Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie"

Transkrypt

1 Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Dr. Anna Kowalska-Pyzalska Insitute of Computer Science & Management/ Chair of Economy Presentation is based on:

2 Elastyczność Cenowa elastyczność popytu Dochodowa elastyczność popytu Mieszana elastyczność popytu Cenowa elastyczność podaży Utarg całkowity

3 analizować popyt i podaż z większą precyzją. jest miarą jak mocno kupujący i sprzedający reagują na zmiany warunków rynkowych.

4 Elastyczność: jest miarą wrażliwości wielkości zapotrzebowania (lub ilości oferowanej) na zmianę jednego z czynników decydujących o ich poziomie.

5 Cenowa elastyczność popytu jest procentową zmianą wielkości zapotrzebowania w reakcji na procentową zmianę ceny. Cenowa elastyczność popytu stanowi miarę siły reakcji wielkości zapotrzebowania na dobro na zmianę ceny tego dobra.

6 Mówimy że popyt jest elastyczny, kiedy wielkość zapotrzebowania silnie reaguje na zmianę ceny. Popyt jest nieelastyczny, kiedy wielkość zapotrzebowania słabo reaguję na zmianę ceny.

7 Dostępność bliskich substytutów Dobra pierwszej potrzeby a dobra luksusowe Definicje rynku Długość analizowanego okresu

8 Dostęp do bliskich substytutów: Dobra, które mają bliskie substytuty cechuje wyższa elastyczność popytu, ponieważ nabywcom łatwo jest przestawić się z jednego dobra na inne. Jajka (nie mają bliskich substytutów) mają raczej nieelastyczny popyt (mniej elastyczny niż masło).

9 Dobra podstawowe a luksusowe: Dobra podstawowe mają mniej elastyczny popyt niż dobra luksusowe. To, do której kategorii należy dane dobro zależy od preferencji konsumenta.

10 Definicja rynku: Na rynkach wąsko zdefiniowanych popyt jest bardziej elastyczny niż na rynkach zdefiniowanych szeroko, ponieważ na rynkach zdefiniowanych wąsko łatwiej jest znaleźć substytuty. Elastyczność rośnie

11 Horyzont czasowy: W długim okresie popyt na dobro jest zwykle bardziej elastyczny.

12

13

14 Popyt staje się bardziej elastyczny: Im więcej jest bliskich substytutów danego dobra Jeśli dobro jest luksusowe Im węziej jest zdefiniowany rynek Im dłuższy okres czasu jest brany pod uwagę.

15 Popyt na które dobro jest bardziej elastyczny? Podręczniki czy kryminały Nagrania muzyki Bacha czy nagrania muzyki klasycznej w ogóle Olej opałowy w ciągu najbliższych 6 m-cy czy w ciągu najbliższych 5 lat Lemoniada czy woda?

16 Cenową elastyczność popytu oblicza się jako relacje procentowej zmiany wielkości zapotrzebowana do procentowej zmiany ceny. Q x E p % Q % P x x Q P x P x x

17 Jeśli cena rowerów rośnie o 5%, ceteris paribus, to wielkość zapotrzebowania maleje o 7%. Jaka jest cenowa elastyczność popytu na rowery? E p % Q % P x x Q Q P P x x x x 7% 5% 0,07 0,05 1,4

18 Jeśli cena rożka lodowego wzrasta z $2.00 do $2.20 a wielkość zapotrzebowania maleje z10 do 8 rożków, wtedy elastyczność popytu wynosi: E p (8 10) 100% 10 (2.20 2) 100% 2 20% 10% 2 Ep=2 oznacza, że zmiana w wielkości zapotrzebowania jest proporcjonalnie dwa razy większa niż zmiana ceny.

19 Często cenową elastyczność popytu zapisujemy jako liczbę ujemną. Konwencja dopuszcza podawania elastyczności w wartościach absolutnych. E 2 p (8 10) 100% 10 (2.20 2) 100% 2 20% 10% 2 20% oznacza spadek wielkości zapotrzebowania, a 10% oznacza wzrost ceny.

20 Oblicz elastyczność cenową popytu między dwoma punktami na krzywej popytu: Punkt B: cena =$4; wielkość zapotrzebowania =120 Punkt A: cena =$6; wielkość zapotrzebowania = 80 Idąc od punktu B do A, Ep=-0.66 Idąc od punktu A do B, Ep=-1.5 Która odpowiedź jest prawdziwa? P 6 4 A B Q

21 Metoda punktu środkowego jest preferowana do wyznaczania cenowej elastyczności popytu, bo daje takie same wyniki nie zależnie od kierunku zmiany parametrów. 2 ) ( ) ( 2 ) ( ) ( P P P P Q Q Q Q P P Q Q E x x x x p Qx O Px P2 P1 Q2 Q1 B A

22 Oblicz elastyczność cenową popytu między punktami za pomocą metody punktuśrodkowego: Punkt B: cena =$4; wielkość zapotrzebowania =120 Punkt A: cena =$6; wielkość zapotrzebowania = 80 E P (80 120) (80 120) / 2 (6 4) (6 4) / P 6 4 A B Q

23 Jeśli cena rożka wzrasta z $2.00 do $2.20 a wielkość zapotrzebowania spada z 10 do 8 to elastyczność cenowa popytu wyznaczona metodą punktu środkowego wynosi: (8 10) 100% Ep (8 10) / 2 22% (2.20 2) 100% 9.5% (2.20 2) / 2

24 Popyt nieelastyczny Wielkość zapotrzebowania słabo reaguje na zmianę ceny. Cenowa elastyczność popytu jest mniejsza niż 1. Ep < 1 (w wartościach absolutnych) Popyt elastyczny Cenowa elastyczność popytu silnie reaguje na zmianę ceny. Cenowa elastyczność popytu jest większa niż 1. Ep >1 (w wartościach absolutnych)

25 Cena $5 4 popyt E P (100 50) (100 50) / 2 (4 5) (4 5) / 2 67% 22% Popyt jest elastyczny Wielkość zapotrzebowania

26 odnosi się do minimalnych przyrostów cen i rozmiarów popytu mierzy reakcję popytu w konkretnym punkcie na krzywej popytu Px A D O C E B Qx E E c c f '( P) CB OC P Q x OD DA

27 Funkcja popytu dana jest wzorem Qd=20-2P Wypełnij tabelę: P Qd Oblicz cenową elastyczność popytu między P=2 i P=0 oraz P=6 i P=4. Oblicz elastyczność punktową popytu dla P=5.

