Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon"

Transkrypt

1 Ekonomia wykład 02 dr Adam Salomon

2 Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2

3 Rynek Rynek jest to proces, w ramach którego sprzedający i kupujący określają, co chcą sprzedać lub kupić i na jakich warunkach. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 3

4 Uczestnicy gry rynkowej i ich główne motywy działania Gospodarstwa domowe maksymalizowanie korzyści oraz użyteczności zakupionych dóbr i usług Firmy zysk Rząd dobrobyt i stabilność ogólnogospodarcza Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 4

5 Popyt i podaż Ludzie, którzy chcą i są w stanie kupić po określonej cenie dane dobro, tworzą popyt. Wszyscy, którzy chcą i są w stanie sprzedać po określonej cenie dane dobra, reprezentują podaż. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 5

6 Popyt Popyt na dane dobro jest determinowany przez preferencje, dochody oraz oczekiwania konsumentów, a każda zmiana tych czynników powoduje przesunięcie krzywej popytu. Ruch wzdłuż krzywej popytu zaś jest spowodowany zmianą poziomu cen danego dobra. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 6

7 Krzywa popytu Krzywa popytu (rys. 2.1) przedstawia ilość danego dobra, jaką ludzie chcą kupić przy różnych poziomach cen. Im niższa cena, tym więcej ludzie będą skłonni kupić danego dobra. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 7

8 Podaż Podaż danego dobra jest determinowana przez poziom technologii, koszty czynników produkcji, oczekiwania, podatki oraz liczbę producentów. Zmiana tych czynników powoduje przesunięcie krzywej podaży. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 8

9 Krzywa podaży Krzywa podaży (rys. 2.2) przedstawia ilość danego dobra, jaką producenci wyprodukują przy różnych poziomach cen. Im wyższa cena, tym więcej producenci wytworzą danego dobra. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 9

10 Równowaga rynkowa Równowaga rynkowa oznacza zrównoważenie popytu i podaży. Przy wyznaczonej cenie równowagi każdy, kto chce kupić lub sprzedać dane dobro, może to zrobić. Przy cenach wyższych od poziomu równowagi występują nadwyżki rynkowe (przewaga podaży nad popytem), a przy niższych niedobory rynkowe (przewaga popytu nad podażą). Graficzną ilustracją równowagi rynkowej jest punkt przecięcia krzywych popytu i podaży (E rys. 2.3). Określa on zarówno cenę, jak i ilość równowagi. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 10

11 Konkurencja (1) Konkurencja jest to proces, za pomocą którego uczestnicy rynku, dążąc do realizacji swoich interesów, próbują przedstawić korzystniejsze od innych oferty pod względem ceny, jakości lub innych elementów, wpływających na decyzję zakupu. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 11

12 Konkurencja (2) Konkurencja (łac. concurrentia współzawodnictwo) proces, w którym uczestnicy rynku dążą do realizacji swoich interesów poprzez przedstawienie jak najkorzystniejszej oferty, w skład której wchodzi nie tylko cena, ale także np. jakość wyrobu, serwis gwarancyjny i pogwarancyjny. Kupujący konkurują, chcąc zdobyć ograniczoną ilość dóbr na rynku, natomiast sprzedający walczą o pieniądze kupujących. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 12

13 Konkurencja (3) Konkurencję można podzielić na cenową, czyli związaną z ilością dóbr, które są w stanie kupić nabywcy za określoną kwotę oraz konkurencję pozacenową, która określa jakość produktu, styl, cechy wyrobu, jego parametry użytkowe, trwałość udzielanej gwarancji, marki, serwisu czy ewentualnego kredytu. Ponadto ważnym narzędziem współczesnej konkurencji jest reklama, promocja, marketing. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 13

14 Czynniki wpływające na konkurencyjność firmy względny udział w rynku jakość wyrobów lub usług wyobrażenie o marce konkurencyjność cen system dystrybucji skuteczność promocji moce wytwórcze innowacyjność szerokość i głębokość asortymentu badania i rozwój firmy w danej dziedzinie stopień opanowania technologii jednostkowe koszty produkcji i marketingu marketing dostępność surowców skuteczność poszczególnych faz sprzedaży sprawność zarządzania daną firmą poziom kadry Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 14

15 Siły napędowe konkurencji wewnątrz sektora Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 15

16 Konkurencja w UE musi być uczciwa (przynajmniej w teorii) Zgodnie z przepisami UE przedsiębiorstwa nie mogą: 1. ustalać cen lub dzielić się rynkami między sobą; 2. nadużywać pozycji dominującej na danym rynku w celu wyeliminowania mniejszych konkurentów; 3. łączyć się, jeżeli w wyniku fuzji uzyskałyby pozycję umożliwiającą kontrolowanie danego rynku. W praktyce zasada ta zapobiega tylko niektórym połączeniom. Duże przedsiębiorstwa działające w UE, aby połączyć się, muszą uzyskać zgodę Komisji Europejskiej nawet jeśli mają siedzibę poza obszarem UE. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 16

17 Konkurencja w UE musi być uczciwa (przynajmniej w teorii) - wyjątki W szczególnych okolicznościach Komisja może zgodzić się na to, aby dana firma uzyskała lub zachowała pozycję monopolisty np. w przypadku wyjątkowo kosztownej infrastruktury (tzw. monopole naturalne) lub konieczności zagwarantowania usługi użyteczności publicznej. Jednak: 1. monopoliści muszą wykazać, że traktują inne firmy w sposób uczciwy; 2. infrastruktura monopoli naturalnych musi być udostępniana wszystkim użytkownikom; 3. przychodów uzyskanych z tytułu świadczenia usług użyteczności publicznej nie można przeznaczać na dotowanie działalności komercyjnej, co mogłoby umożliwić stosowanie cen niższych od cen konkurentów. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 17

18 Elastyczność cenowa popytu Elastyczność cenowa popytu (E c ) określa w przybliżeniu, o ile procent zmniejszy się popyt na dane dobro, gdy jego cena wzrośnie o 1%. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 18

