Wykład z Chemii Ogólnej i Nieorganicznej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wykład z Chemii Ogólnej i Nieorganicznej"

Transkrypt

1 Wykład z Chemii Ogólnej i Nieorganicznej Część VI ELEMENTY ELEKTOCHEMII Katedra i Zakład Chemii Fizycznej Collegium Medicum w Bydgoszczy Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Prof. dr hab. n.chem. Piotr Cysewski

2 Elementy elektrochemii Elektrochemia zajmuje się procesami spontanicznymi lub wymuszonymi,w których dochodzi do zmian stopni utlenienia reagentów. 1. Reakcje redoks 2. Przepływ prądu w roztworach 3. Elektroliza 4. Korozja Stopień utlenienia Stopień utlenienia = liczba wiązań spolaryzowanych Przykład: H O H H O O H

3 Ustalanie wartości stopnia utlenienia Reguły pomocnicze: Każdy pierwiastek w stanie wolnym ma stopieńń utlenienia równy zero np. F 2 O 3 K N 2 Fe Dla jonów prostych stopień utlenienia stanowi znak jonu np. F - Al 3+ Fe 2+ O 2- Stopień utlenienia wodoru wynosi prawie zawsze +1 (za wyjątkiem wodorków) Stopień utlenienia tlenu zazwyczaj wynosi -2 (za wyjątkiem nadtlenków) Stopień utlenienia ustala się dla każdego atomu niezależnie (porównaj np. Na 2 S 2 O 3 )

4 Ustalanie wartości stopnia utlenienia +1-2 H 3 PO 4??? 3( 1) x 4( 2) 0 x 5 Analogicznie: H 2 PO 4-2( 1) x 4( 2) 1 x 5 HPO ( 1) x 4 ( 2) 2 x 5 PO 4-3 0( 1) x 4( 2) 3 x 5

5 Utleniacz forma utleniona + n e - forma zredukowana bierze udział reakcji redukcji obniża swój stopień utlenienia jest akceptorem elektronów Przykłady utleniaczy utleniaczem może być wyłącznie taka substancja (atom, cząsteczka lub jon), który może się zredukować (istnieje niższy stopień utlenienia) Utleniacze nieorganiczne oraz organiczne:

6 Reduktor forma zredukowana + n e - forma utleniona bierze udział reakcji utlenienia podwyższa swój stopień utlenienia jest donorem elektronów Przykłady reduktorów: metale nieszlachetne cząsteczki lub jony niższych na stopniach utlenienia aldehydy, alkohole, itp. wodór, CO

7 Przykład: Ustal stopnie utlenienia dla poszczególnych pierwiastków w poniższych indywiduach chemicznych. Wskaż funkcję jako utleniacza lub reduktora. Przykład: H 2, SO 3, SO 2-4, K +, NH 3, MnO 4-, Cr 2 O -2 7, CH 3 OH, PO 3-4, ClO 3-, HSO 3-, Cu W poniższych reakcjach zidentyfikuj utleniacz oraz reduktor: 5 Fe 2+ + MnO H + 5 Fe 3+ + Mn H 2 O H 2 + CuO Cu + H 2 O Zn + 2 HCl ZnCl 2 + H 2

8 Przykład: Wskaż utleniacz i reduktor w poniższej reakcji H PO OH H O PO Rozwiązanie: To nie jest reakcja typu redoks. Przykład: Który z następującej pary reagentów będzie pełnił funkcję utleniacza, a który reduktora? A. miedź oraz kwas azotowy, B. glin oraz cynk, C. jon siarczanowy D. jon azotanowy

9 Reakcje utleniania i redukcji - Bilansowanie reakcji elektrochemiczny Dobierz współczynniki oraz określ ilość elektronów biorących udział procesie w przeliczeniu na jeden mol utleniacza dla reakcji przedstawionej poniższym schematem: Metoda krok po kroku: Fe 2+ + Cr 2 O 7 2- Fe 3+ + Cr 3+ Fe 2+ Fe 3+ Fe 2+ Fe 3+ + e - 6 Fe 2+ 6 Fe e - Cr 2 O 7 2- Cr 3+ Cr 2 O Cr 3+ Cr 2 O Cr H 2 O Cr 2 O H + 2 Cr H 2 O Cr 2 O H e - 2 Cr H 2 O Cr 2 O Fe H + 2 Cr Fe H 2 O

10 Reakcje utleniania i redukcji - Bilansowanie reakcji elektrochemiczny Dobierz współczynniki oraz określ ilość elektronów biorących udział procesie w przeliczeniu na jeden mol utleniacza dla reakcji przedstawionej poniższym schematem: Metoda przybliżona +3e - Pierwsze przybliżenie Końcowy bilans HNO 3 + Cu 2 O Cu(NO 3 ) 2 + NO + H 2 O (2x) -2e - 2HNO 3 + 3Cu 2 O 6Cu(NO 3 ) 2 + 2NO + H 2 O 14HNO 3 + 3Cu 2 O 6Cu(NO 3 ) 2 + 2NO + 7H 2 O

11 Przykład: Dobierz współczynniki reakcji Rozwiązanie: H 2 C 2 O 4 + MnO 4- Mn 2+ + CO 2 5 H 2 C 2 O MnO H + 2 Mn CO H 2 O Przykład: Dobierz współczynniki reakcji Rozwiązanie: CN - + MnO 4- CNO - + MnO 2 3 CN MnO 4- + H 2 O 3 CNO MnO OH -

12 Przykład: Ustal ilość elektronów biorących udział w procesie dla poniższej reakcji w przeliczeniu na jeden mol utleniacza HNO 3 + Cu 2 O Cu(NO 3 ) 2 + NO + H 2 O Rozwiązanie: Reakcje dysproporcjonowania

13 Ogniwa Przebieg reakcji redoks Przewodnictwo elektrolitów: Czysta chemicznie woda Wodny roztwór amoniaku Wodny roztwór kwasu solnego Wodny roztwór NaCl

14 Reakcje elektrochemiczne Dodanie metalicznego cynku do niebieskiego roztworu soli miedziowej Zn(s) + CuSO 4 (aq) ZnSO 4 (aq) + Cu(s) Następuje utlenienie cynku z jednoczesną redukcją miedzi: Zn Zn e - (utlenienie) Cu e - Cu (redukcja) Zn (s) + Cu 2+ (aq) Zn 2+ (aq) + Cu (s)

15 Możliwe jest rozdzielnie przestrzenne reakcji utleniania i redukcji tworząc ogniwa. Ogniwo przestrzeń reakcyjna, w której zachodzą reakcje redoks. Reakcje zachodzące w ogniwach są reakcjami samorzutnymi, w których następuje zamiana energii chemicznej na energię elektryczną (pracy ogniwa).

16 Przykłady ogniw Ogniwo Daniella Katoda Cu e - Cu E red V Anoda Zn Zn e - E ult = V Reakcja sumaryczna: Zn + Cu 2+ Zn 2+ + Cu E = E red + E utl = = 1.10 V Schemat ogniwa (notacja liniowa): Zn Zn 2+ (1.0 M) Cu 2+ (1.0 M) Cu

17 Potencjały standardowe Ocena zdolności utleniających Normalna Elektroda Wodorowa 2H + (aq) + 2e- H 2(g) H + (aq) H 2 (g) Pt Warunki standardowe: stężenie: 1 M ciśnienie: 1 atm Temperatura: 25 C Elektroda odniesienia: NEW

18 Przykładowe wartości potencjałów standardowych Reakcja połówkowa E (V) Reakcja połówkowa E (V) F 2 (g) + 2 e - 2 F - (aq) H+(aq) + 2e- H 2 (g) 0.00 Co 3+ (aq) + e- Co 2+ (aq) 1.82 Fe3+(aq) + 3e- Fe(s) MnO - 4 (aq) + 8H + (aq) + 5e Ni2+(aq) + 2e- Ni(s) Mn 2+ (aq) + 4H 2 O (l) Cl 2(g) + 2 e- 2 Cl- (aq) 1.36 Fe2+(aq) + 2e- Fe(s) Cr 2 O 2-7 (aq) + 14H + (aq) + 6e Zn2+(aq) + 2e- Zn(s) Cr 3+ (aq) + 7H 2 O (l) Br2 (g) + 2 e- 2 Br- (aq) H2O(l) + 2e- H2(g) + 2OH- (aq) Ag+(aq) + e- Ag(s) 0.80 Na+(aq) + e- Na(s) Fe3+(aq) + e- Fe2+(aq) 0.77 K+(aq) + e- K(s) I2 (g) + 2 e- 2 I- (aq) 0.54 Li + (aq) + e- Li(s) Cu + (aq) + e- Cu (s) 0.52 Cu 2+ (aq) + 2e- Cu (s) 0.34 Cu 2+ (aq) + e- Cu + (aq) 0.16 Sn 4+ (aq) + 2e- Sn 2+ (aq) 0.15

