Dodawanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dodawanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach"

Transkrypt

1 Dodawanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach Przedmowa To opracowanie jest napisane z myślą o uczniach klas 4 szkół podstawowych którzy po raz pierwszy spotykają się z dodawaniem ułamków zwykłych o różnych mianownikach. Opracowanie to pisałem tak, by dosłownie każdy mógł zrozumieć tę część matematyki. Spis tematów 1. Jak dodawać ułamki zwykłe o różnych mianownikach?... 2 Tylko jedna z liczb pod kreską ułamkową wymaga pomnożenia Obie liczby pod kreską ułamkową wymagają pomnożenia Jednoczesne dodawanie kilku ułamków Jak dodawać liczby mieszane? Przydatne linki Wersja z dnia Dodawanie ułamków o różnych mianownikach Strona 1

2 Temat: Jak dodawać ułamki zwykłe o różnych mianownikach? Tylko jedna z liczb pod kreską ułamkową wymaga pomnożenia Przypuśćmy, że masz wykonać działanie: +. Patrzysz na liczby znajdujące się w mianownikach obu ułamków, czyli na liczby pod kreskami ułamkowymi i zastanawiasz się, przez ile trzeba pomnożyć mniejszą z nich (liczbę 4) by otrzymać większą z nich (by otrzymać liczbę 8). W oparciu o tabliczkę mnożenia wiesz, że liczbę 4 musisz pomnożyć przez Mnożysz więc licznik pierwszego ułamka przez 2 i mianownik również przez Przepisujesz znak dodawania który był między ułamkami. 3. Przepisujesz drugi ułamek, bo z nim nic nie było robione. Masz więc: = = ł ą ć = 5 8 Łatwe, prawda? To teraz prześledź inne już rozwiązane przykłady. + = + = + = + = + = + = Licznik i mianownik pierwszego ułamka został pomnożony przez 5. Ponieważ otrzymany wynik jest ułamkiem skracalnym (liczbę 12 można podzielić przez 3 i liczbę 15 również można podzielić przez 3), więc powinien zostać jeszcze dopisany znak równości, a za nim ułamek nieskracalny. Cały przykład powinien więc wyglądać tak: = = = = 4 5 Licznik i mianownik drugiego ułamka został pomnożony przez 3. Ponieważ otrzymany wynik jest ułamkiem skracalnym (liczbę 4 można podzielić przez 2 i liczbę 6 również można podzielić przez 2), więc powinien zostać jeszcze dopisany znak równości, a za nim ułamek nieskracalny. Cały przykład powinien więc wyglądać tak: = = = 4 6 = 2 3 Teraz spróbuj coś policzyć bez mojej pomocy. Napiszę Ci tylko odpowiedzi jakie powinny wyjść. Na razie nie wymagam zapisywania otrzymanego wyniku w postaci ułamka nieskracalnego. a) + = b) + = c) + = d) + = e) + = [Odp. a) b) c) d) e).] No i jak? Wyszło Ci tyle co w odpowiedziach? Jeśli nie, to poszukaj błędów. Może licznik w jednym z ułamków nie został pomnożony przez tę samą liczbę co mianownik, a może jest gdzieś błąd w zakresie tabliczki mnożenia. Odpowiedzi są na pewno poprawne. Jeśli zaś masz wszystkie wyniki zgodne z odpowiedziami, to teraz zapisz je w postaci ułamków nieskracalnych. Pamiętaj, że niektóre już są ułamkami nieskracalnymi i nic z nimi nie zrobisz. Zajmij się tylko tymi, które dadzą się jeszcze skrócić. [Odp. Ułamki skracalne wyszły tylko w podpunktach: c) = (liczbę 18 podzieliłem przez 2 i liczbę 20 również przez 2), d) = (każdą z liczb podzieliłem przez 3) e) =.] Wersja z dnia Dodawanie ułamków o różnych mianownikach Strona 2

3 Wykonaj wskazane działanie i otrzymany wynik zapisz w postaci ułamka nieskracalnego = = = = = = = = [Odp. a) b) 1 c) d) e) f) g) h).] W pierwszych 4-ch przykładach obliczenia można było sobie ułatwić zauważając, że jeden z dwóch danych ułamków jest skracalny. a) Licznik drugiego ułamka tj. liczbę 3 można było podzielić przez 3 i mianownik tj. liczbę 15 również można było podzielić przez 3. Zamiast ułamka pojawiłby się ułamek i oba ułamki miałyby już te same (wspólne) mianowniki. Nie byłoby konieczności mnożenia jednego z nich, a potem skracania otrzymanego wyniku. b) Licznik drugiego ułamka tj. liczbę można było podzielić przez i mianownik tj. liczbę 21 również można było podzielić przez. Zamiast ułamka pojawiłby się ułamek i oba ułamki miałyby już te same (wspólne) mianowniki. Nie byłoby konieczności mnożenia jednego z nich, a potem skracania otrzymanego wyniku. c) Licznik pierwszego ułamka tj. liczbę 6 można było podzielić przez 2 i mianownik tj. liczbę 32 również można było podzielić przez 2. Zamiast ułamka pojawiłby się ułamek i drugi z ułamków wystarczyłoby rozszerzyć przez 4 a nie przez 8 (wyszłyby mniejsze liczby). [Sformułowanie rozszerzyć ułamek przez 4 oznacza, że jego licznik trzeba pomnożyć przez 4 i mianownik także przez 4.] d) Licznik pierwszego ułamka tj. liczbę 2 można było podzielić przez 2 i mianownik tj. liczbę 8 również można było podzielić przez 2. Zamiast ułamka pojawiłby się ułamek i drugi z ułamków wystarczyłoby rozszerzyć przez 2 a nie przez 4 (wyszłyby mniejsze liczby). [Sformułowanie rozszerzyć ułamek przez 2 oznacza, że jego licznik trzeba pomnożyć przez 2 i mianownik także przez 2.] Dodając ułamki zwykłe czasami może Ci wyjść ułamek niewłaściwy np. (liczba nad kreską ułamkową jest większa lub równa liczbie pod kreską). W takiej sytuacji, otrzymany wynik końcowy trzeba zamienić na tzw. liczbę mieszaną, czyli wyciągnąć z niego całości. Wyciąganie całości z ułamka niewłaściwego polega określeniu ile razy liczba pod kreską zmieści się maksymalnie w liczbie nad kreską (w powyższym przypadku trzeba określić ile maksymalnie 5-tek zmieści się w 8-mce) i obliczeniu reszty. Dla powyższego ułamka niewłaściwego będzie to: = 1. Duża jedynka oznacza, że w 8-mce zmieściła się tylko jedna 5-tka, a mała trójka oznacza, że reszta (różnica między 8 a 5) jest równa 3. Przykład: = = = 8 6 = 1 Duża liczba 1 oznacza, że w liczbie 8 zmieści się maksymalnie jedna 6-stka, a mała liczba 2 oznacza, że zostało tyle reszty. Prześledź inne działania. + = + = = 1 + = + = = = 1 Duża liczba 1 oznacza, że w liczbie 13 zmieści się maksymalnie jedna 12-stka, a mała liczba 1, że tyle zostało reszty. Duża liczba 1 oznacza, że w liczbie zmieści się maksymalnie jedna 5-tka, a mała liczba 2, że tyle zostało reszty. Teraz spróbuj coś policzyć bez mojej pomocy. Napiszę Ci tylko odpowiedzi jakie powinny wyjść. a) + = b) + = c) + = [Odp. a) 1 b) 1 c) 1 d) 1 e) 1.] d) + = e) + = No i ostatnia rzecz w tym podtemacie. Zauważ, że w podpunkcie c) liczba mieszana 1 składa się z ułamka skracalnego. Chodzi o to, że jego licznik można podzielić przez 2 i mianownik również przez 2. Zatem wynik z tego podpunktu, powinien być zapisany w ładniejszej postaci: 1. Spójrz teraz na wynik z podpunktu d). Tu również ułamek można było skrócić (podzielić licznik przez 3 i mianownik również przez 3). Wówczas wyszłoby, że 1 = 1. Wersja z dnia Dodawanie ułamków o różnych mianownikach Strona 3