28 Popyt doskonale nieelastyczny Wielkość zapotrzebowania w ogóle nie reaguję na zmianę ceny. Popyt doskonale elastyczny Wielkość zapotrzebowania ogromnie reaguje na zmianę ceny. Elastyczność jednostkowa Wielkość zapotrzebowania zmienia się o tyle samo, o ile zmieniła się cena.

29 Ponieważ cenowa elastyczność popytu mierzy jak bardzo wielkość zapotrzebowania reaguje na cenę, to jest blisko związana z nachyleniem krzywej popytu. Reguła: Im bardziej płaska jest krzywa popytu przechodząca przez dany punkt, tym większa jest elastyczność cenowa popytu. Im bardziej stroma jest krzywa popytu przechodząca przez dany punkt, tym mniejsza jest elastyczność cenowa popytu.

30 P Popyt doskonale nieelastyczy: Ep=0 Popyt nieelastyczny: Ep <1 Elastyczność jednostkowa: Ep =1 Popyt elastyczny: Ep >1 Popyt doskonale elastyczny: Ep dąży do nieskończoności Q

31 Copyright 2003 Southwestern/Thomson Learning (a) Popyt doskonale nieelastyczny: Ep=0 Cena Popyt $ Wzrost ceny zapotrzebowanie nie powoduje zmiany wielkości zapotrzebowania.

32 (b) Popyt nieelastyczny: Ep < 1 cena $5 1. Wzrost ceny o 22%... 4 Popyt zapotrzebowanie prowadzi do 11% spadku wielkości zapotrzebowania.

33 Copyright 2003 Southwestern/Thomson Learning cena (c) Elastyczność jednostkowa: Ep = 1 $5 1. Wzrost ceny o 22%... 4 popyt zapotrzebowanie prowadzi do 22% spadku wielkości zapotrzebowania.

34 cena (d) Popyt elastyczny: Ep > 1 $5 1. Wzrost ceny o 22%... 4 popyt zapotrzebowanie prowadzi do 67% spadku wielkości zapotrzebowania.

35 (e) Popyt doskonale elastyczny: Ep cena 1. Dla każdej ceny powyżej $4, wielkość zapotrzebowania wynosi 0. $4 popyt 2. Dla ceny dokładnie równiej $4, konsumenci kupią każdą ilość dobra Dla ceny poniżej $4, wielkość zapotrzebowania jest nieskończenie duża. zapotrzebowanie

36 Dobra Elastyczność cenowa w USA pomidory 4,6 gry hazardowe 1,9 meble 1,0 kino 0,87 autobus 0,20 Elastyczność cenowa w Polsce energia 0,13 0,2 elektryczna chleb 0,3 jajka 0,9 wołowina 1,2 prasa 1,4

37 Utarg całkowity to kwota zapłacona przez nabywców i otrzymana przez sprzedawców danego dobra. Obliczamy ją mnożąc cenę dobra przez sprzedaną ilość dobra. TR = P x Q

38 cena $4 P P Q = $400 (utarg) popyt ilość Q Copyright 2003 Southwestern/Thomson Learning

39 Copyright 2003 Southwestern/Thomson Learning cena cena Wzrost ceny z $1 do $3 prowadzi do wzrostu utargu ze $100 do $240 $3 utarg = $240 $1 utarg = $100 popyt popyt ilość 0 80 ilość

40 Dla nieelastycznej krzywej popytu wzrost ceny prowadzi do względnie mniejszego spadku wielkości zapotrzebowania Co prowadzi do wzrostu utargu całkowitego.

41 Copyright 2003 Southwestern/Thomson Learning cena cena Wzrost ceny z $4 do $5 prowadzi do spadku utargu z $200 do $100 $5 $4 popyt popyt utarg = $200 utarg = $ ilość 0 20 ilość

42 Dla elastycznej krzywej popytu, wzrost ceny prowadzi do względnie większego spadku wielkości zapotrzebowania Co prowadzi do spadku utargu całkowitego.

43 TR (utarg całkowity) musi być równy TE (wydatki całkowite konsumentów) E>1 popyt elastyczny E<1 popyt nieelastyczny P (rośnie) TR=TE (maleje) TR=TE (rośnie) P (maleje) TR=TE (rośnie) TR=TE (maleje)

44 Kiedy krzywa popytu jest nieelastyczna (Ep<1), cena i utarg całkowity zmieniają się w tym samym kierunku. Kiedy krzywa popytu jest elastyczna (Ep>1), to cena i utarg całkowity zmieniają się w przeciwnych kierunkach. W przypadku elastyczności jednostkowej (Ep=1) zmiana ceny nie powoduje zmiany utargu. Ale co się stanie kiedy elastyczność będzie się zmieniała wzdłuż krzywej popytu?

45 Nachylenie liniowej krzywej popytu jest stałe, ale elastyczność się zmienia! TR maksymalny przy Ep=1

46 Wyobraź sobie, że jesteś kuratorem ważnego muzeum sztuki. Twój dyrektor finansowy twierdzi, że macie mało pieniędzy i że powinieneś zmienić cenę wstępu by zwiększyć utarg. Co zrobisz? Podniesiesz cenę bilety czy obniżysz?

47 Dochodowa elastyczność popytu Mieszana elastyczność popytu

48 Liczona jako procentowa zmiana wielkości zapotrzebowania w reakcji na procentową zmianę dochodu. Dochodowa elastyczność popytu mierzy siłę reakcji zapotrzebowania na pewne dobro na zmianę dochodu nabywców.

49 E I % Q % I x Q Q I x I x x

50 Typy dóbr Normalne i podrzędne Wyższy dochód zwiększa zapotrzebowania na dobra normalne a zmniejsza na dobra podrzędne.

