Materiał pomocniczy dla studentów. Do nauki przedmiotów:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Materiał pomocniczy dla studentów. Do nauki przedmiotów:"

Transkrypt

1 dr hab. inż. Marian Kamiński Materiał pomocniczy dla studentów Do nauki przedmiotów: - Metody analizy technicznej, część pierwsza zapewnienie jakości; - Systemy zapewnienia jakości w produkcji i badaniach; - Akredytacja laboratorium i Dobra Praktyka Laboratoryjna; - Zintegrowane systemy zapewnienia jakości, część pierwsza Wymagania systemów zapewnienia jakości w produkcji, usługach oraz w laboratorium badawczym z kilkoma przykładami postępowania w praktyce Katedra Chemii Analitycznej, Wydział Chemiczny, Politechnika Gdańska, Gdańsk, 2004 Strona 1 z 8

2 Spis zawartości 1. Wprowadzenie oraz podstawowe definicje dotyczące jakości - PN-EN 28402:1993 (EN 28402: 1991) - związane z laboratorium 2. Skrót wymagań norm ISO 9001/2:1994; ISO 9001:2000 (PN-EN-ISO 9001/2:1996; PN-EN-ISO 9001:2001) 3. Skrót treści normy PN-EN oraz przewodnika ISO/IEC Skrót treści normy PN-EN ISO/IEC 17025: 2001 Ogólne wymagania dotyczące laboratoriów badawczych i wzorcujących 5. Zestawienie wymagań normy PN-EN ISO/IEC : 2001 Ogólne wymagania dotyczące laboratoriów badawczych i wzorcujących 6. Etapy przygotowania laboratorium do akredytacji 7. Najważniejsze zasady postępowania w związku z nadzorem nad wyposażeniem pomiarowym 8. Zasady wykonania walidacji metody analitycznej 9. Odniesienie do najważniejszych wymagań Kodeksu Dobrej Praktyki Laboratoryjnej (GLP) 10. Przykład metody analitycznej: Wykorzystanie WD-XRF i AAS do oznaczania śladowych zawartości asfaltenów, metali i mikroziarnistych zanieczyszczeń mineralnych we wsadzie do reaktora hydrokrakingu Wprowadzenie Strona 2 z 8

3 W roku 2000 rozdzielono w Polsce funkcję certyfikacji i akredytacji Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji (PCBC), utworzonego ustawą z 1993 roku. Powstało Polskie Centrum Certyfikacji (PCC) oraz Polskie Centrum Akredytacji (PCA) z siedzibą w Warszawie. W ten sposób bezzasadny pozostaje główny zarzut o łączeniu w Polsce certyfikacji i akredytacji w jednej jednostce organizacyjnej, co praktycznie uniemożliwiało przyjęcie PCBC do europejskich stowarzyszeń, odpowiednio: jednostek certyfikujących systemy zapewnienia jakości oraz wyroby i jednostek akredytujących laboratoria. Normy PN-ISO 9001:1996, PN-ISO 9002:1996, mają obecnie bezpośrednie zastosowanie w ograniczonym okresie czasu. Od roku 2004, systemy jakości powinny być już certyfikowane w zgodności z normą PN-EN- ISO 9001:2001 (tak zwana procesowa norma systemu zapewnienia jakości). Wymagania wszystkich tych norm dotyczą systemów zapewnienia jakości w produkcji, usługach, projektowaniu i innej działalności rynkowej, w tym także, wymagań dotyczących zasad działania przemysłowych laboratoriów badawczych (tzn. analitycznych i badawczo rozwojowych). Na podstawie wdrożenia i pozytywnego wyniku audytu spełnienia wymagań jednej z dwóch pierwszych norm - w okresie 1994 do 2002, w Polsce, a od 1986 roku, w Europie i na świecie - bardzo wiele przedsiębiorstw (w tym Rafineria Gdańska S.A. w 1996 roku, na podstawie normy PN-ISO 9002: 1996) - uzyskało certyfikat zgodności ze wszystkimi, odpowiednio, wymaganiami tych norm. Przedsiębiorstwa te zamieszczają, odtąd, na swych wyrobach, albo innych dokumentach oznaczenia: wykonane, wyprodukowane zgodnie z wymaganiami ISO 9001, albo ISO Norma ISO 9001: 1994 stała się podstawą konstrukcji znowelizowanej normy PN-EN ISO/IEC , zawierającej aktualne wymagania dla akredytowanych laboratoriów badawczych i pomiarowych. Jednocześnie stanowiła ona bazę do opracowywania kolejnych, dedykowanych, albo udoskonalonych systemów zapewnienia jakości, takich, jak PN-EN ISO 14001:1996, dotyczącego zapewnienia jakości w zakresie ochrony środowiska i PN-N 18001: 2001 zapewnienia jakości w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy i innych. Należy tu nadmienić, że tylko normy ISO 9001/2:1994 i PN-EN z Przewodnikiem ISO/IEC 25 oraz PN-EN ISO/IEC nie wymagają ciągłego doskonalenia działania systemy jakości, dopuszczając osiągnięcie i utrzymywanie uzyskanego poziomu jakości, inne w/w normy wymagają ciągłego doskonalenia, wg zasady: zaplanuj zmiany wdrażaj zmiany Strona 3 z 8

4 sprawdź efektywność wdrożenia i ewentualnie przeprowadź działania korygujące zaplanuj wyższy poziom itd. Ucząc się zasad jakichkolwiek późniejszych systemów zapewnienia jakości, należy przede wszystkim poznać, zrozumieć i zapamiętać filozofię, zasady i wymagania zawarte w normie PN-ISO 9001: Bez tego, zrozumienie ducha i filozofii kolejnych norm opisujących jakikolwiek kolejny system zapewnienia jakości jest trudne. Znowelizowana norma PN-EN-ISO 9001:2001 zawiera wymagania normy PN-ISO 9001:1996. Reprezentuje, jednak, inne zasady praktycznego podejścia do zapewnienia jakości - tzw. podejście procesowe oraz zawiera dodatkowe wymagania. Wdrożenie tej normy do codziennej praktyki powinno było nastąpić do końca roku 2003, przez wszystkie organizacje posiadające certyfikat zgodności swego systemu jakości z jedną z tych starszych norm, jednak obecnie okres ten przedłużono do połowy 2004 roku. Główne różnice polegają na przyjęciu przez znowelizowaną normę PN- EN-ISO 9001:2001 nowego podejścia do zapewnienia jakości, jako do kompleksu procesów, (decyzyjnych, zarządczych, technologicznych, kontrolnych itd.), wymagających ciągłego doskonalenia. Wprowadza też ona, dodatkowo, obowiązek badania stopnia zadowolenia klienta oraz stosowania w praktyce metod statystycznych do ciągłego monitorowania systemu jakości, zarówno w odniesieniu do procesów produkcji, jak i do innych procesów w przedsiębiorstwie, w tym, w kontroli jakości i w nadzorowaniu wyposażenia do pomiarów, kontroli i badań. Nie będą już mogły być stosowane wyłącznie wymagania normy PN-EN-ISO 9002:1996 (norma PN-ISO 9001:1996 bez fazy projektowania). W to miejsce, wdrażając wymagania normy PN-ISO 9001: 2001, można stwierdzić, że nie ma miejsca projektowanie. Np. w przypadku, gdy projekty są przedmiotem zakupu od wyspecjalizowanego przedsiębiorstwa projektowego. Wymagania dotyczące akredytowanego laboratorium zawierały, wcześniej, łącznie dwa dokumenty - międzynarodowa norma PN-EN 45001: 1993 oraz Przewodnik ISO/IEC 25. Te dwa ostatnie dokumenty i zawarte w nich wymagania, są nadal aktualne w zastosowaniu do laboratoriów, które uzyskały status laboratorium akredytowanego przed końcem 2002 roku. W zdecydowanej większości, znalazły się one w nowej normie PN-EN ISO/IEC 17025:2001. Od roku 2003 akredytacja laboratorium jest już, jednak, dokonywana na podstawie wymagań znowelizowanej normy PN-EN ISO/IEC Strona 4 z 8

