I. Pojęcie zobowiązania i charakterystyka praw skutecznych inter partes. Stosunek obligacyjny.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "I. Pojęcie zobowiązania i charakterystyka praw skutecznych inter partes. Stosunek obligacyjny."

Transkrypt

1 I. Pojęcie zobowiązania i charakterystyka praw skutecznych inter partes. Stosunek obligacyjny. Prawo zobowiązań uregulowane zostało w księdze III kodeksu cywilnego (dalej: k.c.), która obejmuje przepisy ogólne, wspólne dla wszystkich zobowiązań oraz część szczególną, gdzie uregulowane zostały poszczególne typy stosunków zobowiązaniowych. Istotę zobowiązania oddaje art kodeksu cywilnego słowami: zobowiązanie (łacińskie: obligatio, stąd prawo zobowiązań określa się także jako prawo obligacyjne) polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Niżej omówione zostaną kolejno elementy stosunku zobowiązaniowego, tj. podmioty, wzajemnie ze sobą skorelowane uprawnienia i obowiązki stron, czyli treść stosunku obligacyjnego oraz jego przedmiot. Zobowiązanie jest stosunkiem prawnym, którego stronami są wierzyciel jako uprawniony oraz dłużnik jako zobowiązany. Strony stosunku zobowiązaniowego, czyli wierzyciel i dłużnik, są zawsze oznaczone, (zindywidualizowane) już w chwili jego powstania. Wynika z tego, że stosunek zobowiązaniowy należy do kategorii stosunków prawnych dwustronnie zindywidualizowanych, tj. wiążących określony podmiot z innym, także z góry określonym podmiotem. Dla przypomnienia, stosunki cywilnoprawne dzieli się ze względu na sposób wyznaczenia kręgu ich podmiotów na stosunki dwustronnie zindywidualizowane i jednostronnie zindywidualizowane. Pierwsze to te, które powstają między dwoma lub więcej ale określonymi z góry podmiotami (oznacza to, że z prawem oznaczonej osoby lub osób sprzężony jest obowiązek innej oznaczonej osoby lub osób). Stosunki jednostronnie zindywidualizowane z kolei to takie, które łączą określony podmiot (lub podmioty) z nieoznaczonym kręgiem osób, gdy z prawem tego pierwszego podmiotu sprzężony jest powszechny obowiązek nieprzeszkadzania w wykonywaniu prawa (np. takim stosunkiem cywilnoprawnym jest własność) 1. Wypada zaznaczyć, że zasada oznaczenia wierzyciela i dłużnika od momentu powstania zobowiązania doznaje pewnych ograniczeń. Zdarza się bowiem, iż jedna ze stron stosunku zobowiązaniowego w chwili jego powstania nie jest oznaczona. Nawet jednak w takich wypadkach musi ona być oznaczalna, gdyż późniejsza indywidualizacja strony nieoznaczonej w chwili powstania zobowiązania jest niezbędna do realizacji uprawnień i obowiązków. Przykład zobowiązania, w którym wierzyciel jest nieoznaczony w chwili powstania stosunku obligacyjnego to przyrzeczenie publiczne art. 919 k.c. Por. A. Wolter, J. Ignatowicz, K. Stefaniuk Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, s. 35, Warszawa 2003 r.

2 Ze wskazaną cechą, tj. dwustronnym zindywidualizowaniem stron stosunku obligacyjnego, wiąże się inna, mianowicie względny charakter praw obligacyjnych. Prawa względne tym się charakteryzują, że są skuteczne wyłącznie przeciwko oznaczonej osobie lub oznaczonym osobom (inaczej mówi się, że są skuteczne inter partes, tj. wyłącznie między stronami danego stosunku prawnego). Korelatem uprawnienia jednej strony jest tutaj obowiązek wyłącznie oznaczonych osób pewnego zachowania, które może polegać na działaniu lub zaniechaniu. W najprostszym przypadku w stosunku obligacyjnym występuje jeden wierzyciel i jeden dłużnik. Ale w praktyce nierzadko spotyka się bardziej złożone podmiotowo zobowiązania, gdy po jednej lub obu stronach występuje więcej niż jeden podmiot. Sytuację taką określa się mianem wielości wierzycieli lub dłużników. W ramach tej problematyki mieszczą się regulowane przez kodeks cywilny konstrukcje zobowiązań solidarnych oraz zobowiązań podzielnych i niepodzielnych. Konstrukcja solidarności występuje w dwóch odmianach - jako solidarność wierzycieli (tzw. solidarność bierna) oraz solidarność dłużników (tzw. solidarność czynna). Zgodnie z art k.c. kilku wierzycieli może być uprawnionych w ten sposób, że dłużnik może spełnić całe świadczenie do rąk jednego z nich a przez zaspokojenie któregokolwiek z wierzycieli dług wygasa względem wszystkich (solidarność wierzycieli). Istotę solidarności dłużników oddaje przepis art k.c. Stosownie do tej regulacji kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Z kolei kategoria zobowiązań podzielnych o tyle wiąże się z problematyką wielości wierzycieli lub dłużników, że w przypadku gdy świadczenie jest podzielne a po stronie wierzycieli lub dłużników występuje więcej niż jeden podmiot, zarówno wierzytelność, jak i dług dzielą się na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest wierzycieli lub dłużników (art k.c.). Uzupełnieniem powołanej regulacji jest definicja świadczenia podzielnego. Otóż, świadczenie jest podzielne jeżeli może być spełnione częściowo bez istotnej zmiany przedmiotu lub wartości (art k.c.). Jeżeli świadczenie jest niepodzielne, tj. nie może być spełnione częściowo bez istotnej zmiany przedmiotu lub wartości, inaczej uregulowany został przypadek, gdy kilka podmiotów występuje po stronie dłużnika a inaczej, gdy po stronie wierzyciela.

3 Według art k.c. dłużnicy zobowiązani do świadczenia niepodzielnego są odpowiedzialni za jego spełnienia jak dłużnicy solidarni. Natomiast gdy jest kilku wierzycieli uprawnionych do świadczenia niepodzielnego, każdy z nich może żądać spełnienia całości świadczenia. Jednakże w razie sprzeciwu choćby jednego wierzyciela, dłużnik jest obowiązany świadczyć wszystkim wierzycielom łącznie albo złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego (art. 381 k.c.). Treścią stosunku obligacyjnego, podobnie jak każdego innego stosunku prawnego, są uprawnienia, w tym wypadku stanowiące wierzytelność oraz obowiązki zwane długiem, wzajemnie ze sobą powiązane. Przysługujące wierzycielowi prawo podmiotowe to właśnie wierzytelność. Wierzytelność i dług są koniecznymi elementami każdego stosunku obligacyjnego. Przedmiotem stosunku obligacyjnego jest świadczenie, które polega na stosownym do treści zobowiązania zachowaniu się dłużnika. Zgodnie z art k.c. świadczenie może przybrać postać działania lub zaniechania. Niezależnie od tego świadczenie podlega dalszym podziałom, przeprowadzanym ze względu na różne kryteria. I tak kolejno omówione zostaną: 1. świadczenia jednorazowe, ciągłe i okresowe 2. świadczenia podzielne i niepodzielne 3. świadczenia oznaczone co do tożsamości i oznaczone co do gatunku 4. świadczenia pieniężne. ad 1) świadczenie jednorazowe to takie, których spełnienie wymaga dopełnienia przez dłużnika zachowania wyczerpująco określonego co do rozmiaru i treści bez powiązania z czynnikiem czasu, np. świadczenie sprzedającego polegające na wydaniu rzeczy sprzedanej; co ważne świadczenia jednorazowego nie należy utożsamiać z pojedynczym zachowaniem dłużnika, gdyż równie dobrze może się ono składać z szeregu czynności i trwać przez dłuższy czas, z tym że upływ czasu nie ma tu wpływu na rozmiar świadczenia, np. świadczenie wykonawcy w umowie o roboty budowlane; świadczenia ciągłe charakteryzują się tym, że zachowanie będące treścią świadczenia musi trwać przez czas istnienia stosunku prawnego, z którego wynika obowiązek świadczenia, przy czym nie jest możliwe wyodrębnienie poszczególnych zachowań, które mogłyby być traktowane jak świadczenia samoistne lub części świadczenia, np. świadczenie wynajmującego w umowie najmu polegające na zapewnieniu najemcy możliwości korzystania z najętej rzeczy przez czas trwania najmu; świadczenia okresowe polegają na tym, że dłużnik ma obowiązek podejmowania wskazanego zachowania regularnie, w z góry określonych odstępach czasu, przez cały czas trwania stosunku prawnego, z którego wynika obowiązek świadczenia, z tym, że owe regularne zachowania nie składają się na z góry określoną co do wielkości całość, np.

