I I I I I I I I I I. A Handbook I I. Jego realizacjti. on Project Development and Management. zarz~dzanla. Podręcznik Podr~cznik opracowania

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "I I I I I I I I I I. A Handbook I I. Jego realizacjti. on Project Development and Management. zarz~dzanla. Podręcznik Podr~cznik opracowania"

Transkrypt

1 S ~ l ł J\ ił l) 1\ lł ')' ~ l ł J\ ił. () 1\r S Z li i O 0. ~ N O 0 1\' V (~. ~ l) Podręcznik Podr~cznik opracowania przedsif{wzif{cia przedsięwzięcia zarządzania zarz~dzanla Jego realizacjti realizacją, ' T A Handbook on Project Development and Management O(JÓ.N~ O(J6.N~ ltla'lllutlajy lua'ł 1 1UłlAJY SZKO.l~N01,T~ SZKO.l~N01'T~ #3 r ~ t ~ ł

2 Program szkoleniowy LEM Program Lokalnego Klerowama Ochroną Srodowlska (LEM) Jest trzyletmm programem pomocy techmcznej l szkolema, prowadzonym przez Research Trangle nsttute (RT) z Research Trangle Park, Północna Karolma, USA Program Jest finansowany przez waszyngtonską Agencję RozwoJu Mędzynarodowego (numer programu ), Wydzał Ochrony Srodowlska l Zasobow Naturalnych (kontrakt 0039-C ) Program ten pomaga wybranym władzom lokalnym w Polsce l na Węgrzech w zwększemu Ch zdolnoscl do opanowama lokalnych problemow ochrony srodowlska, poprzez skupleme Się na rozwlązywamu problemow techmcznych, zagadmen zarządzama l finansowama dla konkretnych przedslęwzęc, np zarządzama systemam sclekowokanalzacyjnym DZlałama LEM w Polsce koncentrują Sę na oczyszczamu sclekow w ZlęblCach, ŚWętej Katarzyne, MledźneJ, Nowej Soh Namysłowle, na tereme połudmowych l zachodmch rejonow Polslu ntegralną CZęSClą Programu LEM Jest szkolene Program szkolema specjalstycznego zostal dopasowany do potrzeb polskich miejscowosc, ktore postanowły rozwlązac zagadmema zarządzama gospodarką sclekową Opracowane dla Polski cykle szkolemowe obejmują tematyką szkolene operatorów oczyszczaln ŚCeków, zarządzane organzację gospodark ŚCekoweJ, zarządzane nwestycjam dotyczącym ochrony środowska, mformację pubhczną edukację obywatelską POLAND WARSZAWA Nowa Sol Św Katarzyna Namysłów The LEM Training Program The Local Envlronmental Management ProJect (LEM) S a three-year techmcal asslstance and trammg project conducted by the Research Triangle nsttute (RT) of Research Trangle Park, North Caroima, USA under anad/washmgton supported project (No ), the Envronmental and Natural Resources DVlslOn of AD/EUR (Contract No 0039-C ) The project asslsts selected local governments m Poland and Hungary to strengthen thelr ablhty to manage local envlronmental problem s by focusmg on solvmg techmcal, management and financa problems for one speclfic project, e g waste water systems LEM efforts m Poland concentrate on waste water management m ZęblCe, SWęta Katarzyna, Medzna, Nowa Sol and Namysłów m Poland's south central and western reglons Tralnmg S an mtegral part of the LEM program A specalsed trammg schedule has been adopted to fit the needs ofthe Polsh cltes who have focused on the problems of waste water management n Poland the trammg courses bemg developed cover such toplcs as waste water plant operators tralnlng, waste water management and organlzaton, project management and pubhc nformatlon and outreach

3 H fh H' n H H! JW l H!!'!Wnł!tJ!!! um H! 1!!!!JJJ.!#HU!l!JWJmUtWHl/\!!!U!!!!!!!illllllllpHW!WWUWlllWtiJHi J Podręcznik opracowania przedsięwzięcia i zarządzania jego realizacją A Handbook on Project Development and Management ()(.Ó..N~ Wrzeseń 1994 )Arl'UUA~Y SZK().. ~N()"T~ #:J

4 WSTĘP DEFNCJE Przedsięwzięcie Spis treści (okresienie zakresu nwestycj, opracowanie Jej planu oraz zarządzanie realizacją) Opracowanie Zarządzanie OPRACOWANE PRZEDSĘWZĘCA - PRZYGOTOWANE NWESTYCJ Sformułowanie planu przedsięwzięcia Wskazanie przedslęwzlęc priorytetowych Celowosc przedsięwzięcia Zwrot kosztow V ZARZĄDZANE REALZACJĄ PRZEDSĘWZĘCA Przekształceme planów w praktyczme fukcjonujące przedsięwzięcie Nadzorowanie inwestycji po jej uruchomiemu, aby zmierzała do celu, mlesclła Się w przeznaczonym dla mej czasie budzecle Jak ocenlac przedsięwzięcie na danym etapie Jego reallzacj/orgamzacjl W celu zapewnienia, ze będzie słuzyło ono plerwotme załozonym celom? Skąd wiadomo, kiedy przedsięwzięcie zostało zakonczone? Zwraceme uwagi na zdobyte podczas realizacj tej inwestycj doświadczenie w zarządzaniu, ktore moze byc pomocne przy następnych inwestycjach V CZYZBY JUZ KONEC? NEZUPEŁNE Załączmk Formułowame planu przedsięwzięcia inwestycyjnego DeflmCje Logika formułowama przedsięwzięcia inwestycyjnego LEM ProJect

5 Proces formułowania 1-2 Zagadnienia dotyczące formułowania przedsięwzięcia inwestycyjnego 1-4 Załącznik Ustalenie prlorytetow przedsięwzięcia inwestycyjnego 11-1 Definicja 11-1 Kiedy przeprowadzać 11-1 Przykłady krytenow do ustalania pnorytetow 11-2 Proces ustalania kolejnoscl 11-5 Załącznik lila Wykaz czynnoscl przygotowawczych do wykonania przy ocenie ustalaniu prlorytetow dla inwestycji na małą skalę 11-7 Załącznik /B Wykaz czynnoscl przygotowawczych do wykonania przy ocenie ustalaniu prlorytetow dla inwestycji na duzą skalę 11-9 Załącznik Analiza techmczno-ekonomlczna celowoscl inwestycji (Feaslblhty Study) Definicja Kiedy przeprowadzac Zakres Załącznik V Zwrot kosztow V-1 Definicje V-1 Korzyscl konsumenta V-2 Og ranlczenla V-2 Przykład schematu zwrotu kosztow V-2 Załączmk V Charakterystyka administracji zorientowanej na rozwój V-1 V LEM ProJect

6 . WSTĘP WSTĘP Podręczmk ten Jest pośwęcony przede wszystkm ZARZĄDZANU PRZEDSĘWZĘCEM W Ja- 10 sposób zarządzać realzacją mwestycjl od początku Jej realzacj lub orgamzacj az do chwl przekazama go osobe, grupe, frme lub agencj, które doprowadzą ją do regularnego systematycznego dzałama PrzedSięWZięCe powstaje W wynku z81stmema konkretnych potrzeb Jest reahzowane na podstawie planu Jego wykonania Ten etap wstępny Jest na tyle stotny dla samego zarządzania przedsięwzięciem, ze rozpoczmemy od omówlema samego tenmnu ZARZĄDZA NE PRZEDSĘWZĘCEM Nasze uwagi na temat OPRACOWANA PRZEDSĘWZĘCA ZARZĄDZANA JEGO REALZA CJĄ obejmują zarówno zasady, Jak szczegóły postępowana Zasady zostaną przedstawone W postac ogólnej, natomast szczegóły zostaną zlustrowane konkretnym przykładam zaczerpmętym z rzeczywstych dośwadczeń róznych kra.jów Naszym celem Jest podane zarysu ogólnego a następme przedstaweme przykładowych zastosowań Ne chcelbyśmy Jednak postępować Jak Mądra Stara Sowa z opowadana o SOWe 1 Komku Polnym Komk Polny meszkał W Welkm lese znalazł Sę W kłopotach, pomewaz zbltzała Sę Zma, do której me był przygotowany Nie zgromadzł zywnośc ani Cepłych swetrów, me znalazł tez Cepłego schromema Gdy Sę OZębło, Komk Polny me mógł JUz tego wytrzymać Sę do Mądrej Starej Sowy, która była oczywśce najmądrzejsza W całym lese, WięC Komk Polny był przekonany, ze rozwąze Jego problem Mądra Stara Sowa wysłuchała opowieśc Konka bez ChWl wahana odpowedzała - MÓJ drog Konku - POWedZała Sowa - W mom przekonanu sprawa Jest prosta POWneneŚ zmemć Sę W ŚWerszcza, pomewaz ŚWerszcz Zmą zapada W sen ulega hbernacj Ne potrzebuje Jedzema am pca me Jest mu Zmno Zma mja ŚWerszcz budz Sę Udał Krząta Sę wokół SWOch spraw WOsną latem, kedy Jest Cepło Radzę C WęC zmemć Sę W ŚWerszcza Konk Polny był zachwycony odpowedzą Wrócł do drzewa, W którym USłował przeczekać zimę USiadł natychmast zaczął zmemać Sę W ŚWerszcza Ale me było to łatwe Myślał, oczekwał z nadzeją, modlł Sę. stękał, Jęczał, płakał wrzeszczał Ale mc z tego Przez cały tydzeń podejmował wysłk, ale bez skutku Zmechęcł Sę Węc pomyślał. ze być moze zapommał którejś ze wskazówek Sowy Poszedł WęC do mej ponowme, by WYjaśmć swe rozterk LEM ProJect 1

7 Podręczntk opracowanta przedsięwzięcia zarządzania Jego realizacją Mądra Stara Sowa słuchała w skupemu Komk Polny skończył swoją opoweść słowarru - Och Sowo, ty Jesteś najmądrzejsza W całym lese TwoJa rada była wspanała, ale me udało m Sę Zmemć w ŚWerszcza C6z Węc mam robć? Mądra Stara Sowa napuszyła Sę, przyjmując najbardzej dostojną pozę, strzepnęła pórka, popatrzyła wprost na drzącego Konka SWOm wlellam okrągłym OCZam rzekła - MÓJ drog Konku, mussz zrozumeć, ze Ja podaję C tylko zasady, a szczegóły zalezą od cebe' Ne wemy, co stało Sę z Konmem Polnym Pewne Zma była dla nego bardzo clęzka Ale mamy nadzeję, ze w tym podręcznku uda nam Sę połączyć zasady ze szczegółam w takt sposób, aby wymlo. naszych WYSłków były lepsze mz skut1o. rad Mądrej Starej Sowy 2 LEM Project

