Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu"

Transkrypt

1 Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu

2 wa kluczowe słowa: popyt i podaż Popyt to ilość dobra, jaką nabywcy są gotowi kupić zależnie od poziomu jego ceny Nie jest to zatem jakaś jedna wielkość, lecz pewien zbiór możliwych zakupów przy różnych poziomach ceny Ważne rozróżnienie: popyt a wielkość pożądana Podaż to ilość dobra, jaką sprzedawcy są skłonni zaoferować do sprzedaży przy różnych poziomach ceny Nie jest to zatem jakaś jedna wielkość, lecz pewien zbiór możliwych ilości oferowanych przy różnych poziomach ceny Ważne rozróżnienie: podaż a wielkość oferowana

3 Popyt i podaż przykład Popyt na czekoladę i podaż czekolady: Cena za tabliczkę czekolady (zł) 0,00 0,50 1,00 1,50 2,00 2,50 3,00 3,50 4,00 Popyt liczba tabliczek czekolady Podaż liczba tabliczek czekolady

4 Popyt i podaż ilustracja graficzna Popyt oznaczamy literą (demand), podaż literą S (supply), cenę literą p (price) oraz ilość literą Q (quantity) p S 2,50 2,00 1, Q

5 Prawo popytu i prawo podaży Prawo popytu: im niższa cena dobra, tym ceteris paribus większa ilość żądana danego dobra zmiany wielkości, którą nabywcy są gotowi kupić w zależności od coraz niższych cen przedstawia na wcześniejszym wykresie krzywa (np. przy cenie p=1,50 gotowi są kupić Q=125) Prawo podaży: im wyższa cena dobra, tym ceteris paribus większa ilość oferowana danego dobra zmiany wielkości, którą sprzedawcy są gotowi sprzedać w zależności od coraz niższych cen przedstawia na wcześniejszym wykresie krzywa S (np. przy cenie p=1,50 gotowi są sprzedać Q=75)

6 Zmiana popytu lub podaży A co jeśli pozostałe czynniki zostają zmienione (nie jest zachowana zasada ceteris paribus)? gdy dotyczyć to będzie sytuacji producentów sprzedawców zmieni się wielkość oferowana do sprzedaży przy tych samych cenach gdy dotyczyć to będzie sytuacji nabywcow zmieni się wielkość, którą są gotowi kupić przy tych samych cenach Ważne rozróżnienie: przesunięcie krzywej popytu (podaży) a ruch wzdłuż krzywej popytu (podaży) prawo popytu (podaży) opisuje ruch wzdłuż krzywej popytu (podaży) zmiana pozostałych czynników, mających wpływ na wielkość zakupów (oferowaną) przy każdym poziomie ceny wpływa na przesunięcie całej krzywej

7 Od czego zależy popyt na dane dobro? Popyt na dobro zależy od: p s - cen dóbr substytucyjnych p k -cen dóbr komplementarnych Y - dochodów w - poziomu zamożności u użyteczności dobra, preferencji konsumentów e oczekiwań dotyczących przyszłej sytuacji np. w zakresie zmiany cen, zmiany dochodów itp. g państwowych regulacji dotyczących warunków konsumpcji (dosyć wąskie oddziaływanie tego czynnika) np. dotyczących darmowej dystrybucji danego dobra wśród części potencjalnych konsumentów, zakazu lub nakazu konsumpcji czynnika losowego f p s, p, Y, w, u, e, g, k Zmiany wszystkich powyższych czynników będą wpływać na przesunięcia krzywej popytu

8 Od czego zależy podaż danego dobra? Podaż danego dobra zależy od: p i - cen innych dóbr możliwych do wytworzenia przy użyciu tego samego aparatu wytwórczego p f -cen czynników wytwórczych T technologii (metod technicznych produkcji, zarządzania itp..) S - struktury rynku (liczby firm i ich wzajemnych zależności) e oczekiwań g regulacji państwowych - czynnika losowego S f p, p, p, T, S, e, g, ) i f Zmiany wszystkich powyższych czynników będą wpływać na przesunięcia krzywej podaży

9 Ruch wzdłuż krzywej p 2,50 2,00 A B Zmiana ilości żądanej z 75 do 100 wskutek spadku ceny czekolady z 2,50 zł do 2,00 zł za tabliczkę powoduje, że obserwujemy ruch wzdłuż krzywej popytu (od punktu A do punktu B) Podobnie działa przesunięcie wzdłuż krzywej podaży Q

10 Przesunięcie krzywej p 2,50 A 75 B 100 Q Zmiana ilości żądanej z 75 do 100 (przy p=const=2,50) wskutek akcji promocyjnej czekolady. Nabywcy przy każdym poziomie ceny są teraz skłonni kupować więcej. Obserwujemy zatem przesunięcie całej krzywej popytu w prawo. Podobnie wygląda przesunięcie całej krzywej podaży.

11 Równowaga rynkowa Równowaga rynkowa: sytuacja, w której przy danym poziomie ceny, wielkość na jaką zgłaszają zapotrzebowanie konsumenci równa się wielkości oferowanej przez producentów Czyli: nadwyżkowy popyt na dobro (ponad dostawy tego dobra) = 0, lub nadwyżkowa podaż dobra (nadmiar dostaw w stosunku do gotowości zakupów tego dobra) = 0 Czyli: niedobór popytu na dobro = 0, lub niedobór podaży dobra = 0

12 Równowaga rynkowa E ( p) S( p) 0 Jeśli nadwyżkowa wielkość popytu (E) jest dodatnia (nadmiar), wówczas przy danej cenie konsumenci pragną konsumować więcej, niż producenci są skłonni dostarczać Jeśli nadwyżkowa wielkość popytu jest ujemna (niedobór), wówczas przy danej cenie konsumenci pragną konsumować mniej, niż producenci są skłonni dostarczać Zatem dodatni, nadwyżkowa wielkość popytu uruchamia mechanizm dostosowawczy rośnie cena

13 Równowaga rynkowa, analiza algebraiczna Wielkość popytu: Q ( p) p Wielkość podaży: Q S ( p) 50 p S Równowaga: E Q ( p) Q ( p) p (50p) 0 p 2 oraz Q Q S 100

14 Równowaga rynkowa dochodzenie do równowagi Cena Popyt Podaż E Zmiana ceny

15 Regulowanie cen Sposoby regulacji cen Wyznaczanie poziomu ceny Minimalnej Maksymalnej Regulowanie podaży Limit maksymalnej wielkości produkcji Nakaz minimalnej wielkości produkcji Opodatkowanie lub subsydiowanie transakcji (cen) Podatek pośredni otacja (subsydium) do cen produktów

