Utylizacja i neutralizacja odpadów Międzywydziałowe Studia Ochrony Środowiska. Ćwiczenie 24 WSTĘP TEORETYCZNY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Utylizacja i neutralizacja odpadów Międzywydziałowe Studia Ochrony Środowiska. Ćwiczenie 24 WSTĘP TEORETYCZNY"

Transkrypt

1 Utylizacja i eutralizacja odpadów Międzywydziałowe Studia Ochroy Środowiska Ćwiczeie 24 WSTĘP TEORETYCZNY Recyklig surowcowy odpadowego PET (politereftalau etyleu) Opracowała dr Elżbieta Megiel

2 I. Ogóle wiadomości dotyczące recykligu Działalość przemysłowa prowadzi do wytwarzaie ogromych ilości toksyczych, bądź bezużyteczych odpadów. Naturale procesy biologicze w przeciwieństwie do procesów przemysłowych mają zwykle charakter zamkiętego cyklu (p. obieg węgla, azotu, wody w przyrodzie). Przyajmiej częściowy powrót surowców do obiegu, czyli recyklig akazują względy zarówo ekoomicze, jak i ekologicze. Recyklig - w rozumieiu ustawy z dia 27 kwietia 2001 r o odpadach - to taki odzysk, który polega a powtórym przetwarzaiu substacji lub materiałów zawartych w odpadach, w procesie produkcyjym w celu uzyskaia substacji lub materiału o przezaczeiu pierwotym lub o iym przezaczeiu. Tworzywa sztucze są materiałami produkowaymi a ogromą skalę, ich światowa produkcja w miioym dziesięcioleciu wzrosła o 62%, podczas gdy produkcja stali zmalała o 21%[1], obeca rocza produkcja światowa tworzyw sztuczych wyosi 130 ml to. Zajdują oe zastosowaie w każdej dziedziie techiki i przemysłu, jedak wzrost ich produkcji spowodował rówież zwiększeie ilości odpadów a wysypiskach. Tworzywa sztucze uważae są obecie za jedą z główych przyczy zaieczyszczeia środowiska, a przemawiają za tą opiią astępujące fakty: powodują zaczy wzrost ilości odpadów stałych, są trwałe awet kilkaset lat, ierozkładale i ie biorą udziału w obiegu materiałowym w przyrodzie. Większość tworzyw bardzo szybko traci swoje własości użytkowe (p. folie polimerowe po roku, opakowaia środków spożywczych zwykle po kilku miesiącach), ale ich biodegradacja trwa w środowisku aturalym kilkadziesiąt, a awet kilkaset lat. Jedak ta własość pozwala a ich długie składowaie w celu wtórego przetworzeia, czyli recykligu. Alteratywą dla recykligu tradycyjych materiałów polimerowych może być wytwarzaie tworzyw z polimerów degradowalych w tym biodegradowalych. Obecie wytwarza się iewielkie ilości takich materiałów a świecie i w Polsce. Firma Biotrem z Zambrowa produkuje p. aczyia jedorazowe z otrąb, a Cetrum Chemii Polimerów PAN w Zabrzu opatetowało materiały polimerowe ulegające biodegradacji, będące poliestrami i sytetyczym aalogami substacji wytwarzaych w przyrodzie przez mikroorgaizmy. Wyalazek te otrzymał status projektu Eureka. W 1997 r. w USA kocer Cargill i Dow Chemical opracowali metodę przekształcaia cukru uzyskiwaego z kukurydzy i iych rośli przy udziale mikroorgaizmów w polimer biodegradowaly zway polilaktydem (PLA) przypomiający właściwościami politereftala etyleu (PET). Ia firma amerykańska Chemical Idustries opracowała metodę wytwarzaia iego biodegradowalego polimeru 2

3 polihydroksyalkaiau (PHA). Polimer te gromadzi się w komórce bakterii i może staowić awet 90% masy pojedyczej komórki. PHA otrzymywae jest już a skalę przemysłową i służy p. do wytwarzaia maszyek do goleia i butelek do szampoów. Jedak tworzywo to jest zaczie droższe od swych odpowiedików iebiodegradowalych. W ostatich latach opracowao w USA metodę produkcji PHA z rośli trasgeiczych polimer gromadzi się w liściach i łodygach modyfikowaych geetyczie rośli. Okazuje się jedak, że te ekologicze polimery ie są tak do końca ekologicze, a przemawia za tym wiele ich wad. Poważa wada to ich wysoka cea - eergia potrzeba do wytwarzaia 1kg takiego polimeru jest cztery razy większa iż potrzeba do wytworzeia tej samej ilości polietyleu (PE), to w kosekwecji prowadzi przecież do zwiększoej emisji gazów cieplariaych do atmosfery, rówież biodegradowalość tych tworzyw wiąże się ze zwiększeiem emisji tych gazów.[2] Zastosowaie polimerów biodegradowalych ograicza się obecie do kilku dziedzi techiki i gospodarki. Przy obecym kształtowaiu się ce eergii i surowców aturalych wytwarzaie polimerów biodegradowalych w ilościach kokurecyjych do kowecjoalych wydaje się być w ajbliższym czasie mało prawdopodobe. Dlatego ajważiejszą metodą pozwalającą ograiczyć zaieczyszczeie środowiska tworzywami sztuczymi jest ich recyklig. Tymczasem obecie a świecie składowaych jest 73% odpadów z tworzyw sztuczych, zdecydowaą większość z ich staowią opakowaia. Zdaiem specjalistów z Cetralego Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Opakowań około 30% objętości odpadów komualych to zużyte opakowaia, zajmują oe a wysypiskach około 40% ich objętości, a 10% masy[3]. II. Przepisy i ustaleia prawe dotyczące recykligu 31 grudia 1994 r Parlamet Europejski przyjął Dyrektywę 94/62/EEC zgodie z którą gospodarka opakowaiami i odpadami opakowaiowymi powia uwzględiać wymagaia ekologicze, a z drugiej stroy ie stwarzać przeszkód we wzajemej wymiaie hadlowej między krajami UE. Dyrektywa wprowadziła jedolity europejski system ozaczaia materiału opakowaiowego, moża rówież stwierdzić, że zapoczątkowała rozwój recykligu. Od 1999 r kraje UE powiy zapewiać 50-65% (wagowo) odzysk i wykorzystaie odpadów opakowaiowych. W Niemczech Duales System Deutschlad (DSD) zajmuje się szeroko pojętym recykligiem opakowań. Wprowadzeie DSD zmiejszyło masę wytwarzaych opakowań o poad 14% oraz sprawiło, że wtórie przerabiaych jest poad 3

4 86% opakowań (w 1997 r. z poad 6,3 ml t wprowadzoych do obrotu opakowań przetworzoo poad 5,4 ml t). W większości państw Uii sposoby orgaizacji systemu zagospodarowaia odpadów z opakowań są podobe i opierają się a astępujących założeiach. Odpowiedzialość, w tym i fiasowa za odzysk i recyklig odpadów z opakowań spoczywa a importerach i pakujących produkty w opakowaia. W iektórych krajach odpowiedzialość ta ciąży także a producetach opakowań oraz a hadlu (p. w Wielkiej Brytaii) oraz w ograiczoym zakresie a władzach komualych (p. w Daii, Fracji, Holadii). Pakujący i importerzy wyrobów w opakowaiach są zobowiązai do odbioru a własych koszt zużytych opakowań - poprzez hadel lub specjale pukty zbiórki. Aby wywiązać się z ałożoych obowiązków tworzą oi w drodze umowy z państwem system odzysku i recykligu odpadów z opakowań - mogą to uczyić idywidualie lub poprzez wyspecjalizowaą orgaizację gospodarczą. Człokowie orgaizacji gospodarczej woszą opłaty za udział w systemie, w wysokości uzależioej od wprowadzaego a ryek opakowaia. Stawki opłat są zróżicowae dla poszczególych materiałów opakowaiowych. W iektórych krajach opłaty są także uzależioe od masy i/lub objętości opakowaia (Austria, Fracja, Hiszpaia). Przedsiębiorstwo lub orgaizacja gospodarcza zawiera astępie umowy z lokalymi firmami gospodarki odpadami lub gmiami oraz przetwórcami surowców wtórych, dofiasowując koszty zbiórki, segregacji, trasportu oraz recykligu odpadów z opakowań. W praktyce za (odpadowe) opakowaia płaci każdy kosumet, gdyż opłata za ich utylizację jest wliczaa w końcową ceę opakowaego produktu. Są to jedak iewielkie kwoty - rzędu kilku groszy za opakowaie. Na przykład w Niemczech, dodatkowy koszt a mieszkańca wyosi około 28 USD roczie. Zróżicowaie opłat w zależości od rodzaju i wielkości opakowaia spowodowało, że apełiający opakowaia stopiowo zaczyają wybierać miej obciążające środowisko materiały i o miejszej masie. W Niemczech masa opakowań przypadających a jedą osobę zmiejszyła się pomiędzy 1991 a 1997 rokiem z 94,7 kg do 82,3 kg (13,1%). W Austrii odotowao 7% spadek masy opakowań. Tylko w latach 1995/96 o 7% zmiejszyła się ilość opakowań wielowarstwowych, a 6% opakowań z tworzyw sztuczych zastąpioo papierowymi. W 2001 r. zostały wprowadzoe w Polsce dwie owe ustawy, które regulują gospodarkę opakowaiami i odpadami opakowaiowym. Są to: Ustawa o opakowaiach i odpadach opakowaiowych oraz Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowaia iektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej. 4