51 Krzywe Engla Krzywe Engla: obrazują zależność między dochodem a ilością kupowanego dobra W panelu (a) jedzenie jest dobrem normalnym i krzywa Engla jest rosnąca. W panelu (b) hamburger jest dobrem normalnym przy dochodzie niższym niż $20/m-c i dobrem podrzędnym przy wyższych dochodach. Dochód ($/m-c) Dochód ($/m-c) Copyright: Pearson Education Jedzenie (szt/m-c) Hamburgery (szt/m-c)

52 Prawo Engla Prawo Engla: wraz ze wzrostem dochodu realnego konsumenta, w ogólnej sumie wydatków maleje udział wydatków na dobra podrzędne oraz dobra podstawowe a rośnie udział wydatków na dobra luksusowe.

53 Dobra, które konsumenci uważają za dobra podstawowe są na ogół nieelastyczne dochodowo: Np. podstawowe artykułu spożywcze Dobra, które konsumenci uważają za dobra luksusowe mają na ogół dużą elastyczność dochodową popytu: Np. sportowe samochody, drogie jedzenie, biżuteria etc.

54 Typy dóbr Elastyczność dochodowa Zmiana dochodu Zmiana wielkości zapotrzebowania Przykład normalne >0 wzrost wzrost mydło podstawowe 0-1 wzrost wzrost mniejszy niż 1% jedzenie luksusowe >1 wzrost wzrost większy niż 1% jacht, żaglówka podrzędne <0 wzrost spadek przejazdy autobusem

55 Oblicz dochodową elastyczność popytu na telewizory, jeśli dochód wzrósł o 50%, a wielkość zapotrzebowania zwiększyła się z 1200 do 3000 sztuk na miesiąc? Jakiego typu dobrem są telewizory dla konsumentów?

56 Mieszana elastyczność popytu: miara siły reakcji zapotrzebowania na jedno dobro na zmianę ceny innego dobra. Q x E C % Q % P x y Q P x P y y

57 W przypadku substytutów mieszana elastyczność popytu jest dodatnia. W przypadku dóbr komplementarnych jest ujemna.

58 Ile wynosi mieszana elastyczność popytu na dobro X, jeśli wielkość zapotrzebowania na to dobro spadła o 10% w reakcji na wzrost ceny dobra Y z euro na euro? Czy dobra X i Y są dobrami substytucyjnymi czy komplementarnymi?

59 Mieszana elastyczność energii elektrycznej w reakcji na cenę gazu wynosi ok Mieszana elastyczność wołowiny w reakcji na cenę wieprzowiny wynosi 0.25 a na cenę kurczaka 0.12 Czy dobra te są dla siebie substytutami czy dobrami komplementarnymi?

60 Elastyczność cenowa podaży to procentowa zmiana ilości oferowanej w reakcji na procentową zmianę ceny. Cenowa elastyczność podaży: Miara siły reakcji ilości oferowanej dobra na zmianę ceny tego dobra.

61 Wyznacza się dzieląc procentową zmianę ilości oferowanej przez procentową zmianę ceny danego dobra. Q sx E s % Q % P sx x Q P sx P x x

62 Zdolność sprzedawców do zmiany ilości oferowanego dobra Plaża jest przykładem nieelastycznego dobra. Książki, auta, inne produkowane dobra są elastyczne. Horyzont czasowy Podaż jest bardziej elastyczna w długim horyzoncie czasowym.

63 Copyright 2003 Southwestern/Thomson Learning (a) Doskonale elastyczna podaż : Es = 0 cena podaż $5 1. wzrost ceny ilość nie powoduje zmiany ilości oferowanej.

64 Copyright 2003 Southwestern/Thomson Learning (b) Podaż elastyczna : Es > 1 cena $5 podaż 4 1. Wzrost ceny o 22% ilość prowadzi do 10% wzrostu ilości oferowanej.

65 Copyright 2003 Southwestern/Thomson Learning cena (c) Elastyczność jednostkowa: Es = 1 $5 1. Wzrost ceny o 22% 4 podaż ilość Prowadzi do 22% wzrostu ilości oferowanej.

66 Copyright 2003 Southwestern/Thomson Learning Cena $5 1. Wzrost ceny o 22% 4 (d) Podaż elastyczna: Es > 1 podaż ilość prowadzi do 67% wzrostu ilości oferowanej.

67 Copyright 2003 Southwestern/Thomson Learning cena (e) Podaż doskonale elastyczna: Es 1. Dla każdej ceny powyżej $4, ilość oferowana dąży do nieskończoności. $4 podaż 2. Dla ceny równej $4, producenci dostarczą każdą ilość dobra Dla ceny poniżej $4, ilość oferowana wynosi 0. ilość

68 Jak elastyczność cenowa podaży może się zmieniać? Na niektórych rynkach, ze względu na ograniczoną zdolność produkcyjną, to Es może być bardzo wysoka dla niskich wartości produkcji (ilości oferowanej) oraz bardzo niska dla wysokiej wartości produkcji.

69 Czy dobre wieści dla rolnictwa mogą być złymi wieściami dla rolników? Co się stanie na rynku pszenicy oraz jak się zmieni utarg rolników uprawiających pszenicę, jeśli zostanie odkryta nowa technologia uprawy pszenicy, dużo bardziej produktywna niż obecne?

70 Copyright 2003 Southwestern/Thomson Learning Cena pszenicy prowadzi do dużego spadku ceny $3 1. Kiedy popyt jest nieelastyczny, to wzrost podaży S 1 S 2 2 D Popyt i podaż są nieelastyczne Ilość pszenicy 3. I proporcjonalnie mniejszego wzrostu sprzedaży. W rezultacie przychody spadają z z $300 do $220.

71 W USA w 1950r. 10 milionów ludzi pracowało w rolnictwie, reprezentując 17% siły roboczej. W 1998 r. już tylko 3 miliony pracowało w rolnictwie, reprezentując 2% siły roboczej. Jednocześnie nastąpił ponad dwukrotny wzrost produktywności!

