P R I N C I P L E S O F

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "P R I N C I P L E S O F"

Transkrypt

1 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

2 W tym rozdziale odpowiemy na pytania: Jakie czynniki wpływają na popyt na dobra? Jakie czynniki wpływają na podaż dóbr? W jaki sposób popyt i podaż wpływają na ceny i wielkość sprzedaży? W jaki sposób różne czynniki wpływające na popyt i podaż wpływają na ceny rynkowe i jakość dobra? W jaki sposób rynki alokują zasoby? 1

3 Rynki i konkurencja Rynek - to grupa nabywców i sprzedawców konkretnego dobra lub usługi. Rynek konkurencyjny - to taki rynek, na którym działa wielu nabywców i wielu sprzedawców, handlujących identycznymi produktami, co sprawia, że każdy z nich jest cenobiorcą, a więc ma niewielki wpływ na cenę rynkową. Rynek doskonale konkurencyjny: Wszyscy oferują dokładnie te same dobra Jest tak wielu sprzedających i nabywców, że nikt nie może wpłynąć znacząco na cenę - każdy jest cenobiorcą. W tym rozdziale zakładamy, że rynek jest doskonale konkurencyjny. 2

4 Popyt Popyt zależy od zachowań nabywców. Popyt jest to ilość dóbr jaką ludzie są skłonni kupić przy danej cenie. Prawo popytu wraz ze wzrostem ceny danego dobra przy pozostałych czynnikach nie zmienionych - popyt na nie spada. 3

5 Plan popytu Plan popytu: Zestawienie pokazujące związek między ceną dobra a popytem na to dobro. Przykład: Popyt Heleny na kawy. Zwróć uwagę, że preferencje Heleny są zgodne z prawem popytu. Cena kawy Wielkość popytu $

6 Plan popytu i krzywa popytu Heleny Cena kawy $6.00 $5.00 $4.00 $3.00 $2.00 $1.00 $ Cena kawy Liczba kaw Liczba kaw $

7 Popyt rynkowy a popyt indywidualny Popyt rynkowy stanowi sumę popytów indywidualnych na konkretne dobro lub usługę. Załóżmy, że na rynku kawy mamy tylko dwóch kupujących: Helenę i Kena. (Q d = wielkość popytu) Cena Q d Heleny Q d Kena Q d Rynku $ = = = = = = = 6

8 Plan popytu i krzywa popytu $6.00 $5.00 $4.00 $3.00 $2.00 $1.00 $0.00 P Q P Q d (Rynku) $

9 Przesunięcia krzywej popytu Krzywa popytu pokazuje, jak cena wpływa na wielkość popytu, przy innych czynnikach nie zmienionych. Te "inne czynniki", to pozacenowe determinanty popytu (czyli wszystko inne niż cena co wpływa na popyt). Czynniki te przesuwają krzywą popytu D. 8

10 Przesunięcia krzywej popytu: # kupujący Wzrost liczby kupujących powoduje wzrost popytu na dobro, przesuwając krzywą popytu w prawo. 9

11 Przesunięcia krzywej popytu: # kupujący $6.00 $5.00 $4.00 $3.00 $2.00 $1.00 P Przypuśćmy, że nastąpił wzrost liczby kupujących. Wtedy, przy każdej cenie, popyt jest większy (o 5 w tym przykładzie). $ Q 10

12 Przesunięcia krzywej popytu: dochód Dobra normalne to takie dobra na które popyt wzrasta wraz ze wzrostem dochodu. Wzrost dochodu powoduje wzrost popytu przy każdej cenie, przesuwając krzywą popytu D w prawo. Dobra niższego rzędu to takie dobra na które popyt maleje wraz ze wzrostem dochodu. Wzrost dochodu powoduje spadek popytu przy każdej cenie, przesuwając krzywą popytu D w lewo. 11

13 Przesunięcia krzywej popytu: ceny dóbr powiązanych Dwa dobra są substytutami jeżeli wzrost ceny jednego dobra powoduje wzrost popytu na drugie dobro. Przykład: pizza i hamburgery. Wzrost ceny pizzy powoduje wzrost popytu na hamburgery, przesuwając krzywą popytu na hamburgery w prawo. Inne przykłady: Cola i Pepsi, laptopy i komputery stacjonarne, płyty CD i muzyka pobierana z Internetu. 12

14 Przesunięcia krzywej popytu: ceny dóbr powiązanych Dwa dobra są komplementarne jeżeli wzrost ceny jednego dobra powoduje spadek popytu na drugie dobro. Przykład: komputery i systemy operacyjne. Jeśli wzrasta cena komputerów, ludzie kupują ich mniej, więc kupują też mniej systemów operacyjnych. Krzywa popytu na systemy operacyjne przesuwa się w lewo. Inne przykłady: studia i podręczniki, jajka i boczek, benzyna i samochody. 13

15 Przesunięcia krzywej popytu: gusty Cokolwiek powoduje zmianę gustów, powoduje przesunięcie krzywej D w prawo. Przykład: Dieta Atkinsa popularna w latach 90tych, spowodowała wzrost popytu na jajka, i przesunęła krzywą popytu na jajka w prawo. 14

16 Przesunięcia krzywej popytu: oczekiwania Oczekiwania co do przyszłości mogą wpływać na obecny popyt na dobra i usługi. Przykład: Jeżeli ludzie oczekują zwiększenia dochodów, ich popyt na droższe restauracje może wzrosnąć teraz. Jeżeli gospodarka jest w kryzysie, a ludzie zaczynają martwić się o pracę, może spaść popyt na nowe samochody. 15

17 Podsumowanie: Zmienne, które wpływają na decyzje nabywców Zmienna Zmiana zmiennej powoduje Cena Liczba nabywców Dochód Ceny dóbr pokrewnych Gusta Oczekiwania przesunięcie wzdłuż krzywej popytu przesunięcie całej krzywej popytu przesunięcie całej krzywej popytu przesunięcie całej krzywej przesunięcie całej krzywej popytu przesunięcie całej krzywej popytu 16

