Gazy wilgotne i suszenie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Gazy wilgotne i suszenie"

Transkrypt

1 Gazy wilgotne i uzenie Teoria gazów wilgotnych dotyczy gazów, które w ąiedztwie cieczy wchłaniają ary cieczy i tają ię wilgotne. Zmiana warunków owoduje, że część ary ulega kroleniu. Najbardziej tyowym rzykładem jet tutaj owietrze wilgotne miezanina gazów i ar. Traktujemy ją jako gaz kładający ię z gazu uchego (nie krolone w atmoferze czątki azotu, tlenu, argonu) oraz wody wytęującej w owietrzu w różnych tanach fazowych. Ciśnienie czątkowe ary wodnej w owietrzu jet nieznaczne i dlatego można z ewnym ograniczeniem toować w tym rzyadku rawa gazów dokonałych i rawa Daltona. Zatem Ciśnienie czątkowe ary wodnej w owietrzu wilgotnym jet równe: = b - () gdzie: ciśnienie czątkowe ary wodnej, b ciśnienie atmoferyczne, - ciśnienie czątkowe gazu uchego. W rzeczywitych warunkach atmoferycznych rzadko otyka ię owietrze całkowicie naycone arą wodna, a jezcze rzadziej idealnie uche. Najczęściej wytęuje owietrze nienaycone tj. zdolne do wchłonięcia ary wodnej w danej temeraturze. Dość częto w rzyrodzie wytęuje również owietrze w tanie rzeyconym wilgocią. Wówcza część wody nie mogąc utrzymać ię w tanie lotnym krala ię, tworząc w owietrzu mgłę. Bywa też tak, że w obliżu 73 K (dokładniej 0,0 o C) woda w owietrzu wytęuje jednocześnie w trzech fazach; lotnej jako ara, ciekłej (mgła dezczowa) i tałej (śnieg). Stan owietrza wilgotnego określa wilgotność bezwzględna i wilgotność względna Wilgotność bezwzględna - ilość gramów ary wodnej zawarta w jednym metrze ześciennym owietrza wilgotnego, co jednoznacznie odowiada gętości ary = m / V. Wilgotność względna φ tounek gętości ary do makymalnej gętości ary nayconej. Zatem,, T. Wartość - makymalnej gętości ary nayconej owietrza w danej temeraturze odawana jet w tablicach technicznych. Z ewnym rzybliżeniem wilgotność względną można wyrazić tounkiem ciśnień czątkowych ary i owietrza uchego:,, R T () R T

2 Wilgotność względną można określić rzy omocy ychrometru Amana, higrometru it. Pychrometr Amana bazuje na omiarze temeratury rzeływającego owietrza z rędkością m/ rzy omocy termometru uchego oraz zwilżonego. Termometr nawilżony wykaże tym niżzą temeraturę im mniej naycone będzie owietrze badane. Wówcza więcej cieła arowania odbiera ię od otoczenia. Jeżeli badane owietrze jet naycone, to oba termometry wkażą tę amą temeraturę. Poługujemy ię tu wzorem emirycznym: m m (T T ) 00% (3) m gdzie:, ciśnienie naycenia ary wodnej w temeraturze termometru mokrego i uchego, T T m odczyty wkazań termometru uchego i mokrego. Higrometry oarte ą na zaadzie wydłużania ię włoa odtłuzczonego lub na zaadzie aborcji względnie kondenacji (eter arujący). Przy ich omocy odczytuje ię temeraturę ojawienia ię ierwzych kroel roy (tzw. unkt roy). Podtawowym arametrem tanu owietrza wilgotnego jet zawartość w nim wilgoci X tj. tounek may wody zawartej w gazie do may uchego gazu: m w X [kg/kg] (4) m Jeżeli ten tounek zotał wyrażony w gramach, to x izemy z małej litery. Jeżeli gaz uchy i ara wodna zawarte ą w tej amej objętości, to: m V X (5) m V Wykorzytując równanie tanu dla ary i gazu uchego ( i R T ) otrzymamy R T wzór: R P P P X 0,6 0,6 (6) R P P P P bo dla owietrza R = 87 J/kg deg, a dla ary wodnej R = 46,9 J/kg deg. Ponieważ = b, zaś = φ, to X = 0,6 gdzie : b ciśnienie barometryczne, ciśnienie naycenia ary wodnej, φ wilgotność względna. b P P P b

3 X Biorąc od uwagę udziały wagowe ary wodnej g = i gazu uchego g = X gazowa owietrza wilgotnego wyrazi ię wzorem: zaś gętość gazu wilgotnego określa wzór: w R w X R (7) X b b ( X) (8) R T (XR R )T w,to tała X Bardzo częto touje ię ojęcie tonia naycenia lub inaczej tonia zawilgocenia owietrza. Jet to tounek itniejącej wilgotności do makymalnie możliwej w danej temeraturze rzed oiągnięciem tanu naycenia: ψ X (9) X max Itotniejze rozbieżności omiędzy wartościami toniem naycenia ψ i wilgotnością względną φ wytęują tylko rzy wyokich temeraturach i małych wartościach wilgotności względnej. Entalia gazu wilgotnego: J xi x i g [kj/kg gazu wilgotnego] (0) Przy c kj/kg deg entalia ary wynieie i = 500 +,965 (T 73), zaś gazu wilgotnego J +x = (T 73) + (965 T) X Jak widać obliczanie odtawowych wielkości dla owietrza wilgotnego jet niewygodne. W raktyce rzemyłowej częto korzyta ię z wykreów. Mając dwa arametry ośród ięciu można wyznaczyć ozotałe trzy ( J +x, X, T lub t,, φ ). 3

4 Tyowe rocey zachodzące z owietrzem wilgotnym a) Miezanie owietrza wilgotnego Zadanie takie najłatwiej rozwiązać można rzy omocy wykreu J-x, gdy znamy arametry dwu tanów i udziały wagowe ozczególnych kładników. J I J J 3 J < 3 = x x 3 x x Prota - na ryunku jet rotą miezania. Punkt 3 rerezentuje końcowy tan miezania may m i may m : m (-3) = m (3-). Analitycznie można określić entalię i toień uchości unktu 3 rzy omocy wzorów: J 3 = J J oraz x 3 = gdzie:, may owietrza uchego ( uwaga m oznaczono may owietrza wilgotnego), J,J,J 3 entalie w unktach,,3, x, x, x 3 zawartości wilgoci. x x () b) Nawilżanie czyli ochłanianie małej ilości wody. Proce ten może odbywać ię o rzez rozylenie zimnej wody i jet związany z oziębianiem gazu lub rzez wuzczenie ary wodnej tanowiącej jednocześnie czynnik ogrzewający gaz. Jet to miezanie znanej may gazu wilgotnego z określoną niewielką maą wody o znanej entalii. Po zmiezaniu: J m = J + m i gdzie : - ilość gazu uchego w kg, w w x m = x + J - entalia gazu wilgotnego w kj/kg deg, m w () 4

