SHOE PRINTS ON THE HUMAN BODY AN ANALYSIS OF THREE CASES

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SHOE PRINTS ON THE HUMAN BODY AN ANALYSIS OF THREE CASES"

Transkrypt

1 by the Institute of Forensic Research ISSN SHOE PRINTS ON THE HUMAN BODY AN ANALYSIS OF THREE CASES Andrzej CHOCHÓ, Maciej ŒWIÊTEK In sti tute of Fo ren sic Re search, Krakow, Po land Abstract In the cur rent work, is sues re lated to the criminalistic iden ti fi ca tion of traces of soles on the hu man body are pre sented. Two cases of pos i tive group iden ti fi ca tion of shoe prints per formed re cently at the In sti tute of Fo ren sic Re search, Krakow are de scribed. The per formed ex am i na tions showed that a com par a tive anal y sis of shoe prints on hu man skin is pos si ble and may be uti lised in the re con struc tion of the po si tion of the of fender in re la tion to the vic tim and, by the same to ken, in a par tial re con struc tion of the in - cident. Key words Shoe prints; Im age of the soles; Traces on hu man skin. Re ceived 27 March 2009; ac cepted 27 May In tro duc tion The sub ject of shoe prints ex am i na tions are im ages of soles left by the per pe tra tor on sur faces such as floor, car pet, soil, pave ment and street. Cases also oc - cur where shoe prints are found di rectly on the hu man body. In the past, in ju ries in flicted by a booted foot were sim i lar to in ju ries in flicted by other blunt ob jects, be cause soles were smoother. Such shoe prints could rarely be matched with a shoe sole. For soles were usu - ally smooth with not many vari a tions of tex ture, since the tech nol o gies ap plied then did not al low pro duc tion of soles with more com plex and in di vid ual pat terns. In this sit u a tion, it was only very rarely pos si ble to cor re - late the im print pres ent on hu man skin with a shoe sole. As mod ern tech niques of shoe pro duc tion have ad vanced, the sole has be come less smooth and each of its el e ments has be come more var ied, more sep a rated and con vex (pro trud ing), mean ing that im ages of the shoe pro tec tor on hu man skin have now become a sig - nif i cant criminalistic trace [1, 2, 4, 5]. Traces cre ated on skin as re sult of a blow by a hard blunt ob ject such as the sole of a shoe can as sume var i - ous forms. These can be suggillations, erythemas, hypodermal ecchymoses or ex co ri a tions and in ju ries (wounds) of the epi der mis. Suggillations cor re spond to hypodermal haem or rhages and are formed on the hu man body at the mo ment of extravasation of blood from bro ken blood-ves sels to sur round ing soft tis sues. They can also be (caused by) the im print of an ob ject press ing on the body with great force, with a pale strip in the area of great est pres sure. Thus, a blow by the con vex, ob long el e ment of the sole of the shoe leaves dou ble red streaks, and in the cen tre, in the place of the great est stress, a lighter strip. The in ten sity of the suggillation is de pend ent on the pro fuse ness of the haem or rhage and the force of the blow. Erythemas are cre ated as a re sult of be ing hit by a large sur face of an ob ject, as a con se quence of short-term con ges tion vis i - ble on the skin for sev eral hours af ter the blow. Hypodermal ecchymoses re sult from a strong blow by a hard and blunt ob ject to be more spe cific, these are

2 240 A. Chochó³, M. Œwiêtek intradermal ecchymoses. Ex co ri a tions can be very su - per fi cial, some times they em brace only the kera tin is - ing layer. Wounds, how ever, are breaks in the conti - nuity of coatings (layers), usually the skin [3]. Thus, shoe print anal y sis of traces on the hu man body is very dif fi cult. In some cases con vex (pro trud - ing) el e ments of the sole, at the mo ment of hit ting the per son, cause suggillations, and then a so-called pos i - tive trace oc curs i.e. the trace is formed by con vex el - e ments of the sole. In some cases, blood un der pres sure (from the blow) flows into ar eas ad join ing con cave el - e ments of the sole, cre at ing a so-called neg a tive trace. On very rare oc ca sions, in di vid ual char ac ter is tic fea - tures of the shoe bot tom can also be dis cerned in the trace, al low ing it to be cat e gor i cally iden ti fied. Char - ac ter is ti cally in di vid ual fea tures are scratches and cav - i ties re sult ing from wear ing of shoes. Usu ally, only group iden ti fi ca tion is pos si ble, i.e. de ter mi na tion of the de gree of match be tween a shoe print and a shoe sole in terms of size and shape and di men sions of par - tic u lar geo met ri cal fig ures (shapes) mak ing up the pat - tern of the in ves ti gated sole. In cases where a shoe print has been re vealed in the ev i dence ma te rial, but es tab lish ing a cor re la tion with the com par a tive shoe is not pos si ble for the en tire sur face of the sole, one can state that there is limited group agreement. Examples of such (group) identifications are presented in this publication. 2. Case I A corpse of a 50-year-old woman was found in a flat (apart ment). Many in ju ries were pres ent on the body es pe cially dis tinct in the area of the head which were a re sult of the use of a blunt or blunt-edged tool. Dur ing the au topsy, im ages of small rect an gles form ing a grid were re vealed on the skin of the head. A sim i lar pat tern was vis i ble on the soles of shoes be - long ing to the hus band of the dead woman. The shoes, to gether with pho to graphs from the au topsy of the mur dered woman, were de liv ered to the In sti tute for shoe print anal y sis in or der to an swer the fol low ing ques tion: Can shoe prints found dur ing the au topsy on the de ceased, which were se cured for the needs of the in ves ti ga tion on pho to graphic plates, be used in fur ther com par a tive anal y ses, and, in par tic u lar, do these traces orig i nate from the bot toms of the shoes of the suspect, which were secured in the course of the inquiry? In or der to an swer the ques tions, the ma te rial ob - tained dur ing the au topsy was pro cessed in the lab o ra - tory us ing Photoshop 6.0 and was sub jected to de tailed in spec tion with the aim of dis clo sure of pos si ble shoe prints left on the woman s body. Apart from nu mer ous in ju ries, es pe cially in the area of the head and up per limbs and bloody ef fu sions and bruises, on the head above the left ear, there were vis i ble traces of geo met - ri cal fig ures in the form of squares with sides of about 0.4 cm im printed on the skin (Fig ure 1). Geo met ri cal shapes sim i lar to those vis i ble on the pho to graphs made up the pat tern of the pro tec tor of the soles of the Fig. 1. Shoe print on the body of the vic tim. Fig. 2. Com par a tive foot wear.

3 Shoe prints on the human body an analysis of three cases 241 shoes be long ing to the dead woman s hus band. These were black and grey walk ing shoes (train ers) made by Landrover, which had been worn to an av er age de gree with a sole of length about 32 cm (Fig ure 2). On the bot toms of the soles, a pat tern formed from geo met ri - cal shapes poly gons, ovals and hooks was vis i ble. On the front and back parts of the sole, there was a com po si tion (struc ture) con sist ing of shapes with sides about 0.4 cm ar ranged in a square. The width of the sole was about 12.2 cm, the shank about 7.3 cm and the width of the heel about 9.3 cm. Mea sure ments of pat tern el e ments were per formed and im ages of a frag ment of the test trace im printed by the sus pect s shoe and the pat tern vis i ble on the corpse were pre sented to gether on a com puter for com par a - tive anal y sis (Fig ure 3). It was found that the com pared traces matched one an other, i.e. their shape and di men - sions were con sis tent. How ever, char ac ter is tic in di - vid ual fea tures were not reproduced on them. See Figure 4. Fig. 3. Com par a tive shoe print. On the ba sis of the per formed study, it was as cer - tained that frag ments of the trace of shoe bot toms vis i - ble on pho to graphs of the head of the corpse show a lim ited group con sis tency with traces made by the soles of the Landrover shoes be long ing to her hus - band. Thus, it was es tab lished that the ev i dence print might have orig i nated from the shoes of the sus pect that were se cured in the course of the investigation. Fig. 4.Com par a tive shoe print su per im posed onto the ev i - dence shoe print. 3. Case II In a small town, a flat in which an el derly woman was pres ent was bro ken into. The sur prised of fender hit the woman sev eral times with a blunt tool and es - caped. The woman died as a re sult of the blows. At the crime scene, the per pe tra tor left many traces, among them bloody shoe prints on the floor. Dur ing the postmor tem, bloody suggillations were as cer tained on the left cheek, which were ar ranged in reg u lar lines de lin - eat ing quad ran gles po si tioned side by side. This trace could have been a print of a shoe sole. As a re sult of fur ther in ves ti ga tions, a sus pect was sin gled out and shoes were taken (from the sus pect) for com par a tive anal y sis. Pho to graphs of the shoe print and the shoes of the sus pect were sent for ex am i na tion to the In sti - tute of Fo ren sic Re search with the ques tion: Can the shoe print pres ent on the skin of the corpse that was re - vealed and se cured dur ing the ex ter nal in spec tion of the corpse at the crime scene be iden ti fied, and if so, does this trace originate from the shoes secured from the suspect? The shoes sent in for ex am i na tion were black moc - ca sins of length of sole about 28.5 cm (Fig ure 5). The width of the sole mea sured in its broad est place was about 10.5 cm, the width of the shank about 8 cm, and that of the heel about 8.5 cm. The pat tern of the shoe bot tom was made up of quad ran gles of di men - sions about cm, ar ranged par al lel to one an - other. More over, a sin gle square of di men sions about cm was pres ent on the sole; on the shank, there was an el lipse of di am e ters about 3.5 cm and 1.8 cm, and in side it a draw ing of a foot. In the neigh - bour hood of the el lipse, the num ber 41 (the shoe size) was vis i ble.

