+ WZROST Więcej: informacji (bio)chemicznych i lepszej jakości

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "+ WZROST Więcej: informacji (bio)chemicznych i lepszej jakości"

Transkrypt

1 Kierunki rozwoju chemii analitycznej Wprowadzenie do zagadnień jakości w laboratoriach badawczych ISO 9000, ISO 17025, GLP Małgorzata Jakubowska Katedra Chemii Analitycznej WIMiC AGH oznaczanie coraz niższych stężeń w próbkach o złożonej matrycy przy bardzo małej objętości próbki metody nieniszczące Problem: kontrola i zapewnienie jakości uzyskiwanych wyników Rozwiązywanie problemów analitycznych oraz dostarczenie satysfakcjonujących informacji Wysoka jakość metrologiczna wyników Rola systemu kontroli jakości wyników analitycznych w chemii analitycznej Cel Chemia analityczna Realizacja + WZROST Więcej: informacji (bio)chemicznych i lepszej jakości - REDUKCJA Mniej: ograniczenie zużycia materiałów, kosztów, wysiłku eksperymentatorów, ryzyka SYSTEMY ZAPEWNIENIA JAKOŚCI PRACY LABORATORIÓW ANALITYCZNYCH W celu osiągnięcia możliwie najszerszej akceptacji wyników oznaczeń laboratoria podejmują liczne działania dla osiągnięcia wysokiej jakości uzyskiwanych rezultatów. Systemy zapewnienia jakości: normy PN-EN ISO serii 9000 norma PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Dobra Praktyka Laboratoryjna Norma dokument będący wynikiem normalizacji i standaryzujący jak najszerzej pojętą działalność badawczą, technologiczną, produkcyjną, usługową podaje do powszechnego i stałego użytku sposoby postępowania lub cechy charakterystyczne wyrobów, procesów lub usług w Polsce normami o zasięgu krajowym są Polskie Normy. 1

2 Stosowanie norm w Polsce do 31 grudnia 1993 roku stosowanie PN było obowiązkowe i pełniły one rolę przepisów nieprzestrzeganie postanowień PN było naruszeniem prawa od 1 stycznia 2003 stosowanie PN jest już całkowicie dobrowolne, z wyjątkiem działań wykonywanych ze środków publicznych, podlegających ustawie "Prawo zamówień publicznych", która nakłada obowiązek ich uwzględnienia SYSTEM NORM ISO 9000 SYSTEM ISO 9000 Normy ISO serii 9000: mają bardzo ogólny i uniwersalny charakter nie odnoszą się do żadnej konkretnej branży czy specjalności ani do żadnego konkretnego wyrobu. są stosowane przez przedsiębiorstwa produkcyjne, usługowe ale także przez organizacje typu non-profit (np. urzędy administracji publicznej, publiczne szkoły wyższe) filozofia norm ISO serii 9000: wszystkie działania mające wpływ na jakość wyrobu czy usługi powinny być zaplanowane, systematyczne, udokumentowane i nadzorowane przedsiębiorstwo (np. laboratorium) powinno dostarczyć dowodów, że wszystko odbywa się zgodnie z wymaganiami opisanymi w normie oraz z wymaganiami klientów SYSTEM ISO 9000 Wdrożenie systemu jakości ISO 9000 jest gwarancją: dobrego zorganizowania firmy działania na międzynarodowych zasadach zgodnie ze światowymi standardami. Organizacja (np. laboratorium) posiadające certyfikat ISO staje się: konkurencyjne wiarygodne ciągle doskonalące swój system jakości podnoszące efektywność produkcji oraz usług. SYSTEM ISO 9000 Polskie Centrum Badań i Certyfikacji Certyfikat ISO 9000 jest formalnym potwierdzeniem przez niezależny organ (np. Polskie Centrum Badań i Certyfikacji), że system zarządzania firmą jest ukierunkowany na spełnienie przez produkowane wyroby lub dostarczane usługi określonych wymagań, potrzeb i oczekiwań klienta. 2

3 NORMY SERII ISO 9000 Normy serii ISO 9000: ISO "Systemy zarządzania jakością -Podstawy i terminologia" zawiera definicje terminów związanych z jakością, zarządzaniem, organizacją, procesami, produktem, zgodnością itd. (ok. 80 terminów) a także problemy podejścia procesowego, oceny systemu jakości itd. ISO "Systemy zarządzania jakością - Wymagania" ISO "Systemy zarządzania jakością - Wytyczne do doskonalenia" - opiera się ściśle na normie ISO 9001 jest jednak wygodniejsza do stosowania STRUKTURA NORMY ISO 9001:2009 Norma zawiera 9 rozdziałów: Wprowadzenie Zakres normy Normy powołane Terminy i definicje System zarządzania jakością Odpowiedzialność kierownictwa Zarządzanie zasobami Realizacja wyrobu Pomiary analiza i doskonalenie STRUKTURA NORMY ISO 9001: Wprowadzenie przyjęcie systemu zarządzania jakością jest strategiczną decyzją organizacji podejście procesowe związek z ISO 9004 zgodność z innymi systemami zarządzania Podejście procesowe oparte na łańcuchu Deminga PDCA Łańcuch Deminga PDCA: planuj wykonaj sprawdź działaj Planuj: ustal cele i procesy niezbędne do dostarczenia wyników zgodnych z wymaganiami klienta i polityką organizacji Wykonaj: wdróż procesy Sprawdź: monitoruj i mierz procesy oraz wyrób, przedstawiaj wyniki Działaj: podejmij działania w kierunku ciągłego udoskonalenia Model systemu zarządzania jakością, którego podstawą jest proces STRUKTURA NORMY ISO 9001: Zakres normy norma ma zastosowanie we wszystkich organizacjach, bez względu na ich rodzaj, wielkość i dostarczany wyrób, które chcą wykazać zdolność do ciągłego dostarczania wyrobu spełniającego wymagania klienta i przepisy prawne oraz dążyć do zwiększenia zadowolenia klienta 2. Normy powołane ISO 9000 (w przypadku powołania się -norma ta staje się również postanowieniem niniejszej normy) 3. Terminy i definicje stosuje się terminy i definicje podane w ISO 9000 nowe określenie dla łańcucha dostaw: dostawca organizacja klient termin wyrób oznacza też usługę 3