5 17025: 2001, która zawiera w sobie także wymagania Przewodnika ISO/IEC 25. Wymagania zawarte w normach PN-ISO 9001 / 9002: 1996, PN-EN 45001: 1993 oraz przewodniku ISO/IEC 25, zamieszczone w ramach niniejszych materiałów dydaktycznych, mają przede wszystkim znaczenie i zastosowanie dydaktyczne. Ich obecność jest umotywowana następującymi argumentami: - Po pierwsze, zestaw wymagań zawarty we współcześnie stosowanej normie PN-EN ISO/IEC 17025:2001, dotyczącej wymagań, jakie powinno spełniać laboratorium o potwierdzonej biegłości, tzn. laboratorium posiadające certyfikat akredytacji (laboratorium akredytowane), bazują (są oparte) na wymaganiach normy PN-ISO 9001:1996. Znajomość i zrozumienie wymagań tej ostatniej normy (9001:1996), zdecydowanie ułatwia zapamiętanie i zrozumienie wymagań normy (PN-EN ISO/IEC 17025:2001). - Po drugie, norma PN-EN ISO/IEC jest napisana bardzo rozwlekle, ma wiele powtórzeń i jej treść jest dość trudna do zapamiętania. Zapoznanie się najpierw z wymaganiami normy PN-EN 45001: 1993 i Przewodnika ISO/IEC 25, a także z norma PN-ISO 9001:1996, zdecydowanie ułatwi zrozumienie filozofii i zapamiętanie wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025: Po trzecie, są jeszcze w użyciu normy PN-EN ISDO 9001/2:1996 oraz PN- EN i Przewodnik ISO/IEC 25 i streszczone zestawienia wymagań mogą być podstawą do oceny zgodności postępowania, w przedsiębiorstwie, albo w laboratorium, z wymaganiami tych norm. Streszczenia oraz zestawienia wymagań norm jakości: PN-ISO 9001:1996, PN-EN 45001:1993 i Przewodnika ISO/IEC 25 oraz normy PN- EN ISO/IEC 17025:2001 mogą też stanowić swoiste ściągi dla audytora w czasie przygotowań i wykonywania audytu. Jednak, nawet znajomość z pamięci tych wymagań, nie wystarczy, by audytować odpowiednie systemy jakości. Audytor musi posiadać, dodatkowe kwalifikacje oraz umiejętności praktyczne i doświadczenie w prowadzeniu audytu. Studenci powinni zwrócić szczególną uwagę na gruntowne zrozumienie i zapamiętanie wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025:2001. Tylko laboratoria spełniające wymagania tej normy i legitymujące się certyfikatem akredytacji, mają szanse utrzymać się na rynku, zwłaszcza, po akcesji do Unii Europejskiej, gdy należy spodziewać się zasadniczego wzrostu konkurencji ze strony laboratoriów zagranicznych. Nie bez znaczenia będzie też możliwość konkurowania naszych laboratoriów na obszarze innych państw Unii Europejskiej. Dodatkowo, zgodność postępowania w laboratorium z Strona 5 z 8

6 wymaganiami normy PN-EN ISO/IEC 17025:2001 zapewnia, w praktyce, także zgodność z wymaganiami Kodeksu Dobrej Praktyki Laboratoryjnej (GLP). Pewne różnice wymagań Normy PN-EN ISO/IEC oraz Kodeksu Dobrej Praktyki Laboratoryjnej OECD, są drugorzędne i można przyjąć, że znajomość i zrozumienie wymagań normy PN-EN ISO/IEC zapewnia praktycznie znajonośc wymagań Kodeksu GLP. Podstawowe definicje pojęć dotyczących jakości wg normy PN-EN 28402:1993 (EN 28402: 1991) - związane z laboratorium Wzorcowanie Zestaw czynności, w wyniku którego zostanie ustalony, w określonych warunkach, wzajemny stosunek między wartościami wskazanymi przez narzędzie pomiarowe, system pomiarowy lub zawartymi w materialnym wzorcu miary a odpowiednimi znanymi wartościami mierzonych wielkości. Sprawdzenie Potwierdzenie przez zbadanie i zabezpieczenie dowodu, spełnienia określonych wymagań. Odniesienie Właściwość wyniku pomiaru, która umożliwia powiązanie z odpowiednimi wzorcami, zazwyczaj międzynarodowymi, lub państwowymi, poprzez nieprzerwany łańcuch porównań. Wzorzec odniesienia Wzorzec, zazwyczaj o najwyższej jakości metrologicznej dostępnej na danym terenie, na którym z tego wzorca biorą początek wszelkie pomiary. Materiał odniesienia Materiał lub substancja o jednej lub wielu właściwościach, które są wystarczająco pewnie ustalone, aby mogły być wykorzystane do wzorcowania narzędzi, oceny metody pomiaru lub do oznaczania wartości parametrów materiałów. Laboratorium pomiarowe Laboratorium wykonujące wzorcowania. Laboratorium badawcze Laboratorium wykonujące badania materiałów, albo analizy próbek. Jakość Spełnienie określonych wymagań (zawartych w odpowiedniej normie systemu zapewnienia jakości i przyjętych dodatkowo wymagań własnych ). Strona 6 z 8