5 W celu harmoizacji ustawodawstwa krajowego z uijym a przełomie 2001/2002 wprowadzoo tzw. Nowe Prawo Ekologicze. Do podstawowych aktów prawych z zakresu opakowań ależy zaliczyć takie jak: 1. Ustawa z dia 27 kwietia 2001 r. dotycząca rozwoju zrówoważoego, czyli takiego rozwoju, który zaspokaja potrzeby obecego pokoleia bez pozbawiaia możliwości przyszłych pokoleń do zaspokojeia ich potrzeb. Ustawa ta wprowadza zasadę odpowiedzialości sprawcy, kto powoduje zaieczyszczeia środowiska, poosi o koszty usuwaia skutków jego zaieczyszczeia. Określa rówież zasady postępowaia z odpadami w sposób zapewiający ochroę życia i zdrowia ludzi oraz ochroę środowiska zgodie z zasadą zrówoważoego rozwoju, a w szczególości zasady zapobiegaia powstawaiu odpadów lub ograiczaia ilości odpadów i ich egatywego oddziaływaia a środowisko, a także odzysku lub uieszkodliwiaia odpadów. 2. Ustawa z dia 11 maja 2001 r. o opakowaiach i odpadach opakowaiowych Główym celem tej ustawy jest określeie wymagań, jakim muszą odpowiadać opakowaia oraz sposobów postępowaia z opakowaiami i odpadami opakowaiowymi dla zapewieia ochroy życia i zdrowia ludzi oraz ochroy środowiska. Ustawa ta akłada a producetów i importerów opakowań: obowiązki dotyczące składu i kostrukcji opakowań, obowiązek ozaczaia opakowań; obowiązek prowadzeia odpowiediej ewidecji wytworzoych, importowaych i eksportowaych opakowań. Ustawa wprowadza opłatę depozytową i produktową. Opłata produktowa obliczaa i wpłacaa w przypadku iektórych towarów, by zapewić odzysk i recyklig odpadów opakowaiowych, wiąże się z dyrektywą 94/62. Opłata depozytowa pobieraa przy sprzedaży detaliczej iektórych artykułów p. akumulatorów ołowiowych, której zwrot astępuje po przekazaiu zużytego akumulatora sprzedawcy detaliczemu tych akumulatorów lub do puktu systemu zbiórki zużytych akumulatorów zorgaizowaego przez przedsiębiorcę, Powyższe ustawy dostosowują asz sta prawy do UE, są to ustawy prouije. III. Metody recykligu 1. Recyklig materiałowy Metody ależące do tego typu recykligu pozwalają a odzyskiwaie z odpadów tworzyw czystych, pełowartościowych frakcji polimerów adających się do poowego przetwórstwa. Uzyskay produkt azywa się recyklatem, reglaulatem lub regeeratem. 5

6 Własości reglaulatu są z reguły gorsze iż tworzywa, z którego został wytworzoy. Najczęściej reglaulat jest dodatkowo 2-3 razy droższy od owego surowca (koszt segregacji odpadów, przygotowaia do przeróbki i samej przeróbki). Jedak dość powszeche jest obecie wykorzystaie recyklatu w motoryzacji. W kolejych etapach wytwarza się w związku z pogarszaiem się własości recyklatu coraz "gorsze" elemety, p. tworzywo ze zderzaków jest przerabiae a dywaiki (recyklig drugorzędowy lub dwucyklig). Powstałe w Polsce Kosorcjum Iicjatywa PRO PVC oceia, iż w ajbliższym czasie dyamiczie będzie rozwijać się recyklig materiałowy polichlorku wiylu (PCV), którego produkcja z roku a rok rośie, a recyklat PCV ma bardzo zadowalające właściwości. Niestety ze względu a ceę i iezadowalające własości iych recyklatów a świecie tylko 7% tworzyw sztuczych poddawaych jest recykligowi materiałowemu. 2. Recyklig surowcowy Metody polegają a chemiczej degradacji polimeru do frakcji o miejszych masach cząsteczkowych lub moomerów. Te rodzaj recykligu wykorzystuje się, ze względu a wysoką ceę moomeru, przede wszystkim dla polimerów kodesacyjych p. PET. Najczęściej wykorzystywaymi reakcjami chemiczymi są: hydroliza, amioliza, glikoliza, alkoholiza. W celu przeprowadzeia recykligu surowcowego tworzywo ależy oddzielić od wszelkich iych substacji (p. metali), usuąć wszelkie zaieczyszczeia, które mogą iekorzystie wpłyąć a przebieg reakcji chemiczej. Z recykligiem surowcowym wiąże się ściśle problem segregacji odpadów i ich idetyfikacji. Najbardziej zaawasowaą techiczie metodą rozdzielaia tworzyw sztuczych użyteczą dla polimerów polikodesacyjych jest mechaicza separacja z wykorzystaiem spektrometru w bliskiej podczerwiei (NIR) do idetyfikacji w łańcuchach polimerowych grup fukcyjych.[4] 3. Recyklig eergetyczy (termiczy) Metody polegają a spaleiu tworzywa i przemiaie eergii chemiczej a eergię cieplą lub elektryczą lub destruktywej kowersji polimerów do związków małocząsteczkowych w procesie pirolizy, hydrokrakigu lub półspalaia, wykorzystywaych jako paliwa lub surowce chemicze. Na świecie utylizuje się w te sposób 16% odpadów z tworzyw sztuczych. Należy podkreślić, że ie powio się poddawać spalaiu PCV, poza specjalie przystosowaymi do tego spalariami, gdyż powstają dioksyy i furay. 6

7 Z recykligiem eergetyczym wiąże się adzieje a przetwarzaie tych odpadów, których ie moża poddać opisaym wcześiej metodom recykligu p. odpadów komualych, które są mieszaią bardzo różych tworzyw bardzo zaieczyszczoych. Piroliza to termicza ( C) destrukcja polimeru w wyiku rodikowego rozrywaia łańcuchów do związku małocząsteczkowego. Hydrokrakig to hydrogeoliza polimerów ( C i wodór pod ciśieiem MPa) polegająca a destrukcji polimeru i uwodorieiu moomerów. Półspalaie zwae rówież zgazowywaiem (proces edotermiczy) polega a utleiającym przeprowadzeiu w wyiku reakcji tworzywa z tleem i parą wodą w mieszaię CO i H 2, czyli tzw. gaz sytezowy, Wszystkie te procesy przeprowadzae są ajczęściej w istalacjach rafieryjych, a odpady staowią dodatek do kowecjoalego wsadu rafieryjego (p. cięższych frakcji z przeróbki ropy aftowej). Produktami są paliwa, oleje i surowce sytezy orgaiczej. IV. Własości i zastosowaie politereftalau etyleu (PET) Politereftala etyleu ależy do liiowych poliestrów z pierścieiami aromatyczymi w łańcuchu. Otrzymuje się go w wyiku polikodesacji kwasu tereftalowego z glikolem etyleowym: CO O + HOCH CH 2 2 HO C COOCH 2 CH O H 2 CO +(2-1) H 2 O (1) W praktyce tą reakcję polikodesacji realizuje się a trzy sposoby:[5] 1. Reakcję przeprowadza się między rówomolowymi ilościami kwasu tereftalowego i glikolu. Ze względu a odwracalość tej reakcji metodą tą ie udaje się uzyskać wysokich stopi polimeryzacji 2. Dwuetapowa reakcja z dwukrotie większą ilością moli glikolu w stosuku do kwasu. Najpierw przeprowadza się estryfikację kwasu tereftalowego do bis-2-hydroksytereftalau etylu: 7