4 STRUKTURA NORMY ISO 9001: System zarządzania jakością norma wymienia działania, jakie muszą być podjęte dla prawidłowego wdrożenia systemu zarządzania jakością działania te to: określenie procesów niezbędnych do wdrożenia systemu zarządzania jakością, określenie kryteriów oraz metod oceny przebiegu procesów, zapewnienie odpowiednich zasobów i informacji, monitorowanie procesów, ciągłe doskonalenie wymagania dotyczące dokumentacji: deklaracja polityki jakości, księga jakości, opisy procedur i inne nadzór nad dokumentacją i zapisami STRUKTURA NORMY ISO 9001: Odpowiedzialność kierownictwa zaangażowanie kierownictwa (m.in. ustanowienie polityki jakości i zakomunikowanie jej) orientacja na klienta wyznaczenie przedstawiciela kierownictwa odpowiedzialnego za jakość prowadzenie przeglądów systemu zarządzania jakością 6. Zarządzanie zasobami zapewnienie zasobów do wdrożenia i utrzymania systemu jakości zasoby: ludzie (kompetencje), infrastruktura (budynki, miejsca pracy, urządzenia, wyposażenie, usługi wspomagające), środowisko pracy STRUKTURA NORMY ISO 9001: Realizacja wyrobu planowanie procesów potrzebnych do realizacji wyrobu grupy procesów: procesy związane z klientem, projektowanie i prace rozwojowe, zakupy, operacje produkcyjne i usługowe, nadzorowanie wyposażenia do monitorowania i pomiarów 8. Pomiary, analiza i doskonalenie rodzaje działań: badanie zadowolenia klienta, audity wewnętrzne, monitorowanie procesów i wyrobów, nadzorowanie wyrobów niezgodnych, działania korygujące, działania zapobiegawcze PODSTAWOWE ZASADY NORMY ISO 9001:2009 Klient znajduje się w centrum uwagi. Organizacja powinna rozumieć potrzeby i oczekiwania klientów i spełniać je. Przywództwo. Przywódcy (nie tylko kierownicy) zapewniają jasny i zrozumiały kierunek rozwoju organizacji, kreują środowisko pracy, umożliwiają pracownikom angażowanie się w realizację celów jakości. Zaangażowanie ludzi. Tylko dzięki pełnemu zaangażowaniu pracowników organizacja może się rozwijać i osiągać sukces. PODSTAWOWE ZASADY NORMY ISO 9001:2009 Podejście procesowe - wyniki osiągane są w sposób skuteczny i efektywny, gdy zarządza się procesami, a nie oddzielnymi, często sztucznymi działami. Systemowe podejście do zarządzania zrozumienie powiązań między procesami ułatwia świadome osiąganie celów. Ciągłe doskonalenie organizacja powinna ciągle dbać o poprawianie wszystkich aspektów swojej działalności. Proces decyzyjny oparty na faktach decyzje powinny być wynikiem analizy danych i informacji. PRZYGOTOWANIE I WDROŻENIE SYSTEMU ISO 9000 Diagnoza aktualnego stanu organizacji Analiza misji, celów i strategii firmy Szkolenie pełnomocnika ds. jakości oraz zarządu Ogólne szkolenie pracowników Tworzenie dokumentacji Szkolenie audytorów Szkolenie z zakresu procedur, realizacja procedur, audytowanie i poprawa dokumentacji niezależnie dla każdej wdrażanej procedury Stwierdzenie gotowości systemu 4

5 KORZYŚCI Z WDROŻENIA SYTEMU ISO 9000 Cele marketingowe Utrzymanie starych klientów Obniżenie wewnętrznych kosztów złej jakości Zmiana kontaktów pomiędzy organizacjami a dostawcami Możliwość zdobycia nowych klientów na nieznanym rynku Konkurencyjność Dostosowanie do wymogów prawnych (dotyczy niektórych obszarów działalności) Norma PN-EN ISO/IEC 17025:2005 pt. Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących NORMA ISO 17025:2005 Norma PN-EN ISO/IEC 17025:2005 pt. Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących przedstawia kryteria dotyczące laboratoriów, które: zamierzają wykazać, że są kompetentne technicznie stosują skuteczny system zarządzania są zdolne do przedstawienia miarodajnych wyników wzorcowań oraz badań. Norma ta stanowi podstawę do akredytacji laboratorium przez jednostkę akredytacyjną (w Polsce - Polskie Centrum Akredytacji). Wśród metod zapewnienia wysokiej jakości świadczeń akredytacja jest najszerzej sprawdzoną na świecie i najskuteczniejszą. Akredytacja (ang. accreditation) laboratorium jest formalnym uznaniem, potwierdzonym odpowiednim dokumentem, że laboratorium jest kompetentne do wykonywania określonych badań udzielana jest jednostce przez instytucję do tego upoważnioną, po wykonaniu zewnętrznego audytu akredytującego udzielana jest na określony okres czasu z wyszczególnieniem zakresu kompetencji, które zostały potwierdzone podczas procesu akredytacji oceniane są kompetencje techniczne, organizacja i system zarządzania laboratorium, które powinny zagwarantować bezstronność i niezależność oraz zapewnić wymaganą jakość świadczonych usług w zakresie badań. Akredytacja laboratorium Proces akredytacji obejmuje: przegląd dokumentacji, w tym m.in. dokumentów opisujących metody badań ocenę na miejscu prowadzoną w siedzibie podmiotu obserwacje usług prowadzonych w rzeczywistych warunkach. Akredytacja laboratorium Dokumenty pomocne w przygotowaniu laboratorium do akredytacji: DAB-07 Wymagania szczegółowe DA-01 Opis systemu akredytacji DA-02 Zasady stosowania symboli akredytacji PCA DA-05 Polityka PCA dotycząca wykorzystywania badań biegłości DA-06 Polityka PCA dotycząca zapewnienia spójności pomiarowej DA-08 Prawa i obowiązki akredytowanego podmiotu 5

6 Rozdziały: zakres normy powołania normatywne terminy i definicje wymagania dotyczące zarządzania wymagania techniczne Laboratorium jako organizacja: musi posiadać osobowość prawną należy określić strukturę organizacyjną i zarządzania, musi posiadać personel kierowniczy, który sprawuje nadzór nad pracownikami należy powołać osobę odpowiedzialną za techniczną stronę funkcjonowania laboratorium oraz kierownika ds. jakości istotne jest wymaganie niezależności laboratorium (brak konfliktu interesów) zapewnić klientom ochronę poufnych informacji i praw własności Wymagania dotyczące zarządzania: powinien umożliwiać osiągnięcie jak najlepszej jakości wyników polityka systemu zarządzania jakością powinna być określona w księdze jakości organizacja pracy powinna zapewniać świadomość u wszystkich pracowników co do zakresu i ograniczeń własnych kompetencji oraz odpowiedzialności powinien być zapewniony odpowiedni stosunek personelu nadzoru do personelu wykonawczego wszelkie czynności powinny być dokumentowane, a kierownictwo powinno sprawować nadzór nad zapisami Wymagania dotyczące zarządzania : laboratorium powinno opracować procedury postępowania w przypadku otrzymania wyników niezgodnych z założeniami wprowadzić działania korygujące i zapobiegawcze okresowa kontrola systemu jakości musi być prowadzona poprzez przeprowadzenie audytów wewnętrznych jednoznacznie określić wymagania klientów i zapewnić środki do ich realizacji kontrolować kompetencje podwykonawców ustanowić politykę realizacji zakupów. Wymagania techniczne: personel warunki lokalowe i środowiskowe metody badań i wzorcowań oraz ich walidacja wyposażenie spójność pomiarowa pobieranie próbek postępowanie z obiektami do badań i wzorcowań zapewnienie jakości wyników badania i wzorcowania przedstawianie wyników Personel laboratorium: powinien posiadać odpowiednie kompetencje do obsługi wyposażenia, prowadzenia badań, oceny poprawności wyników oraz sporządzania raportów kierownictwo powinno określić wymagania dotyczące wyszkolenia i kwalifikacji personelu a także sprecyzować potrzeby szkoleniowe oraz sposoby ich efektywnej realizacji wymagane jest, aby w laboratorium były łatwo dostępne aktualne zapisy dotyczące uprawnień, kompetencji, wykształcenia, doświadczenia i odbytych szkoleń całego personelu technicznego 6