4 obowiązek dzierżawcy płacenia czynszu dzierżawnego w okresie związania stron umową dzierżawy; ad 2) jak to zostało wyżej powiedziane - świadczenia podzielne to takie, które mogą być spełniane częściami bez istotnej zmiany przedmiotu lub wartości, np. polegające na obowiązku zapłaty określonej kwoty pieniężnej; świadczenia niepodzielne nie mogą być spełniane częściami bez istotnej zmiany przedmiotu lub wartości, np. polegające na obowiązku wydania rzeczy oznaczonej co do tożsamości; ad 3) mówiąc o świadczeniach oznaczonych co do gatunku i oznaczonych co do tożsamości używamy skrótu myślowego, bowiem zgodnie z tym co zostało powiedziane świadczenie jest zachowaniem; oznaczone do co gatunku lub co do tożsamości mogą być natomiast istniejące poza człowiekiem obiekty, do których to zachowanie się odnosi; prawidłowo więc powinniśmy mówić o świadczeniach, których przedmiotem są rzeczy oznaczone co do gatunku i świadczeniach, których przedmiotem są rzeczy oznaczone co do tożsamości; rzeczami oznaczonymi co do gatunku są przedmioty określone według ich cech rodzajowych, właściwych dla większego zbioru 2 ; rzeczy oznaczone co do gatunku są zastępowalne, tj. mogą być zastąpione przez inne należące do tego samego gatunku; rzeczy oznaczone co do tożsamości określone są według cech indywidualnych, właściwych tylko dla jednego przedmiotu; w przeciwieństwie do rzeczy oznaczonych co do gatunku nie są one zastępowalne; istotne jest, że o tym czy rzecz jest oznaczona co do gatunku czy co do tożsamości decyduje wola stron danego stosunku prawnego, np. jeżeli w umowie zlecającej biuru pośrednictwa w obrocie nieruchomościami nabycie dla klienta nieruchomości, oznaczono tę nieruchomość jako lokal mieszkalny w dzielnicy Śródmieście w Warszawie, mamy do czynienia z rzeczą oznaczoną co do gatunku i w rezultacie biuro pośrednictwa spełni świadczenie zgodnie z treścią swojego zobowiązania jeżeli nabędzie jakikolwiek lokal mieszkalny położony na terenie dzielnicy Śródmieście m. st. Warszawy; gdyby jednak w podanym przykładzie umowa dotyczyła lokalu mieszkalnego położonego w dzielnicy Śródmieście m. st. Warszawy, przy ul. Hożej 27/30, świadczenie biura nieruchomości miałoby za przedmiot rzecz oznaczoną co do tożsamości i aby prawidłowo wykonać to świadczenie obowiązane byłoby nabyć wyłącznie oznaczony lokal; ad 4) świadczenia pieniężne to takie, których istotą jest transfer określonej wartości dającej się wyrazić w sumie pieniężnej z majątku dłużnika do majątku wierzyciela; świadczenie pieniężne może mieć charakter świadczenia podstawowego, tj. zgodnego z treścią łączącego strony stosunku prawnego (zobowiązania pieniężne) albo może mieć charakter zastępczy (zobowiązania niepieniężne) - gdy transfer określonej 2 Por. E. Skowrońska Bocian w K. Pietrzykowski Komentarz do kodeksu cywilnego, art. 45, nb 8; Warszawa 2004

5 kwoty pieniężnej z majątku dłużnika do majątku dłużnika następuje w miejsce innego świadczenia, np. zapłata odszkodowania w pieniądzu gdy naprawienie szkody przez przywrócenie stanu poprzedniego nie jest możliwe; jeżeli przedmiotem zobowiązania od chwili jego powstania jest suma pieniężna (tzn. gdy chodzi o zobowiązanie pieniężne), spełnienie świadczenia następuje przez zapłatę sumy nominalnej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (tzw. zasada nominalizmu - art k.c.); oznacza to, że co do zasady, wykonanie zobowiązania pieniężnego następuje przez zapłatę tej samej nominalnie kwoty na jaką opiewał dług w chwili powstania zobowiązania; tytułem wyjątku od zasady nominalizmu, wychodząc naprzeciw potrzebom obrotu wynikającym ze zmiany wartości pieniądza w czasie, k.c. dopuszcza waloryzację świadczenia pieniężnego; wyróżnia się waloryzację umowną i waloryzację sądową; pierwsza polega na tym, że same strony w łączącej je umowie, licząc się z możliwością zmiany wartości pieniądza, określają wartość świadczenia pieniężnego według innego niż pieniądz miernika wartości, np. wartość udzielonej pożyczki określona zostaje jako równowartość w złotych 100 kwintali pszenicy; waloryzacja sądowa, zgodnie z art k.c., wymaga interwencji w łączący strony stosunek prawny podmiotu trzeciego, tj. sądu; w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, sąd może, po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego. Uwaga: należy zapoznać się z przepisami kodeksu cywilnego art II. Zobowiązania wynikające z umowy, bezpodstawnego wzbogacenia oraz czynu niedozwolonego. Źródłami zobowiązań są zdarzenia prawne, których zaistnienie pociąga za sobą skutek w postaci powstania stosunku zobowiązaniowego między określonymi podmiotami. Tradycyjnie wśród źródeł zobowiązań wymienia się: czynności prawne, bezpodstawne wzbogacenie oraz czyny niedozwolone. 1. Umowy Pośród czynności prawnych najważniejszym źródłem zobowiązań są umowy. Zasadą prawa cywilnego rządzącą zobowiązaniami umownymi jest zasada swobody umów, która oznacza, że strony mogą dowolnie ukształtować treść łączącego je stosunku prawnego, o ile tylko nie narusza to bezwzględnie obowiązujących przepisów. Tryby zawarcia umowy uregulowane zostały w księdze I kodeksu cywilnego i były przedmiotem wykładu z części ogólnej. Dla przypomnienia są to: tryb ofertowy, aukcja, przetarg i negocjacje W każdym przypadku zawarcie umowy wymaga konsensusu obu stron.

6 Przepisy ogólne dotyczące zobowiązań umownych zawarte w księdze III kodeksu cywilnego (art k.c.) regulują m.in.: problematykę posługiwania się w obrocie prawnym wzorcami umownymi i ochronę konsumenta w tym zakresie, instytucję umowy przedwstępnej, umowę o świadczenie przez osobę trzecią i na rzecz osoby trzeciej oraz dodatkowe zastrzeżenia umowne, tj. zadatek, umowne prawo odstąpienia i odstępne. Spośród nich omówione zostaną dodatkowe zastrzeżenia umowne, które mają walor uniwersalny, znajdując zastosowanie w wielu umowach. Zadatek dany przy zawarciu umowy, stosownie do treści art. 394 k.c., ma takie znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga może bez wyznaczania dodatkowego terminu od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zatrzymać, jeżeli natomiast sama dała zadatek, może domagać się od drugiej strony sumy dwukrotnie wyższej. W razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała. Jeżeli zaliczenie nie jest możliwe, zadatek podlega zwrotowi. Zaznaczyć trzeba, że wskazane konsekwencje wprowadzenia do umowy zadatku znajdą zastosowanie tylko wtedy, gdy strony same nie określą ich w inny sposób. Przepisy dotyczące zadatku mają bowiem charakter względnie obowiązujący, przyznając pierwszeństwo woli stron konkretnego stosunku prawnego. Umowne prawo dostąpienia (art. 395 k.c.) jest dodatkowym zastrzeżeniem umownym, którego treścią jest uprawnienie jednej lub obu stron (w zależności od tego czy zastrzeżone zostało na rzecz jednej czy obu stron umowy) do odstąpienia od umowy w ciągu oznaczonego terminu. W razie skorzystania z prawa odstąpienia umowę uważa się za niezawartą. W konsekwencji to co strony już świadczyły podlega zwrotowi w stanie niezmienionym (chyba, że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu). Wykonanie prawa odstąpienia wymaga złożenia drugiej stronie odpowiedniego oświadczenia. Zgodnie z art. 396 k.c. jeżeli zastrzeżone zostało, że jednej lub obu stronom wolno odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy (odstępne), oświadczenie o odstąpieniu jest skuteczne tylko wtedy, gdy zostało złożone jednocześnie z zapłatą odstępnego. 2. Bezpodstawne wzbogacenie O bezpodstawnym wzbogaceniu można mówić w przypadku, gdy ktoś uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby i owo przysporzenie nie miało podstawy prawnej (art. 405 k.c.). Z takiego zdarzenia postaje zobowiązanie wzbogaconego do zwrotu uzyskanej korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, zwrotu jej wartości. Stronami stosunku obligacyjnego powstałego z bezpodstawnego wzbogacenia są ten kto uzyskał korzyść jako dłużnik oraz ten, z czyjego majątku nastąpiło wzbogacenie,

