Zarządzanie ryzykiem w zakładzie ubezpieczeń. Jolanta Karny

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zarządzanie ryzykiem w zakładzie ubezpieczeń. Jolanta Karny"

Transkrypt

1 Zarządzanie ryzykiem w zakładzie ubezpieczeń Jolanta Karny

2 Definicja ryzyka Termin ryzyko (risk) wywodzi się z języka włoskiego (wł. Risico), w którym oznacza przede wszystkim przedsięwzięcie, którego wynik jest nieznany albo niepewny, lub możliwość, że coś się uda albo nie uda, czy też inaczej jako stan, w którym rezultat osiągnięty w przyszłości jest nieznany, ale można zidentyfikować jego przyszłe alternatywy, ( ). Ze względu na alternatywy wyróżnia się: ryzyko czyste (negatywne), ryzyko spekulacyjne (neutralne) ryzyko pozytywne. RYZYKO I człon oznacza zagrożenie II człon oznacza możliwości

3 Definicja ryzyka Firma rozwija system kontroli lotów. Podczas testów systemu stwierdzono, iż system nie reaguje wystarczająco szybko na pewne sekwencje manewrowe pilotów. Czy jest to duże ryzyko dla firmy? Niestabilność systemu nie jest ryzykiem - ponieważ zdarzenie analizowane jest zdarzeniem pewnym. Jest problemem!!!

4 Metody Zarządzanie ryzykiem rozumie się jako podejmowanie działań mających na celu: 1. rozpoznanie, 2. ocenę, 3. sterowanie ryzykiem, 4. kontrolę podjętych działań. Zarządzanie ryzykiem nie polega na jego unikaniu za wszelką cen, ale na wykorzystanie wiedzy i umiejętności do jego oszacowania oraz uzyskania przy nim optymalnego dochodu

5 Rozpoznanie ryzyka Rozpoznanie ryzyka można rozpocząć od źródła problemu bądź samego problemu. ANALIZA ŹRÓDŁA -źródła ryzyka mogą być wewnętrzne bądź zewnętrzne. Przykładem takich źródeł są: projekty akcjonariuszy, pracownicy firmy, pogoda na lotnisku. ANALIZA PROBLEMU - ryzyka związane są z konkretnymi zagrożeniami. np. zagrożenie utraty pieniędzy, zagrożenie związane z wyciekiem informacji poufnych.

6 Identyfikacja ryzyka Przyczyna Zdarzenie Konsekwencja Błędy systemu administracyjnego Rezygnacje Niskie morale Braki w wiedzy Niska jakość współpracy z klientem Nowa sprzedaż Koszty Błędy w procesie Reputacja

7 Metody sterowania ryzykiem Metody sterownia ryzykiem podpadają pod jedną z IV kategorii: Avoidance unikanie ryzyka - polega na takiej modyfikacji planów realizacji projektu, by zlikwidować dane ryzyko. Reduction łagodzenie ryzyka - to najpowszechniejsza ze wszystkich strategii reagowania na ryzyko. Proces ten polega na podejmowaniu określonych działań prowadzących do zmniejszenia prawdopodobieństwa lub skutków ryzyka. Transference transfer ryzyka - to działanie polegające na przeniesieniu skutków wystąpienia ryzyka na inny podmiot. Działanie to jest najskuteczniejsze w obszarze finansów, wiąże się ono zazwyczaj z koniecznością wypłacenia premii podmiotowi przyjmującemu ryzyko (np. ubezpieczenie na wypadek włamania do firmy). Retention akceptacja ryzyka - polega na przyjęciu i udźwignięciu wszelkich konsekwencji wynikających z ewentualnego wystąpienia niekorzystnego zjawiska. Jest to świadoma decyzja osób zarządzających ryzykiem, by nie wprowadzaćżadnych zmian w planie projektu związanych z wystąpieniem danego niekorzystnego zjawiska.

8 Co to jest Solvency II i dlaczego jest ważne? Solvency II is a new piece of EU legislation which redefines prudential supervision of EU insurers. Project started in 2003, directive has been proposed by the European Commission in July 2007 and adopted by the EU Parliament & Council on 22nd of April 2009 Solvency II has been introduced for several reasons, and in principle is widely supported: The current regime is 30 years old, lacks risk sensitivity and does not adequately give an incentive to insurers to manage risks adequately, or improve and invest in risk management Desire to align insurance regulation with banking one to reduce the risk of regulatory arbitrage A level playing field is required where equivalent product with similar risk profiles are treated equally The European industry must remain competitive, increase management transparency and improve policyholder protection Closer convergence is required of accounting and regulatory measurement bases 8

9 Co to jest Solvency II i dlaczego jest ważne? SOLVENCY II Quantitative Requirements Pillar 1 Capital Requirement Assets & Liabilities Valuation Solvency Capital Requirement (SCR) Minimum Capital Requirement (MCR) Model Approval Qualitative Requirements FRAMEWORK Pillar 2 Governance Internal Control Risk Management Own Risk and Solvency Assessment (ORSA) Supervisory Review Process Capital Add-on Market Discipline Pillar 3 Disclosure & Transparency Supervisory Reporting Public Disclosure 9

10 Co to jest Solvency II i dlaczego jest ważne? Solvency I Balance Sheet Solvency II Balance Sheet Book value of assets Free capital Solvency I Capital Statutory Reserves Market value of assets Free capital SCR MCR Risk margin Best Estimate liability Assets move from book value to market value Liabilities move from a prudent estimate to a best estimate Capital based on Economic capital principles rather than defined formula

11 Czemu służy wycena kapitału ekonomicznego Z punktu widzenia akcjonariusza efektywnemu zarządzaniu kapitałem. Tam, gdzie jest większe ryzyko, oczekiwany jest wyższy zwrot na kapitale (ROCE targets) Ogólnie świadomemu zarządzaniu przedsiębiorstwem Wyznaczeniu właściwej strategii odpowiedniej do apetytu na ryzyko Wycenie ryzyk i zarządzaniu nimi Właściwemu wykorzystaniu szans uzyskania zrównoważonego rozwoju i wzrostu

12 Spojrzenie inwestorów, nadzoru i klientów Spektakularne plajty i skandale oraz rosnąca zmienność rynków kapitałowych uświadomiła wagę zarządzania ryzykiem Inwestorzy i agencje ratingowe oczekują umiejętnego wykorzystania modeli EC do zarządzania ryzykiem Nadzór (i klienci) oczekują tego samego, a dodatkowo wymagają zwrócenia uwagi na rzadkie ale brzemienne w skutkach scenariusze. Oznacza to, że w porównaniu z agencjami ratingowymi i inwestorami regulator ma ostrożniejsze podejście do ochrony klientów i wymaga surowszych testów.