16 Regulowanie cen cena minimalna p 2,50 2,00 nadwyżka S Wprowadzenie ceny minimalnej na czekoladę w wysokości 2,50 zł za tabliczkę powoduje, że pewna ilość czekolady nie zostanie sprzedana. Konsumenci są skłonni po tej cenie kupić jedynie 75 tabliczek Sprzedawcy dostarczą 125 tabliczek Nadmiar Q czekolady na rynku 50 tabliczek

17 Regulowanie cen: cena minimalna Cel stosowania cen minimalnych dla podniesienia dochodów producentów (głównie w produkcji rolnej dla zapewnienia opłacalności produkcji, czasem w postaci tzw. cen gwarantowanych) dla ograniczenia konsumpcji danego dobra (dotyczyć może np. używek) Skutki: powstawanie nadwyżki produkcji (przy wyższych cenach konsumenci kupują mniej a producenci wytwarzają więcej) problem: co zrobić z nadwyżką rozwiązaniem może być: skup przez państwo Koszty wprowadzenia cen minimalnych Mniejsza (niż mogłaby być) produkcja Wydatek państwa na skup nadwyżki, to zarazem konieczność opodatkowania konsumentów, by zgromadzić środki potrzebne na ten skup

18 Regulowanie cen cena minimalna p 2,50 2,00 Wartość sprzedaży w warunkach istnienia cen minimalnych S Wartość państwow ego skupu Bez cen minimalnych wartość sprzedaży = dochód producentów =2x100 Z cenami minimalnymi dochód producentów = wartości sprzedaży =2,50x75 plus wartości skupu przez państwo =2,50x(125-75) Q

19 Regulowanie cen cena maksymalna p 2,00 1,50 niedobór S Q Wprowadzenie ceny maksymalnej na czekoladę w wysokości 1,50 zł za tabliczkę powoduje powstanie braku czekolady na rynku. Producenci są skłonni sprzedawać jedynie 75 tabliczek. Konsumenci chcieliby po tej cenie kupić 125 tabliczek Niedobór wynosi 50

20 Regulowanie cen: cena maksymalna Cel stosowania cen maksymalnych dla ograniczenia dochodów producentów (np. w okresie powojennym w Europie dla zmniejszenia dochodów wynajmujących mieszkania) dla poszerzenia (uczynienia dostępną) konsumpcji danego dobra (jw. lub w Polsce w latach 90-tych, żeby najemców było stać na wynajem mieszkań w prywatnych zasobach) Skutki: powstawanie niedoboru produkcji (przy wyższych cenach konsumenci chca kupić więcej a producentom nie opłaca się wytwarzać więcej, w naszym przykładzie nie opłaca się budować mieszkań na wynajem) problem: co zrobić z niedoborem rozwiązanie: różne rodzaje pozacenowego przydziału np. list, kartek, talonów W długim czasie mniejsza (niż mogłaby być) produkcja Bodziec do korupcji, powstawania szarej strefy

21 Limit produkcji p 2,50 2,00 Regulowanie cen limitowanie produkcji Produkcja, która nie powstanie S Cena, którą gotowi są zapłacić nabywcy, jeśli na rynku pojawia się tylko 75 jednostek dobra Q Wprowadzenie limitu produkcji (max wielkość produkcji) czekolady na poziomie Q=75 prowadzi do wzrostu ceny z 2,00 do 2,50 ponieważ przy cenie 2,00 brakowało czekolady na rynku (nabywcy chcieli kupić 100 tabliczek czekolady) Sprzedający mając więcej nabywców niż towaru podnosili ceny aż do osiągnięcia równowagi

22 Limit produkcji p 2,50 2,00 Regulowanie cen limitowanie produkcji Produkcja, która nie powstanie S 1 S W długim czasie producenci ograniczają moce przerobowe dostosowując się do limitu ostosowanie długookresowe Producenci zmniejszają swój aparat wytwórczy dostosowując się do limitu Q

23 Regulowanie cen: limitowanie produkcji Cel stosowania limitów produkcji taki sam jak cen minimalnych (np. unijny limit połowów dorsza w Bałtyku, produkcji statków przez stocznie państwa członkowskich) ale patrz skutki Skutki: nie powstaje nadwyżka produkcji wyższe dochody uzyskają producenci pod warunkiem, że kupujący zareagują na zmniejszone dostawy produktów dostatecznie wysoką gotowością do zapłacenia za nie wyższej ceny (patrz dalej: elastyczność popytu)

24 p 2,00 1,50 Nakaz produkcji w wielkości 125 Regulowanie cen nakaz (zamówienie) produkcji Niedobrowolna wielkość produkcji S Cena, która spowoduje sprzedanie wytworzonej (nakazanej) produkcji Q Wprowadzenie nakazu produkcji qw wysokości Q=125 spowoduje spadek ceny ponieważ Gdyby cena nie spadła, część wytworzonej produkcji ( =25) nie zostałaby sprzedana spadek ceny do poziomu 1,50 spowoduje zakup całej ilości wyprodukowanej czekolady

25 Regulowanie cen: nakaz (zamówienie rządowe) produkcji Cel stosowania nakazu produkcji taki sam jak cen maksymalnych (podstawowy instrument ingerencji państwa w mechanizm rynkowy w tzw. gospodarce nakazowej, gdzie przedsiębiorstwom nakazywano produkować więcej niżto się im opłacilo) ale patrz skutki Skutki: trzeba firmom kompensować nieopłacalna produkcję, inaczej zbankrutowałyby (dlatego nakazy lepiej znoszą państwowe przedsiębiorstwa) kompensowanie strat powodowanych nieopłacalną produkcją prowadzi do wyłączenia rachunku ekonomicznego w przedsiębiorstwach, w konsekwencji do nieracjonalnego ich działania (ważniejsze jest zabieganie o wyrównawcze dopłaty od państwa niż o klientów)

26 Regulowanie cen podatek pośredni (nałożony na transakcję) p 2,20 2,00 Nowa podaż (S 1 ) w sytuacji opodatkowania sprzedaży 87,5 100 S 1 S Podatek pośredni w wysokości 0,50 / tabliczkę czekolady Gdy sprzedaż zostaje obłożona podatkiem: sprzedawcy chcą dostarczyć mniejszą ilość produktu przy każdym poziomie cen (S 1 ) ustala się nowa, wyższa cena równowagi i nowa, niższa Q ilość sprzedaży