8 . DEFNCJE " DEFNCJE Zamm przejdziemy do zasad szczegółów naszego tematu, czyl OPRACOWANA PRZEDSĘ WZĘCA ZARZĄDZANA JEGO REALZACJĄ powmmśmy podać lalka wstępnych defimcj trzech podstawowych pojęć zawartych w tytule PRZEDSĘWZĘCE, OPRACOWANE ZA RZĄDZANE PrzedSięWZięCie (określeme zakresu inwestycj, opracowanie Jej planu oraz zarządzanie realizacją) Budowa drog, mostu, nstalacja systemu komputerowego w burze, zbudowanie plrarnd lub meczetu Haga Sophla czy nawet opublkowane "Podręczmka opracowama przedsęwzęca zarządzania Jego realzacją" - wszystko to są lub były przedsęwzięcia W mektórych przypadkach zbór podobnych przedsęwzęć moze być nazwany programem, np budowę studm z pompanu wspomagającylli rozbudowę WOdOCągU na cztery WSe mozna nazwać Programem usprawmema dostaw wody do WSl w okręgu XYZ Ale moze zastmeć komeczność rozłozema programu na cztery lata ze względu na problemy technczne finansowe Program składałby Sę wtedy z czterech oddzelnych przedsięwzęć - zadań nwestycyjnych Tak sposób finansowama przedsęwzięć Jest typowy dla Wielu lliast, mają one budzet nwestycyjny, który jest równoległy do budzetu bezącego Perwszy Z mch zwykle Jest sporządzany na pięć lat coroczme aktualizowany Na przykład Urząd Masta Cambrdge W stane Massachussets (USA) zwraca Sę coroczne do kerujących wszystkm wydzałanu o podame szacunkowych kosztów przedsęwzięć, które zanuerzają om zaproponować na dany rok, odnosząc je do planu pęcoletmego RealzaCja Jednej nwestycj moze potrwać cztery lata, ale kazdego roku część zadań moze być wykonywana Jako odrębne zadanie nwestycyjne, które samo stanow całość W kazdym roku jest to pojedyncze przedsięwzęcie Po upływe czterech lat, po realzacj CałOŚC, mamy do czymema z przedsęwzęcem-nwestycją W szerszym najbardzej ogólnym znaczemu tego słowa LEM Project 3

9 Podręcznik opracowania przedsięwzięcia zarządzania Jego realizacją Aby lepiej zrozunueć, czym jest przedslęwzlęcle, podajmy lalka jego waznych cech charakterystycznych a Celem przedsęwzęca (mwestycj) Jest osągmęce pewnego rezultatu, np zbudowane drogi prowadzącej Z farmy na plac targowy b. Przedsęwzęce obejmuje koordynację Welu dzałań, jest to właścwe pewen system postępowama, proces c PrzedSęWZęCe ma SWÓJ początek komec Jego efekt, np plfamtdy, moze przetrwać tysące lat, ale przedsęwzęce rozpoczęło Sę pewnego dola zostało zakończone w konkretnym czase - akurat na tyle wcześme, aby zdązyć złozyć faraona do grobowca' d. Kazde przedsęwzęce cechuje umkalność Mozna W oparcu o ogólne dane techmczne zbudować Wele dróg prowadzących Z farmy na targ, ale kazda droga znajduje Sę W konkretnym nuejscu, ma określoną holę l sobe właścwe warunk ZWązane Z lokahzacją, systemem odwadmaola, kterunktem, przeznaczemem, td Jest WęC Jedyna wyjątkowa, nawet Jeśh Jest podobna do Welu mnych ChOClaz defmlcja "mwestycjl" ("przedsęwzęca") zwykle odnos Sę do mfrastruktury, np dróg, mostów, WOdOCągÓW, kanalzacj, budynków uzytecznośc publcznej, td, to tak naprawdę Wele powaznych l znaczących przedsęwzęć ma na celu skuteczne śwladczeme zasadolczych usług, lezących W sferze tak zwanych dzałań "socjalnych" władz lokalnych Moze to obejmować na przykład utworzeole systemu oplekt ambulatoryjnej, ochrony zdrowa pracowmków sfery budzetowej, czy zorgamzowame przychodm rejonowej Organzowane taktch słuzb odbywa Sę W takt sam sposób, jak budowa drog czy zakładane WOdOCągÓW N alezy najperw okreśhć rodzaj przedsęwzęca Jego zakres, zaplanować je dokonać oceny potrzeb (opracować) Nalezy podjąć dzlałaola uruchanuające, które polegają na koordynacj wymagań stawanych przedsęwzęcu, ch wprowadzemu W ZyCe zarządzamu mnu, aby W chwl, ktedy przedsę WZęCe zostane juz zrealzowane, mozna było przekazać obekt stałemu personelow, który będze czuwał nad jego Cągłym funkcjonowamem W tym podręczolku skupmy Sę na mfrastrukturalnym elemence opracowana przedsęwzęca l zarządzana jego reahzacją, ale wskazemy takze na socjalną stronę zagadmeola 4 LEM ProJect

10 Opracowanie / DEF/N/CJE Wśród załozeń, dotyczących danej nwestycj, pownny znaleźć Sę zagadnena określające etap planowana przygotowana danej nwestycj, a w szczególnośc opisane katalogu potrzeb, wymogów techncznych oraz mozlwoścl finansowama Zanm Wbje Sę łopatę w Zemę, albo za CZne program szkolena dla słuzb socjalnych, nalezy podjąć wazne dzałana przygotowawcze, aby przedsięwzęcie mogło być z powodzenem wdrozone przekazane odpowednemu personelow, który będze Je prowadzł Na podstawie dośwadczeń wypracowano uporządkowany sposób postępowana, wzór, który moze ułatwć pomóc w koordynowanu Welu aspektów przedsięwzięca na tym wczesnym etape Oto cztery kwestie, które nalezy WZąĆ pod uwagę a. sformułowane planu, b opracowarue lsty mwestycj pnorytetowych w perspektywe krótszego dłuzszego czasu, c. przeprowadzene studum celowośc ("feasblhty study") oraz d. określene mozhwośc zwrotu kosztów K west1e te zostaną poruszone bardziej szczegółowo W OmÓWenU przygotowania nwestycj, które następuje po nnejszej CZęŚC, pośwęconej defincjom Zarządzanie Zarządzane to zespół stworzonych ludzką ręką warunków, które, zastosowane prawdłowo, prowadzą przedsięwzęce od opracowania do funkcjonowana w rzeczywstośc Zarządzane to sztuka 1 nauka, łączące W sobie wszystkie elementy przedsięwzęca W procese zrównowazonego postępu Zarządzane przetwarza oszacowane potrzeby W logczny rozwój wydarzeń, a następne W konkretne dzałana funkcjonalne Nawet Jeśl uwzględnono wszystlae elementy dobrego przedsęwzęca, bez silnej profesjonalnej kadry zarządzającej przedsęwzęce to moze ne zostać UWeńczone powodzemem Zabawną, ale Cerpką W swojej wymowe, choć me pozbawoną głębszej refleksj, lustracją tego spostrzezema Jest bohater komtksów Beetle Baley, słynny amerykańsk szeregowec W Jednym z komtksów wszechobecny, WecZne rozkazujący Serzant opsuje wekte zalety Zyca W WOJsku MÓW o trzech posłkach dzenne (podawanych W postac bre chlapnętej na mskę), o tym, ze zawsze ma Sę mejsce do spama, "wspanałą" płacę, pełną opekę medyczną, zawsze gotowe LEM ProJect 5

11 Podręczmk opracowama przedsęwzęca zarządzama Jego realzacją do drog pojazdy (w tym popsutego Jeepa) l mozhwość podnoszema sprawnośc fizycznej (tu wskazuje na grupę opeszałych zołmerzy pokonujących długi tor przeszk6d) Slerzant zwraca Sę następ me do swolch zasłuchanych zołmerzy l wykrzykuje - Czeg6z Węcej jeszcze chcecle? Na co Beetle Bady, Weczny cynik, odpowada - Lepszego zarządzana' Ta kom1ksowa mądrość to coś Węcej mz tylko Zarnko prawdy Lepsze zarządzane to klucz do sukcesu, me tylko z defn1cjl (z punktu Wldzerua teoretycznego), ale l z praktycznej koruecznośc' 6 LEM ProJect

12 ~ /1/ OPRACOWANE PRZEDSlfYo/Z/ĘCA - PRZYGOTOWANE NWESTYCJ. OPRACOWANE PRZEDSĘWZĘCA - PRZYGOTOWANE NWESTYCJ Przejdźmy teraz do bardziej szczegółowego omowlerua dwóch głównych POjęć, które składają Sę na nasz podręczruk OPRACOWANE PRZEDSĘWZĘCA l ZARZĄDZANE JEGO REALZACJĄ Wedle przyjętej kolejnośc zacznjmy od OmÓWena zasad l szczegółów opracowama przedsę WZęca, czyl przygotowana inwestycj Temat wymaga róznego rozłozena akcentów w zaleznośc od zaangazowama, przedstawcel władz rruejskch Szef, odpowedzalny za realzację inwestycj, czy to będze burmstrz, dyrektor czy adrrunstrator, powinen być zywo zainteresowany szczegółarru opracowana przedsęwzęca, aby proponowane inwestycje zostały pod Jego kerunkem wmklwle przeanalzowane, dając mu pewność, ze spełnają mnunalne wymagama wykonalnośc OCZyWśce stratega przyjmowana przez poszczególnych szefów Jest rózna, W zaleznośc od charakteru, skal zasęgu proponowanego przedsęwzęca ChoClaz szef moze me być jedyną osobą, która przeprowadza nezbędną analzę stanowącą o wykonalnośc, dobrze byłoby, aby rozwazył Jej wynk, zanm zdecyduje Sę kontynuować dzałana W nektórych przypadkach podejmuje Sę decyzje o inwestycj, przydzela Sę kontrakty wykonawcom, łopaty wgłębają Sę W zerruę l wówczas rzeczywstość nespodzewane daje o sobe znać, wykazuląc, ze pozbawona planu inwestycja ne Jest W ogóle zadnym przedsęwzęcem Jezeh dzałana ZWązane Z opracowanem przedsęwzęca następują po fakce, to przedsęwzę Ce, Jeśl jeszcze Z nego cokolwek pozostało, zaczyna napotykać trudnośc Dla mme zawera Sę to w ZWęzłym, choć moze nełatwym do WYjaśruerua powedzenu "Masełko Sę spóźmło", którego odpowednkem Jest polske porzekadło "musztarda po obedze" Ma ono swój początek w neomal przysłowowym zdarzenu, które stało Se molm udzałem, gdy pracowałem na Flpinach W czase nspekcyjnej podrózy słuzbowej, na połudnowej wyspe Mmdanao, zatrzymałem Sę na noc w małym pensjonace W stolcy tej odległej prowincj, prowadzonym przez powszechne szanowaną rodzinę W pensjonace tym zatrzymal Sę takze pracujący dla naszego Programu techncy, obsługujący ten obszar kraju Następnego dma rano rześk wypoczęty zszedłem na dół na śmadame zamówłem Jajka, grzankę kawę - oraz meco masła na grzankę Młoda dzewczyna, która podawała do stołu, nezbyt pewme czuła Sę w angelslam (podobne zresztą Jak Ja zupełne nepewne poruszałem Sę W tagalog, Języku Fhpń- LEM Project 7