72 Dlaczego OPEC nie udało się utrzymać wysokich cen ropy?

73 Czy zakaz narkotyków powoduje wzrost czy spadek przestępstw związanych z narkotykami?

74 Oceń skuteczność polityki rządu dotyczącą zwalczania palenia papierosów: Z badań wynika, że elastyczność cenowa popytu na papierosy wynosi ok Paczka papierosów kosztuje 2 euro, a rząd chce ograniczyć palenie o 20%. O ile powinna wzrosnąć cena papierosów? Powiedzmy, że rząd nieustannie podnosi cenę papierosów. Czy takie działanie bardziej zmniejszy konsumpcję w najbliższym roku czy w ciągu 5 lat? Z badań wynika, że popyt nastolatków na papierosy jest bardziej elastyczny niż dorosłych. Dlaczego?

75 Cenowa elastyczność popytu mierzy jak wielkość zapotrzebowania odpowiada na zmiany w cenie. Jeśli krzywa popytu jest elastyczna, to utarg całkowity spada, kiedy cena rośnie. Jeśli jest nieelastyczna, to utarg całkowity rośnie, kiedy cena rośnie.

76 Elastyczność dochodowa mierzy jak wielkość zapotrzebowania reaguje na zmiany w dochodzie konsumenta. Elastyczność mieszana popytu mierzy jak wielkość zapotrzebowania reaguje na zmianę ceny drugiego dobra. Elastyczność cenowa podaży mierzy jak ilość oferowana reaguje na zmianę ceny.

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Popyt elastyczny Prawo popytu mówi, ze zmiany ceny wywołują

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ POPYT to zależność pomiędzy ilością dobra, którą chcą i mogą kupić konsumenci, a ceną tego dobra. Popyt jest przedstawiany za pomocą

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu wa kluczowe słowa: popyt i podaż Popyt to ilość dobra, jaką nabywcy są gotowi kupić zależnie od poziomu

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena Temat i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. opyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży 5.

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Podstawowe pojęcia: rynek, popyt, krzywa popytu, prawo popytu, efekt snobizmu, efekt Veblena, cena maksymalna i minimalna, zmiana popytu, dobro Griffena, dobra

Bardziej szczegółowo

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO KRZYWA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH (zwiększanie produkcji jednego dobra nie jest możliwe bez zmiany produkcji drugiego dobra) krzywa możliwości produkcyjnych pokazuje możliwości

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Podstawowe pojęcia: rynek, podaż, krzywa podaż, prawo podaż, cena równowagi, cena maksymalna i minimalna, zmiana podaż dr inż. Anna Kiełbus

Bardziej szczegółowo

2.1. Charakterystyka elastyczności popytu

2.1. Charakterystyka elastyczności popytu 13 2.ELASTYCZNOŚCI POPYTU Aby zmierzyć siłę i kierunek oddziaływania czynników kształtujących popyt stosuje się różnego rodzaju mierniki. Do najpopularniejszych należą elastyczności popytu, które mierzą

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. mgr Maciej Szczepankiewicz. Katedra Nauk Ekonomicznych. semestr zimowy 2015/2016

MIKROEKONOMIA. mgr Maciej Szczepankiewicz. Katedra Nauk Ekonomicznych. semestr zimowy 2015/2016 MIKROEKONOMIA semestr zimowy 2015/2016 mgr Maciej Szczepankiewicz Katedra Nauk Ekonomicznych Kontakt E: maciej@szczepankiewicz.net Dyżury: Wtorek 12-13.30 nieparzyste 10.15-11.45 parzyste Środa 13.15-14.45

Bardziej szczegółowo

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski Dr Łukasz Goczek Uniwersytet Warszawski Wpływ podatków na podaż i popyt Co decyduje, kto naprawdę ponosi ciężar podatku Koszty i korzyści wynikające z podatków i dlaczego podatki nakładają koszt, który

Bardziej szczegółowo

5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt

5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt 5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt Popyt na dobro maleje względem ceny (o ile dobro jest tak zwane normalne, a nie luksusowe). Zakładamy że firma ustala cenę danego dobra p, która obowiązuje wszędzie. Niech

Bardziej szczegółowo

Równowaga rynkowa. Równowaga rynkowa: ilustracja graficzna. Nierównowaga rynkowa: nadwyżka dobra. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra

Równowaga rynkowa. Równowaga rynkowa: ilustracja graficzna. Nierównowaga rynkowa: nadwyżka dobra. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra Równowaga rynkowa Cena unkt r Ilość Cena i ilość Cena (cena czyszcząca rynek): cena, przy której wielkość zapotrzebowania jest równa ilości oferowanej. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra Cena rynkowa

Bardziej szczegółowo

Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki.

Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki. Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki. Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja

Bardziej szczegółowo

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania:

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi

Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi Nawet z papugi można zrobić wytrawnego ekonomistę. Wystarczy ją nauczyć dwóch słów: popyt i podaż. /Thomas Carlyle/

Bardziej szczegółowo

Popyt rynkowy. Wyprowadzenie funkcji popytu z funkcji uŝyteczności

Popyt rynkowy. Wyprowadzenie funkcji popytu z funkcji uŝyteczności Popyt rynkowy Wyprowadzenie funkcji popytu z funkcji uŝyteczności Zadanie 1 (*) Jak zwykle w tego typu zadaniach darujmy sobie tworzenie sztucznych przykładów i będziemy analizować wybór między dwoma dobrami

Bardziej szczegółowo

Podaż firmy. Zakładamy, że firmy maksymalizują zyski

Podaż firmy. Zakładamy, że firmy maksymalizują zyski odaż firmy Zakładamy, że firmy maksymalizują zyski Inne cele działalności firm: Maksymalizacja przychodów Maksymalizacja dywidendy Maksymalizacja zysków w krótkim okresie Maksymalizacja udziału w rynku

Bardziej szczegółowo

Elastyczność popytu i podaży

Elastyczność popytu i podaży Autor: mgr Andrzej Kacprzyk mgr J. Karol Słowiński II. Elastyczność popytu i podaży Spis treści: Wstęp 1. Cenowa elastyczność popytu 1.1 Cenowa elastyczność popytu a przychody przedsiębiorstw 2. Mieszana

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Mikroekonomia - Lista 11 Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Konkurencja doskonała 1. Model konkurencji doskonałej opiera się na następujących

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Ekonomia dobrobytu Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Metody ustalania cen. Inną metodą jest ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji (koszty przeciętne całkowite) formuła koszt plus.