8 CO COOCH2 CH HOCH CH H 2 O CO COOCH CH 2 2 (2) Po oddestylowaiu wody oraz admiaru glikolu, przechodzi się do drugiego etapu polikodesacji: COOCH CH 2 2 O HO C COOCH 2 CH 2 O H COOCH CH HOCH 2 CH 2 (3) Wydzielający się glikol oddestylowuje się. 3. Dwuetapowa syteza z użyciem estru dimetylowego kwasu tereftalowego (DMT). W pierwszym etapie przeprowadza się trasestryfikację DMT za pomocą glikolu etyleowego: COOCH 3 COOCH CH HOCH CH CH 3 COOCH 3 COOCH CH 2 2 (4) 8

9 Następie przeprowadza się reakcję (3). Porówując reakcje (2) i (4) łatwiej zachodzi reakcja (4), poieważ DMT lepiej rozpuszcza się w glikolu iż kwas tereftalowy. Reakcję sytezy PET przeprowadza się w obecości katalizatorów, a mogą imi być: octay kobaltu, cyku, wapia i tleki atymou. Politereftala etyleu może występować w formie bezpostaciowej (d=1.33g/cm 3 ) i krystaliczej (d=1.445 g/cm 3 ) [5], temperatura topieia zależy od stopia polimeryzacji i wyosi C, ależy do poliestrów termoplastyczych, ma właściwości włókotwórcze i jest bardzo trudo rozpuszczaly w większości rozpuszczalików, bardzo mało chłoie wilgoć, ma dużą odporość chemiczą i termiczą. Własości PET zdecydowały o jego szerokim zastosowaiu przede wszystkim do wytwarzaia włókie poliestrowych, zaych w Polsce pod azwą elaa, do produkcji taśm filmowych, bło fotograficzych, opakowań, ajczęściej w formie butelek. Światowe zużycie PET wyosi około 13 ml to/rok, z czego 9.5 ml to to wyroby włókieicze, 2.0 ml to taśmy audio i video, a 1.5 ml to staowią różego rodzaju opakowaia. Tak duże zużycie a opakowaia, PET zawdzięcza swojemu estetyczemu wyglądowi, wysokiej przezroczystości, połyskowi oraz dużej wytrzymałości mechaiczej w porówaiu do szkła i opakowań z iych polimerów. Poadto opakowaia z PET są zaczie lżejsze i łatwiejsze w trasporcie iż szklae. Dlatego też jest jedym z ajczęściej stosowaych tworzyw sztuczych do produkcji opakowań jedostkowych w przemyśle spożywczym, a dzięki dużej odporości a czyiki chemicze rówież w sektorze chemiczym. Wyrzucae w ciągu roku butelki z politereftalau etyleu (PET), ustawioe jeda a drugiej - jak wyliczyli Aglicy - utworzą wieżę o wysokości 28 ml km (73-krota odległość Ziemia - Księżyc)! [3] V. Metody recykligu PET Największym obecie źródłem odpadowego PET są zużyte butelki, zawierają oe oprócz PET etykiety papierowe, klej akrylowy do etykiet, zakrętki, uszczelki i przypadkowe zaieczyszczeia. Recyklig materiałowy ie jest, więc dla PET ajtańszą metodą recykligu. Mimo to recyklat jest dostępy a ryku i iektóre firmy właśie taki rodzaj recykligu wybierają (p. Coca-Cola). Jedak ajczęściej dla tego tworzywa wybiera się recyklig surowcowy ze względu a reaktywość wiązaia estrowego. 9

10 Do ajskutecziejszych metod recykligu surowcowego PET ależą: 1. Hydroliza Metoda polega a rozkładzie PET pod wpływem wody w wysokiej temperaturze, często pod zwiększoym ciśieiem. Obecie jest to ajczęściej stosowaa metoda recykligu PET. Pod wpływem wody makromolekulare łańcuchy pękają ze stopiowym zmiejszaiem się ciężaru cząsteczkowego, aż do moomerów: O O C COOCH CH H2 O CO + HOCH 2 CH 2 CO (5) Hydroliza PET może być prowadzoa w środowisku zasadowym, a wtedy produktami są sól kwasu tereftalowego, z której po zakwaszeiu otrzymuje się kwas tereftalowy i glikol. Rówaia (6) i (7) 10

11 COOCH 2 CH 2 O COONa (6) + 2 Na + CH 2 CH 2 C=O COONa COONa CO + 2HCl + 2NaCl (7) COONa CO 2. Alkoholiza: Zachodzi zgodie z rówaiem: COOR O OC COO CH 2 CH 2 + 2R R H + HOCH 2 CH 2 COOR (8) Najczęściej wykouje się metaolizę pod wpływem CH 3 w wysokiej temperaturze i pod ciśieiem, uzyskując w te sposób tereftala dimetylu (DMT) surowiec do produkcji PET (reakcja (4)), oraz glikolizę pod wpływem glikolu w wysokiej temperaturze, uzyskując w 11

12 te sposób bis-2-hydroksy-tereftalau etylu, rówież surowiec do produkcji PET (reakcja (9)). COOCH 2 CH 2 O COOCH 2 CH 2 + CH 2 CH 2 (9) C=O COOCH 2 CH 2 3. Acydoliza: Metoda polega a ogrzewaiu z kwasem karboksylowym, moża ją zilustrować rówaiem: O O C COO CH 2 CH2 + 2R-CO CO + RCOOCH 2 CH 2 OOCR CO (10) 12

13 4. Amioliza: Proces polega a ogrzewaiu z amiami lub iymi związkami zawierającymi w cząsteczce ugrupowaie NH 2 : O O C COO CH CH R-NH 2 CONH-R HOCH + 2 CH 2 CONH-R (11) Opisae powyżej metody polegały a całkowitej chemolizie, prowadzącej do utworzeia moomerów polikodesatu. Prowadzi się rówież procesy, których celem jest uzyskaie oligomerów (OET) o krótszych łańcuchach, zwykle w wyiku częściowej glikolizy. Uzyskae oligomery zajdują zastosowaie do otrzymywaia różego typu żywic p. poliestrowych, lakierowych, mogą staowić dodatek do żywic i elastomerów poprawiający ich właściwości, jak rówież mogą pełić rolę plastyfikatorów dla iektórych tworzyw p. PCV[6]. Jedym z ciekawszych rozwiązań w utylizacji PET jest opracowaa w ostatich latach w Istytucie Chemii Przemysłowej metoda łączeia a drodze chemiczej odpadowego PET z produktami odpadowymi powstającymi podczas utleiaia cykloheksau do cykloheksaou w procesie Cyklopol [7]. Metodę wykorzystują Zakłady Tworzyw Sztuczych ERG w Pustkowiu. Licecja została sprzedaa firmie Italiaa Resie. Istalacja została uruchomioa i sprawdziła się w praktyce. W Samodzielej Katedrze Chemii i Techologii Tworzyw Sztuczych Politechiki Krakowskiej opracowao metodę przetwarzaia butelek z PET a wytrzymałe materiały budowlae.[4] Butelki są zgiatae i mieloe a kilkucetymetrowe płatki. Potem dodaje się do ich klej. Powstaje jedolita masa, którą prasuje się w formach. Metoda ie wymaga kosztowego segregowaia, mycia i osuszaia butelek. Nowy materiał łączy wyjątkową 13

14 odporość a ściskaie ze zdolością przepuszczaia wody. Naukowcy odkryli rówież, że płyta z iego wykoaa, tzw. IZOPET-R, pochłaia fale dźwiękowe. Z butelek po apojach moża wytwarzać płyty do stabilizacji grutu - a przykład a skarpach. Materiał stosuje się do ocieplaia ścia budyków, fudametów, dachów, tarasów. Twórcy techologii: prof. Ja Pielichowski, dr Jerzy Polaczek, dr Jolata Polaczek i mgr Piotr Przybek, za opracowaą metodę recykligu odpadów PET otrzymali złoty medal podczas Międzyarodowej Wystawy Wyalazków Naukowych i Przemysłowych Iowacji w Brukseli, złoty medal a Międzyarodowym Saloie Wyalazków i Nowych Produktów w Geewie, srebry medal podczas 3 Międzyarodowego Salou Iowacji i Iwestycji w Moskwie oraz tytuł Lidera Iowacji 2002, a o licecję a owa techologię zabiegają już Grecy. Na całym świecie trwają itesywe badaia ad opracowaiem jak ajskutecziejszych metod przetwarzaia odpadowego PET. Opracowao w oparciu o astępujące pozycje literaturowe: [1] J. Zawoździak, M. Kozłowski, Podstawy recykligu tworzyw sztuczych [2] T. U. Gergross, S. C. Slater, Świat Nauki, Nr 11/2000 [3] J. Bojaowicz, Przegląd Techiczy, Nr 14/2000. [4] CEEPUS, Recyklig Tworzyw Sztuczych, Materiał koferecyje [5] Praca zbiorowa pod red. Z. Florjańczyka i S. Peczka, Chemia polimerów tom III, Oficya Wyd. PW, 1997 [6] Praca zbiorowa pod red. A. K. Błędzkiego, Recyklig materiałów polimerowych, WNT,1997 [7] J. Polaczek,P. Peczek, Z. Wielgosz, R. Ostrysz, E. Kowalska, A. Ledzio, Z. Machowska, Przem. Chem. Nr5/

