Koszty energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Koszty energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii"

Transkrypt

1 Janusz SOWIŃSKI Insyu Elekroenergeyki, Poliechnika Częsochoska Koszy energii elekrycznej z odnaialnych źródeł energii Sreszczenie. W arykule przedsaiono dosępne opracoania szacujące yarzania energii elekrycznej z odnaialnych źródeł energii (OZE). Przedyskuoano sysemy spomagające rozój OZE. Przedsaiono łasne obliczenia efekyności ekonomicznej ybranej echnologii OZE. Absrac. The paper presens some available elaboraions of he esimaing cos of elecriciy generaed by reneable sources of energy (RES). Incenives sysems of RES developmen are discussed. The analysis is suppored by he resuls of he on calculaions of effeciveness of invesmen in seleced poer generaion echnology of RES. (Cos of elecriciy from reneable energy sources) Słoa kluczoe: odnaialne źródło energii OZE, elekronia, inesycja, kosz energii elekrycznej. Keyords: reneable energy source RES, poer plan, invesmen, cos of elecriciy. doi: /pe Wproadzenie Poliyka energeyczna Polski do 2030 roku [1] zakłada, że rozój energeyki odnaialnej sanoi kluczoy elemen realizacji podsaoych jej celó, ziększając możliości dyersyfikacji pali i ograniczając emisję dulenku ęgla. Ponado sarza arunki rozoju energeyki rozproszonej ykorzysującej lokalnie dosępne suroce. Usyuoanie źródeł pobliżu odbiorcó zmniejsza sray przesyłu, ograniczając jednocześnie koszone inesycje sieci przesyłoe. Wymaga jednak zmocnienia i rozoju sieci dysrybucyjnych, ym inesycji zakresie smar grid u. Dynamiczny rozój innoacyjnych echnologii musi iść parze z zapenieniem sabilności pracy sysemu elekroenergeycznego. Podsaoe działania promujące OZE mają na celu zros ich udziału finalnym zużyciu energii co najmniej do poziomu 15% 2020 roku. Na rynku pali ransporoych planuje się osiągnięcie 2020 roku 10% udziału biopali, głónie poprzez ziększenie ykorzysania biopali II generacji. Podsaoymi mechanizmami sparcia dla producenó energii elekrycznej ze źródeł odnaialnych był sysem śiadec pochodzenia oraz zolnienie z akcyzy energii pochodzącej z OZE. Wymagania normayne doyczące OZE Zapisy poliyki energeycznej Polski ynikają głónie z poliyki energeyczno-środoiskoej Unii Europejskiej, kórą określa pakie klimayczny 320%, sformułoany dokumencie Commission of he European Communiies, 2007 An Energy Policy for Europe, Brussels, , COM(2007) [2]. Zapisy doyczące OZE zosały poórzone Dyrekyie 2009/28/WE o promocji sosoania OZE. Dyrekya zoboiązuje każdy kraj członkoski (pod sankcją karną) do realizacji łasnego celu ilościoego udziału OZE finalnym zużyciu energii (dla Polski o 15 %), a rządy miały opracoać pierszej połoie 2010 roku narodoe plany działań na rzecz OZE. W dniu 22 grudnia 2011 r. Miniserso Gospodarki zaprezenoało pakie rzech usa: noe Prao energeyczne, Prao gazoe i usaę o odnaialnych źródłach energii (konsekencja ymagań dyrekyy 2009/28/WE). W czercu 2013 r. Sejm uchalił z. mały rójpak energeyczny, co poinno uchronić Polskę przed groźbą unijnych kar. Jednak spraa OZE ymaga osobnej usay. Środoiskoe ymagania sformułoane An Energy Policy for Europe [2] zosały rozinięe dokumencie A Roadmap for moving o a compeiive lo carbon economy in 2050 [3], a horyzoncie do 2030 roku przedsaione dokumencie Green Paper [4]. Scenariusze do 2050 roku [3] zakładają ograniczenie emisji CO 2 o 80 95% sosunku do 1990 roku, głónie poprzez ziększenie udziału OZE (udział 30% do 2030 roku), ziększenie energeycznej efekyności oraz przekszałcenie europejskiego sysemu energeycznego kierunku ineligennej infrasrukury. Koszy yarzania energii elekrycznej Koszy yarzania energii elekrycznej są yznaczane okresie obrachunkoym roku kalendarzoego. Koszy dzieli się na die grupy: zależne od mocy zainsaloanej, z. sałe i zależne od yorzonej energii elekrycznej, z. zmienne. Koszy sałe obejmują kapiałoe (odseki bankoe za kapiał na inesycje, amoryzacja), ogólne (podaki, ubezpieczenia, urzymania służb pomocniczych i adminisracji, opłay, kary ip.) i składoą sałą koszó zmiennych (płace personelu nieziązanego z ruchem elekroni, część koszó urzymania i remonó ponoszonych niezależnie od pracy elekroni). Koszy urzymania i remonó są zaliczane do koszó sałych i pracach projekoych przyjmoane jako określony procen nakładó inesycyjnych na elekronię lub elekrociepłonię. Przyjmuje się, że ogólne dla projekoanych elekroni i elekrociepłoni sanoią ok. 1 2% nakładó inesycyjnych. Koszy osoboe obejmują ynagrodzenie personelu raz ze szyskimi śiadczeniami socjalnymi, ubezpieczeniami społecznymi, podakami i odpisami na fundusz załogi. W przypadku obiekó projekoanych przyjmuje się skaźniki zarudnienia osobach na MW mocy zainsaloanej elekroni lub elekrociepłoni oraz średnią płacę bruo i mnożnik śiadczeń socjalnych. Koszy zmienne można podzielić na niezależne od obciążenia elekroni (rozruch, bieg jałoy i odsaienie z ruchu blokó energeycznych) i na zależne od obciążenia elekroni ( palia, maeriałó pomocniczych, użykoania środoiska, osoboe personelu ruchoego i urzymania i remonó zależne od obciążenia). W elekroniach projekoanych do koszó sałych (kapiałoych i ogólnych) są zaliczane rónież umonie sałe (całkoie osoboe oraz urzymania i remonó), naomias zmienne o umonie zmienne ( palia, maeriałó pomocniczych i użykoania środoiska). Jednoskoy kosz łasny yarzania energii elekrycznej zł/(kw h) neo definioany jes jako iloraz sumy koszó rocznej eksploaacji elekroni i rocznej produkcji energii elekrycznej neo. Naomias jednoskoą cenę yorzenia jednej kiloaogodziny neo uzyskuje się, dzieląc sumę rocznych koszó eksploaacji elekroni i zysku przez roczną produkcję energii elekrycznej neo. PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY, ISSN , R. 90 NR 8/

