Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi"

Transkrypt

1 Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi Nawet z papugi można zrobić wytrawnego ekonomistę. Wystarczy ją nauczyć dwóch słów: popyt i podaż. /Thomas Carlyle/

2 Rynek Rynek to ogół transakcji kupna i sprzedaży towarów, dokonujących się w sposób dobrowolny i ciągły, w wyniku których zostają określone ceny oraz ilości nabywanych i sprzedawanych towarów. Kupujący reprezentują popytową stronę rynku. /B.Klimczak/ Sprzedający reprezentują podażową stronę rynku. Cecha wspólna różnych rynków: określają one ceny, przy których wielkość zapotrzebowania = ilość oferowana do sprzedaży

3 Cechy rynku Przykłady rynków: rynek zboża, rynek używanych samochodów, rynek pracy, giełda papierów wartościowych, aukcja internetowa, rynek wymiany walut. Czasami rynek nie jest żadnym konkretnym miejscem. Czasami nie ma on fizycznego charakteru. Czasami obie strony rynku w ogóle nie spotykają się twarzą w twarz.

4 Co to jest popyt? Ilość dobra, jaką nabywcy kupują na danym rynku w danym okresie czasu, zależy od wielu czynników takich jak: cena tego dobra, dochód nabywcy, ceny innych dóbr, upodobania, preferencje, gusty, przyzwyczajenia nabywcy, obecna moda etc. Wielkość zapotrzebowania: ilość dobra, jaką nabywcy chcą i są w stanie kupić w pewnym okresie czasu przy określonej cenie tego dobra. Popyt: zależność między ceną dobra a wielkością zapotrzebowania na nie; ilość dobra, jaką nabywcy chcą i mogą zakupić w pewnym okresie czasu przy różnych cenach tego dobra.

5 Tabela popytu Tabela popytu pokazuje, jak wielkość zapotrzebowania na dobro zmienia się w zależności od jego ceny przy innych czynnikach pozostających bez zmian (ceteris paribus). Cena jednostki dobra (PLN) P Wielkość zapotrzebowania (liczba jednostek w tygodniu) Q

6 Linia popytu P D.... Linia popytu Q

7 Prawo popytu Prawo popytu stwierdza, że ogólnie rzecz biorąc przy innych czynnikach pozostających bez zmian spadek ceny dobra powoduje wzrost wielkości zapotrzebowania na nie (i odwrotnie). Pomiędzy P oraz Q występuje zależność odwrotna. W konsekwencji linia popytu ma nachylenie ujemne (jest linią opadającą).

8 Dlaczego linia popytu opada? Efekt substytucyjny wzrostu ceny dobra: kiedy cena dobra rośnie staramy się je zastąpić podobnymi dobrami; szukamy alternatyw. Efekt dochodowy wzrostu ceny dobra: kiedy cena dobra rośnie ubożejemy; dysponując tym samym dochodem nie stać nas na kupowanie takich samych ilości dóbr jak wcześniej; siła nabywcza naszego dochodu spada.

9 Zadanie Które z poniższych zdań są ilustracją prawa popytu: W wyniku wzrostu ceny telewizorów wielkość popytu na nie zmalała, ceteris paribus, Popyt zazwyczaj spada jeśli spadają dochody, Wojna cenowa sprzedawców pomarańczy spowodowała wzrost popytu na nie, ceteris paribus, Popyt na lody zdecydowanie spada w styczniu i w lutym przy pozostałych czynnikach niezmiennych

10 Zmiana popytu i zmiana wielkości zapotrzebowania Zmiana wielkości zapotrzebowania na dobro jest reakcją na zmianę jego ceny. Graficznie jest to przesunięcie wzdłuż linii popytu. Zmiana popytu jest reakcją na zmiany pozostałych determinujących go czynników (dochód, ceny innych dóbr itd.). W takiej sytuacji następuje zmiana wielkości zapotrzebowania przy każdym poziomie ceny dobra. Graficznie jest to przesunięcie całej linii popytu.

11 Zmiana popytu: wpływ dochodu W przypadku większości dóbr dochód nabywców i wielkość zapotrzebowania na dobro są powiązane jednokierunkowo (im większy dochód, tym większa wielkość zapotrzebowania). Załóżmy, że dochód nabywców rośnie. Przy każdej cenie dobra będą oni chcieli (i będą w stanie) kupić więcej jednostek dobra niż wcześniej. P Cena Wielkość zapotrzebowania Przy mniejszym dochodzie Przy większym dochodzie Efekt wzrostu dochodu. D. Stara linia popytu D 0 1 Nowa linia popytu Q

12 Zależność między dochodem a popytem Rodzaje dóbr ze względu na zależność między dochodem a popytem: dobra normalne, dobra niższego rzędu (podrzędne). Dobra niższego rzędu: dobra o niskiej jakości lub używane wcześniej przez innych, mające droższe, ale lepsze gatunkowo substytuty. Im wyższy dochód nabywcy, tym mniejszy popyt na dobra niższego rzędu (ponieważ są one zastępowane droższymi, ale lepszymi substytutami). W tym przypadku występuje zależność odwrotna.

13 Dobra luksusowe i dobra podstawowe Dobra normalne dzielą się na dwie podgrupy: dobra luksusowe, dobra podstawowe. W obu przypadkach popyt na nie rośnie pod wpływem wzrostu dochodu, jednak w przypadku dóbr luksusowych wzrost ten jest ponadproporcjonalny, natomiast w przypadku dóbr podstawowych podproporcjonalny.

14 Dobra luksusowe i dobra podstawowe Dobra P Q Całkowity wydatek Udział dobra w budżecie Żywność % Filmy DVD % Dochód %

15 Dobra luksusowe i dobra podstawowe Dobra P Q Całkowity wydatek Udział dobra w budżecie Żywność % Filmy DVD % Dochód %

16 Prawa Engla Zależności między dochodem nabywcy a popytem na różne rodzaje dóbr (normalne i niższego rzędu) przyjęło się nazywać prawami Engla. Wraz ze wzrostem (spadkiem) dochodu konsumenta rosną (spadają), ceteris paribus, rozmiary kupowanego przez konsumenta danego dobra.