19 Jak wyjaśnisz zaobserwowane zjawisko? Roztwór sinego kamienia substancji o charakterze grzybobójczym Folia spożywcza

20 Aktywność elektrochemiczna Cu +2 (aq) + Fe (s) Cu (s) + Fe+2 (aq) Rośnie charakter redukujący Duża wartość potencjału Mała wartość potencjału Rośnie charakter utleniający

21 Przewidywanie kierunku reakcji elektrochemicznych Zdolność utleniająca rośnie ze wzrostem wartości potencjału Zdolność redukująca rośnie ze zmniejszeniem się wartości potencjału Silniejszy utleniacz reaguje z silniejszym reduktorem Zachodząca reakcja: Cu 2+ (aq) + Zn Cu (s) + Zn 2+

22 Siła elektromotoryczna Przykład: SEM E E utl red Pomiar SEM dla ogniwa Daniella Cu 2+ (aq) +ZnCu (s) +Zn2+ Zn (s) +2H + (1M) Zn2+ (1M) +H 2(1 atm) Cu 2+ (1M) +H 2(1 atm) Cu (s) +2H+ (1M) E = 0.76 V E = 0.34 V Zn (s) +Cu 2+ (1M) Zn2+ (1M) +Cu (s) E= = 1.10 V

23 Przykład: Wyznacz SEM poniższej reakcji elektrochemicznej: MnO 4- (aq) + 8H + (aq) + 5e - Mn 2+ (aq) + 4H 2 O(l) 1.49 V Fe 3+ (aq) + e - Fe 2+ (aq) 0.77 V Rozwiązanie: Reakcja sumaryczna: MnO 4- (aq) + 8H + (aq) + 5 Fe 2+ (aq) Mn 2+ (aq) + 4H 2 O(l) + 5 Fe 3+ (aq) SEM = E MnO4-/Mn2+ - E Fe3+/Fe2+ = 1.49 V 0.77 V = 0.72 V Przykład: Wyznacz SEM poniższej reakcji elektrochemicznej: Fe 2+ (aq) + 2e - Fe(s) Zn 2+ (aq) + 2e - Zn (s)-0.76 Rozwiązanie: Reakcja sumaryczna: Fe 2+ (aq) + Zn (s) Fe(s) + Zn 2+ (aq) SEM = E Fe2+/Fe E Zn2+/Zn = V (-0.77 V) = 0.36 V

24 Przykład: Jaka jest wartość stężenia jonów wodorowych dla elektrody wodorowej jeśli zmierzona wartość SEM względem NEW wynosi 0.025V w temp. 25 C i pod ciśnieniem 1atm? ph log H E log 0.025V H H M

25 Równanie Nernsta W G elektr. G G RT ln Q Q iloraz stężeń nfe nfe RT ln Q w temp. 298K E E RT nf ln Q E E n log Q

26 Związek SEM ze stałą równowagi procesu elektrochemicznego W stanie równowagi: Q K G o nfe 2.303RT log K E 2.303RT nf log K dla temp. 298K E log K n

27 Przykład: Oblicz SEM ogniwa w temperaturze 25 C Mg Mg 2+ ( M) Ag + (2.0 M) Ag SEM = 3.17 V Q [ Mg [ Ag 2 ] ] n = 2 mol e - 2 SEM (8.314)(298 K) ( M) (3.17 V ) ln 2 (2 mol)(96500 C/mol) (2.0 M) SEM = 3.26 V

28 Przykład: Oblicz zmianę entalpii swobodnej dla reakcji redukcji 2 moli żelaza w następującej reakcji: 2Fe + Cr 2 O H + 2Fe Cr H 2 O G = -nfe E = SEM = 1.37V n = 6 G = -6mol C/mol 1.37V G = J

29 Przykład: Oblicz stałą równowagi dla poniższego procesu: Ni + Pb 2+ Ni 2+ +Pb E E E katoda anoda log K 0.13V 0.23V 0. V E 10 ne log V K K

30 Przykład: Oblicz siłę elektromotoryczną poniższej reakcji Al(s) Al 3+ (aq) Cu 2+ (aq) Cu(s) w chwili, gdy stężenia jonów wynoszą: [Al 3+ ] = 0.400M i [Cu 2+ ] = 0.100M E E log Q n 0.34V 1.66V 2. V E 00 E E n log Al 2 Cu 3 E.00V log 1. 98V

31 Przykład: Ogniwo stężeniowe niklowe Ni 2+ zawierające elektrody zanurzone do roztworów o stężeniach 1.00M oraz M. Oblicz SEM. E E n log Q E 0 V log [Ni [Ni 2 2 ] ] rozc. stętę 0 V log M -3 M V

32 Elektrochemiczny pomiar ph Najbardziej dokładnym pomiarem ph jest pomiar elektrochemiczny, w którym wykorzystuje się liniową zależność potencjału niektórych elektrod, na przykład elektrody wodorowej, od ph roztworu. Zależność ta wynika z równania Nernsta dla elektrody wodorowej: W warunkach normalnych:

33 Zależność potencjału elektrody wodorowej od ph. Zależność ta pozwala na odczytanie wartości ph z pomiaru potencjału elektrody wodorowej zanurzonej w badanym roztworze. Urządzenia do pomiaru ph noszą nazwę ph-metrów.

34 ZJAWISKO KOROZJI ponieważ E red (Fe 2+ ) < E red (O 2 ) żelazo może zostać utlenione przez tlen: katodowo: O 2 (g) + 4H + (aq) + 4e - 2H 2 O(l). anodowo: Fe(s) Fe 2+ (aq) + 2e -. tlen rozpuszczony w wodzie na ogół wywołuje utlenienie żelaza Fe 2+ może spontanicznie utleniać się do Fe 3+ tworząc rdzę (Fe 2 O 3.xH 2 O (s) ) Podstawowy mechanizm korozji Fe + Środowisko korozyjne Fe e - reakcja utleniania anodowego

35 Korozja Co jest przyczyną korozji? Reakcja połówkowa E o (V) O 2 + 4H + + 4e 2H 2 O H 2 O + O 2 + 4e 4OH H + + 2e H Fe e Fe Zn e Zn Mg e Mg -2.38

36 Ochrona protektorowa Mg 2+ (aq) +2e - Mg(s), E red = V Fe 2+ (aq) + 2e - Fe(s), E red = V Ochrona protektorowa za pomocą magnezu Ochrona protektorowa za pomocą cynku

37 Przykładowe pytania 1. Oblicz zmianę entalpii swobodnej dla reakcji redukcji 15g żelaza w następujących reakcji: 2Fe + Cr 2 O H + 2Fe Cr H 2 O A x 10 5 J B x 10 4 J C x 10 3 J D x 10 2 J E x 10 1 J 2. Ile wynosi stała równowagi reakcji: Sn (s) + 2 Cu 2+ (aq) Sn2+ (aq) + 2 Cu+ (aq) Odp. A E Sn2+/Sn = V E Cu2+/Cu+ = 0.15 V A. stała równowagi jest mniejsza od jedności B. K 1 C. K = D. K = E. K = Odp. D

38 Przykładowe pytania 3. Dla jakiego stosunku stężeń [Co 2+ ]/[Fe 2+ ] poniższa reakcja będzie zachodziła samoczynnie: Co (s) + Fe 2+ (aq) Co2+ (aq) + Fe (s) E[Co 2+ ] = 0.15 M E[Fe 2+ ] = 0.68 M A. [Co 2+ ]/[Fe 2+ ] < B. [Co 2+ ]/[Fe 2+ ] < C. [Co 2+ ]/[Fe 2+ ] = D. [Co 2+ ]/[Fe 2+ ] > E. [Co 2+ ]/[Fe 2+ ] > Odp. B