Metody ustalania cen. Inną metodą jest ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji (koszty przeciętne całkowite) formuła koszt plus. Metody ustalania cen Ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji y produkcji stanowią bardzo istotny element rachunku ekonomicznego firmy, gdyż informują o wartości zużytych przez firmę

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii TEORIA POPYTU TEORIA PODAśY

Podstawy ekonomii TEORIA POPYTU TEORIA PODAśY Podstawy ekonomii TEORIA POPYTU TEORIA PODAśY Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Teoria popytu Teoria popytu Wielkość popytu zgłaszane zapotrzebowanie na określony towar przy danej jego cenie w określonym

Bardziej szczegółowo

Polityka fiskalna i pieniężna

Polityka fiskalna i pieniężna Ćwiczenia z akroekonomii II Polityka fiskalna i pieniężna Deficyt budżetowy i cykle koniunkturalne na wstępie zaznaczyliśmy, że wielkość deficytu powinna zależeć od tego w jakiej fazie cyklu koniunkturalnego

Bardziej szczegółowo

Maksymalizacja zysku

Maksymalizacja zysku Maksymalizacja zysku Na razie zakładamy, że rynki są doskonale konkurencyjne Firma konkurencyjna traktuje ceny (czynników produkcji oraz produktów jako stałe, czyli wszystkie ceny są ustalane przez rynek

Bardziej szczegółowo

Model dopasowywania się cen na rynku

Model dopasowywania się cen na rynku Model dopasowywania się cen na rynku autor: Milena Ścisłowska Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, wydział Matematyczno Przyrodniczy Warszawa 2013 Prosty model rynku - kupujący i sprzedający na

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA MENEDŻERSKA. dr Sylwia Machowska

EKONOMIA MENEDŻERSKA. dr Sylwia Machowska EKONOMIA MENEDŻERSKA dr Sylwia Machowska 1 Analiza popytu i optymalna polityka cenowa 2 Rozdział 3 CO JUŻ WIEMY? Znamy już prosty model maksymalizacji zysku. Model pozwala nam wyznaczyć optymalny poziom

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1 Kosztem alternatywnym zbudowania geotermicznej elektrociepłowni jest:

Zadanie 1 Kosztem alternatywnym zbudowania geotermicznej elektrociepłowni jest: Zadanie 1 Kosztem alternatywnym zbudowania geotermicznej elektrociepłowni jest: a. suma wydatków, jakie należałoby ponieść za korzystanie z innych źródeł energii, b. koszt budowy elektrociepłowni pomniejszony

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 3

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 3 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 3 Elastyczność popytu i podaży, Wybór konsumenta efekt substytucyjny i dochodowy Tomasz Gajderowicz. Agenda Kartkówka Elastyczność popytu i podaży Wybór konsumenta

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 8: Podstawy popytu na czynniki produkcji: pracę i kapitał. Technologia produkcji. Decyzje konsumentów: podaż pracy i kapitału. Współzależność działania rynków

Bardziej szczegółowo

J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade

J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade Jan J. Michałek (wersja uproszczona) J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade - jakie

Bardziej szczegółowo

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków Szoki makroekonomiczne. to nieoczekiwane zdarzenia zakłócające przewidywalny przebieg zmian produktu, bezrobocia i stopy procentowej Szoki popytowe (oddziałujące

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Popyt i podaż kategorie rynkowe Popyt i podaż to dwa słowa najczęściej używane przez ekonomistów Popyt i podaż to siły, które regulują

Bardziej szczegółowo

Kolokwium I z Makroekonomii II Semestr zimowy 2014/2015 Grupa I

Kolokwium I z Makroekonomii II Semestr zimowy 2014/2015 Grupa I Kolokwium I z Makroekonomii II Semestr zimowy 2014/2015 Grupa I Czas trwania kolokwium wynosi 45 minut. Należy rozwiązać dwa z trzech zamieszczonych poniżej zadań. Za każde zadanie można uzyskać maksymalnie

Bardziej szczegółowo

5. Utarg krańcowy (MR) można zapisać jako: A)

5. Utarg krańcowy (MR) można zapisać jako: A) 1. Na rynku pewnego dobra działają dwie firmy, które zachowują się zgodnie z modelem Stackelberga. Firmy ponoszą stałe koszty krańcowe równe 24. Odwrócona linia popytu na tym rynku ma postać: P = 480-0.5Q.

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ WARTOŚĆ WARTOŚĆ WYMIENNA CENA FUNKCJE CEN

RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ WARTOŚĆ WARTOŚĆ WYMIENNA CENA FUNKCJE CEN RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ UŻYTKOWA zdolność do zaspokojenia jakiejś potrzeby WYMINNA proporcja w jakiej dany towar jest wymieniany na inny WARTOŚĆ WYMINNA WARTOŚĆ Szkoła klasyczna - D. Ricardo, A. Smith

Bardziej szczegółowo

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ.

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. Wykład 4 Konkurencja doskonała i monopol 1 MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. EFEKTYWNOŚĆ RYNKU. MONOPOL CZYSTY. KONKURENCJA MONOPOLISTYCZNA. 1. MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ W modelu konkurencji doskonałej

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.4 Temat zajęć: Kto ustala ceny, czyli popyt, podaż i równowaga rynkowa 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: popyt, podaż, cena,

Bardziej szczegółowo

2010 W. W. Norton & Company, Inc. Nadwyżka Konsumenta

2010 W. W. Norton & Company, Inc. Nadwyżka Konsumenta 2010 W. W. Norton & Company, Inc. Nadwyżka Konsumenta Pieniężny Pomiar Korzyści z Handlu Możesz kupić tyle benzyny ile chcesz, po cenie 2zł za litr. Jaka jest najwyższa cena, jaką zapłacisz za 1 litr benzyny?

