcie zobowiązania i charakterystyka praw skutecznych inter partes. Stosunek obligacyjny.

I. Pojęcie zobowiązania i charakterystyka praw skutecznych inter partes. Stosunek obligacyjny. I. Pojęcie zobowiązania i charakterystyka praw skutecznych inter partes. Stosunek obligacyjny. Prawo zobowiązań uregulowane zostało w księdze III kodeksu cywilnego (dalej: k.c.), która obejmuje przepisy

Bardziej szczegółowo

Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego wydanie 2.

Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego wydanie 2. Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego wydanie 2. Wojciech Dajczak, Tomasz Giaro, Franciszek Longchamps de Bérier ISBN: 978-83-01-17757-7, PWN 2014 Spis treści Do Czytelnika (Marian Kallas) 19 Przedmowa

Bardziej szczegółowo

Aktualna Informacja dla Wierzycieli firmy SIAC w Polsce dotycząca Zasad Układu ( Scheme of Arranagement ) dla SIAC Construction Limited

Aktualna Informacja dla Wierzycieli firmy SIAC w Polsce dotycząca Zasad Układu ( Scheme of Arranagement ) dla SIAC Construction Limited Aktualna Informacja dla Wierzycieli firmy SIAC w Polsce dotycząca Zasad Układu ( Scheme of Arranagement ) dla SIAC Construction Limited Pismem z dnia 17 stycznia 2014 roku ( Pismo ) wszyscy wierzyciele

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA ZNAKU ZASTOSOWANIE

KSIĘGA ZNAKU ZASTOSOWANIE KSIĘGA ZNAKU ZASTOSOWANIE Wojewody Lubuskiego Część 2 01. TYPOGRAFIA 02. ZESTAW AKCYDENSÓW 03. TECZKA FIRMOWA 04. WIZYTÓWKI 05. PAPIER FIRMOWY 06. ZESTAW KOPERT 07. NADRUKI 01. TYPOGRAFIA Font zastosowany

Bardziej szczegółowo

Prawa rzeczowe. dr Magdalena Habdas

Prawa rzeczowe. dr Magdalena Habdas Prawa rzeczowe dr Magdalena Habdas Pojęcie rzeczy art. 45 k.c. wyłącznie przedmioty materialne na tyle wyodrębnione z przyrody, iż mogą stanowić samodzielny przedmiot obrotu Brak materialności: dobra niematerialne,

Bardziej szczegółowo

Prawo jest na naszej stronie!

Prawo jest na naszej stronie! Kodeks cywilny Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji uproszczony sposób

Bardziej szczegółowo

IPTPB3/ /12-2/IR Data Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi

IPTPB3/ /12-2/IR Data Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi Rodzaj dokumentu interpretacja indywidualna Sygnatura IPTPB3/423-254/12-2/IR Data 2012.10.02 Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi Temat Podatek dochodowy od osób prawnych --> Przedmiot i podmiot opodatkowania

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada Sygn. akt II CSK 20/10 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 23 czerwca 2010 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

system identyfikacji wizualnej

system identyfikacji wizualnej system identyfikacji wizualnej styczeń 2014 księga znaku księga znaku 2/3 geneza i opis 4/5 wersja podstawowa, wersja angielska 6/7 wersje kolorystyczne, opis kolorystyki 8/9 pole ochronne, wielkość minimalna

Bardziej szczegółowo

Wspólność majątkowa obejmuje: - majątek osobisty żony, - majątek osobisty męża, - majątek wspólny małżonków. Do majątku wspólnego małżonków należą :

Wspólność majątkowa obejmuje: - majątek osobisty żony, - majątek osobisty męża, - majątek wspólny małżonków. Do majątku wspólnego małżonków należą : Na zawarcie umowy prawnej, regulującej podział majątku, decyduje się coraz więcej osób zamierzających wstąpić w związek małżeński. Jest to intercyza czyli umowa przedmałżeńska, która musi być sporządzona