7 który jest wierzycielem. Treścią relacji prawnej jest tutaj obowiązek jednej strony zwrotu uzyskanej korzyści i odpowiadające mu uprawnienie drugiej strony do domagania się zwrotu. Obowiązek zwrotu korzyści obejmuje nie tylko korzyść bezpośrednio uzyskaną, lecz także wszystko co w razie jej zbycia, utraty lub uszkodzenia zostało uzyskane w zamian korzyści albo jako naprawienie szkody. Co więcej, obowiązek zwrotu przechodzi na dalszą osobę, jeżeli ten kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść rozporządził nią bezpłatnie na rzecz osoby trzeciej. Wygaśnięcie obowiązku zwrotu korzyści dopuszcza kodeks tylko w przypadku, gdy ten kto korzyść uzyskał, zużył ją lub utracił w taki sposób, że nie jest już wzbogacony. Z tym dalszym zastrzeżeniem, że nie dotyczy to przypadku gdy wyzbywając się korzyści lub zużywając ją powinien był liczyć się z obowiązkiem zwrotu. Szczególnym przypadkiem bezpodstawnego wzbogacenia jest nienależne świadczenie. Zgodnie z art k.c. świadczenie jest nienależne jeżeli ten kto świadczył, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Tytułem wyjątku kodeks wyklucza obowiązek zwrotu świadczenia nienależnego w przypadkach enumeratywnie wskazanych w art I tak obowiązek zwrotu świadczenia nienależnego nie powstaje jeżeli: a. spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej, b. spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego, c. świadczenie zostało spełnione w celu zadośćuczynienia przedawnionemu roszczeniu, d. świadczenie zostało spełnione zanim wierzytelność stała się wymagalna. 3. Czyny niedozwolone Kolejnym źródłem powstania zobowiązań są czyny niedozwolone, zw. także deliktami. Podstawową regulację z zakresu zobowiązań zawiera art. 415 k.c., który brzmi kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Zdarzeniem powodującym powstanie zobowiązania jest tu wyrządzenie szkody. To zdarzenie rodzi więź obligacyjną (obligacyjny stosunek prawny), której podmiotami są ten kto szkodę wyrządził jako dłużnik oraz ten komu została wyrządzona szkoda jako wierzyciel. Treścią stosunku jest obowiązek naprawiania szkody i odpowiadające mu uprawnienie wierzyciela do domagania się jej naprawienia.

8 Aby powstała odpowiedzialność deliktowa konieczne jest łączne zajście następujących przesłanek: 1. popełnienie czynu niedozwolonego, 2. zaistnienie szkody 3. związek przyczynowy między szkodą a czynem niedozwolonym oraz 4. wina Zasadą jest, że działanie z którego wynikła szkoda musi być zawinione. Stąd wina wymieniona została jako przesłanka odpowiedzialności deliktowej. Mówi się, że odpowiedzialność deliktowa oparta jest na zasadzie winy. Pamiętać należy jednak, że kodeks przewiduje wyjątki od tej zasady niekiedy odpowiedzialność deliktowa opiera się na zasadzie ryzyka lub słuszności. W tych przypadkach odpowiedzialność za szkodę powstanie nawet gdy zachowanie wyrządzającego szkodę było niezawinione. Zgodnie z art. 422 k.c. za szkodę odpowiada nie tylko ten kto ją bezpośrednio wyrządził, ale także ten, kto inną osobę do wyrządzenia szkody nakłonił albo był jej pomocny, jak również ten, kto świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody. Wyrządzenie szkody powoduje powstanie obowiązku jej naprawienia po stronie sprawcy (bądź innej osoby ponoszącej za szkodę odpowiedzialność), a z drugiej strony rodzi dla poszkodowanego roszczenia, które w zależności od charakteru szkody będą się sprowadzały do żądania: 1. przywrócenia stanu poprzedniego (sprzed powstania szkody), 2. odszkodowania (czyli zapłaty równowartości szkody w pieniądzu), 3. zadośćuczynienia (w przypadku gdy szkoda dotyczy dóbr osobistych poszkodowanego, np. zdrowia) Uwaga: należy zapoznać się z przepisami kodeksu cywilnego art

Prof. WSAP dr Jacek Krauss. Egzamin 2017 rok

Prof. WSAP dr Jacek Krauss. Egzamin 2017 rok Wykaz zagadnień egzaminacyjnych - prawo cywilne Prof. WSAP dr Jacek Krauss Egzamin 2017 rok I. Zagadnienia wstępne. Pojęcie prawa cywilnego. Metoda regulacji II. III. IV. Podział prawa cywilnego. Powszechne

Bardziej szczegółowo

Prof. WSAP dr Jacek Krauss. Egzamin 2016 r./2017

Prof. WSAP dr Jacek Krauss. Egzamin 2016 r./2017 Wykaz zagadnień egzaminacyjnych - prawo cywilne Prof. WSAP dr Jacek Krauss Egzamin 2016 r./2017 I. Zagadnienia wstępne. Pojęcie prawa cywilnego. Metoda regulacji II. Podział prawa cywilnego 1 Powszechne

Bardziej szczegółowo

Skrypty Becka. Hanna Witczak Agnieszka Kawałko. Zobowiązania. 5. wydanie

Skrypty Becka. Hanna Witczak Agnieszka Kawałko. Zobowiązania. 5. wydanie Skrypty Becka Hanna Witczak Agnieszka Kawałko Zobowiązania 5. wydanie SKRYPTY BECKA Zobowiązania W sprzedaży: A. Olejniczak, Z. Radwański ZOBOWIĄZANIA CZĘŚĆ OGÓLNA, wyd. 11 Podręczniki Prawnicze Z. Radwański,

Bardziej szczegółowo

PRAWO HANDLOWE. Mateusz Kabut Katedra Prawnych Problemów Administracji i Zarządzania

PRAWO HANDLOWE. Mateusz Kabut Katedra Prawnych Problemów Administracji i Zarządzania PRAWO HANDLOWE Mateusz Kabut Katedra Prawnych Problemów Administracji i Zarządzania Powtórka z poprzednich zajęć Forma pisemna przewidziana dla celów dowodowych a forma pisemna pod rygorem nieważności

Bardziej szczegółowo

Temat szkolenia: Zasady wykonania zobowiązań. Skutki niewykonania umowy i odpowiedzialność

Temat szkolenia: Zasady wykonania zobowiązań. Skutki niewykonania umowy i odpowiedzialność Temat szkolenia: Zasady wykonania zobowiązań. Skutki niewykonania umowy i odpowiedzialność Wykładowca: dr Janusz Orłowski Źródła zobowiązań Stosunki zobowiązaniowe w prawie cywilnym mogą powstać na podstawie:

Bardziej szczegółowo

5) Przelew wierzytelności :

5) Przelew wierzytelności : 1) Niespełnienie świadczenia w terminie : A: Zawsze powoduje popadnięcie dłużnika w zwłokę B: Uprawnia wierzyciela do żądania odsetek za opóźnienie bez względu na rodzaj niespełnionego świadczenia ; C:

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność umowna. obowiązek wykonania zobowiązania odpowiedzialność odszkodowawcza odsetki dodatkowe postanowienia umowy

Odpowiedzialność umowna. obowiązek wykonania zobowiązania odpowiedzialność odszkodowawcza odsetki dodatkowe postanowienia umowy Prawo umów 1 Odpowiedzialność umowna obowiązek wykonania zobowiązania odpowiedzialność odszkodowawcza odsetki dodatkowe postanowienia umowy 2 Kontraktowa odpowiedzialność odszkodowawcza Art. 471 Dłużnik

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Przedmowa... Wykaz skrótów... str. V XV Rozdział I. Wprowadzenie do części ogólnej zobowiązań... 1 1. Zobowiązanie: pojęcie i konstrukcje... 4 I. Charakterystyka ogólna relacji: zobowiązanie i prawo zobowiązań...