13 Polityki zarządzania ryzykiem Zgodnie z planami w ciągu 2 lat prawie wszyscy ubezpieczyciele będą posługiwać się ogólnofirmową polityka zarządzania ryzykiem Źródło: Moving to the next level a progress report on insurance leadership. Ernst&Young

14 Elementy zawarte w polityce zarządzania ryzykiem Źródło: Moving tot he next level - progress report on insurance risk leadership. Highlights of the 2008 Insurance Risk Leadership Survey, 2008, Ernst&Young

15 Charakterystyki ryzyka Ryzyko jest wypadkową częstości lub prawdopodobieństwa jego wystąpienia oraz konsekwencji danego zdarzenia. Ryzyko charakteryzują dwa elementy: częstość lub prawdopodobieństwo, z którym dane zdarzenie występuje, konsekwencja lub dotkliwość zdarzenia.

16 Mapa ryzyka Usprawnianie procesów Częstość występowania strat Wysoka Niska Ryzyko powtarzalne (straty oczekiwane) Ryzyko do pominięcia Sytuacja kryzysowa Istotne ryzyko (straty nieoczekiwane) Zarządzanie kryzysowe lub zrezygnowanie z działalności Plany kontynuacji działania Niska Wartość strat Wysoka

17 Mapa ryzyka IMPACT Catastrophic > 300m PLN Critical > 50 m PLN < 300 m PLN Risk Appetite 9 16 Inherent 12 Tzw. ryzyko wbudowane (bez uwzględniania efektu kontroli) Significant > 20 m PLN < 50 m PLN Important < 20 m PLN Residual 8 risk 4 Ryzyko po uwzględnieniu kontroli PROBABILITY Extremely Remote 1 in 100 year event Remote Possible Likely 1% 4% 10% 50% and greater 1 in 25 year event 1 in 10 year event Probably happen in next year Probability of occurrence in the next year 17

18 Klasyfikacja ryzyk zakładu ubezpieczeń Np. strona zobowiązań - reasekuracja strona aktywów - ryzyko wystawcy obligacji outsouring Np. umieralność długowieczność rezygnacje koszty Np. Spadek stop dopasowanie aktywów i zobowiązań gwarancje zobowiązań Np. płynność Inne specyficzne dla spółki

19 Ekspozycja na różne rodzaje ryzyka w instytucjach finansowych Źródło:Giese G., Economic capital versus regulatory capital - a market benchmark

20 Proces wyceny ryzyka Zidentyfikuj nowe ryzyko Zidentyfikuj i zrozum wpływ ryzyka Zdecyduj, które ryzyko wymaga zabezpieczenia kapitałem Wybierz model i ustaw parametry Oblicz wymagany kapitał Zagreguj wyniki Roczna analiza metody i udoskonalenie modelu Używaj modelu do zarządzania Przedstaw wyniki zarządowi

21 Kategorie ryzyka Strategic Operations Compliance Financial Governance: Board Performance Corporate Social Responsibility Planning & Resources: JV s/alliances & Partnership Outsourcing Arrangements Special Purpose Entities Major initiatives: Vision and Directions Technology Implementation Business Acceptance Identifying Opportunities Mergers, Acquisition &Divesture: Valuation &pricing Planning, Execution & Integration Market Dynamics: Competition Macro-Economic Factors Socio-Political Issues Communication Relation: Media Relations Rating Agencies & Regulators Employee & Agent Communication Gain New Business: Advertising Product Development Sales and Distribution Policy Administration People/Human Resources: Culture Recruiting and Retention Development and performance Succession Planning Compensation and Benefit Information &Technology: IT management IT security/access IT availability/continuity Hazard: Natural Events Terror& Malicious acts Business Continuity planning Physical Assets: Real Estate Property plants &Equipment Inventory Code of Conduct: Ethics Fraud Legal: Contracts Liability Intellectual Property Corruption Money Laundaring Licensing & Filling Regulatory: Labour Securities State & Local Country specific Data Protection & Privacy Health & Safety Competitive Practise Anti-trade Discriminatory Practises Tax Compliance Audit Management Sales & Marketing Market: Interest rates Foreign currency Derivatives Liquidity Risk Management: Cash Management Funding Hedging Credit Insurance Accounting & Reporting Accounting Rep & Disclosure Internal Control Tax Tax Strategy Tax optimisation Transfer pricing Capital Structure Debt Equity Pension Funds Stocks Options

22 Kwantyfikacja ryzyka Uzasadnienie kwantyfikacji Efekt kwantyfikacji Pozwala na analizę ekspozycji na ryzyko, Pozwala na analizę apetytu na ryzyko i innych powiązanych wartości, Ocenia koszty i korzyści w zakresie zarządzania ryzykiem, Jest podstawą dla komunikacji z regulatorem i inwestorami Oczekiwana strata w ciągu najbliższych 12 miesięcy, Strata w wyniku nieoczekiwanych zdarzeń przy założonym przedziale ufności, Oszacowanie możliwości dywersyfikacji ryzyka, Właściwa alokacja kapitału na poszczególne jednostki biznesowe.

23 Kwantyfikacja ryzyka - rozkłady szkód Charakterystyka: Zalety: Oparte na szkodowości, Wykorzystanie wewnętrznych i zewnętrznych danych nt. szkód, łącznie z danymi o zdarzeniach wyjątkowych. Podejście oparte na danych (obiektywne), Rozkład szkód może zostać opracowany dla każdego typu zdarzenia. Wady: Wnioskowanie w oparciu o przeszłość (dane historyczne), Zależne od jakości danych, Istotność danych zewnętrznych, a dopasowanie danych do biznesu może być trudne. Trudność w modelowaniu zdarzeń, które nigdy nie zaszły,

24 Kwantyfikacja ryzyka - scoring Charakterystyka: Oparte na ocenie ryzyk i mechanizmów kontrolnych, Ryzyko określone poprzez prawdopodobieństwo i skutek, Rozważanie kontroli poprzez ich skuteczność. Zalety: Ocena może być zrobiona na poziomie linii biznesowej lub grupy, Łatwa identyfikacja słabo działających mechanizmów, Ocena kosztów kontroli i korzyści z kontroli. Wady: Wymaga dobrego zrozumienia ryzyka i sposobu jego kontroli.