2 Roczne łasne yarzania energii elekrycznej przez elekronię o suma koszó zmiennych i koszó sałych. Koszy łasne podzielone przez produkcję neo energii elekrycznej dają jednoskoy średnioroczny kosz łasny yarzania energii elekrycznej neo przez elekronię, oznaczany jako k. Dla elekroni konencjonalnych określony jes zorem: ks (1) k kz T i( 1 p ) gdzie: k s - jednoskoy roczny kosz sały mocy zainsaloanej elekroni, zł/(kw a), k z - jednoskoy kosz zmienny, zł/(kw h), T i - czas ykorzysania mocy zainsaloanej, h, p - zględne zużycie energii elekrycznej na porzeby łasne elekroni. Roczne łasne produkcji energii elekrycznej isniejących elekroniach yznacza się na podsaie eidencji koszó. Naomias opracoaniach projekoych g [5] jednoskoe łasne k dla elekroni opalanej ęglem kamiennym lub brunanym yznacza się na podsaie zakładanych spółczynnikó zgodnie ze zorem: ao ai aa az i an ar i m p z 10 3 k (2) Ti 1 p b k b k k k o o P śr gdzie: a o - oprocenoanie kapiału, a i - sopa inflacji, a a - sopa amoryzacji linioej, a z - ogólne, i - jednoskoe nakłady inesycyjne na budoę elekroni, zł/kw, a n - sopa odpisó na urzymanie i remony bieżące, a r - sopa odpisó na remony średnie i kapialne, m - spółczynnik ujmujący narzu na fundusz płac, p - średnia płaca, zł/osobę, z - skaźnik zarudnienia, osób/mw, b - jednoskoe średnioroczne zużycie przez elekronię energii chemicznej ęgla, kj/(kw h neo), b o - jednoskoe średnioroczne zużycie przez elekronię energii oleju opałoego, kj/(kw h neo), k - cena ęgla loco elekronia, zł/kj, k o - cena oleju opałoego loco elekronia, zł/kj, k p - kosz maeriałó pomocniczych, zł/(kw h neo), k sr - kosz użykoania środoiska, zł/(kw h neo). Tabela 1. yarzania energii elekrycznej neo EUR 05/(MW h). Źródło [6] Laa gazooparoa CCGT ęgloa jądroa 0 EUR 08/ CO EUR 08/ CO EUR 08/ CO Przy porónyaniu jednoskoych koszó łasnych yarzania energii elekrycznej przez różne rodzaje elekroni ygodnie jes korzysać ze zoru posaci uproszczonej: a i (3) k k ppbp T ( 1 p ) i gdzie: a - suma sóp odpisó rocznych z uzględnieniem płac personelu, k pp - cena palia loco elekronia raz z koszem maeriałó pomocniczych i użykoania środoiska, zł/kj, b p - jednoskoe średnioroczne zużycie przez elekronię energii chemicznej pali, kj/(kw h neo). Wykorzysując poyższą meodologię yznaczono [6] yarzania energii elekrycznej elekroni ęgloej, gazoo-paroej i jądroej (abela 1) dla rzech arości ceny pozolenia na emisję CO 2. Zaprezenoane posłużą do porónań z koszami echnologii OZE. Analiza koszu yarzania energii elekrycznej z OZE W celu dokonania porónań koszu yarzania energii elekrycznej zaprezenoano oszacoania podaane abeli 2 przez J. Paskę (Poliechnika Warszaska). W obliczeniach koszu yarzania energii elekrycznej abeli 2 przyjęo dla iększości echnologii load facor LF = 0,85, z nasępującymi yjąkami: sysemy fooolaiczne 0,11; sysemy helioermiczne 0,41; elekronie iaroe na lądzie 0,23; elekronie iaroe na morzu 0,39; duże elekronie odne 0,5; małe elekronie odne 0,57. Przyjęo dla szyskich rozparyanych echnologii sopę dyskona r = 0,1 (10%) oraz raę roczną (sopę) zrou nakładó kapiałoych d = 0,1 (10%). Koszy operacyjne sałe obejmują urzymania (remony), liczone jako proporcjonalne od nakładó inesycyjnych. Koszy ynagrodzeń są liczone przy założeniu rocznego ynagrodzenia 55 ys. i określonej liczby zarudnionych, a narzuy przyjęo ysokości 30% ynagrodzeń. Koszy palia obliczano dla dóch scenariuszy (umiarkoanego i ysokiego zrosu). W przypadku sysemó helioermicznych założono roczne zużycie 385 TJ gazu ziemnego (układ hybrydoy). Koszy emisji uzględniono jedynie dla la 2020 i Przyjęo, że opłaa za emisję CO 2 yniesie 41 roku 2020 i 47 roku yarzania energii elekrycznej ylko dla niekórych echnologii, np. dla małych elekroni odnych, elekroni biogazoych, mogą być konkurencyjne porónaniu z konencjonalnymi elekroniami ęgloymi. Te relacje znacznie się popraiają na korzyść OZE, jeśli uzględni się rosnące dla przyszłości opłay za emisję dulenku ęgla (abela 1). Odnaialne źródła energii analizie Poer Choices Wykorzysanie odnaialnych źródeł energii jes obecnie najażniejszą opcją działaniach UE zmierzających do obniżenia emisji procesie generacji energii elekrycznej, a zarazem redukcji zużycia pali kopalnych, głónie ęgla kamiennego i brunanego. Przedsaione opracoaniu Poer Choices (Union of he Elecriciy Indusry EURELECTRIC A.I.S.B.L. [6]) echnologie OZE są dosępne obecnie zasosoaniach komercyjnych, ale zakłada się, że dalszy posęp echniczny ziększy efekyność energeyczną i obniży yarzania energii elekrycznej. Prezenoane abeli 3 prognozoane średnie generacji zosały yznaczone dla sopy dyskona 9%. Regulacje ziązane z promoaniem OZE i sysemem handlu emisjami (ETS) poodują, że generacja opara na ykorzysaniu OZE saje się bardzo arakcyjną echnologią dla przyszłych inesycji. Energeyka opara na OZE napoyka jednak na szereg barier rozojoych, jakimi są ograniczony poencjał (głónie dosępność grunó pod upray roślin energeycznych i biomasy, konflik z innymi kaegoriami ykorzysania grunó), ograniczenia środoiskoe (inne niż emisje zanieczyszczeń) oraz brak odpoiedniej infrasrukury. 128 PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY, ISSN , R. 90 NR 8/2014

3 Tabela 2. Charakerysyka ybranych echnologii yarzania energii elekrycznej (generacja rozproszona) Źródło: Paska J. (ma. dydak.) Elekronie Moc jednosek, kw Spraność neo, % budoy, laa eksploaacji, laa nakłady inesycyjne, 2005/kW yarzania energii elekrycznej, 2005/(MW h) Koszy urzymania i remonó 2005/kW Z silnikami Diesla Małe odne <5(10) MW Fooolaiczne Helioermiczne (układ hybrydoy z 10 MW * kołem gazoym * ) Wiaroe na lądzie MW Wiaroe na morzu MW Na biomasę 5 MW Biogazoe Na biogaz składoiskoy 4,4 MW Tabela 3. Prognoza średnich koszó echnologii generacji ykorzysujących OZE (z. levelised coss). Źródło [6] Laa Wiaroa Wiaroa Słoneczna Morska (en. fal Słoneczna PV morska kolekoroa i przypłyó) Biomasa - EUR 05/(MW h) EUR 05/(MW h) EUR 05/(MW h) EUR 05/(MW h) EUR 05/(MW h) EUR 05/(MW h) Charakerysyka echnologii OZE modelu MARKAL Pakie opymalizacyjny MARKAL (MARKe ALlocaion) [7] ykorzysano do programoania modeli rozoju sysemó energeycznych ze szczególnym uzględnieniem źródeł yórczych. Podsaą modeli opymalizacyjnych jes bilans energeyczny. Pakie zosał zmodyfikoany [8] i przysosoany do analizy źródeł odnaialnych energii i ysokospranej kogeneracji. Podsaoe dane echnologii energeycznych oparych na OZE i ykorzysyanych pakiecie MARKAL prezenuje abela 4 [8]. Porónanie sarszych elekroni iaroych z noszymi skazuje na spory posęp echnologiczny, objaiający się obniżeniem koszó eksploaacyjnych sałych o ok. 40 %, przy jednoczesnym obniżeniu nakładu inesycyjnego praie o 50 %. Sosunkoo niskimi nakładami inesycyjnymi charakeryzują się echnologie ykorzysujące biogaz, j. elekronia biogazoa i silnik gazoy na biogaz. Naomias elekronie ykorzysujące panele fooolaiczne mają ysokie jednoskoe nakłady inesycyjne, co przekłada się na duże yarzania energii elekrycznej. Porónanie danych z abel 2 i 4 skazuje na dużą zbieżność podsaoych parameró echnicznoekonomicznych echnologii OZE. Tabela 4. Dane echniczno-ekonomiczne ybranych rozproszonych echnologii energeycznych ykorzysujących OZE modelu MARKAL [8] Lp. Naza echnologii Jednoskoy Pierszy rok Okres nakład eksploaacyjne dosępności eksploaacji eksploaacyjne inesycyjny zmienne (bez sałe palia) a EUR/kW EUR/kW/a EUR/GJ 1 El. odne przepłyoe ,6 0,00 2 El. iaroe ,8 0,00 3 El. biogazoe ,9 0,63 4 El. na biomasę ,4 0,15 5 Farmy iaroe noe ( ) ,5 0,63 6 El. iaroe offshore ,5 0,81 7 El. panele fooolaiczne PV ,0 0,85 8 El. ze zgazoaniem upra energeycznych (biomasa) ,4 0,11 9 El. ze zgazoaniem upra energeycznych (biomasa) ,9 0,00 nosza 10 Silnik gazoy na biogaz ,9 0,15 PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY, ISSN , R. 90 NR 8/