Proekologiczna instalacja pilotażowa do produkcji emulsji asfaltowych modyfikowanych nanostrukturami z polimerów odpadowych

Proekologiczna instalacja pilotażowa do produkcji emulsji asfaltowych modyfikowanych nanostrukturami z polimerów odpadowych Proekologiczna instalacja pilotażowa do produkcji emulsji asfaltowych modyfikowanych nanostrukturami z polimerów odpadowych Zagospodarowanie odpadów polimerowych przy produkcji nowatorskich emulsji asfaltowych

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Unii Europejskiej i w Polsce

Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Unii Europejskiej i w Polsce X Spotkanie Forum Dobre praktyki w gospodarce odpadami Gospodarka odpadami opakowaniowymi w Unii Europejskiej i w Polsce Warszawa 26 maj 2012 Wspieranie odzysku i recyklingu w PRL Gospodarka odpadami komunalnymi

Bardziej szczegółowo

Wykład. Inwestycja. Inwestycje. Inwestowanie. Działalność inwestycyjna. Inwestycja

Wykład. Inwestycja. Inwestycje. Inwestowanie. Działalność inwestycyjna. Inwestycja Iwestycja Wykład Celowo wydatkowae środki firmy skierowae a powiększeie jej dochodów w przyszłości. Iwestycje w wyiku użycia środków fiasowych tworzą lub powiększają majątek rzeczowy, majątek fiasowy i

Bardziej szczegółowo

AUDYT SYSTEMU GRZEWCZEGO

AUDYT SYSTEMU GRZEWCZEGO Wytycze do audytu wykoao w ramach projektu Doskoaleie poziomu edukacji w samorządach terytorialych w zakresie zrówoważoego gospodarowaia eergią i ochroy klimatu Ziemi dzięki wsparciu udzieloemu przez Isladię,

Bardziej szczegółowo

podejœcia kanalizacyjne poziom kanalizacyjny

podejœcia kanalizacyjne poziom kanalizacyjny Kaalizacja wewętrza wywiewka podejœcia kaalizacyje poziom kaalizacyjy pio kaalizacyjy ŚCIEKI W DOMU Myjemy siê, sprz¹tamy, przygotowujemy posi³ki, czyli korzystamy z przyborów saitarych, takich jak: waa,

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami i technika komunalna w Polsce i w Niemczech - perspektywy współpracy Problemy recyklingu odpadów opakowaniowych w Polsce.

Gospodarka odpadami i technika komunalna w Polsce i w Niemczech - perspektywy współpracy Problemy recyklingu odpadów opakowaniowych w Polsce. Gospodarka odpadami i technika komunalna w Polsce i w Niemczech - perspektywy współpracy Problemy recyklingu odpadów opakowaniowych w Polsce. Warszawa, 4 listopada 2014 DYREKTYWA 94/62/EC (opakowaniowa)

Bardziej szczegółowo

Otrzymywanie 1,4-cykloheksanodimetanolu w wyniku uwodornienia tereftalanu dimetylowego i jego zastosowanie jako substratu w syntezie poliestrów

Otrzymywanie 1,4-cykloheksanodimetanolu w wyniku uwodornienia tereftalanu dimetylowego i jego zastosowanie jako substratu w syntezie poliestrów PLIMERY 2007, 52,r1 39 GRZEGRZ LEWANDWSKI ), AGNIESZKA WRÓBLEWSKA, EUGENIUSZ MILCERT Politechika Szczeciñska Istytut Techologii Chemiczej rgaiczej ul. Pu³askiego 10, 70-322 Szczeci trzymywaie 1,4-cykloheksaodimetaolu

Bardziej szczegółowo

Cywilizacja śmieci szansa czy zagrożenie?

Cywilizacja śmieci szansa czy zagrożenie? - Cywilizacja śmieci szansa czy zagrożenie? Recykling odpadów odzysk surowców wtórnych z odpadów komunalnych Tarnów, 12 grudnia 2014 r. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r.

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r. ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE Czerwiec 2013 r. I. Kluczowe regulacje prawne. 1. Frakcje odpadów, 2. Zasady gospodarki odpadami, 3. Hierarchia postępowania z odpadami,

Bardziej szczegółowo

Jakie opakowania podlegają obowiązkowi odzysku i recyklingu?

Jakie opakowania podlegają obowiązkowi odzysku i recyklingu? Jakie opakowania podlegają obowiązkowi odzysku i recyklingu? Ustawie z dnia 11 maja 2001 roku o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (T.J.

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie energii odnawialnej

Wytwarzanie energii odnawialnej Adrzej Nocuñ Waldemar Ostrowski Adrzej Rabszty Miros³aw bik Eugeiusz Miklas B³a ej yp Wytwarzaie eergii odawialej poprzez współspalaie biomasy z paliwami podstawowymi w PKE SA W celu osi¹giêcia zawartego

Bardziej szczegółowo

TWORZYWA BIODEGRADOWALNE

TWORZYWA BIODEGRADOWALNE TWORZYWA BIODEGRADOWALNE Opracowały: Joanna Grzegorzek kl. III a TE Katarzyna Kołdras kl. III a TE Tradycyjne tworzywa sztuczne to materiały składające się z polimerów syntetycznych. Większość z nich nie

Bardziej szczegółowo

Perfekcyjna ochrona napędów

Perfekcyjna ochrona napędów Perfekcyja ochroa apędów Itelliget Drivesystems, Worldwide Services PL Ochroa powierzchi apędów NORD DRIVESYSTEMS Itelliget Drivesystems, Worldwide Services Optymala pod każdym względem Tam gdzie powłoka

Bardziej szczegółowo

5-lecie. Tworzywa SIMONA do wykładania zbiorników. Kliknij tutaj! informacje SIMONA AG 2/2012

5-lecie. Tworzywa SIMONA do wykładania zbiorników. Kliknij tutaj! informacje SIMONA AG 2/2012 SMONA oferuje szeroki program materiałów do wykładaia zbiorików stalowych oraz do kostrukcji warstwowych GK. Różorode środki adające przyczepość tworzą optymaly pomost mechaiczy pomiędzy wykładzią a materiałem

Bardziej szczegółowo

Artykuł techniczny CVM-NET4+ Zgodny z normami dotyczącymi efektywności energetycznej

Artykuł techniczny CVM-NET4+ Zgodny z normami dotyczącymi efektywności energetycznej 1 Artykuł techiczy Joatha Azañó Dział ds. Zarządzaia Eergią i Jakości Sieci CVM-ET4+ Zgody z ormami dotyczącymi efektywości eergetyczej owy wielokaałowy aalizator sieci i poboru eergii Obeca sytuacja Obece

Bardziej szczegółowo

POLIMERY. alkohol kwas poliester dwuwodorotlenowy dwukarboksylowy Ze względu na własności fizykochemiczne polimery można podzielić na:

POLIMERY. alkohol kwas poliester dwuwodorotlenowy dwukarboksylowy Ze względu na własności fizykochemiczne polimery można podzielić na: pracowaie: dr Urszula Lelek-Borkowska PLIMERY Wstęp Polimeryzacją azywamy reakcję łączeia się cząsteczek iektórych związków orgaiczych w długie łańcuchy bądź sieci makrocząsteczki o masie cząsteczkowej

Bardziej szczegółowo

Chemiczne metody analizy ilościowej (laboratorium)

Chemiczne metody analizy ilościowej (laboratorium) Cheicze etody aalizy ilościowej (laboratoriu) Broiaoetria 9. Przygotowaie iaowaego roztworu broiau (V) potasu Broia(V) potasu ależy do stosowaych w aalizie cheiczej substacji podstawowych. oże być otrzyay

Bardziej szczegółowo

Struktura czasowa stóp procentowych (term structure of interest rates)

Struktura czasowa stóp procentowych (term structure of interest rates) Struktura czasowa stóp procetowych (term structure of iterest rates) Wysokość rykowych stóp procetowych Na ryku istieje wiele różorodych stóp procetowych. Poziom rykowej stopy procetowej (lub omialej stopy,

Bardziej szczegółowo

MINIMALIZACJA PUSTYCH PRZEBIEGÓW PRZEZ ŚRODKI TRANSPORTU

MINIMALIZACJA PUSTYCH PRZEBIEGÓW PRZEZ ŚRODKI TRANSPORTU Przedmiot: Iformatyka w logistyce Forma: Laboratorium Temat: Zadaie 2. Automatyzacja obsługi usług logistyczych z wykorzystaiem zaawasowaych fukcji oprogramowaia Excel. Miimalizacja pustych przebiegów

Bardziej szczegółowo

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk i recykling założenia prawne Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk Odzysk ( ) jakikolwiek proces, którego wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie

Bardziej szczegółowo

Jak skutecznie reklamować towary konsumpcyjne

Jak skutecznie reklamować towary konsumpcyjne K Stowarzyszeie Kosumetów Polskich Jak skuteczie reklamować towary kosumpcyje HALO, KONSUMENT! Chcesz pozać swoje praw a? Szukasz pomoc y? ZADZWOŃ DO INFOLINII KONSUMENCKIEJ BEZPŁATNY TELEFON 0 800 800

Bardziej szczegółowo

Siłownie ORC sposobem na wykorzystanie energii ze źródeł niskotemperaturowych.