18 ACTIVE LEARNING 1: Krzywa popytu Narysuj krzywą popytu na pliki muzycznych. Co stanie się w poniższych sytuacjach? Dlaczego? A. Spada cena ipoda. B. Spada cena plików muzycznych C. Spada cena płyt kompaktowych. 17

19 ACTIVE LEARNING 1: A. Spada cena ipoda Cena plików muzycznych P 1 Pliki muzyczne i ipody są dobrami komplementarnymi. Spadek ceny ipoda przesunie krzywą popytu na pliki muzyczne w prawo. D 1 D 2 Q 1 Q 2 Liczba plików muzycznych 18

20 ACTIVE LEARNING 1: B. Spada cena plików muzycznych Cena plików muzycznych P 1 Krzywa popytu D nie przesuwa się. Przesuń się wzdłuż krzywej do punktu z niższym P, większym Q. P 2 D 1 Q 1 Q 2 Liczba plików muzycznych 19

21 ACTIVE LEARNING 1: C. Spada cena płyt CD Cena plików muzycznych P 1 Płyty CD i pliki muzyczne są dobrami substytucyjnymi. Spadek ceny płyt CD przesuwa popyt na pliki muzyczne w lewo. D 2 D 1 Q 2 Q 1 Liczba plików muzycznych 20

22 Podaż Podaż zależy od zachowań sprzedających. Podaż to ilość dobra, którą sprzedawcy chcą i mogą sprzedawać przy danej cenie. Prawo podaży: ilość oferowanego dobra rośnie, kiedy jego cena wzrasta (przy innych czynnikach nie zmienionych) 21

23 Plan podaży Plan podaży: stanowi zestawienie pokazujące relację pomiędzy ceną dobra a jego oferowaną ilością. Przykład: Podaż kawy w Starbucksie. Zauważ, że plan podaży Starbucksa jest zgodny z prawem podaży. Cena kawy Wielkość podaży $

24 Plan podaży i krzywa podaży Starbucks $6.00 $5.00 $4.00 $3.00 P Cena kawy Ilość kawy $ $ $1.00 $ I

25 Podaż rynkowa a podaż indywidualna Podaż rynkowa to suma podaży wszystkich sprzedawców. Załóżmy, że Starbucks i Jitters są jedynymi sprzedawcami kawy na rynku. (Q s = podaż) Cena $ Starbucks Jitters Podaż Q s + 0 = = = = = = = 30

26 Krzywa podaży $6.00 $5.00 $4.00 $3.00 $2.00 $1.00 $0.00 P Q P Q S (Podaż) $

27 Przesunięcia krzywej podaży Krzywa podaży pokazuje, jak cena wpływa na wielkość podaży, przy innych czynnikach nie zmienionych. Te inne rzeczy, to pozacenowe determinanty podaży. Ich zmiany przesuwają krzywą S. 26

28 Przesunięcia krzywej podaży: cena zużywanych zasobów Przykłady cen zużywanych zasobów: pensje, cena dóbr pośrednich. Każdy spadek cen zużywanych zasobów zwiększa ilość, jaką sprzedawcy chcą wyprodukować przy danej cenie, powoduje przesunięcie krzywej S w prawo. 27

29 Przesunięcia krzywej podaży: $6.00 $5.00 $4.00 $3.00 P cena zużywanych zasobów Załóżmy, że spada cena mleka. Wtedy, podaż kawy w Sturbucks zwiększy się. (o 5 w tym przykładzie). $2.00 $1.00 $ Q 28

30 Przesunięcia krzywej podaży: technologia Ważnym czynnikiem decydującym o podaży jest technologia przetwarzania zużywanych zasobów na gotowy produkt. Obniżająca koszty poprawa technologii, przesuwa krzywą S w prawo. 29

31 Przesunięcia krzywej podaży: # sprzedawcy Zwiększenie liczby sprzedawców podnosi oferowaną ilość dóbr, i przesuwa krzywą S w prawo. 30

32 Przesunięcia krzywej podaży: oczekiwania Załóżmy, że firma oczekuje wzrostu ceny dobra, które sprzedaje. Może wówczas zmagazynować część bieżącej produkcji, alby sprzedać ją później, po wyższej cenie. To przesuwa krzywą S w lewo. To jest tylko jeden z przykładów. 31

33 Podsumowanie: Zmienne, które wpływają na sprzedawców Zmienna Cena Cena zużywanych zasobów Technologia Liczba sprzedawców Oczekiwania Zmiana zmiennej powoduje przesunięcie wzdłuż krzywej podaży przesunięcie całej krzywej podaży przesunięcie całej krzywej podaży przesunięcie całej krzywej podaży przesunięcie całej krzywej podaży 32

34 ACTIVE LEARNING 2: Krzywa podaży Narysuj krzywą podaży na oprogramowanie do wypełniania podatków. Co stanie się w następujących przypadkach? A. Detaliści obniżają cenę oprogramowania B. Rozwój technologii pozwoli na tańszą produkcję oprogramowania. C. Profesjonalni księgowi podnoszą cenę swoich usług. 33

35 ACTIVE LEARNING 2: A. spadek ceny oprogramowania Cena oprogramowania P 1 P 2 S 1 Krzywa S nie przesuwa się. Przesuń się w dół wzdłuż krzywej do niższego P i niższego Q. Q 2 Q 1 Ilość oprogramowania 34

36 ACTIVE LEARNING 2: B. tańsza produkcja oprogramowania Cena oprogramowania P 1 S 1 S 2 Krzywa S przesuwa się w prawo, przy każdej cenie, Q wzrasta. Q 1 Q 2 Ilość oprogramowania 35

37 ACTIVE LEARNING 2: C. księgowi podnoszą cenę usług Cena oprogramowania S 1 To przesuwa krzywą popytu na oprogramowanie, a nie krzywą podaży. Ilość oprogramowania 36