25 Kwantyfikacja ryzyka - scenariusze Charakterystyka: Zalety: Oparte na przyszłych zdarzeniach wyjątkowo negatywnie wpływających na biznes, Bardzo zależne od oceny biznesowej. Pozwala oszacować zapotrzebowanie na kapitał dla danego scenariusza. Wady: może być subiektywne (bardzo zależne od właściwej kalibracji), trudne oszacowanie korelacji miedzy scenariuszami.

26 Przykładowe scenariusze zaproponowane przez FSA Brytyjski regulator zaleca następujące scenariusze: Ubezpieczenia na życie Ubezpieczenia majątkowe wzrost inflacji wzrost stóp procentowych spadek kursów akcji poszerzenie spreadów kredytowych spadek wartości nieruchomości bankructwo kontrahentów wzrost rezygnacji z produktów brak płynności w wyniku kombinacji zdarzeń realizacja największego ryzyka operacyjnego duże szkody w wyniku naturalnych katastrof duże szkody wywołane działalnością człowieka (eksplozje, oszustwa, wycieki niebezpiecznych substancji) brak wypłat od reasekuratora pogorszenie rezerw szkoda z tyt. odpowiedzialności cywilnej związana z kryzysem finansowym duże szkody zdrowotne z zdarzeń już zaszłych (np. produkcja towarów substancji, które okazują się być niebezpieczne) sytuacja gdy realizuje się największe ryzyko operacyjne

27 Strategiczne zarządzanie ryzykiem optymalizacja decyzji ryzyko/ zwrot ochrona kapitałów, zysków i wartości firmy wsparcie w podejmowaniu decyzji strategicznych i w procesie planowania Kwantyfikacja ryzyka Operacyjne zarządzanie ryzykiem Komunikacja i ujawnianie ryzyk wycena i pomiar wszystkich istotnych typów ryzyk wewnętrzne modele procesy identyfikacji, oceny, zarządzania i kontroli ryzyk tworzenie otwartości w zakresie ryzyka aby wspomóc świadome podejmowanie decyzji transparencja działalności na zewnątrz i wewnątrz organizacji Polityka i kultura zarządzania ryzykiem udokumentowane zasady i wytyczne w zakresie zarządzania ryzykiem jasna definicja ról i odpowiedzialności kultura zdyscyplinowanej akceptacji ryzyka

28 Komitety Market Financial Risk Liquidity ALCO Credit Insurance INS. CO Risk Committee Operational Risk Operational Strategic ORR CO

29 Określenie apetytu na ryzyko FSA: Apetyty na ryzyko powinien jasno artykułować poziom tolerancji oraz być możliwym do użycia jako inicjator eskalacji lub powiadomienia wyższego kierownictwa o pojawiających się kwestiach. Może być on wyrażony w wartości pieniężnej lub niepieniężnej np. liczba skarg

30 Apetyt na ryzyko Strategy Risk Capacity Risk Appetite Risk Tolerance Risk Target or Range Risk Limits Risk Capacity: Risk capacity could be defines as the maximum amount and type of risk a company is able to accept/retain in pursuit of its mission, vision, business objectives and value goals. It is directly related to an entity s capital and external stakeholder influences. Risk Appetite: Risk Appetite, at the organisational level, is the amount of risk exposure, or potential adverse impact from an event, that the organisation is willing to accept/retain in pursuit of its mission, vision, business objectives and value goals. Risk Tolerance: Risk tolerance is typically a specific maximum applicable to each risk regarding the magnitude and the type of risks the organisation is willing to take in order to achieve its business strategy and objectives while operating within the broad risk appetite. Risk Target or Range: The risk target is the optimal level of risk that the organisation desires to take to achieve its business strategy and objectives and operate within its appetite/tolerance for risk. It is generally articulated as a range in the same units that risk tolerance is measured in. Risk Limits: The risk limit is a threshold to control activities to ensure that variation from expected outcome will be consistent with the risk target, but will not exceed the risk appetite/tolerance.

31 Apetyt na ryzyko kwestie do rozważenia Zewnętrzne Regulacje w zakresie wymogów Wymogi agencji ratingowych Oczekiwania akcjonariuszy, klientów, inwestorów, analityków Oczekiwania długoterminowe odnośnie poziomu całkowitego ryzyka w branży Wewnętrzne Oczekiwania zarządu Strategia biznesowa możliwości Dojrzałość biznesu i branży Możliwość poniesienia ryzyka i jego świadomość Cele biznesowe na poziomie grupy Struktura kapitałowa Co nie ma wpływu Krótkoterminowe działania konkurencji Bieżące warunki rynkowe Krótkoterminowe cele w zakresie wyników działalności

32 Kapitał ludzki jak go wykorzystujemy Ponad powolną i zawodną maszynerią raportową znajdują się ludzie. To ludzkie doświadczenie, kompetencje, intuicja i możliwość wpływu na działanie decydują o efektywności zarządzania firmą. Potrzeba wewnętrznej edukacji w celu uzyskania świadomego, efektywnego przepływu informacji od doświadczonych specjalistów z różnych dziedzin.