4 Pamiętaj! W wyniku końcowym nie powinien występować ułamek skracalny. Wykonaj wskazane działanie i otrzymany wynik zapisz w postaci liczby mieszanej z ułamkiem nieskracalnym = = = [Odp. a) 1 b) 1 c) 1.] Zosia kupiła kg ziemniaków i kg cebuli. Ile ważą zakupy Zosi? Otrzymany wynik zapisz w postaci liczby mieszanej z ułamkiem nieskracalnym. [Odp. 1 kg.] [Pamiętaj, że jeśli w treści zadania jest zadane pytanie, to po zakończeniu obliczeń musisz napisać odpowiedź do tego zadania pełnym zdaniem. Oznacza to, że w przypadku tego zadania, odpowiedź powinna się rozpoczynać słowami Zakupy Zosi ważą.] Obie liczby pod kreską ułamkową wymagają pomnożenia No dobra. Już coś umiesz. Wiesz, że by móc dodać 2 ułamki zwykłe musisz w nich obu mieć ten sam mianownik (tę samą liczbę pod kreską ułamkową). Wiedz jednak że pomnożenie licznika i mianownika jednego ułamka czasami nie wystarcza do tego by otrzymać 2 ułamki o tych samych mianownikach. Zobacz. Jeśli będziesz mieć np. do obliczenia takie działanie: to nie znajdziesz takiej liczby która pomnożona przez 8 da 12. W takim przypadku musisz w oparciu o tabliczkę mnożenia zastanowić się, przez ile trzeba pomnożyć liczbę 8, a przez ile liczbę 12 by dostać tę samą liczbę. Zauważasz więc, że mnożąc liczbę 8 przez 3 oraz liczbę 12 przez 2 dostaniesz w obu przypadkach liczbę 24. Masz więc: Prześledź więc teraz te działania: = = = = = = = = = = = Tu trzeba było się zastanowić przez ile trzeba pomnożyć liczbę 6 (jest ona pod kreską pierwszego ułamka), a przez ile liczbę 9 (jest ona pod kreską drugiego ułamka), by dostać tę samą liczbę. Zalecane jest tu jeszcze skrócenie otrzymanego wyniku przez 5 tj. podzielenie liczby 55 przez 5 i dodatkowo liczby 80 także przez 5. Wyjdzie wówczas, że =. i na ich podstawie spróbuj samodzielnie obliczyć: a) + = b) + = c) + = d) + = e) + = [Odp. a) b) c) d) e). Wynik z podpunktu e) można jeszcze skrócić przez 24. Wyjdzie wówczas, że =.] No dobra. Umiesz już co raz więcej. Zerknij teraz na odpowiedź w podpunkcie b). Spójrz się na mianownik. Zobacz, że jest on równy 6 i że można go było wyliczyć mnożąc mianowniki obu ułamków z tego podpunktu. No i co w tym dziwnego? Przecież tak miało być. No teraz se spójrz na wynik z podpunktu c). W mianowniku wy- Wersja z dnia Dodawanie ułamków o różnych mianownikach Strona 4

5 szła liczba 20 i tak samo jak w podpunkcie b) można ją było obliczyć mnożąc mianowniki obu ułamków. Stawiam więc pytanie, czy wspólny mianownik można zawsze znaleźć mnożąc liczby z mianowników danych ułamków? Okazuje się że tak. Można zawsze tak robić, ale na ogół nie jest to wygodne i nie polecam tego robić. Oto dlaczego. Przypuśćmy że masz działanie: + i w myślach nie możesz znaleźć wspólnego mianow- nika. Mnożysz więc oba te mianowniki, czyli liczbę 24 przez 32 otrzymując liczbę 68. Wnioskujesz więc, że: mianownik pierwszego ułamka został pomnożony przez 32, więc i jego licznik też mnożysz przez 32 mianownik drugiego ułamka został pomnożony przez 24, więc i licznik drugiego ułamka mnożysz przez 24. Masz więc: = = = = = Wynik jest O.K. ale przyznasz, że przykład trudno się liczył i ciężko było określić przez ile można maksymalnie skrócić ułamek. Przyznasz, że takie obliczanie ułamków zniechęca on do dalszej pracy, prawda? Zobacz co jednak by się stało gdyby zauważyć, że licznik i mianownik pierwszego ułamka wystarczy pomnożyć przez 4, a licznik i mianownik drugiego ułamka przez 3. Wówczas obliczenia byłyby tylko takie: = = czyli krótsze (oszczędność czasu) i na mniejszych liczbach (mniejsze prawdopodobieństwo błędu). Pewnie się teraz zastanawiasz, skąd wiedziałem lub jak obliczyłem, że pierwszy ułamek można było rozszerzyć przez 4, a drugi przez 3. Nie zgadywałem tego. Po prostu: spojrzałem na oba mianowniki i zobaczyłem że każdy z nich dzieli się przez 8 i że większej liczby nie ma podzieliłem w myślach każdy z nich przez 8 dostając odpowiednio liczby 3 i 4 mniejszy mianownik pomnożyłem przez większą z obliczonych liczb, czyli przez 4 większy mianownik pomnożyłem przez mniejszą z obliczonych liczb, czyli przez 3. Ot cała filozofia. Zadanie: Oblicz + znajdując najmniejszy wspólny mianownik. Rozwiązanie Teraz Ty tak spróbuj. W oparciu o tabliczkę mnożenia wiem, że liczby z obu mianowników tj. 2 i 56 dzielą się przez 8. Dzielę więc liczbę 2 przez 8 otrzymując liczbę 9, a następnie liczbę 56 także przez 8 otrzymując liczbę. Teraz większy z mianowników czyli liczbę 2 mnożę przez mniejszą z otrzymanych liczb (przez ), a mniejszy z mianowników przez liczbę 9. Mam więc: = = = = = Znajdując najmniejszy wspólny mianownik dla podanych ułamków, oblicz: = = = [Odp. a) b) c).] Wersja z dnia Dodawanie ułamków o różnych mianownikach Strona 5