4 242 A. Chochó³, M. Œwiêtek Fig. 5. The sus pect s shoes. The ev i dence ma te rial was 29 pho to graphs taken dur ing the in spec tion of the crime scene, and re corded on a CD. On the pho to graphs, the trace of the bloody sug gillation on the left cheek was vis i ble. The suggil - lation cre ated reg u lar lines de lin eat ing quad ran gles ar - ranged side by side of di men sions from about 1 1 cm to about cm (Fig ure 6). Fig. 7. Com par a tive print made us ing the sus pect s shoe. about 2.5 cm, and the cor re spond ing dis tance on the com par a tive trace marked as A was also 2.5 cm. Dis - tances on the ev i den tial trace des ig nated B and on the com par a tive trace B were also sim i lar and av er aged about 4 cm. More over, by super-pro jec tion us ing Photo - shop 6.0, the traces were su per im posed onto one an - other (Fig ure 8). This al lowed us to as cer tain that the ev i dence trace showed a lim ited group con sis tency with the com par a tive trace left by the shoes of the sus - pect. Thus one can con clude that that the print re vealed on the cheek of the vic tim might have orig i nated from the sus pect s shoes. Fig. 6. Shoe print on the left cheek of the vic tim. From amongst 29 pho to graphs show ing the shoe print re pro duced on the left cheek of the corpse, the clear est one was cho sen. The di men sions of the shapes on the ev i dence trace and on the com par a tive trace made by shoes of the sus pect were mea sured and com - pared (Fig ure 7). The dis tance be tween the most dis - tant shapes on the ev i dence trace des ig nated A was Fig. 8. Com par a tive shoe print su per im posed onto the ev i - dence shoe print.

5 Shoe prints on the human body an analysis of three cases Case III The In sti tute of Fo ren sic Re search, Krakow, ob - tained for ex am i na tion pho to graphs of shoe prints that were re vealed on a dead body with the ques tion what type of shoe and what kind of sole pat tern made the im - print on the body. The task here was to iden tify shoes, un like in pre vi ous cases, where com par a tive stud ies had been com mis sioned. The im print was very clear on the fore head of the vic tim and con sisted in straight lines 0.5 cm wide and a semi-cir cle of the same width. The lines were sit u ated on a back ground of bro ken lines (Fig ure 9). This pat tern could have been re lated to the tex ture of the shoe sole. A data base at the In sti - tute was searched, but no sim i lar sole pat tern was found. There fore, with the agree ment of the body that had or dered the ex am i na tions, the trace was cir cu lated to ENFSI lab o ra to ries (Eu ro pean Net work of Fo ren sic Sci ence In sti tutes). The ma jor ity of the lab o ra to ries had not come across this type of shoe print ei ther. How ever, ex perts at one of the lab o ra to ries sug gested that the trace might have orig i nated from the up per part of a shoe, and not the sole. Fol low ing on from this idea, the trace was ana lysed by com par ing with the up - per part of var i ous types of shoes and tak ing into ac - count the pos si bil i ties of mak ing such a trace on the vic tim s fore head. As a re sult of this, it was es tab lished that the lines of 0.5 cm thick ness could be im prints of laces and the background could have come from the textile fab ric of the tongue of the shoe. vic tim hard, e.g., while the vic tim was bent over af ter get ting hit in the stom ach. Thus, a hy poth e sis was put for ward that the shoe print may orig i nate from that type of tex tile of walk ing shoe. How ever, no more de - tailed in for ma tion was ob tained, such as the make of the shoe, or the pro ducer, since the up per parts of walk ing shoes are very sim i lar to each other and no fo - rensic lab o ra tory in the world has a data base with these types of traces. 5. Sum mary The per formed shoe print anal y ses showed that there is a pos si bil ity of per form ing com par a tive shoe print anal y ses even on such dif fi cult ma te rial as hu man skin. How ever, it should be emphasised that most of - ten only a lim ited group iden ti fi ca tion is pos si ble, i.e. es tab lish ing con sis tency be tween the trace and the (com par a tive) sole in terms of size and shape and di - men sions of par tic u lar geo met ri cal fig ures mak ing up the pat tern of the in ves ti gated sole. Be cause of the mech a nism of for ma tion of these types of trace, it is un likely that in di vid u ally char ac ter is tic fea tures, which are usu ally small, will be re vealed within the traces. It is also un likely and ex perts from the In sti - tute of Fo ren sic Re search have not had such a case in their prac tice that the whole length of the sole will be cop ied onto the skin. This is mainly be cause of the fact that the sole is flat, whereas a con sid er able por tion of the hu man body is con vex. So, when there is con tact be tween these two el e ments, only frag ments of the sole are cop ied. How ever, such a pos si bil ity can not be ex cluded. In some cases, dis clo sure of these types of traces also makes it pos si ble to re pro duce the po si tion of the of fender in re la tion to the victim and, con se - quently, to perform a reconstruction of at least one of the stages of the crime. References Fig. 9. Shoe print on the vic tim s body. Such fab rics are very of ten used in the pro duc tion of walk ing shoes. The lo ca tion of the trace in the re - gion of the fore head was con sis tent with the cir cum - stances of the case, as the per pe tra tor might have left an im print of the up per part of a shoe when kick ing the 1. Bodziak W., Foot wear im pres sion ev i dence, CRC Press, Boca Raton Gross A., Pohl J., Urazy zadane obuta stop¹ przypadki identyfikacji na podstawie œladów na ciele ofiary, Archi - wum medycyny s¹dowej i kryminologii 1991, 41, Raszeja S., Nasi³owski W., Markiewicz J., Medycyna s¹dowa. Podrêcznik dla studentów, Pañstwowy Zak³ad Wydawnictw Lekarskich, Warszawa Rodowicz L., kryminalistyczne badanie œladów obuwia, Warszawa 2000.