Siłownie ORC sposobem na wykorzystanie energii ze źródeł niskotemperaturowych. Siłowie ORC sposobem a wykorzystaie eergii ze źródeł iskotemperaturowych. Autor: prof. dr hab. Władysław Nowak, Aleksadra Borsukiewicz-Gozdur, Zachodiopomorski Uiwersytet Techologiczy w Szczeciie, Katedra

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 9 listopada 2012 r. Poz. 1229 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 18 października 2012 r.

Warszawa, dnia 9 listopada 2012 r. Poz. 1229 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 18 października 2012 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dia 9 listopada 2012 r. Poz. 1229 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dia 18 paździerika 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązków uzyskaia

Bardziej szczegółowo

profi-air 250 / 400 touch Nowoczesne centrale rekuperacyjne do wentylacji pomieszczeń mieszkalnych

profi-air 250 / 400 touch Nowoczesne centrale rekuperacyjne do wentylacji pomieszczeń mieszkalnych profi-air 250 / 400 touch Nowoczese cetrale rekuperacyje do wetylacji pomieszczeń mieszkalych SYSTEMY ODWADNIAJĄ CE SYSTEMY ELEKTRYCZNE INSTALACJE WEWNĘTRZNE PRODUKTY DLA PRZEMYSŁU Nowoczesa techologia

Bardziej szczegółowo

Dlaczego potrzebna jest reforma ochrony danych w UE?

Dlaczego potrzebna jest reforma ochrony danych w UE? Dlaczego potrzeba jest reforma ochroy daych w UE? Uija dyrektywa o ochroie daych z 1995 r. staowiła kamień milowy w historii ochroy daych osobowych. Jej podstawowe zasady, zapewiające fukcjoowaie ryku

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 24.05.2012 r. Wersja 0.5 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia..

Projekt z dnia 24.05.2012 r. Wersja 0.5 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia.. Projekt z dia 24.05.2012 r. Wersja 0.5 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dia.. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązku uzyskaia i przedstawieia do umorzeia świadectw efektywości eergetyczej i uiszczaia

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ

WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ WYDZIAŁ ELEKTRYCZNY POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ INSTYTUT ELEKTROENERGETYKI ZAKŁAD ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ LABORATORIUM RACHUNEK EKONOMICZNY W ELEKTROENERGETYCE INSTRUKCJA DO ĆWICZENIA

Bardziej szczegółowo

KOROZJA METALI. 1. Korozja chemiczna. 2. Korozja elektrochemiczna. 2.1 Podstawy teoretyczne korozji elektrochemicznej. 2.1.1 Pojęcie półogniwa

KOROZJA METALI. 1. Korozja chemiczna. 2. Korozja elektrochemiczna. 2.1 Podstawy teoretyczne korozji elektrochemicznej. 2.1.1 Pojęcie półogniwa Albi Czerichowski KOROZJA METALI Korozja jest to stopiowe iszczeie tworzyw metalowych i iemetalowych pod wpływem chemiczego i elektrochemiczego oddziaływaia środowiska w wyiku którego zmieiają się sta

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW INSTYTUT MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH Politechika Śląska w Gliwicach INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Z WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW BADANIE ODKSZTAŁCEŃ SPRĘŻYNY ŚRUBOWEJ Opracował: Dr iż. Grzegorz

Bardziej szczegółowo

Metoda analizy hierarchii Saaty ego Ważnym problemem podejmowania decyzji optymalizowanej jest często występująca hierarchiczność zagadnień.

Metoda analizy hierarchii Saaty ego Ważnym problemem podejmowania decyzji optymalizowanej jest często występująca hierarchiczność zagadnień. Metoda aalizy hierarchii Saaty ego Ważym problemem podejmowaia decyzji optymalizowaej jest często występująca hierarchiczość zagadień. Istieje wiele heurystyczych podejść do rozwiązaia tego problemu, jedak

Bardziej szczegółowo

ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI NA TERENIE MIASTA I GMINY SZCZEBRZESZYN ZA 2014 ROK SZCZEBRZESZYN, KWIECIEŃ 2015 ROK

ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI NA TERENIE MIASTA I GMINY SZCZEBRZESZYN ZA 2014 ROK SZCZEBRZESZYN, KWIECIEŃ 2015 ROK URZĄD MIEJSKI W SZCZEBRZESZYNIE ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI NA TERENIE MIASTA I GMINY SZCZEBRZESZYN ZA 2014 ROK SZCZEBRZESZYN, KWIECIEŃ 2015 ROK Wprowadzenie Cel przygotowania analizy Niniejszy

Bardziej szczegółowo

METODA SZACOWANIA KOSZTÓW RECYKLINGU WYROBÓW AGD NA ETAPIE PROJEKTOWANIA

METODA SZACOWANIA KOSZTÓW RECYKLINGU WYROBÓW AGD NA ETAPIE PROJEKTOWANIA METODA SZACOWANIA OSZTÓW RECYLINGU WYROBÓW AGD NA ETAPIE PROJETOWANIA Ewa DOSTATNI, Aa ARWASZ, Jacek DIAUN Streszczeie: W artykule opisao metodę szacowaia kosztów recykligu wyrobu a etapie jego projektowaia.

Bardziej szczegółowo

3. Funkcje elementarne

3. Funkcje elementarne 3. Fukcje elemetare Fukcjami elemetarymi będziemy azywać fukcję tożsamościową x x, fukcję wykładiczą, fukcje trygoometrycze oraz wszystkie fukcje, jakie moża otrzymać z wyżej wymieioych drogą astępujących

Bardziej szczegółowo

Metrologia: miary dokładności. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie

Metrologia: miary dokładności. dr inż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczecinie Metrologia: miary dokładości dr iż. Paweł Zalewski Akademia Morska w Szczeciie Miary dokładości: Najczęściej rozkład pomiarów w serii wokół wartości średiej X jest rozkładem Gaussa: Prawdopodobieństwem,

Bardziej szczegółowo

Nasze osiągnięcia. wydanie 5, 2011. Zakłady Urządzeń Kotłowych Stąporków S.A.

Nasze osiągnięcia. wydanie 5, 2011. Zakłady Urządzeń Kotłowych Stąporków S.A. Nasze osiągięcia wydaie 5, 2011 2 Zakłady Urządzeń Kotłowych Stąporków S.A. Działalość firmy ZUK Stąporków S.A. specjalizuje się w produkcji urządzeń dla: Eergetyki cieplej Eergetyki zawodowej Eergetyki

Bardziej szczegółowo

Typy i wykonanie łapaczy tłuszczy: ASIO

Typy i wykonanie łapaczy tłuszczy: ASIO ŁAPACZE TŁUSZCZY Tłuszcz w kaalizacji powoduje problemy zarówo mechaicze, czyli zarastaie rur, jak i higieicze zapach. Dalej powoduje też problemy w samym procesie czyszczeia w oczyszczaliach ścieków gdzie

Bardziej szczegółowo

Michał Księżakowski Project Manager (Kraków, 17.02.2012)

Michał Księżakowski Project Manager (Kraków, 17.02.2012) Ekoomicze aspekty budowy biogazowi i dystrybucji biogazu Michał Księżakowski Project Maager (Kraków, 17.02.2012) Czyiki warukujące budowę biogazowi Uwarukowaia Ekoomicze Prawe Techologicze Aspekty Prawe

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA 1. ZAMAWIAJĄCY TALEX S.A., ul. Karpia 27 d, 61 619 Pozań, e mail: cetrumit@talex.pl 2. INFORMACJE OGÓLNE 2.1. Talex S.A. zaprasza do udziału w postępowaiu przetargowym,