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań na egzamin licencjacki. Prawo cywilne

Zestaw pytań na egzamin licencjacki. Prawo cywilne Prawo cywilne - część ogólna Zestaw pytań na egzamin licencjacki Prawo cywilne 1. Zdolność do czynności prawnych osób fizycznych 2. Zawarcie umowy przez osobę ubezwłasnowolnioną całkowicie 3. Dokonywanie

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. Redaktorzy: Piotr Stec, Mariusz Załucki

Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. Redaktorzy: Piotr Stec, Mariusz Załucki Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. Redaktorzy:, Spis treści: Wykaz skrótów Słowo wstępne do wydania drugiego Część I. Wprowadzenie do prawa cywilnego Rozdział 1. Zagadnienia podstawowe

Bardziej szczegółowo

Temat szkolenia: Typy umów nazwanych i ich charakterystyka. Zasada swobody umów.

Temat szkolenia: Typy umów nazwanych i ich charakterystyka. Zasada swobody umów. Temat szkolenia: Typy umów nazwanych i ich charakterystyka. Zasada swobody umów. Wykładowca: dr Janusz Orłowski Projekt: Profesjonalista rozliczeń VAT jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków

Bardziej szczegółowo

Stosunki prawne. PPwG

Stosunki prawne. PPwG Stosunki prawne PPwG Stosunki prawne Stosunek prawny - stosunek społeczny uregulowany prawem Art. 353 1 Kodeksu cywilnego Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby

Bardziej szczegółowo

Umowy o generalne wykonawstwo robót budowlanych / Ewa Strzępka- Frania. Warszawa, Spis treści. Wykaz skrótów Wprowadzenie 1

Umowy o generalne wykonawstwo robót budowlanych / Ewa Strzępka- Frania. Warszawa, Spis treści. Wykaz skrótów Wprowadzenie 1 Umowy o generalne wykonawstwo robót budowlanych / Ewa Strzępka- Frania. Warszawa, 2010 Spis treści Wstęp XIII Wykaz skrótów XVII Wprowadzenie 1 Rozdział I. Pojęcie i charakter prawny umowy o generalne

Bardziej szczegółowo

Spis treściwykaz skrótów

Spis treściwykaz skrótów Spis treści Spis treściwykaz skrótów........................................................... 11 Przedmowa do wydania ósmego........................................... 13 ROZDZIAŁ I Część ogólna...............................................

Bardziej szczegółowo

www.pokonac-rynek.pl Kodeks cywilny

www.pokonac-rynek.pl Kodeks cywilny www.pokonac-rynek.pl Kodeks cywilny Opracował: Łukasz Zymiera Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.) art. 8 221, 33-43, 551 552, 554-116, 353-387, 389-390,

Bardziej szczegółowo

SPIS TRESCI ZESZYT 1

SPIS TRESCI ZESZYT 1 SPIS TRESCI ZESZYT 1 Kwestia trzecia Wprowadzenie: Stworzenie i stworzenia (Mikolaj Olszewski) 5 1. Struktura 6 2. TreSc 14 Artykul 1: Czy Bog moze stworzyc cos z niczego (Utrum Deus possit aliquid ereare

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt IV CSK 16/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 22 czerwca 2010 r. SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

FISZKA III POSZCZEGÓLNE UMOWY MAJĄTKOWE MAŁŻEŃSKIE I ICH USTALENIA

FISZKA III POSZCZEGÓLNE UMOWY MAJĄTKOWE MAŁŻEŃSKIE I ICH USTALENIA FISZKA III POSZCZEGÓLNE UMOWY MAJĄTKOWE MAŁŻEŃSKIE I ICH USTALENIA Obowiązujące zasady dotyczą wszystkich niezależnie od wybranego małżeńskiego ustroju majątkowego i niezależnie od daty zawarcia związku