38 Popyt i podaż łącznie $6.00 $5.00 $4.00 $3.00 $2.00 P D S Równowaga: to sytuacja, kiedy cena osiągnęła poziom, przy której popyt na dobro równy jest jego podaży. $1.00 $ Q 37

39 Cena równowagi: To cena, przy której popyt równy jest podaży. $6.00 P D S P Q D Q S $5.00 $ $4.00 $3.00 $ $ $ Q

40 Produkt w równowadze: To wielkość produkowana i kupowana przy cenie równowagi. $6.00 P D S P Q D Q S $5.00 $ $ $3.00 $2.00 $ $ Q

41 Nadwyżka podaży: To sytuacja, w której przy danej cenie podaż jest większa niż popyt. $6.00 $5.00 $4.00 $3.00 $2.00 $1.00 P D Nadwyżka podaży S Przykład: jeśli P = $5, wtedy Q D = 9 i Q S = 25 Nadwyżka podaży = Q S - Q D = 16 $ Q 40

42 Nadwyżka podaży: $6.00 $5.00 $4.00 $3.00 P D Nadwyżka podaży S W przypadku nadwyżki podaży, sprzedający próbują zwiększyć sprzedaż poprzez obniżenie ceny. To powoduje wzrost Q D i spadek Q S $2.00 $1.00 co redukuje nadwyżkę podaży. $ Q 41

43 Nadwyżka podaży: $6.00 $5.00 P D Nadwyżka podaży S W przypadku nadwyżki podaży sprzedający próbują zwiększyć sprzedaż poprzez obniżenie ceny $4.00 $3.00 To powoduje wzrost Q D i spadek Q S. $2.00 $1.00 Ceny będą spadać aż rynek osiągnie równowagę. $ Q 42

44 Nadwyżka popytu: To sytuacja, w której popyt jest większy od podaży. $6.00 $5.00 P D S Przykład: jeśli P = $1, wtedy Q D = 21 i Q S = 5. $4.00 $3.00 Nadwyżka popytu = Q D - Q S = 16 $2.00 Nadwyżka popytu $1.00 $ Q 43

45 $6.00 $5.00 $4.00 $3.00 Nadwyżka popytu: P D S W obliczu nadwyżki popytu, sprzedający podnoszą cenę, w ten sposób obniżają Q D i podnoszą Q S co redukuje nadwyżkę popytu. $2.00 $1.00 Nadwyżka popytu $ Q 44

46 Nadwyżka popytu: $6.00 $5.00 P D S W obliczu nadwyżki podaży, sprzedający podnoszą cenę, powodując spadek Q D i wzrost Q S $4.00 $3.00 Ceny rosną aż rynek osiągnie równowagę. $2.00 $1.00 $ Nadwyżka popytu Q 45

47 Trzy etapy analizy zmian stanu równowagi Metoda trzech kroków 1. Ustal, czy zdarzenie powoduje przesunięcie krzywej S, krzywej D, czy może obu tych krzywych. 2. Ustal, w którą stronę przesuwa się krzywa. 3. Posłuż się wykresem podaży i popytu, aby sprawdzić, w jaki sposób przesunięcia krzywych zmienią cenę oraz ilość równowagi. 46

48 Przykład: Rynek samochodów hybrydowych Cena samochodów hybrydowych P S 1 P 1 Q 1 D 1 Q Ilość samochodów hybrydowych 47

49 Przykład 1: Zmiana popytu Wydarzenie: Wzrost cen benzyny. Krok 1: Przesunięcie krzywej D Krok 2: Krzywa D przesuwa się w prawo P 2 P 1 P S 1 Krok 3: Przesunięcie powoduje wzrost ceny i ilości samochodów hybrydowych Q 1 Q 2 D 1 D 2 Q 48

50 Przykład 1: Zmiana popytu Zauważ: Kiedy rośnie cena (P), producenci dostarczają większą ilość samochodów, mimo, że krzywa popytu S nie przesuwa się. P 2 P S 1 P 1 Zawsze uważaj rozróżniając przesunięcia krzywych a przesunięcia wzdłuż krzywych. Q 1 Q 2 D 1 D 2 Q 49

51 Przesunięcia krzywej a przesunięcia wzdłuż krzywej Zmiana podaży: przesunięcie krzywej podaży pojawia się, gdy zmienia się determinant niecenowy podaży (jak technologia czy koszty). Zmiana podaży: przesunięcie wzdłuż krzywej podaży przy zmianie ceny Zmiana popytu: przesunięcie krzywej popytu pojawia się, gdy zmienia się determinant niecenowy popytu (jak dochód lub liczba nabywców). Zmiana popytu: przesunięcie wzdłuż krzywej popytu przy zmianie ceny

52 Przykład 2: Zmiana podaży Wydarzenie: Nowe technologie redukują koszty produkcji samochodów hybrydowych Krok1: Krzywa podaży przesuwa się P S 1 S 2 Krok 2: Krzywa podaży przesuwa się w prawo P 1 P 2 Krok 3: Przesunięcie powoduje spadek cen i wzrost ilości. Q 1 Q 2 D 1 Q 51

53 Przykład 3: Zmiana zarówno popytu jak i podaży Wydarzenie: Rośnie cena benzyny i technologia obniża koszty produkcji. Krok 1: Obie krzywe przesuwają się Krok 2: Obie przesuwają się w prawo. P 2 P 1 P S 1 S 2 Krok 3: Ilość wzrasta, ale wpływ na cenę jest niejednoznaczny: jeśli popyt wzrasta o więcej niż podaż, cena wzrasta. Q 1 Q 2 D 1 D 2 Q 52

54 Przykład 3: Zmiana zarówno popytu jak i podaży Wydarzenie: cena benzyny rośnie i technologia obniża koszty produkcji P S 1 S 2 Krok 3, kont. Ale jeśli podaż rośnie bardziej niż popyt, wtedy cena spada. P 1 P 2 D 1 D 2 Q Q 1 Q 2 53