39 Elektroliza Reakcje zachodzące podczas elektrolizy nie są reakcjami samorzutnymi. Kosztem zewnętrznej energii elektrycznej zachodzą reakcje chemiczne Zamiana energii elektrycznej na energię chemiczną. Na anodzie zawsze zachodzi utlenianie Na katodzie zawsze zachodzi redukcja

40 Potencjał rozkładowy Jakie warunki umożliwiają proces elektrolizy? Charakterystyka prądowo-napięciowa elektrolizy i sposób określenia napięcia rozkładu Napięcie, jakie należy przyłożyć do elektrod elektrolizera, by wymusić przepływ prądu: V V 0 ir A k V o - przeciwsiła elektromotorycznej i R - spadek potencjału na omowym oporze elektrolitu nadnapięcie anodowe lub katodowe

41 Stechiometria procesów elektrolizy Elektroliza wody Reakcja katodowa (redukcja) 2H 2 O + 2e - H 2 + 2OH - Reakcja anodowa (utlenianie) 2H 2 O O 2 + 4H + + 4e - Reakcja sumaryczna 2H 2 O 2H 2 + O 2 jakościowy opis procesów elektrolizy Produktem elektrolizy wody będą pierwiastki gazowe: na anodzie (tlen) oraz na katodzie (wodór).

42 Stechiometria procesów elektrolizy jakościowy opis procesów elektrolizy Elektroliza wodnego roztworu CuBr 2 Potencjalne reakcje katodowe 2 H 2 O + 2 e - H 2 +2OH - E = V Cu e - Cu E = V Potencjalne reakcje anodowe 2 Br - Br e - E = V 2 H 2 O O H e - E = V reakcja sumaryczna 2 Br - + Cu 2+ Br 2 + Cu Produktem elektrolizy CuBr 2 będą pierwiastki: na anodzie (brom) oraz na katodzie (miedź).

43 Stechiometria procesów elektrolizy jakościowy opis procesów elektrolizy Elektroliza wodnego roztworu NaBr Potencjalne reakcje katodowe 2 H 2 O + 2 e - H 2 +2OH - E = V Na + + e - Na E = V Potencjalne reakcje anodowe 2 Br - Br e - E = V 2 H 2 O O H e - E = V reakcja sumaryczna 2 Br H 2 O Br 2 + H OH - Produktem elektrolizy NaBr będą pierwiastki: na anodzie (brom) oraz na katodzie (wodór).

44 Stechiometria procesów elektrolizy jakościowy opis procesów elektrolizy Elektroliza wodnego roztworu Na 2 SO 4 Potencjalne reakcje katodowe 2 H 2 O + 2 e - H 2 +2OH - E = V Na + + e - Na E = V Potencjalne reakcje anodowe 2SO 4 2- S 2 O e - E o = -2.01V 2 H 2 O O H e - E = V reakcja sumaryczna 2H 2 O 2H 2 + O 2 Produkty elektrolizy soli Na 2 SO 4 będą identyczne z produktami elektrolizy wody

45 Stechiometria procesów elektrolizy jakościowy opis procesów elektrolizy Elektroliza wodnego roztworu kwasu bromowodorowego HBr Potencjalne reakcje katodowe 2 H e - H 2 E = 0.00 V Potencjalne reakcje anodowe 2 Br - Br e - E = V 2 H 2 O O H e - E = V reakcja sumaryczna 2 Br H + Br 2 + H 2 Produktem elektrolizy HBr będą pierwiastki: na anodzie (brom) oraz na katodzie (wodór).

46 Stechiometria procesów elektrolizy jakościowy opis procesów elektrolizy Elektroliza wodnego roztworu kwasu siarkowego Potencjalne reakcje katodowe 2 H e - H 2 E = 0.00 V Potencjalne reakcje anodowe 2SO 4 2- S 2 O e - E o = -2.01V reakcja sumaryczna 2 H 2 O O H e - E = V 2H 2 O 2H 2 + O 2 Produkty elektrolizy kwasu H 2 SO 4 będą identyczne z produktami elektrolizy wody

47 Stechiometria procesów elektrolizy jakościowy opis procesów elektrolizy Elektroliza wodnego roztworu zasady sodowej NaOH Potencjalne reakcje katodowe 2 H 2 O + 2 e - H 2 +2OH - E = V Na + + e - Na E = V Potencjalne reakcje anodowe 4 OH - +4e - O H 2 O - E = V reakcja sumaryczna 2H 2 O + 2OH - H 2 + 2O 2 Produkty elektrolizy zasady NaOH będą identyczne z produktami elektrolizy wody

48 Przykłady jakościowego opis procesów elektrolizy Przykład: Które z wymienionych wodnych roztworów poddawane elektrolizie będą prowadziły do takich samych produktów jak w przypadku czystej wody? NaCl KBr LiOH H 3 PO 4 CH 3 COOH PbCl 2 Przykład: Jeśli elektrolizę będzie przeprowadzało się przez bardzo długi czas, to co będzie ostatecznym produktem elektrolizy wodnego roztworu?(tzn. jaki produkt pozostanie w elektrolizerze): a/ kwas siarkowy b/ sól kuchenna c/ wodorotlenek sodowy d/ sól glauberska

49 Przykłady jakościowego opis procesów elektrolizy Przykład: Czy w procesie elektrolizy wodnych roztworów elektrolitów należy spodziewać się zmian ph? Przykładowo: a/ kwas siarkowy b/ sól kuchenna c/ wodorotlenek sodowy d/ sól glauberska Przykład: W którym przypadku obszar przyanodowy będzie zmieniał swoje ph? W którym przypadku obszar przykatodowy będzie zmieniał swoje ph? Możliwości: Obszar przykatodowy obniża ph Obszar przykatodowy powyższa ph Obszar przyanodowy obniża ph Obszar przyanodowy powyższa ph Na 3 PO 4 FeCl 3 Na 4 [Fe(CN) 6 ]

50 ELEKTROLIZA PRAWA FAARADAY A I prawo Faraday a masa wydzielonej substancji na elektrodach podczas elektrolizy jest proporcjonalna do natężenia prądu i czasu trwania elektrolizy m k I t k Q II prawo Faraday a: do wydzielenia na elektrodach jednego gramorównoważnika chemicznego dowolnej substancji podczas elektrolizy potrzebna jest niezależnie od warunków przeprowadzania procesu zawsze ta sama ilość elektryczności, wynosząca w przybliżeniu kulombów. Stała Faradaya F jest to ilość elektryczności związana z molem elektronów C 1, , e Michael Faraday ( ) 19

51 Obliczenia elektrochemiczne Przykład: Jak długo należy przeprowadzać elektrolizę roztworu zawierającego 1.00g jonów Cr(III) za pomocą prądu o natężeniu 2.00A? Rozwiązanie: Cr e - Cr n 1.00g g mol mol Q I t z n F mol 96,500 C mol C t Q t C s C s

52 Obliczenia elektrochemiczne Przykład: Jak masa glinu wydzieli się w trakcie ośmiominutowej elektrolizy przy stałym prądzie o natężeniu 100A z roztworu tlenku glinu w kriolicie? Rozwiązanie: Al e - Al (s) 60 s 100 C 1 mol e 1 mol Al 8.00 min 1 min 1sec C 3 mol e g Al 1 mol Al Odpowiedź: Nastąpi wydzielenie 4.47 g glinu

Elektrochemia elektroliza. Wykład z Chemii Fizycznej str. 4.3 / 1

Elektrochemia elektroliza. Wykład z Chemii Fizycznej str. 4.3 / 1 Elektrochemia elektroliza Wykład z Chemii Fizycznej str. 4.3 / 1 ELEKTROLIZA POLARYZACJA ELEKTROD Charakterystyka prądowo-napięciowa elektrolizy i sposób określenia napięcia rozkładu Wykład z Chemii Fizycznej

Bardziej szczegółowo

Elektrochemia - prawa elektrolizy Faraday a. Zadania

Elektrochemia - prawa elektrolizy Faraday a. Zadania Elektrochemia - prawa elektrolizy Faraday a Zadania I prawo Faraday a Masa substancji wydzielonej na elektrodach podczas elektrolizy jest proporcjonalna do natężenia prądu i czasu trwania elektrolizy q

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY KOROZJI ELEKTROCHEMICZNEJ

PODSTAWY KOROZJI ELEKTROCHEMICZNEJ PODSTAWY KOROZJI ELEKTROCHEMICZNEJ PODZIAŁ KOROZJI ZE WZGLĘDU NA MECHANIZM Korozja elektrochemiczna zachodzi w środowiskach wilgotnych, w wodzie i roztworach wodnych, w glebie, w wilgotnej atmosferze oraz

Bardziej szczegółowo

Karta pracy III/1a Elektrochemia: ogniwa galwaniczne

Karta pracy III/1a Elektrochemia: ogniwa galwaniczne Karta pracy III/1a Elektrochemia: ogniwa galwaniczne I. Elektroda, półogniwo, ogniowo Elektroda przewodnik elektryczny (blaszka metalowa lub pręcik grafitowy) który ma być zanurzony w roztworze elektrolitu

Bardziej szczegółowo

ELEKTRODY i OGNIWA. Elektrody I rodzaju - elektrody odwracalne wzgl dem kationu; metal zanurzony w elektrolicie zawieraj cym jony tego metalu.