17 Prawa Engla Wydatki na żywność rosną mniej niż proporcjonalnie w stosunku do przyrostu dochodu. Wydatki na odzież, opłaty za mieszkanie stanowią stały procent niezależnie od zmian wielkości dochodu. Wydatki na niektóre dobra przemysłowe (auta, meble, sprzęt RTV, AGD, podróże, edukację) wzrastają bardziej niż proporcjonalnie w stosunku do wzrostu dochodów konsumentów.

18 Zmiana popytu: wpływ cen innych (powiązanych) dóbr Dobra powiązane: substytuty, dobra komplementarne. Substytuty: podobne dobra, które zaspokajają (lepiej lub gorzej) tę samą potrzebę. Dobra komplementarne: dobra wykorzystywane razem do zaspokojenia określonej potrzeby (uzupełniające się).

19 Przesunięcie linii popytu: wpływ cen innych dóbr P Efekt spadku ceny substytutu lub wzrostu ceny dobra komplementarnego Efekt wzrostu ceny substytutu lub spadku ceny dobra komplementarnego D D D Wzrost ceny substytutu pewnego dobra powoduje wzrost popytu na nie (i odwrotnie). Występuje tu zależność jednokierunkowa. Linia popytu przesuwa się w prawo (w lewo przy spadku ceny substytutu). Wzrost ceny dobra komplementarnego w stosunku do badanego powoduje spadek popytu na to drugie. Występuje tu zależność odwrotna. Linia popytu przesuwa się w lewo (w prawo przy spadku ceny dobra komplementarnego). Q

20 Inne determinanty popytu: reklama Telewizyjna reklama piwa Okocim ( Mariola O- kocim spojrzeniu ) zwiększyła jego sprzedaż latem 1994 o prawie 90%.

21 Inne determinanty popytu: zwyczaje i upodobania W połowie lat 90-tych XX wieku w Polsce notowano dynamiczny wzrost liczby kupowanych kosiarek ogrodowych oraz zestawów do grillowania, napędzany zmianą stylu życia. Efektu naśladownictwa, np. efekt owczego pędu - nabywcy kupują więcej danego dobra, bo inni też tak robią

22 Nietypowe linie popytu Dodatnie nachylenie: efekt snoba (snobi będą kupować produkty, na które jest mały popyt i wysoka cena (by się wyróżnić); efekt Veblena kupujemy drożejące rzeczy, co ma podnieść nasz prestiż czy status społeczny; wywarcie wrażenia na innych) Pionowe usytuowanie: popyt sztywny Poziome usytuowanie: popyt doskonale elastyczny

23 Przesunięcia linii popytu: podsumowanie W prawo: wzrost dochodu w przypadku dóbr normalnych, spadek dochodu w przypadku dóbr podrzędnych, wzrost ceny substytutów, spadek ceny dóbr komplementarnych, zmiana konsumenckich upodobań, preferencji, zwyczajów, gustów na korzyść dobra. W lewo: spadek dochodu w przypadku dóbr normalnych, wzrost dochodu w przypadku dóbr niższego rzędu, spadek ceny substytutów, wzrost ceny dóbr komplementarnych, zmiana konsumenckich upodobań, preferencji, zwyczajów, gustów na niekorzyść dobra.

24 Ustalanie przebiegu linii popytu Pytanie konsumentów o wielkość ich zakupów przy różnych cenach. Analiza regresji - pozwalająca na zbadanie związku pomiędzy różnymi wielkościami występującymi w danych i wykorzystanie tej wiedzy do przewidywania nieznanych wartości jednych wielkości na podstawie znanych wartości innych.

25 Popyt indywidualny i rynkowy P Q Kowalski (popyt indywidualny) Q Nowak (popyt indywidualny) Q Kowalski + Nowak (popyt rynkowy)

26 Popyt indywidualny i rynkowy Rynkową linię popytu wykreśla się dodając do siebie wielkości zapotrzebowania zgłaszane przez poszczególnych nabywców przy kolejno rozpatrywanych, różnych poziomach ceny.

27 Zadanie 8. Ustalania popytu indywidualnego i grupowego Wybierz kilku respondentów i dowolne dobro x. Zastanów się nad realnymi cenami wybranego przez siebie dobra. W pierwszą kolumnę tabeli wpisz różne poziomy cen dobra x. Sytuacja a: Przepytaj respondentów ile kupiłbyś tu i teraz dobra x przy różnych poziomach cen? Sytuacja b: ile kupiłbyś dobra x przy tych poziomach cen, jeśli twój dochód wzrósłby o 100%? Sytuacja c: ile kupiłbyś dobra x przy tych poziomach cen, jeśli zmianie uległby inny czynnik (poza cenowy) Dla każdej z sytuacji wylicz popyt grupowy i narysuj wykresy popytów indywidualnych i grupowych Wyciągnij wnioski z otrzymanych wyników jakim rodzajem dobra jest dobro X?

28 Co to jest podaż? Ilość dobra, jaką sprzedawcy chcą dostarczyć na rynek zależy od wielu czynników takich jak: cena dobra, ceny czynników produkcji, technologia, działalność państwa. Ilość oferowana: ilość dobra, jaką sprzedawcy chcą i są w stanie dostarczyć na rynek w pewnym okresie czasu przy określonej cenie tego dobra. Podaż: zależność między ceną dobra a jego ilością oferowaną; ilość dobra, jaką sprzedawcy chcą i są w stanie dostarczyć na rynek w pewnym okresie czasu przy różnych cenach tego dobra.

29 Tabela podaży Tabela podaży pokazuje, jak ilość oferowana dobra zmienia się w zależności od jego ceny przy innych czynnikach pozostających bez zmian (ceteris paribus). Cena za jednostkę (PLN) P Ilość oferowana (liczba jednostek w tygodniu) Q

30 Prawo podaży Prawo podaży stwierdza, że ogólnie rzecz biorąc przy innych czynnikach pozostających bez zmian im niższa cena dobra, tym mniejsza jego ilość, jaką sprzedawcy chcą i są w stanie dostarczyć na rynek w pewnym okresie czasu (i odwrotnie). Pomiędzy P oraz Q występuje zależność jednokierunkowa. W konsekwencji linia podaży ma nachylenie dodatnie (jest linią wznoszącą się).