55 ACTIVE LEARNING 3: Zmiany w popycie i podaży Użyj metody trzech etapów do analizy efektów każdego z trzech wydarzeń na cenę równowagi i ilości plików muzyki. Wydarzenie A: Spadek cen płyt CD Wydarzenie B: Sprzedawcy plików muzycznych negocjują obniżenie ceny tantiem za każdą sprzedaną piosenkę. Wydarzenie C: Wydarzenia A i B mają miejsce naraz. 54

56 ACTIVE LEARNING 3: A. Spadek cen płyt CD Kroki 1. Krzywa popytu przesuwa się. 2. Krzywa popytu przesuwa się w lewo. 3. Zarówno cena jak i produkt maleją. P 1 P 2 P Rynek plików muzycznych S 1 Q 2 Q 1 D 2 D 1 Q 55

57 ACTIVE LEARNING 3: B. Spadek cen tantiem Kroki 1. Krzywa podaży przesuwa się (tanteimy są częścią kosztów sprzedających) 2. Krzywa podaży przesuwa się w prawo 3. Cena spada, produkt rośnie P 1 P 2 P Rynek plików muzycznych Q 1 S 1 Q 2 S 2 D 1 Q 56

58 ACTIVE LEARNING 3: C. Spadek cen płyt CD i spadek cen tantiem Kroki 1. Obie krzywe przesuwają się (część A & B). 2. Krzywa popytu przesuwa się w lewo, a podaży w prawo. 3. Cena jednoznacznie spada. Efekt na produkt jest niejednoznaczny: spadek popytu obniża Q, wzrost w podaży podwyższa Q. 57

59 Konkluzja: Jak ceny alokują zasoby Jedna z Dziesięciu Zasad: Rynki są zwykle dobrą formą organizowania aktywności gospodarczej. W gospodarkach rynkowych ceny dostosowują się do zrównoważenia podaży i popytu. Te ceny równowagi są sygnałami, które kierują decyzjami gospodarczymi, alokując w ten sposób zasoby rzadkie. 58

60 Podsumowanie Rynek konkurencyjny posiada kupujących i sprzedających, z których każdy ma niewielki, lub żaden wpływ na cenę rynkową. Ekonomiści używają modeli popytu i podaży do analizy rynków konkurencyjnych. Opadająca (malejąca) krzywa popytu odzwierciedla Prawo Popytu popyt na dobro zmniejsza się wraz ze wzrostem jego ceny. 59

61 Podsumowanie Oprócz ceny, popyt zależy od dochodów, gustów, oczekiwań, cen dóbr substytucyjnych i komplementarnych oraz liczby nabywców. Zmiana w jednym z tych czynników powoduje przesunięcie krzywej popytu. Rosnąca krzywa podaży odzwierciedla Prawo Podażyprzy innych czynnikach stałych, podaż dobra rośnie, kiedy jego cena wzrasta. Inne determinanty obejmują ceny, technologię, oczekiwania i liczbę sprzedających. Zmiana w każdym z tych czynników przesuwa krzywą podaży. 60

62 Podsumowanie Przecięcie krzywej popytu i podaży wyznacza punkt równowagę rynku. Przy cenie równowagi popyt równa się podaży. Jeżeli cena rynkowa jest powyżej ceny równowagi, występuje nadwyżka podaży, co powoduje spadek cen. Jeżeli cena rynkowa jest poniżej ceny równowagi, występuje nadwyżka popytu, co powoduje wzrost cen. 61

63 Podsumowanie Możemy użyć wykresu popytu i podaży do analizy efektów każdego wydarzenia na rynek: najpierw, określamy, czy wydarzenie przesunie jedną, czy obie krzywe. Następnie, określamy kierunek przesunięcia. Na koniec porównujemy nową równowagę z równowagą początkową. W gospodarkach rynkowych, ceny są sygnałem, które kierują decyzjami ekonomicznymi i alokują zasoby rzadkie. 62

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania:

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Analiza popytu i podaży

Analiza popytu i podaży Analiza popytu i podaży Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

Ekonomia dobrobytu. Konsumenci, producenci i efektywność rynków. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: Przypomnienie: alokacja zasobów określa:

Ekonomia dobrobytu. Konsumenci, producenci i efektywność rynków. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: Przypomnienie: alokacja zasobów określa: 7 Konsumenci, producenci i efektywność rynków R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 7 Thomson South-Western, all rights

Bardziej szczegółowo

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ POPYT to zależność pomiędzy ilością dobra, którą chcą i mogą kupić konsumenci, a ceną tego dobra. Popyt jest przedstawiany za pomocą

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska MECHANIZM RYNKOWY dr Sylwia Machowska 1 Plan wykładu Rynek Popyt, wielkość popytu, prawo popytu Podaż, wielkość podaży, prawo podaży Równowaga rynkowa 2 Rynek 3 Rynek Rynek to proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Elastyczność i jej zastosowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Elastyczność i jej zastosowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 5 Elastyczność i jej zastosowania R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny?

Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny? Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny? Oczywistym miernikiem jest nachylenie krzywych popytu i podaży Np. obniżka ceny o 1 zł każdorazowo powoduje zwiększenie popytu na kajzerki o 20 sztuk

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie z Rozdziału 6: Koszt opodatkowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Powtórzenie z Rozdziału 6: Koszt opodatkowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 8 Koszt opodatkowania R I N C I L E O F MICROECONOMIC F O U R T H E I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint lides by Ron Cronovich 2007 Thomson outh-western, all rights reserved W tym rozdziale

Bardziej szczegółowo

Konkurencja monopolistyczna. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Konkurencja monopolistyczna. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 17 Konkurencja monopolistyczna P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Podstawowe pojęcia: rynek, podaż, krzywa podaż, prawo podaż, cena równowagi, cena maksymalna i minimalna, zmiana podaż dr inż. Anna Kiełbus

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.4 Temat zajęć: Kto ustala ceny, czyli popyt, podaż i równowaga rynkowa 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: popyt, podaż, cena,

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi

Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi Nawet z papugi można zrobić wytrawnego ekonomistę. Wystarczy ją nauczyć dwóch słów: popyt i podaż. /Thomas Carlyle/