5 x - zawartość wilgoci w kg, m w - maa wody dodanej w kg, i w - entalia wody dodanej w kj/kg deg. Przy nawilżaniu intereuje na tounek rzyrotu entalii J do rzyrotu wilgoci x, który jet równy entalii czynnika nawilżającego: ΔJ Δx c) Ogrzewanie i oziębianie owierzchniowe m i w w i w [kj/kg] (3) mw Proce ten rzebiega rzy x = contan i = contan, a na wykreie jet to linia rota (A-). W czaie ogrzewania owierzchniowego wzrata entalia i temeratura, maleje zaś wilgotność względna, co umożliwia wchłonięcie dodatkowej wilgoci. Oziębianie rzy = contan, jeżeli natęuje oniżej temeratury roy (unktu roy) wywoła to wykrolenie wody, która może być od otacią mgły lub kroel wody. d) Procey zachodzące między dużą may wody a owietrzem nienayconym Powietrze na tyku z wodą nayca ię w wartwie, której tan można założyć na krzywej o φ = 00% i temeraturze wody unktu A. Wymiana may i cieła może rzebiegać w oób natęujący:. Parametry tanu owietrza x > x A ; φ < 00% ; > A ; t > t A. Proce rzebiega o rotej -A, onieważ > A, to nadmiar ary z owietrza będzie ię wykralać, a cieło kralania zotanie rzekazane wodzie. Orócz tego owietrze o temeraturze t > t A będzie oddawać cieło wodzie.. Przemiana rzy tanie ma ciśnienie = A i nie będzie tu wymiany may. Natomiat owietrze o wyżzej temeraturze będzie oddawać energię cielną wodzie. 3. Proce w tanie 3 ma < A i natąi nieznaczne odarowanie, rzy czym cieło arowania odbierane będzie wodzie. W tym amym czaie owietrze o wyżzej temeraturze ogrzewa wodę. Jet to tzw. roce uchej wymiany cieła. 4. Prota 4-A charakteryzuje roce najbardziej utabilizowany. Parowanie rzebiega wzdłuż linii J = contan. Cieło uche rzekazane wodzie zotaje całkowicie zwrócone owietrzu w otaci ary. Natęuje więkze naycenie owietrza wodą. 5

6 5. W tym rzyadku wobec nieznacznych różnic temeratur, owietrze oddaje mało cieła wodzie, a duże różnice ciśnień czątkowych rzyjają intenywnemu arowaniu i oziębianiu cieczy 6. W tym tanie wkutek jednakowych temeratur nie ma wymiany tzw. uchej natomiat wytąi intenywniejze arowanie i oziębianie wody. 7. Proce 7-A charakteryzuje najbardziej intenywne nawilżanie owietrza oraz jego ogrzewanie. Poza roceem J = contan (kt. 4) wzytkie ozotałe ą chwilowe, gdyż zmienia ię temeratura wody i arametry wartewki rzeuwają ię z arametrami o krzywej naycenia φ = 00% - w górę rzy jej ogrzewaniu lub w dół rzy oziębianiu. Równocześnie zmienia ię tan owietrza. Cały roce ma rzebieg krzywoliniowy, ale urozczony bilan energetyczny zakłada, że entalia wody wzrata o tyle o ile maleje entalia owietrza. Zatem: W (J J ) W (T T k ) tąd J J = (T Tk ) (4) gdzie: W/ tounek zrazania, maa owietrza, W - maa wody, T temeratura oczątkowa, T k temeratura końcowa roceu. Pomija ię tu nieznaczną ilość wody odarowanej lub krolonej. Równanie owyżze ozwala badać rocey w chłodniach kominowych i kruberach Inne czynniki termodynamiczne nie będą omawiane. Z unktu widzenia ożarnictwa (nie tylko) intereującym jet azot zczególnie w tanie ciekłym. Stoowany jet on do gazenia ewnych tyów ożarów ( w koalniach węgla kamiennego, w iloach zbożowych). W tanie krolonym (77 K) jego objętość jet około 700 razy mniejza niż w tanie gazowych rzy T = 73 K i ciśnieniu atmoferycznym. Dla orównania jeden metr ześcienny wody daje 700 m 3 ary wodnej. Cieło arowania azotu wynoi 99 kj/kg rzy ciśnieniu 0, MPa i jet mniejze (i to znacznie) od cieła arowania wody 65 kj/kg. Pod tym względem ciekły azot jet efektywniejzy od wody rzy gazeniu ożarów, bo zybciej 6

7 i całkowicie odarowuje i wyiera tlen. Ciekły azot odawany jet na źródło ożaru dyzami mgłowymi o dużych wymiarach, na odległość kilku metrów. Szczegółowo roblemy te nie będą omawiane. Pod względem termodynamicznym i fizycznym bardzo intereującym czynnikiem jet HE, Orócz wody jet on najleiej naukowo rzebadanym gazem. Jet on łynem kwantowym. Hel wymaga odwyżzonego ciśnienia rzy rzejściu w tan tały. Stan tały wytęuje od otacią He o ieci hekagonalnej i He o ieci rzetrzennie centrowanej. Hel ciekły jet jedynym ośród ierwiatków itniejącym w dwóch odmianach cieczy, jako hel I i hel II ry.). [MPa] He hel o ieci rzetrzennie centrowanej zetalony hel He o ieci hekagonalnej λ,45 He He I hel gazowy hel ciekły He II hel nadłynny λ k unkt krytyczny T [K] Parametry unktu λ i λ ą natęujące: T λ =,735 K P λ = 0, MPa T λ =,76 K P λ = 3,0 MPa. Parametry unktu krytycznego to: T k = 5, K i P k = 0,746 MPa. 7

8 Przejście od jednej modyfikacji do drugiej nie mieści ię w kategoriach reguły faz. Zjawiko to nazwano rzemianą fazową drugiego rodzaju. Przemianie tej towarzyzą nieciągłe zmiany wielu właności fizycznych,takich jak: cieło właściwe, lekość, ściśliwość, rzewodność cielna i naięcie owierzchniowe. ekość normalnych cieczy zwiękza ię wraz ze adkiem temeratury - dla helu I ozotaje raktycznie tała aż do temeratury,6 K. Poniżej tej temeratury lekość He I maleje. Obniżając temeraturę helu I oniżej krzywej λ-λ twierdza ię adek lekości helu II oniżej 0 - Pa (milion razy jet ona mniejza od lekości helu I). To zjawiko nazwano nadłynnością. Nadłynność rzejawia ię natęująco: - Hel II rzeływa raktycznie bez tarcia rzez małe otwory, ilnie ubite rozki. - Dwa różne oziomy helu II oddzielone rzegrodą wyrównują ię ontanicznie z uływem czau. To wyrównanie dokonuje ię wkutek ełzania o ściankach naczynia cienkiej błonki (o grubości 300 nm) z rędkością 0 cm/. Przy zniknięciu lekości ruch tej błonki odlega innym rawom hydromechaniki niż obowiązującym dla cieczy normalnej. 3. Nie tylko różnice oziomów, ale i różnice temeratur wywołują ruch błonki helu. 4. Szybka zmiana temeratury w ciekłym helu rozrzetrzenia ię w otaci fali. Nozą one nazwę drugiego dźwięku. 5. Mechanizm rzewodzenia cieła w helu II jet odmienny niż w innych tanach kuienia oraz innych łynach. Wartość wółczynnika rzewodzenia cieła w helu II wynoi 0, W/cm K. Jet to razy więkza wartość od tej ( 0,39 W/cm K) dla miedzi w temeraturze otoczenia. w związku z owyżzym hel II używany jet do chładzania tożków rakiet, mazyn cyfrowych, nadrzewodników it. Hel gazowy o temeraturze kriogenicznej (blikiej kroleniu) łuży do rzetłaczania ciekłego tlenu i wodoru do dyz ilników rakietowych itd. 8

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA INSTYTUT TECHNIKI CIEPLNEJ I MECHANIKI PŁYNÓW ZAKŁAD TERMODYNAMIKI

POLITECHNIKA WROCŁAWSKA INSTYTUT TECHNIKI CIEPLNEJ I MECHANIKI PŁYNÓW ZAKŁAD TERMODYNAMIKI POLITECHNIKA WROCŁAWSKA INSTYTUT TECHNIKI CIEPLNEJ I MECHANIKI PŁYNÓW ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Materiały omocnicze do ćiczeń rachunkoych z rzedmiotu Termodynamika tooana CZĘŚĆ 1: GAZY WILGOTNE mr inż. Piotr

Bardziej szczegółowo

Pomiar wilgotności względnej powietrza

Pomiar wilgotności względnej powietrza Katedra Silników Salinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Pomiar wilgotności względnej owietrza - 1 - Wstę teoretyczny Skład gazu wilgotnego. Gazem wilgotnym nazywamy mieszaninę gazów, z których