4 Analiza sysemó sparcia OZE Rozporządzenie Minisra Gospodarki (MG) z 14 sierpnia 2008 r. określa dla yórcó energii elekrycznej oboiązek uzyskania i przedsaienia do umorzenia śiadec pochodzenia energii elekrycznej z OZE lub uiszczenia opłay zasępczej. W całkoiej rocznej sprzedaży energii elekrycznej odbiorcom końcoym udział produkcji z OZE MG usaliło na poziomie: roku ,7 %, roku ,4 % i roku ,9 %. Z uagi, że doychczasoy sposób ceryfikoania pochodzenia energii elekrycznej z OZE zbudzał konroersje, o podjęo prace nad usaą o OZE, noelizacją praa energeycznego i gazoego. Obecnie bez odpoiednio skonsruoanego sysemu sparcia dla OZE nie jes możliy ich znaczący rozój. Polski sysem sparcia opary jes na ceryfikaach, obrocie ich praami mająkoymi oraz opłacie zasępczej, podczas gdy np. Niemczech lub Czechach proadzono specjalne aryfy feed-in. Oczekuje się, że efekem poniesienia koszó ( formie opłay zasępczej) będą noe inesycje OZE. Kluczoą spraą noych roziązaniach legislacyjnych jes usalanie spółczynnikó korekcyjnych dla insalacji OZE. Trają prace na poziomem sparcia dla poszczególnych echnologii OZE. Nasua się niosek, że ochrona konsumenó ymaga preferoania ańszych echnologii oparych na OZE. Przeproadzona analiza skazuje na ykorzysanie iaru, biomasy oraz biogazu, jako na preferoane echnologie. Naomias mniejsze sparcie poinno być kieroane na rozój fooolaiki, kóra z poodu ysokich koszó inesycyjnych jes obecnie mało efekyna ekonomicznie. Innym sysemem sparcia są spomniane aryfy feedin. Przykładem może być proadzone Wielkiej Bryanii 2013 r. dofinansoanie do ciepła z OZE przekazyanego m.in. przez pompy ciepła, kolekory słoneczne i koły na biomasę. Poziomy aryfoe dofinansoania sysemie aryf feed-in o 7,3 p/kwh dla poierznych pomp ciepła, 18,8 p/kwh dla grunoych pomp ciepła, 12,2 p/kwh dla kołó na biomasę i 19,2 p/kwh dla kolekoró słonecznych (.cire.pl). Noa forma sparcia promuje zaróno echnologie yarzania energii elekrycznej, jak i ciepła, ykorzysujące odnaialne źródła energii. Analiza efekyności ekonomicznej elekroni iaroej sudium przypadku Podsaoym celem rachunku efekyności inesycji jes ocena pojedynczego projeku przedsięzięcia gospodarczego lub yłonienie, spośród ielu możliych do realizacji arianó, najbardziej opłacalnego przedsięzięcia. Obecnie coraz popularniejsze sają się rynkoe, dynamiczne meody oceny efekyności inesoania, kórych rachunek inesycyjny opiera się na przychodach i nakładach. Do meod dynamicznych, kórych uzględniany jes rachunek dyskona i kóre są sosoane energeyce [5, 9], należą: meoda rónoażnego (jednoskoego) koszu rocznego (EAW - Equivalen Annual Worh) meoda zakualizoanej arości neo (z. meoda NPV - Ne Presen Value) meoda enęrznej sopy zrou (z. meoda IRR - Inernal Rae of Reurn) meoda zmodyfikoanej sopy zrou (z. meoda MIRR - Modified Inernal Rae of Reurn) meoda skaźnikó renoności (z. meoda PI - Profiabiliy Index). Wskaźnik NPV sposób dogodny umożliia uzględnienie niepeności inesoania, a jednocześnie układzie ielookresoym meoda arości zakualizoanej neo jes zasze zgodna z ogólnym celem finansoym firmy, czyli posulaem maksymalizacji mająku, podczas gdy np. enęrzna sopa zrou jes jedynie zględnym miernikiem mająku [10]. Wskaźnik NPV ( przypadku pominięcia arości likidacyjnej przedsięzięcia inesycyjnego) róny jes zdyskonoanym przepłyom goókoym pomniejszonym o kosz inesycji I (zdyskonoany na chilę rozpoczęcia eksploaacji). W posaci dyskrenej yrażony jes zorem: N e ( ) (4) NPV V I I 0 1 r gdzie: r - sopa dyskona przyjęa przez inesora, V arość akualna projeku inesycyjnego, - przepłyy pieniężne (ang. Cash Flo) kolejnych laach, będące różnicą między fakycznymi płyami i ydakami, N - okres eksploaacji. Przepłyy pieniężne, kóre są dla inesora osiągnięym danym roku efekem finansoym i kóre przybliżeniu są róne rocznemu zyskoi po opodakoaniu i amoryzacji [11] (zane rónież rocznym zyskiem operacyjnym [12]), można yznaczyć na podsaie zoru: (5) P C gdzie: P - płyy danym roku ze sprzedaży produkó (energii elekrycznej, ciepła, usług sysemoych ip.), C - ydaki danym roku. Na przeidyane ydaki danym roku e C składają się: surocó (palia) i energii, płac, opła za eksploaację środoiska, remonó, sprzedaży, ubezpieczenia i pozosałe (np. obsługa finansoa kredyó, podaek dochodoy od zysku bruo) danym roku. Nakłady inesycyjne poniesione okresie N b rania budoy, zdyskonoane na chilę rozpoczęcia jej eksploaacji, yrażają się zorem: 0 0 I (6) I I 1 r N 1 r b Nb Przyjmując zykłe kryerium planoania inesycji, inesycję należy zrealizoać, jeśli arość zakualizoana neo inesycji, czyli skaźnik NPV jes dodani. Zaróno przychody, jak i ydaki zależą od olumenu produkcji energii elekrycznej oraz od koszu i ceny energii elekrycznej. Poyższe ielkości dużej mierze ynikają z konkurencji na rynku energii, ale rónież są ynikiem regulacji posaci sysemu sparcia dla OZE. 7% 6% 4% 2% 2% Turbiny iaroe 79% Drogi i fundameny Kosz przyłączenia do sieci Koszy projekoe Pozyskanie grunó Ubezpieczenie i pozosałe Rys. 1. Udział poszczególnych kaegorii koszó nakładzie inesycyjnym elekroni iaroej Analizie poddano urbinę iaroą firmy Enercon ypu E 82 o czynnej mocy elekrycznej 2,0 MW 130 PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY, ISSN , R. 90 NR 8/2014