19 Rodzaje popytu Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 19

20 Elastyczność cenowa popytu jest stosunkowo mała, gdy: 1. brak jest substytutów na rynku, a konkurencja jest nieliczna; 2. nabywcy wolno zmieniają swoje przyzwyczajenia (wzorce) zakupowe; 3. nabywcy sądzą, że wyższe ceny są związane z usprawnieniami (ulepszeniami) produktu lub odpowiadają bieżącej inflacji. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 20

21 Charakterystyka rynku Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 21

22 Wyjątki od prawa popytu Paradoks Giffena Paradoks Veblena Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 22

23 Robert Giffen Robert Giffen w II połowie XIX wieku w Wielkiej Brytanii podczas swoich badań stwierdził, że mimo wzrostu cen chleba, wielkość popytu na to dobro również wzrasta. Zaobserwował to przede wszystkim u najuboższych gospodarstw domowych, w których wydatki na chleb były wysokie w stosunku do całości wydatków. Chleb jest specyficznym dobrem konsumpcyjnym, dlatego też nie posiada bliskich substytutów, a gospodarstwa nie mogą go wyeliminować ze swojego koszyka nabywanych dóbr i usług. Zaistniała wręcz sytuacja odwrotna, a mianowicie to chleb był substytutem innych dóbr żywnościowych, których ceny były relatywnie wyższe od ceny chleba. Taka sytuacja powoduje wzrost jego spożycia. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 23

24 Paradoks Giffena Paradoks Giffena - sytuacja ekonomiczna, w której popyt na dane dobro wzrasta pomimo wzrostu ceny. Sytuacja taka ma miejsce przy bardzo niskich dochodach konsumentów i przy wzroście cen dóbr niższego rzędu, zwanych dobrami Giffena. Cena dobra Giffena jest relatywnie niższa od innych substytutów lub dane dobro nie posiada bliskich substytutów (np. chleb), dlatego popyt rośnie. Paradoks Giffena jest jednym z dwóch (obok paradoksu (efektu) Veblena) przypadków w mikroekonomii, zaprzeczających działaniu krzywej popytu (wg której wzrost ceny danego dobra powoduje spadek popytu na to dobro). Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 24

25 Paradoks Veblena, efekt Veblena Efekt Veblena (efekt demonstracji, efekt prestiżowy, efekt snoba), zwany także paradoksem Veblena, dotyczy dóbr luksusowych i najbogatszych grup społecznych, jest to wzrost wielkości popytu na dobra luksusowe mimo wzrostu cen tych dóbr. Posiadanie takich dóbr jest środkiem dowartościowania się, dlatego popyt na nie jest tym większy, im mniej ludzi je posiada, i paradoksalnie rośnie wraz z ceną. D - popyt P - cena towaru Q - ilość jednostek towaru, którą konsumenci chcą zakupić po danej cenie Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 25

26 Paradoks Veblena przyczyna Przyczyna tego zjawiska tkwi w chęci ukazania przez najzamożniejsze grupy społeczne swojego statusu materialnego za sprawą posiadanych dóbr luksusowych. Przykładami tego rodzaju dóbr są rzadkie dzieła sztuki i markowe ubiory znanych projektantów mody. Nazwa pochodzi od nazwiska socjologa Thorsteina Veblena a został opisany po raz pierwszy w jego książce: Teoria klasy próżniaczej. W książce autor przedstawia teorię, wg której ludzie kupują dobra materialne, by używać ich na pokaz (tzw. konsumpcja na pokaz). Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 26

27 Paradoks Veblena najcenniejsze marki luksusowe świata Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 27

28 Paradoks Veblena rynek dóbr luksusowych w Polsce Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 28

29 Poziom penetracji polskiego rynku dóbr luksusowych Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 29

30 Rodowód marek luksusowych obecnych w Polsce Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 30

31 Ćwiczenie 2.1. Na rys. 2.4 przedstawiono zmianę sytuacji na rynku piór wiecznych; widzimy przesunięcie krzywej popytu na pióra z D 0 do D 1. Które z poniższych zjawisk mogły spowodować to przesunięcie? A. Spadek cen dóbr substytucyjnych. B. Spadek cen dóbr komplementarnych. C. Spadek cen surowców używanych przy produkcji dóbr. D. Zmniejszenie się dochodów nabywców. E. Zmniejszenie się VAT. F. Kampania reklamowa. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 31

32 Ćwiczenie odpowiedź Na rys. 2.4 przedstawiono zmianę sytuacji na rynku piór wiecznych; widzimy przesunięcie krzywej popytu na pióra z D 0 do D 1. Które z poniższych zjawisk mogły spowodować to przesunięcie? A. Spadek cen dóbr substytucyjnych. B. Spadek cen dóbr komplementarnych. C. Spadek cen surowców używanych przy produkcji dóbr. D. Zmniejszenie się dochodów nabywców. E. Zmniejszenie się VAT. F. Kampania reklamowa. Odpowiedź: Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 32

33 Ćwiczenie 2.2. Na rys. 2.5 przedstawiono zmianę sytuacji na rynku namiotów turystycznych; krzywa podaży namiotów przesunęła się z S 0 do S 1. Które z poniższych czynników mogły to spowodować? A. Wprowadzenie nowych, ulepszonych metod produkcji namiotów. B. Spadek cen dóbr komplementarnych dla namiotów. C. Zwiększenie stawek płac robotników zatrudnionych przy produkcji namiotów. D. Zwiększenie dochodów nabywców. E. Spadek cen komponentów używanych przy produkcji namiotów. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 33

34 Ćwiczenie 2.2. odpowiedź Na rys. 2.5 przedstawiono zmianę sytuacji na rynku namiotów turystycznych; krzywa podaży namiotów przesunęła się z S 0 do S 1. Które z poniższych czynników mogły to spowodować? A. Wprowadzenie nowych, ulepszonych metod produkcji namiotów. B. Spadek cen dóbr komplementarnych dla namiotów. C. Zwiększenie stawek płac robotników zatrudnionych przy produkcji namiotów. D. Zwiększenie dochodów nabywców. E. Spadek cen komponentów używanych przy produkcji namiotów. Odpowiedź: Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 34