31 Linia podaży P Linia podaży S Q

32 Dlaczego linia podaży jest dodatnio nachylona? Ponieważ przy wyższych cenach produkcja staje się bardziej opłacalna. Ponieważ wyższe ceny zachęcają do wejścia na rynek nowych graczy (argument dotyczący podaży rynkowej, nie indywidualnej).

33 Zadanie 2. Które z poniższych zdań są ilustracją prawa podaży: Strajki w kopalniach spowodowały spadek podaży węgla, Wzrost cen giełdowych złota spowodował wzrost rozmiarów jego podaży, ceteris paribus, Import samochodów wywołał spadek podaży małych fiatów i polonezów, przy pozostałych czynnikach niezmiennych

34 Zmiana ilości oferowanej i zmiana podaży Zmiana ilości oferowanej dobra jest reakcją na zmianę jego ceny. Graficznie jest to przesunięcie wzdłuż linii podaży. Zmiana podaży jest reakcją na działanie pozostałych czynników (kosztów wytwarzania, technologii itd.). W takiej sytuacji następuje zmiana ilości oferowanej przy każdym poziomie ceny. Graficznie jest to przesunięcie całej linii podaży.

35 Cena dobra i opłacalność produkcji Od pewnego poziomu produkcji wytwarzanie kolejnych jednostek dobra jest coraz droższe (wiąże się z coraz większym kosztem). Jest tak dlatego, ponieważ chcąc wytworzyć kolejną jednostkę, trzeba ponosić coraz to większe nakłady każda dodatkowa porcja zmiennego czynnika produkcji daje coraz mniejszy efekt. Producenci będą wytwarzać i dostarczać na rynek więcej tylko wtedy, gdy cena dobra będzie wzrastać, zachęcając ich do tego (pokrywając rosnące koszty wytwarzania każdej kolejnej jednostki dobra).

36 Zmiana podaży: wpływ kosztów wytwarzania Koszty wytwarzania pewnego dobra oraz jego ilość oferowana są odwrotnie zależne (im większe koszty tym mniejsza ilość oferowana). Załóżmy, że koszty wytwarzania pewnego dobra rosną. Przy każdym poziomie ceny tego dobra sprzedawcy będą chcieli (i będą w stanie) dostarczyć go na rynek mniej niż wcześniej.

37 Zmiana podaży: wpływ kosztów wytwarzania Ilość oferowana Cena Przy niższych kosztach wytwarzania Przy wyższych kosztach wytwarzania P Nowa linia podaży Efekt wzrostu kosztów wytwarzania.. S Stara linia podaży. S Q

38 Przesunięcia linii podaży: podsumowanie W prawo: spadek kosztów wytwarzania, wzrost liczby sprzedawców, W lewo: wzrost kosztów wytwarzania, spadek liczby sprzedawców. postęp technologiczny.

39 Podaż indywidualna i rynkowa Rynkową linię podaży wykreśla się dodając do siebie ilości oferowane przez poszczególnych dostawców przy kolejno rozpatrywanych, różnych poziomach ceny.

40 Cena Cena równowagi i mechanizm rynkowy NADWYŻKA PODAŻY Popyt Podaż RÓWNOWAGA RYNKOWA NADWYŻKA POPYTU Popyt i Podaż

41 Zadanie W gospodarce wolnorynkowej cena równowagi jest: najwyższą jaką jakikolwiek konsument jest w stanie zapłacić najniższą jaką jakikolwiek dostawca jest w stanie przyjąć określoną przez przecięcie krzywych podaży i popytu ceną ustaloną przez największą firmę na rynku

42 Zadanie: wyznaczania ceny i ilości równowagi Dane są równania popytu i podaży dobra x: Qd=50-5c oraz Qs=2+3c Znajdź ilość i cenę równowagi dobra x Wykorzystując równania, uzupełnij tabelę Narysuj krzywą popytu i podaży, zaznacz cenę i ilość równowagi Załóżmy, że nowe równanie popytu danej jest wzorem: Qd=66-5c; znajdź nową cenę i ilość równowagi, narysuj nową krzywą popytu i zaznacz nową cenę i ilość równowagi C Qd Qs

43 Zadanie Zaznacz w tabeli zależności pomiędzy zmianą czynników a przesunięciem krzywej lub ruchem po danej krzywej: Zmiana czynnika Zmiana czynnika Zmiana cen dóbr Zmiana cen dóbr substytucyjnych substytucyjnych Zastosowanie nowej Zastosowanie nowej techniki produkcji techniki produkcji Zmiana dochodów Zmiana dochodów Zmiana kosztów produkcji Zmiana ceny produktu Przesunięcie Przesunięcie krzywej krzywej popytu popytu X X Ruch po Ruch po krzywej krzywej popytu popytu X Przesunięcie Przesunięcie krzywej krzywej podaży podaży X X Ruch po Ruch po krzywej krzywej podaży podaży X

44 Zadanie Wskaż pary dóbr komplementarnych i substytucyjnych: samochód i rower samochód i benzyna samochód i bilet kolejowy samochód i ubezpieczenia obowiązkowe OC Zadanie Co może być przykładem dobra substytucyjnego i komplementarnego w stosunku do wymienionych poniżej dóbr: pomarańcze płyty DVD drukarka zapalniczka

45 Zadanie Załóżmy początkowy stan równowagi na wymienionych niżej rynkach dóbr. Co stanie się z początkową ceną i ilością równowagi na poszczególnych rynkach w wyniku zaistnienia następujących zdarzeń? Rynek stoczniowy: na skutek żądań podwyżek płac przez hutników wrosły koszty produkcji stali, co z kolei wywołało wzrost cen stali na rynku Rynek mięsa drobiowego: w wyniku bardzo dobrych zbiorów zboża spadły koszty produkcji mięsa drobiowego. W tym samym czasie cena wołowiny (substytutu mięsa drobiowego) wzrosła na skutek ograniczenia hodowli bydła przez rolników.