5 (hp://.enercon.de). Kosz urbiny o 2,4 mln. Całkoiy nakład inesycyjny ynosi ok. 3 mln. Udział poszczególnych kaegorii koszó nakładzie inesycyjnym przedsaia Rys.1. Koszy eksploaacyjne oszacoano na poziomie /(MW a). Przyjęo cenę energii elekrycznej na huroym rynku energii róną ok. 45 /(MW h). W 2012 roku cena zielonych ceryfikaó, podobnie jak i opłay zasępczej ynosiła ok. 60 /(MW h) (dokładnie 286,74 zł). Biorąc pod uagę poyższe dane yznaczono spółczynniki NPV. Warości NPV iększe od zera, uzasadniające realizację inesycji, uzyskano dla rocznego czasu ykorzysania mocy zainsaloanej iększego od 1400 h/a. W obliczeniach przyjęo 25 leni okres eksploaacji urbiny iaroej oraz sopę dyskona r=6%. Jeśli obliczeniach przyjąć sopę dyskona r=10% (inesycja obarczona iększym ryzykiem), o uzyskuje się uzasadnienie realizacji inesycji, gdy roczny czas ykorzysania mocy zainsaloanej jes iększy od ok h/a. Już końcu 2012 roku rynek zielonych ceryfikaó uległ desabilizacji z uagi na ich nadpodaż na rynku. W przypadku braku przychodó dla farmy iaroej z zielonych ceryfikaó, roczne czasy ykorzysania mocy zainsaloanej, uzasadniające realizację inesycji dla elekroni iaroej ynoszą: ok h/a dla r=6% i ok h/a dla r=10%. Są one znacznie yższe od średnich możliość ierznych Polsce (zazyczaj poniżej 2000 h/a). Koszy yarzania energii elekrycznej dla urbiny Enercon ypu E 82, dla przyjęych yżej danych, yznaczono rónież ykorzysując meodologię średniego koszu rocznego. Wyniki obliczeń przedsaiono abeli 5. Tabela 5. Koszy yarzania energii elekrycznej z elekroni iaroej (urbina Enercon ypu E 82) Lp. ykorzysania mocy zainsaloanej Sopa dyskona Kosz yarzania energii elekrycznej - h/a % EUR/(MW h) Przedsaione yniki obliczeń koszu yarzania energii elekrycznej dla elekroni iaroej znacznie przeyższają cenę energii elekrycznej na krajoym huroym rynku energii. Podsumoanie Każda echnologia yarzania energii elekrycznej określonych arunkach, ynikających z regulacji rynku energii, może być przydaną ze zględó echnicznych i uzasadnioną ekonomicznie. Poierdzają o przykłady realizacji i planó realizacji inesycji zaróno sysemoe elekronie i elekrociepłonie, jak i projeky ykorzysujące OZE. Przykładami akich inesycji są: budoa koła fluidalnego o mocy 50 MW spalającego biomasę Elekroni Jaorzno III, modernizacja koła biomasoego o mocy 20 MW Elekroni Saloa Wola, czy przebudoa koła fluidalnego o mocy 40 MW EC Tychy (.cire.pl). W zakresie energeyki iaroej akimi przykładami są: zainsaloanie 21 urbin GE 2.5MW farmie iaroej Wielkopolska, budoa Zespołu Elekroni Wiaroych Żeńsko o mocy 7,5 MW (farma iaroa składa się z rzech urządzeń ypu GE 2,5 XL o mocy znamionoej 2,5 MW każda, a kosz inesycji o praie 38 mln PLN). Na podsaie planó inesycyjnych doyczących farm iaroych, dla kórych ydane zosały arunki przyłączenia do sieci ( MW), można oszacoać prognozoaną ilość yorzonej nich energii g [13] na 24 TW h. Przedsaione przykłady inesycji skazują na dużą różnorodność proponoanych echnologii ykorzysujących OZE. Każda inesycja sferze yarzania musi być poprzedzona skrupulanym sudium ykonalności. Zaprezenoane arykule yniki obliczeń dla konkrenego przypadku (urbina iaroej firmy Enercon ypu E 82) o ylko fragmen analizy. Decydujące znaczenie będzie odgryać zapenienie finansoania inesycji, szczególnie syuacji dużego ryzyka biznesoego ponoszonego przez inesora oraz funkcjonujący sysem sparcia OZE. LITERATURA [1] Miniserso Gospodarki, Poliyka energeyczna Polski do 2030 roku, Warszaa, 10 lisopada 2009 r. [2] Commission of he European Communiies, An Energy Policy for Europe, COM (2007), Brussels, January 10, 2007 [3] European Commission, A Roadmap for moving o a compeiive lo carbon economy in 2050, Brussels, ,COM(2011) 112 final, 2011 [4] European Commission, Green Paper. A 2030 frameork for climae and energy policies, Brussels, , COM(2013) 169 final [5] Laudyn D., Rachunek ekonomiczny elekroenergeyce, Oficyna Wydanicza Poliechniki Warszaskiej, Warszaa, 1999 [6] Union of he Elecriciy Indusry EURELECTRIC A.I.S.B.L., Poer Choices Pahays o Carbon-Neural Elecriciy in Europe by 2050, Full Repor, 2010 [7] Fishbone L.G. i in., User s Guide For MARKAL (BNL/KFA Version 2.0), IEA, Upon, Long Island, Ne York and KFA, Julich, Germany, [8] J as k ólski M., Zasosoanie modelu MARKAL do opymalizacji srukury yarzania energii elekrycznej Polsce długoerminoym horyzoncie czasoym. Część I koncepcja modelu. Część II Założenia modelu i prognoza, Aca Energeica, 3/12(2012), s i 4/13 (2012), s.4-23 [9] K a m r a W., Meodologia oceny efekyności inesoania na lokalnym rynku energii, Wydanico Poliechniki Gdańskiej, Gdańsk, 1999 [10] S o iński J., Inesoanie źródła yarzania energii elekrycznej arunkach rynkoych, seria Monografie nr 148, Wydanico Poliechniki Częsochoskiej, Częsochoa, 2008 [11] P a ska J., Ekonomika elekroenergeyce, Oficyna Wydanicza Poliechniki Warszaskiej, 2007 [12] B a r nik R., Rachunek efekyności echnicznoekonomicznej energeyce zaodoej, Oficyna Wydanicza Poliechniki Opolskiej, Opole, 2008 [13] K a c ejko P., W yd r a M., Energeyka iaroa Polsce realna ocena, Rynek Energii, 12 (2010) Auor: dr hab. inż. Janusz Soiński prof. P.Cz. Poliechnika Częsochoska, Insyu Elekroenergeyki, Al. Armii Krajoej 17, Częsochoa, PRZEGLĄD ELEKTROTECHNICZNY, ISSN , R. 90 NR 8/

SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE

SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE SYMULACYJNA ANALIZA PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ I CIEPŁA Z ODNAWIALNYCH NOŚNIKÓW W POLSCE Janusz Sowiński, Rober Tomaszewski, Arur Wacharczyk Insyu Elekroenergeyki Poliechnika Częsochowska Aky prawne

Bardziej szczegółowo

PORADNIK INWESTORA I PROJEKTANTA UKŁADÓW WYSOKOSPRAWNEJ DUŻEJ KOGENERACJI

PORADNIK INWESTORA I PROJEKTANTA UKŁADÓW WYSOKOSPRAWNEJ DUŻEJ KOGENERACJI P O L I T E C H N I K A Ś L Ą S K A WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT TECHNIKI CIEPLNEJ GLIWICE, KONARSKIEGO 22 TEL. +48 32 237 16 61, FAX +48 32 237 28 72 PORADNIK INWESTORA I PROJEKTANTA

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa G-10.3

MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa G-10.3 MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednoski sprawozdawczej Numer idenyfikacyjny - REGON 1 Kod właściwy dla elekrowni jako jednoski lokalnej G-10.3 Sprawozdanie

Bardziej szczegółowo

System zielonych inwestycji (GIS Green Investment Scheme)

System zielonych inwestycji (GIS Green Investment Scheme) PROGRAM PRIORYTETOWY Tyuł programu: Sysem zielonych inwesycji (GIS Green Invesmen Scheme) Część 6) SOWA Energooszczędne oświelenie uliczne. 1. Cel programu Ograniczenie lub uniknięcie emisji dwulenku węgla

Bardziej szczegółowo

BUDYNEK OŚRODKA SZKOLENIA W WARSZAWIE KW PSP w WARSZAWIE i JEDNOSTKI RATOWNICZO-GAŚNICZEJ NR 8 KM PSP w WASZAWIE ul. Majdańskia 38/40, 04-110 Warszawa

BUDYNEK OŚRODKA SZKOLENIA W WARSZAWIE KW PSP w WARSZAWIE i JEDNOSTKI RATOWNICZO-GAŚNICZEJ NR 8 KM PSP w WASZAWIE ul. Majdańskia 38/40, 04-110 Warszawa DOKUMENTACJA OKREŚLAJĄCA SCENARIUSZ ODNIESIENIA (baseline) oraz OSZACOWANIE EMISJI I REDUKCJI, OGRANICZENIA LUB UNIKNIĘCIA EMISJI BUDYNEK OŚRODKA SZKOLENIA W WARSZAWIE KW PSP w WARSZAWIE i JEDNOSTKI RATOWNICZO-GAŚNICZEJ

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA NEOKLASYCZNEJ TEORII WZROSTU EKOLOGICZNIE UWARUNKOWANEGO W MODELOWANIU ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU REGIONU. Henryk J. Wnorowski, Dorota Perło

ZAŁOŻENIA NEOKLASYCZNEJ TEORII WZROSTU EKOLOGICZNIE UWARUNKOWANEGO W MODELOWANIU ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU REGIONU. Henryk J. Wnorowski, Dorota Perło 0-0-0 ZAŁOŻENIA NEOKLASYCZNEJ TEORII WZROSTU EKOLOGICZNIE UWARUNKOWANEGO W MODELOWANIU ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU REGIONU Henryk J. Wnorowski, Doroa Perło Plan wysąpienia Cel referau. Kluczowe założenia neoklasycznej

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE EKONOMICZNE ELEKTROWNI GAZOWO - PAROWYCH BEZ I Z WYCHWYTEM CO 2

PORÓWNANIE EKONOMICZNE ELEKTROWNI GAZOWO - PAROWYCH BEZ I Z WYCHWYTEM CO 2 Sr. 88 Rynek nergii Nr 3(112) - 2014 PORÓWNANI KONOMIZN LKTROWNI GAZOWO - PAROWYH BZ I Z WYHWYTM O 2 Maeusz Brzęczek, Marcin Job Słowa kluczowe: ekrownie gazowo parowe, insalacja wychwyu O 2, spalanie

Bardziej szczegółowo

Instytut Techniki Cieplnej Strategia rozwoju w Polsce wysokosprawnej kogeneracji Załączniki

Instytut Techniki Cieplnej Strategia rozwoju w Polsce wysokosprawnej kogeneracji Załączniki Poliechnika Śląska w Gliwicach Insyu Techniki Cieplnej Sraegia rozwoju w Polsce wysokosprawnej kogeneracji Załączniki Warszawa, czerwiec 2007 Sraegia rozwoju w Polsce wysokosprawnej kogeneracji Załączniki

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

Analiza kosztów wytwarzania energii elektrycznej w elektrowniach systemowych

Analiza kosztów wytwarzania energii elektrycznej w elektrowniach systemowych POLITYKA ENERGETYCZNA Tom 10 Zeszy specjalny 2 2007 PL ISSN 1429-6675 Janusz SOWIÑSKI* Analiza koszów wywarzania energii elekrycznej w elekrowniach sysemowych STRESZCZENIE. Zaporzebowanie na energiê elekryczn¹