7 Warunki lokalowe i środowiskowe: powinny umożliwiać prawidłowe wykonywanie badań, nie mogą wpływać ujemnie na jakość pomiarów albo powodować unieważnienia wyników należy zapewnić odpowiednią wielkość pomieszczeń, zachować w nich czystość i porządek a także ograniczyć dostęp osób spoza laboratorium próbki, odczynniki, wzorce oraz materiały odniesienia należy przechowywać w sposób uniemożliwiający ich zniszczenie, zaginięcie lub wzajemną kontaminację w razie potrzeby należy zabezpieczyć pomieszczenia, aparaturę i materiały przed nadmiernym wpływem temperatury, wilgotności, oparów, pyłu, pól i zakłóceń elektromagnetycznych, drgań oraz hałasu Metody i procedury badań oraz ich walidacja: należy preferować metody opublikowane w aktualnych normach międzynarodowych, regionalnych lub krajowych, zalecane przez renomowane organizacje techniczne lub fachowe czasopisma naukowe albo metody podane przez producenta wyposażenia można wykorzystać metody opracowane lub zaadoptowane przez laboratorium, jeżeli zostały poddane procesowi walidacji procedury badawcze powinny być aktualne i stale uaktualniane, a ich opisy udokumentowane i łatwo dostępne dla personelu Wyposażenie: laboratorium powinno być wyposażone we wszystkie niezbędne elementy do pobierania i przygotowania oraz przechowywania próbek, do wykonywania pomiarów i badań oraz do przetwarzania i analizy otrzymywanych wyników zgodne z deklarowanymi kompetencjami wyposażenie powinno zapewnić wymaganą dokładność, spełniać odpowiednie specyfikacje a także być obsługiwane przez upoważniony personel, który powinien mieć do dyspozycji odpowiednie instrukcje powinny zostać ustalone programy okresowych przeglądów, konserwacji oraz wzorcowania z zapewnieniem odniesienia do międzynarodowych lub krajowych wzorców i jednostek miar należy stosować sprawdzone wzorce i materiały odniesienia Spójność pomiarowa: pozwala na odniesienie wyniku do pewnej wartości wzorcowej lub wyrażenie go względem pewnego punktu odniesienia, najlepiej jeżeli jest nim układ jednostek SI w laboratorium jest to osiągane poprzez przygotowanie wzorców wtórnych na podstawie wzorców pierwotnych i wykorzystanie ich do kalibracji przyrządów i systemów pomiarowych proces ten odbywa się na ustalonym poziomie niepewności, który powinien zostać oszacowany dla wyniku końcowego spójność pomiarowa umożliwia powiązanie wyników uzyskanych w różnych laboratoriach i w różnym czasie Pobieranie próbek: powinno przebiegać według ustalonego planu, opartego na metodach statystycznych wybór odpowiedniej próbki z większej ilości materiału jest procesem bardzo ważnym należy stosować system identyfikacji próbek i obiektów badań za pomocą dokumentów lub przez odpowiednie oznakowanie należy nadzorować i kontrolować czynniki wpływające na miarodajność próbek oraz tworzyć zapisy zapewniające identyfikację pobierającego, zastosowanej procedury i planu pobierania oraz warunków środowiskowych powinny istnieć procedury dotyczące transportu, przyjmowania, identyfikacji, przechowywania i pozbywania się obiektów badań, zapewniające niezmienność właściwości materiału Sprawozdanie z badań: sporządzanie sprawozdań z badań jest obowiązkowe wyniki pomiarów w postaci sprawozdania z badań powinny być podawane jasno, jednoznacznie i obiektywnie sprawozdanie z badań powinno zawierać m.in.: nazwę i adres laboratorium oraz klienta opis zastosowanej metody i obiektu badań informacje dotyczące planu pobierania próbek datę dostarczenia materiału i wykonania pomiaru wyniki badań z jednostkami miar i niepewnością wyników nazwisko i imię osoby autoryzującej 7

8 Kryteria oceny laboratorium: niezależność (brak konfliktu interesów) sposób organizacji (zdolność do wykonania oczekiwanych zadań) stabilność finansowa (zdolność do utrzymania aparatury badawczej w dobrej kondycji, płynność finansowa) kwalifikacje personelu system utrzymania jakości usług system pobierania próbek reprezentatywnych oraz ochrony i przechowywania próbek używanie odpowiednich metod statystycznych do oceny badań Kryteria oceny laboratorium c.d.: sposoby archiwizacji i raportowania wyników badań dostępność instrukcji obsługi i metodologii badań udział w badaniach poziomu kwalifikacji (porównanie metod itp. z innymi laboratoriami) odpowiedni poziom infrastruktury i urządzeń badawczych odpowiedni nadzór nad podwykonawcami system załatwiania skarg i rozstrzygania sporów Korzyści z akredytacji Dla akredytowanych instytucji prestiżowa akredytacja uznanie międzynarodowe zwiększenie wartości marki zwiększenie efektywności pracy zwiększenie zadowolenia klienta zwiększenie ilości powtórnie składanych zamówień zwiększenie skuteczności i szybkości reakcji na potrzeby klienta racjonalizacja ponoszonych kosztów skrócenie czasu adaptacji nowych pracowników i dostawców spełnienie wymagań światowych koncernów w zakresie jakości i bezpieczeństwa minimalizacja ryzyka wykonania złej usługi powtarzalność produktu/usługi dostosowanie do prawodawstwa RP i UE Korzyści z akredytacji Dla konsumentów akredytacja wpływa na wysoką jakość wyrobów i usług oraz kompetencji personelu dzięki akredytacji możliwe są wiarygodne i precyzyjne wyniki analiz oraz badań w obszarach związanych z bezpieczeństwem, zdrowiem i środowiskiem (np. analizy medyczne, badania mechaniczne, badania chemiczne) akredytowane podmioty dostarczają wiarygodnych informacji, na podstawie których mogą być podjęte decyzje np. w zakresie ochrony środowiska akredytacja przyczynia się do likwidacji barier w handlu poprzez wzajemne uznawanie procedur oceny zgodności (swobodny handel międzynarodowy jest stymulatorem wzrostu ekonomicznego). Korzyści z akredytacji Dla rządu akredytacja jest mechanizmem wykorzystywanym w celu zapewnienia publicznego zaufania w odniesieniu do wiarygodności działań, istotnych z punktu widzenia wpływu na zdrowie, bezpieczeństwo i środowisko. Dlatego jest często stosowanym sposobem identyfikacji jednostek kompetentnych przy wdrażaniu przepisów prawnych akredytacja odgrywa istotną rolę w procesie notyfikacji; stanowi pomoc techniczną dla władz państwowych przy ocenie jednostek, których kompetencje techniczne mają być notyfikowane. Korzyści z akredytacji Dla przemysłu akredytacja jest niezbędnym narzędziem w procesie podejmowania decyzji oraz przy zarządzaniu ryzykiem. Organizacje mogą oszczędzić czas i pieniądze poprzez wybór akredytowanego, a zatem kompetentnego dostawcy usług i produktów akredytacja może posłużyć jako środek umożliwiający dostęp do rynków eksportowych w Europie i na świecie - w myśl zasady "badany lub certyfikowany raz - wszędzie akceptowany" akredytacja zapewnia precyzyjne pomiary i badania przeprowadzane zgodnie z najlepszą praktyką, ogranicza liczbę wyrobów wadliwych, obniża koszty kontroli i produkcji oraz umożliwia wdrażanie innowacyjnych rozwiązań akredytacja zmniejsza ryzyko w relacjach biznesowych 8