Bardziej szczegółowo

prawo dotyczące osób opieka i jej funkcja curatela pozycja prawna kobiet Jakub Urbanik Katedra Prawa Rzymskiego i Antycznego WPiA UW

prawo dotyczące osób opieka i jej funkcja curatela pozycja prawna kobiet Jakub Urbanik Katedra Prawa Rzymskiego i Antycznego WPiA UW prawo dotyczące osób opieka i jej funkcja t u t e l a curatela pozycja prawna kobiet Jakub Urbanik Katedra Prawa Rzymskiego i Antycznego WPiA UW Tutela Tutela Tutela D. 26.1.1. pr. Paulus 38 ad Ed.: Tutela

Bardziej szczegółowo

NORMY PRAWA CYWILNEGO

NORMY PRAWA CYWILNEGO NORMY PRAWA CYWILNEGO Norma prawna: wypowiedz językowa-> wyznaczenie jej adresata, zakres zastosowania, zakres normowania (czyny nakazane lub zakazane) Normy postępowania są tworzone także przez uczestników

Bardziej szczegółowo

OPINIA PRAWNA. skierowane przez Zleceniodawcę w dniu 17 września 2015 r. o godzinie 12:02 w ramach abonamentu Lex Secure Twoja Opieka Prawna

OPINIA PRAWNA. skierowane przez Zleceniodawcę w dniu 17 września 2015 r. o godzinie 12:02 w ramach abonamentu Lex Secure Twoja Opieka Prawna Sopot, dnia 18 września 2015 r. Sygn.: W-0000001 OPINIA PRAWNA skierowane przez Zleceniodawcę w dniu 17 września 2015 r. o godzinie 12:02 w ramach abonamentu Lex Secure Twoja Opieka Prawna Przedmiot odpowiedzi:

Bardziej szczegółowo

UMOWA SPÓŁKI CYWILNEJ. Zawarta w... w dniu... pomiędzy:

UMOWA SPÓŁKI CYWILNEJ. Zawarta w... w dniu... pomiędzy: UMOWA SPÓŁKI CYWILNEJ Zawarta w... w dniu... pomiędzy: 1...... (imię i nazwisko, dowód osob., PESEL, NIP) 2...... (imię i nazwisko, dowód osob., PESEL, NIP) 3...... (imię i nazwisko, dowód osob., PESEL,

Bardziej szczegółowo

1.1. Pojęcie prawa cywilnego 1.2. Stosunek cywilnoprawny 1.3. Zdarzenia powodujące powstanie stosunków cywilnoprawnych

1.1. Pojęcie prawa cywilnego 1.2. Stosunek cywilnoprawny 1.3. Zdarzenia powodujące powstanie stosunków cywilnoprawnych Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. (red.), (red.) Oddawany do rąk Czytelników podręcznik stanowi syntetyczny wykład podstawowych instytucji prawa cywilnego w odniesieniu do działalności

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO SEMESTR I

PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO SEMESTR I PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO SEMESTR I 1 Pojęcie i źródła prawa cywilnego pojęcie - prawo cywilne instytucje prawa cywilnego materialnego i proceduralnego przedmiot i zakres prawa cywilnego przedmiot i zakres

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Prawa i Administracji. Prawo cywilne w obrocie gospodarczym. Rok studiów II Semestr/-y III

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Prawa i Administracji. Prawo cywilne w obrocie gospodarczym. Rok studiów II Semestr/-y III Uczelnia Wydział Kierunek studiów Poziom kształcenia Profil kształcenia Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Prawa i Administracji Kierunek prawno-biznesowy Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSA Władysław Pawlak. Protokolant Anna Banasiuk

POSTANOWIENIE. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSA Władysław Pawlak. Protokolant Anna Banasiuk Sygn. akt II CSK 182/12 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 14 listopada 2012 r. SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) SSA Władysław Pawlak Protokolant Anna