46 Zadanie Rynek miedzi: poprawa koniunktury gospodarczej na świecie wywołała wzrost popytu na miedź. Jednocześnie zmniejszające się zasoby złóż tego surowca powodują wzrost kosztów produkcji w wyniku coraz trudniejszych warunków eksploatacji i konieczności poszukiwania nowych złóż. Rynek samochodów: nastąpił wzrost zamożności społeczeństwa oraz spadek ceny benzyny wywołany zwiększeniem wydobycie ropy naftowej.

47 Wolny rynek i kontrola cen Na państwową kontrolę cen składają się reguły i przepisy uniemożliwiające dostosowanie się cen do poziomu równowagi rynkowej Kontrola może polegać na ustalaniu progów lub pułapów cen (ceny minimalne lub maksymalne) Wyznaczenie pułapu cen oznacza że jego przekroczenie przez sprzedawcę jest nielegalne. Takie ograniczenia wprowadza się na ogół w przypadku niedoboru pewnego towaru na rynku, w celu niedopuszczenia do nadmiernego wzrostu cen.

48 Cena tony pszenicy Przykład: cena minimalna Cena minimalna najniższa cena, którą można uzgodnić w legalnej transakcji kupna i sprzedaży P2 P1 S NADWYŻKA PODAŻY = Qs-Qd D Qd Q1 Qs Popyt, podaż pszenicy

49 Cena Przykład: cena maksymalna Cena maksymalna najwyższa cena, którą można uzgodnić w legalnej transakcji kupna i sprzedaży S P1 P2 NADWYŻKA POPYTU = Qd - Qs D Qs Q1 Qd Popyt, podaż

50 Na następnych zajęciach Elastyczność popytu i podaży Teoria wyboru konsumenta Godziny konsultacji: pt

Analiza popytu i podaży

Analiza popytu i podaży Analiza popytu i podaży Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Podstawowe pojęcia: rynek, podaż, krzywa podaż, prawo podaż, cena równowagi, cena maksymalna i minimalna, zmiana podaż dr inż. Anna Kiełbus

Bardziej szczegółowo

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ POPYT to zależność pomiędzy ilością dobra, którą chcą i mogą kupić konsumenci, a ceną tego dobra. Popyt jest przedstawiany za pomocą

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Podstawowe pojęcia: rynek, popyt, krzywa popytu, prawo popytu, efekt snobizmu, efekt Veblena, cena maksymalna i minimalna, zmiana popytu, dobro Griffena, dobra

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska MECHANIZM RYNKOWY dr Sylwia Machowska 1 Plan wykładu Rynek Popyt, wielkość popytu, prawo popytu Podaż, wielkość podaży, prawo podaży Równowaga rynkowa 2 Rynek 3 Rynek Rynek to proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

P R I N C I P L E S O F

P R I N C I P L E S O F 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights

Bardziej szczegółowo

Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI

Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI 1. Dobrami podrzędnymi nazywamy te dobra: a. które nie mają bliskich substytutów b. na które popyt maleje w miarę wzrostu dochodów konsumenta, przy pozostałych

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena Temat i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. opyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży 5.

Bardziej szczegółowo

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania:

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

MODEL AS-AD. Dotąd zakładaliśmy (w modelu IS-LM oraz w krzyżu keynesowskim), że ceny w gospodarce są stałe. Model AS-AD uchyla to założenie.

MODEL AS-AD. Dotąd zakładaliśmy (w modelu IS-LM oraz w krzyżu keynesowskim), że ceny w gospodarce są stałe. Model AS-AD uchyla to założenie. MODEL AS-AD Dotąd zakładaliśmy (w modelu IS-LM oraz w krzyżu keynesowskim), że ceny w gospodarce są stałe. Model AS-AD uchyla to założenie. KRZYWA AD Krzywą AD wyprowadza się z modelu IS-LM Każdy punkt

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.4 Temat zajęć: Kto ustala ceny, czyli popyt, podaż i równowaga rynkowa 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: popyt, podaż, cena,

Bardziej szczegółowo

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO KRZYWA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH (zwiększanie produkcji jednego dobra nie jest możliwe bez zmiany produkcji drugiego dobra) krzywa możliwości produkcyjnych pokazuje możliwości

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Zagadnienia Rynki elastyczne i zmonopolizowane. Funkcje popytu i podaży (położenie, przesunięcie). Równowaga rynkowa. Prawo popytu

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska MECHANIZM RYNKOWY dr Sylwia Machowska Plan wykładu Gospodarka rynkowa Mechanizm rynkowy Rynek Popyt, wielkość popytu, prawo popytu Podaż, wielkość podaży, prawo podaży Równowaga rynkowa Gospodarka Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Dr. Anna Kowalska-Pyzalska Insitute of Computer Science & Management/ Chair of Economy Presentation is based on: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Popyt elastyczny Prawo popytu mówi, ze zmiany ceny wywołują

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii TEORIA POPYTU TEORIA PODAśY

Podstawy ekonomii TEORIA POPYTU TEORIA PODAśY Podstawy ekonomii TEORIA POPYTU TEORIA PODAśY Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Teoria popytu Teoria popytu Wielkość popytu zgłaszane zapotrzebowanie na określony towar przy danej jego cenie w określonym

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 12: Zagregowany popyt i zagregowana podaż

Makroekonomia 1 Wykład 12: Zagregowany popyt i zagregowana podaż Makroekonomia 1 Wykład 12: Zagregowany popyt i zagregowana podaż Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Horyzont czasu w makroekonomii Długi okres Ceny są elastyczne i

Bardziej szczegółowo

Równowaga rynkowa. Równowaga rynkowa: ilustracja graficzna. Nierównowaga rynkowa: nadwyżka dobra. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra

Równowaga rynkowa. Równowaga rynkowa: ilustracja graficzna. Nierównowaga rynkowa: nadwyżka dobra. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra Równowaga rynkowa Cena unkt r Ilość Cena i ilość Cena (cena czyszcząca rynek): cena, przy której wielkość zapotrzebowania jest równa ilości oferowanej. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra Cena rynkowa

Bardziej szczegółowo

Elastyczność i jej zastosowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Elastyczność i jej zastosowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 5 Elastyczność i jej zastosowania R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Mikroekonomia - Lista 11 Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Konkurencja doskonała 1. Model konkurencji doskonałej opiera się na następujących

Bardziej szczegółowo

Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki.

Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki. Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki. Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja

Bardziej szczegółowo

Podstawowa analiza rynku

Podstawowa analiza rynku Podstawowa analiza rynku Wykład 4 Jerzy Wilkin Co kryje się za pojęciem: rynek? Miejsce styku kupujących i sprzedających Miejsce przejawiania się popytu i podaży Złożony proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu wa kluczowe słowa: popyt i podaż Popyt to ilość dobra, jaką nabywcy są gotowi kupić zależnie od poziomu

Bardziej szczegółowo

Użyteczność całkowita

Użyteczność całkowita Teoria konsumenta 1.Użyteczność całkowita i krańcowa 2.Preferencje konsumenta, krzywa obojętności i mapa obojętności 3.Równowaga konsumenta, nadwyżka konsumenta 4.Zmiany dochodów i zmiany cen dóbr oraz

Bardziej szczegółowo

Rynek to grupa kupujących i sprzedających jakieś dobro lub usługę

Rynek to grupa kupujących i sprzedających jakieś dobro lub usługę JAK DZIAŁA RYNEK? Jednym z podstawowych pojęć ekonomicznych jest rynek. Każdy kojarzy to z miejscem, w którym się handluje i jest to poprawna definicja. Rynek w dawniejszych czasach był placem w centrum

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I. ISTOTA I CZYNNIKI DETERMINUJĄCE POPYT

ROZDZIAŁ I. ISTOTA I CZYNNIKI DETERMINUJĄCE POPYT ROZDZIAŁ I. ISTOTA I CZYNNIKI DETERMINUJĄCE POPYT 5 6 WSTĘP Z perspektywy ekonomii rynek jest procesem polegającym na konfrontacji popytu i podaży, czyli kupujący i sprzedający określają, co mają zamiar

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ WARTOŚĆ WARTOŚĆ WYMIENNA CENA FUNKCJE CEN

RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ WARTOŚĆ WARTOŚĆ WYMIENNA CENA FUNKCJE CEN RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ UŻYTKOWA zdolność do zaspokojenia jakiejś potrzeby WYMINNA proporcja w jakiej dany towar jest wymieniany na inny WARTOŚĆ WYMINNA WARTOŚĆ Szkoła klasyczna - D. Ricardo, A. Smith

Bardziej szczegółowo

Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki.

Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki. Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki. Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 07.03.2008r

Makroekonomia 07.03.2008r Makroekonomia 07.03.2008r CREATED BY HooB Czynniki określające poziom konsumpcji i oszczędności Dochody dyspozycyjne gospodarstw domowych dzielą się na konsumpcję oraz oszczędności. Konsumpcja synonim

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie z Rozdziału 6: Koszt opodatkowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Powtórzenie z Rozdziału 6: Koszt opodatkowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 8 Koszt opodatkowania R I N C I L E O F MICROECONOMIC F O U R T H E I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint lides by Ron Cronovich 2007 Thomson outh-western, all rights reserved W tym rozdziale

Bardziej szczegółowo

Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa

Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa Ujęcie popytowe Według Keynesa, dosyć częstą sytuacją w gospodarce rynkowej jest niepełne wykorzystanie czynników produkcji. W związku z tym produkcja

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 02 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynek Rynek jest to proces,

Bardziej szczegółowo

grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej

grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej... imię i nazwisko Poniższy test składa się z 15 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź.... Za

Bardziej szczegółowo

2. Na czym polega zasadnicza różnica między mikro- i makroekonomią?

2. Na czym polega zasadnicza różnica między mikro- i makroekonomią? A) Proszę udzielić odpowiedzi na pytania: 1. Czym zajmuje się ekonomia? EKONOMIA jest nauką badającą w jaki sposób społeczeństwo gospodarujące decyduje o tym co jak i dla kogo wytwarzać. Naczelnym zadaniem

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ II RYNEK CECHY I FUNKCJE Scenariusze uzupełniające

ROZDZIAŁ II RYNEK CECHY I FUNKCJE Scenariusze uzupełniające ROZDZIAŁ II RYNEK CECHY I FUNKCJE Scenariusze uzupełniające Spis treści Transformacja gospodarki polskiej po 1989 roku.... 2 Analiza popytu i podaży.... 4 Analiza popytu i podaży równowaga rynkowa....

Bardziej szczegółowo

podstawowy mechanizm gospodarki rynkowej, miejsce, na którym dokonuje się wymiana,

podstawowy mechanizm gospodarki rynkowej, miejsce, na którym dokonuje się wymiana, 3. Rynek i jego mechanizmy Rynek co to jest? Rynek można definiować, jako: podstawowy mechanizm gospodarki rynkowej, miejsce, na którym dokonuje się wymiana, II. Oferowanie usług całokształt procesów odbywających

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. mgr Maciej Szczepankiewicz. Katedra Nauk Ekonomicznych. semestr zimowy 2015/2016

MIKROEKONOMIA. mgr Maciej Szczepankiewicz. Katedra Nauk Ekonomicznych. semestr zimowy 2015/2016 MIKROEKONOMIA semestr zimowy 2015/2016 mgr Maciej Szczepankiewicz Katedra Nauk Ekonomicznych Kontakt E: maciej@szczepankiewicz.net Dyżury: Wtorek 12-13.30 nieparzyste 10.15-11.45 parzyste Środa 13.15-14.45