6 244 A. Chochó³, M. Œwiêtek 5. Rodowicz L., Przyczynek do identyfikacji œladów obu - wia na skórze ludzkiej, Problemy Kryminalistyki 1995, 210, Cor re spond ing au thor Andrzej Chochó³ Instytut Ekspertyz S¹dowych ul. Westerplatte 9 PL Kraków

7 ŒLADY TRASEOLOGICZNE NA CIELE CZ OWIEKA ANALIZA TRZECH PRZYPADKÓW 1. Wprowadzenie W tra seo logii przed miot em badañ s¹ zwy kle œla dy po - des zew obu wia po zos tawi one przez sprawców na ró - nych pod³o ach, ta kich jak pod³oga, wyk³adzi na, gle ba, chod nik, dro ga. Zda rzaj¹ siê rów nie przy padki odwzo - ro wania fak tury spo dów obu wia bez poœrednio na cie le cz³owieka. Urazy za dane obut¹ stop¹ by³y daw niej po - dobne do zr anieñ tê pym przed miot em. Po des zwa by³a bo wiem g³adka, o nie zbyt zró nicowanej fak tur ze, gdy sto sow ane wów czas tech nol ogie nie po zwala³y na wy - prod uko wan ie po des zew o bar dziej skom plik owa nych i wyod rêbn ion ych wzo rach. W tej sy tua cji rzad ko mo na by³o skor elowaæ œlady ujaw n ione na skórze ludz kiej z po - deszw¹ obuwia. Wraz z rozwojem nowoczesnych tech - nik pro dukc ji obu wia po des zwa sta wa³a siê co raz mniej p³aska, a jej po szczególne elem enty by³y co raz bar dziej ró norodne, le piej wy odrêbnione i wy puk³e, co spowo - do wa³o, e od wzor owa nia pro tekt ora buta na skó rze cz³o - wieka s¹ obecnie znacz¹cym œladem kryminalistycznym. Pierw sze i nie liczne przy padki ich ujawniania i bada nia zosta³y opisane w literaturze zaledwie kilkanaœcie lat temu [1, 2, 4, 5]. Œlady po wsta³e na sk órze w wy niku uder zenia twar - dym têpym przed miot em, ja kim s¹ ró wnie po des z wy obu wia, mog¹ prz ybieraæ ró ne for my. Mog¹ to byæ pod - biegniêcia krwa we, ru mien ie, wy broc zyny po dskó rne czy otarcia i zranienia naskórka. Podbiegniêcia krwawe od pow iadaj¹ krwo tok om pods kór nym i po wstaj¹ na cie le cz³owieka w mo menc ie wy nac zy ni enia siê krwi z prze r - wan ych nacz yñ krwi onoœ nych do otac zaj¹cych tka nek miê kkich. Mog¹ te byæ od bi c iem przed miotu dzia ³a - j¹ cego na cia³o z du a si³¹. Po wstaje wó wczas œlad z pa - sem zb ledniêcia w ob rêbie na jwiêkszego na cis ku, np. uder zenie wy puk³ym, pod³u nym elem entem po des zwy buta po zos tawia po dwó jne czer wone smu gi, a w œro dku, w miejscu najwiêkszego nacisku, jaœniejszy pas. Inten - sywnoœæ po dbi egniêcia krwa wego zale y od obfi toœ ci krwo toku i si³y uder zenia. Ru mien ie po wstaj¹ jako wy nik uder zenia du ¹ po wierzchni¹ przed miotu na sku tek krót - kotrwa³ego prze krwien ia wi doczn ego na sk órze w ci¹gu kil ku go dzin po uder zeniu. Wy broc zyny po dskó rne po w - staj¹ na sku tek sil nego uder zenia twar dym i têpym przedmiotem. Otarc ia naskó rka mog¹ byæ bar dzo po - wierzc howne, cza sami obejmuj¹ tylko warstwê ro go w a - ci ej¹c¹. Zranienia natomiast to przerwania ci¹g³oœci po - w³ok cia³a, przewa nie skóry [3]. Analiza œladów traseologicznych na ciele cz³owieka jest za tem bar dzo trud na. W niek tórych przy padk ach ele - m enty wy puk³e po des zwy przy uder zeniu w cia³o cz³o - wieka po wod uj¹ po dbi egniêcia krwa we i po wstaje wów - czas tzw. œlad po zyt ywo wy, czy li œlad tworz¹ elem enty wy puk³e po des zwy. W in nych przy padk ach krew pod wp³ywem na cis ku nap³ywa do od wzor owa nych elemen - tów wklês³ych podeszwy, tworz¹c tzw. œlad negatywowy. Na le y po dkre œliæ, e bar dzo rzad ko w œlad zie na skór ze od wzor owuj¹ siê ce chy in dyw idu aln ie cha rakt e - ry sty czne spodu obu wia po zwal aj¹ce na jego ka teg ory cz - n¹ identyfikacjê. Do cech indywidualnie charakterystycznych nale ¹ m.in. zarysowania, ubytki materia³u po - wsta³e w trak cie u yt kowania obu wia. Z regu³y, maj¹c do czynienia ze œladami traseologicznymi na skórze, mo - liwa jest jedynie identyfikacja grupowa, tzn. ustalenie zgodn oœci tego œladu z po des zw¹ w za kres ie roz miaru oraz kszta³tu i wy miaru po szcz ególnych fi gur geo met - rycznych stanowi¹cych wzór badanej podeszwy. W przy - padku, gdy w ma ter iale do wod owym ujawn iono od wzorowania fragmentu podeszwy i nie jest mo liwe ustalenie jego zgodn oœci z obu wiem por ównawczym na ca³ej po - wierzchni po des zwy, wó wcz as mówi siê o ograniczonej zgodnoœci grupowej. W pracy przedstawiono przyk³ady takiej identyfikacji. 2. Analiza przypadków 2.1. Przy pad ek I W jed nym z mie szkañ zo sta³y zna lez ione zw³oki 50-let niej ko biety. Na cie le de natki wi doczne by³y licz ne obra enia, szcz ególnie wyra Ÿne w okol ica ch g³owy, po - wsta³e jako na stêpstwo u ycia na rzêdzia tê pego lub tê - pokrawêdzistego. Pod czas sek cji zw³ok ujawn iono na skórze g³owy od wzor owa nia re gul arny ch fi gur geo met - ryczny ch u³o o nych obok sie bie. Ist nia³o po dejr zenie, e œlad ten móg³ st anow iæ od bic ie spodu buta. Prze kaz ano za tem do ba dañ tra seo logi cznych obu wie po dejr zane go wraz ze zd jêci ami z sek cji zw³ok za mord owa nej ko biety w celu udzielenia odpowiedzi na nastêpuj¹ce pytanie: czy œlady traseologiczne ujawnione podczas sekcji zw³ok na ciele denatki, które zabezpieczone zosta³y dla po trzeb pro wad zone go pos têp owan ia na kli szach foto - gra ficznych, mog¹ byæ wy kor zyst ane do dal szych bad añ por ównawczych, w szc zególnoœci, czy œlady te pochodz¹ od spodów obuwia podejrzanego, jakie zabezpieczone zosta³y w toku œledztwa. W pracowni traseologii poddano szczegó³owym oglêdzi nom ne gat ywy zd jêæ po ich ob rób ce w pro gram ie Pho - tosh op 6.0, na pod staw ie któ rych ustal ono, e na g³owie, oprócz licz nych zran ieñ, wi doczne by³y nad le wym