9 Dobra Praktyka Laboratoryjna Wybrane zagadnienia Dobra Praktyka Laboratoryjna GLP (ang. Good Laboratory Practice) zasady opracowane w roku 1978 przez Grupę Ekspertów ds. GLP na podstawie propozycji zasad dla nieklinicznych badań laboratoryjnych, opublikowanych Agencję ds. Żywności i Leków Stanów Zjednoczonych (FDA) w Polsce zasady formalnie wprowadza Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 4 czerwca 2003 r. w sprawie kryteriów, które powinny spełniać jednostki organizacyjne wykonujące badania substancji i preparatów chemicznych oraz kontroli spełnienia tych kryteriów (Dz. U. Nr 116, poz. 1103) Zasady GLP były stosowane i doceniane przez analityków jeszcze przed ich urzędowym wprowadzeniem dotyczą zarówno całości działania laboratorium, jak i poszczególnych etapów procesu analitycznego poprawa jakości wiąże się z eliminacją błędów aspekty pracy laboratoryjnej, w których istotne są zasady GLP: - pobieranie i przygotowanie próbek - walidacja metod - kalibrowanie aparatury - gospodarka chemikaliami - dokumentacja i nadzór nad dokumentacją. GLP Z definicji zamieszczonej w rozporządzeniu Dobra Praktyka Laboratoryjna jest: "... systemem zapewnienia jakości badań, określającym zasady organizacji jednostek badawczych wykonujących niekliniczne badania z zakresu bezpieczeństwa i zdrowia człowieka i środowiska, w szczególności badania substancji i preparatów chemicznych wymagane ustawą, i warunki, w jakich te badania są planowane, przeprowadzane i monitorowane, a ich wyniki są zapisywane, przechowywane i podawane w sprawozdaniu. Celem Zasad Dobrej Praktyki Laboratoryjnej jest promowanie jakości i wiarygodności uzyskiwanych wyników badań, od momentu ich planowania, aż po właściwe przechowywanie danych źródłowych i sprawozdań, tak by możliwe było prześledzenie toku badania lub jego całkowite odtworzenie. GLP Weryfikacja spełniania zasad DPL nie dotyczy merytorycznej oceny celu, przedmiotu i metodyki badań, koncentruje się natomiast na: zasobach (organizacja jednostki badawczej, personel, pomieszczenia i wyposażenie); regułach przeprowadzania badań (plany badań, Standardowe Procedury Robocze, funkcja, zadania i odpowiedzialność kierownika badania); dokumentacji (dane źródłowe, sprawozdanie z badania, archiwizacja); programie zapewnienia jakości GLP GLP podaje definicje terminów oraz szczegółowe kryteria dotyczące jakości pracy w laboratorium: osobą odpowiedzialną za stosowanie kodeksu GLP jest zarządzający jednostką badawczą, kierownik badania jest odpowiedzialny za przeprowadzenie badania oraz sporządzenie raportu, personel badawczy musi znać zasady GLP, które mają zastosowanie w zadaniu przez niego realizowanym. jednostka badawcza zobowiązana jest do posiadania udokumentowanego programu zapewnienia jakości. 9

10 GLP kryteria szczegółowe A. Organizacja jednostki badawczej i jej personel B. Program zapewniania jakości C. Pomieszczenia jednostki badawczej D. Przyrządy pomiarowe, materiały i odczynniki E. Systemy badawcze F. Materiały badane i materiały odniesienia G. Standardowe Procedury Robocze H. Przeprowadzenie badania I. Sprawozdanie z badań J. Archiwizacja i przechowywanie zapisów i materiałów GLP Pomieszczenia laboratorium: powinny być właściwie zaprojektowane odpowiednio umiejscowione ich liczba musi umożliwić odizolowanie od siebie poszczególnych badań należy wydzielić obszary do przechowywania materiałów badanych, materiałów odniesienia, odpadów a także na archiwum GLP Standardowe Procedury Robocze: udokumentowane procedury określające sposób przeprowadzenia badań muszą zostać zatwierdzone przez zarządzającego jednostką badawczą, w celu zapewnienia jakości i prawidłowości podejmowanych działań. dotyczą one wielu obszarów działalności laboratorium: gospodarki materiałami i odczynnikami, stosowania przyrządów pomiarowych, sporządzania raportów i zapisów, przechowywania danych, systemów badawczych itp. każde badanie przeprowadzane jest w jednostce badawczej na podstawie sporządzonego w formie pisemnej planu, zweryfikowanego pod kątem zgodności z zasadami Dobrej Praktyki Laboratoryjnej. 10

11 Dziękuję za uwagę! 11

Zagadnienia jakości w analityce

Zagadnienia jakości w analityce Kierunki rozwoju chemii analitycznej Zagadnienia jakości w analityce oznaczanie coraz niŝszych stęŝeń w próbkach o złoŝonej matrycy przy bardzo małej objętości próbki Małgorzata Jakubowska Katedra Chemii

Bardziej szczegółowo

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Marek Misztal ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Biuro Systemów Zarządzania i Ocen Nowe Brzesko, 26 września 2006 r. Czy systemy zarządzania są nadal dobrowolne?

Bardziej szczegółowo

Audyt techniczny w laboratorium widziane okiem audytora. Piotr Pasławski 2008

Audyt techniczny w laboratorium widziane okiem audytora. Piotr Pasławski 2008 Audyt techniczny w laboratorium widziane okiem audytora Piotr Pasławski 2008 Odniesienie do wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Pkt. 4.4 normy Przegląd zapytań, ofert i umów - procedura przeglądu zleceń

Bardziej szczegółowo

NADZÓR NAD WYPOSAŻENIEM POMIAROWYM W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ NA PRZYKŁADZIE WAGI ELEKTRONICZEJ

NADZÓR NAD WYPOSAŻENIEM POMIAROWYM W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ NA PRZYKŁADZIE WAGI ELEKTRONICZEJ Klub Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB NADZÓR NAD WYPOSAŻENIEM POMIAROWYM W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ NA PRZYKŁADZIE WAGI ELEKTRONICZEJ Andrzej Hantz Centrum Metrologii im. Zdzisława Rauszera RADWAG

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI Instytut Odlewnictwa Biuro Certyfikacji i Normalizacji u l. Z a k o p i a ń s k a 7 3 30-418 Kraków, Polska tel. +48 (12) 26 18 442 fax. +48 (12) 26 60 870 bcw@iod.krakow.pl w w w.i o d.k r ak ow. p l

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG Wykład 10. SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG NORM ISO 9000 1 1. Rodzina norm ISO 9000: Normy ISO 9000 są od 1987r., a trzecia rodzina norm ISO 9000 z 2000 r. (doskonalona w kolejnych latach) składa się

Bardziej szczegółowo

Skrót wymagań normy ISO 9001/2:1994, PN-ISO 9001/2:1996

Skrót wymagań normy ISO 9001/2:1994, PN-ISO 9001/2:1996 Skrót wymagań normy ISO 9001/2:1994, PN-ISO 9001/2:1996 (pojęcie wyrób dotyczy też usług, w tym, o charakterze badań) 4.1. Odpowiedzialność kierownictwa. 4.1.1. Polityka Jakości (krótki dokument sygnowany

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADOWA ADOWA KONTROLA PRODUKCJI W ŚWIETLE WYMAGAŃ CPR

ZAKŁADOWA ADOWA KONTROLA PRODUKCJI W ŚWIETLE WYMAGAŃ CPR ZAKŁADOWA ADOWA KONTROLA PRODUKCJI W ŚWIETLE WYMAGAŃ CPR Alicja Papier Warszawa, kwiecień 2014 Wprowadzanie wyrobów w budowlanych wg CPR Wszystkie podmioty gospodarcze w łańcuchu dostaw i dystrybucji powinny

Bardziej szczegółowo

Akredytacja do celów rozporządzenia nr 402/2013. Krzysztof Woźniak

Akredytacja do celów rozporządzenia nr 402/2013. Krzysztof Woźniak Akredytacja do celów rozporządzenia nr 402/2013 Krzysztof Woźniak Rozporządzenie Komisji (UE) nr 402/2013 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 402/2013 z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie wspólnej

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 5 Warszawa, 20.01.2015 r.