13 Podręcznik opracowania przedsięwzięcia zarządzania Jego realizacją czyków), uśruechnęła Sę, przytaknęła wrócła do kuchm Po Jaknnś czase na stole pojawło Sę wszystko z WYjątkiem masła Pomewaz byłem umówony wcześme rano w ruejscowym urzędze, wypiłem kawę, zjadłem jajka grzankę bez masła tak szybko, Jak na to pozwalają prawdłowe traweme dobre manery Kedy skończyłem jeść l wstałem od stołu, aby zapłacć rachunek, dzewczyna podeszła, uśmiechając Sę z zawstydzemem, postawiła przede mną na stole duzą mskę masła australjskiego 1, najlepej Jak umała, POWedzała po angelsku "Masełko Sę spóźmło'" Wypowledzlała wtedy na temat opracowana przedsęwzęca Welką prawdę, która stosuje Sę na całym ŚWeCe Neza1ezme od tego, Jak dobry mamy pomysł, Jak bardzo Jesteśmy przekonan, ze podązamy we właścwym kierunku, Jest Węcej mz prawdopodobne, ze gdześ w trakce opracowana przedsewzęca MASEŁKO SĘ SPOZN, a musztarda pojaw Sę po obedze Ale przykładając Sę staranmej, koncentrując Sę na dzałanach początkowych, np na zaplanowanu l przygotowanu inwestycj, mozemy postarać Sę, aby ta Welka prawda me mtała zastosowana - przynajmnej wobec naszego przedsięwzęca' stmeje bowem uporządkowana kolejność dzałań, którą mozna wykorzystać W ob11czu problemów z opracowanem przedsęwzęca wspomóc szefa nwestycj, samorząd lokalny Jego personel techmczny Ta kolejność postępowama Jest wazna me tylko przy definowanu znaczema danej inwestycj, tzn odpowadając, czy powmna być ona realzowana, czy nalezy ją W ogóle rozpoczynać, ale takze przy określamu sposobu wzajemnych odmeseń tworzemu 11st prorytetowych lcznych wymagań wobec poszczególnych zadań inwestycyjnych NaCsk kładzony na kolejne elementy postępowana Je~t wprost proporcjonalny do stopma złozonośc proponowanych przedsęwzęć oraz do obecnośc czynników poltyki dokonywama wyboru ustalana kolejnośc przedsęwzęć, przy ogranczonych środkach na łch realzację Nikt me potrafi rozwązać Z góry problemu poltycznego, nikt tez me moze hyć pewen zaspokojema wszystkich wymagań l/lub spełmema wszystkich obetmc, Jake za sobą mosą poszczególne przdsęwzęcla, mezalezme od tego, czy są one "mfrastrukturalne" czy "socjalne" Lecz stosując kolejność postępowana, mozna poddać przedsęwzęce wmk1wej obserwacj analtze, aby poltykę procesu wyboru odmeść do bardzej obektywnych względów, pnorytetów, wymagań techmcznych, potrzeb społecznych, sposobów warunków finansowana, td ProponUjemy W tym podręcznku cztery główne etapy opracowana przedsęwzęca, które zostały bardzo krótko omówone W poprzedmm rozdzale, to znaczy a. Sformułowame planu przedsęwzęca b. Wskazane pnorytetów c. Przeprowadzeme studum wykonalnośc (celowośc) przedsięwzęca d. Zwrot kosztów 8 LEM ProJect

14 il 11/ OPRACOWANE PRZEDSĘWZĘCA - PRZYGOTOWANE NWESTYCJ Decyzja o tym, Jak nacsk zostane połozony na kazdy z tych etapów uporządkowanej kolejnoś C postępowana, nalezy do uprawmeń szefa nwestycj, samorządu lokalnego personelu techmcznego, a jest uzalezmona od skali rozwazanego przedslęwzlęca lub przedsęwzięć oraz od tego, W Jakej faze przygotowama nwestycj znajduje Sę dana Jednostka admnistracj lokalnej Być moze na najbhzsze klka lat określono juz przedsęwzęca wskazano prorytety Następme nalezy być moze rozwazyć, czy wybrane nwestycje pnorytetowe są rzeczywśce wykonalne Z techmcznego, finansowego, ekonomcznego, organzacyjnego społecznego punktu wdzema Nektóre nwestycje, typu "nwestycj socjalnych", np przedszkole czy ośrodek zdrowa, na etape opracowana przedsęwzęca me pownny, lub Z Welu względów me mogą, uwzględmać elementu zwrotu kosztów Rozwazmy w skróce te cztery etapy Sformułowanie planu przedsięwzięcia Logka postępowana przy formułowamu planu nakazuje, aby rrueć WZJę tego, co chcemy OSągnąć, zanm zaczmemy rozwazać, Jake dzałana podjąć nnym słowy, nalezy najperw określtć cele - czylt to, co mamy nadzeję osągnąć Będze to oczywśce wymagało współpracy Z mnyml osobamt, ponadto mus W tak czy nny sposób uwzględmać proces polttyczny zachodzący W społecznośc Po wyznaczemu celów, na1ezy przystąpć do określema mezbędnych metod l środków Dopero po zakończemu tych dwóch etapów mozemy dostateczme określtć dzałana, które nalezy podjąć, aby osągnąć zarruerzony cel Jest jeszcze jedna sprawa, o której nalezy wspommeć W tym rruejscu Kedy przeprowadza Sę analzę propozycj przedsęwzęć, mających na celu zaspokojeme podstawowych potrzeb, moze Sę okazać, ze występuje konfukt rruędzy tyrru propozycjam a oczekwamamt grup społecznośc lokalnej Meszkańcy danej rruejscowośc z reguły zgłaszają sprzecw, jezelt określone potrzeby, które ma ZaspOkOĆ dana nwestycja, będą faktyczme słuzyły tylko pewnej, wybranej grupe osób W takm przypadku szef nwestycj Jego personel mogą wypracować program strategu, słuzących pokonamu przeszkód ujawmonych W tej analtze, szczególme Jezelt nwestycja Jest "absolutme mezbędna" Moze to takze być mwestycja. która zostame zaakceptowana, Jeśl przyjme Sę właścwe podejśce do ludz Z drugej jednak strony moze Sę okazać, Z me na1ezy w ogóle podejmować tego przedsęwzęca Szef powmlen wtedy przejść do następnej POZYCJ na lśce pnorytetów, a me forsować perwotme wyznaczonej nwestycj, której ocena wskazuje, ze jest mewykonalna mesie za sobą ryzyko powaznych problemów poltycznych, a takze prawdopodobną utratę zaufama W kerowmcze zdolnośc szefa Nlezalezme od wymku, decyzja pownna LEM Pro)ect 9

15 Podręcznik opracowania przedsięwzięcia zarządzania Jego realizacją być tak sformułowana, aby wykazała słę wszystktch zawartych w mej argumentów za przecw wykonalnośc lub mewykonalnoścl danej mwestycj BardZiej szczegółowe przedstawleme formułowania planu przedsęwzęca podano w załączmku, który zawera zarówno WYJaśmeme omóweme czterech etapów procesu "formułowama", Jak omóweme waznych kwestll tego procesu, w tym skal przedsęwzięca (nwestycj), Jego lokalzacj, zastosowanej techmk oraz metod koordynacji Wskazanie przedsięwzięć priorytetowych Określane pnorytetów to proces postępowana, który pozwala szefow mwestycjll Jednostce lokalnej na dokoname rankngu przedsęwzęć według mnej lub bardzej obektywnych krytenów Jest to komeczne, pomewaz środk są zawsze ogranczone nalezy wybrać te nwestycje, które pozwolą w sposób najbardzej ekonomczny zaspokoć najplmejsze potrzeby Po dokonamu dagnozy problemów określemu ch przyczyn mozna następme "wyłozyć karty na stół", czyl nnym słowy, przedstawć projekty mwestycj pozwalające rozwązać te problemy PropozycJe mogą pochodzć Z Welu źródeł, takze od organów admmstracyjnych, a najlepej spoza mch Jednostka lokalna być moze ma JUZ ten etap za sobą być moze ma JUZ gotowy plan szeregu przedsęwzęć Następny krok, po zebramu klku przedsęwzęć, polega na selekcj wstępnej Pozwol ona Jednostce, np podkomsj samorządu czy komsj powołanej przez szefa nwestycj na wyelmnowane przedsęwzęć, które mają mewelkle szanse powodzema lub me ma dla mch dostatecznego uzasadmema Nawet po wstępnej selekcj wytypowane przedsęwzęca mogą znaczme wykraczać poza mozlwośc ch finansowana W bezącym lub nawet kolejnym roku budzetowym Jednostka adnumstracj lokalnej moze ponadto me podołać podjęcu szeregu nwestycj z braku mozlwośc techmcznych lub kerowmczych Dlatego tez tak wazne Jest określeme pnorytetów W załączmku li przedstawamy bardzej szczegółowo zakres potrzeb zwązanych Z wykonanem tego zadama oraz przegląd mektórych wazmejszych krytenów, które nalezy zastosować, Jak sugestu dotyczących rankngu Celowość przedsięwzięcia StudUm celowośc (wykonalnośc) poszczególnych przedsęwzęć lub ch systemu zaleca Sę zwykle wtedy, gdy koszt przedsęwzęca przekracza pewen lnut Lmt ten oczywśce zalezy 10 LEM ProJect

16 il 11/ OPRACOWANE PRZEDSĘWZĘCA - PRZYGOTOWANE NWESTYCJ od oczelowań Jednostk lokalnej Przedsęwzęce na duzą skalę dla małego nuasta Y moze być stosunkowo newlellae dla Krakowa Perwsze z nch moze wymagać studum celowośc ze względu na stosunkowo duze nakłady, podczas gdy w tym drugim przypadku studum take moze stanowć element systematycznej Cągłej reahzacj przedsięwzęca Ale nawet najmnlejsze przedsęwzęce pownno meć swoje uzasadneme W określenu stawanych mu wymogów, poprawnośc rozwązań techncznych, metod fnansowana, td Gdy jednak zapadne decyzja o przeprowadzenu studum celowośc, powmno ono meć na celu zbadane mozhwoścl techncznych, finansowych, środowskowych, społeczno-ekononucznych organzacyjnych W konkluzj studlum to pownno wskazywać, czy nalezy podjąć przedsę WZęCe, czy tez me Procedura elementy, które powmny być uwzględmone W studum celo WOŚC, są zawarte W załącznku Zwrot kosztów W ostatnch latach zwrot kosztów nabrał Wększego znaczena W opracowywanu przedsęwzęć, a przez to W całym zarządzanu Coraz częścej podkreśla Sę, ze słuzby państwowe powmny podlegać tym samym regułom, Jake ObOWązUją W sektorze prywatnym Tak jest szczególme W przypadku nakładów mwestycyjnych na systemy WOdOCągÓW lub kanahzacj czy budowana mfrastruktury na duzą skalę, talaej jak seć dróg W całym kraju Nawet odborcy usług W dzedzne mwestycjl socjalnych, np przedszkol opek zdrowotnej, często są proszen o pokrywane CZęŚC kosztów Jednym z najbardzej wymownych argumentów na rzecz pełnego lub częścowego zwrotu kosztów przy ŚWadczenU wybranych usług socjalnych Jest fakt, ze ogół społeczeństwa moze zawsze ządać wyzszego pozomu tych usług Tego rodzaju powązane moze z kole zachęcć kierujących organizacjam admnstracj publcznej do stosowana nowoczesnych technik prowadzena SWOch przedsęborstw, a tym samym wpłynąć na podnesene JakOŚC ŚWadczonych usług Takze tym razem załącznik V zawera bardzej szczegółowe wyjaśnene oraz model zwrotu kosztów, który wydaje Sę mozlwy do zastosowana na szczeblu admmstracjllokałnej OmÓWene opracowana przedsęwzęca zakończmy przykładem sprzed kilku lat, kedy przed SęWZęCe W sposób OCZyWSty nezbędne wynikające z wyraźnej potrzeby zakończyło Sę fiaskem z powodu medostatecznego opracowana W latach sześćdzesątych, W Mędzynarodowej DekadZe ROZWOJU, Woska W Dolme Raptl W Nepalu otrzymała most jako upommek od rządu ndu Woska, połozona u stóp pasma Kanchanjunga, była podzelona na dwe CZęŚC bardzo głębokm wąwozem, którym płynął rwący po- LEM Project 11