8 246 A. Chochó³, M. Œwiêtek uchem (ry cina 1) œl ady w po staci od ciœn iêtych na sk órze (podbiegniêtych krwawo) figur geometrycznych w kszta³cie kwadratów o boku d³ugoœci ok. 0,4 cm u³o onych obok sie bie i przyj muj¹cych formê kra ty. Fi gury geo met - ryczne po dobn ego kszta³tu i wielkoœci two rzy³y rów nie wzór pro tekt ora po des zew na des³anych butów. Spor to - wo-tu rys tyczne obu wie, bar wy czar no-po piel atej fir my Lan drover, zu yte w stop niu œred nim, mia³o pode szwê o d³ugoœ ci ok. 32 cm (ry cina 2) ze wzo rem z³o o nym z fi - gur geo met ryczny ch o ró nych kszta³tach, np. wi elo - boków, owali itp. W przed niej i tyl nej czê œci po des zwy wy stê powa³a kom poz ycja kwa drat owy ch fi gur o boku o d³ugo œci ok. 0,4 cm u³o onych w rz êdach. Sz erokoœæ ze lówki mie rzona w jej naj szers zym miej scu wy nosi³a ok. 12,2 cm, glan ka ok. 7,3 cm, a szer okoœæ ob casa ok. 9,3 cm. Przeprowadzono zatem badania porównawcze. Zmierzono elem enty wzo ru i kom put ero wo ze staw iono ob razy przed staw iaj¹ce frag ment œladu prób nego odci œniêty bu - tem po dejr zane go (ry cina 3) i od wzor owa nia wi doczn ego na cie le de natki. Ustal ono, e porów nyw ane œlady po - krywa³y siê ze sob¹, a wiêc mia³y zgod ny ze sob¹ kszta³t i wy miary. Na tom iast nie od wzor owa³y siê na nich ce chy indywidualnie charakterystyczne. Zestawienie przedstaw iono na rycinie 4. W wy niku prze prow adz onych badañ ustal ono, e frag - men ty œla du spo dów obu wia od wzor owa ne na sk órze g³owy de natki sta nowi¹ tzw. œlad ne gat ywo wy, kt óry wy - kaz uje ogran icz on¹ zgodn oœæ gru pow¹ ze œla dem wy ko - n anym po des zw¹ obu wia fir my Lan drover. Na tej pod - sta wie ustal ono, e œlad do wod owy mo e po cho dziæ od butów zabezpieczonych w toku œledztwa od podejrzanego Przy pad ek II W jed nym z miast do kon ano w³aman ia do miesz kan ia starszej kobiety. Sprawca zada³ kobiecie kilka ciosów têp ym nar zêdziem i zbieg³. W wy niku za dan ych ci osów kobieta zmar³a. Na miejscu zdarzenia przestêpca pozos - tawi³ wie le œla dów, m.in. krwa we œlady tra seo logi czne na wyk³adzi nie. Pod czas ogl êdzin zw³ok na le wym po liczku ofiary stwier dzono podbie gniê cia krwa we, które sta no - wi³y regularne linie wyznaczaj¹ce figury geometryczne w kszta³cie czworoboków. Œlad ten móg³ stanowiæ od - wzorowanie podeszwy obuwia. W wyniku dalszych czynnoœci do chod zeni owo-œl edcz ych wy typ owa no po dejr zanego, od kt órego za bezp iecz ono obu wie do bad añ po - rów nawczych. Zdj êcia œla du tra seo logi cznego oraz obu - wie po dejr zane go przes³ano do badañ z py tan iem: czy ujawn iony i za bezp iecz ony w toku ze wnêt rzny ch oglê - dzin zw³ok na miej scu ich od nal ezi enia œlad na sk ó rze de - natki na daje siê do ident yfi kac ji, a jeœli tak, czy œlad ten po chod zi od bu tów za bezp iecz onych od po dej r zane go? Buty typu mo kas yny, bar wy czar nej, o d³ugoœ ci po - des zwy ok. 28,5 cm (ry cina 5) mia³y wzór sp odów w po - staci ró wnol egle wz glêd em sie bie u³o o nych fi gur geo - met ryczny ch w kszta³cie czworoboków o wy miar ach ok. 1,3 1,3 cm. Po nadto na ze lówce znaj dowa³ siê po - jed ynczy kwa drat o wy miar ach ok. 2,5 2,5 cm, na glan - ku elipsa o œredn icach ok. 3,5 cm i ok. 1,8 cm, a wewn¹trz niej ry sun ek sto py. W s¹siedz twie elipsy wi doczna by³a licz ba 41 (roz miar obu wia). Ma ter ia³ do wod owy sta nowi³y fo tog rafie (29 sztuk) wy kon ane pod czas ogl êdzin miej sca ujawn ienia zw³ok de natki i za rej est rowane na p³ycie CD. Na zd jêc iach wi - doczny by³ œlad po dbieg niêcia krwa wego na le wym po - liczku de natki. Po dbie gniêcie to two rzy³o re gul arne li nie wyznaczaj¹ce figury geometryczne w kszta³cie u³o onych obok sie bie czw oroboków o wie lkoœci od ok. 1 1 cm do ok. 1,3 1,3 cm (ry cina 6). Spo œród 29 zdj êæ przed staw iaj¹cych œlad traseolo - giczny od wzor owa ny na le wym po liczku de natki wy - brano jed no, naj wyraÿniejsze. Zmie rzono i poró wnano wy miary fi gur na œl adzie do wod owym i na œl adz ie po - rów naw czym wy kon anym obu wiem po dejr zane go (ry - cina 7). Od leg³oœæ po miêdzy naj bard ziej od dal ony mi od sie bie fi gur ami, oznac zona jako A na œladz ie do wod o - wym, wy nosi³a ok. 2,5 cm, a od pow iadaj¹ca jej od leg³oœæ na œl adzie po równawczym oznac zona jako A wy nosi³a ró wni e ok. 2,5 cm. Od leg³oœæ oznac zona na œladz ie do - wod owym jako B i na œl adz ie po rów naw czym jako B te by³a taka sama i wy nosi³a ok. 4 cm. Po nadto me tod¹ su - perp roje kcji, u ywaj¹c pro gramu kom put ero wego Pho - tosh op 6.0, na³o o no oby dwa œla dy na sie bie (ry cina 8) i stwier dzono, e œlady te wza jemn ie siê po kryw aj¹. Po - zwoli³o to na ustal enie, e œlad do wod owy to tzw. œlad ne - gat ywo wy, kt óry wy kaz uje ogran icz on¹ zgodn oœæ gru - pow¹ ze œla dem wy kon anym obu wiem po dejr zane go. Mo na zatem stwierdziæ, e œlad ujawniony na policzku ofiary mo e pochodziæ od butów zabezpieczonych od podejrzanego Przypadek III Pracownicy In styt utu Eks pert yz S¹do wych otrzymali do badañ fo tog rafie œl adu obu wia ujawn ione go na cie le de nata z py tan iem: ja kim ty pem obu wia i o ja kim wzo - rze po des zwy zo sta³ wy kon any œlad na cie le cz³owieka. By³o to zatem zlecenie badañ identyfikuj¹cych obuwie, a nie jak w po przedn ich przy padk ach, badañ poró wnaw - czych. Œlad by³ bar dzo do brze od wzor owa ny w okol icy czo³owej g³owy de nata i sk³ada³ siê z li nii pro stych o sze - rokoœci ok. 0,5 cm oraz pó³okr êgu rów nie o tej sa mej szerokoœci. Linie u³o one by³y na tle o fak tur ze z³o o nej z li nii ³aman ych (ry cina 9). Wzór ten mo na by³o za tem wi¹zaæ z faktur¹ podeszwy obuwia. Przeszukano bazê da nych znaj duj¹c¹ siê w In styt ucie, lecz nie zna lez iono wzo ru po dobn ego do przes³anego œladu. Za zgod¹ or ganu zlecaj¹cego rozes³ano œlad do laboratoriów traseologicznych zrze szon ych w Eu rop ejsk iej Sie ci Ins tytutów Nauk

9 Œlady traseologiczne na ciele cz³owieka analiza trzech przypadków 247 S¹do wych (ENFSI). W wi êkszoœci z nich ró wnie nie zna lez iono spodu obu wia pa suj¹cego do œl adu do wod o - we go. Tyl ko bie gli jed nego z lab ora toriów spo tkali siê w swej prak tyce z po dobn ym œl adem i za sug ero wali, e œlad mo e st ano wiæ od wzor owa nie wierz chu buta, a nie po des zwy. Prze anal izo wano wiêc od wzor owa nie do wo - d owe pod tym k¹tem, po rów nuj¹c je z ró ny mi ro dzaj ami wierzchów obuwia oraz mo liwoœci¹ pozostawienia takiego œl adu w okol icy czo³owej twa rzy i na tej podstawie stwierdzono, e linie o gruboœci ok. 0,5 cm mog¹ st a no - wiæ odwzorowanie sznurówek, a ich t³o odbicie materia³u tekstylnego jêzyka buta. Ma ter ia³y ta kie sto suje siê czê sto w pro dukc ji obu wia spor towo-tu rys tyczne go. Lo kal iza cja œl adu w okol icy czo ³owej równ ie nie k³óci³a siê z fak tyczn ymi okolicz - noœciami, gdy spraw ca móg³ posta wiæ od cisk wierz chu swo jego buta pod czas moc nego kop niê cia ofiary, gdy ten np. schy la³ siê po otrzym aniu wczeœn iej szego cio su w brzuch. Po staw iono hi pote zê, i œlad mo e po chod ziæ od obu wia spor towo-tu rys tyczne go, w kt órym sto suje siê ma ter ia³y o po dobn ej fak tur ze. Nie ustal ono na tom iast bardziej szczegó³owych danych dotycz¹cych modelu obu wia czy te jego pro duc enta, gdy wierz chy butów spor towo-tu rys tyczny ch s¹ do sie bie po dobne i adne laboratorium na œwiecie nie dysponuje baz¹ danych ta - kich œladów. Na le y do daæ, e w ni ektórych przy padk ach ujaw - nienie i anal iza œlad ów na cie le cz³owieka umo l iwia równi e od twor zenie po zyc ji spraw cy w sto sunku do ofiary i tym sa mym prze prow adz enie re kons trukcji przy - najmn iej jed nego z eta pów przebiegu zda rzen ia. 3. Podsumowanie Przed staw ione wy niki ba dañ tra seo logi cznych po - twierdzaj¹ s³usznoœæ opisanych w literaturze przedmiotu nie liczn ych prz ypadk ów do tycz¹cych mo liwoœci wy - kon ania ba dañ po rów naw czych na wet na tak trud nym materiale, jakim jest skóra ludzka. Nale y jednak podkreœliæ, e mo liwe jest naj czêœciej ustal enie zgodn oœci œladu z po des zw¹ w za kres ie kszta³tu i wy miaru po szcze - gólnych fi gur geo met ryczny ch tworz¹cych wzór ba dan ej podeszwy, a wiêc tzw. ograniczona identyfikacja grupowa. Ze wzg lêdu na me chan izm po wstaw ania tego typu œl adów jest bar dzo ma³o praw dop odo bne, aby na œlad ach tych, sta nowi¹cych g³ówn ie pod bie gniêcia krwa we, wi - doczne by³y cechy indywidualnie charakterystyczne, któ - re s¹ z regu³y ma³ych roz miar ów. Au tor om oprac owa nia nie jest zna ny przy pad ek, aby œlad obu wia od wzor owy - wa³ siê na cie le ofiary na ca³ej d³ugoœci. Przy czyn¹ tego mo e byæ fakt, e œlady tra seo logi czne na cie le po wstaj¹ na jczêœciej pod czas ko pan ia ofiary, w cza sie któ rego do - chod zi do kon taktu je dyn ie cz êœci po des zwy z cia³em ludz kim. Po nadto opis ane œlady wyst êpuj¹ w okol icy g³owy, któr ej kszta³t nie po zwala ró wnie na pe³ny kon - takt po des zwy z jej po wierzchni¹. Nie mo na jednak takiej mo liwoœci wykluczyæ, zw³aszcza gdy œlad ude - rzenia butem zlo kal izo wany by³by np. na plecach cz³o - wieka.

