Podejście do auditowania nastawione na zwycięstwo na rynku nowe narzędzie do oceny i przeprowadzania auditów zorientowanych na strategię

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podejście do auditowania nastawione na zwycięstwo na rynku nowe narzędzie do oceny i przeprowadzania auditów zorientowanych na strategię"

Transkrypt

1 Beata Łuczak* Podejście do auditowania nastawione na zwycięstwo na rynku nowe narzędzie do oceny i przeprowadzania auditów zorientowanych na strategię Wstęp Celem artykułu jest przedstawienie takiego podejścia do przeprowadzania auditów wewnętrznych w organizacjach z wdrożonym systemem zarządzania jakością zgodnym z normą ISO 9001:2008, które zwiększy ich wartość w opinii członków kadry zarządzającej i przyczyni się do poprawy wyników prowadzonej działalności. Zostaną zaprezentowane możliwości wykorzystania nowego autorskiego narzędzia służącego m.in. do oceny, w jakim stopniu audity wewnętrzne są zorientowane na strategię. 1. Wprowadzenie W czasach, gdy gospodarką światową wstrząsają turbulencje, żadna firma nie może pozwolić sobie na popełnianie błędów. Znaczna większość z nich działa bowiem na rynku w otoczeniu klientów, dostawców, konkurentów i potencjalnie nowych graczy, którzy też chcą włączyć się do gry. Każdy dąży do poprawy swojej pozycji. Przedsiębiorstwa nieustannie muszą elastycznie dostosowywać się do zmian zachodzących na rynku. Na utrzymanie przewagi konkurencyjnej wpływa sposób wykonywania wszystkich czynności realizowanych w przedsiębiorstwie, a nie tylko kilku wybranych [Porter, 1996, s. 80]. W organizacjach, które wdrożyły system zarządzania jakością zgodny z normą ISO 9001:2008, wszystkie czynności są zorganizowane w procesy, które przekształcają zasoby firmy w, przynajmniej w założeniu, oczekiwane przez nią efekty. Decyzje dotyczące alokacji zasobów, priorytetów między innymi w odniesieniu do grup klientów i działań niezbędnych do osiągnięcia najważniejszych celów organizacji zawiera plan strategiczny. Cele strategiczne wyznaczane są na najwyższym szczeblu. Jednak nawet najbardziej kreatywna strategia nie będzie miała żadnej wartości, jeżeli nie zostanie przekazana do fazy realizacji. Z kolei dobre jej * Mgr Beata Łuczak, TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o., Auditor wiodący w obszarze ISO 9001,