ELEKTRODY i OGNIWA. Elektrody I rodzaju - elektrody odwracalne wzgl dem kationu; metal zanurzony w elektrolicie zawieraj cym jony tego metalu. ELEKTRODY i OGNIWA Elektrody I rodzaju - elektrody odwracalne wzgl dem kationu; metal zanurzony w elektrolicie zawieraj cym jony tego metalu. Me z+ + z e Me Utl + z e Red RÓWNANIE NERNSTA Walther H. Nernst

Bardziej szczegółowo

Elektrochemia - szereg elektrochemiczny metali. Zadania

Elektrochemia - szereg elektrochemiczny metali. Zadania Elektrochemia - szereg elektrochemiczny metali Zadania Czym jest szereg elektrochemiczny metali? Szereg elektrochemiczny metali jest to zestawienie metali według wzrastających potencjałów normalnych. Wartości

Bardziej szczegółowo

MA M + + A - K S, s M + + A - MA

MA M + + A - K S, s M + + A - MA ROZPUSZCZANIE OSADU MA M + + A - K S, s X + ; Y - M + ; A - H + L - (A - ; OH - ) jony obce jony wspólne protonowanie A - kompleksowanie M + STRĄCANIE OSADU M + + A - MA IS > K S czy się strąci? przy jakim

Bardziej szczegółowo

TŻ Wykład 9-10 I 2018

TŻ Wykład 9-10 I 2018 TŻ Wykład 9-10 I 2018 Witold Bekas SGGW Elementy elektrochemii Wiele metod analitycznych stosowanych w analityce żywnościowej wykorzystuje metody elektrochemiczne. Podział metod elektrochemicznych: Prąd

Bardziej szczegółowo

ELEKTROCHEMIA. Podstawy

ELEKTROCHEMIA. Podstawy ELEKTROCHEMIA Podstawy 1 Reakcje przenoszenia Przenoszenie atomu HCl (g) + H 2 OCl - (aq) + H 3 O + (aq) Przenoszenie elektronu Cu (s) +2Ag + (aq) Cu 2+ (aq) +2Ag (s) utlenianie -2e - +2e - redukcja 3

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 8 z Tomu 1 PODSTAWY ELEKTROCHEMII

Fragmenty Działu 8 z Tomu 1 PODSTAWY ELEKTROCHEMII Fragmenty Działu 8 z Tomu 1 PODSTAWY ELEKTROCHEMII O G N I W A Zadanie 867 (2 pkt.) Wskaż procesy, jakie zachodzą podczas pracy ogniwa niklowo-srebrowego. Katoda Anoda Zadanie 868* (4 pkt.) W wodnym roztworze

Bardziej szczegółowo

Elektrochemia. Reakcje redoks (utlenienia-redukcji) Stopień utlenienia

Elektrochemia. Reakcje redoks (utlenienia-redukcji) Stopień utlenienia --6. Reakcje redoks (reakcje utlenienia-redukcji) - stopień utlenienia - bilansowanie równań reakcji. Ogniwa (galwaniczne) - elektrody (półogniwa) lektrochemia - schemat (zapis) ogniwa - siła elektromotoryczna

Bardziej szczegółowo

Schemat ogniwa:... Równanie reakcji:...

Schemat ogniwa:... Równanie reakcji:... Zadanie 1. Wykorzystując dane z szeregu elektrochemicznego metali napisz schemat ogniwa, w którym elektroda cynkowa pełni rolę anody. Zapisz równanie reakcji zachodzącej w półogniwie cynkowym. Schemat

Bardziej szczegółowo

K, Na, Ca, Mg, Al, Zn, Fe, Sn, Pb, H, Cu, Ag, Hg, Pt, Au

K, Na, Ca, Mg, Al, Zn, Fe, Sn, Pb, H, Cu, Ag, Hg, Pt, Au WSTĘP DO ELEKTROCHEMII (opracowanie dr Katarzyna Makyła-Juzak Elektrochemia jest działem chemii fizycznej, który zajmuje się zarówno reakcjami chemicznymi stanowiącymi źródło prądu elektrycznego (ogniwa

Bardziej szczegółowo

OGNIWA GALWANICZNE I SZREG NAPIĘCIOWY METALI ELEKTROCHEMIA

OGNIWA GALWANICZNE I SZREG NAPIĘCIOWY METALI ELEKTROCHEMIA 1 OGNIWA GALWANICZNE I SZREG NAPIĘCIOWY METALI ELEKTROCHEMIA PRZEMIANY CHEMICZNE POWODUJĄCE PRZEPŁYW PRĄDU ELEKTRYCZNEGO. PRZEMIANY CHEMICZNE WYWOŁANE PRZEPŁYWEM PRĄDU. 2 ELEKTROCHEMIA ELEKTROCHEMIA dział

Bardziej szczegółowo

Reakcje chemiczne. Typ reakcji Schemat Przykłady Reakcja syntezy

Reakcje chemiczne. Typ reakcji Schemat Przykłady Reakcja syntezy Reakcje chemiczne Literatura: L. Jones, P. Atkins Chemia ogólna. Cząsteczki, materia, reakcje. Lesław Huppenthal, Alicja Kościelecka, Zbigniew Wojtczak Chemia ogólna i analityczna dla studentów biologii.

Bardziej szczegółowo

Reakcje redoks polegają na przenoszeniu (wymianie) elektronów pomiędzy atomami.

Reakcje redoks polegają na przenoszeniu (wymianie) elektronów pomiędzy atomami. Ćwiczenie nr 1: Reakcje redoks Autorki: Katarzyna Kazimierczuk, Anna Dołęga 1. WSTĘP Reakcje redoks polegają na przenoszeniu (wymianie) elektronów pomiędzy atomami. Utlenianie jest to utrata elektronów,

Bardziej szczegółowo

Elektroliza: polaryzacja elektrod, nadnapięcie Jakościowy oraz ilościowy opis elektrolizy. Prawa Faraday a

Elektroliza: polaryzacja elektrod, nadnapięcie Jakościowy oraz ilościowy opis elektrolizy. Prawa Faraday a Elektrochemia elektroliza oraz korozja 5.3.1. Elektroliza: polaryzacja elektrod, nadnapięcie 5.3.2. Jakościowy oraz ilościowy opis elektrolizy. Prawa Faraday a 5.3.3. Zjawisko korozji elektrochemicznej

Bardziej szczegółowo

ELEKTROGRAWIMETRIA. Zalety: - nie trzeba strącać, płukać, sączyć i ważyć; - osad czystszy. Wady: mnożnik analityczny F = 1.

ELEKTROGRAWIMETRIA. Zalety: - nie trzeba strącać, płukać, sączyć i ważyć; - osad czystszy. Wady: mnożnik analityczny F = 1. Zasada oznaczania polega na wydzieleniu analitu w procesie elektrolizy w postaci osadu na elektrodzie roboczej (katodzie lub anodzie) i wagowe oznaczenie masy osadu z przyrostu masy elektrody Zalety: -

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom rozszerzony

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Chemia Poziom rozszerzony Listopad 01 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi. W tego typu

Bardziej szczegółowo

Materiały do zajęć dokształcających z chemii nieorganicznej i fizycznej. Część V

Materiały do zajęć dokształcających z chemii nieorganicznej i fizycznej. Część V Materiały do zajęć dokształcających z chemii nieorganicznej i fizycznej Część V Wydział Chemii UAM Poznań 2011 POJĘCIA PODSTAWOWE Reakcjami utleniania i redukcji (oksydacyjno-redukcyjnymi) nazywamy reakcje,

Bardziej szczegółowo

Cel ogólny lekcji: Omówienie ogniwa jako źródła prądu oraz zapoznanie z budową ogniwa Daniella.