Bardziej szczegółowo

System Identyfikacji Wizualnej

System Identyfikacji Wizualnej System Identyfikacji Wizualnej 2015 Publikacja współfinansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2007-2013

Bardziej szczegółowo

ILPB4/423-406/11-3/MC Data 2012.01.27 Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu

ILPB4/423-406/11-3/MC Data 2012.01.27 Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu Rodzaj dokumentu interpretacja indywidualna Sygnatura ILPB4/423-406/11-3/MC Data 2012.01.27 Autor Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu Temat Podatek dochodowy od osób prawnych --> Przedmiot i podmiot opodatkowania

Bardziej szczegółowo

(wyciąg) Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania

(wyciąg) Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych z dnia 9 września 2000 r. (Dz.U. Nr 86, poz. 959) tekst jednolity z dnia 28 marca 2007 r. (Dz.U. Nr 68, poz. 450) (wyciąg) Art. 1. [Zakres] 1. Podatkowi podlegają:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Przedmowa do wydania siódmego... 13 ROZDZIAŁ I CZĘŚĆ OGÓLNA... 15

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Przedmowa do wydania siódmego... 13 ROZDZIAŁ I CZĘŚĆ OGÓLNA... 15 Wykaz skrótów........................................................... 11 Przedmowa do wydania siódmego......................................... 13 ROZDZIAŁ I CZĘŚĆ OGÓLNA.............................................

Bardziej szczegółowo

prawo rzeczowe własność posiadanie o c h r o n a Jakub Urbanik Katedra Prawa Rzymskiego i Antycznego WPiA UW

prawo rzeczowe własność posiadanie o c h r o n a Jakub Urbanik Katedra Prawa Rzymskiego i Antycznego WPiA UW prawo rzeczowe własność posiadanie o c h r o n a Jakub Urbanik Katedra Prawa Rzymskiego i Antycznego WPiA UW ochrona własności ochrona własności w czasach archaicznych: legis actio sacramento in rem legis

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Loska Legat w prawie rzymskim. Zeszyty Prawnicze 3/1, 69-92

Elżbieta Loska Legat w prawie rzymskim. Zeszyty Prawnicze 3/1, 69-92 Elżbieta Loska Legat w prawie rzymskim Zeszyty Prawnicze 3/1, 69-92 2003 Zeszyty Prawnicze UKSW 3.1 (2003) E l ż b i e t a L o s k a Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego LEGAT W PRAWIE RZYMSKIM Legat

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do dziesiątego wydania... V Wykaz skrótów... XIX

Spis treści. Przedmowa do dziesiątego wydania... V Wykaz skrótów... XIX Przedmowa do dziesiątego wydania... V Wykaz skrótów... XIX Wykaz literatury... XXIII Rozdział I. Wiadomości wstępne... 1 1. Źródła i miejsce prawa zobowiązań w polskim systemie prawnym... 1 I. Miejsce

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt IV CSK 481/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) SSA

Bardziej szczegółowo

Postępowanie cywilne. Prokurator. Prokurator II 2011-11-17. Podmioty na prawach strony Powództwo

Postępowanie cywilne. Prokurator. Prokurator II 2011-11-17. Podmioty na prawach strony Powództwo Postępowanie cywilne Podmioty na prawach strony Powództwo Prokurator Może wziąć udział w każdym postępowaniu (przyłączyć się) Może żądać wszczęcia postępowania Przesłanki: ochrona Praworządności Praw obywateli

Bardziej szczegółowo

D R K A T A R Z Y N A A N N A D A D A Ń S K A U N I W E R S Y T E T S Z C Z E C I Ń S K I

D R K A T A R Z Y N A A N N A D A D A Ń S K A U N I W E R S Y T E T S Z C Z E C I Ń S K I Ochrona własności D R K A T A R Z Y N A A N N A D A D A Ń S K A U N I W E R S Y T E T S Z C Z E C I Ń S K I Konstrukcja prawna ochrony własności OCHRONA WŁASNOŚCI Pomoc własna Ochrona sądowa Samoobrona

Bardziej szczegółowo

Umowa darowizny kwoty pieniężnej

Umowa darowizny kwoty pieniężnej Umowa darowizny kwoty pieniężnej Informacje ogólne Darowizna Darowizna to umowa, przez którą darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego, kosztem swego majątku. Bezpłatny

Bardziej szczegółowo

Gwarancja ubezpieczeniowa to forma usługi finansowej, którą oferują firmy ubezpieczeniowe swoim klientom.