33 Because Risk is Our Business

Zarządzanie ryzykiem operacyjnym Droga w nieznane? Jolanta Karny 17 marca 2010

Zarządzanie ryzykiem operacyjnym Droga w nieznane? Jolanta Karny 17 marca 2010 Zarządzanie ryzykiem operacyjnym Droga w nieznane? Jolanta Karny 17 marca 2010 1 Definicja ryzyka Termin ryzyko (risk) wywodzi się z języka włoskiego (wł. Risico), w którym oznacza przede wszystkim przedsięwzięcie,

Bardziej szczegółowo

Solvency II. 25 kwietnia 2014. Michał Herbich

Solvency II. 25 kwietnia 2014. Michał Herbich Solvency II 25 kwietnia 2014 Michał Herbich Solvency II system trzech filarów Pillar Pillar Pillar 1 Valuation of assets Valuation of liabilities (Technical Provisions) Capital requirements (Solvency Capital

Bardziej szczegółowo

A. Wartości niematerialne i prawne (Intangible fixed assets) 548 356. B. Lokaty (Investments) 719,505 867,348

A. Wartości niematerialne i prawne (Intangible fixed assets) 548 356. B. Lokaty (Investments) 719,505 867,348 Aktywa Bilans na 31.12.2008 (Balance sheet) AKTYWA (Assets) A. Wartości niematerialne i prawne (Intangible fixed assets) 548 356 B. Lokaty (Investments) 719,505 867,348 I. Nieruchomości (Real estate) 17,356

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION 1. Applicant s data Company s name (address, phone) NIP (VAT) and REGON numbers Contact person 2. PPROPERTIES HELD Address Type of property Property

Bardziej szczegółowo

Dwie oceny systemu bezpieczeństwa: ilościowa i jakościowa. Robert Kępczyński Senior Consultant

Dwie oceny systemu bezpieczeństwa: ilościowa i jakościowa. Robert Kępczyński Senior Consultant Dwie oceny systemu bezpieczeństwa: ilościowa i jakościowa Robert Kępczyński Senior Consultant Mechanizm bezpieczeństwa zawsze jest kompromisem " Akceptowalne ryzyko Skomplikowanie Dłuższy czas reakcji

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem w świetle wymogów Solvency II. Witold Walkowiak. Polska Izba Ubezpieczeń

Zarządzanie ryzykiem w świetle wymogów Solvency II. Witold Walkowiak. Polska Izba Ubezpieczeń Zarządzanie ryzykiem w świetle wymogów Solvency II Witold Walkowiak Polska Izba Ubezpieczeń Warszawa, 17 marca 21 r. Polska: szybko rozwijający się rynek ubezpieczeniowy 45 Składka przypisana brutto (w

Bardziej szczegółowo

Solvency II. Filar II - Wymogi systemu zarządzania. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o. Jakub Bojanowski. 10 grudnia 2008 roku

Solvency II. Filar II - Wymogi systemu zarządzania. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o. Jakub Bojanowski. 10 grudnia 2008 roku Solvency II Filar II - Wymogi systemu zarządzania. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o Jakub Bojanowski 10 grudnia 2008 roku 1 Filar II System Zarządzania System zarządzania ryzykiem opisany

Bardziej szczegółowo

Risk Management System As Strategic Support for Integration of Energy Groups

Risk Management System As Strategic Support for Integration of Energy Groups Risk Management System As Strategic Support for Integration of Energy Groups Energy Risk Central & Eastern Europe Roman Szyszko Warsaw, November 9, 2011 Risk Management System As Strategic Support 1. The

Bardziej szczegółowo

B. Gabinet M. Zawadzka Wroclaw University of Economic

B. Gabinet M. Zawadzka Wroclaw University of Economic B. Gabinet M. Zawadzka Wroclaw University of Economic Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na podstawie przedsiębiorstw z branży uprawy rolne, chów i hodowla zwierząt, łowiectwo Słowa kluczowe: zarządzanie

Bardziej szczegółowo

BION w bankach mapa klas ryzyka i ich definicje

BION w bankach mapa klas ryzyka i ich definicje BION w bankach mapa klas ryzyka i ich definicje Ryzyko kredytowe ryzyko nieoczekiwanego niewykonania zobowiązania lub pogorszenia się zdolności kredytowej zagrażającej wykonaniu zobowiązania. Ryzyko kontrahenta

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka kontraktu. Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej

Ocena ryzyka kontraktu. Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej Ocena ryzyka kontraktu Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej Plan prezentacji Główne rodzaje ryzyka w działalności handlowej i usługowej przedsiębiorstwa Wpływ udzielania

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa zajmującego się projektowaniem i dystrybucją odzieży

Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa zajmującego się projektowaniem i dystrybucją odzieży Zarządzanie wartością i ryzykiem na przykładzie przedsiębiorstwa zajmującego się projektowaniem i dystrybucją odzieży Value management and risk on the example of a company engaged in the design and distribution

Bardziej szczegółowo

Opportunities Możliwości Resourcefulness Potencjał

Opportunities Możliwości Resourcefulness Potencjał Opportunities Możliwości Resourcefulness Potencjał Poland is a nation rich in history, culture, and tradition, undergoing tremendous change. Polska jest krajem bogatym w historię, kulturę i tradycję, przechodzącym

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo dziś i jutro Security InsideOut

Bezpieczeństwo dziś i jutro Security InsideOut Bezpieczeństwo dziś i jutro Security InsideOut Radosław Kaczorek, CISSP, CISA, CIA Partner Zarządzający w IMMUSEC Sp. z o.o. Radosław Oracle Security Kaczorek, Summit CISSP, 2011 CISA, Warszawa CIA Oracle

Bardziej szczegółowo

Audyt systemów informatycznych w świetle standardów ISACA

Audyt systemów informatycznych w świetle standardów ISACA Audyt systemów informatycznych w świetle standardów ISACA Radosław Kaczorek, CISSP, CISA, CIA Warszawa, 7 września 2010 r. 1 Zawartość prezentacji Wstęp Ryzyko i strategia postępowania z ryzykiem Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową Dom Maklerskiego Banku Ochrony Środowiska S.A. według stanu na 31.12.2010 r.

Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową Dom Maklerskiego Banku Ochrony Środowiska S.A. według stanu na 31.12.2010 r. Ujawnienia informacji związanych z adekwatnością kapitałową Dom Maklerskiego Banku Ochrony Środowiska S.A. według stanu na 31.12.2010 r. Warszawa, marzec 2011 r. Słownik Rozporządzenie DM BOŚ rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów www.acservices.pl Warszawa, 24.10.2013r. Agenda 1. Źródła przepisów prawa (PSR, MSSF, UE, podatki, Solvency II) 2. Przykłady różnic w ewidencji

Bardziej szczegółowo

OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM SECUS ASSET MANAGEMENT S.A. dotyczy art. 110w ust.4 Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi z dnia 29 lipca 2005 roku tekst zmieniony ustawą z 05-08-2015 Dz. U. poz.