Cel ogólny lekcji: Omówienie ogniwa jako źródła prądu oraz zapoznanie z budową ogniwa Daniella. Piotr Chojnacki IV rok, informatyka chemiczna Liceum Ogólnokształcące Nr I we Wrocławiu Wrocław dn. 9 listopada 2005r Temat lekcji: Ogniwa jako źródła prądu. Budowa ogniwa Daniella. Cel ogólny lekcji:

Bardziej szczegółowo

Reakcje utleniania i redukcji

Reakcje utleniania i redukcji Reakcje utleniania i redukcji Reguły ustalania stopni utlenienia 1. Pierwiastki w stanie wolnym (nie związane z atomem (atomami) innego pierwiastka ma stopień utlenienia równy (zero) 0 ; 0 Cu; 0 H 2 ;

Bardziej szczegółowo

wykład 6 elektorochemia

wykład 6 elektorochemia elektorochemia Ogniwa elektrochemiczne Ogniwo elektrochemiczne składa się z dwóch elektrod będących w kontakcie z elektrolitem, który może być roztworem, cieczą lub ciałem stałym. Elektrolit wraz z zanurzona

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej

Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej Zagadnienia z chemii na egzamin wstępny kierunek Technik Farmaceutyczny Szkoła Policealna im. J. Romanowskiej 1) Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 2) Roztwory (zadania rachunkowe zbiór zadań Pazdro

Bardziej szczegółowo

Fe +III. Fe +II. elektroda powierzchnia metalu (lub innego przewodnika), na której zachodzi reakcja wymiany ładunku (utleniania, bądź redukcji)

Fe +III. Fe +II. elektroda powierzchnia metalu (lub innego przewodnika), na której zachodzi reakcja wymiany ładunku (utleniania, bądź redukcji) Elektrochemia przedmiotem badań są m.in. procesy chemiczne towarzyszące przepływowi prądu elektrycznego przez elektrolit, którym są stopy i roztwory związków chemicznych zdolnych do dysocjacji elektrolitycznej

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 10. Szereg napięciowy metali

ĆWICZENIE 10. Szereg napięciowy metali ĆWICZENIE 10 Szereg napięciowy metali Szereg napięciowy metali (szereg elektrochemiczny, szereg aktywności metali) obrazuje tendencję metali do oddawania elektronów (ich zdolności redukujących) i tworzenia

Bardziej szczegółowo

Reakcje utleniania i redukcji

Reakcje utleniania i redukcji Reakcje utleniania i redukcji Stopień utlenienia Stopniem utlenienia pierwiastka, wchodzącego w skład określonej substancji, nazywamy liczbę dodatnich lub ujemnych ładunków elementarnych, jakie przypisalibyśmy

Bardziej szczegółowo

Stechiometria w roztworach. Woda jako rozpuszczalnik

Stechiometria w roztworach. Woda jako rozpuszczalnik Stechiometria w roztworach Woda jako rozpuszczalnik Właściwości wody - budowa cząsteczki kątowa - wiązania O-H O H kowalencyjne - cząsteczka polarna δ + H 2δ O 105 H δ + Rozpuszczanie + oddziaływanie polarnych

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 7 z Tomu 1 REAKCJE UTLENIANIA I REDUKCJI

Fragmenty Działu 7 z Tomu 1 REAKCJE UTLENIANIA I REDUKCJI Fragmenty Działu 7 z Tomu 1 REAKCJE UTLENIANIA I REDUKCJI Zadanie 726 (1 pkt.) V/2006/A1 Konfigurację elektronową atomu glinu w stanie podstawowym można przedstawić następująco: 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p

Bardziej szczegółowo

Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks

Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks Obliczenia stechiometryczne, bilansowanie równań reakcji redoks Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM Obliczenia stechiometryczne Podstawą

Bardziej szczegółowo

10. OGNIWA GALWANICZNE

10. OGNIWA GALWANICZNE 10. OGNIWA GALWANICZNE Zagadnienia teoretyczne Teoria powstawania potencjału, czynniki wpływające na wielkość potencjału elektrod metalowych. Wzór Nernsta. Potencjał normalny elektrody, rodzaje elektrod

Bardziej szczegółowo

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH Opracowanie: dr inż Krystyna Moskwa, dr hab. Barbara Stypuła, mgr Agnieszka Tąta Reakcje chemiczne to procesy, w czasie których substancje ulegają przemianom, prowadzącym do powstawania

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

1. za pomocą pomiaru SEM (siła elektromotoryczna róŝnica potencjałów dwóch elektrod) i na podstawie wzoru wyznaczenie stęŝenia,

1. za pomocą pomiaru SEM (siła elektromotoryczna róŝnica potencjałów dwóch elektrod) i na podstawie wzoru wyznaczenie stęŝenia, Potencjometria Potencjometria instrumentalna metoda analityczna, wykorzystująca zaleŝność pomiędzy potencjałem elektrody wzorcowej, a aktywnością jonów lub cząstek w badanym roztworze (elektrody wskaźnikowej).

Bardziej szczegółowo

Problemy do samodzielnego rozwiązania

Problemy do samodzielnego rozwiązania Problemy do samodzielnego rozwiązania 1. Napisz równania reakcji dysocjacji elektrolitycznej, uwzględniając w zapisie czy jest to dysocjacja mocnego elektrolitu, słabego elektrolitu, czy też dysocjacja

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia 1

Podstawowe pojęcia 1 Tomasz Lubera Półogniwo Podstawowe pojęcia 1 układ złożony z min. dwóch faz pozostających ze sobą w kontakcie, w którym w wyniku zachodzących procesów utleniania lub redukcji ustala się stan równowagi,

Bardziej szczegółowo

X Konkurs Chemii Nieorganicznej i Ogólnej rok szkolny 2011/12

X Konkurs Chemii Nieorganicznej i Ogólnej rok szkolny 2011/12 ŁÓDZKIE CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA PRAKTYCZNEGO X Konkurs Chemii Nieorganicznej i Ogólnej rok szkolny 2011/12 Imię i nazwisko Szkoła Klasa Nauczyciel Uzyskane punkty Zadanie 1. (10

Bardziej szczegółowo

(1) Przewodnictwo roztworów elektrolitów

(1) Przewodnictwo roztworów elektrolitów (1) Przewodnictwo roztworów elektrolitów 1. Naczyńko konduktometryczne napełnione 0,1 mol. dm -3 roztworem KCl w temp. 298 K ma opór 420 Ω. Przewodnictwo właściwe 0,1 mol. dm -3 roztworu KCl w tej temp.

Bardziej szczegółowo

Reakcje redoks polegają na przenoszeniu (wymianie) elektronów pomiędzy atomami.

Reakcje redoks polegają na przenoszeniu (wymianie) elektronów pomiędzy atomami. Ćwiczenie nr 1: Reakcje redoks Autorki: Katarzyna Kazimierczuk, Anna Dołęga 1. WSTĘP Reakcje redoks polegają na przenoszeniu (wymianie) elektronów pomiędzy atomami. Utlenianie jest to utrata elektronów,

Bardziej szczegółowo

( liczba oddanych elektronów)

( liczba oddanych elektronów) Reakcje utleniania i redukcji (redoks) (Miareczkowanie manganometryczne) Spis treści 1 Wstęp 1.1 Definicje reakcji redoks 1.2 Przykłady reakcji redoks 1.2.1 Reakcje utleniania 1.2.2 Reakcje redukcji 1.3

Bardziej szczegółowo

10. OGNIWA GALWANICZNE

10. OGNIWA GALWANICZNE 10. OGNIWA GALWANICZNE Zagadnienia teoretyczne Teoria powstawania potencjału, czynniki wpływające na wielkość potencjału elektrod metalowych. Wzór Nernsta. Potencjał normalny elektrody, rodzaje elektrod

Bardziej szczegółowo

Stechiometria w roztworach

Stechiometria w roztworach Stechiometria w roztworach Woda jako rozpuszczalnik Właściwości wody - budowa cząsteczki kątowa. k - wiązania O-H O H kowalencyjne. - cząsteczka polarna. δ H 2δ O 105 H δ Rozpuszczanie rozpuszczalnik (solvent)

Bardziej szczegółowo

VII Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2014/2015

VII Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2014/2015 II Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2014/2015 ETAP I 12.11.2014 r. Godz. 10.00-12.00 KOPKCh Uwaga! Masy molowe pierwiastków podano na końcu zestawu. Zadanie 1 1. Który z podanych zestawów zawiera wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Wrocław dn. 22 listopada 2005 roku. Temat lekcji: Elektroliza roztworów wodnych.