Bardziej szczegółowo

Kalorymetria paliw gazowych

Kalorymetria paliw gazowych Katedra Termodynamiki, Teorii Maszyn i Urządzeń Cielnych W9/K2 Miernictwo energetyczne laboratorium Kalorymetria aliw gazowych Instrukcja do ćwiczenia nr 7 Oracowała: dr inż. Elżbieta Wróblewska Wrocław,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia do wykładu Fizyka Statystyczna i Termodynamika

Ćwiczenia do wykładu Fizyka Statystyczna i Termodynamika Ćwiczenia do wykładu Fizyka tatystyczna i ermodynamika Prowadzący dr gata Fronczak Zestaw 5. ermodynamika rzejść fazowych: równanie lausiusa-laeyrona, własności gazu Van der Waalsa 3.1 Rozważ tyowy diagram

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R C-5

Ć W I C Z E N I E N R C-5 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII ATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA ECHANIKI I CIEPŁA Ć W I C Z E N I E N R C-5 WYZNACZANIE CIEPŁA PAROWANIA WODY ETODĄ KALORYETRYCZNĄ

Bardziej szczegółowo

10. FALE, ELEMENTY TERMODYNAMIKI I HYDRODY- NAMIKI.

10. FALE, ELEMENTY TERMODYNAMIKI I HYDRODY- NAMIKI. 0. FALE, ELEMENY ERMODYNAMIKI I HYDRODY- NAMIKI. 0.9. Podstawy termodynamiki i raw gazowych. Podstawowe ojęcia Gaz doskonały: - cząsteczki są unktami materialnymi, - nie oddziałują ze sobą siłami międzycząsteczkowymi,

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Przemiany termodynamiczne

Wykład 2. Przemiany termodynamiczne Wykład Przemiany termodynamiczne Przemiany odwracalne: Przemiany nieodwracalne:. izobaryczna = const 7. dławienie. izotermiczna = const 8. mieszanie. izochoryczna = const 9. tarcie 4. adiabatyczna = const

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie - Fale ciśnieniowe w gazach

Ćwiczenie - Fale ciśnieniowe w gazach MIERNICTWO CIEPLNO - PRZE- PŁYWOWE - LABORATORIUM Ćwiczenie - Fale ciśnieniowe w gazach Cel ćwiczenia: Celem ćwiczenia jet zaoznanie ię ze zjawikami rzeływu nieutalonego w rzewodach, wyznaczenie rędkości

Bardziej szczegółowo

Entalpia swobodna (potencjał termodynamiczny)

Entalpia swobodna (potencjał termodynamiczny) Entalia swobodna otencjał termodynamiczny. Związek omiędzy zmianą entalii swobodnej a zmianami entroii Całkowita zmiana entroii wywołana jakimś rocesem jest równa sumie zmiany entroii układu i otoczenia:

Bardziej szczegółowo

Temperatura i ciepło E=E K +E P +U. Q=c m T=c m(t K -T P ) Q=c przem m. Fizyka 1 Wróbel Wojciech

Temperatura i ciepło E=E K +E P +U. Q=c m T=c m(t K -T P ) Q=c przem m. Fizyka 1 Wróbel Wojciech emeratura i cieło E=E K +E P +U Energia wewnętrzna [J] - ieło jest energią rzekazywaną między układem a jego otoczeniem na skutek istniejącej między nimi różnicy temeratur na sosób cielny rzez chaotyczne

Bardziej szczegółowo

Doświadczenie Joule a i jego konsekwencje Ciepło, pojemność cieplna sens i obliczanie Praca sens i obliczanie

Doświadczenie Joule a i jego konsekwencje Ciepło, pojemność cieplna sens i obliczanie Praca sens i obliczanie Pierwsza zasada termodynamiki 2.2.1. Doświadczenie Joule a i jego konsekwencje 2.2.2. ieło, ojemność cielna sens i obliczanie 2.2.3. Praca sens i obliczanie 2.2.4. Energia wewnętrzna oraz entalia 2.2.5.

Bardziej szczegółowo

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Pomiar ciepła spalania paliw gazowych

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Pomiar ciepła spalania paliw gazowych Katedra Silników Salinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Pomiar cieła salania aliw gazowych Wstę teoretyczny. Salanie olega na gwałtownym chemicznym łączeniu się składników aliwa z tlenem, czemu

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie dławieniowe-równoległe prędkością ruchu odbiornika hydraulicznego

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych. Sterowanie dławieniowe-równoległe prędkością ruchu odbiornika hydraulicznego Intrukcja o ćwiczeń laboratoryjnych Sterowanie ławieniowe-równoległe rękością ruchu obiornika hyraulicznego Wtę teoretyczny Niniejza intrukcja oświęcona jet terowaniu ławieniowemu równoległemu jenemu ze

Bardziej szczegółowo

11. O ROZWIĄZYWANIU ZADAŃ

11. O ROZWIĄZYWANIU ZADAŃ . O ROZWIĄZYWANIU ZADAŃ Oberwowanym w realnym świecie zjawikom rzyiuje ię rote modele idee. Idee te z lezą lub gorzą recyzją odzwierciedlają zjawika świata realnego zjawika fizykalne. Treści zadań rachunkowych

Bardziej szczegółowo

Termodynamika techniczna

Termodynamika techniczna Termodynamika techniczna Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Ekologiczne Źródła Energii II rok Pomiar wilgotności owietrza Instrukcja do ćwiczenia Katedra Systemów Energetycznych i Urządzeń

Bardziej szczegółowo

16 GAZY CZ. I PRZEMIANY.RÓWNANIE CLAPEYRONA

16 GAZY CZ. I PRZEMIANY.RÓWNANIE CLAPEYRONA Włodzimierz Wolczyński 16 GAZY CZ. PRZEMANY.RÓWNANE CLAPEYRONA Podstawowy wzór teorii kinetyczno-molekularnej gazów N ilość cząsteczek gazu 2 3 ś. Równanie stanu gazu doskonałego ż ciśnienie, objętość,

Bardziej szczegółowo

11. Termodynamika. Wybór i opracowanie zadań od 11.1 do Bogusław Kusz.

11. Termodynamika. Wybór i opracowanie zadań od 11.1 do Bogusław Kusz. ermodynamia Wybór i oracowanie zadań od do 5 - Bogusław Kusz W zamniętej butelce o objętości 5cm znajduje się owietrze o temeraturze t 7 C i ciśnieniu hpa Po ewnym czasie słońce ogrzało butelę do temeratury

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ INSTRUKCJA LABORATORYJNA Temat ćwiczenia: WYZNACZANIE WILGOTNOŚCI WZGLĘDNEJ I STOPNIA ZAWILŻENIA POWIETRZA HIGROMETREM

Bardziej szczegółowo

Wykład 4 Gaz doskonały, gaz półdoskonały i gaz rzeczywisty Równanie stanu gazu doskonałego uniwersalna stała gazowa i stała gazowa Odstępstwa gazów

Wykład 4 Gaz doskonały, gaz półdoskonały i gaz rzeczywisty Równanie stanu gazu doskonałego uniwersalna stała gazowa i stała gazowa Odstępstwa gazów Wykład 4 Gaz doskonały, gaz ółdoskonały i gaz rzeczywisty Równanie stanu gazu doskonałego uniwersalna stała gazowa i stała gazowa Odstęstwa gazów rzeczywistych od gazu doskonałego: stoień ściśliwości Z

Bardziej szczegółowo

TERMODYNAMIKA. Przedstaw cykl przemian na wykresie poniższym w układach współrzędnych przedstawionych poniżej III

TERMODYNAMIKA. Przedstaw cykl przemian na wykresie poniższym w układach współrzędnych przedstawionych poniżej III Włodzimierz Wolczyński 44 POWÓRKA 6 ERMODYNAMKA Zadanie 1 Przedstaw cykl rzemian na wykresie oniższym w układach wsółrzędnych rzedstawionych oniżej Uzuełnij tabelkę wisując nazwę rzemian i symbole: >0,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 3. Wyznaczanie współczynnika Joule a-thomsona wybranych gazów rzeczywistych.