Gwarancja ubezpieczeniowa to forma usługi finansowej, którą oferują firmy ubezpieczeniowe swoim klientom. Gwarancja ubezpieczeniowa to forma usługi finansowej, którą oferują firmy ubezpieczeniowe swoim klientom. Przypomnijmy. Gwarancje ubezpieczeniowe są produktem finansowym, którym posługują się firmy ubezpieczeniowe.

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Dnia 29 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie :

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. Dnia 29 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : Sygn. akt I CSK 355/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 marca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSN Katarzyna Tyczka-Rote

Bardziej szczegółowo

b) 15 latek umawia się z sąsiadem, że będzie wykonywał na jego rzecz usługi polegające na koszeniu i

b) 15 latek umawia się z sąsiadem, że będzie wykonywał na jego rzecz usługi polegające na koszeniu i 1. Wskaż, w której z wymienionych sytuacji zawarto ważną umowę: a) 12 latek, kupując zeszyty, zobowiązuje się wobec sprzedawcy w kiosku, że zapłaci mu, kiedy dostanie kieszonkowe b) 15 latek umawia się

Bardziej szczegółowo

OPODATKOWANIE ODSZKODOWAŃ I ODSETEK OD ODSZKODOWAŃ W POLSKIM PRAWIE PODATKOWYM. I. Opodatkowanie odszkodowań.

OPODATKOWANIE ODSZKODOWAŃ I ODSETEK OD ODSZKODOWAŃ W POLSKIM PRAWIE PODATKOWYM. I. Opodatkowanie odszkodowań. OPODATKOWANIE ODSZKODOWAŃ I ODSETEK OD ODSZKODOWAŃ W POLSKIM PRAWIE PODATKOWYM I. Opodatkowanie odszkodowań. Zgodnie z art. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ( tekst jednolity Dz. U. z 2000

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Skyline Insolvency Solutions na seminarium BCC.

Prezentacja Skyline Insolvency Solutions na seminarium BCC. Prezentacja Skyline Insolvency Solutions na seminarium BCC. Strzeżonego Pan Bóg strzeże czyli co by było gdyby W okresie normalnego prowadzenia działalności gospodarczej większość przedsiębiorców nie bierze

Bardziej szczegółowo

Kontratypy w polskim prawie karnym

Kontratypy w polskim prawie karnym Kontratypy w polskim prawie karnym Marcin Paweł Sadowski Elżbieta Maria Jamrozy 25.4.2010, Wrocław, WSOWL Wstęp Pojęcia Czyn bezprawny zachowanie polegające na działaniu sprzecznym z prawem lub niedopełnieniu

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) Protokolant Piotr Malczewski

POSTANOWIENIE. SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) Protokolant Piotr Malczewski Sygn. akt V CSK 416/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 29 maja 2015 r. SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) SSN Iwona Koper SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca) Protokolant Piotr Malczewski w

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. Uzasadnienie

ZAGADNIENIE PRAWNE. Uzasadnienie Sygn. akt III CZP 37/14 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę ewentualnie o zobowiązanie do złożenia przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego z

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Umowy regulujące przeniesienie praw VII. str. Przedmowa... V Wykaz skrótów... XVII

Spis treści. Część I. Umowy regulujące przeniesienie praw VII. str. Przedmowa... V Wykaz skrótów... XVII str. Przedmowa..................................................... V Wykaz skrótów.................................................. XVII Część I. Umowy regulujące przeniesienie praw Rozdział I. Sprzedaż.............................................