Bardziej szczegółowo

RECYKLING SUROWCOWY POLIOLEFIN I POLISTYRENU

RECYKLING SUROWCOWY POLIOLEFIN I POLISTYRENU POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY ZAKŁAD TECHNOLOGII NIEORGANICZNEJ I CERAMIKI RECYKLING SUROWCOWY POLIOLEFIN I POLISTYRENU Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Autorzy: mgr inż. Michał Kabaciński

Bardziej szczegółowo

1. Metoda zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych

1. Metoda zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych Iwetta Budzik-Nowodzińska SZACOWANIE WARTOŚCI DOCHODOWEJ PRZEDSIĘBIORSTWA STUDIUM PRZYPADKU Wprowadzeie Dochodowe metody wycey wartości przedsiębiorstw są postrzegae, jako ajbardziej efektywe sposoby określaia

Bardziej szczegółowo

rok **: półrocze **: Podmiot korzystający ze środowiska Lp. Adres Gmina Powiat korzystania ze Miejsce/ miejsca ... środowiska

rok **: półrocze **: Podmiot korzystający ze środowiska Lp. Adres Gmina Powiat korzystania ze Miejsce/ miejsca ... środowiska WYKAZ ZAWIERAJĄCY INFORMACJE O ILOŚCI I RODZAJACH GAZÓW LUB PYŁÓW WPROWADZANYCH DO POWIETRZA, DANE, NA PODSTAWIE KTÓRYCH OKREŚLONO TE ILOŚCI, ORAZ INFORMACJE O WYSOKOŚCI NALEśNYCH OPŁAT WPROWADZANIE GAZÓW

Bardziej szczegółowo

Prawne podstawy działań w zakresie ochrony środowiska obowiązki pracodawcy

Prawne podstawy działań w zakresie ochrony środowiska obowiązki pracodawcy Prawne podstawy działań w zakresie ochrony środowiska obowiązki pracodawcy ul. Augustyńskiego 2 80-819 tel. 58 32 68 320, fax 58 32 68 663 adres do korespondencji: ul. Okopowa 21/27 80-810, SPRAWOZDAWCZOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Ustawodawstwo UE w zakresie opakowań i odpadów opakowaniowych. Ewa Badowska-Domagała radca prawny

Ustawodawstwo UE w zakresie opakowań i odpadów opakowaniowych. Ewa Badowska-Domagała radca prawny Ustawodawstwo UE w zakresie opakowań i odpadów opakowaniowych. Ewa Badowska-Domagała radca prawny PRZEPISY UE Dyrektywa 94/62/EEC dotyczy wszelkich opakowań oraz odpadów opakowaniowych. Gospodarka opakowaniami

Bardziej szczegółowo

Problematyka i nowe obowiązki gmin wynikające z nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Problematyka i nowe obowiązki gmin wynikające z nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Problematyka i nowe obowiązki gmin wynikające z nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Opracowanie: Magdalena Walkusz Inspektor ds. ochrony środowiska Anna Lasota Żabińska Podinspektor

Bardziej szczegółowo

Kogo dotyczy opłata produktowa?

Kogo dotyczy opłata produktowa? Kogo dotyczy opłata produktowa? Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. 2013 poz. 888) określa prawa i obowiązki przedsiębiorców: - będących organizacjami

Bardziej szczegółowo

Wybrane polimery biodegradowalne otrzymywanie, w³aœciwoœci, zastosowanie

Wybrane polimery biodegradowalne otrzymywanie, w³aœciwoœci, zastosowanie PLIMERY 2008, 53, r 11 12 799 JAN G ÊBIEWSKI 1) ), EDYTA GIBAS 2), RAFA MALINWSKI 1) Wybrae polimery biodegradowale otrzymywaie, w³aœciwoœci, zastosowaie Streszczeie Artyku³ staowi przegl¹d literatury

Bardziej szczegółowo

euro info dla małych i średnich przedsiębiorstw Wschód ISSN 1505-781X żywności do Malezji

euro info dla małych i średnich przedsiębiorstw Wschód ISSN 1505-781X żywności do Malezji sierpień (154) 2014 ISSN 1505-781X euro ifo dla małych i średich przedsiębiorstw www.ee.org.pl Marketig Możliwości eksportu iteretowy polskiej żywości do Malezji Program Odawiale LIFE źródła eergii, korzyści

Bardziej szczegółowo

Konica Minolta Optimized Print Services (OPS) Oszczędzaj czas. Poprawiaj efektywność. Stabilizuj koszty. OPS firmy Konica Minolta

Konica Minolta Optimized Print Services (OPS) Oszczędzaj czas. Poprawiaj efektywność. Stabilizuj koszty. OPS firmy Konica Minolta Koica Miolta Optimized Prit Services (OPS) Oszczędzaj czas. Poprawiaj efektywość. Stabilizuj koszty. OPS firmy Koica Miolta Optimized Prit Services OPS Najlepszą metodą przewidywaia przyszłości jest jej

Bardziej szczegółowo

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH Wyk. Maria Anna Wiercińska SPIS TREŚCI 1. PODSTAWOWE POJĘCIA Odpady opakowaniowe Gospodarka odpadami opakowaniowymi

Bardziej szczegółowo

OCHRONA WIBROAKUSTYCZNA ZAŁOGI MOTOROWYCH JACHTÓW MORSKICH Z SILNIKIEM STACJONARNYM

OCHRONA WIBROAKUSTYCZNA ZAŁOGI MOTOROWYCH JACHTÓW MORSKICH Z SILNIKIEM STACJONARNYM 1-2008 PROBLEMY EKSPLOATACJI 161 Jausz GARDULSKI Politechika Śląska, Katowice OCHRONA WIBROAKUSTYCZNA ZAŁOGI MOTOROWYCH JACHTÓW MORSKICH Z SILNIKIEM STACJONARNYM Słowa kluczowe Morskie jachty motorowe,

Bardziej szczegółowo

Zastosowania w transporcie pasażerskim. Podzespoły i systemy HMI

Zastosowania w transporcie pasażerskim. Podzespoły i systemy HMI EAO Ekspert w dziedziie iterfejsów człowiek-maszya Zastosowaia w trasporcie pasażerskim Podzespoły i systemy HMI www. eao.com/catalogues EAO Parter dla przemysłu trasportowego Foto: SBB Systemy operacyje

Bardziej szczegółowo

(1) gdzie I sc jest prądem zwarciowym w warunkach normalnych, a mnożnik 1,25 bierze pod uwagę ryzyko 25% wzrostu promieniowania powyżej 1 kw/m 2.

(1) gdzie I sc jest prądem zwarciowym w warunkach normalnych, a mnożnik 1,25 bierze pod uwagę ryzyko 25% wzrostu promieniowania powyżej 1 kw/m 2. Katarzya JARZYŃSKA ABB Sp. z o.o. PRODUKTY NISKONAPIĘCIOWE W INSTALACJI PV Streszczeie: W ormalych warukach pracy każdy moduł geeruje prąd o wartości zbliżoej do prądu zwarciowego I sc, który powiększa

Bardziej szczegółowo

Fundamentalna tabelka atomu. eureka! to odkryli. p R = nh -

Fundamentalna tabelka atomu. eureka! to odkryli. p R = nh - TEKST TRUDNY Postulat kwatowaia Bohra, czyli założoy ad hoc związek pomiędzy falą de Broglie a a geometryczymi własościami rozważaego problemu, pozwolił bez większych trudości teoretyczie przewidzieć rozmiary

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska

Politechnika Poznańska Politechika Pozańska Temat: Laboratorium z termodyamiki Aaliza składu spali powstałych przy spalaiu paliw gazowych oraz pomiar ich prędkości przepływu za pomocą Dopplerowskiego Aemometru Laserowego (LDA)

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE MATERIALNE

INWESTYCJE MATERIALNE OCENA EFEKTYWNOŚCI INWESTYCJI INWESTCJE: proces wydatkowaia środków a aktywa, z których moża oczekiwać dochodów pieiężych w późiejszym okresie. Każde przedsiębiorstwo posiada pewą liczbę możliwych projektów

Bardziej szczegółowo

Wpływ modyfikacji powierzchni napełniaczy mineralnych

Wpływ modyfikacji powierzchni napełniaczy mineralnych RAFAŁ ANYSZKA, DARIUSZ M. BIELIŃSKI, OTMAR DOBROWOLSKI Wpływ modyfikacji powierzchi apełiaczy mieralych a właściwości kompozytów silikoowych WPROWADZENIE Materiały a bazie kauczuku silikoowego w wielu

Bardziej szczegółowo

Projekt PO KL Poczuj chemię do chemii zwiększenie liczby absolwentów kierunku CHEMIA na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu.