35 Ćwiczenie 2.3. W tab. 2.3 przedstawiono wielkość zakupów czekolady, dokonanych przez 3 osoby, przy różnych poziomach cen. A. Zakładając, ze mamy na rynku tylko 3 osoby (nabywców czekolady), określ popyt na rynku czekolady (uzupełnij tab. 2.3). B. Narysuj 3 indywidualne krzywe popytu i krzywą popytu dla całego rynku (założenie jak wyżej). Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 35

36 Ćwiczenie 2.3. odpowiedź W tab. 2.3 przedstawiono wielkość zakupów czekolady, dokonanych przez 3 osoby, przy różnych poziomach cen. A. Zakładając, ze mamy na rynku tylko 3 osoby (nabywców czekolady), określ popyt na rynku czekolady (uzupełnij tab. 2.3). B. Narysuj 3 indywidualne krzywe popytu i krzywą popytu dla całego rynku (założenie jak wyżej). Odpowiedź: Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 36

37 Ćwiczenie 2.4. Dane w tab. 2.4 reprezentują popyt i podaż na rynku konserw rybnych przy różnych poziomach cen. A. Narysuj krzywe popytu i podaży. B. Jaka będzie nadwyżka popytu lub podaży, jeżeli cena ustali się na poziomie 2,00 zł za puszkę? C. Jaka będzie nadwyżka popytu lub podaży, jeżeli cena ustali się na poziomie 3,50 zł za puszkę? D. Znajdź cenę równowagi i ilość równowagi. E. Jaka będzie nowa cena i ilość równowagi, jeżeli wzrosty dochody konsumentów i wzrósł popyt o 10 mln sztuk rocznie (przy każdym poziomie cen)? Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 37

38 Ćwiczenie odpowiedź Odpowiedź: Dane w tab. 2.4 reprezentują popyt i podaż na rynku konserw rybnych przy różnych poziomach cen. A. Narysuj krzywe popytu i podaży. B. Jaka będzie nadwyżka popytu lub podaży, jeżeli cena ustali się na poziomie 2,00 zł za puszkę? C. Jaka będzie nadwyżka popytu lub podaży, jeżeli cena ustali się na poziomie 3,50 zł za puszkę? D. Znajdź cenę równowagi i ilość równowagi. E. Jaka będzie nowa cena i ilość równowagi, jeżeli wzrosty dochody konsumentów i wzrósł popyt o 10 mln sztuk rocznie (przy każdym poziomie cen)? Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 38

39 Test wyboru pytanie 2.1. Jeżeli wzrost ceny produktu X powoduje spadek popytu no produkt Y, to możemy wywnioskować, że: a) X i Y są dobrami substytucyjnymi; b) cena produktu Y wzrośnie; c) X i Y są dobrami komplementarnymi; d) produkcja dobra Y wzrośnie. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 39

40 Test wyboru pytanie 2.2. Rozważmy zmiany na rynku zboża. Jeżeli cena nawozów spada, to możemy oczekiwać: a) zmniejszenia podaży zboża; b) zmniejszenia popytu na zboże; c) wzrostu cen zboża; d) wzrostu podaży zboża. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 40

41 Test wyboru pytanie 2.3. Na pytanie "dla kogo?", gospodarka rynkowa odpowiada przez następującą alokację dóbr: a) dla tych, którzy są skłonni i są w stanie zapłacić; b) na zasadzie równości; c) zgodnie z potrzebami konsumentów; d) na zasadzie: kto pierwszy ten lepszy. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 41

42 Test wyboru pytanie 2.4. Które z poniższych czynników nie spowodują przesunięcia krzywej popytu na masło: a) wzrost dochodów konsumentów; b) wzrost ceny margaryny; c) wzrost ceny masła; d) wzrost preferencji konsumentów dla masła. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 42

43 Test wyboru pytanie 2.5. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 43

44 Test wyboru pytanie 2.6. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 44

45 Test wyboru pytanie 2.7. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 45

46 Test wyboru pytanie 2.8. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 46

47 Test wyboru pytanie 2.9. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 47

48 Test wyboru pytanie Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 48

49 Test wyboru pytanie Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 49

50 Test wyboru pytanie Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 50

51 Test wyboru pytanie Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 51

52 Test wyboru pytanie Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 52

53 Test wyboru pytanie Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 53

54 Test wyboru pytanie Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 54

55 Test wyboru pytanie Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 55

56 Test wyboru odpowiedzi GOSPODARKA RYNKOWA. MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 56

57 Zdania prawdziwe i fałszywe zdania Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 57

58 Zdania prawdziwe i fałszywe odpowiedzi GOSPODARKA RYNKOWA. MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA. Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 58

59 Ekonomia (WN AM w Gdyni) dziękuję za uwagę Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 59

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska MECHANIZM RYNKOWY dr Sylwia Machowska 1 Plan wykładu Rynek Popyt, wielkość popytu, prawo popytu Podaż, wielkość podaży, prawo podaży Równowaga rynkowa 2 Rynek 3 Rynek Rynek to proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ POPYT to zależność pomiędzy ilością dobra, którą chcą i mogą kupić konsumenci, a ceną tego dobra. Popyt jest przedstawiany za pomocą

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Podstawowe pojęcia: rynek, popyt, krzywa popytu, prawo popytu, efekt snobizmu, efekt Veblena, cena maksymalna i minimalna, zmiana popytu, dobro Griffena, dobra

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Podstawowe pojęcia: rynek, podaż, krzywa podaż, prawo podaż, cena równowagi, cena maksymalna i minimalna, zmiana podaż dr inż. Anna Kiełbus

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 03. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 03 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MAKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynki makroekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku

Temat Rynek i funkcje rynku Temat Rynek i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. Popyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska MECHANIZM RYNKOWY dr Sylwia Machowska Plan wykładu Gospodarka rynkowa Mechanizm rynkowy Rynek Popyt, wielkość popytu, prawo popytu Podaż, wielkość podaży, prawo podaży Równowaga rynkowa Gospodarka Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Analiza popytu i podaży

Analiza popytu i podaży opyt to: Analiza popytu i podaży chęć zakupu dobra lub usługi przy danych cenach w danym czasie, ceteris paribus wielkość zapotrzebowania zgłaszanego przy danej cenie w danym czasie, ceteris paribus Rodzaje

Bardziej szczegółowo

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO KRZYWA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH (zwiększanie produkcji jednego dobra nie jest możliwe bez zmiany produkcji drugiego dobra) krzywa możliwości produkcyjnych pokazuje możliwości

Bardziej szczegółowo

Instytut Ekonomii. Mechanizm rynkowy Prof. Tomasz Bernat

Instytut Ekonomii. Mechanizm rynkowy Prof. Tomasz Bernat Mechanizm rynkowy Prof. Tomasz Bernat literatura PODRĘCZNIK: Mikroekonomia, red. D. Kopycińska, Szczecin 2011 ZBIÓR ZADAŃ: Mikroekonomia studia przypadku, Vol. 3 red. Tomasz Bernat, 2017 dostęp: mikroekonomia.net

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena Temat i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. opyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży 5.

Bardziej szczegółowo

Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI

Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI 1. Dobrami podrzędnymi nazywamy te dobra: a. które nie mają bliskich substytutów b. na które popyt maleje w miarę wzrostu dochodów konsumenta, przy pozostałych

Bardziej szczegółowo

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania:

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Zagadnienia Rynki elastyczne i zmonopolizowane. Funkcje popytu i podaży (położenie, przesunięcie). Równowaga rynkowa. Prawo popytu

Bardziej szczegółowo

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH ZADANIE. Mamy trzech konsumentów, którzy zastanawiają się nad nabyciem trzech rożnych programów komputerowych. Właściwości popytu konsumentów przedstawiono w następującej tabeli:

Bardziej szczegółowo

Teoria wyboru konsumenta (model zachowań konsumenta) Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki

Teoria wyboru konsumenta (model zachowań konsumenta) Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Teoria wyboru konsumenta (model zachowań konsumenta) Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Analiza postępowania konsumenta może być prowadzona

Bardziej szczegółowo

P R I N C I P L E S O F

P R I N C I P L E S O F 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights

Bardziej szczegółowo

Cena jak ją zdefiniować?

Cena jak ją zdefiniować? Akademia Młodego Ekonomisty Kształtowanie się cen Dlaczego ceny się zmieniają? dr Jacek Jastrzębski Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 25 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 07.03.2008r

Makroekonomia 07.03.2008r Makroekonomia 07.03.2008r CREATED BY HooB Czynniki określające poziom konsumpcji i oszczędności Dochody dyspozycyjne gospodarstw domowych dzielą się na konsumpcję oraz oszczędności. Konsumpcja synonim

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.4 Temat zajęć: Kto ustala ceny, czyli popyt, podaż i równowaga rynkowa 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: popyt, podaż, cena,

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i Imię zł 100 zł 129 zł 260 zł 929 zł 3. Jeżeli wraz ze wzrostem dochodu, maleje popyt na dane dobro to jest to: (2 pkt)

Nazwisko i Imię zł 100 zł 129 zł 260 zł 929 zł 3. Jeżeli wraz ze wzrostem dochodu, maleje popyt na dane dobro to jest to: (2 pkt) Nazwisko i Imię... Numer albumu... A 1. Utrata wartości dobra kapitałowego w ciągu roku będąca rezultatem wykorzystania tego dobra w procesie produkcji nazywana jest: (2 pkt) ujemnym przepływem pieniężnym

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY EKONOMII 1 2014-03-28 PODSTAWOWE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

PODSTAWY EKONOMII 1 2014-03-28 PODSTAWOWE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII PODSTAWY 1 Definicje zastosowanie ekonomia pozytywna normatywna makroekonomia - mikroekonomia dr Piotr Karniej ZAKŁAD ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA, KATEDRA ZDROWIA PUBLICZNEGO WYDZIAŁ NAUK O ZDROWIU EKONOMIA

Bardziej szczegółowo

2. ROLA RYNKU W GOSPODARCE... 3 3. RODZAJE RYNKÓW STRUKTURY RYNKOWE, KONKURENCJA... 8 BIBLIOGRAFIA... 11 SPIS RYSUNKÓW... 11

2. ROLA RYNKU W GOSPODARCE... 3 3. RODZAJE RYNKÓW STRUKTURY RYNKOWE, KONKURENCJA... 8 BIBLIOGRAFIA... 11 SPIS RYSUNKÓW... 11 SPIS TREŚCI RYNEK I JEGO ELEMENTY 1. POJĘCIE RYNKU ORAZ JEGO ELEMENTY... 2 2. ROLA RYNKU W GOSPODARCE... 3 3. RODZAJE RYNKÓW STRUKTURY RYNKOWE, KONKURENCJA... 8 4. POJĘCIE KONKURENCJI ORAZ JEJ ELEMENTY...