7 Walidacja Zbadanie, zgromadzenie i przedstawienie obiektywnych dowodów o przydatności (metody pomiarowej, wyposażenia pomiarowego itp.) do określonych zastosowań. Audyt (audit) Niezależne badanie w celu uzyskania obiektywnych dowodów, że system jakości jest zgodny z wymaganiami odpowiedniej normy oraz, że jest wdrożony i stale utrzymywany. Odniesienie wymagań norm PN-EN-ISO 9001:2000 oraz PN-EN ISO/IEC 17025:2001 do najważniejszych wymagań Kodeksu Dobrej Praktyki Laboratoryjnej Wdrożenie i stosowanie systemów zapewnienia jakości zgodnych z normą NN-EN-ISO 9001:2001 (ogólne wymagania systemu zarządzania jakością), PN- EN-ISO (zarządzanie wpływem na środowisko maturalne), PN-N (zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy), czy PN-EN ISO/IEC 17025:2001 (zarządzanie jakoscia badań i wzorcowań) jest dobrowolne i od określonej jednostki gospodarczej zależy podjęcie decyzji o stosowaniu i ewentualnym certyfikowaniu swej zgodności z tymi wymaganiami. Decyzja taka ma, przede wszystkim, znaczenie marketingowe, informujące odbiorcę wyrobów i usług o szczególnej dbałości producenta o jakość oraz o jego zaangażowaniu w ochronę środowiska naturalnego. Stosowanie wymagań tych systemów jakości powinno też w konsekwencji spowodować optymalizację kosztów i wzrost zysków firmy. Wymagania zawarte w Kodeksie Dobrej Praktyki Laboratoryjnej (GLP) opublikowane przez organizację OECD (Organizacja do Spraw Handlu i Rozwoju) są zasadniczo zbieżne z wymaganiami normy PN-EN ISO/IEC 17025:2001, mają, jednak inny zakres zastosowań. Dotyczą badania substancji chemicznych, w tym szczególnie substancji niebezpiecznych. Przede wszystkim, badania leków, a w niektórych krajach, także żywności oraz kosmetyków. Ich wdrożenie i stosowanie jest obowiązkowe w większości rozwiniętych krajów świata, w przypadku laboratoriów i instytutów naukowo badawczych przemysłu farmaceutycznego i wszystkich tych instytucji, które uczestniczą w procesie badawczym, prowadzącym do ustalenia możliwości stosowania substancji jako leku. Nie mamy do czynienia z pojęciem audytu, ale kontroli ze strony jednostki nadzorującej. W związku z tym nie można uzgadniać składu zespołu kontrolującego, ani terminu kontroli. Strona 7 z 8

8 Najważniejsze różnice merytoryczne w stosunku do wymagań normy PN- EN-ISO 17025: 2001 są następujące: - W miejsce specjalisty ds. jakości, trzeba zapewnić stanowisko kierownika każdego indywidualnego badania, odpowiedzialnego za program, przebieg i wyniki; - Badanie musi być wykonywane wg zasady takiej samej, jak walidacja metody badań, tzn. najpierw trzeba sporządzić i zatwierdzić plan i program badania, następnie wykonać badania zgodnie z planem, opracować wyniki i wnioski oraz sporządzić i zatwierdzić raport; - Próbki i badane obiekty powinny być przechowywane w warunkach zapewniających trwałość, (np. w stanie zamrożenia, a nawet, w temperaturze ciekłego azotu) przez tzw. czas życia leku, nawet do 50 lat; - W miejsce wzorcowania i okresowego sprawdzania wyposażenia i aparatury pomiarowej istnieje pojęcie kwalifikacji sprzętu albo aparatu do badań; - Wszystkie stosowane rutynowo metody analityczne są zaliczane do standardowych procedur operacyjnych (SOP) i powinny zostać przed zastosowaniem poddane walidacji (nie dotyczy metod analitycznych opracowanych po 1996 roku i opisanych w aktualnym wydaniu Farmakopei). Należy dodać, że wdrożenie stosowania normy PN-EN ISO/IEC albo wymagań Kodeksu Dobrej Praktyki Laboratoryjnej (GLP), a w przypadku producentów leków, Kodeksu Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP), oznacza automatycznie postępowanie z zachowaniem całkowitej zgodności z wymaganiami normy PN-ISO 9001/2:1996. Dlatego, akredytowane laboratoria badawcze, laboratoria farmaceutyczne, czy producenci leków, najczęściej nie ubiegają się o certyfikat zgodności swych systemów zapewnienia jakości z normą ISO Nie jest to, jednak, wykluczone i taki certyfikat mogą od PCC, albo od innej jednostki certyfikującej systemy jakości na polskim rynku, uzyskać i się nim legitymować. Strona 8 z 8

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Marek Misztal ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Biuro Systemów Zarządzania i Ocen Nowe Brzesko, 26 września 2006 r. Czy systemy zarządzania są nadal dobrowolne?

Bardziej szczegółowo

NADZÓR NAD WYPOSAŻENIEM POMIAROWYM W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ NA PRZYKŁADZIE WAGI ELEKTRONICZEJ

NADZÓR NAD WYPOSAŻENIEM POMIAROWYM W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ NA PRZYKŁADZIE WAGI ELEKTRONICZEJ Klub Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB NADZÓR NAD WYPOSAŻENIEM POMIAROWYM W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ NA PRZYKŁADZIE WAGI ELEKTRONICZEJ Andrzej Hantz Centrum Metrologii im. Zdzisława Rauszera RADWAG

Bardziej szczegółowo

Studia Doktoranckie na Wydziale Towaroznawstwa UEP Sylabus przedmiotu

Studia Doktoranckie na Wydziale Towaroznawstwa UEP Sylabus przedmiotu Studia Doktoranckie na Wydziale Towaroznawstwa UEP Sylabus przedmiotu Nazwa przedmiotu: Nadzór nad rynkiem w UE, system akredytacji Blok zajęciowy fakultatywny Forma zajęć wykład Wymiar godzinowy 10 h

Bardziej szczegółowo

GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP

GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP OFERTA: 1. Szkolenia otwarte, zamknięte i na życzenie 2. Badanie potrzeb szkoleniowych 3. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych 4. Kurs chromatografii 5. Konsulting przy wdrażaniu

Bardziej szczegółowo

OFERTA: 1. Szkolenia zamknięte z naszej oferty i przygotowane na życzenie

OFERTA: 1. Szkolenia zamknięte z naszej oferty i przygotowane na życzenie OFERTA: 1. Szkolenia zamknięte z naszej oferty i przygotowane na życzenie 2. Konsulting przy wdrażaniu GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP Kosmetyczne, ISO 14001, ISO 18001, OHSAS 18001 3. Wdrażanie

Bardziej szczegółowo

OFERTA: 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych

OFERTA: 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych OFERTA: 1. Szkolenia otwarte, zamknięte i na życzenie 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych 3. Konsulting przy wdrażaniu GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP Kosmetyczne,

Bardziej szczegółowo

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

Część przekazywana / realizowana przez prowadzącego w formie wykładu / dyskusji

Część przekazywana / realizowana przez prowadzącego w formie wykładu / dyskusji Zarządzanie Jakością i Produkcją Chemiczną - szczegółowa treść poszczególnych Seminariów, prof. M. Kamiński 10-2009.r. Lp. Tematyka zajęć seminaryjnych 1. 2. 3. Wymagania dotyczące zakresu wiedzy i umiejętności,

Bardziej szczegółowo

Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r.

Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r. . POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA POLSKIEGO CENTRUM AKREDYTACJI DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r. 1. Wstęp Niniejsza Polityka jest zgodna z dokumentem ILAC-P10:2002

Bardziej szczegółowo

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez KONCEPCJA SYSTEMU JAKOŚCI zgodnie z wymaganiami norm ISO serii 9000 dr Lesław Lisak Co to jest norma? Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez upoważnioną

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. System jakości w laboratorium oceny żywności

Ćwiczenie 1. System jakości w laboratorium oceny żywności Ćwiczenie 1. System jakości w laboratorium oceny żywności Powszechnie przyjmuje się, że każde laboratorium, które chce reprezentować wiarygodne dane musi wdrożyć odpowiednie procedury zapewnienia jakości.