Projekt PO KL Poczuj chemię do chemii zwiększenie liczby absolwentów kierunku CHEMIA na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Projekt P KL Poczuj chemię do chemii zwiększeie liczby absolwetów kieruku CEMIA a Uiwersytecie im. A. Mickiewicza w Pozaiu Polimery pracowaie: dr Karol Kacprzak, Wydział Chemii UAM W ciągu ostatich kilkudziesięciu

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA METODĄ SZPILEK I ZA POMOCĄ MIKROSKOPU. Wprowadzenie. = =

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA METODĄ SZPILEK I ZA POMOCĄ MIKROSKOPU. Wprowadzenie. = = WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA METODĄ SZPILEK I ZA POMOCĄ MIKROSKOPU Wprowadzeie. Przy przejśiu światła z jedego ośrodka do drugiego występuje zjawisko załamaia zgodie z prawem Selliusa siα

Bardziej szczegółowo

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 1/2014. Odpady opakowaniowe

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 1/2014. Odpady opakowaniowe Nr 1/ 2014 (styczeń) Siła ekobiznesu E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U Numer 1/ 2014 Spis treści: 2 1 Nr 1/ 2014 (styczeń) Postępowanie z odpadami opakowaniowymi reguluje aktualnie

Bardziej szczegółowo

POMIARY WARSZTATOWE. D o u ż y t k u w e w n ę t r z n e g o. Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Ćwiczenia laboratoryjne

POMIARY WARSZTATOWE. D o u ż y t k u w e w n ę t r z n e g o. Katedra Inżynierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego. Ćwiczenia laboratoryjne D o u ż y t k u w e w ę t r z e g o Katedra Iżyierii i Aparatury Przemysłu Spożywczego POMIARY WARSZTATOWE Ćwiczeia laboratoryje Opracowaie: Urszula Goik, Maciej Kabziński Kraków, 2015 1 SUWMIARKI Suwmiarka

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA

POLITECHNIKA OPOLSKA POLITCHIKA OPOLSKA ISTYTUT AUTOMATYKI I IFOMATYKI LABOATOIUM MTOLOII LKTOICZJ 7. KOMPSATOY U P U. KOMPSATOY APIĘCIA STAŁO.. Wstęp... Zasada pomiaru metodą kompesacyją. Metoda kompesacyja pomiaru apięcia

Bardziej szczegółowo

Życie bez polimerów. Czy tego naprawdę chcemy i czy to w ogóle możliwe? Łukasz Szajnecki. Zakład Chemii Polimerów, Wydział Chemii, UMCS w Lublinie

Życie bez polimerów. Czy tego naprawdę chcemy i czy to w ogóle możliwe? Łukasz Szajnecki. Zakład Chemii Polimerów, Wydział Chemii, UMCS w Lublinie Życie bez polimerów zy tego aprawdę chcemy i czy to w ogóle możliwe? Łukasz Szajecki Zakład hemii Polimerów, Wydział hemii, UMS w Lubliie Zamość, 26 listopada 2014 Nieawiść od pierwszego wejrzeia iema

Bardziej szczegółowo

Piroliza odpadowych poliolefin

Piroliza odpadowych poliolefin Politechnika Śląska Wydział Chemiczny Katedra Chemii, Technologii Nieorganicznej i Paliw Minimalizacja odpadów Technologia chemiczna Dąbrowa Górnicza sem. VI Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Piroliza

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja sieci powiązań układu nadrzędnego grupy kopalń ze względu na koszty transportu

Optymalizacja sieci powiązań układu nadrzędnego grupy kopalń ze względu na koszty transportu dr hab. iż. KRYSTIAN KALINOWSKI WSIiZ w Bielsku Białej, Politechika Śląska dr iż. ROMAN KAULA Politechika Śląska Optymalizacja sieci powiązań układu adrzędego grupy kopalń ze względu a koszty trasportu

Bardziej szczegółowo

Krajowy Program Gospodarki Odpadami

Krajowy Program Gospodarki Odpadami Krajowy Program Gospodarki Odpadami KPGO został sporządzony jako realizacja przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 365 i Nr 113, poz.

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA MEMBRAN POLIMEROWYCH DO SEPARACJI PŁYNÓW

CHARAKTERYSTYKA MEMBRAN POLIMEROWYCH DO SEPARACJI PŁYNÓW MEMBRANY TEORIA I PRAKTYKA ZESZYT IV WYKŁADY MONOGRAFICZNE I SPECJALISTYCZNE TORUŃ CHARAKTERYSTYKA MEMBRAN POLIMEROWYCH DO SEPARACJI PŁYNÓW Aleksadra WOLIŃSKA-GRABCZYK, Adrzej JANKOWSKI Cetrum Materiałów

Bardziej szczegółowo

BADANIA DOCHODU I RYZYKA INWESTYCJI

BADANIA DOCHODU I RYZYKA INWESTYCJI StatSoft Polska, tel. () 484300, (60) 445, ifo@statsoft.pl, www.statsoft.pl BADANIA DOCHODU I RYZYKA INWESTYCJI ZA POMOCĄ ANALIZY ROZKŁADÓW Agieszka Pasztyła Akademia Ekoomicza w Krakowie, Katedra Statystyki;

Bardziej szczegółowo

Obowiązki przedsiębiorców wprowadzających produkty w opakowaniach wielomateriałowych i środki niebezpieczne w opakowaniach

Obowiązki przedsiębiorców wprowadzających produkty w opakowaniach wielomateriałowych i środki niebezpieczne w opakowaniach Warszawa, dnia 7 stycznia 2014 r. Departament Gospodarki Odpadami Ministerstwo Środowiska Obowiązki przedsiębiorców wprowadzających produkty w opakowaniach wielomateriałowych i środki niebezpieczne w opakowaniach

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi związane z nową gospodarką odpadami komunalnymi

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi związane z nową gospodarką odpadami komunalnymi Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi związane z nową gospodarką odpadami komunalnymi 1. Dlaczego zmieniają się zasady gospodarowania odpadami? Wprowadzane zmiany w systemie gospodarowania odpadami

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W BYDGOSZCZY WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTUT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORTU ZAKŁAD STEROWANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆWICZENIE: E20 BADANIE UKŁADU

Bardziej szczegółowo

Zasilanie budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych w energię elektryczną

Zasilanie budynków użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych w energię elektryczną i e z b ę d i k e l e k t r y k a Julia Wiatr Mirosław Miegoń Zasilaie budyków użyteczości publiczej oraz budyków mieszkalych w eergię elektryczą Zasilacze UPS oraz sposoby ich doboru, układy pomiarowe

Bardziej szczegółowo

Niepewności pomiarowe

Niepewności pomiarowe Niepewości pomiarowe Obserwacja, doświadczeie, pomiar Obserwacja zjawisk fizyczych polega a badaiu ych zjawisk w warukach auralych oraz a aalizie czyików i waruków, od kórych zjawiska e zależą. Waruki

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System fiasowy gospodarki Zajęcia r 5 Matematyka fiasowa Wartość pieiądza w czasie 1 złoty posiaday dzisiaj jest wart więcej iż 1 złoty posiaday w przyszłości, p. za rok. Powody: Suma posiadaa dzisiaj

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA OPISOWA WYKŁAD 1 i 2

STATYSTYKA OPISOWA WYKŁAD 1 i 2 STATYSTYKA OPISOWA WYKŁAD i 2 Literatura: Marek Cieciura, Jausz Zacharski, Metody probabilistycze w ujęciu praktyczym, L. Kowalski, Statystyka, 2005 2 Statystyka to dyscyplia aukowa, której zadaiem jest

Bardziej szczegółowo

TRANSFORMACJA DO UKŁADU 2000 A PROBLEM ZGODNOŚCI Z PRG

TRANSFORMACJA DO UKŁADU 2000 A PROBLEM ZGODNOŚCI Z PRG Tomasz ŚWIĘTOŃ 1 TRANSFORMACJA DO UKŁADU 2000 A ROBLEM ZGODNOŚCI Z RG Na mocy rozporządzeia Rady Miistrów w sprawie aństwowego Systemu Odiesień rzestrzeych już 31 grudia 2009 roku upływa termi wykoaia

Bardziej szczegółowo

euro info Planujemy fundusze europejskie Usługa PRO-INN dla małych i średnich przedsiębiorstw Międzynarodowy rynek obuwniczy ISSN 1505-781X

euro info Planujemy fundusze europejskie Usługa PRO-INN dla małych i średnich przedsiębiorstw Międzynarodowy rynek obuwniczy ISSN 1505-781X wrzesień (144) 2013 ISSN 1505-781X euro ifo Plaujemy fudusze europejskie dla małych i średich przedsiębiorstw www.ee.org.pl Usługa PRO-INN Międzyarodowy ryek obuwiczy Zachodiopomorskie Stowarzyszeie Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Klasyfikacja i metody utylizacji odpadów. E. Megiel, Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii

Wykład 4. Klasyfikacja i metody utylizacji odpadów. E. Megiel, Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Wykład 4 Klasyfikacja i metody utylizacji odpadów E. Megiel, Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Odpady - definicja Odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych

Bardziej szczegółowo

WYGRYWAJ NAGRODY z KAN-therm

WYGRYWAJ NAGRODY z KAN-therm SYSTEM KAN-therm Nowoczese istalacje wode i grzewcze WYGRYWAJ NAGRODY z KAN-therm HP DESIGNJET T790 może być Twój! Szczegóły a www.kokurs-ka.pl ISO 9001 Projektuj istalacje w Systemie KAN-therm i walcz

Bardziej szczegółowo

1. Logo 2. Kody 3. Pojemniki na odpady 4. Co nam daje segregacja śmieci 5. Co robić z odpadami 6. Składowanie 7. Utylizacja 8. Kompostowanie 9.