27 Regulowanie cen podatek pośredni (nałożony na transakcję) Powód stosowania głównie cel fiskalny rząd zbiera podatki w celu sfinansowania swoich wydatków np. VAT czasem ograniczenie konsumpcji danego rodzaju np. akcyza (podwyższony, dodatkowy podatek) na alkohol Skutki wyższe ceny mniejsza produkcja i konsumpcja niższe dochody producentów opodatkowanie w przeciwieństwie do cen minimalnych lub limitowania produkcji zapewnia zgodność między chęciami kupowania (popytem) i produkowania (podażą) Kto płaci podatek zwykle częściowo producenci, częściowo konsumenci tym więcej producenci, im bardziej elastyczny jest popyt (krzywa bardziej płasko położona, tym więcej konsumenci, im popyt bardziej sztywny (krzywa bardziej stroma) skrajnie: tylko producenci, kiedy popyt doskonale elastyczny (krzywa pozioma) tylko konsumenci, kiedy popyt doskonale sztywny

28 Regulowanie cen dotacja do ceny p 2,00 1,50 Wysokość dotacji do zakupu tabliczki czekolady w na poziomie 0,50 S Nowa podaż w warunkach dotowania zakupu Wprowadzenie dotacji do zakupu czekolady powoduje spadek ceny, ponieważ: Przy każdym poziomie cen producenci dostaną dotację, co powoduje zwiększenie produkcji Konsumenci kupią tę zwiększoną produkcję o ile ceny będą odpowiednio niższe Q

29 Regulowanie cen subwencja do zakupów danego dobra Powód stosowania rodzajowy rząd dotuje określone rodzaje konsumpcji, żeby zachęcić do określonych zakupów (rodzajów konsumpcji lub produkcji) i zachowań konsumentów lub producentów np. dotacje do usług opiekuńczych dla dzieci żłobków, przedszkoli mają na celu tworzenie zachęt do tworzenia większych rodzin (większej dzietności), do lepszego przygotowania dzieci do podjęcia nauki szkolnej dotacje do kosztów zakupu nowych technologii mają zachęcić producentów do jej szerszego wdrażania cel dochodowy poprzez obniżenie kosztów zakupów uczynienie zakupów dostępnymi dla niskozamożnych np. dotacje do usług opiekuńczych dla dzieci żłobków, przedszkoli pozwalają na korzystnie z nich przez niezamożne rodziny Skutki niższe ceny większa produkcja i konsumpcja wyższe dochody producentów dotacje w przeciwieństwie do cen maksymalnych lub nakazów produkcji zapewniają zgodność między chęciami kupowania (popytem) i produkowania (podażą) Kto korzysta z dotacji zwykle częściowo producenci, częściowo konsumenci tym więcej producenci, im mniej elastyczny jest popyt (krzywa bardziej stromo położona, tym więcej konsumenci, im popyt bardziej elastyczny (krzywa bardziej stroma) skrajnie: tylko konsumenci (przejmują całą dotację, płacąc niższe ceny), kiedy popyt doskonale sztywny (krzywa pionowa) tylko producenci, kiedy popyt doskonale elastyczny, bo więcej produkują i sprzedają (krzywa pozioma)

30 Elastyczność definicja Elastyczność mierzy się w celu badania wpływu zmiany różnych czynników (x 1, x 2,..., x n ) na interesującą nas funkcję y. Elastyczność służy zatem do mierzenia reakcji zmiennej zależnej y na zmianę jednej ze zmiennych niezależnych (x 1, x 2,..., x n ). Można ją wyrazić w procentach mówi ona wtedy o ile % zmieni się wartość funkcji, jeśli ceteris paribus x k zmieni się o 1%

31 Elastyczność cenowa popytu Funkcja popytu na dane dobro zależność między wielkością żądaną a różnymi czynnikami: Ceną dobra ochodem Ceną dóbr substytucyjnych Ceną dóbr komplementarnych Preferencjami Q f ( p, Y, p, p,...) k s

32 Elastyczność cenowa popytu Elastyczność cenowa popytu pokazuje zatem, o ile % zmieni się wielkość żądana, jeśli cena zmieni się o 1% Q Q : p p (,0) Jeśli zatem np. elastyczność = 2, to oznacza, że wzrost ceny o 1% spowoduje spadek popytu o 2%

33 Elastyczność cenowa popytu przykład p p 2 =500 p 1 =400 F E S S Obliczmy elastyczność popytu w punkcie E: Zmiana p = 25% Zmiana Q = 6,25% Elastyczność = 0.25, zatem wzrost ceny o 10% spowoduje spadek popytu o 2,5% Q

34 Elastyczność cenowa popytu, c.d. Tak naprawdę, gdy chcemy obliczyć punktową elastyczność, powinniśmy zastosować rachunek różniczkowy (w szczególności, gdy funkcja popytu nie jest liniowa): Q p Q p lim : Q p p Q p 0 1 Q 1 Q ( p) 1000 p 2 p

35 Elastyczność cenowa popytu, c.d. Gdy elastyczność cenowa popytu jest co do wartości bezwzględnej mniejsza od 1, mówimy, że popyt jest nieelastyczny. W skrajnym przypadku elastyczność może być równa 0 i wtedy mówimy, że popyt jest doskonale sztywny. Czy producentom opłaca się podnosić cenę, gdy popyt jest sztywny? Gdy elastyczność cenowa popytu jest co do wartości bezwzględnej większa od 1, mówimy, że popyt jest elastyczny. W skrajnym przypadku elastyczność może być nieskończona i wtedy mówimy, że popyt jest doskonale elastyczny. Czy producentom opłaca się podnosić cenę, gdy popyt jest doskonale elastyczny? Elastyczność równa jeden popyt jednostkowo elastyczny

36 Elastyczność popytu a nachylenie funkcji popytu p p 1 E > 1 E = 1 Q 1 E < 1 Q Nachylenie funkcji popytu nie jest tożsame z elastycznością popytu! Elastyczność mierzy relację względnych zmian p i Q a nie absolutnych!

37 Elastyczność popytu a nachylenie funkcji popytu p J H G F Elastyczność punktowa: E: E= (100/700):(200/600) = 3/7 F: E = (100/600):(200/800) = 2/3 G: E = (100/500):(200/1000) = 1 H: E = (100/400):(200/1200) = 3/2 E Q

38 Elastyczność a przychody ze sprzedaży Wzrost ceny produktu prowadzi do spadku popytu Czy może się zdarzyć, że wzrost ceny spowoduje wzrost przychodów ze sprzedaży? Możliwe są trzy przypadki: Wzrost ceny spowoduje procentowo większy spadek popytu Wzrost ceny spowoduje procentowo mniejszy spadek popytu Wzrost ceny spowoduje procentowo taki sam spadek popytu Aby zatem odpowiedzieć na pytanie, czy wzrost ceny spowoduje wzrost przychodów ze sprzedaży, wystarczy znać elastyczność popytu