Bardziej szczegółowo

DYSKRYMINACJA CENOWA DYSKRYMINACJA CENOWA TARGETOWANIE

DYSKRYMINACJA CENOWA DYSKRYMINACJA CENOWA TARGETOWANIE DYSKRYMINACJA CNOWA Pierwszego stopnia każda jednostka jest sprzedawana po cenie równiej maksymalnej skłonności do zapłaty (cena graniczna) Drugiego stopnia - cena różni się w zależności od ilości dobra

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 03 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynki makroekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 3

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 3 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 3 Elastyczność popytu i podaży, Wybór konsumenta efekt substytucyjny i dochodowy Tomasz Gajderowicz. Agenda Kartkówka Elastyczność popytu i podaży Wybór konsumenta

Bardziej szczegółowo

Funkcje popytu 1 Ewa Kusideł

Funkcje popytu 1 Ewa Kusideł Funkcje popytu 1 Ewa Kusideł WSTĘP Powstanie i rozwój gospodarki towarowej stworzyły rynek w potocznym znaczeniu tego słowa, czyli miejsce w którym w określonym czasie dokonywano wymiany między dostawcami

Bardziej szczegółowo

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski Dr Łukasz Goczek Uniwersytet Warszawski Wpływ podatków na podaż i popyt Co decyduje, kto naprawdę ponosi ciężar podatku Koszty i korzyści wynikające z podatków i dlaczego podatki nakładają koszt, który

Bardziej szczegółowo

Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży

Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży Autor: Mateusz Machaj #popyt #podaż W rozdziale nauczysz się: Jak wyglądają krzywe popytu i podaży. Jak na wykresie

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia A.2. Mikołaj Czajkowski

Mikroekonomia A.2. Mikołaj Czajkowski Mikroekonomia A.2 Mikołaj Czajkowski Zbiór konsumpcyjny Konsumenci mają do wyboru różne poziomy konsumpcji różnych dóbr Zwykle zakładamy skończoną liczbę dóbr (np. L) Konsumowany koszyk x1 x x L Najczęściej

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

C~A C > B C~C Podaj relacje indyferencji, silnej i słabej preferencji. Zapisz zbiór koszyków indyferentnych

C~A C > B C~C Podaj relacje indyferencji, silnej i słabej preferencji. Zapisz zbiór koszyków indyferentnych ZADANIA EGZAMIN EKONOMIA MATEMATYCZNA TEORIA POPYTU a. Podaj iloczyn kartezjański zbiorów X={,3,4}, Y={,} b. Narysuj iloczyn kartezjański zbiorów X=[,], Y=[,3]. Dane są punkty A(3,4) i B(,). Oblicz odległość

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy i bezrobocie

Rynek pracy i bezrobocie Rynek pracy i bezrobocie Podstawowe definicje na rynku pracy: Ludność w wieku produkcyjnym w zależności od definicji przyjmowanej przez urząd statystyczny ludność w wieku 15 lat i więcej lub ludność w

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1 Kosztem alternatywnym zbudowania geotermicznej elektrociepłowni jest:

Zadanie 1 Kosztem alternatywnym zbudowania geotermicznej elektrociepłowni jest: Zadanie 1 Kosztem alternatywnym zbudowania geotermicznej elektrociepłowni jest: a. suma wydatków, jakie należałoby ponieść za korzystanie z innych źródeł energii, b. koszt budowy elektrociepłowni pomniejszony

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Ekonomia dobrobytu Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Krzysztof Makarski 6 Popyt Wstep Przypomnijmy: Podstawy teoria konsumenta. Zastosowanie wszedzie. W szczególności poszukiwanie informacji zawartych

Bardziej szczegółowo

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta 1) Przedmiot wyboru konsumenta na rynku towarów. 2) Zmienne decyzyjne, parametry rynkowe i preferencje jako warunki wyboru.

Bardziej szczegółowo

Moduł I. Wprowadzenie do ekonomii

Moduł I. Wprowadzenie do ekonomii Moduł I. Wprowadzenie do ekonomii Spis treści: Wstęp... 2 1. Przedmiot i główne działy ekonomii... 2 2. Metoda badawcza ekonomii... 4 3. Czynniki produkcji, koszt alternatywnej decyzji i krzywa transformacji...

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia Mikroekonomia II 050-792 Semestr Letni 204/205 Ćwiczenia 4, 5 & 6 Technologia. Izokwanta produkcji to krzywa obrazująca różne kombinacje nakładu czynników produkcji, które przynoszą taki sam zysk. P/F

Bardziej szczegółowo

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD VI: MODEL IS-LM/AS-AD OGÓLNE RAMY DLA ANALIZY MAKROEKONOMICZNEJ Linia FE: Równowaga na rynku pracy Krzywa IS: Równowaga na rynku dóbr Krzywa LM: Równowaga

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade

J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade Jan J. Michałek (wersja uproszczona) J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade - jakie

Bardziej szczegółowo

Popyt rynkowy. Wyprowadzenie funkcji popytu z funkcji uŝyteczności

Popyt rynkowy. Wyprowadzenie funkcji popytu z funkcji uŝyteczności Popyt rynkowy Wyprowadzenie funkcji popytu z funkcji uŝyteczności Zadanie 1 (*) Jak zwykle w tego typu zadaniach darujmy sobie tworzenie sztucznych przykładów i będziemy analizować wybór między dwoma dobrami

Bardziej szczegółowo

2.1. Charakterystyka elastyczności popytu

2.1. Charakterystyka elastyczności popytu 13 2.ELASTYCZNOŚCI POPYTU Aby zmierzyć siłę i kierunek oddziaływania czynników kształtujących popyt stosuje się różnego rodzaju mierniki. Do najpopularniejszych należą elastyczności popytu, które mierzą

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 8: Podstawy popytu na czynniki produkcji: pracę i kapitał. Technologia produkcji. Decyzje konsumentów: podaż pracy i kapitału. Współzależność działania rynków