Bardziej szczegółowo

Katalog usług Urząd Skarbowy ID Kategoria usługi Nazwa usługi Słowa kluczowe

Katalog usług Urząd Skarbowy ID Kategoria usługi Nazwa usługi Słowa kluczowe Katalog usług 1 Aktualizacja, zmiana Aktualizacja danych identyfikacyjnych osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej aktualizacja zmiana dane osoba fizyczna 2 Aktualizacja, zmiana Aktualizacja

Bardziej szczegółowo

Prawne aspekty zasiedzenia nieruchomości. Odwrócona hipoteka

Prawne aspekty zasiedzenia nieruchomości. Odwrócona hipoteka Kancelaria Adwokacka Sławomir Derek Prawne aspekty zasiedzenia nieruchomości Odwrócona hipoteka Wodzisław Śląski 19 XI 2013 r. PRAWNE ASPEKTY ZASIEDZENIA NIERUCHOMOŚCI Zasiedzenie nabycie prawa własności

Bardziej szczegółowo

1. Normy prawa cywilnego bezwzględnie i względnie wiążące

1. Normy prawa cywilnego bezwzględnie i względnie wiążące I 1. Normy prawa cywilnego bezwzględnie i względnie wiążące 2.1. Własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego 2.2. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny 2.3. Odpowiedzialnosć

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział I. Wprowadzenie Rozdział II. Umowy regulujące przeniesienie praw

Spis treści Rozdział I. Wprowadzenie Rozdział II. Umowy regulujące przeniesienie praw Spis treści Przedmowa do dziesiątego wydania... VII Wykaz skrótów... XIX Wykaz literatury... XXV Rozdział I. Wprowadzenie... 1 1. Przedmiot i systematyka części szczegółowej prawa zobowiązań... 1 I. Przedmiot...

Bardziej szczegółowo

Tłumaczenia. Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego

Tłumaczenia. Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego Zeszyty Prawnicze 15.2 / 2015 Tłumaczenia MONUMENTA AERE PERENNIORA Anna Tarwacka Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego O TYM, ŻE TERMIN HUMANITAS NIE OZNACZA TEGO, CO SIĘ POWSZECHNIE SĄDZI, NATOMIAST

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 15. Wprowadzenie... 19

Spis treści. Wykaz skrótów... 15. Wprowadzenie... 19 Spis treści Wykaz skrótów... 15 Wprowadzenie... 19 Rozdział I Geneza, pojęcie, prawny reżim, rodzaje i funkcje odsetek cywilnoprawnych... 25 1. Geneza odsetek... 25 1.1. Uwagi ogólne... 25 1.2. Odsetki

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 5 marca 1999 r. I PKN 627/98. Zaprzestanie działalności gospodarczej może oznaczać rozwiązanie przez pracodawcę stosunku pracy.

Wyrok z dnia 5 marca 1999 r. I PKN 627/98. Zaprzestanie działalności gospodarczej może oznaczać rozwiązanie przez pracodawcę stosunku pracy. Wyrok z dnia 5 marca 1999 r. I PKN 627/98 Zaprzestanie działalności gospodarczej może oznaczać rozwiązanie przez pracodawcę stosunku pracy. Przewodniczący: SSN Józef Iwulski, Sędziowie SN: Maria Mańkowska,

Bardziej szczegółowo

PRAWO UPADŁOŚCIOWE I NAPRAWCZE. Dr Anna Rachwał 2012/2013

PRAWO UPADŁOŚCIOWE I NAPRAWCZE. Dr Anna Rachwał 2012/2013 PRAWO UPADŁOŚCIOWE I NAPRAWCZE Dr Anna Rachwał 2012/2013 PRAWO UPADŁOŚCIOWE I NAPRAWCZE UPADŁOŚĆ LIKWIDACYJNA 7. Sąd i uczestnicy postępowania upadłościowego: i. upadły (dłużnik) ii. Syndyk iii. Wierzyciele