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wstęp... Wykaz skrótów... Kodeks cywilny... 1 Księga trzecia. Zobowiązania... 3

SPIS TREŚCI. Wstęp... Wykaz skrótów... Kodeks cywilny... 1 Księga trzecia. Zobowiązania... 3 SPIS TREŚCI Wstęp... Wykaz skrótów... VII XVII Kodeks cywilny... 1 Księga trzecia. Zobowiązania... 3 Tytuł I. Przepisy ogólne... 5 Art. 353. [Pojęcie]... 5 Art. 353 1. [Granice swobody umów]... 34 Art.

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne - zobowiązania. Naprawienie szkody. Funkcje odpowiedzialności

Prawo cywilne - zobowiązania. Naprawienie szkody. Funkcje odpowiedzialności Prawo cywilne - zobowiązania Świadczenie odszkodowawcze Zobowiązania przemienne Wielość wierzycieli i dłużników Naprawienie szkody Szczególny rodzaj świadczenia Uszczerbek Majątkowy (szkoda) Niemajątkowy

Bardziej szczegółowo

dr Cezary Woźniak Wydział Administracji i Nauk Społecznych Politechnika Warszawska

dr Cezary Woźniak Wydział Administracji i Nauk Społecznych Politechnika Warszawska dr Cezary Woźniak Wydział Administracji i Nauk Społecznych Politechnika Warszawska Zobowiązaniem jest stosunek prawny, w którym jedna ze stron, zwana wierzycielem, ma prawo żądać od drugiej określonego

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Prawa i Administracji. Prawo cywilne w obrocie gospodarczym. Rok studiów II Semestr/-y III

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Prawa i Administracji. Prawo cywilne w obrocie gospodarczym. Rok studiów II Semestr/-y III Uczelnia Wydział Kierunek studiów Poziom kształcenia Profil kształcenia Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Prawa i Administracji Kierunek prawno-biznesowy Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do dziesiątego wydania... V Wykaz skrótów... XIX

Spis treści. Przedmowa do dziesiątego wydania... V Wykaz skrótów... XIX Przedmowa do dziesiątego wydania... V Wykaz skrótów... XIX Wykaz literatury... XXIII Rozdział I. Wiadomości wstępne... 1 1. Źródła i miejsce prawa zobowiązań w polskim systemie prawnym... 1 I. Miejsce

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa do dwunastego wydania... V Wykaz skrótów... XIX

Spis treści. Przedmowa do dwunastego wydania... V Wykaz skrótów... XIX Przedmowa do dwunastego wydania... V Wykaz skrótów... XIX Wykaz literatury... XXIII Rozdział I. Wiadomości wstępne... 1 1. Źródła i miejsce prawa zobowiązań w polskim systemie prawnym... 1 I. Miejsce i

Bardziej szczegółowo

II.OTOCZENIE PRAWNE ZARZĄDZANIA NIERUCHOMOŚCIAMI 1. PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO 1.7. WYBRANE ELEMENTY PRAWA ZOBOWIĄZANIOWE

II.OTOCZENIE PRAWNE ZARZĄDZANIA NIERUCHOMOŚCIAMI 1. PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO 1.7. WYBRANE ELEMENTY PRAWA ZOBOWIĄZANIOWE 1 II.OTOCZENIE PRAWNE ZARZĄDZANIA NIERUCHOMOŚCIAMI 1. PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO 1.7. WYBRANE ELEMENTY PRAWA ZOBOWIĄZANIOWE POJĘCIE I PRZEDMIOT REGULACJI PRAWA ZOBOWIĄZAŃ Prawo zobowiązań jest działem prawa

Bardziej szczegółowo

ZOBOWIĄZANIA - CZĘŚĆ OGÓLNA

ZOBOWIĄZANIA - CZĘŚĆ OGÓLNA ZOBOWIĄZANIA - CZĘŚĆ OGÓLNA Rozdział I. Wiadomości wstępne ő 1. Źródła i miejsce prawa zobowiązań w polskim systemie prawnym I. Miejsce i funkcja prawa zobowiązań w systemie prawnym 1. Dział prawa cywilnego

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO SEMESTR I

PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO SEMESTR I PODSTAWY PRAWA CYWILNEGO SEMESTR I 1 Pojęcie i źródła prawa cywilnego pojęcie - prawo cywilne instytucje prawa cywilnego materialnego i proceduralnego przedmiot i zakres prawa cywilnego przedmiot i zakres

Bardziej szczegółowo

Pytania z prawa zobowiązań II St. Stacj. (egzamin M.Jagielska/W. Popiołek) Odpowiedzialność za osoby trzecie w reżimie odpowiedzialności kontraktowej

Pytania z prawa zobowiązań II St. Stacj. (egzamin M.Jagielska/W. Popiołek) Odpowiedzialność za osoby trzecie w reżimie odpowiedzialności kontraktowej Pytania z prawa zobowiązań II St. Stacj. (egzamin M.Jagielska/W. Popiołek) I. Istota zobowiązania Rodzaje wzorców umownych i kontrola ich treści Sprzedaż II. Źródła prawa zobowiązań Odpowiedzialność za

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Zagadnienie 1. Uwagi ogólne... 81

Spis treści. Zagadnienie 1. Uwagi ogólne... 81 Wstęp... Wykaz skrótów... DZIAŁ I. PRAWO CYWILNE część ogólna... 1 Rozdział 1. Ogólna charakterystyka prawa cywilnego... 1 Zagadnienie 1. Pojęcie i zakres prawa cywilnego... 1 Zagadnienie 2. Źródła prawa

Bardziej szczegółowo

1. Subsydiarna odpowiedzialność wspólników spółki osobowej powstaje: a. Gdy jest ona niewypłacalna, b. Gdy egzekucja przeciwko niej jest

1. Subsydiarna odpowiedzialność wspólników spółki osobowej powstaje: a. Gdy jest ona niewypłacalna, b. Gdy egzekucja przeciwko niej jest 1. Subsydiarna odpowiedzialność wspólników spółki osobowej powstaje: a. Gdy jest ona niewypłacalna, b. Gdy egzekucja przeciwko niej jest bezskuteczna, c. Równolegle z odpowiedzialnością spółki osobowej

Bardziej szczegółowo

3. Pozostałe przesłanki silniejszego skutku umowy przedwstępnej A. Ogólna charakterstyka przesłanek B. Zgoda osoby trzeciej, zgoda organu

3. Pozostałe przesłanki silniejszego skutku umowy przedwstępnej A. Ogólna charakterstyka przesłanek B. Zgoda osoby trzeciej, zgoda organu Wprowadzenie... Wykaz skrótów... Bibliografia... Orzecznictwo... XIII XVII XXI XXXIII Rozdział I. Roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej... 1 1. Przedmiot roszczenia... 1 2. Charakter prawny roszczenia...

Bardziej szczegółowo

dr Hubert Wiśniewski 1

dr Hubert Wiśniewski 1 dr Hubert Wiśniewski 1 Agenda: 1. Ogólna charakterystyka umowy ubezpieczenia. 2. Przedmiot ubezpieczenia i świadczenia. 3. Zawarcie umowy ubezpieczenia. 4. Obowiązki ubezpieczającego i ubezpieczonego.