Fotografia kliniczna w kosmetologii i medycynie estetycznej

Fotografia kliniczna w kosmetologii i medycynie estetycznej aparatura i technika Dr n. farm. Sławomir Wilczyński Katedra i Zakład Biofizyki Wydziału Farmaceutycznego z OML w Sosnowcu, SUM w Katowicach Kierownik Katedry: prof. zw. dr hab. n. fiz. Barbara Pilawa

Bardziej szczegółowo

Opakowania na materiały niebezpieczne

Opakowania na materiały niebezpieczne Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Opakowania na materiały 208 GGVS Opakowania na materiały 209 Opakowania na materiały Cer ty fi ko wa ne po jem ni ki Utz jest pro du cen tem sze ro kiej ga my opa ko

Bardziej szczegółowo

1 0 2 / m S t a n d a r d w y m a g a ñ - e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu R A D I E S T E T A Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln o ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji

Bardziej szczegółowo

Technologia i Zastosowania Satelitarnych Systemów Lokalizacyjnych GPS, GLONASS, GALILEO Szkolenie połączone z praktycznymi demonstracjami i zajęciami na terenie polig onu g eodezyjneg o przeznaczone dla

Bardziej szczegółowo

1 8 / m S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu M E C H A N I K - O P E R A T O R P O J A Z D Ó W I M A S Z Y N R O L N I C Z Y C H K o d z k l a s y f i k a c j i

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI Miejsce na nakl ejkê z ko dem szko³y dys leks ja PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI POZIOM ROZSZERZONY Przed matur¹ MAJ 2009 r. Czas pra cy 180 mi nut In strukc ja dla zdaj¹cego 1. Sp raw dÿ, czy ar

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Miejsce na naklejk z kodem ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM CHEMIA Instrukcja dla zdajàcego POZIOM PODSTAWOWY Czas pracy 120 minut 1. Spraw dê, czy ar kusz eg za mi na cyj ny za wie ra 11 stron (zadania

Bardziej szczegółowo

1 0 2 / c S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n c z e l a d n i c z y dla zawodu R A D I E S T E T A Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji

Bardziej szczegółowo

Zmiany pozycji techniki

Zmiany pozycji techniki ROZDZIAŁ 3 Zmiany pozycji techniki Jak zmieniać pozycje chorego w łóżku W celu zapewnienia choremu komfortu oraz w celu zapobieżenia odleżynom konieczne jest m.in. stosowanie zmian pozycji ciała chorego

Bardziej szczegółowo

6 0 / m S t a n d a r d w y m a g a ń - e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu K R A W I E C Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji zawodów

Bardziej szczegółowo

1. PRZEWODNIK. 1.1. Spis treœci 1.2. Zespó³ autorski 1.3. Skorowidz rzeczowy 1.4. Wykaz skrótów 1.5. Objaœnienia piktogramów PRZEWODNIK.

1. PRZEWODNIK. 1.1. Spis treœci 1.2. Zespó³ autorski 1.3. Skorowidz rzeczowy 1.4. Wykaz skrótów 1.5. Objaœnienia piktogramów PRZEWODNIK. PRZEWODNIK Rozdzia³ 1, str. 1 SKUTECZNE ZARZ DZANIE SPÓ DZIELNI MIESZKANIOW Spis treœci 1. PRZEWODNIK 1.1. Spis treœci 1.2. Zespó³ autorski 1.3. Skorowidz rzeczowy 1.4. Wykaz skrótów 1.5. Objaœnienia piktogramów

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

2.1. Identyfikacja Interesariuszy. G4 25a

2.1. Identyfikacja Interesariuszy. G4 25a 16 17 2.1. Identyfikacja Interesariuszy Gru py In te re sa riu szy zo sta y wy bra ne w opar ciu o ana li z dzia al - no Êci ope ra cyj nej Gru py Ban ku Mil len nium. W wy ni ku pro ce su ma - po wa nia

Bardziej szczegółowo

8 6 / m S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu E L E K T R Y K K o d z k l a s y f i k a c j i z a w o d ó w i s p e c j a l n o ś c i d l a p o t r z e b r y n k

Bardziej szczegółowo

1 0 0 / m S t a n d a r d w y m a g a ń - e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu K O S M E T Y C Z K A * * (dla absolwentów szkół ponadzasadniczych) Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI

ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI Miejsce na identyfikację szkoły ARKUSZ PRÓBNEJ MATURY Z OPERONEM JĘZYK NIEMIECKI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I LISTOPAD 2010 Instrukcja dla zdającego Czas pracy 120 minut 1. Sprawdź, czy ar kusz eg za mi

Bardziej szczegółowo

str. 28 DZIENNIK URZÊDOWY KG PSP 1 2 Zarz¹dzenie nr 3

str. 28 DZIENNIK URZÊDOWY KG PSP 1 2 Zarz¹dzenie nr 3 str. 28 DZIENNIK URZÊDOWY KG PSP 1 2 Zarz¹dzenie nr 3 Ko men dan ta G³ówne go Pa ñ stwo wej Stra y Po a r nej z dnia 24 lu te go 2006 r. w spra wie spo so bu pro wa dze nia przez prze³o o nych do ku men

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów... 11. Wstęp (Andrzej Patulski)... 13

Wykaz skrótów... 11. Wstęp (Andrzej Patulski)... 13 Wstęp Spis treści Wykaz skrótów... 11 Wstęp (Andrzej Patulski)... 13 1. Źródła i zasady prawa pracy (Krzysztof Walczak)... 19 1.1. Wprowadzenie... 19 1.2. Fi lo zo fia pra wa pra cy... 20 1.3. Pod sta

Bardziej szczegółowo

Gramatyka i słownictwo

Gramatyka i słownictwo WYMAGANIA PROGRAMOWE Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KL. 4 a/b SP4 Gramatyka i słownictwo uczeń potrafi poprawnie operować niedużą ilością struktur prostych (czasownik to be - w formie pełnej i skróconej, zaimki

Bardziej szczegółowo

P o l s k a j a k o k r a j a t a k ż e m y P o l a c y s t o i m y p r d s n s ą j a k i e j n i g d y n i e m i e l i ś m y i p e w n i e n i g d y m i e ć n i e b ę d e m y J a k o n o w i c o n k o