6 A co z dodawaniem ułamków o dużych mianownikach, np.: +? W oparciu o tabliczkę mnożenia nie widać nawet czy istnieje jakaś liczba, przez którą można by podzielić zarówno jak i a co dopiero mówić o jakichś tam obliczeniach. Czy więc jedynym wyjściem jest pomnożenie tych mianowników i babranie się w jeszcze większych liczbach? Otóż nie. Można sprawdzić czyli liczby i podzielą się przez jakąś liczbę rozkładając każdą z nich na iloczyn liczb pierwszych lub wykonując algorytym Euklidesa dla obu tych liczb jednocześnie (omówiony on jest w osobnym opracowaniu). Co to jest liczba pierwsza, dowiesz się z innego opracowania. Podsumowanie 1. Aby dodać dwa ułamki zwykłe trzeba sprawić by pod ich kreskami ułamkowymi były te same liczby. 2. Mając już te same liczby w mianownikach (pod kreskami ułamkowymi) wystarczy od licznika pierwszego ułamka odjąć licznik drugiego ułamka, a mianownik przepisać. 3. Jeśli wynik końcowy wyjdzie ułamkiem skracalnym, to dodatkowo należy go skrócić przez największą możliwą liczbę. Innymi słowy trzeba go zapisać w postaci ułamka nieskracalnego. 4. Jeśli wynik końcowy będzie ułamkiem niewłaściwym (liczba w liczniku większa od liczby w mianowniku), to dodatkowo należy ten ułamek zamienić na liczbę mieszaną, czyli wyciągnąć z niego całości. Jednoczesne dodawanie kilku ułamków Aby dodać kilka ułamków o różnych mianownikach np.: + + trzeba się zastanowić, przez ile trzeba pomnożyć mianownik pierwszego ułamka (w tym przypadku liczbę 2), przez ile mianownik drugiego ułamka (w tym przypadku liczbę 3), a przez ile mianownik trzeciego ułamka (w tym przypadku liczbę 5), by otrzymać tę samą liczbę. W oparciu o tabliczkę mnożenia którą zapewne już znasz, wiesz, że: mnożąc liczbę 2 przez 15 dostaniesz liczbę 30 mnożąc liczbę 3 przez 10 dostaniesz również liczbę 30 mnożąc liczbę 5 przez 6 dostaniesz także liczbę 30. Wysnuwasz więc wniosek, że pierwszy z danych ułamków trzeba rozszerzyć (pomnożyć jego licznik i mianownik) przez 15, drugi przez 10, a trzeci przez 6. Robisz więc tak: ż ż łó ą ę, ć ż ę ą ę ą łą = = = 1 ą łś = 1 ł W powyższym przykładzie liczbę 30 nazywamy wspólnym mianownikiem dla ułamków:,,. Spostrzeżenia: 1. Wspólny mianownik można zawsze otrzymać mnożąc wszystkie mianowniki (liczby pod kreskami ułamkowymi) danych ułamków. 2. Dla podanych wyżej ułamków, wspólnym mianownikiem jest także liczba 60, 90, 120, 150, 180, 210 itd. Aby dodać ułamki i nie mieć później dużych problemów z ich dodaniem, warto znaleźć najmniejszy wspólny mianownik. Wersja z dnia Dodawanie ułamków o różnych mianownikach Strona 6

7 Przykład: + + = + + = + + = = = + + ó żą. :,,. = + + = = 2 = 2 tu został znaleziony najmniejszy wspólny mianownik tu został znaleziony wspólny mianownik (ale nie najmniejszy) Jak widać, znalezienie najmniejszego wspólnego mianownika sprawia, że wynik otrzymany został dużo szybciej, a liczby które wychodziły w trakcie obliczeń były znacznie mniejsze, co dodatkowo ułatwiało obliczenia. Wniosek: Jeśli umiesz w oparciu o tabliczkę mnożenia znaleźć najmniejszy wspólny mianownik, to go zastosuj. Jeśli z jego znalezieniem masz problem, to po prostu pomnóż przez siebie wszystkie mianowniki (liczby pod kreskami ułamkowymi). Jaki będzie najmniejszy wspólny mianownik dla podanych ułamków? a) = b) = c) = d) = [Odp. a) 12 b) 6 c) 60 d) 180.] Wymień 5 wspólnych mianowników dla podanych ułamków zaczynając od najmniejszego. a) = b) = c) = d) = [Odp. a) 12, 24, 36, 48, 60 b) 6, 12, 18, 24, 30 c) 60, 120, 180, 240, 300 d) 180, 360, 540, 20, 900.] Oblicz. Wynik zapisz w postaci liczby z ułamkiem właściwym (licznik mniejszy od mianownika) nieskracalnym. a) = b) = c) = d) = [Odp. a) 1 b) 2 c) d).] Dodawanie 4-ch ułamków i więcej, wykonuje się w taki sam sposób. Wersja z dnia Dodawanie ułamków o różnych mianownikach Strona

8 Temat: Jak dodawać liczby mieszane? Robi się to prawie tak samo jak dla ułamków, z tą tylko różnicą, że najpierw dodaje się całości do całości a dopiero potem ułamki które są napisane przy tych całościach. Przykłady: = = = 8 = 8 ł ż óć Przypominam, że sformułowanie skrócić ułamek oznacza, że liczbę która jest nad i pod kreską ułamkową trzeba podzielić przez tę samą liczbę (większą od 1) = łó ó = 5 ł óć = = 10 + = 1 ó ł ł ć ąąć łś ł = łó ó = 11 ł ąąć łś = = = 12 = 18 Dokładnie na takich samych zasadach można dodawać do siebie kilka liczb mieszanych oraz ułamków = 25 = = 26 Wersja z dnia Dodawanie ułamków o różnych mianownikach Strona 8

9 Temat: Przydatne linki. Warto zobaczyć: 1. Odejmowanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach Co to jest ułamek zwykły? 3. Działania na ułamkach zwykłych on-line. Wersja z dnia Dodawanie ułamków o różnych mianownikach Strona 9

Odejmowanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach

Odejmowanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach Przedmowa Odejmowanie ułamków i liczb mieszanych o różnych mianownikach To opracowanie jest napisane z myślą o uczniach klas 4 szkół podstawowych którzy po raz pierwszy spotykają się z odejmowaniem ułamków

Bardziej szczegółowo

Zamiana ułamków na procenty oraz procentów na ułamki

Zamiana ułamków na procenty oraz procentów na ułamki Zamiana ułamków na procenty oraz procentów na ułamki Przedmowa Opracowanie to jest napisane z myślą o uczniach szkół podstawowych którzy całkowicie nie rozumieją o co chodzi w procentach. Prawie wszystko

Bardziej szczegółowo

17. Naprzemienne odejmowanie

17. Naprzemienne odejmowanie 17. Naprzemienne odejmowanie W starej chińskiej księdze Dziewięć Działów Arytmetyki znajduje się przepis na skracanie ułamków, który w skrócie przytoczymy tak: Chcesz skrócić ułamek Najpierw zobacz, czy

Bardziej szczegółowo

Ułamki zwykłe. mgr Janusz Trzepizur

Ułamki zwykłe. mgr Janusz Trzepizur Ułamki zwykłe mgr Janusz Trzepizur Ułamek jako część całości W ułamku wyróżniamy licznik i mianownik. kreska ułamkowa licznik mianownik (czytamy: jedna druga) czyli połowa całości. Dwie takie połowy tworzą

Bardziej szczegółowo

Wzory skróconego mnożenia

Wzory skróconego mnożenia Wzory skróconego mnożenia Przedmowa Opracowanie to jest napisane z myślą o gimnazjalistach którzy całkowicie nie rozumieją wzorów skróconego mnożenia i chcą je perfekcyjnie umieć oraz rozumieć. Swoje uwagi

Bardziej szczegółowo

Procenty - powtórzenie

Procenty - powtórzenie Procent to umowny zapis wartości, która jest ułamkiem dziesiętnym lub ułamkiem zwykłym o mianowniku 100. 25% to inaczej: lub 0,25. 100% to inaczej : lub 1. Zamiana ułamków na procenty Aby zamienić ułamek

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji matematyki w kl. V.

Scenariusz lekcji matematyki w kl. V. Scenariusz lekcji matematyki w kl. V. T em a t : Powtórzenie wiadomości ułamki zwykłe, dodawanie i odejmowanie ułamków. C z a s z a jęć: 1 jednostka lekcyjna (45 minut). C e l e o g ó l n e : utrwalenie

Bardziej szczegółowo

Liczby rzeczywiste. Działania w zbiorze liczb rzeczywistych. Robert Malenkowski 1

Liczby rzeczywiste. Działania w zbiorze liczb rzeczywistych. Robert Malenkowski 1 Robert Malenkowski 1 Liczby rzeczywiste. 1 Liczby naturalne. N {0, 1,, 3, 4, 5, 6, 7, 8...} Liczby naturalne to liczby używane powszechnie do liczenia i ustalania kolejności. Liczby naturalne można ustawić

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia z ułamkami

Ćwiczenia z ułamkami Ćwiczenia z ułamkami Wstęp Ułamki występują w sytuacjach życia codziennego. Jeżeli na przykład chcemy podzielić między kilka osób tabliczkę czekolady, to każda osoba dostanie pewną jej część. Te części

Bardziej szczegółowo

Podstawą w systemie dwójkowym jest liczba 2 a w systemie dziesiętnym liczba 10.