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 5 Warszawa, 20.01.2015 r.

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 5 Warszawa, 20.01.2015 r. . POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ Wydanie 5 Warszawa, 20.01.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Zakres stosowania...3 3 Cechy spójności pomiarowej...3

Bardziej szczegółowo

Forma Cel zajęć i zakres informacyjny / zakres umiejętności Uwagi CZĘŚĆ WYKŁADOWA

Forma Cel zajęć i zakres informacyjny / zakres umiejętności Uwagi CZĘŚĆ WYKŁADOWA ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ I PRODUKCJĄ CHEMICZNĄ - PROGRAM WYKŁADU i SEMINARIUM Prowadzący przedmiot: prof. dr hab. inż. Marian Kamiński, Technologia Chemiczna, semestr 4 (letni), rok akad. 2015-16 Nr wykł./sem.

Bardziej szczegółowo

OFERTA Zespółu ds. Zapewnienia Jakości ZPBE ENERGOPOMIAR-ELEKTRYKA SP. Z O.O. GLIWICE

OFERTA Zespółu ds. Zapewnienia Jakości ZPBE ENERGOPOMIAR-ELEKTRYKA SP. Z O.O. GLIWICE OFERTA Zespółu ds. Zapewnienia Jakości ZPBE ENERGOPOMIAR-ELEKTRYKA SP. Z O.O. GLIWICE NASZA OFERTA Usługi w zakresie systemu zarządzania zgodnego z wymaganiami normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005: - wdrażanie

Bardziej szczegółowo

Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r.

Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r. Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r. w sprawie wprowadzenia zmian w wymaganiach akredytacyjnych dla jednostek certyfikujących systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji wynikających z opublikowania

Bardziej szczegółowo

Nr wykł./sem. W/D Systemy Jakości normy, kodeksy, pojęcia ogólnie. Dodatkowo, podział grup na podgrupy, wymagania do zaliczenia przedmiotu W 1

Nr wykł./sem. W/D Systemy Jakości normy, kodeksy, pojęcia ogólnie. Dodatkowo, podział grup na podgrupy, wymagania do zaliczenia przedmiotu W 1 Nr wykł./sem. W 1 W2 W3 W4 W5 W6 ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ I PRODUKCJĄ CHEMICZNĄ - PROGRAM WYKŁADU i SEMINARIUM Prowadzący przedmiot: prof. dr hab. inż. Marian Kamiński, Technologia Chemiczna, semestr 4 (letni),

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 4 Warszawa, 17.11.2011 r.

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 4 Warszawa, 17.11.2011 r. . POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ Wydanie 4 Warszawa, 17.11.2011 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Zakres stosowania...3 3 Cechy spójności pomiarowej...3

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie pomiarowe w przemyśle

Wyposażenie pomiarowe w przemyśle Wyposażenie pomiarowe w przemyśle RADWAG Wagi Elektroniczne Wyposażenie pomiarowe znajdujące się w jakiejkolwiek gałęzi przemysłu, podobnie jak w laboratoriach, podlega na różnym poziomie odpowiedniemu

Bardziej szczegółowo

Audyt techniczny w laboratorium widziane okiem audytora. Piotr Pasławski 2008

Audyt techniczny w laboratorium widziane okiem audytora. Piotr Pasławski 2008 Audyt techniczny w laboratorium widziane okiem audytora Piotr Pasławski 2008 Odniesienie do wymagań normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Pkt. 4.4 normy Przegląd zapytań, ofert i umów - procedura przeglądu zleceń

Bardziej szczegółowo

KSIĄŻKA PRZEGLĄDÓW TECHNICZNYCH NR... RADWAG Wagi Elektroniczne

KSIĄŻKA PRZEGLĄDÓW TECHNICZNYCH NR... RADWAG Wagi Elektroniczne KSIĄŻKA PRZEGLĄDÓW TECHNICZNYCH NR............... RADWAG Wagi Elektroniczne 26-600 Radom Bracka 28, Centrala +48 384 88 00, Fax +48 385 00 10, Dział Sprzedaży +48 366 80 06, http://www.radwag.pl; e-mail:

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UBIEGAJĄCYCH SIĘ O ZGODĘ PREZESA URZĘDU TRANSPORTU KOLEJOWEGO NA WYKONYWANIE OCEN ZGODNOŚCI W OBSZARZE KOLEI Wydanie 1 Warszawa, 27.10.2015

Bardziej szczegółowo

3 ISO17025_2005 3_1 Księga systemu. 3 ISO17025_2005 4_1 polityka jakości

3 ISO17025_2005 3_1 Księga systemu. 3 ISO17025_2005 4_1 polityka jakości Materiały Kierownik Laboratorium Systemu Zarządzania Jakością w Laboratoriach wg Zagadnienie do przerobienia 1. System wzajemnego uznawania na świecie i w Polsce oraz rola akredytacji laboratoriów w systemie

Bardziej szczegółowo

Rola materiałów odniesienia w zapewnieniu jakości wyników pomiarów chemicznych

Rola materiałów odniesienia w zapewnieniu jakości wyników pomiarów chemicznych Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Pasteura 1, 02-093 Warszawa Rola materiałów odniesienia w zapewnieniu jakości wyników pomiarów chemicznych Ewa Bulska ebulska@chem.uw.edu.pl Slide 1 Opracowanie i

Bardziej szczegółowo

Wiarygodna ocena zanieczyszczeń środowiska w akredytowanym laboratorium. zgodnie z systemem QSHE. (Quality, Safety, Health, Environment)

Wiarygodna ocena zanieczyszczeń środowiska w akredytowanym laboratorium. zgodnie z systemem QSHE. (Quality, Safety, Health, Environment) Wiarygodna ocena zanieczyszczeń środowiska w akredytowanym laboratorium zgodnie z systemem QSHE (Quality, Safety, Health, Environment QSHE System QSHE (Quality, Safety, Health, Environment to zintegrowane

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Jakoscią. dr inż. Olga Iwasińska-Kowalska. (na podstawie materiałów dr inż. Jerzego Arendarskiego)

Zarządzanie Jakoscią. dr inż. Olga Iwasińska-Kowalska. (na podstawie materiałów dr inż. Jerzego Arendarskiego) Zarządzanie Jakoscią dr inż. Olga Iwasińska-Kowalska (na podstawie materiałów dr inż. Jerzego Arendarskiego) SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG NORM SERII ISO 9000 Normy serii ISO 9000 W ISO 9000 opisano

Bardziej szczegółowo

Skrót wymagań normy ISO 9001/2:1994, PN-ISO 9001/2:1996

Skrót wymagań normy ISO 9001/2:1994, PN-ISO 9001/2:1996 Skrót wymagań normy ISO 9001/2:1994, PN-ISO 9001/2:1996 (pojęcie wyrób dotyczy też usług, w tym, o charakterze badań) 4.1. Odpowiedzialność kierownictwa. 4.1.1. Polityka Jakości (krótki dokument sygnowany