Wrocław dn. 22 listopada 2005 roku. Temat lekcji: Elektroliza roztworów wodnych. Piotr Chojnacki IV rok, informatyka chemiczna Liceum Ogólnokształcące Nr I we Wrocławiu Wrocław dn. 22 listopada 2005 roku Temat lekcji: Elektroliza roztworów wodnych. Cel ogólny lekcji: Wprowadzenie pojęcia

Bardziej szczegółowo

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks

Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks Główne zagadnienia: - mol, stechiometria reakcji, pisanie równań reakcji w sposób jonowy - stężenia, przygotowywanie roztworów - ph - reakcje redoks 1. Która z próbek o takich samych masach zawiera najwięcej

Bardziej szczegółowo

Reakcje utleniania i redukcji. Zakład Chemii Medycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego

Reakcje utleniania i redukcji. Zakład Chemii Medycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego Reakcje utleniania i redukcji Zakład Chemii Medycznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego Utlenianie i redukcja Utlenianiem nazywamy wszystkie procesy chemiczne, w których atomy lub jony tracą elektrony.

Bardziej szczegółowo

POWTÓRKA Z ELEKTROCHEMII

POWTÓRKA Z ELEKTROCHEMII POWTÓRKA Z ELEKTROCHEMII Podstawowe pojęcia Zanim sprawdzisz swoje umiejętności i wiadomości z elektrochemii, przypomnij sobie podstawowe pojęcia: Stopień utlenienia pierwiastka to liczba elektronów, jaką

Bardziej szczegółowo

VIII Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2015/2016

VIII Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2015/2016 III Podkarpacki Konkurs Chemiczny 015/016 ETAP I 1.11.015 r. Godz. 10.00-1.00 Uwaga! Masy molowe pierwiastków podano na końcu zestawu. Zadanie 1 (10 pkt) 1. Kierunek której reakcji nie zmieni się pod wpływem

Bardziej szczegółowo

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:...

Zn + S ZnS Utleniacz:... Reduktor:... Zadanie: 1 Spaliny wydostające się z rur wydechowych samochodów zawierają znaczne ilości tlenku węgla(ii) i tlenku azotu(ii). Gazy te są bardzo toksyczne i dlatego w aktualnie produkowanych samochodach

Bardziej szczegółowo

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH

TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH 1 REAKCJA CHEMICZNA: TYPY REAKCJI CHEMICZNYCH REAKCJĄ CHEMICZNĄ NAZYWAMY PROCES, W WYNIKU KTÓREGO Z JEDNYCH SUBSTANCJI POWSTAJĄ NOWE (PRODUKTY) O INNYCH WŁAŚCIWOŚCIACH NIŻ SUBSTANCJE WYJŚCIOWE (SUBSTRATY)

Bardziej szczegółowo

W tej reakcji stopień utleniania żelaza wzrasta od 0 do III. Odwrotnie tlen zmniejszył stopień utlenienia z 0 na II.

W tej reakcji stopień utleniania żelaza wzrasta od 0 do III. Odwrotnie tlen zmniejszył stopień utlenienia z 0 na II. 8 Utlenianie i redukcja Początkowo termin utlenianie odnosił się do reakcji pierwiastków lub związków chemicznych z tlenem, a termin redukcja stosowano do określenia usunięcia tlenu ze związku. Później,

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E 6. Nadnapięcie wydzielania wodoru na metalach

Ć W I C Z E N I E 6. Nadnapięcie wydzielania wodoru na metalach HYDROMETALURGIA METALI NIEŻELAZNYCH 1 Ć W I C Z E N I E 6 Nadnapięcie wydzielania wodoru na metalach WPROWADZENIE ażdej elektrodzie, na której przebiega reakcja elektrochemiczna typu: x Ox + ze y Red (6.1)

Bardziej szczegółowo

TEST PRZYROSTU KOMPETENCJI Z CHEMII DLA KLAS II

TEST PRZYROSTU KOMPETENCJI Z CHEMII DLA KLAS II TEST PRZYROSTU KOMPETENCJI Z CHEMII DLA KLAS II Czas trwania testu 120 minut Informacje 1. Proszę sprawdzić czy arkusz zawiera 10 stron. Ewentualny brak należy zgłosić nauczycielowi. 2. Proszę rozwiązać

Bardziej szczegółowo

I 2 + H 2 S 2 HI + S Wielkością charakteryzującą właściwości redoksowe jest potencjał redoksowy E dany wzorem Nernsta. red

I 2 + H 2 S 2 HI + S Wielkością charakteryzującą właściwości redoksowe jest potencjał redoksowy E dany wzorem Nernsta. red 7. REAKCJE UTLENIANIA I REDUKCJI Reakcje redoksowe są to takie reakcje chemiczne, podczas których następuje zmiana stopni utlenienia atomów lub jonów w wyniku wymiany elektronów. Wymiana elektronów zachodzi

Bardziej szczegółowo

NAPIĘCIE ROZKŁADOWE. Ćwiczenie nr 37. I. Cel ćwiczenia. II. Zagadnienia wprowadzające

NAPIĘCIE ROZKŁADOWE. Ćwiczenie nr 37. I. Cel ćwiczenia. II. Zagadnienia wprowadzające Ćwiczenie nr 37 NAPIĘCIE ROZKŁADOWE I. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest: przebadanie wpływu przemian chemicznych zachodzących na elektrodach w czasie elektrolizy na przebieg tego procesu dla układu:

Bardziej szczegółowo

2. REAKCJE UTLENIANIA I REDUKCJI

2. REAKCJE UTLENIANIA I REDUKCJI 2. REAKCJE UTLENIANIA I REDUKCJI Reakcje utleniania i redukcji zwane także procesami redoks charakteryzują się tym, że w czasie ich przebiegu następuje wymiana elektronowa między substratami reakcji. Oddawanie

Bardziej szczegółowo

Pytania przykładowe na kolokwium zaliczeniowe z Podstaw Elektrochemii i Korozji

Pytania przykładowe na kolokwium zaliczeniowe z Podstaw Elektrochemii i Korozji Pytania przykładowe na kolokwium zaliczeniowe z Podstaw Elektrochemii i Korozji Kolokwium obejmuje zakres materiału z wykładów oraz konwersatorium. Pytania na kolokwium mogą się różnić od pytań przedstawionych

Bardziej szczegółowo

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW

KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW POUFNE Pieczątka szkoły 16 styczeń 2010 r. Kod ucznia Wpisuje uczeń po otrzymaniu zadań Imię Wpisać po rozkodowaniu pracy Czas pracy 90 minut Nazwisko KONKURS CHEMICZNY DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW ROK SZKOLNY

Bardziej szczegółowo

Al 2 O 3 anodowe utlenianie folii Al. TiO 2 nanotubes deliver drugs HRSEM nanotechweb.org. a. kotarba Zakład Chemii Nieorganicznej

Al 2 O 3 anodowe utlenianie folii Al. TiO 2 nanotubes deliver drugs HRSEM nanotechweb.org. a. kotarba Zakład Chemii Nieorganicznej PODSTAWY PROCESÓW ELEKTROCHEMICZNYCH Al 2 O 3 anodowe utlenianie folii Al TiO 2 nanotubes deliver drugs HRSEM nanotechweb.org a. kotarba Zakład Chemii Nieorganicznej reakcje syntezy reakcje analizy reakcje