Podstawą w systemie dwójkowym jest liczba 2 a w systemie dziesiętnym liczba 10. ZAMIANA LICZB MIĘDZY SYSTEMAMI DWÓJKOWYM I DZIESIĘTNYM Aby zamienić liczbę z systemu dwójkowego (binarnego) na dziesiętny (decymalny) należy najpierw przypomnieć sobie jak są tworzone liczby w ww systemach

Bardziej szczegółowo

Pomniejszanie liczby o zadany procent

Pomniejszanie liczby o zadany procent Pomniejszanie liczby o zadany procent Przedmowa Początek tego opracowania jest napisany z myślą o uczniach szkół podstawowych którzy całkowicie nie rozumieją o co chodzi w procentach, a pozostała część

Bardziej szczegółowo

Usuwanie niewymierności z mianownika ułamka

Usuwanie niewymierności z mianownika ułamka Usuwanie niewymierności z mianownika ułamka Przedmowa To opracowanie jest napisane z myślą o uczniach gimnazjum którzy nie wiedzą w jaki sposób oraz po co się usuwa niewymierność z mianownika ułamka Starałem

Bardziej szczegółowo

Samodzielnie wykonaj następujące operacje: 13 / 2 = 30 / 5 = 73 / 15 = 15 / 23 = 13 % 2 = 30 % 5 = 73 % 15 = 15 % 23 =

Samodzielnie wykonaj następujące operacje: 13 / 2 = 30 / 5 = 73 / 15 = 15 / 23 = 13 % 2 = 30 % 5 = 73 % 15 = 15 % 23 = Systemy liczbowe Dla każdej liczby naturalnej x Î N oraz liczby naturalnej p >= 2 istnieją jednoznacznie wyznaczone: liczba n Î N oraz ciąg cyfr c 0, c 1,..., c n-1 (gdzie ck Î {0, 1,..., p - 1}) taki,

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 1 W LUBARTOWIE. Równania

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 1 W LUBARTOWIE. Równania Równania Jeżeli połączymy znakiem równości (=) dwa wyrażenia algebraiczne to tak stworzony zapis będzie nazywał się równaniem. W dalszych latach nauki poznasz wiele typów i rodzajów równań, w tej chwili

Bardziej szczegółowo

POMIAR DYDAKTYCZNY Z MATEMATYKI

POMIAR DYDAKTYCZNY Z MATEMATYKI POMIAR DYDAKTYCZNY Z MATEMATYKI DZIAŁANIA NA UŁAMKACH ZWYKŁYCH KLASA VI OPRACOWAŁ NAUCZYCIEL MATEMATYKI AGNIESZKA SZCZUCHNIAK CEL OGÓLNY: Umiejętność wykonywania działań na ułamkach zwykłych CELE OPERACYJNE:

Bardziej szczegółowo

B.B. 2. Sumowanie rozpoczynamy od ostatniej kolumny. Sumujemy cyfry w kolumnie zgodnie z podaną tabelką zapisując wynik pod kreską:

B.B. 2. Sumowanie rozpoczynamy od ostatniej kolumny. Sumujemy cyfry w kolumnie zgodnie z podaną tabelką zapisując wynik pod kreską: Dodawanie dwójkowe Do wykonywania dodawania niezbędna jest znajomość tabliczki dodawania, czyli wyników sumowania każdej cyfry z każdą inną. W systemie binarnym mamy tylko dwie cyfry 0 i 1, zatem tabliczka

Bardziej szczegółowo

WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE

WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE WYRAŻENIA ALGEBRAICZNE Wyrażeniem algebraicznym nazywamy wyrażenie zbudowane z liczb, liter, nawiasów oraz znaków działań, na przykład: Symbole literowe występujące w wyrażeniu algebraicznym nazywamy zmiennymi.

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Określimy teraz pewną ważną klasę pierścieni.

Wykład 4. Określimy teraz pewną ważną klasę pierścieni. Wykład 4 Określimy teraz pewną ważną klasę pierścieni. Twierdzenie 1 Niech m, n Z. Jeśli n > 0 to istnieje dokładnie jedna para licz q, r, że: m = qn + r, 0 r < n. Liczbę r nazywamy resztą z dzielenia

Bardziej szczegółowo

PRZELICZANIE JEDNOSTEK MIAR

PRZELICZANIE JEDNOSTEK MIAR PRZELICZANIE JEDNOSTEK MIAR Kompleks zajęć dotyczący przeliczania jednostek miar składa się z czterech odrębnych zajęć, które są jednak nierozerwalnie połączone ze sobą tematycznie w takiej sekwencji,

Bardziej szczegółowo

1 Całki funkcji wymiernych

1 Całki funkcji wymiernych Całki funkcji wymiernych Definicja. Funkcją wymierną nazywamy iloraz dwóch wielomianów. Całka funkcji wymiernej jest więc postaci: W (x) W (x) = an x n + a n x n +... + a x + a 0 b m x m + b m x m +...

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY V

MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY V MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY V Na ocenę wyższą uczeń powinien opanować wiedzę i umiejętności na ocenę (oceny) niższą. Dział programowy: LICZBY NATURALNE podać przykład liczby naturalnej czytać

Bardziej szczegółowo

Przypomnienie wiadomości dla trzecioklasisty C z y p a m i ę t a s z?

Przypomnienie wiadomości dla trzecioklasisty C z y p a m i ę t a s z? Przypomnienie wiadomości dla trzecioklasisty C z y p a m i ę t a s z? Liczby naturalne porządkowe, (0 nie jest sztywno związane z N). Przykłady: 1, 2, 6, 148, Liczby całkowite to liczby naturalne, przeciwne

Bardziej szczegółowo

Bukiety matematyczne dla gimnazjum

Bukiety matematyczne dla gimnazjum Bukiety matematyczne dla gimnazjum http://www.mat.uni.torun.pl/~kolka/ 1 X 2002 Bukiet I Dany jest prostokąt o bokach wymiernych a, b, którego obwód O i pole P są całkowite. 1. Sprawdź, że zachodzi równość

Bardziej szczegółowo

Zbiór liczb rzeczywistych, to zbiór wszystkich liczb - wymiernych i niewymiernych. Zbiór liczb rzeczywistych oznaczamy symbolem R.

Zbiór liczb rzeczywistych, to zbiór wszystkich liczb - wymiernych i niewymiernych. Zbiór liczb rzeczywistych oznaczamy symbolem R. Zbiór liczb rzeczywistych, to zbiór wszystkich liczb - wymiernych i niewymiernych. Zbiór liczb rzeczywistych oznaczamy symbolem R. Liczby naturalne - to liczby całkowite, dodatnie: 1,2,3,4,5,6,... Czasami

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki zadania ze złożoności obliczeniowej z rozwiązaniami

Wstęp do Informatyki zadania ze złożoności obliczeniowej z rozwiązaniami Wstęp do Informatyki zadania ze złożoności obliczeniowej z rozwiązaniami Przykład 1. Napisz program, który dla podanej liczby n wypisze jej rozkład na czynniki pierwsze. Oblicz asymptotyczną złożoność

Bardziej szczegółowo

UŁAMKI ZWYKŁE I DZIAŁANIA NA UŁAMKACH ZWYKŁYCH W KLASIE V SZKOŁY PODSTAWOWEJ

UŁAMKI ZWYKŁE I DZIAŁANIA NA UŁAMKACH ZWYKŁYCH W KLASIE V SZKOŁY PODSTAWOWEJ TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚCI Z MATEMATYKI W KLASIE V UŁAMKI ZWYKŁE I DZIAŁANIA NA UŁAMKACH ZWYKŁYCH W KLASIE V SZKOŁY PODSTAWOWEJ program nauczania - Od Pitagorasa do Euklidesa test: sprawdzający nieformalny