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 5 Warszawa, 20.01.2015 r. . POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ Wydanie 5 Warszawa, 20.01.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Zakres stosowania...3 3 Cechy spójności pomiarowej...3

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Jakoscią. dr inż. Olga Iwasińska-Kowalska. (na podstawie materiałów dr inż. Jerzego Arendarskiego)

Zarządzanie Jakoscią. dr inż. Olga Iwasińska-Kowalska. (na podstawie materiałów dr inż. Jerzego Arendarskiego) Zarządzanie Jakoscią dr inż. Olga Iwasińska-Kowalska (na podstawie materiałów dr inż. Jerzego Arendarskiego) SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG NORM SERII ISO 9000 Normy serii ISO 9000 W ISO 9000 opisano

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie pomiarowe w przemyśle

Wyposażenie pomiarowe w przemyśle Wyposażenie pomiarowe w przemyśle RADWAG Wagi Elektroniczne Wyposażenie pomiarowe znajdujące się w jakiejkolwiek gałęzi przemysłu, podobnie jak w laboratoriach, podlega na różnym poziomie odpowiedniemu

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UBIEGAJĄCYCH SIĘ O ZGODĘ PREZESA URZĘDU TRANSPORTU KOLEJOWEGO NA WYKONYWANIE OCEN ZGODNOŚCI W OBSZARZE KOLEI Wydanie 1 Warszawa, 27.10.2015

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa Strona 1 1. Księga Środowiskowa Księga Środowiskowa to podstawowy dokument opisujący strukturę i funkcjonowanie wdrożonego w Urzędzie Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z wymaganiami normy PN-EN

Bardziej szczegółowo

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez KONCEPCJA SYSTEMU JAKOŚCI zgodnie z wymaganiami norm ISO serii 9000 dr Lesław Lisak Co to jest norma? Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez upoważnioną

Bardziej szczegółowo

OFERTA Zespółu ds. Zapewnienia Jakości ZPBE ENERGOPOMIAR-ELEKTRYKA SP. Z O.O. GLIWICE

OFERTA Zespółu ds. Zapewnienia Jakości ZPBE ENERGOPOMIAR-ELEKTRYKA SP. Z O.O. GLIWICE OFERTA Zespółu ds. Zapewnienia Jakości ZPBE ENERGOPOMIAR-ELEKTRYKA SP. Z O.O. GLIWICE NASZA OFERTA Usługi w zakresie systemu zarządzania zgodnego z wymaganiami normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005: - wdrażanie

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI AKREDYTACJA W LABORATORIUM BADAWCZYM. Ostróda 07-08.10.2010 RENATA PAWLAK

SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI AKREDYTACJA W LABORATORIUM BADAWCZYM. Ostróda 07-08.10.2010 RENATA PAWLAK SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI AKREDYTACJA W LABORATORIUM BADAWCZYM Ostróda 07-08.10.2010 RENATA PAWLAK Akredytacja TPA INSTYTUT BADAŃ TECHNICZNYCH SP. Z O.O. 2 Akredytacja LICZBA BADAŃ AKREDYTOWANYCH W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. System jakości w laboratorium oceny żywności

Ćwiczenie 1. System jakości w laboratorium oceny żywności Ćwiczenie 1. System jakości w laboratorium oceny żywności Powszechnie przyjmuje się, że każde laboratorium, które chce reprezentować wiarygodne dane musi wdrożyć odpowiednie procedury zapewnienia jakości.

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA LABORATORIÓW W ZAKRESACH ELASTYCZNYCH Wydanie 1 Warszawa, 15.05.2009 r. Spis treści 1 Wprowadzenie 2 Cel 3 Polityka PCA dotycząca akredytowania laboratoriów w zakresach

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 4 Warszawa, 17.11.2011 r.

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 4 Warszawa, 17.11.2011 r. . POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ Wydanie 4 Warszawa, 17.11.2011 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Zakres stosowania...3 3 Cechy spójności pomiarowej...3

Bardziej szczegółowo

Materiał pomocniczy dla studentów. Do nauki przedmiotów:

Materiał pomocniczy dla studentów. Do nauki przedmiotów: dr hab. inż. Marian Kamiński Materiał pomocniczy dla studentów Do nauki przedmiotów: - Metody analizy technicznej, część pierwsza zapewnienie jakości; - Systemy zapewnienia jakości w produkcji i badaniach;

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością w ochronie radiologicznej

Systemy zarządzania jakością w ochronie radiologicznej DOZYMETRIA Systemy zarządzania jakością w ochronie radiologicznej Jakub Ośko System zarządzania jakością zespół systematycznie planowanych i wykonywanych działań, koniecznych dla wystarczającego zapewnienia,

Bardziej szczegółowo

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka Zmiany w standardzie ISO 9001 dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka 1 W prezentacji przedstawiono zmiany w normie ISO 9001 w oparciu o projekt komitetu. 2 3 4 5 6 Zmiany w zakresie terminów używanych

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA DO CELÓW NOTYFIKACJI W ODNIESIENIU DO DYREKTYWY PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2008/57/WE W SPRAWIE INTEROPERACYJNOŚCI SYSTEMU KOLEI WE WSPÓLNOCIE Wydanie 1 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA ORGANIZATORÓW BADAŃ BIEGŁOŚCI WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE Wydanie 4 Warszawa, 1.08.2014 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Ogólne zasady udzielania i utrzymywania akredytacji

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Wytyczne certyfikacji. ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI Wymagania dla producentów wyrobów budowlanych stosowane w procesach certyfikacji

Wytyczne certyfikacji. ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI Wymagania dla producentów wyrobów budowlanych stosowane w procesach certyfikacji Wytyczne certyfikacji ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI Wymagania dla producentów wyrobów budowlanych stosowane w procesach certyfikacji w DEKRA Certification Sp. z o.o. Tel:71/7804777; Fax: 71/7804779 poczta@dekra-certification.pl

Bardziej szczegółowo

Wiarygodność wyniku a wymagania dotyczące nadzorowania wyposażenia pomiarowego. mgr inż. Piotr Lewandowski

Wiarygodność wyniku a wymagania dotyczące nadzorowania wyposażenia pomiarowego. mgr inż. Piotr Lewandowski Wiarygodność wyniku a wymagania dotyczące nadzorowania wyposażenia pomiarowego mgr inż. Piotr Lewandowski Terminy i definicje Przyrząd pomiarowy urządzenie służące do wykonywania pomiarów, użyte indywidualnie

Bardziej szczegółowo

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r.

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r. Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie Warszawa 8 maja 2013 r. Efektywne zarządzanie energią jest jednym z warunków krytycznych do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r.

Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r. . POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA POLSKIEGO CENTRUM AKREDYTACJI DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r. 1. Wstęp Niniejsza Polityka jest zgodna z dokumentem ILAC-P10:2002

Bardziej szczegółowo

OMÓWIENIE NORMY PN-EN ISO/IEC 17025

OMÓWIENIE NORMY PN-EN ISO/IEC 17025 2. OMÓWIENIE NORMY PN-EN ISO/IEC 17025 Joanna Mytych Laboratoria badawcze chcące potwierdzić swoje kompetencje powinny wdrożyć system zarządzania wg normy PN-EN ISO/IEC 17025 Ogólne wymagania dotyczące

Bardziej szczegółowo

GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP

GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP OFERTA: 1. Szkolenia otwarte, zamknięte i na życzenie 2. Badanie potrzeb szkoleniowych 3. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych 4. Kurs chromatografii 5. Konsulting przy wdrażaniu

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA LABORATORIÓW BADAWCZYCH WYKONUJĄCYCH POMIARY EMISJI ZE ŹRÓDEŁ STACJONARNYCH Projekt Wydania 2 Warszawa, 30.10.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie... 2 2 Definicje...

Bardziej szczegółowo

3 ISO17025_2005 3_1 Księga systemu. 3 ISO17025_2005 4_1 polityka jakości

3 ISO17025_2005 3_1 Księga systemu. 3 ISO17025_2005 4_1 polityka jakości Materiały Kierownik Laboratorium Systemu Zarządzania Jakością w Laboratoriach wg Zagadnienie do przerobienia 1. System wzajemnego uznawania na świecie i w Polsce oraz rola akredytacji laboratoriów w systemie

Bardziej szczegółowo

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1 CO TO JEST HACCP? HACCP ANALIZA ZAGROŻEŃ I KRYTYCZNE PUNKTY KONTROLI HAZARD ryzyko, niebezpieczeństwo, potencjalne zagrożenie przez wyroby dla zdrowia konsumenta ANALYSIS ocena, analiza, kontrola zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Certyfikacja systemu zarządzania jakością w laboratorium

Certyfikacja systemu zarządzania jakością w laboratorium INSTYTUT MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH I TECHNOLOGII BETONU STANDARD CERTYFIKACJI SQ-2010/LB-001 Certyfikacja systemu zarządzania jakością w laboratorium Copyright by IMBiTB Wszelkie prawa autorskie zastrzeżone

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

Instytut Spawalnictwa w Gliwicach Ośrodek Certyfikacji

Instytut Spawalnictwa w Gliwicach Ośrodek Certyfikacji 1 Wymagania ogólne Wytwórca powinien ustanowić, dokumentować i utrzymywać system ZKP, aby zapewnić, że wyroby wprowadzone na rynek są zgodne z określoną i przedstawioną charakterystyką. System ZKP powinien

Bardziej szczegółowo

Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PROGRAM CERTYFIKACJI

Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PROGRAM CERTYFIKACJI Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PC-04 PROGRAM CERTYFIKACJA ZGODNOŚCI WYROBU Z KRYTERIAMI TECHNICZNYMI certyfikacja dobrowolna Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Studia Doktoranckie na Wydziale Towaroznawstwa UEP Sylabus przedmiotu

Studia Doktoranckie na Wydziale Towaroznawstwa UEP Sylabus przedmiotu Studia Doktoranckie na Wydziale Towaroznawstwa UEP Sylabus przedmiotu Nazwa przedmiotu: Nadzór nad rynkiem w UE, system akredytacji Blok zajęciowy fakultatywny Forma zajęć wykład Wymiar godzinowy 10 h

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Skrót treści normy PN-EN ISO/IEC 17025 : 2001 Ogólne wymagania dotyczące laboratoriów badawczych i wzorcujących

Skrót treści normy PN-EN ISO/IEC 17025 : 2001 Ogólne wymagania dotyczące laboratoriów badawczych i wzorcujących Skrót treści normy PN-EN ISO/IEC 17025 : 2001 Ogólne wymagania dotyczące laboratoriów badawczych i wzorcujących 1. Zakres normy (wymagania wobec laboratorium zapewniającego miarodajne i rzetelne wyniki

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe 4. Zakres Systemu Zarządzania Jakością

Bardziej szczegółowo

Normalizacja dla bezpieczeństwa informacyjnego

Normalizacja dla bezpieczeństwa informacyjnego Normalizacja dla bezpieczeństwa informacyjnego J. Krawiec, G. Ożarek Kwiecień, 2010 Plan wystąpienia Ogólny model bezpieczeństwa Jak należy przygotować organizację do wdrożenia systemu zarządzania bezpieczeństwem

Bardziej szczegółowo

Sposób wykorzystywania świadectw wzorcowania do ustalania okresów między wzorcowaniami

Sposób wykorzystywania świadectw wzorcowania do ustalania okresów między wzorcowaniami EuroLab 2010 Warszawa 3.03.2010 r. Sposób wykorzystywania świadectw wzorcowania do ustalania okresów między wzorcowaniami Ryszard Malesa Polskie Centrum Akredytacji Kierownik Działu Akredytacji Laboratoriów

Bardziej szczegółowo

Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008

Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 1 2 Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 3 Agenda 4 Jaki powinien być System Zarządzania wg norm serii

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ODNIESIENIA - kryteria wyboru i zasady stosowania

MATERIAŁY ODNIESIENIA - kryteria wyboru i zasady stosowania 1 MATERIAŁY ODNIESIENIA - kryteria wyboru i zasady stosowania Dr inż. Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK e-mail: kaczor@chem.gda.pl

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Certyfikacji Wyrobów

Ośrodek Certyfikacji Wyrobów Ośrodek Certyfikacji Wyrobów Strona/stron: 1/12 I-01 INSTRUKCJA WYMAGANIA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI DLA WYROBÓW BUDOWLANYCH Nr wydania: 3 Data wydania: 08.04.2013 Zmiana: A B C SPIS TREŚCI 1 Cel i

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk dr T Bartosz Kalinowski 17 19 września 2008, Wisła IV Sympozjum Klubu Paragraf 34 1 Informacja a system zarządzania Informacja

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe

Bardziej szczegółowo

URZĄD MIEJSKI W GOSTYNIU PREZENTACJA SYSTEMU PN EN ISO 9001:2001 KSIĘGA JAKOŚCI ELEMENTY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCI DOKUMENTACJA SYSTEMU

URZĄD MIEJSKI W GOSTYNIU PREZENTACJA SYSTEMU PN EN ISO 9001:2001 KSIĘGA JAKOŚCI ELEMENTY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCI DOKUMENTACJA SYSTEMU 1 URZĄD MIEJSKI W GOSTYNIU PREZENTACJA SYSTEMU PN EN ISO 9001:2001 ELEMENTY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ STRUKTURA ORGANIZACYJNA PODZIAŁ ODPOWIEDZIALNOŚCI I UPRAWNIEŃ PROCESY ZASOBY UMOŻLIWIAJĄCE WDROŻENIA

Bardziej szczegółowo

poprawy konkurencyjności

poprawy konkurencyjności Wdrażanie anie i doskonalenie systemów w zarządzania szansą poprawy konkurencyjności ci organizacji Andrzej Borcz "Przy istniejącej konkurencji firmy, które nie potrafią tworzyć i wcielać w życie doskonałej

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27 DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe 4. Zakres Systemu Zarządzania Jakością

Bardziej szczegółowo

OFERTA: 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych

OFERTA: 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych OFERTA: 1. Szkolenia otwarte, zamknięte i na życzenie 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych 3. Konsulting przy wdrażaniu GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP Kosmetyczne,

Bardziej szczegółowo

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA

Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA Strona: 1 z 5 1. Opis systemu zintegrowanego systemu zarządzania 1.1. Postanowienia ogólne i zakres obowiązywania W Samodzielnym Zespole Publicznych Zakładów Lecznictwa Otwartego Warszawa Ochota jest ustanowiony,

Bardziej szczegółowo

Wymagania wobec dostawców: jakościowe, środowiskowe, bhp i etyczne

Wymagania wobec dostawców: jakościowe, środowiskowe, bhp i etyczne VI Konferencja nt. systemów zarządzania w energetyce Nowe Czarnowo Świnoujście, 21-23 X 2008 Wymagania wobec dostawców: jakościowe, środowiskowe, bhp i etyczne Grzegorz Ścibisz Łańcuch dostaw DOSTAWCA

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby

Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby System zarządzania jakością (ISO 9000:2000) System

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o.