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Informacja i decyzje w ekonomii

Informacja i decyzje w ekonomii Informacja i decyzje w ekonomii Prof. Tomasz Bernat tomasz.bernat@usz.edu.pl Krótko o programie Informacja i decyzje w ekonomii miejsce i zastosowanie w teorii Ryzyko, niepewność i informacja w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

dany produkt Rynek, rynek konkurencyjny Dobra: substytucyjne i komplementarne Prawo popytu Plan i krzywa popytu rynek pracy, aukcja internetowa,

dany produkt Rynek, rynek konkurencyjny Dobra: substytucyjne i komplementarne Prawo popytu Plan i krzywa popytu rynek pracy, aukcja internetowa, Rynek, rynek konkurencyjny Dobra: substytucyjne i komplementarne Prawo popytu Plan i krzywa popytu -Pyzalska ttp://wwwswlearningcom/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_microhtml dany produkt na wyspecjalizowanym

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 3

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 3 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 3 Elastyczność popytu i podaży, Wybór konsumenta efekt substytucyjny i dochodowy Tomasz Gajderowicz. Agenda Kartkówka Elastyczność popytu i podaży Wybór konsumenta

Bardziej szczegółowo

Podstawowa analiza rynku

Podstawowa analiza rynku Podstawowa analiza rynku Wykład 4 Jerzy Wilkin Co kryje się za pojęciem: rynek? Miejsce styku kupujących i sprzedających Miejsce przejawiania się popytu i podaży Złożony proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE STRATEGICZNE. mgr Filip Januszewski

ZARZĄDZANIE STRATEGICZNE. mgr Filip Januszewski ZARZĄDZANIE STRATEGICZNE mgr Filip Januszewski Metody bezscenariuszowe Ekstrapolacja trendów Analiza luki strategicznej Opinie ekspertów metoda delficka 2 Ekstrapolacja trendów Prognozowanie na podstawie

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia

Podstawowe zagadnienia Podstawowe zagadnienia Każda społeczność staje przed koniecznością rozwiązania trzech podstawowych problemw codziennej egzystencji: - jakie dobra i usługi - co wytwarzać - dla kogo je wytwarzać Ekonomia

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi

Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi Nawet z papugi można zrobić wytrawnego ekonomistę. Wystarczy ją nauczyć dwóch słów: popyt i podaż. /Thomas Carlyle/

Bardziej szczegółowo

Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny?

Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny? Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny? Oczywistym miernikiem jest nachylenie krzywych popytu i podaży Np. obniżka ceny o 1 zł każdorazowo powoduje zwiększenie popytu na kajzerki o 20 sztuk

Bardziej szczegółowo

6.4. Wieloczynnikowa funkcja podaży Podsumowanie RÓWNOWAGA RYNKOWA Równowaga rynkowa w ujęciu statycznym

6.4. Wieloczynnikowa funkcja podaży Podsumowanie RÓWNOWAGA RYNKOWA Równowaga rynkowa w ujęciu statycznym Spis treœci Przedmowa do wydania ósmego... 11 Przedmowa do wydania siódmego... 12 Przedmowa do wydania szóstego... 14 1. UWAGI WSTĘPNE... 17 1.1. Przedmiot i cel ekonomii... 17 1.2. Ekonomia pozytywna

Bardziej szczegółowo

grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej

grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej... imię i nazwisko Poniższy test składa się z 15 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź.... Za

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA wykład 2 MECHANIZM RYNKOWY. Prowadzący zajęcia: dr inż. Magdalena Węglarz Politechnika Wrocławska Wydział Informatyki i Zarządzania

EKONOMIA wykład 2 MECHANIZM RYNKOWY. Prowadzący zajęcia: dr inż. Magdalena Węglarz Politechnika Wrocławska Wydział Informatyki i Zarządzania EKONOMIA wykład 2 MECHANIZM RYNKOWY Prowadzący zajęcia: dr inż. Magdalena Węglarz Politechnika Wrocławska Wydział Informatyki i Zarządzania PLAN WYKŁADU 1. Typy gospodarek. 2. Rynek i mechanizm rynkowy.

Bardziej szczegółowo

5. Teoria Popytu. 5.1 Różne Rodzaje Konkurencji

5. Teoria Popytu. 5.1 Różne Rodzaje Konkurencji 5. Teoria Popytu. 5.1 Różne Rodzaje Konkurencji a. Konkurencja doskonała Producenci sprzedają nierozróżnialne towary, e.g. zboże pierwszej klasy. Zakładamy że jest dużo producentów, a żaden nie ma wpływu

Bardziej szczegółowo

Fundacja na Rzecz Rozwoju Dzieci i Młodzieży Moja Młodość. Projekt Konkurs -Ekonomia da się lubić

Fundacja na Rzecz Rozwoju Dzieci i Młodzieży Moja Młodość. Projekt Konkurs -Ekonomia da się lubić ETAP PRZYGOTOWAWACZY ZESTAW ZADAŃ NR I EKONOMIA KLASY GIMNAZJALNE Zadanie 1. Proces gospodarowania przebiega w czterech kolejnych fazach. Uporządkuj fazy chronologicznie, wstawiając obok pojęć kolejne

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo Oikos dom Nomos prawo Ekonomia zasady prowadzenia gospodarstwa domowego EKONOMIA jest nauką o tym, jak jednostki i całe społeczeństwa decydują o wykorzystaniu rzadkich zasobów które mogą mieć także inne,

Bardziej szczegółowo

Analiza popytu i podaży

Analiza popytu i podaży Analiza popytu i podaży Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa

Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa Ujęcie popytowe Według Keynesa, dosyć częstą sytuacją w gospodarce rynkowej jest niepełne wykorzystanie czynników produkcji. W związku z tym produkcja

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Myśleć ekonomicznie Dr Bartłomiej J.Gabryś Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 29 września 2014 r. Kto to??? Kto to??? Kto to??? Kto to??? Kto jest ekonomistą??? Czym

Bardziej szczegółowo

Technikum Nr 2 im. gen. Mieczysława Smorawińskiego w Zespole Szkół Ekonomicznych w Kaliszu

Technikum Nr 2 im. gen. Mieczysława Smorawińskiego w Zespole Szkół Ekonomicznych w Kaliszu Technikum Nr 2 im. gen. Mieczysława Smorawińskiego w Zespole Szkół Ekonomicznych w Kaliszu Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych

Bardziej szczegółowo

wielkosci czynnika popytu dobra wielkosci ceny popytu na dobrox popytu ceny

wielkosci czynnika popytu dobra wielkosci ceny popytu na dobrox popytu ceny ELASTYCZNOŚCI POPYTU: Elastyczności i podaży 1. cenowa elastyczność mierzy, o ile procent zmieni się wielkość pod wpływem jednoprocentowej zmiany dobra lub usługi 2. dochodowa elastyczność mierzy, o ile

Bardziej szczegółowo

11. POLITYKA MIKROEKONOMICZNA Istota podstawowych problemów praktyki mikroekonomicznej Polityka mikroekonomiczna

11. POLITYKA MIKROEKONOMICZNA Istota podstawowych problemów praktyki mikroekonomicznej Polityka mikroekonomiczna Spis treści WSTĘP 10. TEORIA MIKROEKONOMII 10.1. Pojęcie i istota mikroekonomii 10.2. Płaszczyzny identyfikacji mikroekonomii 10.2.1. Podstawowe obszary zainteresowań mikroekonomii 10.2.1.1. Gospodarstwo

Bardziej szczegółowo

Równowaga rynkowa. Równowaga rynkowa: ilustracja graficzna. Nierównowaga rynkowa: nadwyżka dobra. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra

Równowaga rynkowa. Równowaga rynkowa: ilustracja graficzna. Nierównowaga rynkowa: nadwyżka dobra. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra Równowaga rynkowa Cena unkt r Ilość Cena i ilość Cena (cena czyszcząca rynek): cena, przy której wielkość zapotrzebowania jest równa ilości oferowanej. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra Cena rynkowa

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii wykład I-II. Dr Łukasz Burkiewicz Akademia Ignatianum w Krakowie lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl

Podstawy ekonomii wykład I-II. Dr Łukasz Burkiewicz Akademia Ignatianum w Krakowie lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Podstawy ekonomii wykład I-II Dr Łukasz Burkiewicz Akademia Ignatianum w Krakowie lukasz.burkiewicz@ignatianum.edu.pl Podstawy ekonomii -teoria EKONOMIA nazwą ta posługiwał się Arystoteles (gr. oikos 'dom',

Bardziej szczegółowo

Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży

Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży Autor: Mateusz Machaj #popyt #podaż W rozdziale nauczysz się: Jak wyglądają krzywe popytu i podaży. Jak na wykresie

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS

Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego NATURALNA STOPA BEZROBOCIA Naturalna stopa bezrobocia Ponieważ

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I. ISTOTA I CZYNNIKI DETERMINUJĄCE POPYT

ROZDZIAŁ I. ISTOTA I CZYNNIKI DETERMINUJĄCE POPYT ROZDZIAŁ I. ISTOTA I CZYNNIKI DETERMINUJĄCE POPYT 5 6 WSTĘP Z perspektywy ekonomii rynek jest procesem polegającym na konfrontacji popytu i podaży, czyli kupujący i sprzedający określają, co mają zamiar

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie z Rozdziału 6: Koszt opodatkowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Powtórzenie z Rozdziału 6: Koszt opodatkowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 8 Koszt opodatkowania R I N C I L E O F MICROECONOMIC F O U R T H E I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint lides by Ron Cronovich 2007 Thomson outh-western, all rights reserved W tym rozdziale

Bardziej szczegółowo

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta 1) Przedmiot wyboru konsumenta na rynku towarów. 2) Zmienne decyzyjne, parametry rynkowe i preferencje jako warunki wyboru.

Bardziej szczegółowo

PRODUKT (product) CENA (price) PROMOCJA (promotion) DYSTRYBUCJA (place) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical Evidence)

PRODUKT (product) CENA (price) PROMOCJA (promotion) DYSTRYBUCJA (place) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical Evidence) Marketing-mix Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P Cena w marketingu dr Grzegorz Mazurek PRODUKT (product) CENA (price) DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel,

Bardziej szczegółowo

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Popyt elastyczny Prawo popytu mówi, ze zmiany ceny wywołują

Bardziej szczegółowo

Model Davida Ricardo

Model Davida Ricardo Model Davida Ricardo mgr eszek incenciak 15 lutego 2005 r. 1 Założenia modelu Analiza w modelu Ricardo opiera się na następujących założeniach: istnieje doskonała konkurencja na rynku dóbr i rynku pracy;

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Ekonomia stacjonarne ID1106 niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 0 0 0 0 0 Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

TEST. [4] Grzyby w lesie to przykład: a. dobra prywatnego, b. wspólnych zasobów, c. monopolu naturalnego, d. dobra publicznego.

TEST. [4] Grzyby w lesie to przykład: a. dobra prywatnego, b. wspólnych zasobów, c. monopolu naturalnego, d. dobra publicznego. Przykładowe zadania na kolokwium: TEST [1] Zmniejszenie przeciętnych kosztów stałych zostanie spowodowane przez: a. wzrost wielkości produkcji, b. spadek wielkości produkcji, c. wzrost kosztów zmiennych,

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 01. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 01. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 01 dr Adam Salomon Ekonomia: EKONOMIA. WPROWADZENIE TEORETYCZNE Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki AM w Gdyni 2 Co to jest Ekonomia? Nie jest łatwo powiedzieć, co

Bardziej szczegółowo

C~A C > B C~C Podaj relacje indyferencji, silnej i słabej preferencji. Zapisz zbiór koszyków indyferentnych

C~A C > B C~C Podaj relacje indyferencji, silnej i słabej preferencji. Zapisz zbiór koszyków indyferentnych ZADANIA EGZAMIN EKONOMIA MATEMATYCZNA TEORIA POPYTU a. Podaj iloczyn kartezjański zbiorów X={,3,4}, Y={,} b. Narysuj iloczyn kartezjański zbiorów X=[,], Y=[,3]. Dane są punkty A(3,4) i B(,). Oblicz odległość