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Publikacja jest dystrybuowana bezpłatnie Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet 9 Działanie 9.1 Poddziałanie

Bardziej szczegółowo

MADE IN CHINA czyli SYSTEM RESZTOWY

MADE IN CHINA czyli SYSTEM RESZTOWY MADE IN CHINA czyli SYSTEM RESZTOWY System ten oznaczmy skrótem RNS (residue number system czyli po prostu resztowy system liczbowy). Wartość liczby w tym systemie reprezentuje wektor (zbiór) reszt z dzielenia

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie podstawowych zagadnień. związanych ze sprawnością rachunkową *

Powtórzenie podstawowych zagadnień. związanych ze sprawnością rachunkową * Powtórzenie podstawowych zagadnień związanych ze sprawnością rachunkową * (Materiały dydaktyczne do laboratorium fizyki) Politechnika Koszalińska październik 2010 Spis treści 1. Zbiory liczb..................................................

Bardziej szczegółowo

PRZEKSZTAŁCANIE WZORÓW!

PRZEKSZTAŁCANIE WZORÓW! PRZEKSZTAŁCANIE WZORÓW! Przekształcanie wzorów sprawia na początku kłopoty. Wielu uczniów omija zadania gdzie trzeba to zrobić, albo uczy się niepotrzebnie na pamięć tych samych wzorów w innych postaciach.

Bardziej szczegółowo

Arytmetyka komputera. Na podstawie podręcznika Urządzenia techniki komputerowej Tomasza Marciniuka. Opracował: Kamil Kowalski klasa III TI

Arytmetyka komputera. Na podstawie podręcznika Urządzenia techniki komputerowej Tomasza Marciniuka. Opracował: Kamil Kowalski klasa III TI Arytmetyka komputera Na podstawie podręcznika Urządzenia techniki komputerowej Tomasza Marciniuka Opracował: Kamil Kowalski klasa III TI Spis treści 1. Jednostki informacyjne 2. Systemy liczbowe 2.1. System

Bardziej szczegółowo

Skrypt 32. Przygotowanie do matury. Równania i nierówności

Skrypt 32. Przygotowanie do matury. Równania i nierówności Projekt Innowacyjny program nauczania matematyki dla liceów ogólnokształcących współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Skrypt Przygotowanie do matury Równania

Bardziej szczegółowo

XXI Konferencja SNM UKŁADY RÓWNAŃ. Kilka słów o układach równań.

XXI Konferencja SNM UKŁADY RÓWNAŃ. Kilka słów o układach równań. 1 XXI Konferencja SNM UKŁADY RÓWNAŃ Piotr Drozdowski (Józefów), piotr.trufla@wp.pl Krzysztof Mostowski (Siedlce), kmostows@o.pl Kilka słów o układach równań. Streszczenie. 100 układów równań w 5 min, jak

Bardziej szczegółowo

Do gimnazjum by dobrze zakończyć! Do liceum by dobrze zacząć! MATEMATYKA. Na dobry start do liceum. Zadania. Oficyna Edukacyjna * Krzysztof Pazdro

Do gimnazjum by dobrze zakończyć! Do liceum by dobrze zacząć! MATEMATYKA. Na dobry start do liceum. Zadania. Oficyna Edukacyjna * Krzysztof Pazdro 6 Na dobry start do liceum 8Piotr Drozdowski 6 Do gimnazjum by dobrze zakończyć! Do liceum by dobrze zacząć! MATEMATYKA Zadania Oficyna Edukacyjna * Krzysztof Pazdro Piotr Drozdowski MATEMATYKA. Na dobry

Bardziej szczegółowo

Jak nie zostać niewolnikiem kalkulatora? Obliczenia pamięciowe i pisemne.

Jak nie zostać niewolnikiem kalkulatora? Obliczenia pamięciowe i pisemne. Jak nie zostać niewolnikiem kalkulatora? Obliczenia pamięciowe i pisemne. W miarę postępu techniki w niepamięć odeszły nawyki do wykonywania pisemnych albo pamięciowych obliczeń. O suwaku logarytmicznym,

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA. JEDNOSTKI DŁUGOŚCI kilometr hektometr metr decymetr centymetr milimetr mikrometr km hm m dm cm mm µm

MATEMATYKA. JEDNOSTKI DŁUGOŚCI kilometr hektometr metr decymetr centymetr milimetr mikrometr km hm m dm cm mm µm MATEMATYKA Spis treści 1 jednostki miar 2 wzory skróconego mnożenia 3 podzielność liczb 3 przedrostki 4 skala 4 liczby naturalne 5 ułamki zwykłe 9 ułamki dziesiętne 9 procenty 10 geometria i stereometria

Bardziej szczegółowo

1. Liczby wymierne. x dla x 0 (wartością bezwzględną liczby nieujemnej jest ta sama liczba)

1. Liczby wymierne. x dla x 0 (wartością bezwzględną liczby nieujemnej jest ta sama liczba) 1. Liczby wymierne. - wartość bezwzględna liczby. dla 0 (wartością bezwzględną liczby nieujemnej jest ta sama liczba) - dla < 0 ( wartością bezwzględną liczby ujemnej jest liczba do niej przeciwna) W interpretacji

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zadania - I półrocze, klasa 5, poziom podstawowy

Przykładowe zadania - I półrocze, klasa 5, poziom podstawowy MARIUSZ WRÓBLEWSKI Przykładowe zadania - I półrocze, klasa 5, poziom podstawowy. W każdej z zapisanych poniżej liczb podkreśl cyfrę jedności. 5 908 5 987 7 900 09 5. Oblicz, ile razy kąt prosty jest mniejszy

Bardziej szczegółowo

Wielomiany zmiennej rzeczywistej

Wielomiany zmiennej rzeczywistej Wielomiany zmiennej rzeczywistej Przedmowa Niniejsze opracowanie jest poświęcone głównie wielomianom jednej zmiennej. Wielomiany wielu zmiennych będą pojawiać się tylko w formie ciekawostki. Omawianie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI W KLASIE IV

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI W KLASIE IV WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z MATEMATYKI W KLASIE IV Zna zależności wartości cyfry od jej położenia w liczbie Zna kolejność działań bez użycia nawiasów Zna algorytmy czterech działań pisemnych

Bardziej szczegółowo

Matematyka. Repetytorium szóstoklasisty

Matematyka. Repetytorium szóstoklasisty Matematyka Repetytorium szóstoklasisty 7 do sprawdzianu Najpierw... Potem... 4 1 2 + 8 Powodzenia!!! 7 Szóstoklasisto, już wkrótce ukończysz naukę w szkole podstawowej. Zanim to jednak nastąpi, w kwietniu

Bardziej szczegółowo

WSZYSTKO CO CHCECIE WIEDZIEĆ O MATEMATYCE ALE BOICIE SIĘ SPYTAĆ

WSZYSTKO CO CHCECIE WIEDZIEĆ O MATEMATYCE ALE BOICIE SIĘ SPYTAĆ WSZYSTKO CO CHCECIE WIEDZIEĆ O MATEMATYCE ALE BOICIE SIĘ SPYTAĆ Dla wszystkich, których przerażają opasłe podręczniki szkolne do matematyki, opracowałem w przystępnej formie to co trzeba wiedzieć by rozpocząć