39 Elastyczność a przychody ze sprzedaży Jeśli popyt jest nieelastyczny, to zwiększanie ceny powoduje wzrost przychodów (należy zwiększać przychody poprzez ograniczanie sprzedaży i wzrost ceny przypadek monopolu) Jeśli popyt jest elastyczny, to zwiększanie ceny powoduje spadek przychodów (należy zwiększać przychody poprzez zwiększanie sprzedaży przypadek doskonałej konkurencji) Optymalna strategia cenowa: zwiększać cenę aż do osiągnięcia elastyczności = 1

40 Elastyczność a przychody ze sprzedaży p p F E J H Q Q a) Popyt nieelastyczny b) Popyt elastyczny

41 Elastyczność a przychody ze sprzedaży p 5 H 2 + G Q a) Popyt jednostkowo elastyczny

42 Elastyczność krzyżowa popytu Jest to miara reakcji wielkości popytu na jedno dobro ( X ) na zmiany ceny drugiego dobra ( Y ) XY X X Q Q : p p Y Y

43 Elastyczność krzyżowa popytu: wnioski obra komplementarne charakteryzują się ujemną krzyżową elastycznością popytu obra substytucyjne charakteryzują się dodatnią krzyżową elastycznością popytu Zatem w naszym przykładzie, dobra X oraz Y są substytutami, zaś X oraz Z są komplementarne

44 Elastyczność dochodowa popytu Jest to miara reakcji nabywców (zmian wielkości popytu) na zmiany ich dochodów Współczynnik dochodowej elastyczności popytu: Y Q Q X X : Y Y

45 Elastyczność dochodowa popytu Elastyczność dochodowa popytu pozwala na podział dóbr na następujące kategorie: dobra normalne dobra, na które popyt rośnie wraz ze wzrostem dochodów (dodatnia elastyczność dochodowa) dobra pierwszej potrzeby dobra, na które popyt rośnie mniej niż proporcjonalnie względem wzrostu dochodów (dodatnia elastyczność dochodowa, ale mniejsza od 1) prawo Engla dobra luksusowe dobra, na które popyt rośnie bardziej niż proporcjonalnie względem wzrostu dochodów (dodatnia elastyczność dochodowa, ale większa od 1) dobra niższego rzędu dobra, na które popyt maleje przy wzroście dochodów (ujemna elastyczność dochodowa)

46 Elastyczność popytu a podatki Znajomość elastyczności popytu pozwala ocenić skutki różnego rodzaju polityk na zmiany równowagi rynkowej, np. skutki opodatkowania Rządy mają tendencję do większego obciążania podatkami tych towarów, na które popyt jest względnie sztywny. Generuje to duże wpływy do budżetu i nie ogranicza za bardzo konsumpcji (alkohol, papierosy, paliwa,...) Sprzedawcy ustalają wyższe ceny, gdy popyt na ich dobra jest względnie sztywny

47 Koniec wykładu 2

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ POPYT to zależność pomiędzy ilością dobra, którą chcą i mogą kupić konsumenci, a ceną tego dobra. Popyt jest przedstawiany za pomocą

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena Temat i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. opyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży 5.

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Podstawowe pojęcia: rynek, podaż, krzywa podaż, prawo podaż, cena równowagi, cena maksymalna i minimalna, zmiana podaż dr inż. Anna Kiełbus

Bardziej szczegółowo

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Dr. Anna Kowalska-Pyzalska Insitute of Computer Science & Management/ Chair of Economy Presentation is based on: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Popyt elastyczny Prawo popytu mówi, ze zmiany ceny wywołują

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Podstawowe pojęcia: rynek, popyt, krzywa popytu, prawo popytu, efekt snobizmu, efekt Veblena, cena maksymalna i minimalna, zmiana popytu, dobro Griffena, dobra

Bardziej szczegółowo

Równowaga rynkowa. Równowaga rynkowa: ilustracja graficzna. Nierównowaga rynkowa: nadwyżka dobra. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra

Równowaga rynkowa. Równowaga rynkowa: ilustracja graficzna. Nierównowaga rynkowa: nadwyżka dobra. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra Równowaga rynkowa Cena unkt r Ilość Cena i ilość Cena (cena czyszcząca rynek): cena, przy której wielkość zapotrzebowania jest równa ilości oferowanej. Nierównowaga rynkowa: niedobór dobra Cena rynkowa

Bardziej szczegółowo

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski Dr Łukasz Goczek Uniwersytet Warszawski Wpływ podatków na podaż i popyt Co decyduje, kto naprawdę ponosi ciężar podatku Koszty i korzyści wynikające z podatków i dlaczego podatki nakładają koszt, który

Bardziej szczegółowo

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO KRZYWA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH (zwiększanie produkcji jednego dobra nie jest możliwe bez zmiany produkcji drugiego dobra) krzywa możliwości produkcyjnych pokazuje możliwości

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Zagadnienia Rynki elastyczne i zmonopolizowane. Funkcje popytu i podaży (położenie, przesunięcie). Równowaga rynkowa. Prawo popytu

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. mgr Maciej Szczepankiewicz. Katedra Nauk Ekonomicznych. semestr zimowy 2015/2016

MIKROEKONOMIA. mgr Maciej Szczepankiewicz. Katedra Nauk Ekonomicznych. semestr zimowy 2015/2016 MIKROEKONOMIA semestr zimowy 2015/2016 mgr Maciej Szczepankiewicz Katedra Nauk Ekonomicznych Kontakt E: maciej@szczepankiewicz.net Dyżury: Wtorek 12-13.30 nieparzyste 10.15-11.45 parzyste Środa 13.15-14.45

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii TEORIA POPYTU TEORIA PODAśY

Podstawy ekonomii TEORIA POPYTU TEORIA PODAśY Podstawy ekonomii TEORIA POPYTU TEORIA PODAśY Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Teoria popytu Teoria popytu Wielkość popytu zgłaszane zapotrzebowanie na określony towar przy danej jego cenie w określonym

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Model dopasowywania się cen na rynku

Model dopasowywania się cen na rynku Model dopasowywania się cen na rynku autor: Milena Ścisłowska Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, wydział Matematyczno Przyrodniczy Warszawa 2013 Prosty model rynku - kupujący i sprzedający na

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Ekonomia dobrobytu Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania:

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki.

Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki. Rola państwa w gospodarce. Ceny minimalne i maksymalne. Podatki. Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Mikroekonomia - Lista 11 Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Konkurencja doskonała 1. Model konkurencji doskonałej opiera się na następujących

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi

Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi Nawet z papugi można zrobić wytrawnego ekonomistę. Wystarczy ją nauczyć dwóch słów: popyt i podaż. /Thomas Carlyle/

Bardziej szczegółowo

Definicja ceny. I. Sobańska (red.), Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza, C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 179

Definicja ceny. I. Sobańska (red.), Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza, C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 179 Ceny Definicja ceny cena ilość pieniądza, którą płaci się za dobra i usługi w stosunkach towarowo-pieniężnych, których przedmiotem jest zmiana właściciela lub dysponenta będąca wyrazem wartości i zależna

Bardziej szczegółowo

Podstawowa analiza rynku

Podstawowa analiza rynku Podstawowa analiza rynku Wykład 4 Jerzy Wilkin Co kryje się za pojęciem: rynek? Miejsce styku kupujących i sprzedających Miejsce przejawiania się popytu i podaży Złożony proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1 Kosztem alternatywnym zbudowania geotermicznej elektrociepłowni jest:

Zadanie 1 Kosztem alternatywnym zbudowania geotermicznej elektrociepłowni jest: Zadanie 1 Kosztem alternatywnym zbudowania geotermicznej elektrociepłowni jest: a. suma wydatków, jakie należałoby ponieść za korzystanie z innych źródeł energii, b. koszt budowy elektrociepłowni pomniejszony

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.4 Temat zajęć: Kto ustala ceny, czyli popyt, podaż i równowaga rynkowa 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: popyt, podaż, cena,

Bardziej szczegółowo

5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt

5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt 5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt Popyt na dobro maleje względem ceny (o ile dobro jest tak zwane normalne, a nie luksusowe). Zakładamy że firma ustala cenę danego dobra p, która obowiązuje wszędzie. Niech

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma Założenia Jedna firma Monopol Siłą rzeczy musi ona sama ustalić cenę Cena rynkowa zależy od ilości sprzedawanej przez firmę Produkt nie posiada substytuty Dużo kupujących (krzywa popytu opadająca) Istnieją

Bardziej szczegółowo

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 3

Centrum Europejskie Ekonomia. ćwiczenia 3 Centrum Europejskie Ekonomia ćwiczenia 3 Elastyczność popytu i podaży, Wybór konsumenta efekt substytucyjny i dochodowy Tomasz Gajderowicz. Agenda Kartkówka Elastyczność popytu i podaży Wybór konsumenta

Bardziej szczegółowo

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek.

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek. Marketing Wykład V dr Grzegorz Mazurek Marketing-mix Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel,

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Elastyczność popytu i podaży

Elastyczność popytu i podaży Autor: mgr Andrzej Kacprzyk mgr J. Karol Słowiński II. Elastyczność popytu i podaży Spis treści: Wstęp 1. Cenowa elastyczność popytu 1.1 Cenowa elastyczność popytu a przychody przedsiębiorstw 2. Mieszana

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 5: Firma, produkcja, koszty Popyt i podaż kategorie rynkowe Popyt i podaż to dwa słowa najczęściej używane przez ekonomistów Popyt i podaż to siły, które regulują

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 02 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynek Rynek jest to proces,

Bardziej szczegółowo

2.1. Charakterystyka elastyczności popytu

2.1. Charakterystyka elastyczności popytu 13 2.ELASTYCZNOŚCI POPYTU Aby zmierzyć siłę i kierunek oddziaływania czynników kształtujących popyt stosuje się różnego rodzaju mierniki. Do najpopularniejszych należą elastyczności popytu, które mierzą

Bardziej szczegółowo

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ.

MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. Wykład 4 Konkurencja doskonała i monopol 1 MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ. EFEKTYWNOŚĆ RYNKU. MONOPOL CZYSTY. KONKURENCJA MONOPOLISTYCZNA. 1. MODEL KONKURENCJI DOSKONAŁEJ W modelu konkurencji doskonałej

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia

Podstawowe zagadnienia Podstawowe zagadnienia Każda społeczność staje przed koniecznością rozwiązania trzech podstawowych problemw codziennej egzystencji: - jakie dobra i usługi - co wytwarzać - dla kogo je wytwarzać Ekonomia

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia

Mikroekonomia II Semestr Letni 2014/2015 Ćwiczenia 4, 5 & 6. Technologia Mikroekonomia II 050-792 Semestr Letni 204/205 Ćwiczenia 4, 5 & 6 Technologia. Izokwanta produkcji to krzywa obrazująca różne kombinacje nakładu czynników produkcji, które przynoszą taki sam zysk. P/F

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 13: Model ASAD i szoki makroekonomiczne

Makroekonomia 1 Wykład 13: Model ASAD i szoki makroekonomiczne Makroekonomia 1 Wykład 13: Model ASAD i szoki makroekonomiczne Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Plan wykładu Sytuacja na rynku pracy a położenie krzywej AS Krótko-

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

TEST. [4] Grzyby w lesie to przykład: a. dobra prywatnego, b. wspólnych zasobów, c. monopolu naturalnego, d. dobra publicznego.

TEST. [4] Grzyby w lesie to przykład: a. dobra prywatnego, b. wspólnych zasobów, c. monopolu naturalnego, d. dobra publicznego. Przykładowe zadania na kolokwium: TEST [1] Zmniejszenie przeciętnych kosztów stałych zostanie spowodowane przez: a. wzrost wielkości produkcji, b. spadek wielkości produkcji, c. wzrost kosztów zmiennych,

Bardziej szczegółowo

Zakres treści 1 Moduł dział - temat Program nauczania dla przedmiotu. Przedmiotowy system oceniania. 2 Organizacja pracy w roku szkolnym

Zakres treści 1 Moduł dział - temat Program nauczania dla przedmiotu. Przedmiotowy system oceniania. 2 Organizacja pracy w roku szkolnym ZAKRES TREŚCI Z PRZEDMIOTU PODSTAWY ORGAMIZACJI PRZEDSIĘBIORSTWA TRANSPORTOWO- SPEDYCYJNEGO KL 1 TLS ROK SZKOLNY 2015/2016 L.p. Zakres treści 1 Moduł dział - temat Program nauczania dla przedmiotu. Przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

Podaż firmy. Zakładamy, że firmy maksymalizują zyski

Podaż firmy. Zakładamy, że firmy maksymalizują zyski odaż firmy Zakładamy, że firmy maksymalizują zyski Inne cele działalności firm: Maksymalizacja przychodów Maksymalizacja dywidendy Maksymalizacja zysków w krótkim okresie Maksymalizacja udziału w rynku

Bardziej szczegółowo

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma

Monopol. Założenia. Skąd biorą się monopole? Jedna firma Założenia Jedna firma Monopol Siłą rzeczy musi ona sama ustalić cenę Cena rynkowa zależy od ilości sprzedawanej przez firmę Produkt nie posiada substytuty Dużo kupujących (krzywa popytu opadająca) Istnieją

Bardziej szczegółowo

Metody ustalania cen. Inną metodą jest ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji (koszty przeciętne całkowite) formuła koszt plus.