Bardziej szczegółowo

1 3Przyj 0 1cie FOT. MAT. PRASOWE CUKIERNIA KACZMARCZYK. 58 magazyn wesele

1 3Przyj 0 1cie FOT. MAT. PRASOWE CUKIERNIA KACZMARCZYK. 58 magazyn wesele 1 3Przyj 0 1cie W E S E L N E 58 magazyn wesele 1 3 Tortowy zawr t g 0 0owy C o fantazjach w 0 2wiecie s 0 0odko 0 2ci C u kier ni czy 0 2wiat roz wi ja si 0 1 w b 0 0y ska wicz - nym tem pie, ofe ru j

Bardziej szczegółowo

2.Prawo zachowania masy

2.Prawo zachowania masy 2.Prawo zachowania masy Zdefiniujmy najpierw pewne podstawowe pojęcia: Układ - obszar przestrzeni o określonych granicach Ośrodek ciągły - obszar przestrzeni którego rozmiary charakterystyczne są wystarczająco

Bardziej szczegółowo

Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM. G d y n i a 2 0 0 9

Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM. G d y n i a 2 0 0 9 Marek Ko odziej INFORMATYKA PROGRAM NAUCZANIA DLA GIMNAZJUM G d y n i a 2 0 0 9 Program nauczania do nowej podstawy programowej (Rozporzàdzenie Ministra Edukacji Narodowej z dn. 23.2.2008 r.) skonsultowany

Bardziej szczegółowo

www.nie bo na zie mi.pl

www.nie bo na zie mi.pl Nie bo Na Zie mi www.nie bo na zie mi.pl Kon rad Mi lew ski Wszel kie pra wa za strze żo ne. Nie au to ry zo wa ne roz po wszech nia nie ca ło ści lub frag men tu ni niej szej pu bli ka cji w ja kiej kol

Bardziej szczegółowo

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu

Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Techniki korekcyjne wykorzystywane w metodzie kinesiotapingu Jak ju wspomniano, kinesiotaping mo e byç stosowany jako osobna metoda terapeutyczna, jak równie mo e stanowiç uzupe nienie innych metod fizjoterapeutycznych.

Bardziej szczegółowo

7 4 / m S t a n d a r d w y m a g a ± û e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu K U C H A R Z * * (dla absolwent¾w szk¾ ponadzasadniczych) K o d z k l a s y f i k a c j i z a w o d ¾ w i s p e c

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyńskie Centrum Sportu jednostka budżetowa Rozdział 2. Informacja o trybie i stosowaniu przepisów Z n a k s p r a w y G C S D Z P I 2 7 1 07 2 0 1 5 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f U s ł u g i s p r z» t a n i a o b i e k t Gó w d y s k i e g o C e n

Bardziej szczegółowo

2 3 / m S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu L A K I E R N I K S A M O C H O D O W Y Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy

Bardziej szczegółowo

EVALUATION OF EVIDENCE VALUE OF REFRACTIVE INDEX MEASURED BEFORE AND AFTER ANNEALING OF CONTAINER AND FLOAT GLASS FRAGMENTS

EVALUATION OF EVIDENCE VALUE OF REFRACTIVE INDEX MEASURED BEFORE AND AFTER ANNEALING OF CONTAINER AND FLOAT GLASS FRAGMENTS by the Institute of Forensic Research ISSN 1230-7483 EVALUATION OF EVIDENCE VALUE OF REFRACTIVE INDEX MEASURED BEFORE AND AFTER ANNEALING OF CONTAINER AND FLOAT GLASS FRAGMENTS Grzegorz ZADORA 1, Dariusz

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1

USTAWA. z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1 USTAWA z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1 (wybrane artykuły regulujące przepisy o cenach transferowych) Dział IIa Porozumienia w sprawach ustalenia cen transakcyjnych

Bardziej szczegółowo

1 9 / c S t a n d a r d w y m a g a ń - e g z a m i n c z e l a d n i c z y dla zawodu M E C H A N I K P O J A Z D Ó W S A M O C H O D O W Y C H Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r

Bardziej szczegółowo

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym

oraz nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego ze sprzętem ratowniczogaśniczym Samorządowy Program dotyczący pomocy finansowej dla gmin/miast na zakup nowych samochodów ratowniczo - gaśniczych ze sprzętem ratowniczogaśniczym zamontowanym na stałe oraz zakup sprzętu ratowniczo-gaśniczego

Bardziej szczegółowo

Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach

Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach BAR BA RA WOY NA ROW SKA, MA RIA SO KO OW SKA, MAG DA LE NA WOY NA ROW SKA -SO DAN Doskonalenie w zakresie edukacji zdrowotnej kurs dla nauczycieli wf w gimnazjach W nowej podstawie programowej kszta³cenia

Bardziej szczegółowo

Zawód: złotnik-j u b il e r I Etap teoretyczny (część pisemna i ustna) egzaminu obejmuje: Z a kr e s w ia d om oś c i i u m ie j ę tnoś c i w ła ś c i

Zawód: złotnik-j u b il e r I Etap teoretyczny (część pisemna i ustna) egzaminu obejmuje: Z a kr e s w ia d om oś c i i u m ie j ę tnoś c i w ła ś c i 1 5 / m S t a n d a r d w y m a g a ń e g z a m i n m i s t r z o w s k i Z Ł O dla zawodu T N I K -J U B I L E R K o d z k l a s y f i k a c j i z a w o d ó w i s p e c j a l n o ś c i d l a p o t r z

Bardziej szczegółowo

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe Projekt MES Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe 1. Ugięcie wieszaka pod wpływem przyłożonego obciążenia 1.1. Wstęp Analizie poddane zostało ugięcie wieszaka na ubrania

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2.

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2. Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I 2 7 1 03 3 2 0 1 4 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f U d o s t p n i e n i e t e l e b i m ó w i n a g ł o n i e n i

Bardziej szczegółowo

u Spis treści: Nr 80 6 p a ź d z i e rn i k 2 0 0 6 I n f o r m a c j e p o d a t k o w e 2 P o s e l s k i p r o j e k t n o w e l i z a c j i 3 k o d e k s u p r a c y K o n s u l t a c j e s p o ł e

Bardziej szczegółowo

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Białystok, 19 grudzień 2012 r. Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

Umowa nr.. /. Klient. *Niepotrzebne skreślić

Umowa nr.. /. Klient. *Niepotrzebne skreślić Umowa nr.. /. zawarta dnia w, pomiędzy: Piotr Kubala prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą Piotr Kubala JSK Edukacja, 41-219 Sosnowiec, ul. Kielecka 31/6, wpisanym do CEIDG, NIP: 644 273 13 18,

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne Załącznik do uchwały Walnego Zebrania Członków z dnia 28 grudnia 2015 roku STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania Przodem do kierunku jazdy? Bokiem? Tyłem? Jak ustawić wózek, aby w razie awaryjnego hamowania dziecko było jak najbardziej bezpieczne? Na te

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia osobowe Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treœci.........................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu

Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu Regulamin studenckich praktyk zawodowych w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Nowym Sączu 1 1. Uczelnia organizuje studenckie praktyki zawodowe, zwane dalej "praktykami", przewidziane w planach studiów

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

Evolution plus 1 KRYTERIA OCENIANIA

Evolution plus 1 KRYTERIA OCENIANIA 1 Evolution plus 1 KRYTERIA OCENIANIA Kryteria oceniania proponowane przez wydawnictwo Macmillan zostały sformułowane według założeń Nowej Podstawy Programowej i uwzględniają środki językowe, czytanie,

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI IN S P EKT OR A T OC H R ON Y ŚR ODOWIS KA W KR A KOWIE M 2 0 0 2 U RAPORT O STANIE ŚRODOWISK A W WOJ EWÓ DZ TWIE AŁ OPOL SK IM W ROK BIBLIOTEKA MON ITOR IN G U ŚR OD OW IS KA K r a k ó w 2003

Bardziej szczegółowo

włącznik otwór, w który wkręca się ramię cyrkla ceramika, glazura płyty styropianowe korek, karton, skóra KIERUNEK CIĘCIA

włącznik otwór, w który wkręca się ramię cyrkla ceramika, glazura płyty styropianowe korek, karton, skóra KIERUNEK CIĘCIA Obsługa wyrzynarki Budowa wyrzynarki regulator prędkości skokowej brzeszczotu blokada włącznika, umożliwiająca pracę ciągłą bez konieczności trzymania palca na włączniku kabel zasilania regulator wychylenia

Bardziej szczegółowo

Leczenie odtw rcze z zastosowaniem implant w zêbowych

Leczenie odtw rcze z zastosowaniem implant w zêbowych Leczenie odtw rcze z zastosowaniem implant w zêbowych Rozdzia³ 5 5.1 Podstawowa terminologia implantologiczna 163 5.2 Planowanie leczenia implantologicznego 164 5.3 Fa za chi rur gicz na 167 5.4 Uzupe³nienia

Bardziej szczegółowo

Pojemniki niestandardowe

Pojemniki niestandardowe Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Pojemniki niestandardowe 236 Pojemniki specjalnego przeznaczenia Pojemniki specjalnego przeznaczenia 237 Rozwiązania dopasowane do potrzeb klienta Po jem ni ki spe

Bardziej szczegółowo

Docieplanie domu we³n¹ mineraln¹ i uk³adanie sidingu winylowego

Docieplanie domu we³n¹ mineraln¹ i uk³adanie sidingu winylowego Docieplanie domu we³n¹ mineraln¹ i uk³adanie sidingu winylowego We³ na mi ne ral na jest to ma te ria³ ter mo izo la cyj ny w for mie p³yt, mat lub gra nu la tu. Zna ko mi cie na da je siê do do cie pla

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z.