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Podstawowe pojęcia: rynek, popyt, krzywa popytu, prawo popytu, efekt snobizmu, efekt Veblena, cena maksymalna i minimalna, zmiana popytu, dobro Griffena, dobra

Bardziej szczegółowo

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO KRZYWA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH (zwiększanie produkcji jednego dobra nie jest możliwe bez zmiany produkcji drugiego dobra) krzywa możliwości produkcyjnych pokazuje możliwości

Bardziej szczegółowo

Równowaga rynkowa. Równowaga rynkowa: ilustracja graficzna. Nierównowaga rynkowa: nadwyżka dobra. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra

Równowaga rynkowa. Równowaga rynkowa: ilustracja graficzna. Nierównowaga rynkowa: nadwyżka dobra. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra Równowaga rynkowa Cena unkt r Ilość Cena i ilość Cena (cena czyszcząca rynek): cena, przy której wielkość zapotrzebowania jest równa ilości oferowanej. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra Cena rynkowa

Bardziej szczegółowo

Rynek to grupa kupujących i sprzedających jakieś dobro lub usługę

Rynek to grupa kupujących i sprzedających jakieś dobro lub usługę JAK DZIAŁA RYNEK? Jednym z podstawowych pojęć ekonomicznych jest rynek. Każdy kojarzy to z miejscem, w którym się handluje i jest to poprawna definicja. Rynek w dawniejszych czasach był placem w centrum

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Mikroekonomia - Lista 11 Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Konkurencja doskonała 1. Model konkurencji doskonałej opiera się na następujących

Bardziej szczegółowo

MODEL AS-AD. Dotąd zakładaliśmy (w modelu IS-LM oraz w krzyżu keynesowskim), że ceny w gospodarce są stałe. Model AS-AD uchyla to założenie.

MODEL AS-AD. Dotąd zakładaliśmy (w modelu IS-LM oraz w krzyżu keynesowskim), że ceny w gospodarce są stałe. Model AS-AD uchyla to założenie. MODEL AS-AD Dotąd zakładaliśmy (w modelu IS-LM oraz w krzyżu keynesowskim), że ceny w gospodarce są stałe. Model AS-AD uchyla to założenie. KRZYWA AD Krzywą AD wyprowadza się z modelu IS-LM Każdy punkt

Bardziej szczegółowo

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH ZADANIE. Mamy trzech konsumentów, którzy zastanawiają się nad nabyciem trzech rożnych programów komputerowych. Właściwości popytu konsumentów przedstawiono w następującej tabeli:

Bardziej szczegółowo

Wstęp. Monopol. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Wstęp. Monopol. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 15 Monopol R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved W tym rozdziale szukaj

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 02 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynek Rynek jest to proces,

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska MECHANIZM RYNKOWY dr Sylwia Machowska Plan wykładu Gospodarka rynkowa Mechanizm rynkowy Rynek Popyt, wielkość popytu, prawo popytu Podaż, wielkość podaży, prawo podaży Równowaga rynkowa Gospodarka Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Zagadnienia Rynki elastyczne i zmonopolizowane. Funkcje popytu i podaży (położenie, przesunięcie). Równowaga rynkowa. Prawo popytu

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Ekonomia dobrobytu Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki.

Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki. Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki. Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena Temat i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. opyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży 5.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży

Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży Autor: Mateusz Machaj #popyt #podaż W rozdziale nauczysz się: Jak wyglądają krzywe popytu i podaży. Jak na wykresie

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia Mikroekonomia II 050-792 Semestr Letni 204/205 Ćwiczenia 4, 5 & 6 Technologia. Izokwanta produkcji to krzywa obrazująca różne kombinacje nakładu czynników produkcji, które przynoszą taki sam zysk. P/F

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD VI: MODEL IS-LM/AS-AD OGÓLNE RAMY DLA ANALIZY MAKROEKONOMICZNEJ Linia FE: Równowaga na rynku pracy Krzywa IS: Równowaga na rynku dóbr Krzywa LM: Równowaga

Bardziej szczegółowo

6. Teoria Podaży Koszty stałe i zmienne

6. Teoria Podaży Koszty stałe i zmienne 6. Teoria Podaży - 6.1 Koszty stałe i zmienne Koszty poniesione przez firmę zwykle są podzielone na dwie kategorie. 1. Koszty stałe - są niezależne od poziomu produkcji, e.g. stałe koszty energetyczne

Bardziej szczegółowo

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Dr. Anna Kowalska-Pyzalska Insitute of Computer Science & Management/ Chair of Economy Presentation is based on: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej

Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Mała gospodarka otwarta Co znaczy mała gospodarka? Co

Bardziej szczegółowo

Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI

Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI 1. Dobrami podrzędnymi nazywamy te dobra: a. które nie mają bliskich substytutów b. na które popyt maleje w miarę wzrostu dochodów konsumenta, przy pozostałych

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS

Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego NATURALNA STOPA BEZROBOCIA Naturalna stopa bezrobocia Ponieważ

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu wa kluczowe słowa: popyt i podaż Popyt to ilość dobra, jaką nabywcy są gotowi kupić zależnie od poziomu

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 12: Zagregowany popyt i zagregowana podaż

Makroekonomia 1 Wykład 12: Zagregowany popyt i zagregowana podaż Makroekonomia 1 Wykład 12: Zagregowany popyt i zagregowana podaż Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Horyzont czasu w makroekonomii Długi okres Ceny są elastyczne i

Bardziej szczegółowo

Inwestycje (I) Konsumpcja (C)

Inwestycje (I) Konsumpcja (C) Determinanty dochodu narodowego Zadanie 1 Wypełnij podaną tabelę, wiedząc, że wydatki konsumpcyjne stanowią 80% dochody narodowego, inwestycje są wielkością autonomiczną i wynoszą 1.000. Produkcja i dochód

Bardziej szczegółowo

Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki.

Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki. Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki. Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja

Bardziej szczegółowo

Model Davida Ricardo

Model Davida Ricardo Model Davida Ricardo mgr eszek incenciak 15 lutego 2005 r. 1 Założenia modelu Analiza w modelu Ricardo opiera się na następujących założeniach: istnieje doskonała konkurencja na rynku dóbr i rynku pracy;

Bardziej szczegółowo

Rynek W. W. Norton & Company, Inc.

Rynek W. W. Norton & Company, Inc. 1 Rynek 2010 W. W. Norton & Company, Inc. Modelowanie Ekonomiczne uco wpływa na co w systemie ekonomicznym? una jakim poziomie uogólnienia możemy modelować zjawisko ekonomiczne? uktóre zmienne są egzogeniczne,

Bardziej szczegółowo

5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt

5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt 5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt Popyt na dobro maleje względem ceny (o ile dobro jest tak zwane normalne, a nie luksusowe). Zakładamy że firma ustala cenę danego dobra p, która obowiązuje wszędzie. Niech

Bardziej szczegółowo

Temat: Równowaga rynkowa

Temat: Równowaga rynkowa KONSPEKT LEKCJI Imię i nazwisko prowadzącego: mgr inż. M. Woziwodzka Przedmiot: Podstawy przedsiębiorczości Klasa: 3 LO Semestr: I Tygodniowy wymiar godzin: 1 Temat: Równowaga rynkowa 1. Definicja równowagi

Bardziej szczegółowo

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA PODSTAWOWE POJĘCIA KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA Przedsiębiorstwo - wyodrębniona jednostka gospodarcza wytwarzająca dobra lub świadcząca usługi. Cel przedsiębiorstwa - maksymalizacja zysku Nakład czynniki

Bardziej szczegółowo

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ.

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. Wykład 4 Konkurencja doskonała i monopol 1 MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. EFEKTYWNOŚĆ RYNKU. MONOPOL CZYSTY. KONKURENCJA MONOPOLISTYCZNA. 1. MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ W modelu konkurencji doskonałej

Bardziej szczegółowo

Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Model

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa

Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa Ujęcie popytowe Według Keynesa, dosyć częstą sytuacją w gospodarce rynkowej jest niepełne wykorzystanie czynników produkcji. W związku z tym produkcja

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej

Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej Makroekonomia 1 Wykład 6: Model klasyczny gospodarki otwartej Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Mała gospodarka otwarta Co znaczy mała gospodarka? Co

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I. Jan Baran

Makroekonomia I. Jan Baran Makroekonomia I Jan Baran Model klasyczny a keynesowski W prostym modelu klasycznym zakładamy, że produkt zależy jedynie od nakładów czynników produkcji i funkcji produkcji. Nie wpływają na niego wprowadzone

Bardziej szczegółowo

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Popyt elastyczny Prawo popytu mówi, ze zmiany ceny wywołują

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Zadanie

Mikroekonomia. Zadanie Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 18.11.2007r. Mikroekonomia WNE UW 1 Funkcję produkcji pewnego produktu wyznacza wzór F(K,L)=2KL 1/2. Jakim wzorem

Bardziej szczegółowo

2. ROLA RYNKU W GOSPODARCE... 3 3. RODZAJE RYNKÓW STRUKTURY RYNKOWE, KONKURENCJA... 8 BIBLIOGRAFIA... 11 SPIS RYSUNKÓW... 11

2. ROLA RYNKU W GOSPODARCE... 3 3. RODZAJE RYNKÓW STRUKTURY RYNKOWE, KONKURENCJA... 8 BIBLIOGRAFIA... 11 SPIS RYSUNKÓW... 11 SPIS TREŚCI RYNEK I JEGO ELEMENTY 1. POJĘCIE RYNKU ORAZ JEGO ELEMENTY... 2 2. ROLA RYNKU W GOSPODARCE... 3 3. RODZAJE RYNKÓW STRUKTURY RYNKOWE, KONKURENCJA... 8 4. POJĘCIE KONKURENCJI ORAZ JEJ ELEMENTY...

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 7

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 7 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 7 Keynesian cross Tomasz Gajderowicz. Rozkład jazdy: Kartkówka Omówienie kartkówki Model Keynesowski Zadania Model Keynesa Produkcja długookresowa a krótkookresowa.

Bardziej szczegółowo

TEST. [2] Funkcja długookresowego kosztu przeciętnego przedsiębiorstwa

TEST. [2] Funkcja długookresowego kosztu przeciętnego przedsiębiorstwa Przykładowe zadania na kolokwium: TEST [1] Zmniejszenie przeciętnych kosztów stałych zostanie spowodowane przez: a. wzrost wielkości produkcji, b. spadek wielkości produkcji, c. wzrost kosztów zmiennych,

Bardziej szczegółowo

PRODUCENT (PRZEBSIĘBIORSTWO) państwowe lokalne indywidualne zbiorowe (spółki ) 3. Jak należy rozumieć prawo zmniejszającego się przychodu?

PRODUCENT (PRZEBSIĘBIORSTWO) państwowe lokalne indywidualne zbiorowe (spółki ) 3. Jak należy rozumieć prawo zmniejszającego się przychodu? A) Pytania sprawdzające: 1. Kogo uważamy za producenta? PRODUCENT zorganizowany w formie przedsiębiorstwa. Powstał w drodze ewolucji. To podmiot sfery realnej. Aktywny uczestnik procesów rynkowych. Realizuje

Bardziej szczegółowo

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski Dr Łukasz Goczek Uniwersytet Warszawski Wpływ podatków na podaż i popyt Co decyduje, kto naprawdę ponosi ciężar podatku Koszty i korzyści wynikające z podatków i dlaczego podatki nakładają koszt, który

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ II RYNEK CECHY I FUNKCJE Scenariusze uzupełniające

ROZDZIAŁ II RYNEK CECHY I FUNKCJE Scenariusze uzupełniające ROZDZIAŁ II RYNEK CECHY I FUNKCJE Scenariusze uzupełniające Spis treści Transformacja gospodarki polskiej po 1989 roku.... 2 Analiza popytu i podaży.... 4 Analiza popytu i podaży równowaga rynkowa....