Bardziej szczegółowo

x = (x 1, x 2,..., x n ), p = (p 1, p 2,..., p n )

x = (x 1, x 2,..., x n ), p = (p 1, p 2,..., p n ) *** Elementy teorii popytu *** II. Funkcja popytu konsumenta x = (x 1, x 2,..., x n ), p = (p 1, p 2,..., p n ) p, x = p 1 x 1 + p 2 x 2 + + p n x n cena koszyka x Zbiór wszystkich koszyków, na jakie sta

Bardziej szczegółowo

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta 1) Przedmiot wyboru konsumenta na rynku towarów. 2) Zmienne decyzyjne, parametry rynkowe i preferencje jako warunki wyboru.

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Praca semestralna z Mikroekonomii

Praca semestralna z Mikroekonomii Praca semestralna z Mikroekonomii Prawa popytu i podaży na rynku prac licencjackich Anna Antkiewicz, Korneliusz Krysiak, Jakub Krystosiak 1 Analiza rynku usług pisania prac licencjackich Problem Badawczy

Bardziej szczegółowo

Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa

Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa W modelu tym rozważamy optymalny wybór konsumenta dotyczący konsumpcji w okresie obecnym i w przyszłości. Zakładając, że nasz dochód w okresie bieżącym i przyszłym

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 02 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynek Rynek jest to proces,

Bardziej szczegółowo

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma Założenia Jedna firma Monopol Siłą rzeczy musi ona sama ustalić cenę Cena rynkowa zależy od ilości sprzedawanej przez firmę Produkt nie posiada substytuty Dużo kupujących (krzywa popytu opadająca) Istnieją

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia A.2. Mikołaj Czajkowski

Mikroekonomia A.2. Mikołaj Czajkowski Mikroekonomia A.2 Mikołaj Czajkowski Zbiór konsumpcyjny Konsumenci mają do wyboru różne poziomy konsumpcji różnych dóbr Zwykle zakładamy skończoną liczbę dóbr (np. L) Konsumowany koszyk x1 x x L Najczęściej

Bardziej szczegółowo

WOLUMEN OBROTÓW I LICZBA OTWARTYCH POZYCJI

WOLUMEN OBROTÓW I LICZBA OTWARTYCH POZYCJI WOLUMEN OBROTÓW I LICZBA OTWARTYCH POZYCJI Inwestorzy oceniający sytuację na rynkach terminowych zazwyczaj posługują się metodą uwzględniającą trzy wielkości - cenę, wolumen i liczbę otwartych kontraktów.

Bardziej szczegółowo

Relacje cen i dochodów

Relacje cen i dochodów Cena - określona wartość wyrażona w pieniądzu, przy której sprzedający i kupujący gotowi są do wymiany towaru, - jedyny instrument marketingu związany bezpośrednio z zyskiem przedsiębiorstwa, - ekwiwalent

Bardziej szczegółowo

Podstawowa analiza rynku

Podstawowa analiza rynku Podstawowa analiza rynku Wykład 4 Jerzy Wilkin Co kryje się za pojęciem: rynek? Miejsce styku kupujących i sprzedających Miejsce przejawiania się popytu i podaży Złożony proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek.

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek. Marketing Wykład V dr Grzegorz Mazurek Marketing-mix Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel,

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZ DO ODPOWIEDZI TESTOWYCH OWE 2007

KOMENTARZ DO ODPOWIEDZI TESTOWYCH OWE 2007 KOMENTARZ DO ODPOWIEDZI TESTOWYCH OWE 2007 Wskazówka do pytań dot. części pierwszej zarządzanie: 26. Działanie firmy Michelin, która przejęła dostawców kauczuku i drutu, można nazwać: [ ] dywersyfikacją

Bardziej szczegółowo

Definicja ceny. I. Sobańska (red.), Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza, C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 179

Definicja ceny. I. Sobańska (red.), Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza, C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 179 Ceny Definicja ceny cena ilość pieniądza, którą płaci się za dobra i usługi w stosunkach towarowo-pieniężnych, których przedmiotem jest zmiana właściciela lub dysponenta będąca wyrazem wartości i zależna

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia

Podstawowe zagadnienia Podstawowe zagadnienia Każda społeczność staje przed koniecznością rozwiązania trzech podstawowych problemw codziennej egzystencji: - jakie dobra i usługi - co wytwarzać - dla kogo je wytwarzać Ekonomia

Bardziej szczegółowo

Strategie wspó³zawodnictwa

Strategie wspó³zawodnictwa Strategie wspó³zawodnictwa W MESE można opracować trzy podstawowe strategie: 1) niskich cen (dużej ilości), 2) wysokich cen, 3) średnich cen. STRATEGIA NISKICH CEN (DUŻEJ ILOŚCI) Strategia ta wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś

Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś Maj 2012 Rynek mieszkaniowy w Polsce - 5 lat temu i dziś Indeks Cen Mieszkań (ICM) - nowy standard pomiaru cen na rynku sprzedaży mieszkań porównanie cen ofertowych i transakcyjnych mieszkań co się sprzeda,

Bardziej szczegółowo

Rynek to grupa kupujących i sprzedających jakieś dobro lub usługę

Rynek to grupa kupujących i sprzedających jakieś dobro lub usługę JAK DZIAŁA RYNEK? Jednym z podstawowych pojęć ekonomicznych jest rynek. Każdy kojarzy to z miejscem, w którym się handluje i jest to poprawna definicja. Rynek w dawniejszych czasach był placem w centrum

Bardziej szczegółowo

Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie

Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Wykład 10 z Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych, C UW Copyright 2006 Pearson Addison-Wesley & Gabriela Grotkowska 2 Wykład 10 Kurs walutowy

Bardziej szczegółowo

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Krzysztof Makarski 6 Popyt Wstep Przypomnijmy: Podstawy teoria konsumenta. Zastosowanie wszedzie. W szczególności poszukiwanie informacji zawartych

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia Mikroekonomia II 050-792 Semestr Letni 204/205 Ćwiczenia 4, 5 & 6 Technologia. Izokwanta produkcji to krzywa obrazująca różne kombinacje nakładu czynników produkcji, które przynoszą taki sam zysk. P/F

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Konrad Turkowski prof. UWM. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski. Podstawy ekonomii. Warszawa 2008

Dr hab. Konrad Turkowski prof. UWM. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski. Podstawy ekonomii. Warszawa 2008 Dr hab. Konrad Turkowski prof. UWM Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Podstawy ekonomii Warszawa 2008 Plan wykładu 1. Wstęp do ekonomii 2. Popyt, podaż, mechanizm rynkowy 3. Elastyczność popytu i podaży 4.