Bardziej szczegółowo

Relacje cen i dochodów

Relacje cen i dochodów Cena - określona wartość wyrażona w pieniądzu, przy której sprzedający i kupujący gotowi są do wymiany towaru, - jedyny instrument marketingu związany bezpośrednio z zyskiem przedsiębiorstwa, - ekwiwalent

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Temat: Równowaga rynkowa

Temat: Równowaga rynkowa KONSPEKT LEKCJI Imię i nazwisko prowadzącego: mgr inż. M. Woziwodzka Przedmiot: Podstawy przedsiębiorczości Klasa: 3 LO Semestr: I Tygodniowy wymiar godzin: 1 Temat: Równowaga rynkowa 1. Definicja równowagi

Bardziej szczegółowo

2. ROLA RYNKU W GOSPODARCE... 3 3. RODZAJE RYNKÓW STRUKTURY RYNKOWE, KONKURENCJA... 8 BIBLIOGRAFIA... 11 SPIS RYSUNKÓW... 11

2. ROLA RYNKU W GOSPODARCE... 3 3. RODZAJE RYNKÓW STRUKTURY RYNKOWE, KONKURENCJA... 8 BIBLIOGRAFIA... 11 SPIS RYSUNKÓW... 11 SPIS TREŚCI RYNEK I JEGO ELEMENTY 1. POJĘCIE RYNKU ORAZ JEGO ELEMENTY... 2 2. ROLA RYNKU W GOSPODARCE... 3 3. RODZAJE RYNKÓW STRUKTURY RYNKOWE, KONKURENCJA... 8 4. POJĘCIE KONKURENCJI ORAZ JEJ ELEMENTY...

Bardziej szczegółowo

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Konsumpcja, inwestycje Utrzymujemy założenie o stałości cen w gospodarce. Stopa procentowa wiąże ze

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a )

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a ) przeciętny poziom cen MODEL ZAGREGOWANEGO POPYTU I ZAGREGOWANEJ PODAŻY ZAŁOŻENIA Dochód narodowy (Y) jest równy produktowi krajowemu brutto (PKB). Y = K + I + G Neoklasycyzm a keynesizm Badamy zależność

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 7: Wprowadzenie do modelu keynesowskiego fluktuacji gospodarczych

Makroekonomia 1 Wykład 7: Wprowadzenie do modelu keynesowskiego fluktuacji gospodarczych Makroekonomia 1 Wykład 7: Wprowadzenie do modelu keynesowskiego fluktuacji gospodarczych Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Model Keynesa: wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

ROZWIĄZANIA ZADAŃ I. Zadanie 1. Zadanie 2 MIKROEKONOMIA

ROZWIĄZANIA ZADAŃ I. Zadanie 1. Zadanie 2 MIKROEKONOMIA Zadanie 1 ROZWIĄZANIA ZADAŃ I Prosimy o uzupełnienie poniższego tekstu. Ekonomia może zostać określona jako badanie tego, jak ludzie radzą sobie ze zjawiskiem (1) _rzadkości_ zasobów. W każdej gospodarce

Bardziej szczegółowo

PRODUCENT (PRZEBSIĘBIORSTWO) państwowe lokalne indywidualne zbiorowe (spółki ) 3. Jak należy rozumieć prawo zmniejszającego się przychodu?

PRODUCENT (PRZEBSIĘBIORSTWO) państwowe lokalne indywidualne zbiorowe (spółki ) 3. Jak należy rozumieć prawo zmniejszającego się przychodu? A) Pytania sprawdzające: 1. Kogo uważamy za producenta? PRODUCENT zorganizowany w formie przedsiębiorstwa. Powstał w drodze ewolucji. To podmiot sfery realnej. Aktywny uczestnik procesów rynkowych. Realizuje

Bardziej szczegółowo

Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 19: Model Mundella-Fleminga, część I (płynne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Model

Bardziej szczegółowo

Wykład 16: Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie. Gabriela Grotkowska

Wykład 16: Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie. Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki konomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse miedzynarodowe Wykład 16: Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Gabriela Grotkowska Plan wykładu 16 Kurs

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

KOSZTY, PRZYCHODY I ZYSKI W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH. I. Koszty całkowite, przeciętne i krańcowe. Pojęcie kosztów produkcji

KOSZTY, PRZYCHODY I ZYSKI W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH. I. Koszty całkowite, przeciętne i krańcowe. Pojęcie kosztów produkcji KOSZTY, PRZYCHODY I ZYSKI W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH Opracowanie: mgr inż. Dorota Bargieł-Kurowska I. Koszty całkowite, przeciętne i krańcowe. Pojęcie kosztów produkcji Producent, podejmując decyzję:

Bardziej szczegółowo

Model dopasowywania się cen na rynku

Model dopasowywania się cen na rynku Model dopasowywania się cen na rynku autor: Milena Ścisłowska Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, wydział Matematyczno Przyrodniczy Warszawa 2013 Prosty model rynku - kupujący i sprzedający na

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 4/103. Victoria potrzebuje 4h na wytworzenie beczułki piwa i 2h na upieczenie pizzy.

ĆWICZENIE 4/103. Victoria potrzebuje 4h na wytworzenie beczułki piwa i 2h na upieczenie pizzy. ĆWICZENIE 4/103 Victoria i David mieszkają razem. Oczywiście, najbardziej absorbują ich studia, lecz mają również nieco czasu na swoje ulubione zajęcia: Pieczenie pizzy Warzenie domowego piwa Victoria

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Monopoli ciąg dalszy...

Mikroekonomia. Monopoli ciąg dalszy... Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 20.10.2007r. Mikroekonomia WNE UW 1 Monopoli ciąg dalszy... Co się w monopolu nie podoba... monopoliście? Dyskryminacja

Bardziej szczegółowo

Oligopol wieloproduktowy

Oligopol wieloproduktowy Oligopol wieloproduktowy Do tej pory zakładali adaliśmy, że e produkty sąs identyczne (homogeniczne) W rzeczywistości ci produkty sprzedawane przez firmy nie są doskonałymi substytutami. W większo kszości

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Konrad Turkowski prof. UWM. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski. Podstawy ekonomii. Warszawa 2008

Dr hab. Konrad Turkowski prof. UWM. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski. Podstawy ekonomii. Warszawa 2008 Dr hab. Konrad Turkowski prof. UWM Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Podstawy ekonomii Warszawa 2008 Plan wykładu 1. Wstęp do ekonomii 2. Popyt, podaż, mechanizm rynkowy 3. Elastyczność popytu i podaży 4.