Ćwiczenie nr 3. Wyznaczanie współczynnika Joule a-thomsona wybranych gazów rzeczywistych. Termodynamika II ćwiczenia laboratoryjne Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczanie wsółczynnika Joule a-tomsona wybranyc gazów rzeczywistyc. Miejsce ćwiczeń: Laboratorium Tecnologii Gazowyc Politecniki Poznańskiej

Bardziej szczegółowo

Jest to zasada zachowania energii w termodynamice - równoważność pracy i ciepła. Rozważmy proces adiabatyczny sprężania gazu od V 1 do V 2 :

Jest to zasada zachowania energii w termodynamice - równoważność pracy i ciepła. Rozważmy proces adiabatyczny sprężania gazu od V 1 do V 2 : I zasada termodynamiki. Jest to zasada zachowania energii w termodynamice - równoważność racy i cieła. ozważmy roces adiabatyczny srężania gazu od do : dw, ad - wykonanie racy owoduje rzyrost energii wewnętrznej

Bardziej szczegółowo

= T. = dt. Q = T (d - to nie jest różniczka, tylko wyrażenie różniczkowe); z I zasady termodynamiki: przy stałej objętości. = dt.

= T. = dt. Q = T (d - to nie jest różniczka, tylko wyrażenie różniczkowe); z I zasady termodynamiki: przy stałej objętości. = dt. ieło właściwe gazów definicja emiryczna: Q = (na jednostkę masy) T ojemność cielna = m ieło właściwe zależy od rocesu: Q rzy stałym ciśnieniu = T dq = dt rzy stałej objętości Q = T (d - to nie jest różniczka,

Bardziej szczegółowo

2. RÓWNOWAGI FAZOWE. Zadania przykładowe

2. RÓWNOWAGI FAZOWE. Zadania przykładowe 1. RÓWOWAGI FAZOWE Zadania rzykładowe.1. Obliczyć wyrażenia d/dp dla roceu arowania wody i tonienia lodu, jeżeli cieło arowania wody w temeraturze 100 o C wynoi 40,66 kj mol -1, a cieło tonienia lodu wynoi

Bardziej szczegółowo

TERMODYNAMIKA. Termodynamika jest to dział nauk przyrodniczych zajmujący się własnościami

TERMODYNAMIKA. Termodynamika jest to dział nauk przyrodniczych zajmujący się własnościami TERMODYNAMIKA Termodynamika jest to dział nauk rzyrodniczych zajmujący się własnościami energetycznymi ciał. Przy badaniu i objaśnianiu własności układów fizycznych termodynamika osługuje się ojęciami

Bardziej szczegółowo

prawa gazowe Model gazu doskonałego Temperatura bezwzględna tościowa i entalpia owy Standardowe entalpie tworzenia i spalania 4. Stechiometria 1 tość

prawa gazowe Model gazu doskonałego Temperatura bezwzględna tościowa i entalpia owy Standardowe entalpie tworzenia i spalania 4. Stechiometria 1 tość 5. Gazy, termochemia Doświadczalne rawa gazowe Model gazu doskonałego emeratura bezwzględna Układ i otoczenie Energia wewnętrzna, raca objęto tościowa i entalia Prawo Hessa i cykl kołowy owy Standardowe

Bardziej szczegółowo

Termodynamika 1. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Termodynamika 1. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Termodynamika Projekt wsółfinansowany rzez Unię Euroejską w ramach Euroejskiego Funduszu Sołecznego Układ termodynamiczny Układ termodynamiczny to ciało lub zbiór rozważanych ciał, w którym obok innych

Bardziej szczegółowo

Opis techniczny. Strona 1

Opis techniczny. Strona 1 Ois techniczny Strona 1 1. Założenia dla instalacji solarnej a) lokalizacja inwestycji: b) średnie dobowe zużycie ciełej wody na 1 osobę: 50 [l/d] c) ilość użytkowników: 4 osób d) temeratura z.w.u. z sieci

Bardziej szczegółowo

TERMODYNAMIKA TECHNICZNA I CHEMICZNA

TERMODYNAMIKA TECHNICZNA I CHEMICZNA TERMODYNAMIKA TECHNICZNA I CHEMICZNA WYKŁAD IX RÓWNOWAGA FAZOWA W UKŁADZIE CIAŁO STAŁE-CIECZ (krystalizacja) ADSORPCJA KRYSTALIZACJA, ADSORPCJA 1 RÓWNOWAGA FAZOWA W UKŁADZIE CIAŁO STAŁE-CIECZ (krystalizacja)

Bardziej szczegółowo

Warunki izochoryczno-izotermiczne

Warunki izochoryczno-izotermiczne WYKŁAD 5 Pojęcie potencjału chemicznego. Układy jednoskładnikowe W zależności od warunków termodynamicznych potencjał chemiczny substancji czystej definiujemy następująco: Warunki izobaryczno-izotermiczne

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ INSTRUKCJA LABORATORYJNA Temat ćwiczenia: KONWEKCJA SWOBODNA W POWIETRZU OD RURY Konwekcja swobodna od rury

Bardziej szczegółowo

M. Chorowski Podstawy Kriogeniki, wykład Metody uzyskiwania niskich temperatur - ciąg dalszy Dławienie izentalpowe

M. Chorowski Podstawy Kriogeniki, wykład Metody uzyskiwania niskich temperatur - ciąg dalszy Dławienie izentalpowe M. Corowski Podstawy Kriogeniki, wykład 4. 3. Metody uzyskiwania niskic temeratur - ciąg dalszy 3.. Dławienie izentalowe Jeżeli gaz rozręża się adiabatycznie w układzie otwartym, bez wykonania racy zewnętrznej

Bardziej szczegółowo

BADANIE ZALEŻNOŚCI PRĘDKOŚCI DŹWIĘKU OD TEMPERATURY

BADANIE ZALEŻNOŚCI PRĘDKOŚCI DŹWIĘKU OD TEMPERATURY Ć w i c z e n i e 30 BADANIE ZALEŻNOŚCI PRĘDKOŚCI DŹWIĘKU OD EMPERAURY 30.1 Wtęp teoretyczny 30.1.1. Prędkość dźwięku. Do bardzo rozpowzechnionych proceów makrokopowych należą ruchy określone wpólną nazwą

Bardziej szczegółowo

10. FALE, ELEMENTY TERMODYNAMIKI I HYDRODY- NAMIKI.

10. FALE, ELEMENTY TERMODYNAMIKI I HYDRODY- NAMIKI. 0. FALE, ELEMENTY TERMODYNAMIKI I HYDRODY- NAMIKI. 0.0. Podstawy hydrodynamiki. Podstawowe ojęcia z hydrostatyki Ciśnienie: F N = = Pa jednostka raktyczna (atmosfera fizyczna): S m Ciśnienie hydrostatyczne:

Bardziej szczegółowo

Termodynamika 2. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Termodynamika 2. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ermodynamika Projekt wsółfinansowany rzez Unię Euroejską w ramach Euroejskiego Funduszu Sołecznego Siik ciey siikach (maszynach) cieych cieło zamieniane jest na racę. Elementami siika są: źródło cieła

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POŻARÓW. Ćwiczenia laboratoryjne. Ćwiczenie nr 1. Obliczenia analityczne parametrów pożaru

MODELOWANIE POŻARÓW. Ćwiczenia laboratoryjne. Ćwiczenie nr 1. Obliczenia analityczne parametrów pożaru MODELOWANIE POŻARÓW Ćwiczenia laboratoryjne Ćwiczenie nr Obliczenia analityczne arametrów ożaru Oracowali: rof. nadzw. dr hab. Marek Konecki st. kt. dr inż. Norbert uśnio Warszawa Sis zadań Nr zadania

Bardziej szczegółowo

J. Szantyr - Wykład nr 30 Podstawy gazodynamiki II. Prostopadłe fale uderzeniowe

J. Szantyr - Wykład nr 30 Podstawy gazodynamiki II. Prostopadłe fale uderzeniowe Proagacja zaburzeń o skończonej (dużej) amlitudzie. W takim rzyadku nie jest możliwa linearyzacja równań zachowania. Rozwiązanie ich w ostaci nieliniowej jest skomlikowane i rowadzi do nastęujących zależności

Bardziej szczegółowo

Wstęp teoretyczny: Krzysztof Rębilas. Autorem ćwiczenia w Pracowni Fizycznej Zakładu Fizyki Akademii Rolniczej w Krakowie jest Barbara Wanik.