17 Podręczmk opracowama przedsięwzięcia, zarządzama Jego realizacją tok zasllany przez śmeg topmejące w mzszych pasmach g6r Po Jednej strome wąwozu znajdował Sę targ, urzędy wosk oraz bank, po drugej zaś strome były osedla meszkanowe nekt6- re placówk handlowe Jedynym sposobem przedostama Sę na drugą stronę głębokego l budzącego lęk wąwozu był me budzący zaufama, huśtający Sę most lmowy Ze względu na swój naturalny POdZał Woska zaczęła Sę chylć ku upadkow ludze zaczęh Sę wyprowadzać, dzałalność zamerała dla ruchu zarówno peszych, Jak 1 pojazdów OCZyWstym rozwązamem był mocny, nowoczesny most, przeznaczony Wszyscy n1eszkańcy Z entuzjazmem przyjęl Weść o podarunku rządu mdyjskego Oczekwal Z nadzeją na dostarczeme elementów mostu lch montaz, co oznaczać mało ponowne zjednoczeme wosk stworzeme w ten sposób lepszych warunków zyca Ze względu na otaczające góry do WOsk mozna było dotrzeć bezpośredmo Jedyme drogą po Wetrzną Rządy obu krajów, Nepalu ndu, zbudowały WięC dodatkowo ggantyczny system wlelokrązków, nacągających stalową lmę wycągu, za pomocą którego mozna było z rówmny u stóp gór przenosu; potrzebne matenały mne towary, składając je W Wosce Metoda ta została zastosowana do przetransportowana elementów nowo zaprojektowanego stalowego mostu kratowego Po pewnym czase dostawy zostały zakończone, a most zmontowano równolegle do mejsca wybranego na nowe przejśce DZęk mezwykłym umejętnoścom mzymerskm budowlanym zdołano u podstaw wąwozu wzneść filary, które mały wsperać nowy most kratowy Wszystko było gotowe A Jednak most lezał bezuzyteczme przez ponad pęć lat, pomewaz przeoczono Jeden wazny wymóg W Jak sposób mał być ten nowy most podmeslony, obrócony o 90 stopm, a następ me unueszczony bezpeczme na filarach? W WOsce me było dźwgu na tyle duzego, aby wykonać to zadame, am mozhwośc unueszczema stalowych elementów podstawy mostu na filarach w tak sposób, aby JUz W mejscu ponowme most zrekonstruować Most stdł Sę symbolem błędnego mepełnego opracowana przedsęwzęca Teren wokół mego obrósł trawą dzkm wmem a W poblzu otworzono klka kawarm Jedną restaurację dla starszyzny WOsk, mzymerów zanteresowanych meszkańców, którzy gromadzl Sę tam kazdego dma kazdego tygodma, zastanawając Sę, co mozna zrobć W języku nepalsktm nazwano z czasem ten most "mostem, który me Jest mostem" LudZie chodzl tam z powrotem po welokrotme naprawanym, rozkołysanym mośce lmowym, prowadząc burzhwe dyskusje o tym, co Sę me udało Jak rozwązać problem Nowy most stał Sę atrakcją turystyczną, pomewaz pokazywano go wszystkm przybyszom, którzy z JakchkolWek powodów znaleźh Sę W okohcy Z radością dowedzelśmy Sę Jednak, ze prawe dzesęć lat późmej zmontowano wreszce na n1ejscu dźwg 1 przy aplauze tłumonym przez wszystke te lata oczekwama most został W końcu umeszczony na filarach OCzyWŚCe otwarty, W przeszłość odsyłając dotychczasową 12 LEM ProJect

18 lmową konstrukcję 11/ OPRACOWANE PRZEDSĘWZĘCA - PRZYGOTOWANE NWES1YCJ Ale most ten stał Sę takze pomn1klem cerpliwośc mieszkańców WłOsa, Jaką Sę wykazal W obliczu mepowodzema procesu opracowana przedsęwzęca Mejmy nadze Ję, ze W nagrodę, słuszme Sę jej nalezącą, WłOska teraz kwtme a most Jest symbolem postępu LEM ProJect 13

19 V ZARZĄDZANE REALZACJĄ PRZEDSĘWZĘCA V. ZARZĄDZANE REALZACJĄ PRZEDSĘWZĘCA Zamm zagłębmy Sę w problemy nepowodzena zarządzana realtzacją przedsęwzęca, na1ezy wymemć dwa nerozłączne ze sobą powązane aspekty zarządzama, a manowce "Cągłość chaos" Zarządzane przedsęwzęcem moze W zamyśle stanowć cągłość, pojęce, które łączy W sobie wszystke elementy zarządzana przedsęwzęcem Jako całoścą Ale W praktyce tak ngdy właścwie ne Jest, nezalezne od tego, czy powołujemy do zyca nowe słuzby, czy budujemy drogę Często Jedna grupa ludz moze zdecydować, które przedsięwzęce zostame wykonane, jake usług zostaną stworzone, skąd będą pochodzły środk finansowe Jaka Część społecznośc na tym skorzysta nna grupa moze W wynku przetargu wybrać najlepszą naj tańszą ofertę, decydując o tym, któremu wykonawcy powerzona zostane nwestycja Następme kerujący W tereme przedsęwzęcem otrzymuje zestaw poleceń W duzej paperowej koperce Ma za zadame dopilnować, aby przedsęwzęce zostało rozpoczęte, ukończone, spełnało wymagana techmczne 1 meścło Sę W przewdzianym budzece KeroWnk prac W terene moze W ogóle ne uczestnczyć W procese podejmowama decyzj plamstycznych Czasem taka sytuacja moze prowadzć do chaosu na placu budowy to, co Jest pra Wdłowe na paperze wspanałe Jako plan finansowana, moze rozsypać Sę Jak domek z kart, kedy okaze Sę, ze ne ma mejsca na składowane matenałów wykonawców, na parkowane pojazdów pracujących na budowle a dojazd do placu budowy prowadz zbyt wąskm drogamt, unemozltwając wprowadzeme clęzkego sprzętu Być moze me zapytano okoltcznych meszkańców, co myślą o takch zamerzenach, moze okazać Sę, ze ne zyczą sobe taklej mwestycj - lub W takm właśne wydanu SprzeCW moze narastać a tempo prac zostaje zwolmone, czy wręcz następuje ch wstrzymane Pętrzą Sę WęC nakazy dokonana Zman 1 zarówno plan finansowana, Jak data ukończema prac mogą ne być dotrzymane Mejmy nadzeję, ze sytuacje take teraz Sę ne zdarzą, ponewaz postępując zgodne z mmejszym podręcznkem, władze lokalne zajmą Sę opracowamem przedsęwzęca, dzęk czemu umkną Jednej Z waznych przyczyn chaosu W procese zarządzana Taka podobne sytuacje mogą prowadzć do negatywnych wzorców kerowama mwestycją, to znaczy do władzy bez kompetencj Ne znaczy to OCZyWŚCe, ze kerownk placu budowy mus LEM ProJect 15 "".,.~,.. 1. rf?, l 'tj..-~ J "

20 Podręczmk opracowama przedsęwzęcia zarządzama Jego realizacją podejmować wszystke decyzje, ale pownen on być włączony W pewnym momence W proces opracowama, aby W raze powstana problemów praktycznych mozna było je omówć zaraz na początku (patrz most W Nepalu) stneją setk nnych przykładów, w których cągłość zarządzama przedsęwzęcem jest przerwana lub narazona na ryzyko, prowadząc W sposób neumkmony do chaosu Na przykład W mnejszych okręgach, W mastach masteczkach osoby odpowiedzialne za podejmowame działań pub11cznych zwykle Sę znają Mozna wobec tego oczekwać, ze koordynacja, mająca zasadncze znaczeme dla procesu zarządzama, będzie łatwiejsza Ale Wielkość nczego me gwarantuje Duz z nas ma dośwadczena budowana nowej szkoły komecznośc zebrana w Jednym rntejscu w Jednej porze przedstawcel wydzału dróg, WOdOCągów, kanalzacj przedsęborstw energetycznych' Jakez burzhwe spotkana odbywałem w ZWązku z tą sprawą - nawet z przyjacółm' Albo ta walka o kompetencje, rozgrywana przy próbach przebudowy drog w mteśce czy na WS' ZdejmUje Sę obecną nawerzchnę drog, rozpoczyna Sę prace przy podłozu, po to tylko, aby stwerdzć, ze mapy wydzału wodnego są neaktualne, a Zamast rurocągu 6"(150 mm) samym środkem placu budowy begme główny rurocąg cśnenowy o średmcy 42"(1000 mm) wydzał wodny mów, ze me wolno go tknąć, ponewaz cała 11ma będzie przerabana W przyszłym roku' Jest to mewątplwe takze część dzałań dotyczących przygotowama nwestycj, ale wkracza ona często w sferę zarządzana bez zdecydowanego dązema do zapewnema CągłOŚC moze to powodować trudnośc, a czasem nawet chaos COŚ takego zdarzyło Sę klka lat temu w Cambndge, w stame Massachusetts, w USA było udzałem prest1zowej uczeln John F Kennedy School of Government Unversytetu Harvard WydZiału Robót Komunalnych Urzędu Masta Cambndge Uczelna właśme ukończyła trwające dwa lata przedsęwzęce budowlane, polegające na dobudowamu do stmejących obektów dodatkowych 50 sal do ĆWczeń Frma budowlana współpracowała ŚCśle z wydzałem robót komunalnych, uzyskując W ZWązku Z budową tymczasową zgodę na zajęce CZęŚC drog Frma ta, za pośrednctwem swojego podwykonawcy odpowedzalnego za WOdOCąg l kanalzację, odbyła spotkane z sekcją ds ŚCeków santarnych wydzału l uzyskała zgodę na przyłączene budynku do stnejącej SeC kanalzacyjnej Prace budowlane postępowały zgodme z planem, budynek został otwarty do tymczasowego uzytku, a na na.jblzszy weekend planowano ceremonę otwar Ca obektu, na której mel być obecn przedstawcele władz stanowych federalnych W pątek przed uroczystym otwarcem, które mtało nastąpć W nedzelę, nspektor SeC kana11zacyjnej wezwał mne, Jako komsarza Urzędu Masta ds robót komunalnych, powedzał, ze nastąpło zapadnęce Sę ulcy przed nowym budynkem, spowodowane prawdopodobne przerwanem nstalacj W mejscu przyłączema kanalzacj budynku do SeC mejskej Kedy przybylśmy razem na "mejsce zbrodm", sprawa wyglądała gorzej nz Sę spodzewalśmy Wezwalśmy naszego wykonawcę robót awaryjnych, będącego cały czas W pogotowu, aby przyjechał rozkopał ulcę 16 LEM ProJect

Sprawozdanie Skarbnika Hufca Za okres 24.09.2011-24.11.2013. Wprowadzenie

Sprawozdanie Skarbnika Hufca Za okres 24.09.2011-24.11.2013. Wprowadzenie Skarbnk Hufca ZHP Kraków Nowa Huta phm. Marek Balon HO Kraków, dn. 21.10.2013r. Sprawozdane Skarbnka Hufca Za okres 24.09.2011-24.11.2013 Wprowadzene W dnu 24.09.2011r. odbył sę Zjazd Sprawozdawczo-Wyborczy

Bardziej szczegółowo

Analiza danych OGÓLNY SCHEMAT. http://zajecia.jakubw.pl/ Dane treningowe (znana decyzja) Klasyfikator. Dane testowe (znana decyzja)

Analiza danych OGÓLNY SCHEMAT. http://zajecia.jakubw.pl/ Dane treningowe (znana decyzja) Klasyfikator. Dane testowe (znana decyzja) Analza danych Dane trenngowe testowe. Algorytm k najblższych sąsadów. Jakub Wróblewsk jakubw@pjwstk.edu.pl http://zajeca.jakubw.pl/ OGÓLNY SCHEMAT Mamy dany zbór danych podzelony na klasy decyzyjne, oraz

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji 14 wiosna

Regulamin promocji 14 wiosna promocja_14_wosna strona 1/5 Regulamn promocj 14 wosna 1. Organzatorem promocj 14 wosna, zwanej dalej promocją, jest JPK Jarosław Paweł Krzymn, zwany dalej JPK. 2. Promocja trwa od 01 lutego 2014 do 30

Bardziej szczegółowo

MPEC wydaje warunki techniczne KONIEC

MPEC wydaje warunki techniczne KONIEC 1 2 3 1 2 2 1 3 MPEC wydaje warunk technczne 4 5 6 10 9 8 7 11 12 13 14 15 KONIEC 17 16 4 5 Chcesz wedzeć, czy masz możlwość przyłączena budynku Możlwośc dofnansowana wymany peców węglowych do sec mejskej?