Bardziej szczegółowo

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Krzysztof Makarski 6 Popyt Wstep Przypomnijmy: Podstawy teoria konsumenta. Zastosowanie wszedzie. W szczególności poszukiwanie informacji zawartych

Bardziej szczegółowo

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH ZADANIE. Mamy trzech konsumentów, którzy zastanawiają się nad nabyciem trzech rożnych programów komputerowych. Właściwości popytu konsumentów przedstawiono w następującej tabeli:

Bardziej szczegółowo

Ekonomia dobrobytu. Konsumenci, producenci i efektywność rynków. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: Przypomnienie: alokacja zasobów określa:

Ekonomia dobrobytu. Konsumenci, producenci i efektywność rynków. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: Przypomnienie: alokacja zasobów określa: 7 Konsumenci, producenci i efektywność rynków R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 7 Thomson South-Western, all rights

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

2.05 Powtórzenie wiadomości - Rynek

2.05 Powtórzenie wiadomości - Rynek Być przedsiębiorczym nauka przez praktykę Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego 2.05 Powtórzenie wiadomości - Rynek Beata Bryk al. T. Rejtana 16c, 35-959

Bardziej szczegółowo

Prowadzący. Podstawy Gospodarki Rynkowej (Cw) Program zajęć (1) Program zajęć (2) Literatura (1) Literatura (2) 2011-10-07

Prowadzący. Podstawy Gospodarki Rynkowej (Cw) Program zajęć (1) Program zajęć (2) Literatura (1) Literatura (2) 2011-10-07 Prowadzący Podstawy Gospodarki Rynkowej (Cw) Tomasz Tyc tomasz.tyc@poczta.onet.pl Wydział Administracji i Nauk Społecznych Zakład Polityki Społeczno-Gospodarczej http://ans.pw.edu.pl/ Program zajęć (1)

Bardziej szczegółowo

Model Davida Ricardo

Model Davida Ricardo Model Davida Ricardo mgr eszek incenciak 15 lutego 2005 r. 1 Założenia modelu Analiza w modelu Ricardo opiera się na następujących założeniach: istnieje doskonała konkurencja na rynku dóbr i rynku pracy;

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZ DO ODPOWIEDZI TESTOWYCH OWE 2007

KOMENTARZ DO ODPOWIEDZI TESTOWYCH OWE 2007 KOMENTARZ DO ODPOWIEDZI TESTOWYCH OWE 2007 Wskazówka do pytań dot. części pierwszej zarządzanie: 26. Działanie firmy Michelin, która przejęła dostawców kauczuku i drutu, można nazwać: [ ] dywersyfikacją

Bardziej szczegółowo

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA PODSTAWOWE POJĘCIA KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA Przedsiębiorstwo - wyodrębniona jednostka gospodarcza wytwarzająca dobra lub świadcząca usługi. Cel przedsiębiorstwa - maksymalizacja zysku Nakład czynniki

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 13: Model ASAD i szoki makroekonomiczne

Makroekonomia 1 Wykład 13: Model ASAD i szoki makroekonomiczne Makroekonomia 1 Wykład 13: Model ASAD i szoki makroekonomiczne Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Sytuacja na rynku pracy a położenie krzywej AS Krótko-

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII. Bilans płatniczy

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII. Bilans płatniczy Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII Bilans płatniczy Tomasz Białowąs bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej http://msg.umcs.lublin.pl/ Pojęcie

Bardziej szczegółowo

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma Założenia Jedna firma Monopol Siłą rzeczy musi ona sama ustalić cenę Cena rynkowa zależy od ilości sprzedawanej przez firmę Produkt nie posiada substytuty Dużo kupujących (krzywa popytu opadająca) Istnieją

Bardziej szczegółowo

DEFINICJA RYNKU Wrzoska Balcerowicza

DEFINICJA RYNKU Wrzoska Balcerowicza DEFINICJA RYNKU Wg W. Wrzoska: rynek to ogół stosunków zachodzących między podmiotami uczestniczącymi w procesach wymiany. Tymi podmiotami są sprzedawcy i nabywcy, którzy reprezentują podaż, popyt, a także

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU Obowiązuje od roku akademickiego: 2010/2011 Instytut Ekonomiczny Kierunek studiów: Ekonomia Kod kierunku: 04.9 Specjalność: brak 1. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

Analiza cykli koniunkturalnych model ASAD

Analiza cykli koniunkturalnych model ASAD Analiza cykli koniunkturalnych model AS odstawowe założenia modelu: ceny i płace mogą ulegać zmianom (w odróżnieniu od poprzednio omawianych modeli) punktem odniesienia analizy jest obserwacja poziomu

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie cen psychologicznych

Kształtowanie cen psychologicznych Kształtowanie cen psychologicznych Buła Paulina Radzka Monika Woźniak Arkadiusz Zarządzanie rok 3, semestr 6 Cena wartość przedmiotu (produktu lub usługi) transakcji rynkowej zgodna z oczekiwaniami kupującego

Bardziej szczegółowo

Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie

Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Determinanty kursu walutowego w krótkim i długim okresie Wykład 10 z Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych, C UW Copyright 2006 Pearson Addison-Wesley & Gabriela Grotkowska 2 Wykład 10 Kurs walutowy

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Popyt i podaż kategorie rynkowe Popyt i podaż to dwa słowa najczęściej używane przez ekonomistów Popyt i podaż to siły, które regulują

Bardziej szczegółowo

5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt

5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt 5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt Popyt na dobro maleje względem ceny (o ile dobro jest tak zwane normalne, a nie luksusowe). Zakładamy że firma ustala cenę danego dobra p, która obowiązuje wszędzie. Niech

Bardziej szczegółowo