Metody ustalania cen. Inną metodą jest ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji (koszty przeciętne całkowite) formuła koszt plus. Metody ustalania cen Ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji y produkcji stanowią bardzo istotny element rachunku ekonomicznego firmy, gdyż informują o wartości zużytych przez firmę

Bardziej szczegółowo

grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej

grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej grupa a Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej... imię i nazwisko Poniższy test składa się z 15 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź.... Za

Bardziej szczegółowo

Maksymalizacja zysku

Maksymalizacja zysku Maksymalizacja zysku Na razie zakładamy, że rynki są doskonale konkurencyjne Firma konkurencyjna traktuje ceny (czynników produkcji oraz produktów jako stałe, czyli wszystkie ceny są ustalane przez rynek

Bardziej szczegółowo

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM

Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Autonomiczne składniki popytu globalnego Efekt wypierania i tłumienia Krzywa IS Krzywa LM Model IS-LM Konsumpcja, inwestycje Utrzymujemy założenie o stałości cen w gospodarce. Stopa procentowa wiąże ze

Bardziej szczegółowo

Rynek pracy i bezrobocie

Rynek pracy i bezrobocie Rynek pracy i bezrobocie Podstawowe definicje na rynku pracy: Ludność w wieku produkcyjnym w zależności od definicji przyjmowanej przez urząd statystyczny ludność w wieku 15 lat i więcej lub ludność w

Bardziej szczegółowo

5. Utarg krańcowy (MR) można zapisać jako: A)

5. Utarg krańcowy (MR) można zapisać jako: A) 1. Na rynku pewnego dobra działają dwie firmy, które zachowują się zgodnie z modelem Stackelberga. Firmy ponoszą stałe koszty krańcowe równe 24. Odwrócona linia popytu na tym rynku ma postać: P = 480-0.5Q.

Bardziej szczegółowo

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta 1) Przedmiot wyboru konsumenta na rynku towarów. 2) Zmienne decyzyjne, parametry rynkowe i preferencje jako warunki wyboru.

Bardziej szczegółowo

Model Davida Ricardo

Model Davida Ricardo Model Davida Ricardo mgr eszek incenciak 15 lutego 2005 r. 1 Założenia modelu Analiza w modelu Ricardo opiera się na następujących założeniach: istnieje doskonała konkurencja na rynku dóbr i rynku pracy;

Bardziej szczegółowo

2. Na czym polega zasadnicza różnica między mikro- i makroekonomią?

2. Na czym polega zasadnicza różnica między mikro- i makroekonomią? A) Proszę udzielić odpowiedzi na pytania: 1. Czym zajmuje się ekonomia? EKONOMIA jest nauką badającą w jaki sposób społeczeństwo gospodarujące decyduje o tym co jak i dla kogo wytwarzać. Naczelnym zadaniem

Bardziej szczegółowo

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA

KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA PODSTAWOWE POJĘCIA KOSZTY I OPTIMUM PRZEDSIĘBIORSTWA Przedsiębiorstwo - wyodrębniona jednostka gospodarcza wytwarzająca dobra lub świadcząca usługi. Cel przedsiębiorstwa - maksymalizacja zysku Nakład czynniki

Bardziej szczegółowo

J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade

J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade Jan J. Michałek (wersja uproszczona) J.Brander i P.Krugman (1983): A Reciprocal Dumping Model of International Trade - jakie

Bardziej szczegółowo

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92.

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92. 34 Podstawowe pojęcia i zagadnienia mikroekonomii 88. zysta stopa procentowa zysta stopa procentowa jest teoretyczną ceną pieniądza, która ukształtowałaby się na rynku pod wpływem oddziaływania popytu

Bardziej szczegółowo

Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży

Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży Rozdział 10 podręcznika Wolna przedsiębiorczość - Ilustracje krzywych popytu i podaży Autor: Mateusz Machaj #popyt #podaż W rozdziale nauczysz się: Jak wyglądają krzywe popytu i podaży. Jak na wykresie

Bardziej szczegółowo

Relacje cen i dochodów

Relacje cen i dochodów Cena - określona wartość wyrażona w pieniądzu, przy której sprzedający i kupujący gotowi są do wymiany towaru, - jedyny instrument marketingu związany bezpośrednio z zyskiem przedsiębiorstwa, - ekwiwalent

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Konrad Turkowski prof. UWM. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski. Podstawy ekonomii. Warszawa 2008

Dr hab. Konrad Turkowski prof. UWM. Uniwersytet Warmińsko-Mazurski. Podstawy ekonomii. Warszawa 2008 Dr hab. Konrad Turkowski prof. UWM Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Podstawy ekonomii Warszawa 2008 Plan wykładu 1. Wstęp do ekonomii 2. Popyt, podaż, mechanizm rynkowy 3. Elastyczność popytu i podaży 4.

Bardziej szczegółowo

Popyt rynkowy. Wyprowadzenie funkcji popytu z funkcji uŝyteczności

Popyt rynkowy. Wyprowadzenie funkcji popytu z funkcji uŝyteczności Popyt rynkowy Wyprowadzenie funkcji popytu z funkcji uŝyteczności Zadanie 1 (*) Jak zwykle w tego typu zadaniach darujmy sobie tworzenie sztucznych przykładów i będziemy analizować wybór między dwoma dobrami

Bardziej szczegółowo

1. Które z następujących funkcji produkcji cechują się stałymi korzyściami ze skali? (1) y = 3x 1 + 7x 2 (2) y = x 1 1/4 + x 2

1. Które z następujących funkcji produkcji cechują się stałymi korzyściami ze skali? (1) y = 3x 1 + 7x 2 (2) y = x 1 1/4 + x 2 1. Które z następujących funkcji produkcji cechują się stałymi korzyściami ze skali? (1) y = 3x 1 + 7x 2 (2) y = x 1 1/4 + x 2 1/3 (3) y = min{x 1,x 2 } + min{x 3,x 4 } (4) y = x 1 1/5 x 2 4/5 a) 1 i 2

Bardziej szczegółowo

Handel międzynarodowy. Wykład 10: Polityka handlowa część 2 (instrumenty pozataryfowe) Gabriela Grotkowska

Handel międzynarodowy. Wykład 10: Polityka handlowa część 2 (instrumenty pozataryfowe) Gabriela Grotkowska Handel międzynarodowy Wykład 10: Polityka handlowa część 2 (instrumenty pozataryfowe) Gabriela Grotkowska Pral wykładu 10 Ograniczenia ilościowe Ekwiwalentność cła i ograniczenia ilościowego Cło i kwota