Bardziej szczegółowo

ELEKTROCHEMIA. Wykład I

ELEKTROCHEMIA. Wykład I LKTROCHMIA Wykład I 1 Prof. dr hab. inż. Marta Radecka, B-6, III p. 306, tel (12) (617) 25-26 e-mail: radecka@agh.edu.pl Strona www: http://galaxy.uci.agh.edu.pl/~radecka/ http://www.agh.edu.pl/ Pracownicy

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 01/1 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 1-617-59 Katedra Fizykochemii

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKI KONKURS CHEMICZNY dla uczniów dotychczasowych gimnazjów i klas dotychczasowych gimnazjów prowadzonych w szkołach innego typu

MAŁOPOLSKI KONKURS CHEMICZNY dla uczniów dotychczasowych gimnazjów i klas dotychczasowych gimnazjów prowadzonych w szkołach innego typu MAŁOPOLSKI KONKURS CHEMICZNY dla uczniów dotychczasowych gimnazjów i klas dotychczasowych gimnazjów prowadzonych w szkołach innego typu Etap III (wojewódzki) Materiały dla nauczycieli Rozwiązania zadań

Bardziej szczegółowo

VI Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2013/2014

VI Podkarpacki Konkurs Chemiczny 2013/2014 VI Podkarpacki Konkurs Chemiczny 01/01 ETAP I 1.11.01 r. Godz. 10.00-1.00 KOPKCh Uwaga! Masy molowe pierwiastków podano na końcu zestawu. Zadanie 1 1. Znając liczbę masową pierwiastka można określić liczbę:

Bardziej szczegółowo

Elektrochemia. potencjały elektrodowe. Wykład z Chemii Fizycznej str. 4.2 / 1. Elektrochemia potencjały elektrochemiczne

Elektrochemia. potencjały elektrodowe. Wykład z Chemii Fizycznej str. 4.2 / 1. Elektrochemia potencjały elektrochemiczne lektrochemia potencjały elektrodowe Wykład z Chemii Fizycznej str. 4. / 1 4..1. Ogniwa elektrochemiczne - wprowadzenie lektryczna warstwa podwójna przykład Wykład z Chemii Fizycznej str. 4. / 4..1. Ogniwa

Bardziej szczegółowo

Nazwy pierwiastków: ...

Nazwy pierwiastków: ... Zadanie 1. [ 3 pkt.] Na podstawie podanych informacji ustal nazwy pierwiastków X, Y, Z i zapisz je we wskazanych miejscach. I. Atom pierwiastka X w reakcjach chemicznych może tworzyć jon zawierający 20

Bardziej szczegółowo

Elektrochemia. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny

Elektrochemia. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Elektrochemia Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Elektrochemia Dział chemii fizycznej zajmujący się procesami jakie zachodzą w roztworze elektrolitu, związanymi: 1. z powstawaniem potencjału

Bardziej szczegółowo

Tematy i zakres treści z chemii - zakres rozszerzony, dla klas 2 LO2 i 3 TZA/archt. kraj.

Tematy i zakres treści z chemii - zakres rozszerzony, dla klas 2 LO2 i 3 TZA/archt. kraj. Tematy i zakres treści z chemii - zakres rozszerzony, dla klas 2 LO2 i 3 TZA/archt. kraj. Tytuł i numer rozdziału w podręczniku Nr lekcji Temat lekcji Szkło i sprzęt laboratoryjny 1. Pracownia chemiczna.

Bardziej szczegółowo

SZEREG NAPIĘCIOWY METALI OGNIWA GALWANICZNE

SZEREG NAPIĘCIOWY METALI OGNIWA GALWANICZNE SZEREG NAPIĘCIOWY METALI OGNIWA GALWANICZNE Opracowanie: dr inż. Krystyna Moskwa, dr inż. Bogusław Mazurkiewicz CZĘŚĆ TEORETYCZNA. 1. Potencjał elektrochemiczny metali. Każdy metal zanurzony w elektrolicie

Bardziej szczegółowo

Pierwiastek, który się utlenia jest reduktorem, natomiast pierwiastek, który się redukuje jest utleniaczem.

Pierwiastek, który się utlenia jest reduktorem, natomiast pierwiastek, który się redukuje jest utleniaczem. Równania redox - reakcje chemiczne, w których zachodzi jednocześnie utlenienie i redukcja pierwiastków chemicznych. Utlenienie proces, podczas którego pierwiastek ze stopnia niższego przechodzi na stopień

Bardziej szczegółowo

X / \ Y Y Y Z / \ W W ... imię i nazwisko,nazwa szkoły, miasto

X / \ Y Y Y Z / \ W W ... imię i nazwisko,nazwa szkoły, miasto Zadanie 1. (3 pkt) Nadtlenek litu (Li 2 O 2 ) jest ciałem stałym, występującym w temperaturze pokojowej w postaci białych kryształów. Stosowany jest w oczyszczaczach powietrza, gdzie ważna jest waga użytego

Bardziej szczegółowo

Arkusz zadań dla I roku Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Chemia II (semestr II)

Arkusz zadań dla I roku Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Chemia II (semestr II) Arkusz zadań dla I roku Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Chemia II (semestr II) Reakcje w roztworach 1. Jaką objętość 20% roztworu kwasu solnego (o gęstości ρ = 1,10 g/cm 3 ) należy dodać do

Bardziej szczegółowo

MODUŁ. Elektrochemia

MODUŁ. Elektrochemia MODUŁ Warsztaty badawczo-naukowe: Elektrochemia 1. Zakładane efekty kształcenia modułu Poznanie podstawowych pojęć z zakresu elektrochemii takich jak: przewodnictwo, półogniwo (elektroda), ogniwo, elektroliza,

Bardziej szczegółowo

Obliczenia chemiczne. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny

Obliczenia chemiczne. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Obliczenia chemiczne Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny 1 STĘŻENIA ROZTWORÓW Stężenia procentowe Procent masowo-masowy (wagowo-wagowy) (% m/m) (% w/w) liczba gramów substancji rozpuszczonej

Bardziej szczegółowo

MARATON WIEDZY CHEMIA CZ. II

MARATON WIEDZY CHEMIA CZ. II MARATON WIEDZY CHEMIA CZ. II 1. Podaj liczbę elektronów, nukleonów, protonów i neuronów zawartych w następujących atomach: a), b) 2. Podaj liczbę elektronów, nukleonów, protonów i neutronów zawartych w

Bardziej szczegółowo

TEST PRZYROSTU KOMPETENCJI Z CHEMII DLA KLAS II

TEST PRZYROSTU KOMPETENCJI Z CHEMII DLA KLAS II TEST PRZYROSTU KOMPETENCJI Z CHEMII DLA KLAS II Czas trwania testu 120 minut Informacje 1. Proszę sprawdzić czy arkusz zawiera 10 stron. Ewentualny brak należy zgłosić nauczycielowi. 2. Proszę rozwiązać

Bardziej szczegółowo

Chemia I Semestr I (1 )

Chemia I Semestr I (1 ) 1/ 6 Inżyniera Materiałowa Chemia I Semestr I (1 ) Osoba odpowiedzialna za przedmiot: dr inż. Maciej Walewski. 2/ 6 Wykład Program 1. Atomy i cząsteczki: Materia, masa, energia. Cząstki elementarne. Atom,

Bardziej szczegółowo

OCENIANIE ARKUSZA POZIOM ROZSZERZONY

OCENIANIE ARKUSZA POZIOM ROZSZERZONY OCENIANIE ARKUSZA POZIOM ROZSZERZONY Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne z poleceniem (nie na temat)

Bardziej szczegółowo

Pierwiastki bloku d w zadaniach maturalnych Zadanie 1. ( 3 pkt ) Zadanie 2. (4 pkt) Zadanie 3. (2 pkt) Zadanie 4. (2 pkt) Zadanie 5.