Wstęp teoretyczny: Krzysztof Rębilas. Autorem ćwiczenia w Pracowni Fizycznej Zakładu Fizyki Akademii Rolniczej w Krakowie jest Barbara Wanik. Ćwiczenie 22 A. Wyznaczanie wilgotności względnej owietrza metodą sychrometru Assmanna (lub Augusta) B. Wyznaczanie wilgotności bezwzględnej i względnej owietrza metodą unktu rosy (higrometru Alluarda)

Bardziej szczegółowo

Metodyka szacowania niepewności w programie EMISJA

Metodyka szacowania niepewności w programie EMISJA mgr inż. Ryzard Samoć rzeczoznawca Minitra Ochrony Środowika Zaobów Naturalnych i Leśnictwa nr. 556 6-800 Kaliz, ul. Biernackiego 8 tel. (0-6) 7573-987, 766-39 Metodyka zacowania niepewności w programie

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej

Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej Materiały pomocnicze do laboratorium z przedmiotu Metody i Narzędzia Symulacji Komputerowej w Systemach Technicznych Symulacja prosta dyszy pomiarowej Bendemanna Opracował: dr inż. Andrzej J. Zmysłowski

Bardziej szczegółowo

). Uzyskanie temperatur rzędu pojedynczych kalwinów wymaga użycia helu ( Tw

). Uzyskanie temperatur rzędu pojedynczych kalwinów wymaga użycia helu ( Tw WFiIS PRACOWNIA FIZYCZNA I i II Imię i nazwisko: 1 2 TEMAT: ROK GRUPA ZESPÓŁ NR ĆWICZENIA Data wykonania: Data oddania: Zwrot do orawy: Data oddania: Data zliczenia: OCENA Cel ćwiczenia Zaoznanie się z

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ INSYUU ECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGEYKI POLIECHNIKI ŚLĄSKIEJ INSRUKCJA LABORAORYJNA emat ćwiczenia: WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA WNIKANIA CIEPŁA DLA KONWEKCJI WYMUSZONEJ W RURZE

Bardziej szczegółowo

Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych Instytut Pojazdów LABORATORIUM TERMODYNAMIKI. Wykres indykatorowy silnika spalinowego

Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych Instytut Pojazdów LABORATORIUM TERMODYNAMIKI. Wykres indykatorowy silnika spalinowego Wydział Samochodów i Mazyn Roboczych Intytut Pojazdów LABORATORIUM TERMODYNAMIKI Wykre indykatorowy ilnika alinowego Oracowanie Dr inż. Ewa Fudalej-Kotrzewa Warzawa, wrzeień 016 SPIS TREŚCI Wykre indykatorowy...

Bardziej szczegółowo

k=c p /c v pv k = const Termodynamika Techniczna i Chemiczna Część X Q ds=0= T Przemiany charakterystyczne płynów

k=c p /c v pv k = const Termodynamika Techniczna i Chemiczna Część X Q ds=0= T Przemiany charakterystyczne płynów Przeiany charakterystyczne łynów erodynaika echniczna i Cheiczna Część X Przeiana terodynaiczna zbiór kolejnych stanów czynnika Rodzaj rzeiany zdefiniowany jest rzez sosób rzejścia ze stanu oczątkowego

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 5: Wymiana masy. Nawilżanie powietrza.

Ćwiczenie 5: Wymiana masy. Nawilżanie powietrza. 1 Część teoretyczna Powietrze wilgotne układ złożony z pary wodnej i powietrza suchego, czyli mieszaniny azotu, tlenu, wodoru i pozostałych gazów Z punktu widzenia różnego typu przemian skład powietrza

Bardziej szczegółowo

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Wyznaczanie ciepła właściwego c p dla powietrza

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Wyznaczanie ciepła właściwego c p dla powietrza Katedra Silików Saliowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Wyzaczaie cieła właściweo c dla owietrza Wrowadzeie teoretycze Cieło ochłoięte rzez ciało o jedostkowej masie rzy ieskończeie małym rzyroście

Bardziej szczegółowo

OZNACZENIE WILGOTNOSCI POWIETRZA 1

OZNACZENIE WILGOTNOSCI POWIETRZA 1 OZNACZENIE WILGOTNOSCI POWIETRZA 1 PODSTAWOWE POJĘCIA I OKREŚLENIA Powietrze atmosferyczne jest mieszaniną gazową zawierającą zawsze pewną ilość pary wodnej. Zawartość pary wodnej w powietrzu atmosferycznym

Bardziej szczegółowo

max = p WILGOTNOŚĆ MAS I SUROWCÓW WILGOTNOŚĆ BEZWZGLĘDNA odniesiona do masy materiału bezwzględnie suchego m s

max = p WILGOTNOŚĆ MAS I SUROWCÓW WILGOTNOŚĆ BEZWZGLĘDNA odniesiona do masy materiału bezwzględnie suchego m s SUSZENIE PAROWANIE WODY ZE SWOBODNEJ POWIERZCHNI W wyniku arowania nad cieczą tworzy się warstewka ary nasyconej o temeraturze równej temeraturze arującej cieczy. Parowanie jest to zatem dyfuzja ary rzez

Bardziej szczegółowo

POMIARY WILGOTNOŚCI POWIETRZA

POMIARY WILGOTNOŚCI POWIETRZA Politechnika Lubelska i Napędów Lotniczych Instrukcja laboratoryjna POMIARY WILGOTNOŚCI POWIETRZA Pomiary wilgotności /. Pomiar wilgotności powietrza psychrometrem Augusta 1. 2. 3. Rys. 1. Psychrometr

Bardziej szczegółowo

Wykład 3. Diagramy fazowe P-v-T dla substancji czystych w trzech stanach. skupienia. skupienia

Wykład 3. Diagramy fazowe P-v-T dla substancji czystych w trzech stanach. skupienia. skupienia Wykład 3 Substancje proste i czyste Przemiany w systemie dwufazowym woda para wodna Diagram T-v dla przejścia fazowego woda para wodna Diagramy T-v i P-v dla wody Punkt krytyczny Temperatura nasycenia

Bardziej szczegółowo

Zadania domowe z termodynamiki I dla wszystkich kierunków A R C H I W A L N E

Zadania domowe z termodynamiki I dla wszystkich kierunków A R C H I W A L N E Zadania domowe z termodynamiki I dla wszystkich kierunków A R C H I W A L N E ROK AKADEMICKI 2015/2016 Zad. nr 4 za 3% [2015.10.29 16:00] Ciepło właściwe przy stałym ciśnieniu gazu zależy liniowo od temperatury.

Bardziej szczegółowo

Stan wilgotnościowy przegród budowlanych. dr inż. Barbara Ksit

Stan wilgotnościowy przegród budowlanych. dr inż. Barbara Ksit Stan wilgotnościowy rzegród budowlanych dr inż. Barbara Ksit barbara.ksit@ut.oznan.l Przyczyny zawilgocenia rzegród budowlanych mogą być nastęujące: wilgoć budowlana wrowadzona rzy rocesach mokrych odczas

Bardziej szczegółowo

WARUNKI RÓWNOWAGI UKŁADU TERMODYNAMICZNEGO

WARUNKI RÓWNOWAGI UKŁADU TERMODYNAMICZNEGO WARUNKI RÓWNOWAGI UKŁADU ERMODYNAMICZNEGO Proces termodynamiczny zachodzi doóty, doóki układ nie osiągnie stanu równowagi. W stanie równowagi odowiedni otencjał termodynamiczny układu osiąga minimum, odczas

Bardziej szczegółowo

Blok 2: Zależność funkcyjna wielkości fizycznych

Blok 2: Zależność funkcyjna wielkości fizycznych Blok : Zależność funkcyjna wielkości fizycznych ZESTAW ZADAŃ NA ZAJĘCIA 1. Na podtawie wykreu oblicz średnią zybkość ciała w opianym ruchu.. Na ryunku przedtawiono wykre v(t) pewnego pojazdu jadącego po

Bardziej szczegółowo

Para wodna najczęściej jest produkowana w warunkach stałego ciśnienia.