Bardziej szczegółowo

Tomasz Redliński - Manager, Departament Bezpieczeństwa, PBSG Sp. z o.o. Janusz Słobosz Risk Consulting Manager, Aon Polska Sp. z o.o.

Tomasz Redliński - Manager, Departament Bezpieczeństwa, PBSG Sp. z o.o. Janusz Słobosz Risk Consulting Manager, Aon Polska Sp. z o.o. Rola Zintegrowanego Zarządzania Ryzykiem w organizacji Tomasz Redliński - Manager, Departament Bezpieczeństwa, PBSG Sp. z o.o. Janusz Słobosz Risk Consulting Manager, Aon Polska Sp. z o.o. Agenda 1. Ryzyko

Bardziej szczegółowo

Corporate governance wpływ na efektywność i minimalizację ryzyka procesów biznesowych

Corporate governance wpływ na efektywność i minimalizację ryzyka procesów biznesowych Corporate governance wpływ na efektywność i minimalizację ryzyka procesów biznesowych Seminarium Podkomisji ds. Audytu i Kontroli Wewnętrznej Polskiej Izby Ubezpieczeń 21 maja 2015 Beata Szeląg Agenda

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA

SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA SPRAWOZDANIE Z ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ DOMU MAKLERSKIEGO PRICEWATERHOUSECOOPERS SECURITIES SPÓŁKA AKCYJNA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2012 r. DO 31 GRUDNIA 2012 r. PricewaterhouseCoopers Securities S.A., Al.

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Anatomia kryzysu (Dlaczego nie tylko Allan Greenspan i Chińczycy) Andrzej Raczko

Anatomia kryzysu (Dlaczego nie tylko Allan Greenspan i Chińczycy) Andrzej Raczko Anatomia kryzysu (Dlaczego nie tylko Allan Greenspan i Chińczycy) Globalny przepływ kapitału 2008 2007 7 6 4 3 2 1 0 Polityka pieniężna Stopy procentowe ECB i FED 2003 2004 200 2006 Lata ECB FED 2002 2001

Bardziej szczegółowo

(Miejscowość..., Data...) TEST ADEKWATNOŚCI. 2. Czy w okresie ostatnich 5 lat inwestowała Pani / inwestował Pan w:

(Miejscowość..., Data...) TEST ADEKWATNOŚCI. 2. Czy w okresie ostatnich 5 lat inwestowała Pani / inwestował Pan w: (Miejscowość..., Data...) TEST ADEKWATNOŚCI UWAGA: W pytaniach 1 2 należy zaznaczyć właściwą odpowiedź w każdym podpunkcie. W pozostałych pytaniach należy zaznaczyć tylko jedną odpowiedź. 1. Proszę zaznaczyć

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

Wycena przedsiębiorstw w MS Excel

Wycena przedsiębiorstw w MS Excel Wycena przedsiębiorstw w MS Excel Piotr Kawala Co właściwie wyceniamy? Wyceniając firmę szacujemy zazwyczaj rynkową wartość kapitału własnego (wartość netto), W przypadku wyceny spółki akcyjnej szacujemy

Bardziej szczegółowo

System zarządzania ryzykiem a system kontroli wewnętrznej

System zarządzania ryzykiem a system kontroli wewnętrznej System zarządzania ryzykiem a system kontroli wewnętrznej Warszawa 10 Marca 2016 Robert Pusz Dyrektor Działu Ryzyka i projektu Solvency II System zarządzania ryzykiem System zarządzania ryzykiem obejmuje

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 30 grudnia 2015 r. Poz. 2321 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 23 grudnia 2015 r.

Warszawa, dnia 30 grudnia 2015 r. Poz. 2321 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 23 grudnia 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 grudnia 2015 r. Poz. 2321 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie szczegółowego sposobu obliczania podstawowego

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Apetyt na ryzyko jako ważny element Wypłacalności II

Apetyt na ryzyko jako ważny element Wypłacalności II Zarządzanie i Finanse Journal of Management and Finance Vol. 12, No. 1/2014 Marcin Fedor * Apetyt na ryzyko jako ważny element Wypłacalności II Wstęp W ramach dostosowywania się do wymogów nowego systemu

Bardziej szczegółowo

Co to są finanse przedsiębiorstwa?

Co to są finanse przedsiębiorstwa? Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa Sposoby finansowania działalności przedsiębiorstwa Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 10 października

Bardziej szczegółowo

Projektowanie systemów informatycznych

Projektowanie systemów informatycznych Projektowanie systemów informatycznych Zarządzanie projektem Autor Roman Simiński Kontakt roman.siminski@us.edu.pl www.us.edu.pl/~siminski Główne procesy w realizacji projektu informatycznego (ang. feasibility

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Zarządu X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z działalności Grupy Kapitałowej za rok obrotowy 2014

Sprawozdanie Zarządu X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z działalności Grupy Kapitałowej za rok obrotowy 2014 Sprawozdanie Zarządu X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. z działalności Grupy Kapitałowej za rok obrotowy 2014 1 Czynniki Ryzyka i Zagrożenia Jednym z najważniejszych czynników ryzyka, wpływających na zdolność

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstwa z branży odzieżowej. Working paper

Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstwa z branży odzieżowej. Working paper Ł. Kandzior, Wroclaw University of Economics Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstwa z branży odzieżowej Working paper JEL Classification: A 10 Słowa

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia prywatne i długoterminowa opieka

Ubezpieczenia prywatne i długoterminowa opieka Ubezpieczenia prywatne i długoterminowa opieka zdrowotna dr Adam Kozierkiewicz Zawartość Statystyka sektora ubezpieczeń komercyjnych Opieka długoterminowa wobec starzenia się społeczeństwał ń Podstawy

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka zatwierdzona przez Zarząd dnia 14 czerwca 2010 roku zmieniona przez Zarząd dnia 28 października 2010r. (Uchwała nr 3/X/2010) Tekst jednolity

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Ze świata biznesu... 13. Przedmowa do wydania polskiego... 15. Wstęp... 19

Spis treści. Ze świata biznesu... 13. Przedmowa do wydania polskiego... 15. Wstęp... 19 Spis treści Ze świata biznesu............................................................ 13 Przedmowa do wydania polskiego.............................................. 15 Wstęp.......................................................................