Bardziej szczegółowo

D Archiwum Prac Dyplomowych - Instrukcja dla studentów

D Archiwum Prac Dyplomowych - Instrukcja dla studentów Kraków 01.10.2015 D Archwum Prac Dyplomowych - Instrukcja dla studentów Procedura Archwzacj Prac Dyplomowych jest realzowana zgodne z zarządzenem nr 71/2015 Rektora Unwersytetu Rolnczego m. H. Kołłątaja

Bardziej szczegółowo

5. OPTYMALIZACJA GRAFOWO-SIECIOWA

5. OPTYMALIZACJA GRAFOWO-SIECIOWA . OPTYMALIZACJA GRAFOWO-SIECIOWA Defncja grafu Pod pojęcem grafu G rozumemy następującą dwójkę uporządkowaną (defncja grafu Berge a): (.) G W,U gdze: W zbór werzchołków grafu, U zbór łuków grafu, U W W,

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji upalne lato 2014 2.0

Regulamin promocji upalne lato 2014 2.0 upalne lato 2014 2.0 strona 1/5 Regulamn promocj upalne lato 2014 2.0 1. Organzatorem promocj upalne lato 2014 2.0, zwanej dalej promocją, jest JPK Jarosław Paweł Krzymn, zwany dalej JPK. 2. Promocja trwa

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji zimowa piętnastka

Regulamin promocji zimowa piętnastka zmowa pętnastka strona 1/5 Regulamn promocj zmowa pętnastka 1. Organzatorem promocj zmowa pętnastka, zwanej dalej promocją, jest JPK Jarosław Paweł Krzymn, zwany dalej JPK. 2. Promocja trwa od 01 grudna

Bardziej szczegółowo

Analiza ryzyka jako instrument zarządzania środowiskiem

Analiza ryzyka jako instrument zarządzania środowiskiem WARSZTATY 2003 z cyklu Zagrożena naturalne w górnctwe Mat. Symp. str. 461 466 Elżbeta PILECKA, Małgorzata SZCZEPAŃSKA Instytut Gospodark Surowcam Mneralnym Energą PAN, Kraków Analza ryzyka jako nstrument

Bardziej szczegółowo

Analiza rodzajów skutków i krytyczności uszkodzeń FMECA/FMEA według MIL STD - 1629A

Analiza rodzajów skutków i krytyczności uszkodzeń FMECA/FMEA według MIL STD - 1629A Analza rodzajów skutków krytycznośc uszkodzeń FMECA/FMEA według MIL STD - 629A Celem analzy krytycznośc jest szeregowane potencjalnych rodzajów uszkodzeń zdentyfkowanych zgodne z zasadam FMEA na podstawe

Bardziej szczegółowo

MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ

MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ 4 MINISTER EDUKACJI NARODOWEJ DWST WPZN 423189/BSZI13 Warszawa, 2013 -Q-4 Pan Marek Mchalak Rzecznk Praw Dzecka Szanowny Pane, w odpowedz na Pana wystąpene z dna 28 czerwca 2013 r. (znak: ZEW/500127-1/2013/MP),

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZALICZEŃ ĆWICZEŃ

SYSTEM ZALICZEŃ ĆWICZEŃ AMI, zma 010/011 mgr Krzysztof Rykaczewsk System zalczeń Wydzał Matematyk Informatyk UMK SYSTEM ZALICZEŃ ĆWICZEŃ z Analzy Matematycznej I, 010/011 (na podst. L.G., K.L., J.M., K.R.) Nnejszy dokument dotyczy

Bardziej szczegółowo

D Archiwum Prac Dyplomowych - Instrukcja dla opiekunów/promotorów/recenzentów

D Archiwum Prac Dyplomowych - Instrukcja dla opiekunów/promotorów/recenzentów D Archwum Prac Dyplomowych - Instrukcja dla opekunów/promotorów/recenzentów Kraków 13.01.2016 r. Procedura Archwzacj Prac Dyplomowych jest realzowana zgodne z zarządzenem nr 71/2015 Rektora Unwersytetu

Bardziej szczegółowo

OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE

OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE Z a k ł a d U b e z p e c z e ń S p o ł e c z n y c h Warunk nabywana prawa do okresowej emerytury kaptałowej ze środków zgromadzonych w otwartym

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji fiber xmas 2015

Regulamin promocji fiber xmas 2015 fber xmas 2015 strona 1/5 Regulamn promocj fber xmas 2015 1. Organzatorem promocj fber xmas 2015, zwanej dalej promocją, jest JPK Jarosław Paweł Krzymn, zwany dalej JPK. 2. Promocja trwa od 01 grudna 2015

Bardziej szczegółowo

Nowe europejskie prawo jazdy w celu większej ochrony, bezpieczeństwa i swobodnego przemieszczania się

Nowe europejskie prawo jazdy w celu większej ochrony, bezpieczeństwa i swobodnego przemieszczania się KOMISJA EUROPEJSKA NOTATKA Bruksela, 18 styczna 2013 r. Nowe europejske prawo jazdy w celu wększej ochrony, bezpeczeństwa swobodnego przemeszczana sę W dnu 19 styczna 2013 r., w ramach wejśca w życe trzecej

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie się firm informatycznych jako nowych elementów struktury przestrzennej przemysłu

Kształtowanie się firm informatycznych jako nowych elementów struktury przestrzennej przemysłu PRACE KOMISJI GEOGRAFII PRZEMY SŁU Nr 7 WARSZAWA KRAKÓW 2004 Akadema Pedagogczna, Kraków Kształtowane sę frm nformatycznych jako nowych elementów struktury przestrzennej przemysłu Postępujący proces rozwoju

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 4/2016/Młodzi (dotyczy zamówienia na usługę ochrony)

Zapytanie ofertowe nr 4/2016/Młodzi (dotyczy zamówienia na usługę ochrony) Fundacja na Rzecz Rozwoju Młodzeży Młodz Młodym ul. Katedralna 4 50-328 Wrocław tel. 882 021 007 mlodzmlodym@archdecezja.wroc.pl, www.sdm2016.wroclaw.pl Wrocław, 24 maja 2016 r. Zapytane ofertowe nr 4/2016/Młodz

Bardziej szczegółowo

KRZYWA BÉZIERA TWORZENIE I WIZUALIZACJA KRZYWYCH PARAMETRYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE KRZYWEJ BÉZIERA

KRZYWA BÉZIERA TWORZENIE I WIZUALIZACJA KRZYWYCH PARAMETRYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE KRZYWEJ BÉZIERA KRZYWA BÉZIERA TWORZENIE I WIZUALIZACJA KRZYWYCH PARAMETRYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE KRZYWEJ BÉZIERA Krzysztof Serżęga Wyższa Szkoła Informatyk Zarządzana w Rzeszowe Streszczene Artykuł porusza temat zwązany

Bardziej szczegółowo

Tworzenie stron WWW. Kurs. Wydanie III

Tworzenie stron WWW. Kurs. Wydanie III Idź do Sps treśc Przykładowy rozdzał Katalog ksążek Katalog onlne Zamów drukowany katalog Twój koszyk Dodaj do koszyka Cennk nformacje Zamów nformacje o nowoścach Zamów cennk Czytelna Fragmenty ksążek

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy. Zespołu Szkolno-Przedszkolnego. na lata 2014-2017

Koncepcja pracy. Zespołu Szkolno-Przedszkolnego. na lata 2014-2017 Koncepcja pracy Zespołu Szkolno-Przedszkolnego na lata 2014-2017 I. Podstawa prawna opracowana koncepcj: 1. Ustawa z dna 7 wrześna 1991 r. o systeme ośwaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.),

Bardziej szczegółowo

A O n RZECZPOSPOLITA POLSKA. Gospodarki Narodowej. Warszawa, dnia2/stycznia 2014

A O n RZECZPOSPOLITA POLSKA. Gospodarki Narodowej. Warszawa, dnia2/stycznia 2014 Warszawa, dna2/styczna 2014 r, RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI PODSEKRETARZ STANU Małgorzata Olsze wska BM-WP 005.6. 20 14 Pan Marek Zółkowsk Przewodnczący Komsj Gospodark

Bardziej szczegółowo

Określanie mocy cylindra C w zaleŝności od ostrości wzroku V 0 Ostrość wzroku V 0 7/5 6/5 5/5 4/5 3/5 2/5 Moc cylindra C 0,5 0,75 1,0 1,25 1,5 > 2

Określanie mocy cylindra C w zaleŝności od ostrości wzroku V 0 Ostrość wzroku V 0 7/5 6/5 5/5 4/5 3/5 2/5 Moc cylindra C 0,5 0,75 1,0 1,25 1,5 > 2 T A R C Z A Z E G A R O W A ASTYGMATYZM 1.Pojęca ogólne a) astygmatyzm prosty (najbardzej zgodny z pozomem) - najbardzej płask połudnk tzn. o najmnejszej mocy jest pozomy b) astygmatyzm odwrotny (najbardzej

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 1C KARTA USŁUGI Utrzymanie Systemu Kopii Zapasowych (USKZ)

ZAŁĄCZNIK NR 1C KARTA USŁUGI Utrzymanie Systemu Kopii Zapasowych (USKZ) Załącznk nr 1C do Umowy nr.. z dna.2014 r. ZAŁĄCZNIK NR 1C KARTA USŁUGI Utrzymane Systemu Kop Zapasowych (USKZ) 1 INFORMACJE DOTYCZĄCE USŁUGI 1.1 CEL USŁUGI: W ramach Usług Usługodawca zobowązany jest

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA WYMIARU ORAZ WYSOKOŚĆ EMERYTURY USTALANEJ NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH

PODSTAWA WYMIARU ORAZ WYSOKOŚĆ EMERYTURY USTALANEJ NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH PODSTAWA WYMIARU ORAZ WYSOKOŚĆ EMERYTURY USTALANEJ NA DOTYCHCZASOWYCH ZASADACH Z a k ł a d U b e z p e c z e ń S p o ł e c z n y c h Wprowadzene Nnejsza ulotka adresowana jest zarówno do osób dopero ubegających

Bardziej szczegółowo

Media społecznościowe i praca w chmurze oraz przygotowanie na ich potrzeby materiałów graficznych i zdjęciowych

Media społecznościowe i praca w chmurze oraz przygotowanie na ich potrzeby materiałów graficznych i zdjęciowych 2 S Ł O W O - G R A F I K A - F I L M Meda społecznoścowe praca w chmurze oraz przygotowane na ch potrzeby materałów grafcznych zdjęcowych Artur Kurkewcz Web 2.0 tak określa sę serwsy nternetowe, których

Bardziej szczegółowo

35-105 Rzeszów, Tel +48 17 740 00 38 fax +48 17 740 00 18. www.bmm.com.pl

35-105 Rzeszów, Tel +48 17 740 00 38 fax +48 17 740 00 18. www.bmm.com.pl 2015,,Zdolność uczena sę szybcej od swojej konkurencj może być długotrwałą przewagą, BMM Sp. z o.o. 35-105 Rzeszów, jaką nad nm posadasz. Are de Gaus ul. Przemysłowa 4a Tel +48 17 740 00 38 fax +48 17

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA TECHNICZNA S-04.00. ROBOTY MUROWE

SPECYFIKACJA TECHNICZNA S-04.00. ROBOTY MUROWE TOM III - Specyfkacje Technczne SPECYFIKACJA TECHNICZNA S-04.00. ROBOTY MUROWE Remont rozbudowa budynku szatnowego przy boskach sportowych w Morynu. 42 są TOM III - Specyfkacje Technczne 1. WST P 1.1.