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Konferencja Klubu Polskie Forum ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 Krzysztof Lebdowicz

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju.

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. SZKOLENIE 2 Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. FAMED Żywiec S.A. Dokumentacja Systemu Zarządzania zgodnego z PN-EN ISO

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak.

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Książka stanowi szerokie kompendium wiedzy z zakresu systemów zarządzania. Stanowić ona może cenną pomoc

Bardziej szczegółowo

Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących

Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących 1/14 TYTUŁ PROCEURY Opracował: Zatwierdził: Pełnomocnik ds. SZJ Mariusz Oliwa 18 marca 2010r.... podpis Starosta Bolesławiecki Cezary Przybylski... podpis PROCEURA OBOWIĄZUJE O NIA: 25 czerwca 2010r. 18

Bardziej szczegółowo

KIEROWNIK JAKOŚCI I AUDYTOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W LABORATORIUM BADAWCZYM i WZORCUJĄCYM wg ISO/IEC 17025:2005

KIEROWNIK JAKOŚCI I AUDYTOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W LABORATORIUM BADAWCZYM i WZORCUJĄCYM wg ISO/IEC 17025:2005 INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: KIEROWNIK JAKOŚCI I AUDYTOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W LABORATORIUM BADAWCZYM i WZORCUJĄCYM wg ISO/IEC 17025:2005 S t r o n a 2 z 5 Serdecznie

Bardziej szczegółowo

KSIĄŻKA PRZEGLĄDÓW TECHNICZNYCH NR... RADWAG Wagi Elektroniczne

KSIĄŻKA PRZEGLĄDÓW TECHNICZNYCH NR... RADWAG Wagi Elektroniczne KSIĄŻKA PRZEGLĄDÓW TECHNICZNYCH NR............... RADWAG Wagi Elektroniczne 26-600 Radom Bracka 28, Centrala +48 384 88 00, Fax +48 385 00 10, Dział Sprzedaży +48 366 80 06, http://www.radwag.pl; e-mail:

Bardziej szczegółowo

Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008

Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008 FORUM WYMIANY DOŚWIADCZEŃ DLA KONSULTANTÓW 19-20 listopada 2007r. Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008 Grzegorz Grabka Dyrektor Działu Certyfikacji Systemów, Auditor Senior TÜV CERT 1 Zmiany

Bardziej szczegółowo

WZ PW Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji IT security trends

WZ PW Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji IT security trends Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji dr inż. Bolesław Szomański Wydział Zarządzania Politechnika Warszawska b.szomański@wz.pw.edu.pl Plan Prezentacji

Bardziej szczegółowo

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE:

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE: Audytor Wewnętrzny systemu HACCP oraz standardów IFS w wersji 6 (International Food Standard version 6) i BRC w nowej wersji 7 (Global Standard for Food Safety issue 7) - AWIFSBRC CEL SZKOLENIA: zrozumienie

Bardziej szczegółowo

OFERTA: 1. Szkolenia zamknięte z naszej oferty i przygotowane na życzenie

OFERTA: 1. Szkolenia zamknięte z naszej oferty i przygotowane na życzenie OFERTA: 1. Szkolenia zamknięte z naszej oferty i przygotowane na życzenie 2. Konsulting przy wdrażaniu GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP Kosmetyczne, ISO 14001, ISO 18001, OHSAS 18001 3. Wdrażanie

Bardziej szczegółowo

Zestawienie wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025 : 2001 Ogólne wymagania dotyczące laboratoriów badawczych i wzorcujących

Zestawienie wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025 : 2001 Ogólne wymagania dotyczące laboratoriów badawczych i wzorcujących Zestawienie wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025 : 2001 Ogólne wymagania dotyczące laboratoriów badawczych i wzorcujących ad 4. WYMAGANIA DOTYCZĄCE ZARZĄDZANIA 4.1. Organizacja - osobowość prawna; - badania

Bardziej szczegółowo

PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ I ŚRODOWISKOWEGO wg ISO 9001 oraz ISO 14001

PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ I ŚRODOWISKOWEGO wg ISO 9001 oraz ISO 14001 INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ I ŚRODOWISKOWEGO wg ISO 9001 oraz ISO 14001 S t r o n a 2 z 5 Serdecznie

Bardziej szczegółowo

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Małgorzata Jakubowska Katedra Chemii Analitycznej WIMiC AGH Walidacja metod analitycznych (według ISO) to proces ustalania parametrów charakteryzujących

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA JAKOŚCI LABORATORIUM

KSIĘGA JAKOŚCI LABORATORIUM KSIĘGA JAKOŚCI LABORATORIUM (według : PN-EN ISO/IEC 17025: 2005) WYMAGANIA DOTYCZĄCE ZARZĄDZANIA ROZDZIAŁ I - Prezentacja... (p. 4.1, 4.2) 1. Status prawny 2. Zasady organizacji i zarządzania 3. System

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie minimalnej odważki jako element kwalifikacji operacyjnej procesu walidacji dla wagi analitycznej.

Wyznaczanie minimalnej odważki jako element kwalifikacji operacyjnej procesu walidacji dla wagi analitycznej. Wyznaczanie minimalnej odważki jako element kwalifikacji operacyjnej procesu walidacji dla wagi analitycznej. Andrzej Hantz Dyrektor Centrum Metrologii RADWAG Wagi Elektroniczne Pomiary w laboratorium

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Certyfikacji i Normalizacji KA - 07. INSTYTU CERAMIKI i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH. ODDZIAŁ SZKŁA i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH W KRAKOWIE KA - 07

Ośrodek Certyfikacji i Normalizacji KA - 07. INSTYTU CERAMIKI i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH. ODDZIAŁ SZKŁA i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH W KRAKOWIE KA - 07 INSTYTU CERAMIKI i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH ODDZIAŁ SZKŁA i MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH W KRAKOWIE KA - 07 ZAKŁADOWA KONTROLA PRODUKCJI (ZKP) Wymagania dla producentów stosowane w procesach oceny i certyfikacji

Bardziej szczegółowo

Procedura PSZ 4.13 NADZÓR NAD ZAPISAMI

Procedura PSZ 4.13 NADZÓR NAD ZAPISAMI ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w SZCZECINIE SYSTEM ZARZĄDZANIA ZESPOŁEM LABORATORIÓW BADAWCZYCH (SZZLB) Zgodny z wymaganiami PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Procedura PSZ 4.13 NADZÓR NAD ZAPISAMI