Bardziej szczegółowo

Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej

Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej Polityka Informacyjna Domu Inwestycyjnego Investors S.A. w zakresie adekwatności kapitałowej Warszawa, dnia 21 grudnia 2011 roku 1 Data powstania: Data zatwierdzenia: Data wejścia w życie: Właściciel:

Bardziej szczegółowo

Finansowanie bez taryfy ulgowej

Finansowanie bez taryfy ulgowej Finansowanie bez taryfy ulgowej Czego oczekują inwestorzy od innowacyjnych przedsiębiorców? Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych CambridgePython Warszawa 28 marca 2009r. Definicje

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem. Wykład 1

Zarządzanie ryzykiem. Wykład 1 Zarządzanie ryzykiem Wykład 1 Czym jest ryzyko? Według Słownika języka polskiego: a) możliwość, że coś się nie uda; też: przedsięwzięcie, którego wynik jest niepewny, b) odważenie się na takie niebezpieczeństwo,

Bardziej szczegółowo

ADVICERO TAX RETAIL MARKET IN POLAND

ADVICERO TAX RETAIL MARKET IN POLAND ADVICERO TAX RETAIL MARKET IN POLAND 2014 WWW.ADVICERO.EU RETAIL MARKET IN POLAND The Polish retail market enjoyed substantial development in recent years and is expected to continue growing in the near

Bardziej szczegółowo

Reasekuracja a zdarzenia katastroficzne. Warszawa, 14.05.2012 r.

Reasekuracja a zdarzenia katastroficzne. Warszawa, 14.05.2012 r. Reasekuracja a zdarzenia katastroficzne. Czy działamy świadomie? Warszawa, 14.05.2012 r. AGENDA 1. Zdarzenia katastroficzne na świecie 2. 2010 rok w Polsce, ale nie tylko 3. Dlaczego? 4. Prewencja reasekuracja,,

Bardziej szczegółowo

Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego. Wrocław, 20 stycznia 2011

Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego. Wrocław, 20 stycznia 2011 Projekty BPM z perspektywy analityka biznesowego Wrocław, 20 stycznia 2011 Agenda Definicja pojęć: Analiza biznesowa oraz analityk biznesowy Co kryje się za hasłem BPM? Organizacja zarządzana procesowo

Bardziej szczegółowo

M_o_R 2010 Glossary of Terms (Polish) (Słownik Polski)

M_o_R 2010 Glossary of Terms (Polish) (Słownik Polski) akceptacja accept Reakcja na ryzyko oznaczająca, że organizacja nie podejmuje żadnych działań i godzi się z przyjęciem na siebie wszystkich skutków ewentualnej materializacji takiego ryzyka. bliskość (ryzyka)

Bardziej szczegółowo

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r.

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE i dla strefy euro Andrzej Raczko Narodowy Bank Polski Strefa euro Strefa euro doświadcza bardzo

Bardziej szczegółowo

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI

Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem SPIS TREŚCI Analiza inwestycji i zarządzanie portfelem Frank K. Reilly, Keith C. Brown SPIS TREŚCI TOM I Przedmowa do wydania polskiego Przedmowa do wydania amerykańskiego O autorach Ramy książki CZĘŚĆ I. INWESTYCJE

Bardziej szczegółowo

Kapitał dla firm Rozwój Innowacyjność - Optymalizacja podatkowa

Kapitał dla firm Rozwój Innowacyjność - Optymalizacja podatkowa Kapitał dla firm Rozwój Innowacyjność - Optymalizacja podatkowa Źródła pozyskiwania kapitału preferencje i kryteria wyboru Bogusław Bartoń, Prezes Zarządu IPO SA Wrocław, 26 czerwca 2013 r. Jaki rodzaj

Bardziej szczegółowo

Zmiany w prawie europejskim dotyczące monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii

Zmiany w prawie europejskim dotyczące monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii Zmiany w prawie europejskim dotyczące monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii Monika Trojan Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Stan obecny Rejestracja

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji: co to jest, po co je budować i dlaczego w urzędach administracji publicznej

Systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji: co to jest, po co je budować i dlaczego w urzędach administracji publicznej Systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji: co to jest, po co je budować i dlaczego w urzędach administracji publicznej Wiesław Paluszyński Prezes zarządu TI Consulting Plan prezentacji Zdefiniujmy

Bardziej szczegółowo

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ OBSZARÓW MIEJSKICH W KRAJACH CZŁONKOWSKICH UE W LATACH 2014-2020 29 września 1 października 2015 r. Sesja warsztatowa - Zintegrowane Strategie Miejskie tworzenie i realizacja Tworzenie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

MoR Glossary Of Terms Polish

MoR Glossary Of Terms Polish Polish Term English Term Polish Definition Akceptacja* Retention Reakcja na ryzyko będące zagrożeniem. Świadoma i przemyślana decyzja powstrzymania się od jakichkolwiek działań, na przykład przy założeniu,

Bardziej szczegółowo

Zgodność, fraudy i inne wyzwania oraz zagrożenia w Bankach Spółdzielczych. Aleksander Czarnowski AVET Information and Network Security Sp. z o.o.

Zgodność, fraudy i inne wyzwania oraz zagrożenia w Bankach Spółdzielczych. Aleksander Czarnowski AVET Information and Network Security Sp. z o.o. Zgodność, fraudy i inne wyzwania oraz zagrożenia w Bankach Spółdzielczych Aleksander Czarnowski AVET Information and Network Security Sp. z o.o. Kilka słów o AVET INS 1997 rozpoczęcie działalności Od początku

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem teoria i praktyka. Ewa Szczepańska Centrum Projektów Informatycznych Warszawa, dnia 31 stycznia 2012 r.