Bardziej szczegółowo

YRAŻENIA ALGEBRAICZNE

YRAŻENIA ALGEBRAICZNE 72 15. 15. WYR YRAŻENIA ALGEBRAICZNE WITAMY LITERKI Wyrażenie arytmetyczne to liczby połączone znakami działań, np. 3+27 : 5 lub 459 121+15 3 Wyrażenie algebraiczne to liczby wraz z literami połączone

Bardziej szczegółowo

Działania na ułamkach zwykłych powtórzenie wiadomości

Działania na ułamkach zwykłych powtórzenie wiadomości Działania na ułamkach zwykłych powtórzenie wiadomości. Cele lekcji a) Wiadomości. Uczeń zna pojęcia sumy, różnicy i iloczynu. 2. Uczeń zna sposób obliczania sumy ułamków zwykłych, różnicy ułamków zwykłych,

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT LEKCJI MATEMARTKI DLA KLASY 5

KONSPEKT LEKCJI MATEMARTKI DLA KLASY 5 KONSPEKT LEKCJI MATEMARTKI DLA KLASY 5 KLASA 5E PROWADZĄCA: Anna Sałyga DZIAŁ PROGRAMOWY: Arytmetyka TEMAT: Dodawanie i odejmowanie liczb mieszanych. CELE: Poziom wiadomości: (kategoria A) uczeń zna algorytm

Bardziej szczegółowo

Ę ż ć ŁĄ

Ę ż ć ŁĄ Ł Ł Ę ć ż Ś ć ć Ę Ę ż ć ŁĄ Ą Ł ć ć ć Ę ż ć Ą ć ć ż ć ć ż Ę ż ć ć ć ć ż Ę Ą ż ć Ś ż ć ż ż Ę ć ż Ł ć Ą Ę Ł ć ć ć Ś ć Ł ć ć Ą Ł ć ć ć ć ó Ę Ł ć ć Ą Ł ć ć ć Ł Ść ć ó ć ć ć ć ż Ł ć ć ć Ł Ą Ś Ł Ą ż Ę Ą ć ć ć

Bardziej szczegółowo

Skrypt 1. Liczby wymierne dodatnie. Liczby naturalne, całkowite i wymierne - przypomnienie wiadomości

Skrypt 1. Liczby wymierne dodatnie. Liczby naturalne, całkowite i wymierne - przypomnienie wiadomości Projekt Innowacyjny program nauczania matematyki dla gimnazjów współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Skrypt 1 Liczby wymierne dodatnie Liczby naturalne,

Bardziej szczegółowo

ŁĄ Ł

ŁĄ Ł Ł Ę Ś ŁĄ Ł Ś Ś Ś Ą Ś Ó Ę Ś Ą Ś Ę Ą Ą Ś Ą Ó Ó Ś Ś Ą Ą Ę ć ć ć ć Ó Ó ż ć ć ć ż ć ż ć Ł Ś Ś Ś Ą Ś Ę Ś Ś Ś Ś Ś ż Ś ć ż ć ż ć Ś Ś ż Ó ć ż ć Ó Ó ć ż Ó ć Ś ć Ź ć ż ż ć ć Ó ć ż ć ć Ó ć Ó ż ż ć Ó ż ć Ó ć ć ż Ó

Bardziej szczegółowo

WIOLETTA NAWROCKA nauczyciel matematyki w Zespole Szkół w Choczewie IDĘ DO GIMNAZJUM ZADANIA TESTOWE Z MATEMATYKI DLA UCZNIÓW KL. VI.

WIOLETTA NAWROCKA nauczyciel matematyki w Zespole Szkół w Choczewie IDĘ DO GIMNAZJUM ZADANIA TESTOWE Z MATEMATYKI DLA UCZNIÓW KL. VI. WIOLETTA NAWROCKA nauczyciel matematyki w Zespole Szkół w Choczewie IDĘ DO GIMNAZJUM ZADANIA TESTOWE Z MATEMATYKI DLA UCZNIÓW KL. VI. Przeczytaj uważnie pytanie. Chwilę zastanów się. Masz do wyboru cztery

Bardziej szczegółowo

PLAN KIERUNKOWY. Liczba godzin: 180

PLAN KIERUNKOWY. Liczba godzin: 180 Klasa V Matematyka Liczba godzin: 180 PLAN KIERUNKOWY Wstępne Wykonuje działania pamięciowo i pisemnie w zbiorze liczb naturalnych Zna i stosuje reguły kolejności wykonywania działań Posługuje się ułamkami

Bardziej szczegółowo

Temat: Pojęcie potęgi i wykładniczy zapis liczb. Część I Potęga o wykładniku naturalnym

Temat: Pojęcie potęgi i wykładniczy zapis liczb. Część I Potęga o wykładniku naturalnym PRZELICZANIE JEDNOSTEK MIAR Kompleks zajęć dotyczący przeliczania jednostek miar składa się z czterech odrębnych zajęć, które są jednak nierozerwalnie połączone ze sobą tematycznie w takiej sekwencji,

Bardziej szczegółowo

Urządzenia Techniki. Klasa I TI. System dwójkowy (binarny) -> BIN. Przykład zamiany liczby dziesiętnej na binarną (DEC -> BIN):

Urządzenia Techniki. Klasa I TI. System dwójkowy (binarny) -> BIN. Przykład zamiany liczby dziesiętnej na binarną (DEC -> BIN): 1. SYSTEMY LICZBOWE UŻYWANE W TECHNICE KOMPUTEROWEJ System liczenia - sposób tworzenia liczb ze znaków cyfrowych oraz zbiór reguł umożliwiających wykonywanie operacji arytmetycznych na liczbach. Do zapisu

Bardziej szczegółowo

Zaokrąglanie liczb. 5. Zadania utrwalające zaokrąglanie ułamków dziesiętnych... 18. 6. Zaokrąglanie ułamków zwykłych i liczb mieszanych...

Zaokrąglanie liczb. 5. Zadania utrwalające zaokrąglanie ułamków dziesiętnych... 18. 6. Zaokrąglanie ułamków zwykłych i liczb mieszanych... Zaokrąglanie liczb Przedmowa To opracowanie jest napisane głównie z myślą o uczniach szkół podstawowych którzy po raz pierwszy spotykają się z zaokrąglaniem liczb. Oprócz wiedzy potrzebnej uczniom szkół

Bardziej szczegółowo

2 Arytmetyka. d r 2 r + d r 1 2 r 1...d d 0 2 0,

2 Arytmetyka. d r 2 r + d r 1 2 r 1...d d 0 2 0, 2 Arytmetyka Niech b = d r d r 1 d 1 d 0 będzie zapisem liczby w systemie dwójkowym Zamiana zapisu liczby b na system dziesiętny odbywa się poprzez wykonanie dodawania d r 2 r + d r 1 2 r 1 d 1 2 1 + d

Bardziej szczegółowo

Ciała i wielomiany 1. przez 1, i nazywamy jedynką, zaś element odwrotny do a 0 względem działania oznaczamy przez a 1, i nazywamy odwrotnością a);

Ciała i wielomiany 1. przez 1, i nazywamy jedynką, zaś element odwrotny do a 0 względem działania oznaczamy przez a 1, i nazywamy odwrotnością a); Ciała i wielomiany 1 Ciała i wielomiany 1 Definicja ciała Niech F będzie zbiorem, i niech + ( dodawanie ) oraz ( mnożenie ) będą działaniami na zbiorze F. Definicja. Zbiór F wraz z działaniami + i nazywamy

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY IV

MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY IV MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY IV Nauczyciel: Jacek Zoń WYMAGANIA EDUKACYJNE NA OCENĘ DOPUSZCZAJĄCĄ DLA KLASY IV : 1. przeczyta i zapisze liczbę wielocyfrową (do tysięcy) 2. zna nazwy rzędów

Bardziej szczegółowo

Obliczanie jakim procentem jednej liczby jest druga liczba

Obliczanie jakim procentem jednej liczby jest druga liczba Obliczanie jakim procentem jednej liczby jest druga liczba Przedmowa Początek tego opracowania jest napisany z myślą o uczniach szkół podstawowych którzy całkowicie nie rozumieją o co chodzi w procentach,

Bardziej szczegółowo

ć ć ź ć ć ć Ź ź Ź ź

ć ć ź ć ć ć Ź ź Ź ź ć Ż Ż ć ć ć ź ć ć ć Ź ź Ź ź ć ź ć ź ć ź ź ź ź ź ź ź ć ć ź ć źć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ź ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ź ć ć ć ź ć ć ć ć Ź ć ć ć Ó Ż ć ć Ź ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć Ź ć ź ć ć ć ć ź ć ć ć

Bardziej szczegółowo

Funkcje wymierne. Jerzy Rutkowski. Działania dodawania i mnożenia funkcji wymiernych określa się wzorami: g h + k l g h k.