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE KOSZTAMI UTRZYMANIA GOTÓWKI W ODDZIAŁACH BANKU KOMERCYJNEGO

ZARZĄDZANIE KOSZTAMI UTRZYMANIA GOTÓWKI W ODDZIAŁACH BANKU KOMERCYJNEGO ZARZĄDZANIE KOSZTAMI UTRZYMANIA GOTÓWKI W ODDZIAŁACH BANKU KOMERCYJNEGO Sreszczenie Michał Barnicki Poliechnika Śląska, Wydział Oranizacji i Zarządzania Monika Odlanicka-Poczobu Poliechnika Śląska, Wydział

Bardziej szczegółowo

Wykład 3 POLITYKA PIENIĘŻNA POLITYKA FISKALNA

Wykład 3 POLITYKA PIENIĘŻNA POLITYKA FISKALNA Makroekonomia II Wykład 3 POLITKA PIENIĘŻNA POLITKA FISKALNA PLAN POLITKA PIENIĘŻNA. Podaż pieniądza. Sysem rezerwy ułamkowej i podaż pieniądza.2 Insrumeny poliyki pieniężnej 2. Popy na pieniądz 3. Prowadzenie

Bardziej szczegółowo

Matematyka ubezpieczeń życiowych 25.01.2003 r.

Matematyka ubezpieczeń życiowych 25.01.2003 r. Maemayka ubezpieczeń życiowych 25.01.2003 r. 1.. Dany jes wiek całkowiy x. Nasępujące prawdopodobieńswa przeżycia: g= 2p x + 1/3, h= 2p x + 1/ 2, j= 2p x + 3/4 obliczono sosując inerpolację zakładającą,

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁAD ZASTOSOWANIA METODY ODPORNEJ W MODELOWANIU FINANSOWYCH SZEREGÓW CZASOWYCH WSTĘP

PRZYKŁAD ZASTOSOWANIA METODY ODPORNEJ W MODELOWANIU FINANSOWYCH SZEREGÓW CZASOWYCH WSTĘP Agnieszka Ora Uniersye Śląski Kaoicach e-mail: agaora@pocza.one.pl, aora@ux.mah.us.edu.pl PRZYKŁAD ZASTOSOWANIA METODY ODPORNEJ W MODELOWANIU FINANSOWYCH SZEREGÓW CZASOWYCH Sreszczenie: ZałoŜenia, na kórych

Bardziej szczegółowo

Dział Wspomagania Sprzedaży AVON Cosmetics Polska Sp. z o.o. Regulamin Programu dla Liderów Sprzedaży Zbieraj punkty i odbieraj nagrody

Dział Wspomagania Sprzedaży AVON Cosmetics Polska Sp. z o.o. Regulamin Programu dla Liderów Sprzedaży Zbieraj punkty i odbieraj nagrody Regulamin Programu dla Lideró Sprzedaży Zbieraj punkty i odbieraj Okręgi National K02/2013 K04/2013 Okręgi Trendsetter K04/2013 /2013 (zany dalej Programem ) I Postanoienia ogólne 1. Organizatorem Programu

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz

EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH. dr inż. Robert Stachniewicz EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI MODERNIZACYJNYCH dr inż. Rober Sachniewicz METODY OCENY EFEKTYWNOŚCI PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH Jednymi z licznych celów i zadań przedsiębiorswa są: - wzros warości przedsiębiorswa

Bardziej szczegółowo

Analiza efektywności kosztowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego

Analiza efektywności kosztowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego kosztu jednostkowego TRANSFORM ADVICE PROGRAMME Invesmen in Environmenal Infrasrucure in Poland Analiza efekywności koszowej w oparciu o wskaźnik dynamicznego koszu jednoskowego dr Jana Rączkę Warszawa, 13.06.2002 2 Spis reści

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 20.03.2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 marca 2006 r.

Matematyka finansowa 20.03.2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 marca 2006 r. Komisja Egzaminacyjna dla Akuariuszy XXXVIII Egzamin dla Akuariuszy z 20 marca 2006 r. Część I Maemayka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minu 1 1. Ile

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 6 R = Ocena wyników zarządzania portfelem. Pomiar wyników zarządzania portfelem. Dr Katarzyna Kuziak

Analiza i Zarządzanie Portfelem cz. 6 R = Ocena wyników zarządzania portfelem. Pomiar wyników zarządzania portfelem. Dr Katarzyna Kuziak Ocena wyników zarządzania porelem Analiza i Zarządzanie Porelem cz. 6 Dr Kaarzyna Kuziak Eapy oceny wyników zarządzania porelem: - (porolio perormance measuremen) - Przypisanie wyników zarządzania porelem

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TEORII STEROWANIA. Ćwiczenie 6 RD Badanie układu dwupołożeniowej regulacji temperatury

LABORATORIUM TEORII STEROWANIA. Ćwiczenie 6 RD Badanie układu dwupołożeniowej regulacji temperatury Wydział Elektryczny Zespół Automatyki (ZTMAiPC). Cel ćiczenia LABORATORIUM TEORII STEROWANIA Ćiczenie 6 RD Badanie układu dupołożenioej regulacji temperatury Celem ćiczenia jest poznanie łaściości regulacji

Bardziej szczegółowo

Wojciech Piskorski Prezes Zarządu Carbon Engineering sp. z o.o. 27/09/2010 1

Wojciech Piskorski Prezes Zarządu Carbon Engineering sp. z o.o. 27/09/2010 1 PRAKTYCZNE ASPEKTY OBLICZANIA REDUKCJI EMISJI NA POTRZEBY PROJEKTÓW WYKORZYSTUJĄCYCH DOFINANSOWANIE Z SYSTEMU ZIELONYCH INWESTYCJI W RAMACH PROGRAMU PRIORYTETOWEGO ZARZĄDZANIE ENERGIĄ W BUDYNKACH UŻYTECZNOŚCI

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA NOWEJ METODY OKREŚLANIA ZUŻYCIA TECHNICZNEGO BUDYNKÓW

PROPOZYCJA NOWEJ METODY OKREŚLANIA ZUŻYCIA TECHNICZNEGO BUDYNKÓW Udosępnione na prawach rękopisu, 8.04.014r. Publikacja: Knyziak P., "Propozycja nowej meody określania zuzycia echnicznego budynków" (Proposal Of New Mehod For Calculaing he echnical Deerioraion Of Buildings),

Bardziej szczegółowo

Korekty finansowe związane z naruszeniami PZP. Audyty Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego

Korekty finansowe związane z naruszeniami PZP. Audyty Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego Korekty finansoe ziązane z naruszeniami PZP. Audyty Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkoego 1. Cel dokumentu Celem niniejszego dokumentu jest prezentacja dotychczasoych dośiadczeń

Bardziej szczegółowo

METODA OKREŚLANIA WIELKOŚCI KONTRAKTÓW NA ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ

METODA OKREŚLANIA WIELKOŚCI KONTRAKTÓW NA ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ B A D A N I A O P E R A C Y J N E I D E C Y Z J E Nr 3 2009 Barbara GŁADYSZ* METODA OKREŚLANIA WIELKOŚCI KONTRAKTÓW NA ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ W arykule zaproponowano meodę określania wielkości konraków na

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku projekt

Analiza rynku projekt Analiza rynku projek A. Układ projeku 1. Srona yułowa Tema Auor 2. Spis reści 3. Treść projeku 1 B. Treść projeku 1. Wsęp Po co? Na co? Dlaczego? Dlaczego robię badania? Jakimi meodami? Dla Kogo o jes

Bardziej szczegółowo

System Certyfikacji OZE

System Certyfikacji OZE System Certyfikacji OZE Mirosław Kaczmarek miroslaw.kaczmarek@ure.gov.pl III FORUM EKOENERGETYCZNE Fundacja Na Rzecz Rozwoju Ekoenergetyki Zielony Feniks Polkowice, 16-17 września 2011 r. PAKIET KLIMATYCZNO

Bardziej szczegółowo

System Aukcyjny w praktyce przykładowa kalkulacja

System Aukcyjny w praktyce przykładowa kalkulacja System Aukcyjny w praktyce przykładowa kalkulacja Aukcja Cena referencyjna < 1 MW Stare instalacje OZE Cena ref. a > 1 MW Nowa ustawa OZE + Warunek Stopień wykorzystania mocy zainstalowanej elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego

Stała potencjalnego wzrostu w rachunku kapitału ludzkiego 252 Dr Wojciech Kozioł Kaedra Rachunkowości Uniwersye Ekonomiczny w Krakowie Sała poencjalnego wzrosu w rachunku kapiału ludzkiego WSTĘP Prowadzone do ej pory badania naukowe wskazują, że poencjał kapiału