Zarządzanie ryzykiem teoria i praktyka. Ewa Szczepańska Centrum Projektów Informatycznych Warszawa, dnia 31 stycznia 2012 r. Zarządzanie ryzykiem teoria i praktyka Ewa Szczepańska Centrum Projektów Informatycznych Warszawa, dnia 31 stycznia 2012 r. Zarządzanie ryzykiem - agenda Zarządzanie ryzykiem - definicje Ryzyko - niepewne

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

<1,0 1,0-1,2 1,2-2,0 >2,0

<1,0 1,0-1,2 1,2-2,0 >2,0 1. WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI WSKAŹNIK BIEŻĄCEJ PŁYNNOŚCI Pozostałe wskaźniki 2,0 Wskaźnik służy do oceny zdolności przedsiębiorstwa do regulowania krótkoterminowych zobowiązań. Do tego

Bardziej szczegółowo

BALANCE SHEET/Bilans. Total Assets/Suma aktywów 6.476.595

BALANCE SHEET/Bilans. Total Assets/Suma aktywów 6.476.595 Ę ł ś ń ł ł ł ł ł ń ń Ę ń ł ś BALANCE SHEET/Bilans Note 31/12/10 ASSETS/Aktywa Non-current assets/aktywa trwałe Tangible Assets/Rzeczowe aktywa trwałe 6.1 2.978.726 Intangible Assets/Wartości niematerialne

Bardziej szczegółowo

Ewelina Słupska Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Arkadiusz Kozłowski Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Ewelina Słupska Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Arkadiusz Kozłowski Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Ewelina Słupska Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu rkadiusz Kozłowski Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Zarządzanie wartością przedsiębiorstwa na przykładzie przedsiębiorstw z branży produkującej

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Ewa Szczepańska Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Warszawa, dnia 9 kwietnia 2013 r. Agenda Definicje Wytyczne dla zarządzania projektami Wytyczne dla zarządzania ryzykiem Miejsce ryzyka w zarządzaniu

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki Wstęp... 11 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki... 23 1.1. Wprowadzenie... 23 1.2. Definicje zjawiska cyklu koniukturalnego,

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem. Opracował: Dr inŝ. Tomasz Zieliński

Zarządzanie ryzykiem. Opracował: Dr inŝ. Tomasz Zieliński Zarządzanie ryzykiem Opracował: Dr inŝ. Tomasz Zieliński I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cel przedmiotu: Celem przedmiotu jest zaprezentowanie studentom podstawowych pojęć z zakresu ryzyka w działalności

Bardziej szczegółowo

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013

Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji. Warszawa, 11.03.2013 Wartość audytu wewnętrznego dla organizacji Warszawa, 11.03.2013 Informacje o Grupie MDDP Kim jesteśmy Jedna z największych polskich firm świadczących kompleksowe usługi doradcze 6 wyspecjalizowanych linii

Bardziej szczegółowo

Agencja ratingowa EuroRating podstawowe informacje

Agencja ratingowa EuroRating podstawowe informacje www.eurorating.com tel.: +48 22 349 24 89 fax: +48 22 349 28 43 e-mail: info@eurorating.com ul. Cynamonowa 19 lok. 548, 02-777 Warszawa (Poland) Agencja ratingowa EuroRating podstawowe informacje O firmie

Bardziej szczegółowo

International Business - studia licencjackie i magisterskie

International Business - studia licencjackie i magisterskie International Business - studia licencjackie i magisterskie Wydział Zarządzania Agenda 1. Trochęhistorii 2. Inspiracje i wzorce 3. Program studiów i sylwetka absolwenta 4. Formy prowadzenia i organizacja

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp... 11 ROZDZIAŁ I... 15 Wybrane metody wyceny kapitału ludzkiego charakterystyka... 15

Spis treści Wstęp... 11 ROZDZIAŁ I... 15 Wybrane metody wyceny kapitału ludzkiego charakterystyka... 15 Wstęp... 11 ROZDZIAŁ I... 15 Wybrane metody wyceny kapitału ludzkiego charakterystyka... 15 Wiesława Hap Wstęp... 15 1. Pojęcia i elementy składowe kapitału ludzkiego... 16 2. Kapitał ludzki jako źródło

Bardziej szczegółowo

Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa

Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa - brak jednoznacznej interpretacji terminu inwestycja - termin ten podlegał ewolucji. Obecnie rozróżnia się inwestycje jako kategorię ekonomiczną i jako

Bardziej szczegółowo

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety

Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Finansowanie Venture Capital: Wady i Zalety Barbara Nowakowska Polskie Stowarzyszenie Inwestorów Kapitałowych Poznań, 22 września 2007 r. 1. Fundusze venture capital 2. Finansowanie innowacji 2 Definicje

Bardziej szczegółowo

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Plan Prezentacji Cel artykułu Dlaczego działalność przemysłowa wiąże się z ryzykiem?

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Specjalność PROGRAM OF BACHELOR STUDIES Graduate profile Graduate has a general theoretical knowledge in the field

Bardziej szczegółowo

zbadanego sprawozdania rocznego

zbadanego sprawozdania rocznego Informacje podlegające upowszechnieniu w Ventus Asset Management S.A., w tym informacje w zakresie adekwatności kapitałowej według stanu na dzień 31 grudnia 2013 r. na podstawie I. Wstęp zbadanego sprawozdania

Bardziej szczegółowo

Dopasowanie IT/biznes

Dopasowanie IT/biznes Dopasowanie IT/biznes Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes HARVARD BUSINESS REVIEW, 2008-11-01 Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes http://ceo.cxo.pl/artykuly/51237_2/zarzadzanie.it.a.wzrost.wartosci.html

Bardziej szczegółowo

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH

PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Mariusz Próchniak Katedra Ekonomii II, SGH PLANOWANIE I OCENA PRZEDSIĘWZIĘĆ INWESTYCYJNYCH Ekonomia menedżerska 1 2 Wartość przyszła (FV future value) r roczna stopa procentowa B kwota pieniędzy, którą

Bardziej szczegółowo

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy Definition: WHAT DOES THE SPECIAL ECONOMIC ZONE MEAN? THE SPECIAL ECONOMIC ZONE IS THE SEPERATED AREA WITH ATTRACTIVE TAX

Bardziej szczegółowo

VII Konferencja Naukowo- Techniczna ZET 2013

VII Konferencja Naukowo- Techniczna ZET 2013 VII Konferencja Naukowo- Techniczna ZET 2013 Determinanty struktury kapitału spółek elektroenergetycznych Jak optymalizować strukturę kapitału? Dr hab. Wiesław Janik Dr inż. Artur Paździor Politechnika