Bardziej szczegółowo

Zobowiązania. Ogólnie 2014-03-02. Zobowiązania rezultatu i starannego działania. Świadczenie

Zobowiązania. Ogólnie 2014-03-02. Zobowiązania rezultatu i starannego działania. Świadczenie Zobowiązania Świadczenie Ogólnie Zachowanie dłużnika zgodne z treścią zobowiązania. Może polegać na: Działaniu Zaniechaniu Gotowości do świadczenia Dawny podział: dare, facere, non facere, pati Zobowiązania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów. Wykaz literatury. Przedmowa. CZĘŚĆ I. Zobowiązania - część ogólna

Spis treści. Wykaz skrótów. Wykaz literatury. Przedmowa. CZĘŚĆ I. Zobowiązania - część ogólna Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa CZĘŚĆ I. Zobowiązania - część ogólna Rozdział I. Elementy zobowiązaniowego stosunku prawnego 1. Pojęcie i powstanie zobowiązania I. Pojęcie zobowiązania

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. Redaktorzy: Piotr Stec, Mariusz Załucki

Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. Redaktorzy: Piotr Stec, Mariusz Załucki Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. Redaktorzy:, Spis treści: Wykaz skrótów Słowo wstępne do wydania drugiego Część I. Wprowadzenie do prawa cywilnego Rozdział 1. Zagadnienia podstawowe

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność cywilna za naruszenie ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO ) Roman Bieda

Odpowiedzialność cywilna za naruszenie ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO ) Roman Bieda Odpowiedzialność cywilna za naruszenie ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO ) Roman Bieda ODPOWIEDZIALNOŚĆ CYWILNA Art. 79 RODO 1. Bez uszczerbku dla dostępnych administracyjnych lub pozasądowych

Bardziej szczegółowo

Tytuł III. OGÓLNE PRZEPISY O ZOBOWIĄZANIACH UMOWNYCH

Tytuł III. OGÓLNE PRZEPISY O ZOBOWIĄZANIACH UMOWNYCH Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm) Tytuł III. OGÓLNE PRZEPISY O ZOBOWIĄZANIACH UMOWNYCH Art. 384. 1. Ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy, w szczególności

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. Zobowiązania część ogólna

CZĘŚĆ I. Zobowiązania część ogólna SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... XVII Wykaz literatury... XIX Przedmowa... XXI CZĘŚĆ I. Zobowiązania część ogólna Rozdział I. Elementy zobowiązaniowego stosunku prawnego... 3 1. Pojęcie i powstanie zobowiązania...

Bardziej szczegółowo

Odszkodowanie za szkody - jak ustalić jego wysokość?

Odszkodowanie za szkody - jak ustalić jego wysokość? Odszkodowanie za szkody - jak ustalić jego wysokość? Wielu przedsiębiorców działających w obrocie na pewno nie raz spotkało się z sytuacją, kiedy po zawarciu umowy kontrahent nie wykonywał jej warunków,

Bardziej szczegółowo

KODEKS CYWILNY z dnia 23 kwietnia 1964r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) KSIĘGA TRZECIA ZOBOWIĄZANIA. Tytuł XXVII. UMOWA UBEZPIECZENIA

KODEKS CYWILNY z dnia 23 kwietnia 1964r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) KSIĘGA TRZECIA ZOBOWIĄZANIA. Tytuł XXVII. UMOWA UBEZPIECZENIA KODEKS CYWILNY z dnia 23 kwietnia 1964r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) KSIĘGA TRZECIA ZOBOWIĄZANIA Tytuł XXVII. UMOWA UBEZPIECZENIA Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 805. 1. Przez umowę ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny Dz.U.1964.16.93 z późn. zm.) wyciąg. Tytuł III. OGÓLNE PRZEPISY O ZźOBOWIĄ ZANIACH UMOWNYCH

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny Dz.U.1964.16.93 z późn. zm.) wyciąg. Tytuł III. OGÓLNE PRZEPISY O ZźOBOWIĄ ZANIACH UMOWNYCH Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny Dz.U.1964.16.93 z późn. zm.) wyciąg Tytuł III. OGÓLNE PRZEPISY O ZźOBOWIĄ ZANIACH UMOWNYCH Art. 384. 1. Ustalony przez jedną ze stron wzorzec umowy, w szczególności

Bardziej szczegółowo

6. Świadczenie antycypacyjne w systemie common law. Zarys problematyki I. Uwagi ogólne II. Występowanie tzw. anticipated contract cases...

6. Świadczenie antycypacyjne w systemie common law. Zarys problematyki I. Uwagi ogólne II. Występowanie tzw. anticipated contract cases... Wstęp... Wykaz skrótów... Bibliografia... XIII XIX XXIII Rozdział I. Wprowadzenie do problematyki... 1 1. Świadczenie antycypacyjne w obrocie prawnym... 1 2. Wybrane ustalenia nauki o świadczeniu i ich

Bardziej szczegółowo

1.1. Pojęcie prawa cywilnego 1.2. Stosunek cywilnoprawny 1.3. Zdarzenia powodujące powstanie stosunków cywilnoprawnych

1.1. Pojęcie prawa cywilnego 1.2. Stosunek cywilnoprawny 1.3. Zdarzenia powodujące powstanie stosunków cywilnoprawnych Podstawy prawa cywilnego z umowami w administracji. (red.), (red.) Oddawany do rąk Czytelników podręcznik stanowi syntetyczny wykład podstawowych instytucji prawa cywilnego w odniesieniu do działalności

Bardziej szczegółowo

Na czym w praktyce polega konwersja wierzytelności-długu na kapitał zakładowy?

Na czym w praktyce polega konwersja wierzytelności-długu na kapitał zakładowy? Kompensata (potrącenie) i konwersja wierzytelności dotychczasowego wspólnika i spółki aspekt prawn Na czym w praktyce polega konwersja wierzytelności-długu na kapitał zakładowy? Stan faktyczny: spółka

Bardziej szczegółowo

UMOWY W OBROCIE GOSPODARCZYM,

UMOWY W OBROCIE GOSPODARCZYM, UMOWY W OBROCIE GOSPODARCZYM, czyli na co zwrócić uwagę w praktyce przy podpisywaniu umów Magdalena Rakowska-Kuśnierek Adwokat Umowa jest czynnością prawną dwustronną, tzn. taką, do której zawarcia konieczne

Bardziej szczegółowo

4. Wydanie przedmiotu umowy konsensualne bez potrzeby wydania przedmiotu umowy, umowy realne konieczne wręczenie przedmiotu,

4. Wydanie przedmiotu umowy konsensualne bez potrzeby wydania przedmiotu umowy, umowy realne konieczne wręczenie przedmiotu, 1 Kontrakty w obrocie gospodarczym 2 3 Uwarunkowania prawne Umowa zobowiązująca: - zgodne oświadczenia woli co najmniej dwóch stron (konsens), nie moŝe być sprzeczna z ustawą i zasadami współŝycia społecznego,

Bardziej szczegółowo

www.pokonac-rynek.pl Kodeks cywilny

www.pokonac-rynek.pl Kodeks cywilny www.pokonac-rynek.pl Kodeks cywilny Opracował: Łukasz Zymiera Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.) art. 8 221, 33-43, 551 552, 554-116, 353-387, 389-390,

Bardziej szczegółowo

Tytuł II Wielość dłużników albo wierzycieli. Dział I Zobowiązania solidarne

Tytuł II Wielość dłużników albo wierzycieli. Dział I Zobowiązania solidarne Tytuł II Wielość dłużników albo wierzycieli 3. Jeżeli strona uprawniona do wyboru świadczenia wyboru tego nie dokona, druga strona może jej wyznaczyć w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie

Bardziej szczegółowo

D R K A T A R Z Y N A A N N A D A D A Ń S K A U N I W E R S Y T E T S Z C Z E C I Ń S K I

D R K A T A R Z Y N A A N N A D A D A Ń S K A U N I W E R S Y T E T S Z C Z E C I Ń S K I Ochrona własności D R K A T A R Z Y N A A N N A D A D A Ń S K A U N I W E R S Y T E T S Z C Z E C I Ń S K I Konstrukcja prawna ochrony własności OCHRONA WŁASNOŚCI Pomoc własna Ochrona sądowa Samoobrona

Bardziej szczegółowo

dr Małgorzata Serwach, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Uniwersytet Łódzki

dr Małgorzata Serwach, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Uniwersytet Łódzki UBEZPIECZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ PODMIOTU PRZYJMUJĄCEGO ZAMÓWIENIE NA ŚWIADCZENIA ZDROWOTNE, ŚWIADCZENIODAWCY ORAZ INNYCH OSÓB UDZIELAJĄCYCH TAKICH ŚWIADCZEŃ dr Małgorzata Serwach, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań na egzamin licencjacki. Prawo cywilne