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI PROGRAM AKREDYTACJI JEDNOSTEK CERTYFIKUJĄCYCH W ZAKRESIE SYSTEMU QAFP Wydanie 1 Warszawa, 30.11.2012 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Definicje...3 3 Wymagania akredytacyjne...3

Bardziej szczegółowo

CNBOP-PIB Standard Ochrona Przeciwpożarowa

CNBOP-PIB Standard Ochrona Przeciwpożarowa Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej im. Józefa Tuliszkowskiego Państwowy Instytut Badawczy CNBOP-PIB-0025 Wydanie 1, Luty 2015 CNBOP-PIB Standard Ochrona Przeciwpożarowa Zakładowa Kontroli

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Jakością ISO 9001:2008

System Zarządzania Jakością ISO 9001:2008 System Zarządzania Jakością ISO 9001:2008 Każda firma ma w sobie wielką zdolność działania. Kierownictwo musi tylko znaleźć sposób, by ten potencjał wykorzystać w dojściu do postawionego przed firmą celu

Bardziej szczegółowo

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UKatalog Szkoleń: Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UBlok I Podejście procesowe: Zarządzanie procesowe (2 dni) Definicje procesu, zarządzanie procesami, podział i identyfikowanie

Bardziej szczegółowo

Procedura PSZ 4.15 PRZEGLĄDY ZARZĄDZANIA

Procedura PSZ 4.15 PRZEGLĄDY ZARZĄDZANIA ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w SZCZECINIE SYSTEM ZARZĄDZANIA ZESPOŁEM LABORATORIÓW BADAWCZYCH (SZZLB) Zgodny z wymaganiami PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Procedura PSZ 4.15 PRZEGLĄDY ZARZĄDZANIA

Bardziej szczegółowo

Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r.

Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r. Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r. w sprawie wprowadzenia zmian w wymaganiach akredytacyjnych dla jednostek certyfikujących systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji wynikających z opublikowania

Bardziej szczegółowo

Jednostka Opiniująca, Atestująca i Certyfikująca Wyroby TEST Sp. z o.o. 41-103 Siemianowice Śląskie, ul. Wyzwolenia 14

Jednostka Opiniująca, Atestująca i Certyfikująca Wyroby TEST Sp. z o.o. 41-103 Siemianowice Śląskie, ul. Wyzwolenia 14 PROGRAM CERTYFIKACJI WYROBÓW TYPU 1b PR-I Imię i nazwisko Data Podpis Opracował: Sprawdził: Zatwierdził: mgr inż. Łukasz Brudny inż. Ireneusz Adamus mgr inż. Michał Zarzycki Dokument jest nadzorowany i

Bardziej szczegółowo

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001)

Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) Audyt energetyczny jako wsparcie Systemów Zarządzania Energią (ISO 50001) ROMAN KOŁODZIEJ IV Konferencja Naukowo-Techniczna,,Utrzymanie ruchu w przemyśle spożywczym Szczyrk, 26 kwietnia 2012 r. 1 PLAN

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI PROGRAM AKREDYTACJI JEDNOSTEK BADAJĄCYCH I OPINIUJĄCYCH SPRAWOZDANIA PRZEDSIĘBIORSTW ENERGETYCZNYCH WYSTĘPUJĄCYCH O UZYSKANIE ŚWIADECTW POCHODZENIA Z KOGENERACJI wg NORMY PN-EN

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Jakością. System jakości jako narzędzie zarządzania przedsiębiorstwem. Dr Mariusz Maciejczak

Zarządzanie Jakością. System jakości jako narzędzie zarządzania przedsiębiorstwem. Dr Mariusz Maciejczak Zarządzanie Jakością System jakości jako narzędzie zarządzania przedsiębiorstwem Dr Mariusz Maciejczak SYSTEM System to zespół powiązanych ze sobą elementów, które stanowią pewną całość. Istotną cechą

Bardziej szczegółowo

Wiarygodna ocena zanieczyszczeń środowiska w akredytowanym laboratorium. zgodnie z systemem QSHE. (Quality, Safety, Health, Environment)

Wiarygodna ocena zanieczyszczeń środowiska w akredytowanym laboratorium. zgodnie z systemem QSHE. (Quality, Safety, Health, Environment) Wiarygodna ocena zanieczyszczeń środowiska w akredytowanym laboratorium zgodnie z systemem QSHE (Quality, Safety, Health, Environment QSHE System QSHE (Quality, Safety, Health, Environment to zintegrowane

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia Jednostki ds. Porównań Międzylaboratoryjnych Instytutu Łączności PIB w prowadzeniu badań biegłości/porównań międzylaboratoryjnych

Doświadczenia Jednostki ds. Porównań Międzylaboratoryjnych Instytutu Łączności PIB w prowadzeniu badań biegłości/porównań międzylaboratoryjnych Doświadczenia Jednostki ds. Porównań Międzylaboratoryjnych Instytutu Łączności PIB w prowadzeniu badań biegłości/porównań międzylaboratoryjnych Anna Warzec Dariusz Nerkowski Plan wystąpienia Definicje

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością

Systemy zarządzania jakością Systemy zarządzania jakością cechy, funkcje, etapy wdrażania systemu Prezentacja na spotkanie 3 System zarządzania jakością - czym jest a czym nie jest? System zarządzania jakością jest: zbiorem reguł,

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE a. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych szkolenie modułowe moduł I Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii,

Bardziej szczegółowo

Samokontrola producentów

Samokontrola producentów Samokontrola producentów Jan Bobrowicz Z-ca Dyrektora ITB ds. Współpracy z Gospodarką Dariusz Stachura Przewodniczący Rady Nadzorczej Związku Pracodawców Producentów Materiałów dla Budownictwa REGULACJE

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO

SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Auditor wewnętrzny Systemu Zarządzania Środowiskowego 26 27.11.2012 Szczecin SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO 1 Co to jest System Zarządzania Środowiskowego (SZŚ)? 2 Zarządzanie: - sposób realizacji

Bardziej szczegółowo

Koszty zapewnienia jakości badań / pomiarów a funkcjonowanie laboratoriów w otoczeniu biznesowym, jako kompromis JAKOŚCI i EKONOMII

Koszty zapewnienia jakości badań / pomiarów a funkcjonowanie laboratoriów w otoczeniu biznesowym, jako kompromis JAKOŚCI i EKONOMII Koszty zapewnienia jakości badań / pomiarów a funkcjonowanie laboratoriów w otoczeniu biznesowym, jako kompromis JAKOŚCI i EKONOMII Aleksandra Burczyk Centralne Laboratorium Pomiarowo Badawcze Sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM BADAŃ BIEGŁOŚCI W ZAKRESIE POBIERANIA PRÓBEK ENVIROMENTAL SC-8-15 NA ROK 2015

PROGRAM BADAŃ BIEGŁOŚCI W ZAKRESIE POBIERANIA PRÓBEK ENVIROMENTAL SC-8-15 NA ROK 2015 PROGRAM BADAŃ BIEGŁOŚCI W ZAKRESIE POBIERANIA PRÓBEK ENVIROMENTAL SC-8-15 NA ROK 2015 1. Ogólne informacje Program badań biegłości w zakresie pobierania próbek ENVIROMENTAL SC-8-15 jest organizowany i

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK CERTYFIKUJĄCYCH GOSPODARKĘ LEŚNĄ I ŁAŃCUCH DOSTAW W SYSTEMIE PEFC Wydanie 3 Warszawa, 15.10.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie... 4 2 Definicje... 4 3

Bardziej szczegółowo