Para wodna najczęściej jest produkowana w warunkach stałego ciśnienia. PARA WODNA 1. PRZEMIANY FAZOWE SUBSTANCJI JEDNORODNYCH Para wodna najczęściej jest produkowana w warunkach stałego ciśnienia. Przy niezmiennym ciśnieniu zmiana wody o stanie początkowym odpowiadającym

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 2_2. 1.Entropia definicja termodynamiczna. przemiana nieodwracalna. Sumaryczny zapis obu tych relacji

WYKŁAD 2_2. 1.Entropia definicja termodynamiczna. przemiana nieodwracalna. Sumaryczny zapis obu tych relacji .Entroia definicja termodynamiczna. d d rzemiana odwracaa rzemiana nieodwracaa umaryczny zais obu tych relacji Q d el WYKŁAD _ rzykład a Obliczyć zmianę entroii, gdy 5 moli wodoru rozręŝa się odwracaie

Bardziej szczegółowo

Metody doświadczalne w hydraulice Ćwiczenia laboratoryjne. 1. Badanie przelewu o ostrej krawędzi

Metody doświadczalne w hydraulice Ćwiczenia laboratoryjne. 1. Badanie przelewu o ostrej krawędzi Metody doświadczalne w hydraulice Ćwiczenia laboratoryjne 1. adanie rzelewu o ostrej krawędzi Wrowadzenie Przelewem nazywana jest cześć rzegrody umiejscowionej w kanale, onad którą może nastąić rzeływ.

Bardziej szczegółowo

II zasada termodynamiki.

II zasada termodynamiki. II zasada termodynamiki. Według I zasady termodynamiki nie jest do omyślenia roces, w którym energia wewnętrzna układu doznałaby zmiany innej, niż wynosi suma algebraiczna energii wymienionych z otoczeniem.

Bardziej szczegółowo

[ ] 1. Zabezpieczenia instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego. 1. 2. Przeponowe naczynie wzbiorcze. ν dm [1.4] 1. 1. Zawory bezpieczeństwa

[ ] 1. Zabezpieczenia instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego. 1. 2. Przeponowe naczynie wzbiorcze. ν dm [1.4] 1. 1. Zawory bezpieczeństwa . Zabezieczenia instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego Zabezieczenia te wykonuje się zgodnie z PN - B - 0244 Zabezieczenie instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego z naczyniami wzbiorczymi

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE CIEPŁA WŁAŚCIWEGO POLIMERU BIOKOMPATYBILNEGO METODĄ STANDARDOWEJ SKANINGOWEJ KALORYMETRII RÓŻNICOWEJ (DSC).

WYZNACZANIE CIEPŁA WŁAŚCIWEGO POLIMERU BIOKOMPATYBILNEGO METODĄ STANDARDOWEJ SKANINGOWEJ KALORYMETRII RÓŻNICOWEJ (DSC). Ćwiczenie WYZNACZANIE CIEPŁA WŁAŚCIWEGO POLIMERU BIOKOMPATYBILNEGO METODĄ STANDARDOWEJ SKANINGOWEJ KALORYMETRII RÓŻNICOWEJ (DSC). I. Cel ćwiczenia: W ramach zajęć zalanowano: otrzymywanie i analizę termogramów

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Geofizyki. Hanna Pawłowska Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski

Wstęp do Geofizyki. Hanna Pawłowska Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski Wstęp do Geofizyki Hanna Pawłowska Instytut Geofizyki, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski Wykład 3 Wstęp do Geofizyki - Fizyka atmosfery 2 /43 Powietrze opisuje się równaniem stanu gazu doskonałego,

Bardziej szczegółowo

GAZ DOSKONAŁY W TERMODYNAMICE TO POJĘCIE RÓŻNE OD GAZU DOSKONAŁEGO W HYDROMECHANICE (ten jest nielepki)

GAZ DOSKONAŁY W TERMODYNAMICE TO POJĘCIE RÓŻNE OD GAZU DOSKONAŁEGO W HYDROMECHANICE (ten jest nielepki) Właściwości gazów GAZ DOSKONAŁY Równanie stanu to zależność funkcji stanu od jednoczesnych wartości parametrów koniecznych do określenia stanów równowagi trwałej. Jest to zwykle jednowartościowa i ciągła

Bardziej szczegółowo

dr Dariusz Wyrzykowski ćwiczenia rachunkowe semestr I

dr Dariusz Wyrzykowski ćwiczenia rachunkowe semestr I Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne. Fizyczne prawa gazowe. Zad. 1. Ile cząsteczek wody znajduje się w 0,12 mola uwodnionego azotanu(v) ceru Ce(NO 3 ) 2 6H 2 O? Zad. 2. W wyniku reakcji 40,12 g rtęci

Bardziej szczegółowo

3. Numeryczne modelowanie procesów krzepnięcia

3. Numeryczne modelowanie procesów krzepnięcia 3. Numeryczne modeowanie roceów krzenięcia Modeowanie numeryczne rzeływów, którym towarzyzą rzemiany fazowe ub rzeływy ze wobodną owierzchnią, wciąż tanowi wyzwanie da naukowców zajmujących ię mechaniką

Bardziej szczegółowo

Płytowe wymienniki ciepła. 1. Wstęp

Płytowe wymienniki ciepła. 1. Wstęp Płytowe wymienniki cieła. Wstę Wymienniki łytowe zbudowane są z rostokątnych łyt o secjalnie wytłaczanej owierzchni, oddzielonych od siebie uszczelkami. Płyty są umieszczane w secjalnej ramie, gdzie są

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna systemu ciepłowniczego z perspektywy optymalizacji procesu pompowania

Efektywność energetyczna systemu ciepłowniczego z perspektywy optymalizacji procesu pompowania Efektywność energetyczna systemu ciełowniczego z ersektywy otymalizacji rocesu omowania Prof. zw. dr hab. Inż. Andrzej J. Osiadacz Prof. ndz. dr hab. inż. Maciej Chaczykowski Dr inż. Małgorzata Kwestarz

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU ĆWICZENIE 76 WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA SZKŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU Cel ćwiczenia: pomiar kąta łamiącego i kąta minimalnego odchylenia pryzmatu, wyznaczenie wpółczynnika załamania zkła w funkcji

Bardziej szczegółowo

10. SPRĘŻARKA TŁOKOWA

10. SPRĘŻARKA TŁOKOWA Srężarka łokowa / 0. SPĘŻAKA ŁOKOWA Jedną z najrozych azyn roboczych je rężarka. Zadanie rężarki je doarczenie gazów lub ar o odwyżzony ciśnieniu. Gazy rężone ą orzebne w wielu dziedzinach echniki, oza

Bardziej szczegółowo

Spalanie. 1. Skład paliw. 1.1. Paliwa gazowe (1) kmol C. kmol H 2. gdzie: H. , itd. udziały molowe składników paliwa w gazie. suchym. kmol.

Spalanie. 1. Skład paliw. 1.1. Paliwa gazowe (1) kmol C. kmol H 2. gdzie: H. , itd. udziały molowe składników paliwa w gazie. suchym. kmol. Salae / 1 Salae Salae jet zybko rzebegającym roceem utleaa ołączoym z ydzelaem ę ceła. Salau z reguły toarzyzy emja śatła. Podtaoym eratkam alym alach ą ęgel odór. W ale moża yróżć część alą ealy balat.