Bardziej szczegółowo

Mieczysław Kowerski Dawid Długosz METODOLOGIA BADAŃ NASTROJÓW GOSPODARCZYCH W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM. PROPOZYZJA TERŚCI ANKIET

Mieczysław Kowerski Dawid Długosz METODOLOGIA BADAŃ NASTROJÓW GOSPODARCZYCH W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM. PROPOZYZJA TERŚCI ANKIET Mieczysła Koerski Daid Długosz METODOLOGIA BADAŃ NASTROJÓW GOSPODARCZYCH W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM. PROPOZYZJA TERŚCI ANKIET Wproadzenie Badanie nasrojó gospodarczych (business endency surveys) nazyane

Bardziej szczegółowo

Mieczysław Kowerski METODOLOGIA BADAŃ NASTROJÓW GOSPODARCZYCH W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM. PROPOZYZJA TERŚCI ANKIET

Mieczysław Kowerski METODOLOGIA BADAŃ NASTROJÓW GOSPODARCZYCH W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM. PROPOZYZJA TERŚCI ANKIET Mieczysła Koerski METODOLOGIA BADAŃ NASTROJÓW GOSPODARCZYCH W WOJEWÓDZTWIE PODLASKIM. PROPOZYZJA TERŚCI ANKIET . METODOLOGIA.. Wproadzenie Badanie nasrojó gospodarczych (business endency surveys), nazyane

Bardziej szczegółowo

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 2009 Zawartość prezentacji 1. Podstawy prawne

Bardziej szczegółowo

Działalność przedsiębiorstw faktoringowych 2008 r.

Działalność przedsiębiorstw faktoringowych 2008 r. Warszaa, 2009.07.03 Działalność przedsiębiorst faktoringoych 2008 r. Według definicji Ottaskiej z 1988 r., firma faktoringoa ykonuje co najmniej die z czterech czynności: finansuje bezsporne i nieymagalne

Bardziej szczegółowo

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych**

Analiza metod oceny efektywności inwestycji rzeczowych** Ekonomia Menedżerska 2009, nr 6, s. 119 128 Marek Łukasz Michalski* Analiza meod oceny efekywności inwesycji rzeczowych** 1. Wsęp Podsawowymi celami przedsiębiorswa w długim okresie jes rozwój i osiąganie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne konsekwencje wyborów scenariuszy energetycznych. dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych

Ekonomiczne konsekwencje wyborów scenariuszy energetycznych. dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych Ekonomiczne konsekwencje wyborów scenariuszy energetycznych dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych ENERGETYCZNE DYLEMATY POLSKI Potencjał krajowych zasobów Wielkoskalowa generacja

Bardziej szczegółowo

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r.

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych Rola kogeneracji w osiąganiu

Bardziej szczegółowo

Efektywność projektów inwestycyjnych. Statyczne i dynamiczne metody oceny projektów inwestycyjnych

Efektywność projektów inwestycyjnych. Statyczne i dynamiczne metody oceny projektów inwestycyjnych Efekywość projeków iwesycyjych Saycze i dyamicze meody ocey projeków iwesycyjych Źródła fiasowaia Iwesycje Rzeczowe Powiększeie mająku rwałego firmy, zysk spodzieway w dłuższym horyzocie czasowym. Fiasowe

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-24 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

O pewnym algorytmie rozwiązującym problem optymalnej alokacji zasobów. Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE

O pewnym algorytmie rozwiązującym problem optymalnej alokacji zasobów. Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE O pewnym algorymie rozwiązującym problem opymalnej alokacji zasobów Cezary S. Zaremba*, Leszek S. Zaremba ** WPROWADZENIE W kierowaniu firmą Zarząd częso saje wobec problemu rozdysponowania (alokacji)

Bardziej szczegółowo

PROGNOZOWANIE ZUŻYCIA CIEPŁEJ I ZIMNEJ WODY W SPÓŁDZIELCZYCH ZASOBACH MIESZKANIOWYCH

PROGNOZOWANIE ZUŻYCIA CIEPŁEJ I ZIMNEJ WODY W SPÓŁDZIELCZYCH ZASOBACH MIESZKANIOWYCH STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 15 Barbara Baóg Iwona Foryś PROGNOZOWANIE ZUŻYCIA CIEPŁEJ I ZIMNEJ WODY W SPÓŁDZIELCZYCH ZASOBACH MIESZKANIOWYCH Wsęp Koszy dosarczenia wody

Bardziej szczegółowo

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Warszawa, 18 czerwca 2013 Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Grzegorz Skarżyński Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej doradca zarządu Tundra Advisory sp. z o. o. dyrektor

Bardziej szczegółowo

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE Ryszard Mocha ZASOBY ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W POLSCE. BIOMASA Największe możliwości zwiększenia udziału OZE istnieją w zakresie wykorzystania biomasy. Załącznik

Bardziej szczegółowo

Klaster RAZEM CIEPLEJ Spotkanie przedstawicieli

Klaster RAZEM CIEPLEJ Spotkanie przedstawicieli Klaster RAZEM CIEPLEJ Spotkanie przedstawicieli 3 4 luty 2011 GIERŁOŻ prof.nzw.dr hab.inż. Krzysztof Wojdyga 1 PROJEKT Innowacyjne rozwiązania w celu ograniczenia emisji CO 2 do atmosfery przez wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

DOKUMENT ROBOCZY KOMISJI

DOKUMENT ROBOCZY KOMISJI RADA UNII ROPEJSKIEJ Bruksela, 23 maja 2007 r. (25.05) (OR. en) Międzyinsyucjonalny numer referencyjny: 2006/0039 (CNS) 9851/07 ADD 2 FIN 239 RESPR 5 CADREFIN 32 ADDENDUM 2 DO NOTY DO PUNKTU I/A Od: Sekrearia

Bardziej szczegółowo

ANALIZA CZYNNIKÓW WPŁYWAJĄCYCH NA EKONOMICZNĄ EFEKTYWNOŚĆ ELEKTROWNI JĄDROWEJ

ANALIZA CZYNNIKÓW WPŁYWAJĄCYCH NA EKONOMICZNĄ EFEKTYWNOŚĆ ELEKTROWNI JĄDROWEJ ANALIZA CZYNNIKÓW WPŁYWAJĄCYCH NA EKONOMICZNĄ EFEKTYWNOŚĆ ELEKTROWNI JĄDROWEJ Auor: dr inż. Marcin Jaskólski ( Rynek Energii nr 6/2012) Słowa kluczowe: elekrownie ądrowe, analiza ekonomiczna, czynniki

Bardziej szczegółowo

Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce. Energetyka wiatrowa (onshore) w Polsce i w Niemczech 18.06.2013 r.

Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce. Energetyka wiatrowa (onshore) w Polsce i w Niemczech 18.06.2013 r. Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce Energetyka wiatrowa (onshore) w Polsce i w Niemczech 18.06.2013 r. Warszawa 2 Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce Rozwój OZE w

Bardziej szczegółowo

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI

ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH Tom XIII/3, 202, sr. 253 26 ESTYMACJA KRZYWEJ DOCHODOWOŚCI STÓP PROCENTOWYCH DLA POLSKI Adam Waszkowski Kaedra Ekonomiki Rolnicwa i Międzynarodowych Sosunków

Bardziej szczegółowo

Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji

Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji Kielce, dn. 7 marca 2014 r. 2 Wzywania stojące przed polską energetyką

Bardziej szczegółowo

OKREŚLANIE STOPNIA ODWRACALNOŚCI OBIEGÓW LEWOBIEŻNYCH

OKREŚLANIE STOPNIA ODWRACALNOŚCI OBIEGÓW LEWOBIEŻNYCH Dariusz Nanoski Akademia Morska Gdyni OKREŚLANIE OPNIA ODWRACALNOŚCI OBIEGÓW LEWOBIEŻNYCH Praca odnosi się do dostępnej literatury i zaiera łasne analizy ziązane z określaniem stopnia odracalności obiektu

Bardziej szczegółowo

Ustawa o odnawialnych źródłach energii (OZE) nadzieje i oczekiwania

Ustawa o odnawialnych źródłach energii (OZE) nadzieje i oczekiwania Ustawa o odnawialnych źródłach energii (OZE) nadzieje i oczekiwania Małgorzata Niedźwiecka Główny Specjalista Północno-Zachodni Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki Szczecin, 2013 energia fal

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Struktura sektorowa finansowania wydatków na B+R w krajach strefy euro

Struktura sektorowa finansowania wydatków na B+R w krajach strefy euro Rozdział i. Srukura sekorowa finansowania wydaków na B+R w krajach srefy euro Rober W. Włodarczyk 1 Sreszczenie W arykule podjęo próbę oceny srukury sekorowej (sekor przedsiębiorsw, sekor rządowy, sekor

Bardziej szczegółowo

Energetyczne projekty wiatrowe

Energetyczne projekty wiatrowe Energetyczne projekty wiatrowe Potencjał i moŝliwości w warunkach polskich Marcin Kaniewski CIBET REenergy Sp. z o.o. Al. Krakowska 197; 02-180 Warszawa Tel.: 022 57 39 733 Email: info@cibetreenergy.pl

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009 EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej Warszawa, 27 października 2009 Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ Czarna skrzynka Energetyka Energia pierwotna Dobro ogólnoludzkie?