Bardziej szczegółowo

+ WZROST Więcej: informacji (bio)chemicznych i lepszej jakości

+ WZROST Więcej: informacji (bio)chemicznych i lepszej jakości Kierunki rozwoju chemii analitycznej Wprowadzenie do zagadnień jakości w laboratoriach badawczych ISO 9000, ISO 17025, GLP Małgorzata Jakubowska Katedra Chemii Analitycznej WIMiC AGH oznaczanie coraz niższych

Bardziej szczegółowo

KIEROWNIK JAKOŚCI I AUDYTOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W LABORATORIUM BADAWCZYM i WZORCUJĄCYM wg ISO/IEC 17025:2005

KIEROWNIK JAKOŚCI I AUDYTOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W LABORATORIUM BADAWCZYM i WZORCUJĄCYM wg ISO/IEC 17025:2005 INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: KIEROWNIK JAKOŚCI I AUDYTOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W LABORATORIUM BADAWCZYM i WZORCUJĄCYM wg ISO/IEC 17025:2005 S t r o n a 2 z 5 Serdecznie

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością w ochronie radiologicznej

Systemy zarządzania jakością w ochronie radiologicznej DOZYMETRIA Systemy zarządzania jakością w ochronie radiologicznej Jakub Ośko System zarządzania jakością zespół systematycznie planowanych i wykonywanych działań, koniecznych dla wystarczającego zapewnienia,

Bardziej szczegółowo

Znajdź szkolenia dla siebie! Wybierz kategorię szkoleń: 1. Komunikacja i zarządzanie 2. 2. Laboratorium chemiczne Analiza instrumentalna 2

Znajdź szkolenia dla siebie! Wybierz kategorię szkoleń: 1. Komunikacja i zarządzanie 2. 2. Laboratorium chemiczne Analiza instrumentalna 2 Drogi Kliencie, Wiemy, że właśnie teraz planujesz szkolenia na 2016 r. Z nami te plany staną się prostsze. Stale myślimy o Twoich potrzebach szkoleniowych, dlatego przygotowaliśmy zestawienie tematów,

Bardziej szczegółowo

Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PROGRAM CERTYFIKACJI

Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PROGRAM CERTYFIKACJI Zakład Certyfikacji 03-042 Warszawa, ul. Kupiecka 4 Sekcja Ceramiki i Szkła ul. Postępu 9 02-676 Warszawa PC-04 PROGRAM CERTYFIKACJA ZGODNOŚCI WYROBU Z KRYTERIAMI TECHNICZNYMI certyfikacja dobrowolna Warszawa,

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADOWA ADOWA KONTROLA PRODUKCJI W ŚWIETLE WYMAGAŃ CPR

ZAKŁADOWA ADOWA KONTROLA PRODUKCJI W ŚWIETLE WYMAGAŃ CPR ZAKŁADOWA ADOWA KONTROLA PRODUKCJI W ŚWIETLE WYMAGAŃ CPR Alicja Papier Warszawa, kwiecień 2014 Wprowadzanie wyrobów w budowlanych wg CPR Wszystkie podmioty gospodarcze w łańcuchu dostaw i dystrybucji powinny

Bardziej szczegółowo

Z-ZIP2-119z Inżynieria Jakości Quality Engineering

Z-ZIP2-119z Inżynieria Jakości Quality Engineering KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Z-ZIP2-119z Inżynieria Jakości Quality Engineering Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 A. USYTUOWANIE MODUŁU

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI AKREDYTACJA W LABORATORIUM BADAWCZYM. Ostróda 07-08.10.2010 RENATA PAWLAK

SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI AKREDYTACJA W LABORATORIUM BADAWCZYM. Ostróda 07-08.10.2010 RENATA PAWLAK SYSTEM ZAPEWNIENIA JAKOŚCI AKREDYTACJA W LABORATORIUM BADAWCZYM Ostróda 07-08.10.2010 RENATA PAWLAK Akredytacja TPA INSTYTUT BADAŃ TECHNICZNYCH SP. Z O.O. 2 Akredytacja LICZBA BADAŃ AKREDYTOWANYCH W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 1 z 5 1. Nazwa przedmiotu: BRANŻOWE SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOSCIĄ 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego:

Bardziej szczegółowo

Koszty zapewnienia jakości badań / pomiarów a funkcjonowanie laboratoriów w otoczeniu biznesowym, jako kompromis JAKOŚCI i EKONOMII

Koszty zapewnienia jakości badań / pomiarów a funkcjonowanie laboratoriów w otoczeniu biznesowym, jako kompromis JAKOŚCI i EKONOMII Koszty zapewnienia jakości badań / pomiarów a funkcjonowanie laboratoriów w otoczeniu biznesowym, jako kompromis JAKOŚCI i EKONOMII Aleksandra Burczyk Centralne Laboratorium Pomiarowo Badawcze Sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

Aktualne wymagania i wytyczne dotyczące uczestnictwa laboratoriów akredytowanych w badaniach biegłości

Aktualne wymagania i wytyczne dotyczące uczestnictwa laboratoriów akredytowanych w badaniach biegłości NAFTA-GAZ grudzień 2012 ROK LXVIII Anna Wróblewska Instytut Nafty i Gazu, Kraków Aktualne wymagania i wytyczne dotyczące uczestnictwa laboratoriów akredytowanych w badaniach biegłości Wstęp W procesie

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ODNIESIENIA - kryteria wyboru i zasady stosowania

MATERIAŁY ODNIESIENIA - kryteria wyboru i zasady stosowania 1 MATERIAŁY ODNIESIENIA - kryteria wyboru i zasady stosowania Dr inż. Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK e-mail: kaczor@chem.gda.pl

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE 1. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych CEL: Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii, zasadami doboru

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie minimalnej odważki jako element kwalifikacji operacyjnej procesu walidacji dla wagi analitycznej.

Wyznaczanie minimalnej odważki jako element kwalifikacji operacyjnej procesu walidacji dla wagi analitycznej. Wyznaczanie minimalnej odważki jako element kwalifikacji operacyjnej procesu walidacji dla wagi analitycznej. Andrzej Hantz Dyrektor Centrum Metrologii RADWAG Wagi Elektroniczne Pomiary w laboratorium

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie materiałów odniesienia

Zastosowanie materiałów odniesienia STOSOWANIE MATERIAŁÓW ODNIESIENIA W PRAKTYCE LABORATORYJNEJ 1 Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/1 80-33 GDAŃSK e-mail:piotr.konieczka@pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

PROGRAM BADAŃ BIEGŁOŚCI W ZAKRESIE POBIERANIA PRÓBEK ENVIROMENTAL SC-8-15 NA ROK 2015

PROGRAM BADAŃ BIEGŁOŚCI W ZAKRESIE POBIERANIA PRÓBEK ENVIROMENTAL SC-8-15 NA ROK 2015 PROGRAM BADAŃ BIEGŁOŚCI W ZAKRESIE POBIERANIA PRÓBEK ENVIROMENTAL SC-8-15 NA ROK 2015 1. Ogólne informacje Program badań biegłości w zakresie pobierania próbek ENVIROMENTAL SC-8-15 jest organizowany i