Bardziej szczegółowo

Dotyczy: opinii PKPP lewiatan do projektow dwoch rozporzqdzen z 27 marca 2012 (pismo P-PAA/137/622/2012)

Dotyczy: opinii PKPP lewiatan do projektow dwoch rozporzqdzen z 27 marca 2012 (pismo P-PAA/137/622/2012) 30/04! 2012 PON 13: 30! t FAX 22 55 99 910 PKPP Lewatan _..~._. _., _. _ :. _._..... _.. ~._..:.l._.... _. '. _-'-'-'"." -.-.---.. ----.---.-.~.....----------.. LEWATAN Pol~ka KonfederacJa Pracodawcow

Bardziej szczegółowo

Zapis informacji, systemy pozycyjne 1. Literatura Jerzy Grębosz, Symfonia C++ standard. Harvey M. Deitl, Paul J. Deitl, Arkana C++. Programowanie.

Zapis informacji, systemy pozycyjne 1. Literatura Jerzy Grębosz, Symfonia C++ standard. Harvey M. Deitl, Paul J. Deitl, Arkana C++. Programowanie. Zaps nformacj, systemy pozycyjne 1 Lteratura Jerzy Grębosz, Symfona C++ standard. Harvey M. Detl, Paul J. Detl, Arkana C++. Programowane. Zaps nformacj w komputerach Wszystke elementy danych przetwarzane

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane metody numeryczne Komputerowa analiza zagadnień różniczkowych 1. Układy równań liniowych

Zaawansowane metody numeryczne Komputerowa analiza zagadnień różniczkowych 1. Układy równań liniowych Zaawansowane metody numeryczne Komputerowa analza zagadneń różnczkowych 1. Układy równań lnowych P. F. Góra http://th-www.f.uj.edu.pl/zfs/gora/ semestr letn 2006/07 Podstawowe fakty Równane Ax = b, x,

Bardziej szczegółowo

Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. Bernard Panaszek, prof. zw. UMW. Recenzja

Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. Bernard Panaszek, prof. zw. UMW. Recenzja KATEDRA KLINIKA CHORÓB WEWNĘTRZNYCHYCH GERIATRII ALERGOLOGU Unwersytet Medyczny m. Pastów Śląskch we Wrocławu 50-367 Wrocław, ul. Cure-Skłodowskej 66 Tel. 71/7842521 Fax 71/7842529 E-mal: bernard.panaszek@umed.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

2012-10-11. Definicje ogólne

2012-10-11. Definicje ogólne 0-0- Defncje ogólne Logstyka nauka o przepływe surowców produktów gotowych rodowód wojskowy Utrzyywane zapasów koszty zwązane.n. z zarożene kaptału Brak w dostawach koszty zwązane.n. z przestoje w produkcj

Bardziej szczegółowo

PORADNIK KANDYDATA. Wkrótce w nauka w szkole w jaki sposób je. zasadniczych szkole

PORADNIK KANDYDATA. Wkrótce w nauka w szkole w jaki sposób je. zasadniczych szkole Drog Gmnazjalsto, Wkrótce w nauka w szkole w jak sposób je jedno z z w pracodawców. zasadnczych szkole racjonalnego wyboru przestrz W prowadzona przy pomocy systemu elektroncznego. Rekrutacja wspomagana

Bardziej szczegółowo

WikiWS For Business Sharks

WikiWS For Business Sharks WkWS For Busness Sharks Ops zadana konkursowego Zadane Opracowane algorytmu automatyczne przetwarzającego zdjęce odręczne narysowanego dagramu na tablcy lub kartce do postac wektorowej zapsanej w formace

Bardziej szczegółowo

na zabezpieczeniu z połączeniu

na zabezpieczeniu z połączeniu 2011 Montorng Zabezpeczane obektów Jesteśmy zespołem fachowców, którzy dostarczają wysokej jakośc usług. Nasza dzałalnośćć koncentruje sę przede wszystkm na doskonałym zabezpeczenu państwa dóbr. Dostarczamy

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Przybylska andrzej peszek. zdrowo

Agnieszka Przybylska andrzej peszek. zdrowo Agneszka Przybylska andrzej peszek jak begac zdrowo jak begac zdrowo redakcja Agneszka Przybylska andrzej peszek Copyrght by lande.pl Sp. z o.o., 2011 Wszelke prawa zastrzeżone. Żaden fragment ne może

Bardziej szczegółowo

OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE

OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE OKRESOWA EMERYTURA KAPITAŁOWA ZE ŚRODKÓW ZGROMADZONYCH W OFE Z a k ł a d U b e z p e c z e ń S p o ł e c z n y c h Warunk nabywana prawa do okresowej emerytury kaptałowej ze środków zgromadzonych w otwartym

Bardziej szczegółowo

Delegacje otrzymują w załączeniu dokument Komisji D012257/03 ZAŁĄCZNIK.

Delegacje otrzymują w załączeniu dokument Komisji D012257/03 ZAŁĄCZNIK. RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 28 lpca 20 r. (29.07) (OR. en) 082/ ADD AVIATION 94 PISMO PRZEWODNIE Od: Komsja Europejska Data otrzymana: 8 lpca 20 r. Do: Sekretarat Generalny Rady Nr dok. Kom D02257/0

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE TARYFA DLA ZBIOROWEGO ZAOPATRZENIA W WODĘ I ZBIOROWEGO ODPROWADZANIA ŚCIEKÓW. Taryfa obowiązuje od 01.01.2014 do 31.12.

OGŁOSZENIE TARYFA DLA ZBIOROWEGO ZAOPATRZENIA W WODĘ I ZBIOROWEGO ODPROWADZANIA ŚCIEKÓW. Taryfa obowiązuje od 01.01.2014 do 31.12. OGŁOSZENIE Zgodne z Uchwałą Nr XXXIII/421/2013 Rady Mejskej w Busku-Zdroju z dna 14 lstopada 2013 r. w sprawe zatwerdzena taryf za zborowe zaopatrzene w wodę zborowe odprowadzane śceków dla Mejskego Przedsęborstwa

Bardziej szczegółowo

Szkolimy z pasją. tel.(012)2623040; 0601457926; 0602581731 www.aiki-management.pl

Szkolimy z pasją. tel.(012)2623040; 0601457926; 0602581731 www.aiki-management.pl Szkolmy z pasją Warsztaty Samura Game Godność Przywództwo Integracja Komunkacja Budowane Zespołu Honor Samura Game www.samuragame.org jest unkalną rzucającą wyzwane symulacją z obszaru budowana zespołu

Bardziej szczegółowo

Regulamin. udostępniania i korzystania ze zbiorów archiwum Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przez osoby z zewnątrz

Regulamin. udostępniania i korzystania ze zbiorów archiwum Lubuskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przez osoby z zewnątrz Załącznk Nr 1do Zarządzena nr 9 /2014 z dna 19.03.2014 r. Lubuskego Wojewódzkego Konserwatora Zabytków w Zelonej Górze Regulamn udostępnana korzystana ze zborów archwum Lubuskego Wojewódzkego Konserwatora

Bardziej szczegółowo

SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODĄ PROPAGACJI ROZKŁADÓW

SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODĄ PROPAGACJI ROZKŁADÓW SZACOWANIE NIEPEWNOŚCI POMIARU METODĄ PROPAGACJI ROZKŁADÓW Stefan WÓJTOWICZ, Katarzyna BIERNAT ZAKŁAD METROLOGII I BADAŃ NIENISZCZĄCYCH INSTYTUT ELEKTROTECHNIKI ul. Pożaryskego 8, 04-703 Warszawa tel.

Bardziej szczegółowo

Piesi jako ofiary śmiertelnych wypadków analiza kryminalistyczna

Piesi jako ofiary śmiertelnych wypadków analiza kryminalistyczna Pes jako ofary śmertelnych wypadków analza krymnalstyczna Potr Kodryck, Monka Kodrycka Pozom bezpeczeństwa ruchu drogowego klasyfkuje Polskę na jednym z ostatnch mejsc wśród krajów europejskch. Wskaźnk

Bardziej szczegółowo

Minister Edukacji Narodowej Pani Katarzyna HALL Ministerstwo Edukacji Narodowej al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa Dnia 03 czerwca 2009 r.

Minister Edukacji Narodowej Pani Katarzyna HALL Ministerstwo Edukacji Narodowej al. J. Ch. Szucha 25 00-918 Warszawa Dnia 03 czerwca 2009 r. Mnster Edukacj arodowej Pan Katarzyna HALL Mnsterstwo Edukacj arodowej al. J. Ch. Szucha 25 00-918 arszawa Dna 03 czerwca 2009 r. TEMAT: Propozycja zmany art. 30a ustawy Karta auczycela w forme lstu otwartego

Bardziej szczegółowo

Instrukcja instalacji systemu. Moduzone Z11 Moduzone Z20 B Moduzone Z30

Instrukcja instalacji systemu. Moduzone Z11 Moduzone Z20 B Moduzone Z30 Instrukcja nstalacj systemu Moduzone Z11 Moduzone Z20 B Moduzone Z30 SPIS TREŚCI INTRUKCJA 1 Instrukcja... 2 1.1 Uwag dotyczące dokumentacj...2 1.2 Dołączone dokumenty...2 1.3 Objaśnene symbol...2 1.4

Bardziej szczegółowo

Edukacja kulturalna mieszkańców wsi Pniewo w dziedzinie muzyki poprzez wyposażenie. Powiat/gmina łomżyński Łomża. sekretariat@gminalomza.

Edukacja kulturalna mieszkańców wsi Pniewo w dziedzinie muzyki poprzez wyposażenie. Powiat/gmina łomżyński Łomża. sekretariat@gminalomza. RAPORT Z CZYNNOŚCI KONTROLNYCH NR 10 '413/0081/10 2 dna 18/10/2010 fn wo./nt dzałana/ nrr&pjrok) PROGRAM ROZWOJU OBS..TA 2007 2013 ZNAK SPRAWY UM10-6930-UM1040106/10 ROW-IV.0911-6-12/10 NR IDENTYFIKACYJNY

Bardziej szczegółowo

Model IS-LM-BP. Model IS-LM-BP jest wersją modelu ISLM w gospodarce otwartej. Pokazuje on zatem jak

Model IS-LM-BP. Model IS-LM-BP jest wersją modelu ISLM w gospodarce otwartej. Pokazuje on zatem jak Ćwczena z Makroekonom II Model IS-LM- Model IS-LM- jest wersją modelu ISLM w gospodarce otwartej. Pokazuje on zatem jak gospodarka taka zachowuje sę w krótkm okrese, w efekce dzałań podejmowanych w ramach

Bardziej szczegółowo

AGNIESZKA PRZYBYLSKA ANDRZEJ PESZEK JAK BIEGAC ZDROWO

AGNIESZKA PRZYBYLSKA ANDRZEJ PESZEK JAK BIEGAC ZDROWO AGNIESZKA PRZYBYLSKA ANDRZEJ PESZEK I JAK BIEGAC ZDROWO JAK BIEGAC ZDROWO REDAKCJA AGNIESZKA PRZYBYLSKA ANDRZEJ PESZEK Copyrght by lande.pl Sp. z o.o., 2011 Wszelke prawa zastrzeżone. Żaden fragment ne

Bardziej szczegółowo

Przewodnik użytkownika

Przewodnik użytkownika Przewodnk użytkownka Aplkacja Mertum Bank Moblny Przejdź do mertum 2 moblny.mertumbank.pl Aktualzacja: grudzeń 2013 Szanowny Klence, Dzękujemy za zanteresowane naszą aplkacją. Aplkacja moblna Mertum Banku

Bardziej szczegółowo

Bonus! Odpowiedzi do zadań na FTP. Pewnie wkrocz w świat baz danych z programem Access 2010!