Ubezpieczenia osobowe. Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY. Allianz ubezpieczenia od A do Z. Ubezpieczenia osobowe Og lne Warunki Ubezpieczenia Sp³aty Kredytu dla Kredytobiorc w Banku PAKIET MULTIBEZPIECZNY Allianz ubezpieczenia od A do Z. Spis treœci.........................................................................................................

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE

STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE Statut Zwi zku Kynologicznego w Polsce 2/ 1 STA TUT ZWI Z KU KY NO LO GICZ NE GOWPOL SCE Roz dzia³ I Po sta no wie nia og l ne 1 Sto wa rzy sze nie no si na zw Zwi zek Ky no lo gicz ny w Pol sceµ zwa ny

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 1 października 2013 r. Poz. 783 UCHWAŁA ZARZĄDU NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO. z dnia 24 września 2013 r.

Warszawa, dnia 1 października 2013 r. Poz. 783 UCHWAŁA ZARZĄDU NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO. z dnia 24 września 2013 r. MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 1 października 2013 r. Poz. 783 UCHWAŁA ZARZĄDU NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO z dnia 24 września 2013 r. w sprawie regulaminu Zarządu

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Metoda projekt w. badawczych. Po szu ku j¹c no wych spo so b w za in te re so -

Metoda projekt w. badawczych. Po szu ku j¹c no wych spo so b w za in te re so - Metoda projekt w badawczych Me to da pro jek t w jest spo so bem wspie ra nia ak tyw ne go za an ga o wa nia i ce lo we go ucze nia siê oraz roz wo ju in te lek tu al ne go, a dla nie kt rych na uczy cie

Bardziej szczegółowo

1) Dziekan lub wyznaczony przez niego prodziekan - jako Przewodniczący;

1) Dziekan lub wyznaczony przez niego prodziekan - jako Przewodniczący; Wydział Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji KUL Wydziałowa Komisja ds. Jakości Kształcenia Al. Racławickie 14, 20-950 Lublin, tel. +48 81 445 37 31; fax. +48 81 445 37 26, e-mail: wydzial.prawa@kul.pl

Bardziej szczegółowo

Medyczny laser CO2. C jaki aparat jest optymalny dla lekarza medycyny estetycznej/dermatologa?

Medyczny laser CO2. C jaki aparat jest optymalny dla lekarza medycyny estetycznej/dermatologa? 1 3aparatura i technika Dr n. farm. S 0 0awomir Wilczy Ґski Katedra i Zak 0 0ad Podstawowych Nauk Biomedycznych, Wydzia 0 0 Farmaceutyczny z OML w Sosnowcu 0 1l 0 2skiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

Bardziej szczegółowo

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia

II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia II edycja akcji Przedszkolak pełen zdrowia Odporność wzmacniamy, bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy I tydzień: Uświadomienie dzieciom, co oznaczają pojęcia : zdrowie i choroba. Jakie są objawy choroby

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W LUBLINIE. Postanowienia ogólne

REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W LUBLINIE. Postanowienia ogólne REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W LUBLINIE Postanowienia ogólne 1 Niniejszy Regulamin określa cele, zadania i organizację Rady Rodziców działającej w Szkole Podstawowej

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYMAGAŃ NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE DLA KLASY 3 NEW HAPPY HOUSE III

KRYTERIA WYMAGAŃ NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE DLA KLASY 3 NEW HAPPY HOUSE III KRYTERIA WYMAGAŃ NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE SZKOLNE DLA KLASY 3 NEW HAPPY HOUSE III Ocena celująca Ocena bardzo dobra KRYTERIA OCENIANIA 1 Welcome! Uczeń wykazuje znajomość materiału większą od wymagań na

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki. Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie

OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki. Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie Zarząd Wawel Spółki Akcyjnej z siedzibą w Krakowie, przy ul. Władysława Warneńczyka 14, wpisanej do Rejestru

Bardziej szczegółowo

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla uŝytkowników modułu wyszukiwania danych Warszawa 2007

GEO-SYSTEM Sp. z o.o. GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości Podręcznik dla uŝytkowników modułu wyszukiwania danych Warszawa 2007 GEO-SYSTEM Sp. z o.o. 02-732 Warszawa, ul. Podbipięty 34 m. 7, tel./fax 847-35-80, 853-31-15 http:\\www.geo-system.com.pl e-mail:geo-system@geo-system.com.pl GEO-RCiWN Rejestr Cen i Wartości Nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych Podstawowe pojęcia: Badanie statystyczne - zespół czynności zmierzających do uzyskania za pomocą metod statystycznych informacji charakteryzujących interesującą nas zbiorowość (populację generalną) Populacja

Bardziej szczegółowo

1 / m S t a n d a r d w y m a g a ń - e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu B L A C H A R Z Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji zawodów

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

Regulamin Projektów Ogólnopolskich i Komitetów Stowarzyszenia ESN Polska

Regulamin Projektów Ogólnopolskich i Komitetów Stowarzyszenia ESN Polska Regulamin Projektów Ogólnopolskich i Komitetów Stowarzyszenia ESN Polska 1 Projekt Ogólnopolski: 1.1. Projekt Ogólnopolski (dalej Projekt ) to przedsięwzięcie Stowarzyszenia podjęte w celu realizacji celów

Bardziej szczegółowo

7. REZONANS W OBWODACH ELEKTRYCZNYCH

7. REZONANS W OBWODACH ELEKTRYCZNYCH OBWODY SYGNAŁY 7. EZONANS W OBWODAH EEKTYZNYH 7.. ZJAWSKO EZONANS Obwody elektryczne, w których występuje zjawisko rezonansu nazywane są obwodami rezonansowymi lub drgającymi. ozpatrując bezźródłowy obwód

Bardziej szczegółowo

JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe

JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe JUŻ PRA CU JĄ! materiały prasowe Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach działania

Bardziej szczegółowo

9 7 / m S t a n d a r d w y m a g a ń - e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu F O T O G R A F Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji zawodów

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów

Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów Ćwiczenie 63 Wyznaczanie współczynnika sprężystości sprężyn i ich układów 63.1. Zasada ćwiczenia W ćwiczeniu określa się współczynnik sprężystości pojedynczych sprężyn i ich układów, mierząc wydłużenie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 listopada 2015 r. Poz. 1821 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 października 2015 r.