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia A.2. Mikołaj Czajkowski

Mikroekonomia A.2. Mikołaj Czajkowski Mikroekonomia A.2 Mikołaj Czajkowski Zbiór konsumpcyjny Konsumenci mają do wyboru różne poziomy konsumpcji różnych dóbr Zwykle zakładamy skończoną liczbę dóbr (np. L) Konsumowany koszyk x1 x x L Najczęściej

Bardziej szczegółowo

Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa

Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa W modelu tym rozważamy optymalny wybór konsumenta dotyczący konsumpcji w okresie obecnym i w przyszłości. Zakładając, że nasz dochód w okresie bieżącym i przyszłym

Bardziej szczegółowo

Przykładowe pytania z zakresu tzw. wiedzy ogólnoekonomicznej

Przykładowe pytania z zakresu tzw. wiedzy ogólnoekonomicznej Przykładowe pytania z zakresu tzw. wiedzy ogólnoekonomicznej 1. Kryzys na rynku kredytów hipotecznych w USA określany jest mianem: a. kryzysu subprimes debts, b. kryzysu collateral debts, c. kryzysu senior

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY EKONOMII 1 2014-03-28 PODSTAWOWE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

PODSTAWY EKONOMII 1 2014-03-28 PODSTAWOWE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII PODSTAWY 1 Definicje zastosowanie ekonomia pozytywna normatywna makroekonomia - mikroekonomia dr Piotr Karniej ZAKŁAD ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA, KATEDRA ZDROWIA PUBLICZNEGO WYDZIAŁ NAUK O ZDROWIU EKONOMIA

Bardziej szczegółowo

Analiza cykli koniunkturalnych model ASAD

Analiza cykli koniunkturalnych model ASAD Analiza cykli koniunkturalnych model AS odstawowe założenia modelu: ceny i płace mogą ulegać zmianom (w odróżnieniu od poprzednio omawianych modeli) punktem odniesienia analizy jest obserwacja poziomu

Bardziej szczegółowo

Struktura terminowa rynku obligacji

Struktura terminowa rynku obligacji Krzywa dochodowości pomaga w inwestowaniu w obligacje Struktura terminowa rynku obligacji Wskazuje, które obligacje są atrakcyjne a których unikać Obrazuje aktualną sytuację na rynku długu i zmiany w czasie

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZ DO ODPOWIEDZI TESTOWYCH OWE 2007

KOMENTARZ DO ODPOWIEDZI TESTOWYCH OWE 2007 KOMENTARZ DO ODPOWIEDZI TESTOWYCH OWE 2007 Wskazówka do pytań dot. części pierwszej zarządzanie: 26. Działanie firmy Michelin, która przejęła dostawców kauczuku i drutu, można nazwać: [ ] dywersyfikacją

Bardziej szczegółowo

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Zagraniczna polityka handlowa Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Podstawowe definicje Zagraniczna polityka gospodarcza oddziaływanie państwa na stosunki wymiany

Bardziej szczegółowo

Strategie wspó³zawodnictwa

Strategie wspó³zawodnictwa Strategie wspó³zawodnictwa W MESE można opracować trzy podstawowe strategie: 1) niskich cen (dużej ilości), 2) wysokich cen, 3) średnich cen. STRATEGIA NISKICH CEN (DUŻEJ ILOŚCI) Strategia ta wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Analiza cykli koniunkturalnych model ASAD

Analiza cykli koniunkturalnych model ASAD Analiza cykli koniunkturalnych model AS odstawowe założenia modelu: ceny i płace mogą ulegać zmianom (w odróżnieniu od poprzednio omawianych modeli) punktem odniesienia analizy jest obserwacja poziomu

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII. Bilans płatniczy

Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII. Bilans płatniczy Międzynarodowe stosunki gospodarcze Wykład XII Bilans płatniczy Tomasz Białowąs bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej http://msg.umcs.lublin.pl/ Pojęcie

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 7 Równowaga na rynku walutowym podejście elastycznościowe, warunek Marshalla-Lernera

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 7 Równowaga na rynku walutowym podejście elastycznościowe, warunek Marshalla-Lernera Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 7 Równowaga na rynku walutowym podejście elastycznościowe, warunek Marshalla-Lernera Leszek Wincenciak Wydział Nauk Ekonomicznych UW 2/27 Plan wykładu: Warunek

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ WARTOŚĆ WARTOŚĆ WYMIENNA CENA FUNKCJE CEN

RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ WARTOŚĆ WARTOŚĆ WYMIENNA CENA FUNKCJE CEN RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ UŻYTKOWA zdolność do zaspokojenia jakiejś potrzeby WYMINNA proporcja w jakiej dany towar jest wymieniany na inny WARTOŚĆ WYMINNA WARTOŚĆ Szkoła klasyczna - D. Ricardo, A. Smith

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a )

ZAŁOŻENIA. STRONA POPYTOWA (ZAGREGOWANY POPYT P a ): OGÓLNA RÓWNOWAGA RYNKU. STRONA PODAŻOWA (ZAGREGOWANA PODAŻ S a ) przeciętny poziom cen MODEL ZAGREGOWANEGO POPYTU I ZAGREGOWANEJ PODAŻY ZAŁOŻENIA Dochód narodowy (Y) jest równy produktowi krajowemu brutto (PKB). Y = K + I + G Neoklasycyzm a keynesizm Badamy zależność

Bardziej szczegółowo

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży:

Inflacja. Zgodnie z tym, co poznaliśmy już przy okazji modelu ISLM wiemy, że rynek pieniądza jest w stanie równowagi, gdy popyt jest równy podaży: Inflacja Inflacja - wzrost przeciętnego poziomu cen dóbr w jakimś okresie. Jeśli ceny wszystkich dóbr i czynników produkcji wzrastają w takim samym tempie to mamy do czynienia z czystą inflacją. Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 12: Pomiar aktywności gospodarczej. Podstawowe zależności.