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA LABORATORIÓW W ZAKRESACH ELASTYCZNYCH Wydanie 1 Warszawa, 15.05.2009 r. Spis treści 1 Wprowadzenie 2 Cel 3 Polityka PCA dotycząca akredytowania laboratoriów w zakresach

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA ORGANIZATORÓW BADAŃ BIEGŁOŚCI WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE Wydanie 4 Warszawa, 1.08.2014 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Ogólne zasady udzielania i utrzymywania akredytacji

Bardziej szczegółowo

EA-1/06 Wielostronne Porozumienie EA

EA-1/06 Wielostronne Porozumienie EA Numer publikacji EA-1/06 Wielostronne Porozumienie EA (EA MLA) CEL Niniejszy dokument określa warunki Wielostronnego Porozumienia EA, w ramach którego sygnatariusze wzajemnie uznają równoważność swoich

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia Jednostki ds. Porównań Międzylaboratoryjnych Instytutu Łączności PIB w prowadzeniu badań biegłości/porównań międzylaboratoryjnych

Doświadczenia Jednostki ds. Porównań Międzylaboratoryjnych Instytutu Łączności PIB w prowadzeniu badań biegłości/porównań międzylaboratoryjnych Doświadczenia Jednostki ds. Porównań Międzylaboratoryjnych Instytutu Łączności PIB w prowadzeniu badań biegłości/porównań międzylaboratoryjnych Anna Warzec Dariusz Nerkowski Plan wystąpienia Definicje

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE a. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych szkolenie modułowe moduł I Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak.

Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Zarządzanie jakością, środowiskiem oraz bezpieczeństwem w praktyce gospodarczej. Maciej Urbaniak. Książka stanowi szerokie kompendium wiedzy z zakresu systemów zarządzania. Stanowić ona może cenną pomoc

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Certyfikacji Wyrobów

Ośrodek Certyfikacji Wyrobów Ośrodek Certyfikacji Wyrobów Strona/stron: 1/12 I-01 INSTRUKCJA WYMAGANIA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI DLA WYROBÓW BUDOWLANYCH Nr wydania: 3 Data wydania: 08.04.2013 Zmiana: A B C SPIS TREŚCI 1 Cel i

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Jakością i Przemysłem Chemicznym 3.02.2010 r... Pytanie 1

Zarządzanie Jakością i Przemysłem Chemicznym 3.02.2010 r... Pytanie 1 Zarządzanie Jakością i Przemysłem Chemicznym 3.02.2010 r..... Pytanie 1 Księga Jakości wg wymagań normy PN-EN ISO 9001 zawiera / zawiera odniesienia do : Politykę Jakości Procedury Instrukcje Wszystkie

Bardziej szczegółowo

Zmiany wymagań normy ISO 14001

Zmiany wymagań normy ISO 14001 Zmiany wymagań normy ISO 14001 Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) opublikowała 15 listopada br. zweryfikowane i poprawione wersje norm ISO 14001 i ISO 14004. Od tego dnia są one wersjami obowiązującymi.

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością w transporcie

Systemy zarządzania jakością w transporcie Opis : Systemy zarządzania jakością w transporcie Kod Nazwa Wersja Systemy zarządzania jakością w transporcie 2013/14 A. Usytuowanie w systemie studiów Poziom Kształcenia Stopień Rodzaj Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Temat. Cena (bez noclegu) SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ wg ISO 9001 2012 MARZEC 2011 GRUDZIEO 2012 LUTY 2012 STYCZEO. 2012 kwiecieo

Temat. Cena (bez noclegu) SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ wg ISO 9001 2012 MARZEC 2011 GRUDZIEO 2012 LUTY 2012 STYCZEO. 2012 kwiecieo L.p. Temat 2011 GRUDZIEO 2012 STYCZEO MIESIĄC 2012 LUTY 2012 MARZEC 2012 kwiecieo Cena (bez noclegu) SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ wg ISO 9001 Auditor wewnętrzny systemu zarządzania jakością wg normy PN-EN

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa Strona 1 1. Księga Środowiskowa Księga Środowiskowa to podstawowy dokument opisujący strukturę i funkcjonowanie wdrożonego w Urzędzie Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z wymaganiami normy PN-EN

Bardziej szczegółowo

Instytut Kolejnictwa Ośrodek Jakości i Certyfikacji 04-275 Warszawa ul. Chłopickiego 50 tel/fax.: (+4822) 612-3132 e-mail: qcert@ikolej.

Instytut Kolejnictwa Ośrodek Jakości i Certyfikacji 04-275 Warszawa ul. Chłopickiego 50 tel/fax.: (+4822) 612-3132 e-mail: qcert@ikolej. tel.: (+4822) 473-1392 Instytut Kolejnictwa Ośrodek Jakości i Certyfikacji 04-275 Warszawa ul. Chłopickiego 50 tel/fax.: (+4822) 612-3132 e-mail: qcert@ikolej.pl INFORMATOR DLA PRODUCENTÓW o trybie certyfikacji

Bardziej szczegółowo

Metrologia w laboratorium Wzorcowania wewnętrzne ogólne wymagania dla laboratoriów

Metrologia w laboratorium Wzorcowania wewnętrzne ogólne wymagania dla laboratoriów Metrologia w laboratorium Wzorcowania wewnętrzne ogólne wymagania dla laboratoriów Andrzej Hantz Kierownik Laboratorium Pomiarowego RADWAG Wagi Elektroniczne Wymagania normy ISO/IEC 17025 w zakresie nadzoru

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Jakością. Nazwa Szkolenia Termin Czas Miasto Cena netto

System Zarządzania Jakością. Nazwa Szkolenia Termin Czas Miasto Cena netto System Zarządzania Jakością Termin Zarządzania Jakością wg normy ISO 9001:2008 Zarządzania Jakością wg normy ISO 9001:2008 Zarządzania Jakością wg normy ISO 9001:2008 Zarządzania Jakością wg normy ISO

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Jednostki Certyfikującej Głównego Instytutu Górnictwa W Katowicach

Prezentacja Jednostki Certyfikującej Głównego Instytutu Górnictwa W Katowicach Dariusz Stefaniak, Główny Instytut Górnictwa Prezentacja Jednostki Certyfikującej Głównego Instytutu Górnictwa W Katowicach 1 Podstawy formalne działalności Jednostki Certyfikującej GIG Ustawy horyzontalne

Bardziej szczegółowo

PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ I ŚRODOWISKOWEGO wg ISO 9001 oraz ISO 14001

PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ I ŚRODOWISKOWEGO wg ISO 9001 oraz ISO 14001 INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ I ŚRODOWISKOWEGO wg ISO 9001 oraz ISO 14001 S t r o n a 2 z 5 Serdecznie

Bardziej szczegółowo

Akredytacja do celów rozporządzenia nr 402/2013. Krzysztof Woźniak

Akredytacja do celów rozporządzenia nr 402/2013. Krzysztof Woźniak Akredytacja do celów rozporządzenia nr 402/2013 Krzysztof Woźniak Rozporządzenie Komisji (UE) nr 402/2013 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 402/2013 z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie wspólnej

Bardziej szczegółowo

PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ I BHP WG NORM ISO 9001:2015 I OHSAS/PN-N 18001.

PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ I BHP WG NORM ISO 9001:2015 I OHSAS/PN-N 18001. INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ I BHP WG NORM ISO 9001:2015 I OHSAS/PN-N 18001. S t r o n a 2 z 5 Serdecznie

Bardziej szczegółowo

NARZĘDZIA DO KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW ANALITYCZNYCH. Piotr KONIECZKA

NARZĘDZIA DO KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW ANALITYCZNYCH. Piotr KONIECZKA 1 NARZĘDZIA DO KONTROLI I ZAPEWNIENIA JAKOŚCI WYNIKÓW ANALITYCZNYCH Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12 80-952 GDAŃSK e-mail: kaczor@chem.pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

GMP gwarancją bezpieczeństwa i jakości produktu kosmetycznego

GMP gwarancją bezpieczeństwa i jakości produktu kosmetycznego GMP gwarancją bezpieczeństwa i jakości produktu kosmetycznego Wyczekiwana data - 11 lipca 2013 roku, kiedy to zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009r. dotyczące

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia jakości w analityce

Zagadnienia jakości w analityce Kierunki rozwoju chemii analitycznej Zagadnienia jakości w analityce oznaczanie coraz niŝszych stęŝeń w próbkach o złoŝonej matrycy przy bardzo małej objętości próbki Małgorzata Jakubowska Katedra Chemii

Bardziej szczegółowo

2. Koordynator Funkcję Koordynatora pełni Kierownik Techniczny: dr Sławomir Piliszek.

2. Koordynator Funkcję Koordynatora pełni Kierownik Techniczny: dr Sławomir Piliszek. Strona 1 z 9 Data Stanowisko Imię i nazwisko Podpis Autor dokumentu 30.12.2014 KT Sławomir Piliszek Sprawdził 30.12.2014 KJ Agata Wilczyńska- Piliszek Zatwierdził do stosowania 30.12.2014 KT Sławomir Piliszek

Bardziej szczegółowo

Wiarygodność wyniku a wymagania dotyczące nadzorowania wyposażenia pomiarowego. mgr inż. Piotr Lewandowski

Wiarygodność wyniku a wymagania dotyczące nadzorowania wyposażenia pomiarowego. mgr inż. Piotr Lewandowski Wiarygodność wyniku a wymagania dotyczące nadzorowania wyposażenia pomiarowego mgr inż. Piotr Lewandowski Terminy i definicje Przyrząd pomiarowy urządzenie służące do wykonywania pomiarów, użyte indywidualnie

Bardziej szczegółowo

Metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce. Szymon Wapienik TUV NORD Polska

Metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce. Szymon Wapienik TUV NORD Polska Metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce Szymon Wapienik TUV NORD Polska WARSZTATY SIRTS Metodologia weryfikacji wymagań IRIS Warszawa 25 listopada 2009r.

Bardziej szczegółowo

TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. Nasza wiedza, Twoje bezpieczeństwo

TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. Nasza wiedza, Twoje bezpieczeństwo TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. Nasza wiedza, Twoje bezpieczeństwo Stosowanie wymagań norm serii ISO 3834 w procesie zapewnienia jakości wyrobów spawanych Mariusz Piękniewski Kierownik Sekcji Spawalnictwa

Bardziej szczegółowo

PRZEMYSŁOWY INSTYTUT MOTORYZACJI

PRZEMYSŁOWY INSTYTUT MOTORYZACJI PRZEMYSŁOWY INSTYTUT MOTORYZACJI JEDNOSTKA CERTYFIKUJĄCA WYROBY OŚRODEK JAKOŚCI 03-301 Warszawa, ul. Jagiellońska 55 tel. 22 7777-061 do 068 e-mail: nj@pimot.eu PROGRAM OBOWIĄZKOWEJ CERTYFIKACJI BIOKOMPONENTÓW

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Wszelkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie całości lub fragmentów niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci bez zgody wydawcy zabronione. Autor oraz wydawca dołożyli wszelkich starań aby zawarte

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI

WYMAGANIA DLA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI Instytut Odlewnictwa Biuro Certyfikacji i Normalizacji u l. Z a k o p i a ń s k a 7 3 30-418 Kraków, Polska tel. +48 (12) 26 18 442 fax. +48 (12) 26 60 870 bcw@iod.krakow.pl w w w.i o d.k r ak ow. p l

Bardziej szczegółowo

Akredytacja laboratoriów diagnostyki włośnicy. Część 1 Autorzy: lek.wet. Mirosław Różycki, prof. dr hab. Jacek Osek. Akredytacja laboratoriów

Akredytacja laboratoriów diagnostyki włośnicy. Część 1 Autorzy: lek.wet. Mirosław Różycki, prof. dr hab. Jacek Osek. Akredytacja laboratoriów Akredytacja laboratoriów diagnostyki włośnicy. Część 1 Autorzy: lek.wet. Mirosław Różycki, prof. dr hab. Jacek Osek. Akredytacja laboratoriów diagnostyki włośnicy stanowi obecnie jeden z najczęściej poruszanych

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Mechaniczny obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Wzornictwa Przemysłowego

Bardziej szczegółowo

System zarządzania laboratorium

System zarządzania laboratorium Biuro Zarządzania Jakością, Środowiskiem i BHP Sp. z o.o. przy wsparciu merytorycznym Politechniki Warszawskiej zaprasza wszystkich chętnych do udziału w cyklu szkoleń System zarządzania laboratorium Oferowany

Bardziej szczegółowo

JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE

JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE 1 Przykład walidacji procedury analitycznej Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/1 80-33 GDAŃSK

Bardziej szczegółowo

PROJEKT MONITOROWANIA GOSPODARKI BIOMASOWEJ POD KĄTEM BILANSU ENERGETYCZNEGO

PROJEKT MONITOROWANIA GOSPODARKI BIOMASOWEJ POD KĄTEM BILANSU ENERGETYCZNEGO PROJEKT MONITOROWANIA GOSPODARKI BIOMASOWEJ POD KĄTEM BILANSU ENERGETYCZNEGO Bełchatów, 16-17 październik 2014 SGS Polska Sp. z o.o. Branża Minerals E: anna.tarnawska@sgs.com T: + 48 691 767 441 PLAN BILAND

Bardziej szczegółowo

System zarządzania laboratorium

System zarządzania laboratorium Biuro Zarządzania Jakością, Środowiskiem i BHP Sp. z o.o. przy wsparciu merytorycznym Politechniki Warszawskiej zaprasza wszystkich chętnych do udziału w cyklu szkoleń System zarządzania laboratorium Oferowany

Bardziej szczegółowo

Klub Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB. Wyznaczanie odstępów między wzorcowaniami jak sobie z tym poradzić?