Bardziej szczegółowo

METODA ZDYSKONTOWANYCH SALD WOLNYCH PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

METODA ZDYSKONTOWANYCH SALD WOLNYCH PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH METODA ZDYSONTOWANYCH SALD WOLNYCH PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH W meodach dochodowych podsawową wielkością, kóa okeśla waość pzedsiębioswa są dochody jakie mogą być geneowane z powadzenia działalności gospodaczej

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW. Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii

KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW. Działanie 5.1 Energetyka oparta na odnawialnych źródłach energii KRYTERIA WYBORU PROJEKTÓW Załącznik do uchwały Nr 1/201 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 22 lipca 201 r. Działanie.1 Energetyka oparta

Bardziej szczegółowo

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG Konferencja: Ciepło ze źródeł odnawialnych - stan obecny i perspektywy rozwoju, Warszawa, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju energetyki wodnej w Polsce. Konferencja STREAM MAP, Warszawa, 27 października 2011 r.

Perspektywy rozwoju energetyki wodnej w Polsce. Konferencja STREAM MAP, Warszawa, 27 października 2011 r. Perspektywy rozwoju energetyki wodnej w Polsce Konferencja STREAM MAP, Warszawa, 27 października 2011 r. 2 Polityka Rządu w zakresie OZE Odnawialne źródła energii w Polsce (dane historyczne) 8 7 6 5 4

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce oraz planowane zmiany. Warszawa, 2 października 2014 r.

Kompleksowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce oraz planowane zmiany. Warszawa, 2 października 2014 r. Kompleksowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce oraz planowane zmiany Warszawa, 2 października 2014 r. Miejsce OZE w bilansie energetycznym Zastosowanie OZE ma na celu: wykorzystanie lokalnie

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działań. Fundacja Partnerstwo Dorzecza Kocierzanki i. i Koszarawy w 2011 roku

Sprawozdanie z działań. Fundacja Partnerstwo Dorzecza Kocierzanki i. i Koszarawy w 2011 roku Spraozdanie z działań Fundacji Partnersto Dorzecza Kocierzanki i Koszaray 2011 roku Dane Fundacji Naza Fundacji: Fundacja Partnersto Dorzecza Kocierzanki i Koszaray Siedziba, ul. Wspólna 13, 34-331 Śinna

Bardziej szczegółowo

* *.* * tel. (0-44) 7363 ł 00, fax «(44) 7363 J l NI : 768-171-75-7. Pytanie nr 1. Odpowiedź. Pytanie nr 2

* *.* * tel. (0-44) 7363 ł 00, fax «(44) 7363 J l NI : 768-171-75-7. Pytanie nr 1. Odpowiedź. Pytanie nr 2 . STRATEGIA SPÓJNOSCI "Dotacje Innoacje" "Inestujemy Waszą przyszłość" G INA OPOCZNO ul. Staromiej 6, 26-300_~..- tel. (0-44) 7363 ł 00, fax «(44) 7363 J l Opoczno, 14 maja 2014 r. NI : 768-171-75-7 OiFE.042.

Bardziej szczegółowo

Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20%

Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20% Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20% Zbigniew Kamieński Ministerstwo Gospodarki Poznań, 21 listopada 2007 Cele na rok 2020 3 x 20% Oszczędność energii Wzrost wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Biogazownie na Dolnym Śląsku

Biogazownie na Dolnym Śląsku Biogazownie na Dolnym Śląsku Możliwości rozwoju 23 października 2007 I Dolnośląskie Forum Energii Odnawialnej Chrobak Piotr Dziwisz Jacek Sygit Maciej European Clustering and Cooperation Net Zakres tematyczny

Bardziej szczegółowo

METODY DYSKONTOWE W OCENIE EFEKTYWNOŚCI NAKŁADÓW NA EDUKACJĘ WYŻSZĄ 1

METODY DYSKONTOWE W OCENIE EFEKTYWNOŚCI NAKŁADÓW NA EDUKACJĘ WYŻSZĄ 1 EKONOMETRIA ECONOMETRICS ISSN 1507-3866 Anna Król e-mail: anna.krol@ue.wroc.pl METODY DYSKONTOWE W OCENIE EFEKTYWNOŚCI NAKŁADÓW NA EDUKACJĘ WYŻSZĄ 1 Sreszczenie: Jedną z ważnych form inwesycji w zasoby

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działań Fundacji Partnerstwo Dorzecza Kocierzanki i Koszarawy w 2007 roku

Sprawozdanie z działań Fundacji Partnerstwo Dorzecza Kocierzanki i Koszarawy w 2007 roku Spraozdanie z działań Fundacji Partnersto Dorzecza Kocierzanki i Koszaray 2007 roku Dane Fundacji Naza Fundacji: Fundacja Partnersto Dorzecza Kocierzanki i Koszaray Siedziba, Rychałd ul. Beskidzka 41,

Bardziej szczegółowo

POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE

POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE Anea Kłodzińska, Poliechnika Koszalińska, Zakład Ekonomerii POWIĄZANIA POMIĘDZY KRÓTKOOKRESOWYMI I DŁUGOOKRESOWYMI STOPAMI PROCENTOWYMI W POLSCE Sopy procenowe w analizach ekonomicznych Sopy procenowe

Bardziej szczegółowo

BEZRYZYKOWNE BONY I LOKATY BANKOWE ALTERNATYWĄ DLA PRZYSZŁYCH EMERYTÓW. W tym krótkim i matematycznie bardzo prostym artykule pragnę osiągnąc 3 cele:

BEZRYZYKOWNE BONY I LOKATY BANKOWE ALTERNATYWĄ DLA PRZYSZŁYCH EMERYTÓW. W tym krótkim i matematycznie bardzo prostym artykule pragnę osiągnąc 3 cele: 1 BEZRYZYKOWNE BONY I LOKATY BANKOWE ALTERNATYWĄ DLA PRZYSZŁYCH EMERYTÓW Leszek S. Zaremba (Polish Open Universiy) W ym krókim i maemaycznie bardzo prosym arykule pragnę osiągnąc cele: (a) pokazac że kupowanie

Bardziej szczegółowo

Komfort Consulting. Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce. Sosnowiec, 20 Października 2010

Komfort Consulting. Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce. Sosnowiec, 20 Października 2010 Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce Sosnowiec, 20 Października 2010 Janusz Starościk - KOMFORT CONSULTING 20/10/2010 Internal reserves all rigs even in the event of industrial

Bardziej szczegółowo

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r.

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r. URE Instrukcja wypełniania Załącznika nr 1 do formularza Opis techniczno - ekonomiczny projektowanej inwestycji w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji - Analiza finansowa

Bardziej szczegółowo

System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany. Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu

System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany. Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu Miejsce OZE w bilansie energetycznym Zastosowanie OZE ma na celu: wykorzystanie lokalnie dostępnych zasobów

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA ELEKTROCIEPŁOWNI PRZY DUŻYM ZUŻYCIU ELEMENTÓW KOTŁÓW I TURBIN PAROWYCH

MODERNIZACJA ELEKTROCIEPŁOWNI PRZY DUŻYM ZUŻYCIU ELEMENTÓW KOTŁÓW I TURBIN PAROWYCH Kogeneracja w energeyce przemysłowej i komunalnej Tadeusz J. CHMIELIAK Gerard KOSMA Wojciech KOSMA Insyu Maszyn i Urządzeń Energeycznych Poliechnika Śląska, Gliwice 44-11 Gliwice, ul. Konarskiego 18 el.:

Bardziej szczegółowo

CEB Cechy Energetyczne Budynku

CEB Cechy Energetyczne Budynku CEB Cechy Energeyczne Budynku (zbiór danych budynku dla porzeb adminisracji i świadecwa energeycznego budynku) I. Cel : Zebranie danych porzebnych do sporządzenia świadecwa energeycznego. II. Elemeny zbioru:

Bardziej szczegółowo

Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki

Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki Ilona Jędrasik, Koalicja Klimatyczna Ogólnopolskie Spotkania Ekonomii Społecznej - OSES 2013 Szczecin, Nowe Warpno, 19-20 września 2013 Prosument

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A.

Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A. Inwestycje w małe elektrownie wiatrowe z perspektywy Banku Ochrony Środowiska S.A. II FORUM MAŁEJ ENERGETYKI WIATROWEJ WARSZAWA CENERG 13 marca 2012 r. Finansowanie OZE w BOŚ S.A. (1991-2011) Liczba [szt.]

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Adam Mroziński. Zasoby energii słonecznej w województwie Kujawsko-Pomorskim oraz ekonomiczne i ekologiczne aspekty jej wykorzystania

Dr inż. Adam Mroziński. Zasoby energii słonecznej w województwie Kujawsko-Pomorskim oraz ekonomiczne i ekologiczne aspekty jej wykorzystania Dr inż. Adam Mroziński Zasoby energii słonecznej w województwie Kujawsko-Pomorskim oraz ekonomiczne i ekologiczne aspekty jej wykorzystania Zasoby energii słonecznej w województwie Kujawsko-Pomorskim Dr

Bardziej szczegółowo

HSC Research Report. Optimization of the decision on the integration. generation with the electrical grid using linear programming HSC/09/03

HSC Research Report. Optimization of the decision on the integration. generation with the electrical grid using linear programming HSC/09/03 HSC/09/03 HSC Research Report Optimization of the decision on the integration of distributed generation ith the electrical grid using linear programming (Optymalizaca decyzi o przyłączeniu rozproszonych

Bardziej szczegółowo

Energetyka prosumencka - co to jest i możliwości jej wsparcia Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG

Energetyka prosumencka - co to jest i możliwości jej wsparcia Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG Energetyka prosumencka - co to jest i możliwości jej wsparcia Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG Konferencja FORUM WYKONAWCY Wrocław, 21 kwiecień 2015 Technologie wspierające wytwarzanie energii dla

Bardziej szczegółowo

Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe

Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG 69 Spotkanie Forum EEŚ Warszawa, NFOŚiGW 28 stycznia 2015 Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Marketingu i Zarządzania w Lesznie

Wyższa Szkoła Marketingu i Zarządzania w Lesznie Wyższa Szkoła Markeingu i Zarządzania w Lesznie MATERIAŁY ROBOCZE NA ZAJĘCIA Z PRZEDMIOTU BIZNES PLAN Opracowali: dr Jacek Kowalewski mgr Kazimierz Linowski Leszno 2008 2 S P I S T R E Ś C I WPROWADZENIE.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej

Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Scenariusz zaopatrzenia Polski w czyste nośniki energii w perspektywie długookresowej Wprowadzenie i prezentacja wyników do dalszej dyskusji Grzegorz Wiśniewski Instytut Energetyki Odnawialnej (EC BREC

Bardziej szczegółowo

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Promocja regionalnych inicjatyw bioenergetycznych PromoBio Możliwości wykorzystania biomasy w świetle

Bardziej szczegółowo

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 SZKOLENIE 1 HARMONOGRAM I TEMATY SZKOLEŃ KOMERCJALIZACJA WIEDZY Celem jest przekazanie skutecznych sposobó selekcjonoania oraz identyfikoania potencjału naukoo-badaczego uczelni yższych śietle

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Mariusz Próchniak Katedra Ekonomii II, SGH PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Ekonomia menedżerska 1 2 Wartość przyszła (FV future value) r roczna stopa procentowa B kwota pieniędzy, którą

Bardziej szczegółowo

Mikroźródła OZE w modelach biznesowych energetyki rozproszonej

Mikroźródła OZE w modelach biznesowych energetyki rozproszonej 5 Forum gospodarcze TIME Smart Girds & Telekomunikacja KIGEiT, Warszawa, 25 lutego 2013 roku Mikroźródła OZE w modelach biznesowych energetyki rozproszonej Case study rolnicy jako prosumenci Grzegorz Wiśniewski

Bardziej szczegółowo

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha MODEL ENERGETYCZNY GMINY Ryszard Mocha PAKIET 3X20 Załącznik I do projektu dyrektywy ramowej dotyczącej promocji wykorzystania odnawialnych źródeł energii : w 2020 roku udział energii odnawialnej w finalnym

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Zadania stawiane przed polską gospodarką Pakiet energetyczny 3x20 - prawne wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Uchwały nr V/42/2015 Rady Miasta Mława z dnia 24 marca 2015r. w sprawie zmiany Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Mława

Objaśnienia do Uchwały nr V/42/2015 Rady Miasta Mława z dnia 24 marca 2015r. w sprawie zmiany Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Mława Objaśnienia do Uchały nr V/42/2015 Rady Miasta Młaa z dnia 24 marca 2015r. spraie zmiany Wieloletniej Prognozy Finansoej Miasta Młaa W Wieloletniej Prognozie Finansoej proadza się następujące zmiany: Dochody

Bardziej szczegółowo

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE Wnioskowanie saysyczne w ekonomerycznej analizie procesu produkcyjnego / WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE W EKONOMETRYCZNEJ ANAIZIE PROCESU PRODUKCYJNEGO Maeriał pomocniczy: proszę przejrzeć srony www.cyf-kr.edu.pl/~eomazur/zadl4.hml

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie predykcji sygnału odchylenia regulacyjnego do centralnej regulacji mocy czynnej i częstotliwości w systemie elektroenergetycznym

Zastosowanie predykcji sygnału odchylenia regulacyjnego do centralnej regulacji mocy czynnej i częstotliwości w systemie elektroenergetycznym INSTYTUT AUTOMATYKI SYSTEMÓW ENERGETYCZNYCH Zasosowanie predykcji sygnału odchylenia regulacyjnego do cenralnej regulacji mocy czynnej i częsoliwości w sysemie elekroenergeycznym Prof. dr hab. inż. Tadeusz

Bardziej szczegółowo

Stan obecny i perspektywy wykorzystania energii odnawialnej

Stan obecny i perspektywy wykorzystania energii odnawialnej Stan obecny i perspektywy wykorzystania energii odnawialnej Informacje ogólne Zdzisław Kusto Politechnika Gdańska UŻYTKOWANIE SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH Opracowane Opracowane według według IIASA IIASA ENERGETYKA

Bardziej szczegółowo

Bankructwo państwa: teoria czy praktyka

Bankructwo państwa: teoria czy praktyka Bankrucwo pańswa: eoria czy prakyka Czy da się zapanować nad długiem publicznym? Maciej Biner Lenie Seminarium Ekonomiczne Czeszów 11 września 2011 Plan 1. Wprowadzenie do problemayki długu od srony księgowej.

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii

Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Wykorzystanie energii z odnawialnych źródeł na Dolnym Śląsku, odzysk energii z odpadów w projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii Paweł Karpiński Pełnomocnik Marszałka ds. Odnawialnych Źródeł Energii

Bardziej szczegółowo

Model MaMoR2 Informacje o konstrukcji i załoŝeniach. Tomasz Kaczor

Model MaMoR2 Informacje o konstrukcji i załoŝeniach. Tomasz Kaczor Model MaMoR2 Informacje o konsrukcji i załoŝeniach Tomasz Kaczor Warszawa, lisopad 2006 Model MaMoR2 Informacje o konsrukcji i załoŝeniach Spis reści Wsęp... 5 Filozofia i podsawowe zaleŝności modelu...

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy na szkolenia Centrum Promocji i Szkolenia SYSTEM s.c. tel. 12 4138182, kom. 660 433566, fax 12 4136197 www.systemszkolenia.

Zapraszamy na szkolenia Centrum Promocji i Szkolenia SYSTEM s.c. tel. 12 4138182, kom. 660 433566, fax 12 4136197 www.systemszkolenia. Zapraszamy na szkolenia Centrum Promocji i Szkolenia SYSTEM s.c. tel. 12 4138182, kom. 660 433566, fax 12 4136197.systemszkolenia.pl Temat: >>> Podatki 2016 edług znoelizoanych przepisó - VAT, CIT, PIT

Bardziej szczegółowo

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD

Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Prognozowanie średniego miesięcznego kursu kupna USD Kaarzyna Halicka Poliechnika Białosocka, Wydział Zarządzania, Kaedra Informayki Gospodarczej i Logisyki, e-mail: k.halicka@pb.edu.pl Jusyna Godlewska

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

KOMERCJALIZACJA WIEDZY

KOMERCJALIZACJA WIEDZY 1 HARMONOGRAM I TEMATY SZKOLEŃ KOMERCJALIZACJA WIEDZY Celem jest przekazanie skutecznych sposobó selekcjonoania oraz identyfikoania potencjału naukoo-badaczego uczelni yższych śietle ustay prao o szkolnictie

Bardziej szczegółowo