Bardziej szczegółowo

Metody systemowe i decyzyjne w informatyce

Metody systemowe i decyzyjne w informatyce Metody ytemowe i decyzyjne w informatyce Ćwiczenia lita zadań nr 1 Prote zatoowania równań różniczkowych Zad. 1 Liczba potencjalnych użytkowników portalu połecznościowego wynoi 4 miliony oób. Tempo, w

Bardziej szczegółowo

Analiza jednowymiarowego przepływu ciepła przez przegrodę wypełnioną materiałem granulowanym.

Analiza jednowymiarowego przepływu ciepła przez przegrodę wypełnioną materiałem granulowanym. Ewa KOTELA, Jacek LESZCZYŃSKI Politechnika Częstochowska Analiza jednowymiarowego rzeływu cieła rzez rzegrodę wyełnioną materiałem granulowanym. W racy rozważa się rzeływ cieła rzez rzegrodę wyełnioną

Bardziej szczegółowo

Podstawy Obliczeń Chemicznych

Podstawy Obliczeń Chemicznych Podstawy Obliczeń Chemicznych Korekta i uzuełnienia z dnia 0.10.009 Autor rozdziału: Łukasz Ponikiewski Rozdział. Prawa Gazowe.1. Warunki normalne.1.1. Objętość molowa gazów rawo Avogadro.1.. Stała gazowa..

Bardziej szczegółowo

Podstawowe prawa opisujące właściwości gazów zostały wyprowadzone dla gazu modelowego, nazywanego gazem doskonałym (idealnym).

Podstawowe prawa opisujące właściwości gazów zostały wyprowadzone dla gazu modelowego, nazywanego gazem doskonałym (idealnym). Spis treści 1 Stan gazowy 2 Gaz doskonały 21 Definicja mikroskopowa 22 Definicja makroskopowa (termodynamiczna) 3 Prawa gazowe 31 Prawo Boyle a-mariotte a 32 Prawo Gay-Lussaca 33 Prawo Charlesa 34 Prawo

Bardziej szczegółowo

Ponieważ zakres zmian ciśnień fal akustycznych odbieranych przez ucho ludzkie mieści się w przedziale od 2*10-5 Pa do 10 2 Pa,

Ponieważ zakres zmian ciśnień fal akustycznych odbieranych przez ucho ludzkie mieści się w przedziale od 2*10-5 Pa do 10 2 Pa, Poziom dźwięku Decybel (db) jest jednostką poziomu; Ponieważ zakres zmian ciśnień fal akustycznych odbieranych przez ucho ludzkie mieści się w przedziale od 2*10-5 Pa do 10 2 Pa, co obejmuje 8 rzędów wielkości

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE GRAFÓW ZALEŻNOŚCI I DRZEW ROZGRYWAJĄCYCH PARAMETRYCZNIE W PROCESIE INNOWACJI NA PRZYKŁADZIE UKŁADÓW MASZYNOWYCH

ZASTOSOWANIE GRAFÓW ZALEŻNOŚCI I DRZEW ROZGRYWAJĄCYCH PARAMETRYCZNIE W PROCESIE INNOWACJI NA PRZYKŁADZIE UKŁADÓW MASZYNOWYCH ZASTOSOWANIE GRAFÓW ZALEŻNOŚCI I DRZEW ROZGRYWAJĄCYCH PARAMETRYCZNIE W PROCESIE INNOWACJI NA PRZYKŁADZIE UKŁADÓW MASZYNOWYCH Adam DEPTUŁA, Marian A. PARTYKA Strezczenie: W oracowaniu rzedtawiono zatoowanie

Bardziej szczegółowo

EkSPLOATACYjNE badania STANU zdatności TURbiNOWEgO SiLNikA OdRzUTOWEgO

EkSPLOATACYjNE badania STANU zdatności TURbiNOWEgO SiLNikA OdRzUTOWEgO PRACE instytutu LOTNiCTWA 3,. 70-84, Warzawa 0 EkSPLOATACYjNE badania STANU zdatności TURbiNOWEgO SiLNikA OdRzUTOWEgO Karol GolaK, PaWeł lindstedt Intytut Techniczny Wojk Lotniczych Strezczenie Artykuł

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Fizykochemiczne podstawy inżynierii procesowej. Pomiar wilgotności powietrza

Laboratorium Fizykochemiczne podstawy inżynierii procesowej. Pomiar wilgotności powietrza Zakład Inżynierii Biorocesoej i Biomedycznej Politechniki Wrocłaskiej Laboratorium Fizykochemiczne odstay inżynierii rocesoej Pomiar ilgotności oietrza Wrocła 2016 Dr inż. Michał Araszkieicz 1 Wstę 1.

Bardziej szczegółowo

TERMODYNAMIKA. Bada zjawiska cieplne i procesy mające charakter przemian energetycznych

TERMODYNAMIKA. Bada zjawiska cieplne i procesy mające charakter przemian energetycznych ERMODYNAMIKA Nauka o ciele i rocesach cielnych Bada zjawiska cielne i rocesy mające charakter rzemian energetycznych Dwa odejścia: - termodynamika klasyczna - doświadczalna (fenomenologiczna) - termodynamika

Bardziej szczegółowo

Termodynamika poziom podstawowy

Termodynamika poziom podstawowy ermodynamika oziom odstawowy Zadanie 1. (1 kt) Źródło: CKE 2005 (PP), zad. 8. Zadanie 2. (2 kt) Źródło: CKE 2005 (PP), zad. 17. 1 Zadanie 3. (3 kt) Źródło: CKE 2005 (PP), zad. 19. 2 Zadanie 4. (2 kt) Źródło:

Bardziej szczegółowo

Ćw. 11 Wyznaczanie prędkości przepływu przy pomocy rurki spiętrzającej

Ćw. 11 Wyznaczanie prędkości przepływu przy pomocy rurki spiętrzającej Ćw. Wyznaczanie rędkości rzeływu rzy omocy rurki siętrzającej. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zaoznanie się z metodą wyznaczania rędkości rzeływu za omocą rurek siętrzających oraz wykonanie charakterystyki

Bardziej szczegółowo

Polskie Normy opracowane przez Komitet Techniczny nr 277 ds. Gazownictwa

Polskie Normy opracowane przez Komitet Techniczny nr 277 ds. Gazownictwa Polskie Normy opracowane przez Komitet Techniczny nr 277 ds. Gazownictwa Podkomitet ds. Przesyłu Paliw Gazowych 1. 334+A1:2011 Reduktory ciśnienia gazu dla ciśnień wejściowych do 100 bar 2. 1594:2014-02

Bardziej szczegółowo

Zestaw 8 Podsumowanie

Zestaw 8 Podsumowanie Zetaw 8 Podumowanie Zadanie 1. Sprinter przebiegł dytan 100 m z prędkością średnią równą 10 ~ a rowerzyta przejechał odległość 2 km z prędkością średnią 18 k;;. W każ poprawną odpowiedź. Który z nich poruzał

Bardziej szczegółowo

nieciągłość parametrów przepływu przyjmuje postać płaszczyzny prostopadłej do kierunku przepływu

nieciągłość parametrów przepływu przyjmuje postać płaszczyzny prostopadłej do kierunku przepływu CZĘŚĆ II DYNAMIKA GAZÓW 4 Rozdział 6 Prostoadła fala 6. Prostoadła fala Podstawowe własności: nieciągłość arametrów rzeływu rzyjmuje ostać łaszczyzny rostoadłej do kierunku rzeływu w zbieżno - rozbieżnym

Bardziej szczegółowo

Laboratorium z chemii fizycznej

Laboratorium z chemii fizycznej Laboratorium z chemii fizycznej Temat dwiczenia: Wyznaczanie may cząteczkowej ubtancji rozpuzczonej metodą ebuliometryczną Opracowanie: Anna Kuffel, Jan Zielkiewicz Wyznaczanie may molowej ubtancji jet