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz Sygn. akt IV CK 706/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 13 maja 2005 r. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz

Bardziej szczegółowo

Damnum. Odpowiedzialność za szkodę majątkową w prawie rzymskim

Damnum. Odpowiedzialność za szkodę majątkową w prawie rzymskim Damnum Odpowiedzialność za szkodę majątkową w prawie rzymskim Lex Duodecim Tabularum szczegółowe rozwiązania Membrum ruptum: talion os fractum : 300/150 asów malum carmen : kara śmierci Pauperies/noxa

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sygn. akt I UK 205/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 20 sierpnia 2014 r. SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca)

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA ADAPTACYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW OPTYMALIZACJA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ w ramach projektu: DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE

KONFERENCJA ADAPTACYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW OPTYMALIZACJA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ w ramach projektu: DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE KONFERENCJA ADAPTACYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW OPTYMALIZACJA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ w ramach projektu: DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE LUBLIN, 18.02.2015 R. AUTORZY: IWONA WOLIŃSKA MAGDALENA BRYGOŁA Człowiek

Bardziej szczegółowo

Kupujący oznacza osobę lub firmę lub spółkę składającą zamówienie na dany towar.

Kupujący oznacza osobę lub firmę lub spółkę składającą zamówienie na dany towar. REGUŁY I WARUNKI SPRZEDAŻY 1. Pojęcia Sprzedający Financiera Maderera, S.A. Kupujący oznacza osobę lub firmę lub spółkę składającą zamówienie na dany towar. Kontrakt oznacza zamówienie wysłane przez kupującego

Bardziej szczegółowo

Czynności prawne. Zagadnienia wstępne. mgr Małgorzata Dziwoki

Czynności prawne. Zagadnienia wstępne. mgr Małgorzata Dziwoki Czynności prawne. Zagadnienia wstępne mgr Małgorzata Dziwoki Zdarzenie cywilnoprawne Fakty (okoliczności), z którymi hipotezy norm wiążą określone w dyspozycjach norm konsekwencje cywilnoprawne. Skutki

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne. Prawo sąsiedzkie. Immisje Wykonywanie własności nieruchomości II Nabycie i utrata własności

Prawo cywilne. Prawo sąsiedzkie. Immisje Wykonywanie własności nieruchomości II Nabycie i utrata własności Prawo cywilne Wykonywanie własności nieruchomości II Nabycie i utrata własności Prawo sąsiedzkie Ograniczenia wykonywania prawa własności nieruchomości W stosunkach sąsiedzkich Regulują konflikty interesów

Bardziej szczegółowo

PISEMNA INTERPRETACJA INDYWIDUALNA PRZEPISÓW PRAWA PODATKOWEGO

PISEMNA INTERPRETACJA INDYWIDUALNA PRZEPISÓW PRAWA PODATKOWEGO Leżajsk, 2015-02-17 Fn.310/1/2015 37-300 Leżajsk Reprezentowany przez: Adres do doręczeń: 00-078 Warszawa PISEMNA INTERPRETACJA INDYWIDUALNA PRZEPISÓW PRAWA PODATKOWEGO Burmistrz Leżajska, działając na

Bardziej szczegółowo

Tekst do rachunkowości. Słowa kluczowe: korekta VAT, ulga na złe długi,

Tekst do rachunkowości. Słowa kluczowe: korekta VAT, ulga na złe długi, Tekst do rachunkowości Słowa kluczowe: korekta VAT, ulga na złe długi, Ewidencja korekty VAT w ramach ulgi na złe długi w księgach wierzyciela i dłużnika W obecnych czasach długi stają się problemem wielu

Bardziej szczegółowo