1. Logo 2. Kody 3. Pojemniki na odpady 4. Co nam daje segregacja śmieci 5. Co robić z odpadami 6. Składowanie 7. Utylizacja 8. Kompostowanie 9. 1. Logo 2. Kody 3. Pojemniki na odpady 4. Co nam daje segregacja śmieci 5. Co robić z odpadami 6. Składowanie 7. Utylizacja 8. Kompostowanie 9. Recykling 10. Zgnieć butelkę 11. Czy wiesz że 12. Używamy

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 6 TRANZYSTORY POLOWE

WYKŁAD 6 TRANZYSTORY POLOWE WYKŁA 6 RANZYSORY POLOWE RANZYSORY POLOWE ZŁĄCZOWE (Juctio Field Effect rasistors) 55 razystor polowy złączowy zbudoway jest z półprzewodika (w tym przypadku typu p), w który wdyfudowao dwa obszary bramki

Bardziej szczegółowo

Analiza potencjału energetycznego depozytów mułów węglowych

Analiza potencjału energetycznego depozytów mułów węglowych zaiteresowaia wykorzystaiem tej metody w odiesieiu do iych droboziaristych materiałów odpadowych ze wzbogacaia węgla kamieego ależy poszukiwać owych, skutecziej działających odczyików. Zdecydowaie miej

Bardziej szczegółowo

Janina Kawałczewska RCEE Płock

Janina Kawałczewska RCEE Płock Janina Kawałczewska RCEE Płock Konferencja realizowana jest w ramach projektu pn. Region płocki, Kujaw i Ziemi Kutnowskiej regionem świadomych ekologicznie współfinansowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO kod Uzyskane punkty..... WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z CHEMII... DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW - rok szkolny 2011/2012 eliminacje wojewódzkie

Bardziej szczegółowo

Dlaczego zmieniono ustawę?

Dlaczego zmieniono ustawę? Dlaczego zmieniono ustawę? Nowe zapisy ustawy mają na celu dostosować gospodarkę odpadami komunalnymi do wymogów Unii Europejskiej. Głównym celem wprowadzanych zmian jest: uszczelnienie systemu wszyscy

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Modliborzyce rok 2014

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Modliborzyce rok 2014 Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Modliborzyce rok 2014 2015-04-30 Urząd Miejski w Modliborzycach Wprowadzenie Roczną analizę stanu gospodarki odpadami komunalnymi sporządzono

Bardziej szczegółowo

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA

ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA NIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY W BYDGOSZCZY WYDZIAŁ INŻYNIERII MECHANICZNEJ INSTYTT EKSPLOATACJI MASZYN I TRANSPORT ZAKŁAD STEROWANIA ELEKTROTECHNIKA I ELEKTRONIKA ĆWICZENIE: E13 BADANIE ELEMENTÓW

Bardziej szczegółowo

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K ĆWICZENIA 2 Charakterystyka wybranej działalności gospodarczej: 1. Stosowane surowce, materiały, półprodukty, wyroby ze szczególnym

Bardziej szczegółowo

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia wyrówawcze z fizyki -Zestaw 5 -Teoria Optyka geometrycza i optyka falowa. Prawo odbicia i prawo załamaia światła, Bieg promiei świetlych w pryzmacie, soczewki i zwierciadła. Zjawisko dyfrakcji

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie OŚ-OP1. o wysokości naleŝnej opłaty produktowej. Masa odpadów poddanych w kg: faktycznie poddane w roku sprawozdawczym 7)

Sprawozdanie OŚ-OP1. o wysokości naleŝnej opłaty produktowej. Masa odpadów poddanych w kg: faktycznie poddane w roku sprawozdawczym 7) Nazwa i siedziba lub imię i nazwisko oraz adres przedsiębiorcy/nazwa i siedziba oraz adres organizacji odzysku: Sprawozdanie OŚ-OP1 o wysokości naleŝnej opłaty produktowej Adresat: Marszałek Województwa

Bardziej szczegółowo

PORADNIK DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROMUJ SWÓJ EKSPORT

PORADNIK DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROMUJ SWÓJ EKSPORT PORADNIK DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROMUJ SWÓJ EKSPORT URZĄD KOMITETU INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ Wydawca URZĄD KOMITETU INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ Al. Ujazdowskie 9, 00-918 Warszawa http://www.ukie.gov.pl e-mail:

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie dokumentów potwierdzających odrębnie odzysk i odrębnie recykling 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie dokumentów potwierdzających odrębnie odzysk i odrębnie recykling 2) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie dokumentów potwierdzających odrębnie odzysk i odrębnie recykling 2) (Dz. U. z dnia 28 grudnia 2006 r.) Na podstawie art. 11 ust.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY URZĘDU KOMUNIKACJI ELEKTRONICZNEJ

DZIENNIK URZĘDOWY URZĘDU KOMUNIKACJI ELEKTRONICZNEJ DZIENNIK URZĘDOWY URZĘDU KOMUNIKACJI ELEKTRONICZNEJ Warszawa, dia 19 maja 2015 r. Poz. 41 Zarządzeie Nr 12 Prezesa Urzędu Komuikacji Elektroiczej z dia 18 maja 2015 r. 1) w sprawie plau zagospodarowaia

Bardziej szczegółowo

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA

SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA SZYBKOŚĆ REAKCJI CHEMICZNYCH. RÓWNOWAGA CHEMICZNA Zadania dla studentów ze skryptu,,obliczenia z chemii ogólnej Wydawnictwa Uniwersytetu Gdańskiego 1. Reakcja między substancjami A i B zachodzi według

Bardziej szczegółowo

Wytarzanie energii ze źródeł odnawialnych w procesie spalania mieszanego paliwa wtórnego zawierającego biomasę

Wytarzanie energii ze źródeł odnawialnych w procesie spalania mieszanego paliwa wtórnego zawierającego biomasę Wytarzaie eergii ze źródeł odawialych w procesie spalaia mieszaego paliwa wtórego zawierającego biomasę Autor: Rafał Szymaowicz - ENERGOPOMIAR Sp. z o.o., Zakład Techiki Cieplej ( Eergetyka r 5/2011) W

Bardziej szczegółowo

Siemens. The future moving in.

Siemens. The future moving in. Ogrzewaczy wody marki Siemes zae są a rykach całego świata. Ich powstawaiu towarzyszą ambite cele: stale poszukujemy iowacyjych, przyszłościowych rozwiązań techologiczych, służących poprawie jakości życia.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄ DZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie oznaczania opakowań.

ROZPORZĄ DZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie oznaczania opakowań. Projekt z dnia 3 października 2002 r. ROZPORZĄ DZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie oznaczania opakowań. Na podstawie art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Solifenacin PMCS, 5 mg: każda tabletka zawiera 5 mg solifenacyny bursztynianu, co odpowiada 3,8 mg solifenacyny.

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO. Solifenacin PMCS, 5 mg: każda tabletka zawiera 5 mg solifenacyny bursztynianu, co odpowiada 3,8 mg solifenacyny. CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Solifeaci PMCS, 5 mg, tabletki powlekae Solifeaci PMCS, 10 mg, tabletki powlekae 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Solifeaci PMCS, 5 mg:

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie określenia wzorów oznakowania opakowań 2

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie określenia wzorów oznakowania opakowań 2 Projekt z dnia 21 czerwca 2012 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie określenia wzorów oznakowania opakowań 2 Na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy z dnia..o gospodarce opakowaniami

Bardziej szczegółowo

o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw.

o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dia 12 listopada 2013 r. Druk r 487 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pa Bogda BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodie

Bardziej szczegółowo