Bardziej szczegółowo

Dr Julia Gorzelany - Plesińska

Dr Julia Gorzelany - Plesińska Przedsiębiorstwo. Teoria kosztów. Dr Julia Gorzelany - Plesińska Przedsiębiorstwo niezależna jednostka gospodarcza, posiadająca zasoby produkcyjne, która została utworzona w celu osiągania zysków ze sprzedaży

Bardziej szczegółowo

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92.

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92. 34 Podstawowe pojęcia i zagadnienia mikroekonomii 88. zysta stopa procentowa zysta stopa procentowa jest teoretyczną ceną pieniądza, która ukształtowałaby się na rynku pod wpływem oddziaływania popytu

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA REFORMA 2012 Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA Ilustrator: Jerzy Flisak Podręcznik do nauki zawodu technik ekonomista i innych zawodów z branży ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 07.03.2008r

Makroekonomia 07.03.2008r Makroekonomia 07.03.2008r CREATED BY HooB Czynniki określające poziom konsumpcji i oszczędności Dochody dyspozycyjne gospodarstw domowych dzielą się na konsumpcję oraz oszczędności. Konsumpcja synonim

Bardziej szczegółowo

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Konsumpcja, inwestycje Utrzymujemy założenie o stałości cen w gospodarce. Stopa procentowa wiąże ze

Bardziej szczegółowo

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma Założenia Jedna firma Monopol Siłą rzeczy musi ona sama ustalić cenę Cena rynkowa zależy od ilości sprzedawanej przez firmę Produkt nie posiada substytuty Dużo kupujących (krzywa popytu opadająca) Istnieją

Bardziej szczegółowo

Przykładowe pytania z zakresu tzw. wiedzy ogólnoekonomicznej

Przykładowe pytania z zakresu tzw. wiedzy ogólnoekonomicznej Przykładowe pytania z zakresu tzw. wiedzy ogólnoekonomicznej 1. Kryzys na rynku kredytów hipotecznych w USA określany jest mianem: a. kryzysu subprimes debts, b. kryzysu collateral debts, c. kryzysu senior

Bardziej szczegółowo

Inwestycje (I) Konsumpcja (C)

Inwestycje (I) Konsumpcja (C) Determinanty dochodu narodowego Zadanie 1 Wypełnij podaną tabelę, wiedząc, że wydatki konsumpcyjne stanowią 80% dochody narodowego, inwestycje są wielkością autonomiczną i wynoszą 1.000. Produkcja i dochód

Bardziej szczegółowo

Wykład 17: Elastycznościowe podejście do bilansu płatniczego. Warunek Marshalla-Lernera. Gabriela Grotkowska

Wykład 17: Elastycznościowe podejście do bilansu płatniczego. Warunek Marshalla-Lernera. Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 17: Elastycznościowe podejście do bilansu płatniczego. Warunek Marshalla-Lernera. Gabriela Grotkowska

Bardziej szczegółowo

Funkcje popytu 1 Ewa Kusideł

Funkcje popytu 1 Ewa Kusideł Funkcje popytu 1 Ewa Kusideł WSTĘP Powstanie i rozwój gospodarki towarowej stworzyły rynek w potocznym znaczeniu tego słowa, czyli miejsce w którym w określonym czasie dokonywano wymiany między dostawcami

Bardziej szczegółowo

LEKCJA 8. Miara wielkości barier wejścia na rynek = różnica między ceną dla której wejście na rynek nie następuje a min AC.

LEKCJA 8. Miara wielkości barier wejścia na rynek = różnica między ceną dla której wejście na rynek nie następuje a min AC. LEKCJA 8 KOSZTY WEJŚCIA NA RYNEK Miara wielkości barier wejścia na rynek = różnica między ceną dla której wejście na rynek nie następuje a min AC. Na wysokość barier wpływ mają: - korzyści skali produkcji,

Bardziej szczegółowo

Korzyści i. Niekorzyści skali. produkcji

Korzyści i. Niekorzyści skali. produkcji utarg (przychód) Koszt ekonomiczny utarg (przychód) Zakres tematyczny: Koszty w krótkim i długim okresie 1. Koszty pojęcie 2. Rodzaje kosztów wg różnych kryteriów 3. Krzywe kosztów 4. Zależności pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej

Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Wydobycie ropy naftowej w Federacji Rosyjskiej Rosja zwiększyła produkcje ropy naftowej w czerwcu bieżącego roku utrzymując pozycję czołowego producenta. Jednakże analitycy zwracają uwagę na problemy mogące

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 13: Model ASAD i szoki makroekonomiczne

Makroekonomia 1 Wykład 13: Model ASAD i szoki makroekonomiczne Makroekonomia 1 Wykład 13: Model ASAD i szoki makroekonomiczne Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Sytuacja na rynku pracy a położenie krzywej AS Krótko-

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji w Kielcach. 2011 r.

Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji w Kielcach. 2011 r. Wyższa Szkoła Technik Komputerowych i Telekomunikacji w Kielcach 2011 r. 1. Przedmiot ekonomii. 2. Elementy rozwoju myśli ekonomicznej. 3. Metody analizy ekonomicznej. 4. Wybory ekonomiczne. 5. Rynek,

Bardziej szczegółowo

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Zagraniczna polityka handlowa Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Podstawowe definicje Zagraniczna polityka gospodarcza oddziaływanie państwa na stosunki wymiany

Bardziej szczegółowo

Struktura terminowa rynku obligacji

Struktura terminowa rynku obligacji Krzywa dochodowości pomaga w inwestowaniu w obligacje Struktura terminowa rynku obligacji Wskazuje, które obligacje są atrakcyjne a których unikać Obrazuje aktualną sytuację na rynku długu i zmiany w czasie