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do laboratorium z fizyki budowli. Ćwiczenie: Pomiar i ocena hałasu w pomieszczeniu

Instrukcja do laboratorium z fizyki budowli. Ćwiczenie: Pomiar i ocena hałasu w pomieszczeniu nstrukcja do laboratorium z fizyki budowli Ćwiczenie: Pomiar i ocena hałasu w omieszczeniu 1 1.Wrowadzenie. 1.1. Energia fali akustycznej. Podstawowym ojęciem jest moc akustyczna źródła, która jest miarą

Bardziej szczegółowo

PGC 9000 / PGC 9000 VC

PGC 9000 / PGC 9000 VC Książka serwisowa PGC 9000 / PGC 9000 VC Gazowy Chromatograf Procesowy Wydanie: Sierień 1998 Gazomet S. z o.o ul. Sarnowska 2 63-900 Rawicz PGC 9000 / PGC 9000 VC Książka serwisowa Książka serwisowa PGC

Bardziej szczegółowo

W8 40. Para. Równanie Van der Waalsa Temperatura krytyczna ci Przemiany pary. Termodynamika techniczna

W8 40. Para. Równanie Van der Waalsa Temperatura krytyczna ci Przemiany pary. Termodynamika techniczna W8 40 Równanie Van der Waalsa Temperatura krytyczna Stopień suchości ci Przemiany pary 1 p T 1 =const T 2 =const 2 Oddziaływanie międzycz dzycząsteczkowe jest odwrotnie proporcjonalne do odległości (liczonej

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ. Pomiary temperatury, ciśnienia i wilgotności powietrza. dr inż. Witold Suchecki

LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ. Pomiary temperatury, ciśnienia i wilgotności powietrza. dr inż. Witold Suchecki LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I TECHNIKI CIEPLNEJ Pomiary temeratury, ciśnienia i wilgotności owietrza dr inż. Witold Suchecki ZAKŁAD APARATURY PRZEMYSŁOWEJ POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYDZIAŁ BMiP Płock, 2002

Bardziej szczegółowo

Market Allocation, [w:] R.H. Haveman i J. Margolis (red.), Markham Public Expenditures and Policy Analysis,, Chicago 1970 s. 59-73

Market Allocation, [w:] R.H. Haveman i J. Margolis (red.), Markham Public Expenditures and Policy Analysis,, Chicago 1970 s. 59-73 Efekty zewnętrzne Pojęcie efektu zewnętrznego (extenal effect, externality) wywodzi ię od. Marhalla, który użył w roku 1890 ojęcia ozczędności zewnętrznej (external economy), owtającej wówcza, gdy rzediębiortwo

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA TECHNICZNE DLA PŁYTOWYCH WYMIENNIKÓW CIEPŁA DLA CIEPŁOWNICTWA

WYMAGANIA TECHNICZNE DLA PŁYTOWYCH WYMIENNIKÓW CIEPŁA DLA CIEPŁOWNICTWA WYMAAA TECHCZE DLA PŁYTOWYCH WYMEKÓW CEPŁA DLA CEPŁOWCTWA iniejsza wersja obowiązuje od dnia 02.11.2011 Stołeczne Przedsiębiorstwo Energetyki Cielnej SA Ośrodek Badawczo Rozwojowy Ciełownictwa ul. Skorochód-Majewskiego

Bardziej szczegółowo

TERMOCHEMIA SPALANIA

TERMOCHEMIA SPALANIA TERMOCHEMIA SPALANIA I ZASADA TERMODYNAMIKI dq = dh Vdp W przemianach izobarycznych: dp = 0 dq = dh dh = c p dt dq = c p dt Q = T 2 T1 c p ( T)dT Q ciepło H - entalpia wewnętrzna V objętość P - ciśnienie

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 6,7 MATERIAŁY KAMIENNE

ĆWICZENIE 6,7 MATERIAŁY KAMIENNE ĆWICZENIE 6,7 MATERIAŁY KAMIENNE 6.1. WPROWADZENIE Oznaczanie gętości objętościowej wykonuje ię jedną z natępujących metod: metodą bezpośrednią na próbkach regularnych - gdy uwartwienie, pękanie itp. cechy

Bardziej szczegółowo

BUDOWA I WŁASNOŚCI CZĄSTECZKOWE GAZÓW

BUDOWA I WŁASNOŚCI CZĄSTECZKOWE GAZÓW BUDOWA I WŁASOŚCI CZĄSTECZKOWE GAZÓW ATOMY I CZĄSTECZKI Jednostka masy: u ( unit) = masy izotou 6C =,66 4 7 kg Jednostkę u rzyjęło się także nazywać daltonem (Da) na cześć twórcy wsółczesnej teorii atomowej

Bardziej szczegółowo

Laboratorium układów elektronicznych. Filtry aktywne. Ćwiczenie numer 4. Zagadnienia do przygotowania. Literatura

Laboratorium układów elektronicznych. Filtry aktywne. Ćwiczenie numer 4. Zagadnienia do przygotowania. Literatura Ćwiczenie numer Filtry aktywne agadnienia do rzygotowania odzaje, zatoowania i arametry filtrów aktywnych Tranmitancje filtrów aktywnych II rzędu Tranformacje czętotliwości harakterytyki amlitudowe i fazowe

Bardziej szczegółowo

(3.1) oznacza spadek entalpii w procesie idealnym. oznacza spadek entalpii w procesie rzeczywistym, natomiast ha

(3.1) oznacza spadek entalpii w procesie idealnym. oznacza spadek entalpii w procesie rzeczywistym, natomiast ha M. Chorowki Podtawy Kriogeniki, wykład 3. 3. Metody uzykiwania nikich temeratur. Uzykiwanie nikich temeratur może odbywać ię orzez realizację wielu roceów, z których tylko niektóre ą wykorzytywane w raktyce.

Bardziej szczegółowo

TERMOCHEMIA SPALANIA

TERMOCHEMIA SPALANIA TERMOCHEMIA SPALANIA I ZASADA TERMODYNAMIKI dq = dh Vdp W przemianach izobarycznych: dp = 0 dq = dh dh = c p dt dq = c p dt Q = T 2 T1 c p ( T)dT Q ciepło H - entalpia wewnętrzna V objętość P - ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Inżynier mechanik zawód z przyszłością współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia wyrównawcze z fizyki -Zestaw 4 -eoria ermodynamika Równanie stanu gazu doskonałego Izoprzemiany gazowe Energia wewnętrzna gazu doskonałego Praca i ciepło w przemianach gazowych Silniki cieplne

Bardziej szczegółowo

SPRĘŻYNA DO RUCHU HARMONICZNEGO V 6 74

SPRĘŻYNA DO RUCHU HARMONICZNEGO V 6 74 Pracownia Dydaktyki Fizyki i Atronoii, Uniwerytet Szczecińki SPRĘŻYNA DO RUCHU HARMONICZNEGO V 6 74 Sprężyna jet przeznaczona do badania ruchu drgającego protego (haronicznego) na lekcji fizyki w liceu

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 2 TERMODYNAMIKA. Termodynamika opiera się na czterech obserwacjach fenomenologicznych zwanych zasadami

WYKŁAD 2 TERMODYNAMIKA. Termodynamika opiera się na czterech obserwacjach fenomenologicznych zwanych zasadami WYKŁAD 2 TERMODYNAMIKA Termodynamika opiera się na czterech obserwacjach fenomenologicznych zwanych zasadami Zasada zerowa Kiedy obiekt gorący znajduje się w kontakcie cieplnym z obiektem zimnym następuje

Bardziej szczegółowo

Przemiany energii w zjawiskach cieplnych. 1/18

Przemiany energii w zjawiskach cieplnych. 1/18 Przemiany energii w zjawiskach cieplnych. 1/18 Średnia energia kinetyczna cząsteczek Średnia energia kinetyczna cząsteczek to suma energii kinetycznych wszystkich cząsteczek w danej chwili podzielona przez

Bardziej szczegółowo