Bardziej szczegółowo

Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect

Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect ekspert Klubu Przedsiębiorców i Ekspertów przy Polskim Towarzystwie Ekonomicznym ekspert CASE Doradcy Sp. z o.o. Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect P1 Plan prezentacji 1 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Kierunek Elektronika i Telekomunikacja, Studia II stopnia Specjalność: Systemy wbudowane Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

STANDARD ŚWIADCZENIA USŁUGI SYSTEMOWEJ KSU W ZAKRESIE SZYBKIEJ OPTYMALIZACJI ZARZĄDZANIA FINANSAMI PRZEDSIEBIORSTWA

STANDARD ŚWIADCZENIA USŁUGI SYSTEMOWEJ KSU W ZAKRESIE SZYBKIEJ OPTYMALIZACJI ZARZĄDZANIA FINANSAMI PRZEDSIEBIORSTWA STANDARD ŚWIADCZENIA USŁUGI SYSTEMOWEJ KSU W ZAKRESIE SZYBKIEJ OPTYMALIZACJI ZARZĄDZANIA FINANSAMI PRZEDSIEBIORSTWA dla mikro- i małych przedsiębiorców Opracowane przez: Departament Rozwoju Instytucji

Bardziej szczegółowo

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia Katedra Rynku Transportowego Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia dr Marcin Wołek Department of Transportation Market University of Gdansk Warsaw,

Bardziej szczegółowo

M. Wojtyła Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

M. Wojtyła Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu M. Wojtyła Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Zarządzanie ryzykiem w tworzeniu wartości na przykładzie przedsiębiorstwa z branży 35: Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną

Bardziej szczegółowo

Cele i organizacja badania QIS4 Grzegorz Szymański

Cele i organizacja badania QIS4 Grzegorz Szymański Cele i organizacja badania QIS4 Grzegorz Szymański Departament Monitorowania Ryzyk Ubezpieczeniowych Warszawa, 17 kwietnia 2008 r. Plan prezentacji Cele badania QIS4 Główne obszary badania QIS4 Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem w projektach informatycznych. Marcin Krysiński marcin@krysinski.eu

Zarządzanie ryzykiem w projektach informatycznych. Marcin Krysiński marcin@krysinski.eu Zarządzanie ryzykiem w projektach informatycznych Marcin Krysiński marcin@krysinski.eu O czym będziemy mówić? Zarządzanie ryzykiem Co to jest ryzyko Planowanie zarządzania ryzykiem Identyfikacja czynników

Bardziej szczegółowo

Jorge Chan-Lau (2001) Corporate Restructuring in Japan: An Event- Study Analysis IMF Working Paper WP/01/202.

Jorge Chan-Lau (2001) Corporate Restructuring in Japan: An Event- Study Analysis IMF Working Paper WP/01/202. Jorge Chan-Lau (2001) Corporate Restructuring in Japan: An Event- Study Analysis IMF Working Paper WP/01/202. Modelowanie Rynków Finansowych 1 Japoński system bankowo-przemysłowy akcjonariat krzyżowy brak

Bardziej szczegółowo

Wykład 8 Rynek akcji nisza inwestorów indywidualnych Rynek akcji Jeden z filarów rynku kapitałowego (ok 24% wartości i ok 90% PK globalnie) Źródło: http://www.marketwatch.com (dn. 2015-02-12) SGH, Rynki

Bardziej szczegółowo

Finansowanie projektów samorządowych czas na indywidualizm i innowacje

Finansowanie projektów samorządowych czas na indywidualizm i innowacje www.pwc.com XI Ogólnopolska Konferencja BGK dla JST Finansowanie projektów samorządowych czas na indywidualizm i innowacje Ekonomiczno-finansowe uwarunkowania przygotowania kubaturowych projektów PPP 7

Bardziej szczegółowo

Adam Kozierkiewicz JASPERS

Adam Kozierkiewicz JASPERS Adam Kozierkiewicz JASPERS Europa 2020 Flagship initiatives Priorities Targets Digital agenda for Europe Innovation Union Youth on the move Resource efficient Europe An industrial policy for the globalisation

Bardziej szczegółowo

Meritum Bank Equity Investment

Meritum Bank Equity Investment Meritum Bank Equity Investment Kraj: Polska Numer projektu: 40198 Sektor: Inwestycja kapitalowa Publiczny/Prywatny:: Prywatny Kategoria Środowiskowa: Instytucje Finansowe Data posiedzenia Rady Dyrektorów:

Bardziej szczegółowo

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD)

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION Brussels, 29 August 2013 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) ENV 782 MAR 119 MI 708 ONU 86 CODEC 1921 INST 459 PARLNAT 214 COVER NOTE from: Polish Senate date

Bardziej szczegółowo

Current and future training and support needs of the Polish young SMEs in the crafts sector

Current and future training and support needs of the Polish young SMEs in the crafts sector WWW.SMETRAI.NET Current and future training and support needs of the Polish young SMEs in the crafts sector Norbert Pruszanowski Polish Craft Association DEFINITION OF THE YOUNG ENTERPRENEURS Person, who

Bardziej szczegółowo

TEST ODPOWIEDNIOŚCI. a) fundusze inwestycyjne różnią się oczekiwanym zyskiem oraz poziomem ryzyka inwestycyjnego

TEST ODPOWIEDNIOŚCI. a) fundusze inwestycyjne różnią się oczekiwanym zyskiem oraz poziomem ryzyka inwestycyjnego Wzór Testu Odpowiedniości, r. TEST ODPOWIEDNIOŚCI 1. Proszę zaznaczyć stwierdzenia, z którymi Pani/Pan się zgadza: a) fundusze inwestycyjne różnią się oczekiwanym zyskiem oraz poziomem ryzyka inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie portfelem kredytowym w banku w warunkach kryzysu. Dr Agnieszka Scianowska Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi

Zarządzanie portfelem kredytowym w banku w warunkach kryzysu. Dr Agnieszka Scianowska Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi Zarządzanie portfelem kredytowym w banku w warunkach kryzysu Dr Agnieszka Scianowska Akademia Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi Założenia Umowy Kapitałowej Przyjętej w 1988r.(Bazylea I) podstawowym wyznacznikiem

Bardziej szczegółowo