Zestaw pytań na egzamin licencjacki. Prawo cywilne Prawo cywilne - część ogólna Zestaw pytań na egzamin licencjacki Prawo cywilne 1. Zdolność do czynności prawnych osób fizycznych 2. Zawarcie umowy przez osobę ubezwłasnowolnioną całkowicie 3. Dokonywanie

Bardziej szczegółowo

Zadatek czy zaliczka? Oto jest pytanie Tomasz Wachowski

Zadatek czy zaliczka? Oto jest pytanie Tomasz Wachowski Zadatek czy zaliczka? Oto jest pytanie Tomasz Wachowski Prezentacja wygłoszona 9 kwietnia 2011 r. Zadatek czy zaliczka? Oto jest pytanie Zadatek i zaliczka czy jest jakaś różnica? Zadatek i zaliczka czy

Bardziej szczegółowo

NAJEM DZIERŻAWA LEASING

NAJEM DZIERŻAWA LEASING NAJEM DZIERŻAWA LEASING NAJEM Tomasz A. Winiarczyk definicja najmu Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a najemca zobowiązuje

Bardziej szczegółowo

ćwiczenia 16 zaliczenie z oceną

ćwiczenia 16 zaliczenie z oceną Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Prawo Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. dr hab. Stanisława Kalus Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne - zobowiązania. Sprawy techniczne. Wiadomości wstępne 2014-02-23. Wiadomości wstępne Pojęcie zobowiązania Strony i podmioty

Prawo cywilne - zobowiązania. Sprawy techniczne. Wiadomości wstępne 2014-02-23. Wiadomości wstępne Pojęcie zobowiązania Strony i podmioty Prawo cywilne - zobowiązania Wiadomości wstępne Pojęcie zobowiązania Strony i podmioty Sprawy techniczne Ciąg dalszy Prawa Cywilnego I Prowadzący: prof. UO dr hab. Piotr Stec Egzamin pisemny Test Dwa kazusy

Bardziej szczegółowo

Spis treści SPIS TREŚCI

Spis treści SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI KODEKS CYWILNY KSIĘGA PIERWSZA. CZĘŚĆ OGÓLNA Tytuł I. Przepisy wstępne (art. 1-7) 9 Tytuł II. Osoby 10 Dział I. Osoby fizyczne 10 Rozdział I. Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE KLAUZULE UMOWNE

DODATKOWE KLAUZULE UMOWNE Załącznik Nr 26 do Uchwały nr 61/2007 Zarządu PTU S.A. z dnia 01 sierpnia 2007 roku DODATKOWE KLAUZULE UMOWNE do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika drogowego w ruchu

Bardziej szczegółowo

Czynności prawne. Zagadnienia wstępne. mgr Małgorzata Dziwoki

Czynności prawne. Zagadnienia wstępne. mgr Małgorzata Dziwoki Czynności prawne. Zagadnienia wstępne mgr Małgorzata Dziwoki Zdarzenie cywilnoprawne Fakty (okoliczności), z którymi hipotezy norm wiążą określone w dyspozycjach norm konsekwencje cywilnoprawne. Skutki

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do REGULAMINU SKLEPU INTERNETOWEGO www.fraternity.pl Wyciąg z przepisów kodeksu cywilnego

Załącznik nr 3 do REGULAMINU SKLEPU INTERNETOWEGO www.fraternity.pl Wyciąg z przepisów kodeksu cywilnego Załącznik nr 3 do REGULAMINU SKLEPU INTERNETOWEGO www.fraternity.pl Wyciąg z przepisów kodeksu cywilnego DZIAŁ II Rękojmia za wady Art. 556. (13) Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli

Bardziej szczegółowo

ARTYKUŁ TREŚĆ PRZEDAWNIENIE UWAGI CO DO OBOWIĄZYWANIA Art kc

ARTYKUŁ TREŚĆ PRZEDAWNIENIE UWAGI CO DO OBOWIĄZYWANIA Art kc Roszczenia o wyrządzonej czynem niedozwolonym to wszelkie roszczenia mające charakter majątkowy, przy czym do kategorii roszczeń majątkowych należy zaliczyć także roszczenia o zapłatę zadośćuczynienia

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Przedmowa Wykaz skrótów Literatura

Spis treści: Przedmowa Wykaz skrótów Literatura Spis treści: Przedmowa Wykaz skrótów Literatura Część ogólna Tabl. 1. Prawo prywatne a prawo publiczne Tabl. 2. Źródła prawa cywilnego Tabl. 3. Stosunek cywilnoprawny Tabl. 4. Zdolność prawna i zdolność

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Marta Romańska

POSTANOWIENIE. SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Marta Romańska Sygn. akt V CSK 482/14 POSTANOWIENIE.Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 15 maja 2015 r. SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku

Bardziej szczegółowo

PRAWO CYWILNE. Prawo cywilne I

PRAWO CYWILNE. Prawo cywilne I PRAWO CYWILNE Prawo cywilne I I 1. Osobowość prawną ma a) Uniwersytet Opolski b)wojewoda Małopolski c)lukas Podolski d) odpowiedzi a, b i c są poprawne 2. Jeżeli oświadczenie woli zostało złożone pod wpływem

Bardziej szczegółowo

Sprawiedliwość idzie za prawem. - bezpłatne poradnictwo i edukacja prawna ZADATEK ZALICZKA. Rzeszów 2010

Sprawiedliwość idzie za prawem. - bezpłatne poradnictwo i edukacja prawna ZADATEK ZALICZKA. Rzeszów 2010 Sprawiedliwość idzie za prawem - bezpłatne poradnictwo i edukacja prawna ZADATEK A ZALICZKA Rzeszów 2010 1 Podkarpacki Ośrodek Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ul. Fredry 4/58 35-959 Rzeszów tel/fax

Bardziej szczegółowo

Obliczanie terminów i przedawnienie

Obliczanie terminów i przedawnienie Obliczanie terminów i przedawnienie 1 Terminy (I) Art. 111 1.Termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia. 2.Jeżeli początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Sejmu s. 64/234

Kancelaria Sejmu s. 64/234 Kancelaria Sejmu s. 64/234 Art. 348. Przeniesienie posiadania następuje przez wydanie rzeczy. Wydanie dokumentów, które umożliwiają rozporządzanie rzeczą, jak również wydanie środków, które dają faktyczną

Bardziej szczegółowo

WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP Rozdział I DZIAŁALNOŚĆ DEWELOPERSKA I ROZWÓJ REGULACJI PRAWNEJ 1.1. Działalność deweloperska 1.2. Rozwój regulacji prawnej

WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP Rozdział I DZIAŁALNOŚĆ DEWELOPERSKA I ROZWÓJ REGULACJI PRAWNEJ 1.1. Działalność deweloperska 1.2. Rozwój regulacji prawnej WYKAZ SKRÓTÓW WSTĘP Rozdział I DZIAŁALNOŚĆ DEWELOPERSKA I ROZWÓJ REGULACJI PRAWNEJ 1.1. Działalność deweloperska 1.2. Rozwój regulacji prawnej działalności deweloperskiej w Polsce rys historyczny 1.3.

Bardziej szczegółowo

Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Tytuł XX III Umowa agencyjna

Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Tytuł XX III Umowa agencyjna Istota umowy agencyjnej Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Tytuł XX III Umowa agencyjna art. 758 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przepisy

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA ADAPTACYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW OPTYMALIZACJA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ w ramach projektu: DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE

KONFERENCJA ADAPTACYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW OPTYMALIZACJA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ w ramach projektu: DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE KONFERENCJA ADAPTACYJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTW OPTYMALIZACJA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ w ramach projektu: DOBRE KADRY SZANSĄ NA INNOWACJE LUBLIN, 18.02.2015 R. AUTORZY: IWONA WOLIŃSKA MAGDALENA BRYGOŁA Człowiek

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. KODEKS CYWILNY 1) (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r.) KSIĘGA TRZECIA ZOBOWIĄZANIA. Tytuł XI.

USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. KODEKS CYWILNY 1) (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r.) KSIĘGA TRZECIA ZOBOWIĄZANIA. Tytuł XI. Dz.U.1964.16.93 2012.04.28 zm. Dz.U.2011.230.1370 USTAWA z dnia 23 kwietnia 1964 r. KODEKS CYWILNY 1) (Dz. U. z dnia 18 maja 1964 r.) KSIĘGA TRZECIA ZOBOWIĄZANIA [ ] Tytuł XI. SPRZEDAŻ [ ] DZIAŁ II. RĘKOJMIA

Bardziej szczegółowo

PRAWO ZOBOWIĄZAŃ. Prawa podmiotowe wynikające ze stosunków zobowiązaniowych mają charakter względny.