Warszawa, dnia 6 listopada 2015 r. Poz. 1821 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 października 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 listopada 2015 r. Poz. 1821 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM W ZABOROWIE UL. STOŁECZNA 182

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM W ZABOROWIE UL. STOŁECZNA 182 Załącznik nr 6 REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM W ZABOROWIE UL. STOŁECZNA 182 Na podstawie atr.55 Ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 roku (Dz.U. z 1991 roku nr 59 poz.425) ze zmianami

Bardziej szczegółowo

Co zrobić, jeśli uważasz, że decyzja w sprawie zasiłku mieszkaniowego lub zasiłku na podatek lokalny jest niewłaściwa

Co zrobić, jeśli uważasz, że decyzja w sprawie zasiłku mieszkaniowego lub zasiłku na podatek lokalny jest niewłaściwa Polish Co zrobić, jeśli uważasz, że decyzja w sprawie zasiłku mieszkaniowego lub zasiłku na podatek lokalny jest niewłaściwa (What to do if you think the decision about your Housing Benefit or Council

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w

OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w OGسLNE ZASADY zamieszczania nekrolog w I. DEKLARACJA WYDAWCY II. OKREعLENIA Ago ra SA, wy daw ca Ga ze ty Wy bor czej wiad czy kom plek so wà usùu gو Ne kro lo gi, po le ga jà cà na za miesz cza niu ne

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRACY ZARZĄDU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ (GOT)

REGULAMIN PRACY ZARZĄDU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ (GOT) REGULAMIN PRACY ZARZĄDU GDAŃSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ (GOT) I. Postanowienia ogólne 1 1. Niniejszy Regulamin określa zasady oraz tryb działania Zarządu Gdańskiej Organizacji Turystycznej. 2. Podstawę

Bardziej szczegółowo

SPIS TREЊCI ZIELONE ЊWIATЈO DLA SZEЊCIOLATKA. 35 Urszula Nadolna Ile nуg ma stonoga? 38 Anna Pawіowska-Niedbaіa. 44 Beata Szurowska Ptaszki na topoli

SPIS TREЊCI ZIELONE ЊWIATЈO DLA SZEЊCIOLATKA. 35 Urszula Nadolna Ile nуg ma stonoga? 38 Anna Pawіowska-Niedbaіa. 44 Beata Szurowska Ptaszki na topoli 82010300905005 SPIS TREЊCI PEDAGOGIKA l PSYCHOLOGIA l ORGANIZACJA 5 Iwona Samborska Komercjalizacja dzieciсstwa ZIELONE ЊWIATЈO DLA SZEЊCIOLATKA 35 Urszula Nadolna Ile nуg ma stonoga? KSZTAЈCENIE I DOSKONALENIE

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY III GIMNAZJUM POZIOM ROZSZERZONY

WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY III GIMNAZJUM POZIOM ROZSZERZONY WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY III GIMNAZJUM POZIOM ROZSZERZONY 1 WYMOGI EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KRYTERIA OCENIANIA ACCESS 4 Starter zwrotów z Modułu 0. wyrazów i zwrotów

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO

LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO LABORATORIUM TECHNOLOGII NAPRAW WERYFIKACJA TULEJI CYLINDROWYCH SILNIKA SPALINOWEGO 2 1. Cel ćwiczenia : Dokonać pomiaru zuŝycia tulei cylindrowej (cylindra) W wyniku opanowania treści ćwiczenia student

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy

Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy REGULAMIN AKCJI PROMOCYJNEJ Skuteczność i regeneracja 48h albo zwrot pieniędzy 1. ORGANIZATOR, CZAS TRWANIA AKCJI PROMOCYJNEJ, PROGRAM AKCJI 1.1 Organizatorem akcji promocyjnej prowadzonej pod nazwą Skuteczność

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) Dz.U.05.73.645 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z dnia 28 kwietnia 2005 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2.

Rozdział 1. Nazwa i adres Zamawiającego Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji jednostka budżetowa Rozdział 2. Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I 2 7 1 0 3 12 0 1 4 S P E C Y F I K A C J A I S T O T N Y C H W A R U N K Ó W Z A M Ó W I E N I A f O b s ł u g a o p e r a t o r s k aw r a z z d o s t a w» s p r

Bardziej szczegółowo

Kategoria środka technicznego

Kategoria środka technicznego Nr zlecenia DEKRA: PKOL(W)/LODZ/08423/14/02/14 Nr zlecenia/szkody: Data zlecenia: 14-02-2014 DEKRA Polska - Centrala tel. (22) 577 36 12, faks (22) 577 36 36 Zleceniodawca: Marcin Migdalski PKO Leasing

Bardziej szczegółowo

250 pytań rekrutacyjnych

250 pytań rekrutacyjnych 250 pytań rekrutacyjnych które pomogą Ci zatrudnić właściwych ludzi 250 pytań rekrutacyjnych, które pomogą Ci zatrudnić właściwych ludzi Autorzy Katarzyna Chudzińska dyrektor zarządzający zasobami ludzkimi

Bardziej szczegółowo

Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl

Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl 1 [POSTANOWIENIA OGÓLNE] 1. Niniejszy regulamin (dalej: Regulamin ) określa zasady korzystania z serwisu internetowego http://www.monitorceidg.pl

Bardziej szczegółowo

C5 - D4EB0FP0 - Informacje ogólne : Poduszki powietrzne INFORMACJE OGÓLNE : PODUSZKI POWIETRZNE

C5 - D4EB0FP0 - Informacje ogólne : Poduszki powietrzne INFORMACJE OGÓLNE : PODUSZKI POWIETRZNE Strona 1 z 7 INFORMACJE OGÓLNE : PODUSZKI POWIETRZNE 1. Przedmowa Poduszka powietrzna niezależnie, czy czołowa, czy boczna, jest elementem wyposażenia, który uzupełnia ochronę jaką zapewnia pas bezpieczeństwa.

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI Miejsce na nakl ejkê z ko dem szko³y dys leks ja PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI POZIOM ROZSZERZONY Przed matur¹ MAJ 2010 r. Czas pra cy 180 mi nut In strukc ja dla zdaj¹cego 1. Sp raw dÿ, czy ar

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu

REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu Uchwała nr 4/10/2010 z dnia 06.10.2010 r. REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu Podstawa prawna: - art. 53.1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

THE IMPORTANCE OF THE ABUSED ABUSER HYPOTHESIS IN EXPLAINING THE AETIOLOGY OF PAEDOPHILIA

THE IMPORTANCE OF THE ABUSED ABUSER HYPOTHESIS IN EXPLAINING THE AETIOLOGY OF PAEDOPHILIA by the Institute of Forensic Research ISSN 1230-7483 THE IMPORTANCE OF THE ABUSED ABUSER HYPOTHESIS IN EXPLAINING THE AETIOLOGY OF PAEDOPHILIA Maria BEISERT In sti tute of Psy chol ogy, Adam Mickiewicz

Bardziej szczegółowo

Zawód: s t o l a r z I. Etap teoretyczny (część pisemna i ustna) egzaminu obejmuje: r e s m o ś c i i u m i e j ę t n o ś c i c i c h k i f i k j i m

Zawód: s t o l a r z I. Etap teoretyczny (część pisemna i ustna) egzaminu obejmuje: r e s m o ś c i i u m i e j ę t n o ś c i c i c h k i f i k j i m 4 3 / m S t a n d a r d w y m a g a ń - e g z a m i n m i s t r z o w s k i dla zawodu S T O L A R Z Kod z klasyfikacji zawodów i sp e cjaln oś ci dla p ot r ze b r yn ku p r acy Kod z klasyfikacji zawodów

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Z a m a w i a j» c y G D Y S K I O R O D E K S P O R T U I R E K R E A C J I J E D N O S T K A B U D E T O W A 8 1 5 3 8 G d y n i a, u l O l i m p i j s k a 5k 9 Z n a k s p r a w y G O S I R D Z P I

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI GRAMATYKA DLA POCZĄTKUJĄCYCH

JĘZYK ANGIELSKI GRAMATYKA DLA POCZĄTKUJĄCYCH MACIEJ MATASEK JĘZYK ANGIELSKI GRAMATYKA DLA POCZĄTKUJĄCYCH GIMNAZJUM / LICEUM HANDYBOOKS 1 Copyright by Wydawnictwo HANDYBOOKS Poznań 2014 Wszelkie prawa zastrzeżone. Każda reprodukcja lub adaptacja całości

Bardziej szczegółowo

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś

Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Przygotowały: Magdalena Golińska Ewa Karaś Druk: Drukarnia VIVA Copyright by Infornext.pl ISBN: 978-83-61722-03-8 Wydane przez Infornext Sp. z o.o. ul. Okopowa 58/72 01 042 Warszawa www.wieszjak.pl Od

Bardziej szczegółowo

Dorota Choroszewska. Wyprawa do Afryki. Wyprawa do Afryki. Prze bieg za jęć. Część głó wna MJ 0001

Dorota Choroszewska. Wyprawa do Afryki. Wyprawa do Afryki. Prze bieg za jęć. Część głó wna MJ 0001 Wyprawa do Afryki Dorota Choroszewska Przedstawiamy dzisiaj kolejny scenariusz, który może pomóc w zorganizowaniu interesującej, edukacyjnej zabawy dla małych dzieci. Zabawa ta optymalizowana jest dla

Bardziej szczegółowo