Pierwiastki bloku d w zadaniach maturalnych Zadanie 1. ( 3 pkt ) Zadanie 2. (4 pkt) Zadanie 3. (2 pkt) Zadanie 4. (2 pkt) Zadanie 5. Pierwiastki bloku d w zadaniach maturalnych Zadanie 1. (3 pkt) Uzupełnij podane równanie reakcji: dobierz odpowiednie środowisko oraz dobierz współczynniki, stosując metodę bilansu elektronowego. ClO 3

Bardziej szczegółowo

analogicznie: P g, K g, N g i Mg g.

analogicznie: P g, K g, N g i Mg g. Zadanie 1 Obliczamy zawartość poszczególnych składników w 10 m 3 koncentratu: Ca: 46 g Ca - 1 dm 3 roztworu x g Ca - 10000 dm 3 roztworu x = 460000 g Ca analogicznie: P 170000 g, K 10000 g, N 110000 g

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH

WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI NIEKTÓRYCH PIERWIASTKÓW I ICH ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH PODZIAŁ ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH Tlenki (kwasowe, zasadowe, amfoteryczne, obojętne) Związki niemetali Kwasy (tlenowe, beztlenowe) Wodorotlenki

Bardziej szczegółowo

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi:

2.4. ZADANIA STECHIOMETRIA. 1. Ile moli stanowi: 2.4. ZADANIA 1. Ile moli stanowi: STECHIOMETRIA a/ 52 g CaCO 3 b/ 2,5 tony Fe(OH) 3 2. Ile g stanowi: a/ 4,5 mmol ZnSO 4 b/ 10 kmol wody 3. Obl. % skład Fe 2 (SO 4 ) 3 6H 2 O 4. Obl. % zawartość tlenu

Bardziej szczegółowo

OCENIANIE ARKUSZA POZIOM ROZSZERZONY

OCENIANIE ARKUSZA POZIOM ROZSZERZONY Próbny egzamin maturalny z chemii OCENIANIE ARKUSZA POZIOM ROZSZERZONY Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Odpowiedzi niezgodne

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. [ 3 pkt.] Uzupełnij zdania, wpisując brakującą informację z odpowiednimi jednostkami.

Zadanie 1. [ 3 pkt.] Uzupełnij zdania, wpisując brakującą informację z odpowiednimi jednostkami. Zadanie 1. [ 3 pkt.] Uzupełnij zdania, wpisując brakującą informację z odpowiednimi jednostkami. I. Gęstość propanu w warunkach normalnych wynosi II. Jeżeli stężenie procentowe nasyconego roztworu pewnej

Bardziej szczegółowo

Tlen. Występowanie i odmiany alotropowe Otrzymywanie tlenu Właściwości fizyczne i chemiczne Związki tlenu tlenki, nadtlenki i ponadtlenki

Tlen. Występowanie i odmiany alotropowe Otrzymywanie tlenu Właściwości fizyczne i chemiczne Związki tlenu tlenki, nadtlenki i ponadtlenki Tlen Występowanie i odmiany alotropowe Otrzymywanie tlenu Właściwości fizyczne i chemiczne Związki tlenu tlenki, nadtlenki i ponadtlenki Ogólna charakterystyka tlenowców Tlenowce: obejmują pierwiastki

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z CHEMII LUTY ROK 2010 POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 150 minut Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź,

Bardziej szczegółowo

SZEREG NAPIĘCIOWY METALI OGNIWA GALWANICZNE

SZEREG NAPIĘCIOWY METALI OGNIWA GALWANICZNE SZEREG NAPIĘCIOWY METALI OGNIWA GALWANICZNE Opracowanie: dr inż. Krystyna Moskwa, dr inż. Bogusław Mazurkiewicz CZĘŚĆ TEORETYCZNA. 1. Potencjał elektrochemiczny metali. Każdy metal zanurzony w elektrolicie

Bardziej szczegółowo

Elektrochemia. Jak pozyskać energię z reakcji redoksowych?

Elektrochemia. Jak pozyskać energię z reakcji redoksowych? Elektrochemia Jak pozyskać energię z reakcji redoksowych? 1 Ogniwo galwaniczne to urządzenie, w którym wytwarzany jest prąd elektryczny strumień elektronów w przewodniku dzięki przebiegowi samorzutnej

Bardziej szczegółowo

CHEMIA. Wymagania szczegółowe. Wymagania ogólne

CHEMIA. Wymagania szczegółowe. Wymagania ogólne CHEMIA Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe Uczeń: zapisuje konfiguracje elektronowe atomów pierwiastków do Z = 36 i jonów o podanym ładunku, uwzględniając rozmieszczenie elektronów na podpowłokach [

Bardziej szczegółowo

PRACA KONTROLNA Z CHEMII NR 1 - Semestr I 1. (6 pkt) - Krótko napisz, jak rozumiesz następujące pojęcia: a/ liczba atomowa, b/ nuklid, c/ pierwiastek d/ dualizm korpuskularno- falowy e/promieniotwórczość

Bardziej szczegółowo

Reakcje chemiczne, związki kompleksowe

Reakcje chemiczne, związki kompleksowe 201-11-15, związki kompleksowe Literatura: L. Jones, P. Atkins Chemia ogólna. Cząsteczki, materia, reakcje. Lesław Huppenthal, Alicja Kościelecka, Zbigniew Wojtczak Chemia ogólna i analityczna dla studentów

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Copyright by ZamKor P. Sagnowski i Wspólnicy spółka jawna, Kraków 0 MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA Poziom rozszerzony Zadanie Odpowiedzi Uwagi. za poprawne uzupełnienie wiersza tabeli: Wartości

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie energii: kondensatory

Przetwarzanie energii: kondensatory Przetwarzanie energii: kondensatory Ładując kondensator wykonujemy pracę nad ładunkiem. Przetwarzanie energii: ogniwa paliwowe W ogniwach paliwowych następuje elektrochemiczne spalanie paliwa. Energia

Bardziej szczegółowo

PRAKTIKUM Z CHEMII OGÓLNEJ

PRAKTIKUM Z CHEMII OGÓLNEJ PRAKTIKUM Z CHEMII OGÓLNEJ Dwiczenia laboratoryjne dla studentów I roku kierunku Zastosowania fizyki w biologii i medycynie Biofizyka molekularna Projektowanie molekularne i bioinformatyka Optyka okularowa

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY

ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY Próbny egzamin maturalny z chemii 00r. ODPOWIEDZI I SCHEMAT PUNKTOWANIA POZIOM ROZSZERZONY Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach.

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY PROCESÓW ELEKTROCHEMICZNYCH

PODSTAWY PROCESÓW ELEKTROCHEMICZNYCH PODSTAWY PROCESÓW ELEKTROCHEMICZNYCH anodowe utlenianie folii tytanowej a. kotarba Zakład Chemii Nieorganicznej Nanoporous TiO 2 M. Golda-Cepa et al. Mat. Sci. Eng. C (2016) reakcje syntezy reakcje analizy

Bardziej szczegółowo

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO 2006

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO 2006 MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZA EGZAMINACYJNEGO 006 Zdający otrzymuje punkty tylko za poprawne rozwiązania, precyzyjnie odpowiadające poleceniom zawartym w zadaniach. Poprawne rozwiązania

Bardziej szczegółowo

Podstawy elektrochemii

Podstawy elektrochemii Podstawy elektrochemii Elektrochemia bada procesy zachodzące na granicy elektrolit - elektroda Elektrony można wyciągnąć z elektrody bądź budując celkę elektrochemiczną, bądź dodając akceptor (np. kwas).

Bardziej szczegółowo

Sem nr. 10. Elektrochemia układów równowagowych. Zastosowanie

Sem nr. 10. Elektrochemia układów równowagowych. Zastosowanie Sem nr. 10. lektrochemia układów równowaowych. Zastosowanie Potencjometryczne wyznaczanie ph a utl + νe a red Substrat produkt a-aktywność formy utlenionej, b-aktywnośc ormy zredukowanej = o RT νf ln a

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA. Materiały do ćwiczeń rachunkowych z chemii fizycznej kinetyka chemiczna, 2014/15

BIOTECHNOLOGIA. Materiały do ćwiczeń rachunkowych z chemii fizycznej kinetyka chemiczna, 2014/15 Zadanie 1. BIOTECHNOLOGIA Materiały do ćwiczeń rachunkowych z chemii fizycznej kinetyka chemiczna, 014/15 W temperaturze 18 o C oporność naczyńka do pomiaru przewodności napełnionego 0,0 M wodnym roztworem

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Podstawy dysocjacji elektrolitycznej. Zadanie 485 (1 pkt.) V/2006/A2 Dysocjacja kwasu ortofosforowego(v) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo:

Bardziej szczegółowo