PRAWO ZOBOWIĄZAŃ. Prawa podmiotowe wynikające ze stosunków zobowiązaniowych mają charakter względny. PRAWO ZOBOWIĄZAŃ dział prawa cywilnego obejmujący zespół norm regulujących formy wymiany dóbr i usług między różnymi podmiotami prawnymi w zakresie obrotu profesjonalnego i nieprofesjonalnego. Prawa podmiotowe

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 23 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny

USTAWA z dnia 23 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny Kancelaria Sejmu s. 1/6 Dz.U. 1996 Nr 114 poz. 542 USTAWA z dnia 23 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny Art. 1. W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93,

Bardziej szczegółowo

w kontekście odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy Michał Modrzewski

w kontekście odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy Michał Modrzewski w kontekście odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy Michał Modrzewski sytuacja prawna, w której powstaje zobowiązanie podmiotu do świadczenia odszkodowania, jest odpowiedzialnością majątkową sprawcy

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne I. Podstawy. Pojęcie prawa cywilnego Wykład 1

Prawo cywilne I. Podstawy. Pojęcie prawa cywilnego Wykład 1 Prawo cywilne I Wykład 1 Podstawy Prowadzący prof. UO dr hab. Piotr Stec. Czas trwania 2 semestry Sposób zaliczenia: egzamin ustny trzy pytania, na wszystkie trzeba odpowiedzieć, Przedtermin: zaliczenie

Bardziej szczegółowo

Umowa sprzedaży, zamiany oraz spółka cywilna. mgr Małgorzata Dziwoki

Umowa sprzedaży, zamiany oraz spółka cywilna. mgr Małgorzata Dziwoki Umowa sprzedaży, zamiany oraz spółka cywilna mgr Małgorzata Dziwoki Umowa sprzedaży Klasyfikacja jako czynności prawnej: stosunek dwustronny; konsensualna; odpłatna; dwustronnie zobowiązująca; wzajemna;

Bardziej szczegółowo

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl

Zakaz konkurencji. www.pip.gov.pl www.pip.gov.pl Zawarcie umowy Pracodawca, który prowadzi działalność jako podmiot gospodarczy, może zabezpieczyć swoje interesy przed ewentualnymi, niepożądanymi zachowaniami aktualnie zatrudnionych, jak

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... Skróty powoływanej literatury... XXIII. Bibliografia... XXV. Wstęp... XXIX. Część I Zagadnienia ogólne

Spis treści. Wykaz skrótów... Skróty powoływanej literatury... XXIII. Bibliografia... XXV. Wstęp... XXIX. Część I Zagadnienia ogólne Wykaz skrótów... XXI Skróty powoływanej literatury... XXIII Bibliografia... XXV Wstęp... XXIX Część I Zagadnienia ogólne Rozdział I. Zagadnienia ogólne... 3 1. Definicja oraz funkcje prawa zobowiązań w

Bardziej szczegółowo

Internetowa sprzedaż pomiędzy przedsiębiorcami bierzesz fakturę nie jesteś już konsumentem MARTA KOPEĆ

Internetowa sprzedaż pomiędzy przedsiębiorcami bierzesz fakturę nie jesteś już konsumentem MARTA KOPEĆ Internetowa sprzedaż pomiędzy przedsiębiorcami bierzesz fakturę nie jesteś już konsumentem MARTA KOPEĆ Plan Wykładu I. Charakterystyka przedsiębiorcy II. Podstawowe zasady obowiązujące w obrocie profesjonalnym:

Bardziej szczegółowo

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze Umowa o zachowaniu poufności Aktualne umowy gospodarcze Prawo i zarządzanie Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o. al. Krakowska 271, 02-133 Warszawa tel.: 22 559 36 00, 559 36 66, faks: 22 829 27 00,

Bardziej szczegółowo

Spis treści szczegółowy

Spis treści szczegółowy Wykaz skrótów............................................ 19 Wstęp................................................... 21 CZĘŚĆ A Wynajmujący ROZDZIAŁ I. Podmioty..................................... 23

Bardziej szczegółowo

Kodeks cywilny zobowiązania część ogólna

Kodeks cywilny zobowiązania część ogólna Kodeks cywilny zobowiązania część ogólna Skrypt powstał wyłącznie na podstawie ustawy Kodeks cywilny. Nie wykorzystywałem w pracach nad nim żadnego orzecznictwa ani opracowań doktrynalnych. Głównym zadaniem

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 25 czerwca 2009 r., III CZP 39/09

Uchwała z dnia 25 czerwca 2009 r., III CZP 39/09 Uchwała z dnia 25 czerwca 2009 r., III CZP 39/09 Sędzia SN Gerard Bieniek (przewodniczący) Sędzia SN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) Sędzia SN Iwona Koper Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Tomasza R.

Bardziej szczegółowo

Kierunek ZARZĄDZANIE - Wykład Studia II stopnia WYKONANIE ZOBOWIĄZAŃ. Dr Zuzanna Pepłowska-Dąbrowska

Kierunek ZARZĄDZANIE - Wykład Studia II stopnia WYKONANIE ZOBOWIĄZAŃ. Dr Zuzanna Pepłowska-Dąbrowska Kierunek ZARZĄDZANIE - Wykład Studia II stopnia WYKONANIE ZOBOWIĄZAŃ Dr Zuzanna Pepłowska-Dąbrowska Należyta staranność Art. 355 kc 1. Dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach

Bardziej szczegółowo

Umowne określenie odpowiedzialności zarządcy nieruchomości. Karol Bulenda

Umowne określenie odpowiedzialności zarządcy nieruchomości. Karol Bulenda Umowne określenie odpowiedzialności zarządcy nieruchomości Karol Bulenda wizerunek zarządcy nieruchomości oczekiwania podmiotów działających na rynku nieruchomości związane z zatrudnieniem zarządcy nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 15. Wprowadzenie... 19

Spis treści. Wykaz skrótów... 15. Wprowadzenie... 19 Spis treści Wykaz skrótów... 15 Wprowadzenie... 19 Rozdział I Geneza, pojęcie, prawny reżim, rodzaje i funkcje odsetek cywilnoprawnych... 25 1. Geneza odsetek... 25 1.1. Uwagi ogólne... 25 1.2. Odsetki

Bardziej szczegółowo

Kary umowne czy to zabezpieczenie interesów zamawiającego w umowie o zamówienie publiczne marzec 2015

Kary umowne czy to zabezpieczenie interesów zamawiającego w umowie o zamówienie publiczne marzec 2015 Kary umowne czy to zabezpieczenie interesów zamawiającego w umowie o zamówienie publiczne PROJEKT WYZWANIE ROZWIĄZANIE Kancelaria Radców Prawnych Brudkiewicz, Suchecka i Partnerzy www.brudkiewicz-suchecka.pl

Bardziej szczegółowo

OPINIA PRAWNA. skierowane przez Zleceniodawcę w dniu 17 września 2015 r. o godzinie 12:02 w ramach abonamentu Lex Secure Twoja Opieka Prawna

OPINIA PRAWNA. skierowane przez Zleceniodawcę w dniu 17 września 2015 r. o godzinie 12:02 w ramach abonamentu Lex Secure Twoja Opieka Prawna Sopot, dnia 18 września 2015 r. Sygn.: W-0000001 OPINIA PRAWNA skierowane przez Zleceniodawcę w dniu 17 września 2015 r. o godzinie 12:02 w ramach abonamentu Lex Secure Twoja Opieka Prawna Przedmiot odpowiedzi:

Bardziej szczegółowo

Test na egzamin 9 maja 2016 r.

Test na egzamin 9 maja 2016 r. Test na egzamin 9 maja 2016 r. 1) Umowa sprzedaży zawarta przez 6-letniego Adama: a) jest zawsze bezwzględnie nieważna, nawet jeżeli nie prowadzi do pokrzywdzenia Adama; b) jeśli nie pociąga za sobą rażącego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. III. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. w prawie lądowym... 5 2. Rozwój ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.