Funkcje wymierne. Jerzy Rutkowski. Działania dodawania i mnożenia funkcji wymiernych określa się wzorami: g h + k l g h k. Funkcje wymierne Jerzy Rutkowski Teoria Przypomnijmy, że przez R[x] oznaczamy zbiór wszystkich wielomianów zmiennej x i o współczynnikach rzeczywistych Definicja Funkcją wymierną jednej zmiennej nazywamy

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Bereźnicka Zastosowanie arkusza kalkulacyjnego w zadaniach matematycznych. Opiekun stypendystki: mgr Jerzy Mil

Katarzyna Bereźnicka Zastosowanie arkusza kalkulacyjnego w zadaniach matematycznych. Opiekun stypendystki: mgr Jerzy Mil Katarzyna Bereźnicka Zastosowanie arkusza kalkulacyjnego w zadaniach matematycznych Opiekun stypendystki: mgr Jerzy Mil 1 Działania na ułamkach Wyłączanie całości z dodatnich ułamków niewłaściwych Formuła

Bardziej szczegółowo

KARTY PRACY DLA SŁABYCH UCZNIÓW, CZ.6

KARTY PRACY DLA SŁABYCH UCZNIÓW, CZ.6 KARTY PRACY DLA SŁABYCH UCZNIÓW, CZ.6 Wiesława Janista, Elżbieta Mrożek, Marta Szymańska W tym roku szkolnym kontynuujemy cykl materiałów przeznaczonych dla słabych uczniów. Zadania układają: Elżbieta

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA - KLASA IV. I półrocze

MATEMATYKA - KLASA IV. I półrocze Liczby i działania MATEMATYKA - KLASA IV I półrocze Rozróżnia pojęcia: cyfra, liczba. Porównuje liczby naturalne proste przypadki. Dodaje i odejmuje liczby naturalne w zakresie 100. Mnoży i dzieli liczby

Bardziej szczegółowo

4. Postęp arytmetyczny i geometryczny. Wartość bezwzględna, potęgowanie i pierwiastkowanie liczb rzeczywistych.

4. Postęp arytmetyczny i geometryczny. Wartość bezwzględna, potęgowanie i pierwiastkowanie liczb rzeczywistych. Jarosław Wróblewski Matematyka dla Myślących, 008/09. Postęp arytmetyczny i geometryczny. Wartość bezwzględna, potęgowanie i pierwiastkowanie liczb rzeczywistych. 15 listopada 008 r. Uwaga: Przyjmujemy,

Bardziej szczegółowo

Lista 1 liczby rzeczywiste.

Lista 1 liczby rzeczywiste. Lista 1 liczby rzeczywiste Zad 1 Przedstaw liczbę m w postaci W każdym ze składników tej sumy musimy wyłączyd czynnik przed znak pierwiastka Można to zrobid rozkładając liczby podpierwiastkowe na czynniki

Bardziej szczegółowo

Matematyka z kluczem

Matematyka z kluczem Matematyka z kluczem Wymagania edukacyjne z matematyki Klasa 4 rok szkolny 2017/2018 Danuta Górak Dział I Liczby naturalne część 1 Wymagania na poszczególne oceny 1. odczytuje współrzędne punktów zaznaczonych

Bardziej szczegółowo

Powtórka przed klasowką nr 3 - ułamki (kl. 6) - zestaw łatwy

Powtórka przed klasowką nr 3 - ułamki (kl. 6) - zestaw łatwy Powtórka przed klasowką nr 3 - ułamki (kl. 6) - zestaw łatwy MARIUSZ WRÓBLEWSKI IMIĘ I NAZWISKO: KLASA: GRUPA A 1. Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Drugą potęgą liczby jest A. B. C. D. 2. Zamień podany

Bardziej szczegółowo

Dodawanie ułamków o jednakowych mianownikach

Dodawanie ułamków o jednakowych mianownikach Dodawanie ułamków o jednakowych mianownikach. Cele lekcji a) Wiadomości. Uczeń zna pojęcie sumy. 2. Uczeń zna sposób dodawania ułamków zwykłych o tych samych mianownikach. b) Umiejętności. Uczeń potrafi

Bardziej szczegółowo

MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY IV. Dział programowy: DZIAŁANIA W ZBIORZE LICZB NATURALNYCH

MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY IV. Dział programowy: DZIAŁANIA W ZBIORZE LICZB NATURALNYCH MATEMATYKA WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY IV Na ocenę wyższą uczeń powinien opanować wiedzę i umiejętności na ocenę (oceny) niższą. Dział programowy: DZIAŁANIA W ZBIORZE LICZB NATURALNYCH dodawać w pamięci

Bardziej szczegółowo

Ł Ó Ł

Ł Ó Ł Ą Ł ź Ę Ź Ę Ł Ń Ł Ó Ł Ś Ó Ż ŁĄ ć Ź Ą ź Ś Ł ÓŁ ć ć Ń Ę Ź ć Ś Ś ć ź Ż Ą Ś ź Ś Ą ź Ż Ó Ń Ś Ś ć ź Ź Ź Ą ź Ę ź Ą Ś Ą Ś Ń Ń Ż Ż Ą Ą ź ź ź Ę ć Ą ć ć Ą ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć ć Ź Ą ć ć Ę Ę Ż Ś Ś Ź Ł Ą Ą Ź ź Ś ź

Bardziej szczegółowo

Skrypt 2. Liczby wymierne dodatnie i niedodatnie. 3. Obliczanie odległości między dwiema liczbami na osi liczbowej

Skrypt 2. Liczby wymierne dodatnie i niedodatnie. 3. Obliczanie odległości między dwiema liczbami na osi liczbowej Projekt Innowacyjny program nauczania matematyki dla gimnazjów współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Skrypt 2 Liczby wymierne dodatnie i niedodatnie

Bardziej szczegółowo

ZMIERZYĆ SIĘ Z KALKULATOREM

ZMIERZYĆ SIĘ Z KALKULATOREM ZMIERZYĆ SIĘ Z KALKULATOREM Agnieszka Cieślak Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania z siedzibą w Rzeszowie Streszczenie Referat w prosty sposób przedstawia niekonwencjonalne sposoby mnożenia liczb. Tematyka

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK 1 Szczegółowe wymagania edukacyjne na poszczególne oceny do nowej podstawy programowej dla kl.4

ZAŁĄCZNIK 1 Szczegółowe wymagania edukacyjne na poszczególne oceny do nowej podstawy programowej dla kl.4 ZAŁĄCZNIK 1 Szczegółowe wymagania edukacyjne na poszczególne oceny do nowej podstawy programowej dla kl.4 POZIOM KONIECZNY K Zna pojęcie składnika i sumy, odjemnej, odjemnika i różnicy Pamięciowo dodaje