Bonus! Odpowiedzi do zadań na FTP. Pewnie wkrocz w świat baz danych z programem Access 2010! Pewne wkrocz w śwat baz danych z programem Access 2010! Poznaj zasady rządzące systemam baz danych Naucz sę nstalować program Access korzystać z jego możlwośc Dowedz sę, jak defnować modyfkować strukturę

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat DZIEŃ I

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat DZIEŃ I Scenarusz zajęć do programu kształcena Myślę- dzałam- dę w śwat Autor: Anna Dzadkewcz Klasa I Edukacja: polonstyczna, matematyczna, plastyczna, przyrodncza, muzyczna, wychowane fzyczne Cel/cele zajęć:

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANUSZA KORCZAKA W BRONIEWICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016

PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANUSZA KORCZAKA W BRONIEWICACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 Samorząd Ucznowsk Szkoły Podstawowej m. Janusza Korczaka Bronewce 3 88-160 Jankowo e-mal: su.spbronewce@gmal.com http://www.spbronewce.republka.pl/su.html PLAN PRACY SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ

Bardziej szczegółowo

EKONOMETRIA I Spotkanie 1, dn. 05.10.2010

EKONOMETRIA I Spotkanie 1, dn. 05.10.2010 EKONOMETRIA I Spotkane, dn. 5..2 Dr Katarzyna Beń Program ramowy: http://www.sgh.waw.pl/nstytuty/e/oferta_dydaktyczna/ekonometra_stacjonarne_nest acjonarne/ Zadana, dane do zadań, ważne nformacje: http://www.e-sgh.pl/ben/ekonometra

Bardziej szczegółowo

STATECZNOŚĆ SKARP. α - kąt nachylenia skarpy [ o ], φ - kąt tarcia wewnętrznego gruntu [ o ],

STATECZNOŚĆ SKARP. α - kąt nachylenia skarpy [ o ], φ - kąt tarcia wewnętrznego gruntu [ o ], STATECZNOŚĆ SKARP W przypadku obektu wykonanego z gruntów nespostych zaprojektowane bezpecznego nachylena skarp sprowadza sę do przekształcena wzoru na współczynnk statecznośc do postac: tgφ tgα = n gdze:

Bardziej szczegółowo

Przewodnik użytkownika

Przewodnik użytkownika Przewodnk użytkownka Aplkacja Mertum Bank Moblny Przejdź do mertum 2 mertumbank.pl/moblny Aktualzacja: lpec 2015 Szanowny Klence, Dzękujemy za zanteresowane naszą aplkacją. Aplkacja moblna Mertum Banku

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Raciborzu Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Racborzu KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmotu: Termnologa ekonomczna prawncza 2. Kod przedmotu: FGB-23 3. Okres ważnośc karty: 2015-2018 4. Forma kształcena: studa perwszego

Bardziej szczegółowo

Urządzenia wejścia-wyjścia

Urządzenia wejścia-wyjścia Urządzena wejśca-wyjśca Klasyfkacja urządzeń wejśca-wyjśca. Struktura mechanzmu wejśca-wyjśca (sprzętu oprogramowana). Interakcja jednostk centralnej z urządzenam wejśca-wyjśca: odpytywane, sterowane przerwanam,

Bardziej szczegółowo

Model ISLM. Inwestycje - w modelu ISLM przyjmujemy, że inwestycje przyjmują postać funkcji liniowej:

Model ISLM. Inwestycje - w modelu ISLM przyjmujemy, że inwestycje przyjmują postać funkcji liniowej: dr Bartłomej Rokck Ćwczena z Makroekonom I Model ISLM Podstawowe założena modelu: penądz odgrywa ważną rolę przy determnowanu pozomu dochodu zatrudnena nwestycje ne mają charakteru autonomcznego, a ch

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia do omówienia

Zagadnienia do omówienia Zarządzane produkcją dr nż. Marek Dudek Ul. Gramatyka 0, tel. 6798 http://www.produkcja.zarz.agh.edu.pl Zagadnena do omówena Zasady projektowana systemów produkcyjnych część (organzacja procesów w przestrzen)

Bardziej szczegółowo

SZTUCZNA INTELIGENCJA

SZTUCZNA INTELIGENCJA SZTUCZNA INTELIGENCJA WYKŁAD 15. ALGORYTMY GENETYCZNE Częstochowa 014 Dr hab. nż. Grzegorz Dudek Wydzał Elektryczny Poltechnka Częstochowska TERMINOLOGIA allele wartośc, waranty genów, chromosom - (naczej

Bardziej szczegółowo

Proces narodzin i śmierci

Proces narodzin i śmierci Proces narodzn śmerc Jeżel w ewnej oulacj nowe osobnk ojawają sę w sosób losowy, rzy czym gęstość zdarzeń na jednostkę czasu jest stała w czase wynos λ, oraz lczba osobnków n, które ojawły sę od chwl do

Bardziej szczegółowo

ZESTAW ZADAŃ Z INFORMATYKI

ZESTAW ZADAŃ Z INFORMATYKI (Wpsue zdaąc przed rozpoczęcem prac) KOD ZDAJĄCEGO ZESTAW ZADAŃ Z INFORMATYKI CZĘŚĆ II (dla pozomu rozszerzonego) GRUDZIEŃ ROK 004 Czas prac 50 mnut Instrukca dla zdaącego. Proszę sprawdzć, cz zestaw zadań

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W GIMNAZJUM

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W GIMNAZJUM PRZEDMOTOWY SYSTEM OCENANA Z JĘZYKA ANGELSKEGO W GMNAZJUM CZYTANE Ocena/Klasa 1 2 3 4 5 6 -myl ltery angelske z polskm -znekształca wyrazy w prostym tekśce - ne rozume ze znaną leksyką - w trakce czytana

Bardziej szczegółowo

Zobacz jak sam możesz stworzyć skuteczny e-mailing krok po kroku

Zobacz jak sam możesz stworzyć skuteczny e-mailing krok po kroku Stwórz skuteczny e-malng krok po kroku Zobacz jak sam możesz stworzyć skuteczny e-malng krok po kroku JAK ZAROBIĆ NA E-MAIL MARKETINGU I WZMOCNIĆ RELACJE Z ODBIORCAMI? E-MAILING W BRANŻY EDUKACYJNEJ Branża

Bardziej szczegółowo

RENTA RODZINNA. Po kim może być przyznana renta rodzinna?

RENTA RODZINNA. Po kim może być przyznana renta rodzinna? RENTA RODZINNA Z a k ł a d U b e z p e c z e ń S p o ł e c z n y c h Warunk nabywana prawa do renty rodznnej oraz jej wysokość określa ustawa z dna 17 grudna 1998 r. o emeryturach rentach z Funduszu Ubezpeczeń

Bardziej szczegółowo

Ocena jakościowo-cenowych strategii konkurowania w polskim handlu produktami rolno-spożywczymi. dr Iwona Szczepaniak

Ocena jakościowo-cenowych strategii konkurowania w polskim handlu produktami rolno-spożywczymi. dr Iwona Szczepaniak Ocena jakoścowo-cenowych strateg konkurowana w polskm handlu produktam rolno-spożywczym dr Iwona Szczepanak Ekonomczne, społeczne nstytucjonalne czynnk wzrostu w sektorze rolno-spożywczym w Europe Cechocnek,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. Radiowy silnik nastawczy 1187 00

Instrukcja obsługi. Radiowy silnik nastawczy 1187 00 Instrukcja obsług Radowy slnk nastawczy 1187 00 Sps treśc Informacje o nnejszej nstrukcj... 2 Wdok urządzena... 3 Montaż... 3 Demontaż... 3 Zaslane... 4 Wkładane bater... 4 Postępowane w raze zanku napęca

Bardziej szczegółowo

Protokół Nr XVIIl/96. sesji Rady Miejskiej w Przemkowie odbytej w dniu 30 sierpnia 1996

Protokół Nr XVIIl/96. sesji Rady Miejskiej w Przemkowie odbytej w dniu 30 sierpnia 1996 4GB Protokół Nr XVIIl/96 sesj Rady Mejskej w Przemkowe odbytej w dnu 30 serpna 1996 n Sesję rozpocztto o godz, 9-^ a zakończono o godz, 14--, Na ogólny stan 20 radnych, obecnych na sesj było 18-tu, Lsta

Bardziej szczegółowo

3. ŁUK ELEKTRYCZNY PRĄDU STAŁEGO I PRZEMIENNEGO

3. ŁUK ELEKTRYCZNY PRĄDU STAŁEGO I PRZEMIENNEGO 3. ŁUK ELEKTRYCZNY PRĄDU STŁEGO I PRZEMIENNEGO 3.1. Cel zakres ćwczena Celem ćwczena jest zapoznane sę z podstawowym właścwoścam łuku elektrycznego palącego sę swobodne, w powetrzu o cśnentmosferycznym.

Bardziej szczegółowo

Portfele zawierające walor pozbawiony ryzyka. Elementy teorii rynku kapitałowego

Portfele zawierające walor pozbawiony ryzyka. Elementy teorii rynku kapitałowego Portel nwestycyjny ćwczena Na podst. Wtold Jurek: Konstrukcja analza rozdzał 5 dr chał Konopczyńsk Portele zawerające walor pozbawony ryzyka. lementy teor rynku kaptałowego 1. Pożyczane penędzy amy dwa

Bardziej szczegółowo

System M/M/1/L. λ = H 0 µ 1 λ 0 H 1 µ 2 λ 1 H 2 µ 3 λ 2 µ L+1 λ L H L+1. Jeli załoymy, e λ. i dla i = 1, 2,, L+1 oraz

System M/M/1/L. λ = H 0 µ 1 λ 0 H 1 µ 2 λ 1 H 2 µ 3 λ 2 µ L+1 λ L H L+1. Jeli załoymy, e λ. i dla i = 1, 2,, L+1 oraz System M/M// System ten w odrónenu do wczenej omawanych systemów osada kolejk. Jednak jest ona ogranczona, jej maksymalna ojemno jest wartoc skoczon

Bardziej szczegółowo

SILNA i AKTYWNA. Ko b i e c y p u n k t w i d z e n i a n a s p r a w y z a w o d o w e. Trochę psychologii Sprawdź, w czym jesteś najlepsza

SILNA i AKTYWNA. Ko b i e c y p u n k t w i d z e n i a n a s p r a w y z a w o d o w e. Trochę psychologii Sprawdź, w czym jesteś najlepsza Ko b e c y p u n k t w d z e n a n a s p r a w y z a w o d o w e Trochę psycholog Sprawdź, w czym jesteś najlepsza Trochę psycholog Jak długo być aktywną ceszyć sę pracą? Morze możlwośc Etat, spółdzelna,

Bardziej szczegółowo

P02. Zestaw norm CEN wspierających wdrażanie Dyrektywy EPBD w Krajach Członkowskich UE. [Information on standardisation] 11-04-2006

P02. Zestaw norm CEN wspierających wdrażanie Dyrektywy EPBD w Krajach Członkowskich UE. [Information on standardisation] 11-04-2006 [Informaton on standardsaton] P02 11-04- Jaap Hogelng ISSO Char CEN-BT WG173 on EPBD Holanda wwwbuldngsplatformeu Dyrektywa wymaga od Krajów Członkowskch UE wprowadzenu regulacj w następujących kwestach:

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN PRACY OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZO - DYDAKTYCZNEJ W OLINKOWO NA ROK SZKOLNY 2014/2015

ROCZNY PLAN PRACY OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZO - DYDAKTYCZNEJ W OLINKOWO NA ROK SZKOLNY 2014/2015 ROCZNY PLAN PRACY OPIEKUŃCZO WYCHOWAWCZO - DYDAKTYCZNEJ W OLINKOWO NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Plan został zatwerdzony przez Radę Pedagogczną w dnu.27. 08. 2014r. 1. Emla Skorska - dyrektor 2. Weronka Śwerk

Bardziej szczegółowo

Proste modele ze złożonym zachowaniem czyli o chaosie

Proste modele ze złożonym zachowaniem czyli o chaosie Proste modele ze złożonym zachowanem czyl o chaose 29 kwetna 2014 Komputer jest narzędzem coraz częścej stosowanym przez naukowców do ukazywana skrzętne ukrywanych przez naturę tajemnc. Symulacja, obok

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do zarządzenia Nr 79/2013/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 grudnia 2013 r.