Bardziej szczegółowo

2.05 Powtórzenie wiadomości - Rynek

2.05 Powtórzenie wiadomości - Rynek Być przedsiębiorczym nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 2.05 Powtórzenie wiadomości - Rynek Beata Bryk al. T. Rejtana 16c, 35-959

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 3

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 3 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 3 Elastyczność popytu i podaży, Wybór konsumenta efekt substytucyjny i dochodowy Tomasz Gajderowicz. Agenda Kartkówka Elastyczność popytu i podaży Wybór konsumenta

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Popyt i podaż kategorie rynkowe Popyt i podaż to dwa słowa najczęściej używane przez ekonomistów Popyt i podaż to siły, które regulują

Bardziej szczegółowo

Historia ekonomii. Mgr Robert Mróz. Leon Walras

Historia ekonomii. Mgr Robert Mróz. Leon Walras Historia ekonomii Mgr Robert Mróz Leon Walras 06.12.2016 Leon Walras (1834 1910) Jeden z dwóch ojców neoklasycznej mikroekonomii (drugim Marshall) Nie był tak dobrym matematykiem jak niektórzy inni ekonomiści

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 03 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynki makroekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Dobra publiczna i wspólne zasoby. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Wprowadzenie. Dobra publiczna i wspólne zasoby. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 11 Dobra publiczna i wspólne zasoby P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights

Bardziej szczegółowo

grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej

grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej... imię i nazwisko Poniższy test składa się z 15 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź.... Za

Bardziej szczegółowo

Zachowanie monopolistyczne - dyskryminacja cenowa

Zachowanie monopolistyczne - dyskryminacja cenowa Zachowanie monopolistyczne - dyskryminacja cenowa Dotychczas analizowaliśmy monopolistę, który dyktował wspólną cenę dla wszystkich konsumentów Z dyskryminacją cenową mamy do czynienia wtedy, gdy różne

Bardziej szczegółowo

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Konsumpcja, inwestycje Utrzymujemy założenie o stałości cen w gospodarce. Stopa procentowa wiąże ze

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wprowadzenie Handel można wyjaśnić poprzez zróżnicowanie wydajności pracy, jak w modelu

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 07.03.2008r

Makroekonomia 07.03.2008r Makroekonomia 07.03.2008r CREATED BY HooB Czynniki określające poziom konsumpcji i oszczędności Dochody dyspozycyjne gospodarstw domowych dzielą się na konsumpcję oraz oszczędności. Konsumpcja synonim

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIE #1: Ludzie są egoistyczni. W tym rozdziale odpowiemy na pytania:

ZAŁOŻENIE #1: Ludzie są egoistyczni. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: 1 Ten Principles of Economics P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Elastyczność cenowa popytu Elastyczność cenowa podaŝy Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Elastyczność cenowa popytu Elastyczność względna zmiana zmiennej zaleŝnej

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ WARTOŚĆ WARTOŚĆ WYMIENNA CENA FUNKCJE CEN

RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ WARTOŚĆ WARTOŚĆ WYMIENNA CENA FUNKCJE CEN RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ UŻYTKOWA zdolność do zaspokojenia jakiejś potrzeby WYMINNA proporcja w jakiej dany towar jest wymieniany na inny WARTOŚĆ WYMINNA WARTOŚĆ Szkoła klasyczna - D. Ricardo, A. Smith

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia A.2. Mikołaj Czajkowski

Mikroekonomia A.2. Mikołaj Czajkowski Mikroekonomia A.2 Mikołaj Czajkowski Zbiór konsumpcyjny Konsumenci mają do wyboru różne poziomy konsumpcji różnych dóbr Zwykle zakładamy skończoną liczbę dóbr (np. L) Konsumowany koszyk x1 x x L Najczęściej

Bardziej szczegółowo

Istota funkcjonowania przedsiębiorstwa produkcyjnego. dr inż. Andrzej KIJ

Istota funkcjonowania przedsiębiorstwa produkcyjnego. dr inż. Andrzej KIJ Istota funkcjonowania przedsiębiorstwa produkcyjnego dr inż. Andrzej KIJ 1 Popyt rynkowy agregacja krzywych popytu P p2 p1 D1 q1 D2 q2 Q 2 Popyt rynkowy agregacja krzywych popytu P p2 p1 D1 +D2 D1 D2 q1

Bardziej szczegółowo

13. Teoriogrowe Modele Konkurencji Gospodarczej

13. Teoriogrowe Modele Konkurencji Gospodarczej 13. Teoriogrowe Modele Konkurencji Gospodarczej Najpierw, rozważamy model monopolu. Zakładamy że monopol wybiera ile ma produkować w danym okresie. Jednostkowy koszt produkcji wynosi k. Cena wynikająca

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Możliwości finansowe konsumenta opisuje równanie: 2x + 4y = 1. Jeżeli dochód konsumenta

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Elastyczność krzyŝowa popytu Elastyczność dochodowa popytu Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Elastyczność krzyŝowa popytu Elastyczność krzyŝowa popytu Elastyczność

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Krótkookresowa równowaga makroekonomiczna w gospodarce otwartej: model keynesowski

Krótkookresowa równowaga makroekonomiczna w gospodarce otwartej: model keynesowski Krótkookresowa równowaga makroekonomiczna w gospodarce otwartej: model keynesowski WYKŁAD 12 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSODARCZYCH, CE UW Copyright 2006 earson Addison-Wesley & Gabriela Grotkowska

Bardziej szczegółowo

Oligopol wieloproduktowy

Oligopol wieloproduktowy Oligopol wieloproduktowy Do tej pory zakładali adaliśmy, że e produkty sąs identyczne (homogeniczne) W rzeczywistości ci produkty sprzedawane przez firmy nie są doskonałymi substytutami. W większo kszości

Bardziej szczegółowo

Koszty produkcji. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Koszty produkcji. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: Koszty produkcji P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 7 Thomson SouthWestern, all rights reserved A C T I V E

Bardziej szczegółowo

TEST. [4] Grzyby w lesie to przykład: a. dobra prywatnego, b. wspólnych zasobów, c. monopolu naturalnego, d. dobra publicznego.