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w obligacje

Inwestowanie w obligacje Inwestowanie w obligacje Ile zapłacić za obligację aby uzyskać oczekiwaną stopę zwrotu? Jaką stopę zwrotu uzyskamy kupując obligację po danej cenie? Jak zmienią się ceny obligacji, kiedy Rada olityki ieniężnej

Bardziej szczegółowo

Analiza cykli koniunkturalnych model ASAD

Analiza cykli koniunkturalnych model ASAD Analiza cykli koniunkturalnych model AS odstawowe założenia modelu: ceny i płace mogą ulegać zmianom (w odróżnieniu od poprzednio omawianych modeli) punktem odniesienia analizy jest obserwacja poziomu

Bardziej szczegółowo

Oligopol wieloproduktowy

Oligopol wieloproduktowy Oligopol wieloproduktowy Do tej pory zakładali adaliśmy, że e produkty sąs identyczne (homogeniczne) W rzeczywistości ci produkty sprzedawane przez firmy nie są doskonałymi substytutami. W większo kszości

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja cenowa

Dyskryminacja cenowa Dyskryminacja cenowa Ceny liniowe za każdą jednostkę dla każdego nabywcy w każdych warunkach ustala się jednakową cenę - jednolita stawka żądana jest za jednostkę produktu niezależnie od jakichkolwiek

Bardziej szczegółowo

Analiza rynku usług pisania prac licencjackich

Analiza rynku usług pisania prac licencjackich Anna Antkiewicz, Korneliusz Krysiak, Jakub Krystosiak Analiza rynku usług pisania prac licencjackich Problem Badawczy Praktyczna weryfikacja funkcjonowania praw popytu i podaży na rynku usług pisania prac

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia: koszt, przychód, zysk Koszt alternatywny a koszt księgowy Koszt krańcowy, utarg krańcowy optymalna wielkość produkcji

Podstawowe pojęcia: koszt, przychód, zysk Koszt alternatywny a koszt księgowy Koszt krańcowy, utarg krańcowy optymalna wielkość produkcji Podstawowe pojęcia: koszt, przychód, zysk Koszt alternatywny a koszt księgowy Koszt krańcowy, utarg krańcowy optymalna wielkość produkcji dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska email: anna.kowalska@pwr.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

Zad. 2 Podaj inne przykłady problemów mikroekonomicznych i makroekonomicznych.

Zad. 2 Podaj inne przykłady problemów mikroekonomicznych i makroekonomicznych. Lista 1 Zad 1. Które z następujących zagadnień mają charakter mikroekonomiczny, które zaś makroekonomiczny: a) dlaczego obniżyła się cena jabłek", b) dlaczego wzrósł poziom cen w Polsce", c) dlaczego wzrosło

Bardziej szczegółowo

Analiza cykli koniunkturalnych model ASAD

Analiza cykli koniunkturalnych model ASAD Analiza cykli koniunkturalnych model AS odstawowe założenia modelu: ceny i płace mogą ulegać zmianom (w odróżnieniu od poprzednio omawianych modeli) punktem odniesienia analizy jest obserwacja poziomu

Bardziej szczegółowo

Czym zajmuje się Organizacja Rynku?

Czym zajmuje się Organizacja Rynku? Czym zajmuje się Organizacja Rynku? Jest to dział Ekonomii, który bada zależno ności między strukturą rynku, zachowaniem firm i ich wynikami. To ujęcie (struktura( struktura-zachowanie-wyniki) zapoczątkowano

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA PODSTAWOWE POJĘCIA KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA Przedsiębiorstwo - wyodrębniona jednostka gospodarcza wytwarzająca dobra lub świadcząca usługi. Cel przedsiębiorstwa - maksymalizacja zysku Nakład czynniki

Bardziej szczegółowo

Gospodarowanie na rynku zasobów, dóbr i usług 341[02].O1.02

Gospodarowanie na rynku zasobów, dóbr i usług 341[02].O1.02 MINISTERSTWO EDUKACJI i NAUKI Janina Rosiak Gospodarowanie na rynku zasobów, dóbr i usług 341[02].O1.02 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy Radom 2005

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 7 Równowaga na rynku walutowym podejście elastycznościowe, warunek Marshalla-Lernera

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 7 Równowaga na rynku walutowym podejście elastycznościowe, warunek Marshalla-Lernera Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 7 Równowaga na rynku walutowym podejście elastycznościowe, warunek Marshalla-Lernera Leszek Wincenciak Wydział Nauk Ekonomicznych UW 2/27 Plan wykładu: Warunek

Bardziej szczegółowo

funkcja poznawcza funkcja aplikacyjna Mikroekonomia Makroekonomia Szok naftowy ( r. )

funkcja poznawcza funkcja aplikacyjna Mikroekonomia Makroekonomia Szok naftowy ( r. ) Powstanie ekonomii. Ekonomia należy do dyscyplin młodych i liczy ponad II wieki. Początek rozwoju przypisujemy dziełu wydanemu w 1776 r. przez Adama Smitha pt.: Bogactwo narodów. Od tego momentu ekonomia

Bardziej szczegółowo

Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży

Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży Autor: Mateusz Machaj #popyt #podaż W rozdziale nauczysz się: Jak wyglądają krzywe popytu i podaży. Jak na wykresie

Bardziej szczegółowo

Gospodarowanie na rynku zasobów, dóbr i usług 343[01].O1.02

Gospodarowanie na rynku zasobów, dóbr i usług 343[01].O1.02 MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ Małgorzata Obuchiewicz Gospodarowanie na rynku zasobów, dóbr i usług 343[01].O1.02 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Państwowy Instytut Badawczy

Bardziej szczegółowo

Analiza progu rentowności

Analiza progu rentowności Analiza progu rentowności Próg rentowności ( literaturze przedmiotu spotyka się również określenia: punkt równowagi, punkt krytyczny, punkt bez straty punkt zerowy) jest to taki punkt, w którym jednostka

Bardziej szczegółowo

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży:

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży: Inflacja Inflacja - wzrost przeciętnego poziomu cen dóbr w jakimś okresie. Jeśli ceny wszystkich dóbr i czynników produkcji wzrastają w takim samym tempie to mamy do czynienia z czystą inflacją. Zgodnie

Bardziej szczegółowo