Bardziej szczegółowo

Wykład 10 Ceny usług transportowych dr Adam Salomon

Wykład 10 Ceny usług transportowych dr Adam Salomon Wykład 10 Ceny usług transportowych dr Adam Salomon Katedra Transportu i Logistyki Wydział Nawigacyjny Akademia Morska w Gdyni Cena (definicje) Cena (1) = wartość wymienna towaru lub usługi wyrażona w

Bardziej szczegółowo

Ekonomia Ekonomia Makroekonomia Mikroekonomia

Ekonomia Ekonomia Makroekonomia Mikroekonomia Wykład: EKONOMIA Ekonomia Ekonomia - nauka badająca, jak ludzie radzą sobie z rzadkością, czyli sytuacją w której niegraniczone potrzeby zestawiamy z ograniczonymi zasobami. Rzadkość jest podstawowym faktem

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA. Wykaz podstawowych problemów do studiowania na seminarium doktoranckim rok akademicki 2017/2018

EKONOMIA. Wykaz podstawowych problemów do studiowania na seminarium doktoranckim rok akademicki 2017/2018 EkonomiaProgramDr2017 dr hab. Jerzy Cz. Ossowski Katedra Nauk Ekonomicznych Wydział Zarządzania i Ekonomii Politechnika Gdańska EKONOMIA Wykaz podstawowych problemów do studiowania na seminarium doktoranckim

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Ekonomia dobrobytu Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Mikroekonomia - Lista 11 Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Konkurencja doskonała 1. Model konkurencji doskonałej opiera się na następujących

Bardziej szczegółowo

Determinanty dochodu narodowego. Analiza krótkookresowa

Determinanty dochodu narodowego. Analiza krótkookresowa Determinanty dochodu narodowego Analiza krótkookresowa Produkcja potencjalna i faktyczna Produkcja potencjalna to produkcja, która może być wytworzona w gospodarce przy racjonalnym wykorzystaniu wszystkich

Bardziej szczegółowo

Elastyczność. Krzysztof Kołodziejczyk, PhD

Elastyczność. Krzysztof Kołodziejczyk, PhD Elastyczność Krzysztof Kołodziejczyk, PhD https://flic.kr/p/j4fg3d Agenda 1. Dostosowania wielkości popytu i podaży do zmian cen i dochodów (elastyczne, nieelastyczne) 2. Wskaźniki Ep i Edp i ich interpretacja

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Zadanie

Mikroekonomia. Zadanie Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 18.11.2007r. Mikroekonomia WNE UW 1 Funkcję produkcji pewnego produktu wyznacza wzór F(K,L)=2KL 1/2. Jakim wzorem

Bardziej szczegółowo

5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt

5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt 5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt Popyt na dobro maleje względem ceny (o ile dobro jest tak zwane normalne, a nie luksusowe). Zakładamy że firma ustala cenę danego dobra p, która obowiązuje wszędzie. Niech

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Klasyczny model gospodarki zamkniętej

Makroekonomia 1 Wykład 5: Klasyczny model gospodarki zamkniętej Makroekonomia 1 Wykład 5: Klasyczny model gospodarki zamkniętej Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce Mierzyć już umiemy,

Bardziej szczegółowo

Teoria zachowania konsumenta. dr Sylwia Machowska

Teoria zachowania konsumenta. dr Sylwia Machowska Teoria zachowania konsumenta dr Sylwia Machowska Plan wykładu Podstawy teorii zachowania konsumenta Teoria malejącej użyteczności krańcowej Teoria krzywych obojętności Krzywa dochodowo-konsumpcyjna Krzywa

Bardziej szczegółowo

M I K R O E K O N O M I A w zadaniach

M I K R O E K O N O M I A w zadaniach Materiał dydaktyczny dla nauczycieli przedmiotów ekonomicznych M I K R O E K O N O M I A w zadaniach Popyt rynkowy Wprowadzenie 1 2 3 4 5 6 7 Pojęcie rynku i jego rodzaje Ceny rynkowe Popyt indywidualny

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekonomia KOD S/I/st/10

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekonomia KOD S/I/st/10 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Ekonomia KOD S/I/st/10 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I rok/i semestr 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6.

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia Mikroekonomia II 050-792 Semestr Letni 204/205 Ćwiczenia 4, 5 & 6 Technologia. Izokwanta produkcji to krzywa obrazująca różne kombinacje nakładu czynników produkcji, które przynoszą taki sam zysk. P/F

Bardziej szczegółowo

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek.

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek. Marketing Wykład V dr Grzegorz Mazurek Marketing-mix Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel,

Bardziej szczegółowo

PRODUKT W MARKETINGU MIX

PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT Towar, usługa lub pomysł zawierający określony zestaw materialnych i niematerialnych cech, które zaspakajają potrzeby klientów, otrzymywany w zamian za pieniądze lub inną

Bardziej szczegółowo

Wielkości liczbowe mogą się zmienić MIKROEKONOMIA 1) Związek monopolistyczny zawierający porozumienie co do wartości sprzedaży to: a) koncern b)

Wielkości liczbowe mogą się zmienić MIKROEKONOMIA 1) Związek monopolistyczny zawierający porozumienie co do wartości sprzedaży to: a) koncern b) Wielkości liczbowe mogą się zmienić MIKROEKONOMIA 1) Związek monopolistyczny zawierający porozumienie co do wartości sprzedaży to: a) koncern b) kartel c) syndykat d) trust 2) Termin ekonomiczny "rzadkość":

Bardziej szczegółowo

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Presentation is based on: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

PRODUCENT (PRZEBSIĘBIORSTWO) państwowe lokalne indywidualne zbiorowe (spółki ) 3. Jak należy rozumieć prawo zmniejszającego się przychodu?