TEST. [4] Grzyby w lesie to przykład: a. dobra prywatnego, b. wspólnych zasobów, c. monopolu naturalnego, d. dobra publicznego. Przykładowe zadania na kolokwium: TEST [1] Zmniejszenie przeciętnych kosztów stałych zostanie spowodowane przez: a. wzrost wielkości produkcji, b. spadek wielkości produkcji, c. wzrost kosztów zmiennych,

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 7: Wprowadzenie do modelu keynesowskiego fluktuacji gospodarczych

Makroekonomia 1 Wykład 7: Wprowadzenie do modelu keynesowskiego fluktuacji gospodarczych Makroekonomia 1 Wykład 7: Wprowadzenie do modelu keynesowskiego fluktuacji gospodarczych Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Model Keynesa: wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Zestaw 2 Model klasyczny w gospodarce otwartej

Zestaw 2 Model klasyczny w gospodarce otwartej Zestaw 2 Model klasyczny w gospodarce otwartej Jeżeli do modelu klasycznego poznanego w ramach makro 2 wprowadzimy założenie o możliwości wymiany międzynarodowej, to sumę wydatków w gospodarce danego kraju

Bardziej szczegółowo

Determinanty kursu walutowego w ujęciu modelowym.

Determinanty kursu walutowego w ujęciu modelowym. Determinanty kursu walutowego w ujęciu modelowym. Substytucja walutowa Makroekonomia Gospodarki Otwartej II dr Dagmara Mycielska 2014/2015 c by Dagmara Mycielska Wprowadzenie Definicja Substytucja walutowa

Bardziej szczegółowo

Determinanty kursu walutowego w ujęciu modelowym

Determinanty kursu walutowego w ujęciu modelowym Determinanty kursu walutowego w ujęciu modelowym Model portfelowy Makroekonomia Gospodarki Otwartej II dr Dagmara Mycielska 2014/2015 c by Dagmara Mycielska Wprowadzenie Idea modelu Poziom kursu walutowego

Bardziej szczegółowo

Jeśli jednak rząd się poprawi i maksymalna cena zostanie obniżona do 3 zł, efekty będą już bardziej namacalne.

Jeśli jednak rząd się poprawi i maksymalna cena zostanie obniżona do 3 zł, efekty będą już bardziej namacalne. Popyt i podaż a działania rządu Ustaliliśmy już, że na konkurencyjnym rynku cena jest wynikiem wzajemnych relacji popytu i podaży. Nikt nie ma mocy, by ustalić ją tak jak zechce cena na rynku kształtuje

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Wykład 10

Mikroekonomia. Wykład 10 Mikroekonomia Wykład 10 Informacja Na rynkach doskonale konkurencyjnych nabywcy i sprzedawcy są doskonale poinformowani o jakości dóbr sprzedawanych na rynku oraz innych aspektach związanych z przeprowadzeniem

Bardziej szczegółowo

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta 1) Przedmiot wyboru konsumenta na rynku towarów. 2) Zmienne decyzyjne, parametry rynkowe i preferencje jako warunki wyboru.

Bardziej szczegółowo

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków Szoki makroekonomiczne. to nieoczekiwane zdarzenia zakłócające przewidywalny przebieg zmian produktu, bezrobocia i stopy procentowej Szoki popytowe (oddziałujące

Bardziej szczegółowo

Model dopasowywania się cen na rynku

Model dopasowywania się cen na rynku Model dopasowywania się cen na rynku autor: Milena Ścisłowska Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, wydział Matematyczno Przyrodniczy Warszawa 2013 Prosty model rynku - kupujący i sprzedający na

Bardziej szczegółowo

FUNKCJONOWANIE RYNKU OGRODNICZEGO

FUNKCJONOWANIE RYNKU OGRODNICZEGO FUNKCJONOWANIE RYNKU OGRODNICZEGO Polska jest istotnym producentem owoców, warzyw i pieczarek w skali Unii Europejskiej, zaś w przypadku jabłek wręcz największym wytwórcą w Europie. Przy bogatej tradycji,

Bardziej szczegółowo

Analiza cykli koniunkturalnych model ASAD

Analiza cykli koniunkturalnych model ASAD Analiza cykli koniunkturalnych model AS odstawowe założenia modelu: ceny i płace mogą ulegać zmianom (w odróżnieniu od poprzednio omawianych modeli) punktem odniesienia analizy jest obserwacja poziomu

Bardziej szczegółowo

Zbiór zagadnień do Olimpiady Wiedzy Ekonomicznej XXX Edycja Blok Mikroekonomia

Zbiór zagadnień do Olimpiady Wiedzy Ekonomicznej XXX Edycja Blok Mikroekonomia Zbiór zagadnień do Olimpiady Wiedzy Ekonomicznej XXX Edycja Blok Mikroekonomia Niniejszy zbiór zagadnień został opracowany przez pracowników Instytutu Ekonomii Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

podstawowy mechanizm gospodarki rynkowej, miejsce, na którym dokonuje się wymiana,

podstawowy mechanizm gospodarki rynkowej, miejsce, na którym dokonuje się wymiana, 3. Rynek i jego mechanizmy Rynek co to jest? Rynek można definiować, jako: podstawowy mechanizm gospodarki rynkowej, miejsce, na którym dokonuje się wymiana, II. Oferowanie usług całokształt procesów odbywających

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja cenowa

Dyskryminacja cenowa Dyskryminacja cenowa Ceny liniowe za każdą jednostkę dla każdego nabywcy w każdych warunkach ustala się jednakową cenę - jednolita stawka żądana jest za jednostkę produktu niezależnie od jakichkolwiek

Bardziej szczegółowo