Klub Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB. Wyznaczanie odstępów między wzorcowaniami jak sobie z tym poradzić? Klub Polskich Laboratoriów Badawczych POLLAB Wyznaczanie odstępów między wzorcowaniami jak sobie z tym poradzić? 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Wymagania normy ISO/IEC 17025 5.5

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe 4. Zakres Systemu Zarządzania Jakością

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością w transporcie

Systemy zarządzania jakością w transporcie Opis : Systemy zarządzania jakością w transporcie Kod Nazwa Systemy zarządzania jakością w transporcie Wersja 2013/14 A. Usytuowanie w systemie studiów Poziom Kształcenia Stopień Rodzaj Kierunek studiów

Bardziej szczegółowo

Analiza ryzyka w farmacji dla procesów pomiaru masy

Analiza ryzyka w farmacji dla procesów pomiaru masy RADWAG WAGI ELEKTRONICZNE Analiza ryzyka w farmacji dla procesów pomiaru masy Wstęp W rzeczywistości nie ma pomiarów idealnych, każdy pomiar jest obarczony błędem. Niezależnie od przyjętej metody nie możemy

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO wg PN-EN ISO 14001:2015

INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO wg PN-EN ISO 14001:2015 INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO wg PN-EN ISO 14001:2015 S t r o n a 2 z 5 Serdecznie zapraszamy Państwa na szkolenie

Bardziej szczegółowo

Jednostka Opiniująca, Atestująca i Certyfikująca Wyroby TEST Sp. z o.o. 41-103 Siemianowice Śląskie, ul. Wyzwolenia 14

Jednostka Opiniująca, Atestująca i Certyfikująca Wyroby TEST Sp. z o.o. 41-103 Siemianowice Śląskie, ul. Wyzwolenia 14 PROGRAM CERTYFIKACJI WYROBÓW TYPU 1b PR-I Imię i nazwisko Data Podpis Opracował: Sprawdził: Zatwierdził: mgr inż. Łukasz Brudny inż. Ireneusz Adamus mgr inż. Michał Zarzycki Dokument jest nadzorowany i

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA CERTYFIKACJI WYROBÓW ICW

INSTRUKCJA CERTYFIKACJI WYROBÓW ICW Ośrodek Certyfikacji Wyrobów IPS TABOR Jednostka ds. Certyfikacji tel. +48 61 6641420; +48 61 6641429; +48 61 6641434 fax. +48 61 6641420; +48 61 6534002 e-mail: certyfikacja@tabor.com.pl Instytut Pojazdów

Bardziej szczegółowo

PGNiG SA Oddział CLPB inspiratorem jakości badań i pomiarów w branży gazowniczej. Jolanta Brzęczkowska

PGNiG SA Oddział CLPB inspiratorem jakości badań i pomiarów w branży gazowniczej. Jolanta Brzęczkowska PGNiG SA Oddział CLPB inspiratorem jakości badań i pomiarów w branży gazowniczej Jolanta Brzęczkowska Misja laboratorium Centralne Laboratorium Pomiarowo-Badawcze pełni w sposób profesjonalny, niezależny,

Bardziej szczegółowo

OFERTA: 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych

OFERTA: 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych OFERTA: 1. Szkolenia otwarte, zamknięte i na życzenie 2. Szkolenia praktyczne z technik biochemicznych i analitycznych 3. Konsulting przy wdrażaniu GLP/GMP, ISO 17025, HACCP, ISO 9001, GMP Kosmetyczne,

Bardziej szczegółowo

UWIERZYTELNIANIE DOSTAWCÓW BIOMASY NA CELE ENERGETYCZNE SGS POLSKA SP. Z O.O.

UWIERZYTELNIANIE DOSTAWCÓW BIOMASY NA CELE ENERGETYCZNE SGS POLSKA SP. Z O.O. UWIERZYTELNIANIE DOSTAWCÓW BIOMASY NA CELE ENERGETYCZNE SGS POLSKA SP. Z O.O. IV edycja Forum Technologii w Energetyce Spalanie biomasy 16 17 października 2014, Bełchatów W SKRÓCIE Nº1 ŚWIATOWY LIDER 80,000

Bardziej szczegółowo

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY?

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? JAKI JEST CEL REWIZJI 2015? W czasach nieustannych wyzwań natury gospodarczej, technologicznej i środowiskowej, firmy muszą stale

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o.

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Konferencja Klubu Polskie Forum ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 Krzysztof Lebdowicz

Bardziej szczegółowo

PROCES AKREDYTACJI CENTRUM NAUKOWO-TECHNICZNEGO KOLEJNICTWA JAKO JEDNOSTKI CERTYFIKUJĄCEJ WYROBY I ZNACZENIE UZYSKANEJ AKREDYTACJI

PROCES AKREDYTACJI CENTRUM NAUKOWO-TECHNICZNEGO KOLEJNICTWA JAKO JEDNOSTKI CERTYFIKUJĄCEJ WYROBY I ZNACZENIE UZYSKANEJ AKREDYTACJI Mgr inż. Stanisław Opaliński Centrum Naukowo-Techniczne Kolejnictwa PROCES AKREDYTACJI CENTRUM NAUKOWO-TECHNICZNEGO KOLEJNICTWA JAKO JEDNOSTKI CERTYFIKUJĄCEJ WYROBY I ZNACZENIE UZYSKANEJ AKREDYTACJI SPIS

Bardziej szczegółowo

Procedura PSZ 4.15 PRZEGLĄDY ZARZĄDZANIA

Procedura PSZ 4.15 PRZEGLĄDY ZARZĄDZANIA ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w SZCZECINIE SYSTEM ZARZĄDZANIA ZESPOŁEM LABORATORIÓW BADAWCZYCH (SZZLB) Zgodny z wymaganiami PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Procedura PSZ 4.15 PRZEGLĄDY ZARZĄDZANIA

Bardziej szczegółowo

Materiały odniesienia wymagania, oczekiwania, możliwości

Materiały odniesienia wymagania, oczekiwania, możliwości Materiały odniesienia wymagania, oczekiwania, możliwości Szkoła Naukowa Materiały Odniesienia a Wzorce Analityczne Politechnika Poznańska, 19.04.2006 Bolesław Jerzak Materiały odniesienia wymagania, oczekiwania,

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD CERTYFIKACJI WYROBÓW PAPIEROWYCH. tel. 042 638 03 67, fax 042 637 62 14, e-mail: szadowiak@ibwch.lodz.pl

ZAKŁAD CERTYFIKACJI WYROBÓW PAPIEROWYCH. tel. 042 638 03 67, fax 042 637 62 14, e-mail: szadowiak@ibwch.lodz.pl INSTYTUT BIOPOLIMERÓW I WŁÓKIEN CHEMICZNYCH ul. M. Skłodowskiej-Curie 19/27, 90-570 Łódź, tel. sekretariat: tel: 042 6376744, fax 042 6376214, e-mail: ibwch@ibwch.lodz.pl;http://www.ibwch.lodz.pl ZAKŁAD

Bardziej szczegółowo