Spis treści. III. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. w prawie lądowym... 5 2. Rozwój ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Wprowadzenie... Wykaz skrótów... XIII Wykaz literatury... XVII Rozdział I. Kształtowanie się idei ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej... 1 1. Wyodrębnienie ubezpieczenia odpowiedzialności. cywilnej...

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1)

USTAWA z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Kancelaria Sejmu s. 1/11 USTAWA z dnia 13 kwietnia 2007 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2007 r. Nr 82, poz. 557. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw 1) Art. 1. W

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 lipca 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny

USTAWA z dnia 26 lipca 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny Kancelaria Sejmu s. 1/10 USTAWA z dnia 26 lipca 2000 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2000 r. Nr 74, poz. 857; o zmianie ustawy - Kodeks cywilny Art. 1. W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE Podstawy prawa cywilnego dla pracowników sektora energetycznego praktyczne zastosowanie

SZKOLENIE Podstawy prawa cywilnego dla pracowników sektora energetycznego praktyczne zastosowanie PATRON MEDIALNY PARTNER NOWYCH TECHNOLOGII ORGANIZATOR: SZKOLENIE Podstawy prawa cywilnego dla pracowników sektora energetycznego praktyczne zastosowanie MIEJSCE: IGEOŚ - UL. KRUCZA 6/14 - WARSZAWA - S.

Bardziej szczegółowo

Temat szkolenia: Typy umów nazwanych i ich charakterystyka. Zasada swobody umów.

Temat szkolenia: Typy umów nazwanych i ich charakterystyka. Zasada swobody umów. Temat szkolenia: Typy umów nazwanych i ich charakterystyka. Zasada swobody umów. Wykładowca: dr Janusz Orłowski Projekt: Profesjonalista rozliczeń VAT jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 30 maja 2014r. o prawach konsumenta - Przepisy zmieniające Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121)

Ustawa z dnia 30 maja 2014r. o prawach konsumenta - Przepisy zmieniające Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121) Ustawa z dnia 30 maja 2014r. o prawach konsumenta - Przepisy zmieniające Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121) Art. 556. Sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 201/2014 WydziałPrawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDŹ NA PYTANIE PRAWNE

ODPOWIEDŹ NA PYTANIE PRAWNE Sopot, dnia 01.10.2014 r. Sygn.: 000270 ODPOWIEDŹ NA PYTANIE PRAWNE skierowane przez Zleceniodawcę Pana Krzysztofa Bukiel - Przewodniczącego Zarządu Krajowego Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN Z PRAWA CYWILNEGO 8 września 2010 r. Część testowa

EGZAMIN Z PRAWA CYWILNEGO 8 września 2010 r. Część testowa EGZAMIN Z PRAWA CYWILNEGO 8 września 2010 r. Część testowa TEST JEDNOKROTNEGO WYBORU CZAS NA ROZWIĄZANIE: 60 min. 1. Brak niezwłocznej odpowiedzi na ofertę uważa się za jej przyjęcie: a) w przypadku skierowania

Bardziej szczegółowo

Prawo handlowe - umowy. Program zajęć. Program zajęć c.d.

Prawo handlowe - umowy. Program zajęć. Program zajęć c.d. Prawo handlowe - umowy Dr hab. Igor Postuła Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego ipostula@wz.uw.edu.pl 1 Program zajęć 1. Reprezentacja w obrocie gospodarczym: pełnomocnictwo, prokura, reprezentacja

Bardziej szczegółowo

UŻYTKOWANIE. Opracowała mgr Irena Krauze Lisowiec

UŻYTKOWANIE. Opracowała mgr Irena Krauze Lisowiec UŻYTKOWANIE Literatura: red. E. Gniewek, P. Machnikowski, Zarys prawa cywilnego, Warszawa 2014 red. E Gniewek, Kodeks Cywilny. Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2010 Opracowała mgr Irena Krauze Lisowiec Treść

Bardziej szczegółowo

Opinia prawna. w zakresie bezpieczeństwa leasingu nieruchomości

Opinia prawna. w zakresie bezpieczeństwa leasingu nieruchomości Strona1 Rzeszów, dnia 28 marca 2016r. Opinia prawna w zakresie bezpieczeństwa leasingu nieruchomości Sporządzający: Radca Prawny Paweł Tutak Kancelaria Radcy Prawnego Ul. Piłsudskiego 34, 35-001 Rzeszów

Bardziej szczegółowo

Prawo cywilne wybrane zagadnienia części ogólnej. Wydział Prawa i Administracji Katedra Prawa Cywilnego Dr Piotr Kostański

Prawo cywilne wybrane zagadnienia części ogólnej. Wydział Prawa i Administracji Katedra Prawa Cywilnego Dr Piotr Kostański Prawo cywilne wybrane zagadnienia części ogólnej Wydział Prawa i Administracji Katedra Prawa Cywilnego Dr Piotr Kostański 24.11.2012 r. 9.45-11.15 (90 ) i 11.30 13.00 (90 ) 1. Pojęcie prawa cywilnego 2.

Bardziej szczegółowo

LAWLETTER Wrzesień 2016

LAWLETTER Wrzesień 2016 LAWLETTER Wrzesień 2016 www.kancelariakarp.pl ODPOWIEDZIALNOŚĆ ODSZKODOWAWCZA PODŻEGACZA, POMOCNIKA I KORZYSTAJĄCEGO ZE SZKODY (ART. 422 K.C.) PRZEGLĄD ORZECZNICTWA Cywilnoprawna konstrukcja odpowiedzialności

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność zawodowa i cywilna lekarza

Odpowiedzialność zawodowa i cywilna lekarza Odpowiedzialność zawodowa i cywilna lekarza Iwona Wrześniewska Wal Kurs Zdrowie Publiczne cz II. 2014 1 Odpowiedzialność cywilna 2 Charakter odpowiedzialności cywilnej 1. Odpowiedzialność cywilna ma charakter

Bardziej szczegółowo

Proszę ocenić zasadność obu roszczeń uwzględniając wszystkie przesłanki każdego (nawet gdyby zachodziły przesłanki negatywne).

Proszę ocenić zasadność obu roszczeń uwzględniając wszystkie przesłanki każdego (nawet gdyby zachodziły przesłanki negatywne). Kazus egzamin 23 czerwca 2015 r. Spółka Koleje Pilickie S.A. kupiła od Spółki Wagony Polskie S.A. pięć składów kolejowych. Składy miały być dostarczone do dnia 15 czerwca 2015 r. Koleje Pilickie wniosły

Bardziej szczegółowo

Sposoby zawierania umów

Sposoby zawierania umów Sposoby zawierania umów w obrocie gospodarczym Mateusz Krzysztof Maciejczuk Prawnik Swoboda zawierania umów jest przymiotem autonomiczności podmiotów prawa. Umowa jest czynnością prawną kreującą stosunek

Bardziej szczegółowo

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Wierzyciel może wystąpić do sądu o upoważnienie go do wykonania konkretnej czynności, np. otynkowania warsztatu, na koszt jego dłużnika. Po udzieleniu takiego

Bardziej szczegółowo

PODRĘCZNIKI PRAWNICZE. Z. Radwański/A. Olejniczak Zobowiązania część ogólna

PODRĘCZNIKI PRAWNICZE. Z. Radwański/A. Olejniczak Zobowiązania część ogólna PODRĘCZNIKI PRAWNICZE Z. Radwański/A. Olejniczak Zobowiązania część ogólna W sprzedaży: E. Gniewek, P. Machnikowski (red.) ZARYS PRAWA CYWILNEGO Studia Prawnicze Z. Radwański, J. Panowicz-Lipska ZOBOWIĄZANIA

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty windykacji wierzytelności bankowych Ujęcie praktyczne

Wybrane aspekty windykacji wierzytelności bankowych Ujęcie praktyczne Wybrane aspekty windykacji wierzytelności bankowych Ujęcie praktyczne Prowadzący: Michał Krawczyk Partner Zarządzający kancelarii Krawczyk i Wspólnicy www.krawczyk-legal.com Specyfika windykacji bankowej?

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Księga IV Spadki

SPIS TREŚCI. Księga IV Spadki SPIS TREŚCI Księga pierwsza Część ogólna...10 Tytuł I Przepisy wstępne...10 Tytuł II Osoby...11 Dział I Osoby fizyczne...11 Rozdział I Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych...11 Rozdział II

Bardziej szczegółowo