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI W KLASIE V

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI W KLASIE V WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI W KLASIE V Uczeń na ocenę dopuszczającą potrafi: - Oszacować wyniki obliczeń na liczbach dziesiętnych w kontekście zakupów. - Korzystać z gotowego planu. - Narysować prostokąt

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z matematyki dla klasy 4 szkoły podstawowej

Wymagania edukacyjne z matematyki dla klasy 4 szkoły podstawowej Wymagania edukacyjne z matematyki dla klasy 4 szkoły podstawowej Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia wymagań na ocenę dopuszczającą Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń który potrafi:

Bardziej szczegółowo

Kompendium wiedzy dla gimnazjalisty. Matematyka

Kompendium wiedzy dla gimnazjalisty. Matematyka Kompendium wiedzy dla gimnazjalisty Matematyka Tekst: Anna Augustyn Konsultacja merytoryczna: Katarzyna Kabzińska Ilustracje: Maciej Maćkowiak Redakcja: Elżbieta Wójcik Korekta: Natalia Kawałko Projekt

Bardziej szczegółowo

ć Ą ź ć ć Ż ź ź Ą ź ć ź ć ź

ć Ą ź ć ć Ż ź ź Ą ź ć ź ć ź Ż ź ź ź Ę Ą Ł ć Ą ź ć ć Ż ź ź Ą ź ć ź ć ź Ś Ź Ń Ź Ę Ę ź Ł ź Ż Ę ź Ż Ż Ż Ź Ź Ń ź Ź ź ć Ż Ę ć ć Ą ź ź Ź Ż Ś ź Ę Ę Ż Ż Ś Ę Ę ć Ż Ż Ń Ł Ń Ż Ż ź Ą Ą ź ź ź ć Ą ć ź Ż ć Ż Ę Ń Ę Ż Ż Ż Ó Ż Ż Ż Ż Ą Ł Ż Ł Ł Ł Ż Ż

Bardziej szczegółowo

Moneta 1 Moneta 2 Kostka O, R O,R 1,2,3,4,5, Moneta 1 Moneta 2 Kostka O O ( )

Moneta 1 Moneta 2 Kostka O, R O,R 1,2,3,4,5, Moneta 1 Moneta 2 Kostka O O ( ) Nowa matura kombinatoryka i rachunek prawdopodobieństwa Zadania zamknięte (0 1 pkt) 1. Doświadczenie losowe polega na rzucie dwiema symetrycznymi monetami i sześcienną kostką do gry. Prawdopodobieństwo

Bardziej szczegółowo

Ą Ź ć Ń Ą ć Ź Ź

Ą Ź ć Ń Ą ć Ź Ź Ó Ó Ż Ę ć Ą Ź ć Ń Ą ć Ź Ź Ń Ą Ą Ź Ź Ń ć Ś Ł ć ć ć ź ć ć ć ć ć ć ć Ź ź ć ć Ł ć Ź ć ć ź ć ć Ą ć ć ć ć ź ć Ą Ż Ż ć ć ć ć ć ć ć ć Ź Ź ć ć Ń ć ć ć ć Ą ć ć ć ć ć ć Ź ć ć ć Ć Ń Ż Ź ć ć Ń ć ć ć ć Ą Ń ć ć ć Ą ć

Bardziej szczegółowo

ż ś ż ś Ę ś ż ś ś ś Ł ś ż Ł ż ś ś ś ż

ż ś ż ś Ę ś ż ś ś ś Ł ś ż Ł ż ś ś ś ż Ą Ń Ę ś Ę Ą ś ś ż ż ś ś ś ś ż ś ż ś Ę ś ż ś ś ś Ł ś ż Ł ż ś ś ś ż ś ś ś ś ś Ś ś ś ś ś ś ż ś ś ż ś ś ż Ś ś Ź ś ś ś ść ś ś ż ż ś ś ś ś ś ś ś ż ż ś ż ś Ę ś ś ż ś ś ż ś ś ś ś ś ś ż ś ż ś ć ś ż ś ż ś ś ść ż

Bardziej szczegółowo

ARYTMETYKA BINARNA. Dziesiątkowy system pozycyjny nie jest jedynym sposobem kodowania liczb z jakim mamy na co dzień do czynienia.

ARYTMETYKA BINARNA. Dziesiątkowy system pozycyjny nie jest jedynym sposobem kodowania liczb z jakim mamy na co dzień do czynienia. ARYTMETYKA BINARNA ROZWINIĘCIE DWÓJKOWE Jednym z najlepiej znanych sposobów kodowania informacji zawartej w liczbach jest kodowanie w dziesiątkowym systemie pozycyjnym, w którym dla przedstawienia liczb

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do kombinatoryki

Wprowadzenie do kombinatoryki Wprowadzenie do kombinatoryki http://www.matemaks.pl/kombinatoryka.html Kombinatoryka jest działem matematyki, który pomaga odpowiedzieć na pytania typu: "ile jest możliwych wyników w rzucie monetą?",

Bardziej szczegółowo

Całka nieoznaczona, podstawowe wiadomości

Całka nieoznaczona, podstawowe wiadomości Całka nieoznaczona, podstawowe wiadomości Funkcją pierwotną funkcji w przedziale nazywamy funkcję taką, że dla każdego punktu z tego przedziału zachodzi Różnica dwóch funkcji pierwotnych w przedziale danej

Bardziej szczegółowo

Ł Ą Ó Ł ć Ą ć ć

Ł Ą Ó Ł ć Ą ć ć Ą Ł Ż Ż Ą Ń Ą Ś ź Ść ć Ł Ą Ó Ł ć Ą ć ć Ó ć Ż ż ż ż ć ć ż ć ż Ść Ż ć Ó ź Ł ć Ą ż ż ć ć Ś Ą ż ć Ę Ś Ś Ł ć ć ż ć ź Ż Ę Ó Ś ć ć Ś ż ż ć ć Ż Ó Ń ć Ó Ż Ść Ś ć ć Ż ć Ę ć Ł Ź ŁĄ ż Ó ć ć Ę Ż Ę Ł Ś Ł Ł Ż Ż Ż Ż ć

Bardziej szczegółowo

Matematyka, kl. 4. Uczeń:

Matematyka, kl. 4. Uczeń: Matematyka, kl. 4 Liczby i działania Program Matematyka z plusem Ocena Uczeń: Zna: pojęcia składnika, sumy, odjemnej, odjemnika, różnicy, czynnika, iloczynu, dzielnej, dzielenia, ilorazu, niewykonalność

Bardziej szczegółowo

Ó Ż ż Ć ż ż ż Ó Ę Ę Ó Ó ż Ó Ł ż Ł

Ó Ż ż Ć ż ż ż Ó Ę Ę Ó Ó ż Ó Ł ż Ł ż Ó Ż Ż ż ź ż ż Ź Ż ż Ę Ą Ó Ż ż Ć ż ż ż Ó Ę Ę Ó Ó ż Ó Ł ż Ł Ń Ę ż ż Ź ż Ę Ż Ż ż ż ż ż ż ż ż ż ż ż ż Ź ż ż ż Ź Ó Ś Ó ż Ś Ą Ą ż ż Ł Ą Ń Ą Ą Ł ż Ź ż ż ż ż ż ż ŁĄ Ł Ś ż Ż ż Ś ż ż ż Ż ż Ż Ż ż Ż Ż Ż ż ż Ń ź

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI DLA KLASY IV REALIZOWANE WEDŁUG

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI DLA KLASY IV REALIZOWANE WEDŁUG WYMAGANIA EDUKACYJNE Z MATEMATYKI DLA KLASY IV REALIZOWANE WEDŁUG PROGRAMU MATEMATYKA Z PLUSEM Poziom podstawowy Poziom ponadpodstawowy Uczeń potrafi na: Uczeń potrafi na: ocenę dopuszczającą ocenę dostateczną

Bardziej szczegółowo