Załącznik nr 3 do zarządzenia Nr 79/2013/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 grudnia 2013 r. Prezesa NFZ z dna 3 grudna 203 r. lub 2 3 4 5 6 7 8 04..02.02 śwadczena psychatryczne dla dorosłych zgodne z załącznkem nr, l.p., kolumna 3, rozporządzena ) zajęca rehabltacyjne zgodne z odrębnym przepsam;

Bardziej szczegółowo

Za: Stanisław Latoś, Niwelacja trygonometryczna, [w:] Ćwiczenia z geodezji II [red.] J. Beluch

Za: Stanisław Latoś, Niwelacja trygonometryczna, [w:] Ćwiczenia z geodezji II [red.] J. Beluch Za: Stansław Latoś, Nwelacja trygonometryczna, [w:] Ćwczena z geodezj II [red.] J. eluch 6.1. Ogólne zasady nwelacj trygonometrycznej. Wprowadzene Nwelacja trygonometryczna, zwana równeż trygonometrycznym

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE. w sprawie realizacji. XXII Międzynarodowego Festiwalu Folklorystycznego BUKOWIŃSKIE SPOTKANIA

POROZUMIENIE. w sprawie realizacji. XXII Międzynarodowego Festiwalu Folklorystycznego BUKOWIŃSKIE SPOTKANIA POROZUMIENIE w sprawe realzacj XXII Mędzynarodowego Festwalu Folklorystycznego BUKOWIŃSKIE SPOTKANIA w Polsce, w Rumun, na Węgrzech, na Słowacj na Ukrane zawarte 05. 02. 2011 roku pomędzy: Prezydentem

Bardziej szczegółowo

Zmodyfikowana technika programowania dynamicznego

Zmodyfikowana technika programowania dynamicznego Zmodyfkowana technka programowana dynamcznego Lech Madeysk 1, Zygmunt Mazur 2 Poltechnka Wrocławska, Wydzał Informatyk Zarządzana, Wydzałowy Zakład Informatyk Wybrzeże Wyspańskego 27, 50-370 Wrocław Streszczene.

Bardziej szczegółowo

Sygn. akt II Kp 420/11 POSTANOWIENIE dnia 5 stycznia 2012 roku

Sygn. akt II Kp 420/11 POSTANOWIENIE dnia 5 stycznia 2012 roku Sygn. akt II Kp 420/11 POSTANOWIENIE dna 5 styczna 2012 roku Sąd Rejonowy w Starachowcach w Wydzale II Karnym w składze: Przewodnczący: SSR Barbara Nowak- Łon Protokolant sądowy Anna Kełek w obecnośc Prokuratora

Bardziej szczegółowo

NOWA EMERYTURA Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH

NOWA EMERYTURA Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH NOWA EMERYTURA Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH Z a k ł a d U b e z p e c z e ń S p o ł e c z n y c h Warunk nabywana prawa do nowej emerytury oraz jej wysokość określa ustawa z dna 17 grudna 1998 r.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA ROK 2013 PODLASKIEGO STOWARZYSZENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W MIĘDZYRZECU PODLASKIM UL

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA ROK 2013 PODLASKIEGO STOWARZYSZENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W MIĘDZYRZECU PODLASKIM UL odlask 86- tell083)3/^^9 INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA ROK 2013 PODLASKIEGO STOWARZYSZENIA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W MIĘDZYRZECU PODLASKIM UL.ZARÓW1E 86 KRS 0000043936 Sprawozdane

Bardziej szczegółowo

Rozmowy VoIP bez komputera

Rozmowy VoIP bez komputera SOFTWARE Telefonowa przez nternet bramk VoIP CD 0/00 Grupa: UZUPEŁNIENIA PDF z artykułem Programy sprzęt do korzystana z VoIP PC Format 9/00 0 Rozmowy VoIP bez komputera Ne mussz włączać komputera za każdym

Bardziej szczegółowo

Pewnie wkrocz w świat baz danych z programem Access 2010! Bonus! Odpowiedzi do zadań na FTP

Pewnie wkrocz w świat baz danych z programem Access 2010! Bonus! Odpowiedzi do zadań na FTP Pewne wkrocz w śwat baz danych z programem Access 2010! Poznaj zasady rządzące systemam baz danych Naucz sę nstalować program Access korzystać z jego możlwośc Dowedz sę, jak defnować modyfkować strukturę

Bardziej szczegółowo

N N$!Ą/ACYJ NA COSPODARKA RC r'{ DCWA STłATL (: A poj ł',j 0S( Ur.{łe f#ps',s}{a gł{'")7 [' tj ;.J *?'*'J. Fł K " t [Cj *ŁJ JhJ ){ ł1. Ł'r! J :]7: rf (} ^?'''1!'':?':a' 1' Ł! '!" '' ' :Ż 1 Ł'ł.,' 'ź ':

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Sieci Neuronowych Sieci rekurencyjne

Wprowadzenie do Sieci Neuronowych Sieci rekurencyjne Wprowadzene do Sec Neuronowych Sec rekurencyjne M. Czoków, J. Persa 2010-12-07 1 Powtórzene Konstrukcja autoasocjatora Hopfelda 1.1 Konstrukcja Danych jest m obrazów wzorcowych ξ 1..ξ m, gdze każdy pojedynczy

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA STOWARZYSZENIA KOBIET LASU

KONFERENCJA STOWARZYSZENIA KOBIET LASU Rogów 19.10.2012 KONFERENCJA STOWARZYSZENIA KOBIET LASU Temat:,,Okem headhuntera:czy płeć ma znaczene". Prowadzące: Ilona Pawełczyk Paulna Pańka. Cel wystąpena: Analza tematu, czy płeć ma znaczene w pracy

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE NIEPEWNOŚCI METODĄ TYPU B

OBLICZANIE NIEPEWNOŚCI METODĄ TYPU B OBLICZANIE NIEPEWNOŚCI METODĄ TYPU B W przypadku gdy e występuje statystyczy rozrzut wyków (wszystke pomary dają te sam wyk epewość pomaru wyzaczamy w y sposób. Główą przyczyą epewośc pomaru jest epewość

Bardziej szczegółowo

Systemy Just-in-time. Sterowanie produkcją

Systemy Just-in-time. Sterowanie produkcją Systemy Just-n-tme Sterowane proukcją MRP MRP II Just n tme OPT 1 Sterowane proukcją MRP MRP II Just n tme OPT Koszty opóźneń Kary umowne Utrata zamówena Utrata klenta Utrata t reputacj 2 Problemy z zapasam

Bardziej szczegółowo

DUQUE DATA COLLECTION FOR DELIVERY PORODY - zbieranie danych w projekcie DUQuE

DUQUE DATA COLLECTION FOR DELIVERY PORODY - zbieranie danych w projekcie DUQuE Ne Incluson Defncje Poród Krytera włączena Urodzene dzecka. DUQUE DATA COLLECTION FOR PORODY - zberane danych w projekce DUQuE Pacjentk w weku 15 lat węcej z rozpoznanem podstawowym porodu według klasyfkacj

Bardziej szczegółowo

Zestaw przezbrojeniowy na inne rodzaje gazu. 1 Dysza 2 Podkładka 3 Uszczelka

Zestaw przezbrojeniowy na inne rodzaje gazu. 1 Dysza 2 Podkładka 3 Uszczelka Zestaw przezbrojenowy na nne rodzaje gazu 8 719 002 262 0 1 Dysza 2 Podkładka 3 Uszczelka PL (06.04) SM Sps treśc Sps treśc Wskazówk dotyczące bezpeczeństwa 3 Objaśnene symbol 3 1 Ustawena nstalacj gazowej

Bardziej szczegółowo

O PEWNYM MODELU POZWALAJĄCYM IDENTYFIKOWAĆ K NAJBARDZIEJ PODEJRZANYCH REKORDÓW W ZBIORZE DANYCH KSIĘGOWYCH W PROCESIE WYKRYWANIA OSZUSTW FINANSOWYCH

O PEWNYM MODELU POZWALAJĄCYM IDENTYFIKOWAĆ K NAJBARDZIEJ PODEJRZANYCH REKORDÓW W ZBIORZE DANYCH KSIĘGOWYCH W PROCESIE WYKRYWANIA OSZUSTW FINANSOWYCH Mateusz Baryła Unwersytet Ekonomczny w Krakowe O PEWNYM MODELU POZWALAJĄCYM IDENTYFIKOWAĆ K NAJBARDZIEJ PODEJRZANYCH REKORDÓW W ZBIORZE DANYCH KSIĘGOWYCH W PROCESIE WYKRYWANIA OSZUSTW FINANSOWYCH Wprowadzene

Bardziej szczegółowo

Komputerowe wspomaganie zarządzania projektami innowacyjnymi realizowanymi w oparciu o podejście. Rozdział pochodzi z książki:

Komputerowe wspomaganie zarządzania projektami innowacyjnymi realizowanymi w oparciu o podejście. Rozdział pochodzi z książki: Rozdział pochodzi z książki: Zarządzanie projektami badawczo-rozwojowymi. Tytuł rozdziału 6: Komputerowe wspomaganie zarządzania projektami innowacyjnymi realizowanymi w oparciu o podejście adaptacyjne

Bardziej szczegółowo

Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A.

Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Za1cznIk do Uchwaly Zarządu Spółk Operator Gazodągów Przesyłowych GAZ - SYSTEM S.A. 2 dna 2010 r. nr... L9T/2(2010 Operator Gazocągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. INSTRUKCJA UDZIELANIA ZAMÓWIEŃ WSPÓŁFINANSOWANYCH

Bardziej szczegółowo

STARE A NOWE KRAJE UE KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO EKSPORTU

STARE A NOWE KRAJE UE KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO EKSPORTU Ewa Szymank Katedra Teor Ekonom Akadema Ekonomczna w Krakowe ul. Rakowcka 27, 31-510 Kraków STARE A NOWE KRAJE UE KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO EKSPORTU Abstrakt Artykuł przedstawa wynk badań konkurencyjnośc

Bardziej szczegółowo

Semestr zimowy Brak Nie

Semestr zimowy Brak Nie KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angelskm Obowązuje od roku akademckego 2015/2016 Z-ID-702 Semnarum praca dyplomowa Semnar and Dplom Thess A. USYTUOWANIE MODUŁU

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Lody na drodze Ent-teach Rozdział 6 Zarządzanie Projektami

ĆWICZENIE Lody na drodze Ent-teach Rozdział 6 Zarządzanie Projektami ĆWICZENIE Lody na drodze Ent-teach Rozdział 6 Zarządzanie Projektami Opis ćwiczenia W poniższym zadaniu, uczestnicy muszą zaplanować tydzień sprzedaży lodów na ulicy w ich rodzinnym mieście (centrum).

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXVI 11/176/2012 Rada Gminy Jeleśnia z dnia 11 grudnia 2012

Uchwała Nr XXVI 11/176/2012 Rada Gminy Jeleśnia z dnia 11 grudnia 2012 RADA GMNY JELEŚNA Uchwała Nr XXV 11/176/2012 Rada Gmny Jeleśna z dna 11 grudna 2012 w sprawe zatwerdzena taryfy na odprowadzane śceków dostarczane wody przedstawonej przez Zakład Gospodark Komunalnej w

Bardziej szczegółowo