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 12: Pomiar aktywności gospodarczej. Podstawowe zależności. Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 12: Pomiar aktywności gospodarczej. Podstawowe zależności. Plan wykładu 12 Elementarz makroekonomisty Ruch okrężny kluczowe rynki wiążące podmioty w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Oligopol wieloproduktowy

Oligopol wieloproduktowy Oligopol wieloproduktowy Do tej pory zakładali adaliśmy, że e produkty sąs identyczne (homogeniczne) W rzeczywistości ci produkty sprzedawane przez firmy nie są doskonałymi substytutami. W większo kszości

Bardziej szczegółowo

Inwestycje (I) Konsumpcja (C)

Inwestycje (I) Konsumpcja (C) Determinanty dochodu narodowego Zadanie 1 Wypełnij podaną tabelę, wiedząc, że wydatki konsumpcyjne stanowią 80% dochody narodowego, inwestycje są wielkością autonomiczną i wynoszą 1.000. Produkcja i dochód

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki. Zajęcia nr 7 Krzywa rentowności, zadania (mat. fin.), marża w handlu, NPV i IRR, obligacje

System finansowy gospodarki. Zajęcia nr 7 Krzywa rentowności, zadania (mat. fin.), marża w handlu, NPV i IRR, obligacje System finansowy gospodarki Zajęcia nr 7 Krzywa rentowności, zadania (mat. fin.), marża w handlu, NPV i IRR, obligacje Krzywa rentowności (dochodowości) Yield Curve Krzywa ta jest graficznym przedstawieniem

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Model klasyczny podstawowe założenia Podstawowe założenia modelu są dokładnie takie same jak w modelu klasycznym gospodarki

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja cenowa

Dyskryminacja cenowa Dyskryminacja cenowa Ceny liniowe za każdą jednostkę dla każdego nabywcy w każdych warunkach ustala się jednakową cenę - jednolita stawka żądana jest za jednostkę produktu niezależnie od jakichkolwiek

Bardziej szczegółowo

TEMAT: ZASTOSOWANIE FUNKCJI LINIOWEJ W ZADANIACH Z ŻYCIA CODZIENNEGO

TEMAT: ZASTOSOWANIE FUNKCJI LINIOWEJ W ZADANIACH Z ŻYCIA CODZIENNEGO Semestr 3A, 3B, 3C TEMAT: ZASTOSOWANIE FUNKCJI LINIOWEJ W ZADANIACH Z ŻYCIA CODZIENNEGO PRZYKŁAD 1 Temperaturę w stopniach Celsjusza x przelicza się na stopnie y w skali Fahrenheita według wzoru: y = 5

Bardziej szczegółowo

Polityka fiskalna i pieniężna

Polityka fiskalna i pieniężna Ćwiczenia z akroekonomii II Polityka fiskalna i pieniężna Deficyt budżetowy i cykle koniunkturalne na wstępie zaznaczyliśmy, że wielkość deficytu powinna zależeć od tego w jakiej fazie cyklu koniunkturalnego

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA MENEDŻERSKA. dr Sylwia Machowska

EKONOMIA MENEDŻERSKA. dr Sylwia Machowska EKONOMIA MENEDŻERSKA dr Sylwia Machowska 1 Analiza popytu i optymalna polityka cenowa 2 Rozdział 3 CO JUŻ WIEMY? Znamy już prosty model maksymalizacji zysku. Model pozwala nam wyznaczyć optymalny poziom

Bardziej szczegółowo

Użyteczność całkowita

Użyteczność całkowita Teoria konsumenta 1.Użyteczność całkowita i krańcowa 2.Preferencje konsumenta, krzywa obojętności i mapa obojętności 3.Równowaga konsumenta, nadwyżka konsumenta 4.Zmiany dochodów i zmiany cen dóbr oraz

Bardziej szczegółowo

Pieniądz i system bankowy

Pieniądz i system bankowy Pieniądz i system bankowy Pieniądz pewien powszechnie akceptowany towar, który w zależności od sytuacji pełni funkcję: środka wymiany jednostki rozrachunkowej (umożliwia wyrażanie cen i prowadzenie rozliczeń)

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz

Mikroekonomia. Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz Mikroekonomia Joanna Tyrowicz jtyrowicz@wne.uw.edu.pl http://www.wne.uw.edu.pl/~jtyrowicz 17.10.2009r. Mikroekonomia WNE UW 1 Co to jest monopol? Wybór monopolisty Dlaczego nie lubimy monopoli? Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 8: Podstawy popytu na czynniki produkcji: pracę i kapitał. Technologia produkcji. Decyzje konsumentów: podaż pracy i kapitału. Współzależność działania rynków

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w obligacje

Inwestowanie w obligacje Inwestowanie w obligacje Ile zapłacić za obligację aby uzyskać oczekiwaną stopę zwrotu? Jaką stopę zwrotu uzyskamy kupując obligację po danej cenie? Jak zmienią się ceny obligacji, kiedy Rada olityki ieniężnej

Bardziej szczegółowo

KOSZTY, PRZYCHODY I ZYSKI W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH. I. Koszty całkowite, przeciętne i krańcowe. Pojęcie kosztów produkcji

KOSZTY, PRZYCHODY I ZYSKI W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH. I. Koszty całkowite, przeciętne i krańcowe. Pojęcie kosztów produkcji KOSZTY, PRZYCHODY I ZYSKI W RÓŻNYCH STRUKTURACH RYNKOWYCH Opracowanie: mgr inż. Dorota Bargieł-Kurowska I. Koszty całkowite, przeciętne i krańcowe. Pojęcie kosztów produkcji Producent, podejmując decyzję:

Bardziej szczegółowo

TEORIA PODATKU DEFINICJA PODATKU

TEORIA PODATKU DEFINICJA PODATKU PRAWO PODATKOWE TEORIA PODATKU DEFINICJA PODATKU Doktrynalna: podatek jest świadczeniem pieniężnym na rzecz podmiotu prawa publicznego (państwa, jst), jednostronnie przez ten podmiot ustanowionym o charakterze

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 7 Polityka cenowa w turystyce dr Edyta Gołąb-Andrzejak MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Szczególne rodzaje cen w turystyce TARYFA cena bezwzględnie

Bardziej szczegółowo

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego

Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Mikro II: Popyt, Preferencje Ujawnione i Równanie S luckiego Krzysztof Makarski 6 Popyt Wstep Przypomnijmy: Podstawy teoria konsumenta. Zastosowanie wszedzie. W szczególności poszukiwanie informacji zawartych

Bardziej szczegółowo

Podstawy Przedsiębiorczości. Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej - powtórka

Podstawy Przedsiębiorczości. Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej - powtórka Podstawy Przedsiębiorczości Istota funkcjonowania gospodarki rynkowej - powtórka Tematy 1. Gospodarka rynkowa. Podmioty gospodarki 2. Rynek w gospodarce 3. Popyt, podaż i cena 4. Gospodarstwa domowe 5.

Bardziej szczegółowo

PRODUCENT (PRZEBSIĘBIORSTWO) państwowe lokalne indywidualne zbiorowe (spółki ) 3. Jak należy rozumieć prawo zmniejszającego się przychodu?

PRODUCENT (PRZEBSIĘBIORSTWO) państwowe lokalne indywidualne zbiorowe (spółki ) 3. Jak należy rozumieć prawo zmniejszającego się przychodu? A) Pytania sprawdzające: 1. Kogo uważamy za producenta? PRODUCENT zorganizowany w formie przedsiębiorstwa. Powstał w drodze ewolucji. To podmiot sfery realnej. Aktywny uczestnik procesów rynkowych. Realizuje

Bardziej szczegółowo