PRODUCENT (PRZEBSIĘBIORSTWO) państwowe lokalne indywidualne zbiorowe (spółki ) 3. Jak należy rozumieć prawo zmniejszającego się przychodu? A) Pytania sprawdzające: 1. Kogo uważamy za producenta? PRODUCENT zorganizowany w formie przedsiębiorstwa. Powstał w drodze ewolucji. To podmiot sfery realnej. Aktywny uczestnik procesów rynkowych. Realizuje

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu wa kluczowe słowa: popyt i podaż Popyt to ilość dobra, jaką nabywcy są gotowi kupić zależnie od poziomu

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Dr hab. Prof. UW Marek Bednarski

MIKROEKONOMIA. Dr hab. Prof. UW Marek Bednarski MIKROEKONOMIA Dr hab. Prof. UW Marek Bednarski EKONOMIA to nauka zajmująca się badanie zachowań podmiotów gospodarczych w dziedzinie wykorzystywania ograniczonych zasobów, które mogą być w rozmaity sposób

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz POWTORZENIE ZADAN Mikroekonomia WNE UW 1

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz  POWTORZENIE ZADAN Mikroekonomia WNE UW 1 Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz POWTORZENIE ZADAN Mikroekonomia WNE UW 1 Funkcję produkcji pewnego produktu wyznacza wzór F(K,L)=2KL 1/2. Jakim

Bardziej szczegółowo

Metody ustalania cen. Inną metodą jest ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji (koszty przeciętne całkowite) formuła koszt plus.

Metody ustalania cen. Inną metodą jest ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji (koszty przeciętne całkowite) formuła koszt plus. Metody ustalania cen Ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji y produkcji stanowią bardzo istotny element rachunku ekonomicznego firmy, gdyż informują o wartości zużytych przez firmę

Bardziej szczegółowo

Podaż, popyt i polityka państwa

Podaż, popyt i polityka państwa 6 odaż, popyt i polityka państwa R I N C I L E O F MICROECONOMIC F O U R T H E I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint lides by Ron Cronovich 27 Thomson outh-western, all rights reserved W tym

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania Nazwa przedmiotu: Ekonomia Ekonomy Kierunek: Rodzaj przedmiotu: obieralny Rodzaj zajęć: wykład, ćwiczenia Matematyka Poziom kwalifikacji: I stopnia Liczba

Bardziej szczegółowo

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Konsumpcja, inwestycje Utrzymujemy założenie o stałości cen w gospodarce. Stopa procentowa wiąże ze

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA TOM 1 WYD.2. Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS

EKONOMIA TOM 1 WYD.2. Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS EKONOMIA TOM 1 WYD.2 Autor: PAUL A. SAMUELSON, WILLIAM D. NORDHAUS Przedmowa CZĘŚĆ I. PODSTAWOWE POJĘCIA Rozdział 1. Podstawy ekonomii 1.1. Wprowadzenie Niedobór i efektywność: bliźniacze tematy ekonomii

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Elastyczność cenowa popytu Elastyczność cenowa podaŝy Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Elastyczność cenowa popytu Elastyczność względna zmiana zmiennej zaleŝnej

Bardziej szczegółowo

Model dopasowywania się cen na rynku

Model dopasowywania się cen na rynku Model dopasowywania się cen na rynku autor: Milena Ścisłowska Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, wydział Matematyczno Przyrodniczy Warszawa 2013 Prosty model rynku - kupujący i sprzedający na

Bardziej szczegółowo

Konkurencja doskonała

Konkurencja doskonała Struktury rynku Konkurencja doskonała Konkurencja doskonała (nazywana także wolną konkurencją) jest modelem teoretycznym opisującym jedną z form konkurencji na rynku. Cechą charakterystyczną konkurencji

Bardziej szczegółowo

Ewolucja rynku piwa w Polsce

Ewolucja rynku piwa w Polsce Ewolucja rynku piwa w Polsce dr Piotr SZAJNER mgr Katarzyna ROLA IERiGŻ-PIB ul. Świętokrzyska 20 PL 00-002 Warszawa E-mail: szajner@ierigz.waw.pl, Tel: +48 22 50 54 719 Rynek. Rynek to kluczowa kategoria

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 11 Równowaga zewnętrzna i wewnętrzna w gospodarce otwartej Diagram Swana

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 11 Równowaga zewnętrzna i wewnętrzna w gospodarce otwartej Diagram Swana Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 11 Równowaga zewnętrzna i wewnętrzna w gospodarce otwartej Diagram Swana Leszek Wincenciak Wydział Nauk Ekonomicznych UW 2/26 Plan wykładu: Prosty model keynesowski

Bardziej szczegółowo

Użyteczność całkowita

Użyteczność całkowita Teoria konsumenta 1.Użyteczność całkowita i krańcowa 2.Preferencje konsumenta, krzywa obojętności i mapa obojętności 3.Równowaga konsumenta, nadwyżka konsumenta 4.Zmiany dochodów i zmiany cen dóbr oraz

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. mgr Maciej Szczepankiewicz. Katedra Nauk Ekonomicznych. semestr zimowy 2015/2016

MIKROEKONOMIA. mgr Maciej Szczepankiewicz. Katedra Nauk Ekonomicznych. semestr zimowy 2015/2016 MIKROEKONOMIA semestr zimowy 2015/2016 mgr Maciej Szczepankiewicz Katedra Nauk Ekonomicznych Kontakt E: maciej@szczepankiewicz.net Dyżury: Wtorek 12-13.30 nieparzyste 10.15-11.45 parzyste Środa 13.15-14.45

Bardziej szczegółowo

Oligopol wieloproduktowy

Oligopol wieloproduktowy Oligopol wieloproduktowy Do tej pory zakładali adaliśmy, że e produkty sąs identyczne (homogeniczne) W rzeczywistości ci produkty sprzedawane przez firmy nie są doskonałymi substytutami. W większo kszości

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 dla MSEMen. Gabriela Grotkowska

Makroekonomia 1 dla MSEMen. Gabriela Grotkowska Makroekonomia dla MSEMen Gabriela Grotkowska Plan wykładu 5 Model Keynesa: wprowadzenie i założenia Wydatki zagregowane i równowaga w modelu Mnożnik i jego interpretacja Warunek równowagi graficznie i

Bardziej szczegółowo