2 252 Beata Łuczak zakomunikowanie w organizacji sprawi, że pracownicy będą kierowali się nią w swojej codziennej pracy, podejmowali ryzyko i wprowadzali innowacje, czego efektem będzie oferowanie klientom wyrobów, które spełnią ich wymagania nawet w drobnych szczegółach [Gadiesh, Gilbert, Mankins, Raffoni, Spinosa, Steele, Sull, 2009]. Prof. Robert S. Kaplan i dr David P. Norton twórcy Strategicznej Karty Wyników systemu zarządzania opartego na całościowym pomiarze zrównoważonych zestawień wskaźników, na podstawie dziesięcioletnich badań stwierdzili, że dziewięciu organizacjom na dziesięć nie udaje się zrealizować założonej strategii. W większości przypadków nie wynikało to ze źle sformułowanej strategii, lecz z błędów popełnianych na etapie jej egzekwowania [Kaplan, Norton, 2001, s. 1]. Nawet obecnie w zaskakująco dużej liczbie organizacji menedżerowie, pracownicy liniowi i pozostali odczuwają frustrację z powodu braku wyrazistej strategii dla całej firmy i jej poszczególnych jednostek biznesowych [Collis, Rukstad, 2009, s. 80]. Kaplan i Norton kontynuowali swoje badania. W ciągu następnej dekady przebadali 200 firm prowadzących działalność w różnych branżach w sektorze prywatnym i publicznym oraz organizacjach non-profit, które wykorzystywały strategiczną kartę wyników, takie jak Mobil, CIGNA, AT&T. Po wnikliwej analizie uzyskanych wyników doszli do wniosku, że organizacje potrzebują nowego rodzaju systemu zarządzania, który ułatwiałby im zarządzanie strategią, a nie tylko taktyką. Mapa strategii pokazała, że zamiast mierników za punkt wyjścia w tworzeniu strategii należy przyjmować strategiczne cele firmy. Dopiero, kiedy te cele zostaną określone, można ustalać, jakie środki i mierniki będą potrzebne do ich realizacji [Łokaj, 2007, s ]. Chodzi o to, by stworzyć system, który pomoże organizacji opisać, wdrażać i egzekwować przyjęte założenia strategiczne [Łokaj, 2007, s. 138].W tym systemie wszystkie procesy i wszyscy pracownicy mają być powiązani z celami strategicznymi [Kaplan, Norton, 2001, s. 3]. Jeśli organizacji się to nie uda, wtedy nie będzie mogła odnosić trwałych sukcesów. Właśnie to powiązanie odróżnia bowiem firmy, które dobrze prosperują nawet w czasach kryzysu od tych, którym nie wiedzie się na rynku. Mniej więcej w tym samym czasie, gdy Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna opublikowała znowelizowane wydanie normy ISO 9001:2000 wykorzystującej podejście procesowe, Kaplan i Norton wprowadzili nowy model Organizacja skoncentrowana na strategii (ang. The Strategy-Focused Organization). Ma on wspierać najwyższe kierownictwo nie tylko w opracowywaniu strategii, ale i w jej skutecznej realizacji. Sformu-

3 Podejście do auditowania nastawione na zwycięstwo na rynku 253 łowali pięć podstawowych zasad niezbędnych do stworzenia organizacji zorientowanej na strategię [Kaplan, Norton, 2001].: 1) przełożenie strategii na działania operacyjne, 2) ukierunkowanie organizacji na strategię, 3) uczynienie strategii codzienną sprawą wszystkich pracowników, 4) uczynienie strategii ciągłym procesem, 5) mobilizowanie do zmian poprzez silne, skuteczne przywództwo. W ten sposób strategia znajdzie się w centralnym punkcie systemu zarządzania. To nowe podejście organizacji skoncentrowanej na strategii przypomina system zarządzania jakością oparty na normie ISO 9001, którego cel zamieszczono w treści punktu 1.1. Poniżej przytoczono tekst tego wymagania Zakres normy Postanowienia ogólne W niniejszej Normie Międzynarodowej wyspecyfikowano wymagania dotyczące systemu zarządzania jakością, gdy organizacja a) potrzebuje wykazać zdolność do ciągłego dostarczania wyrobu spełniającego wymagania klienta i wymagania mających zastosowanie przepisów, i b) dąży do zwiększenia zadowolenia klienta przez skuteczne stosowanie systemu, łącznie z procesami dotyczącymi ciągłego doskonalenia systemu i zapewnienia zgodności z wymaganiami klienta i wymaganiami mającymi zastosowanie przepisów [Norma PN-EN ISO 9001:2009, 2009, s. 13]. Wybór grupy najważniejszych klientów to istotna decyzja, ponieważ powinna ona wyznaczać kierunek alokacji zasobów. Innymi słowy, organizacja ma przeznaczyć wszystkie dostępne zasoby na zaspokojenie oczekiwań najważniejszych klientów, a nawet na ich przekraczanie [Simons, 2011, s. 72]. 2. System zarządzania jakością skoncentrowany na strategii W normie ISO 9001:2008 nie używa się pojęcia strategia. Najwyższe kierownictwo jest odpowiedzialne za formułowanie strategii, tj. określanie, jakie grupy klientów są dla nich w danym okresie priorytetem i co stanowi przewagę konkurencyjną firmy. Oni są również odpowiedzialni za egzekucję strategii. Stąd jednym z wymagań jest punkt 5.2 Orientacja na klienta. Poniżej przytoczono jego tekst. Najwyższe kierownictwo powinno zapewnić, że wymagania klienta zostały określone i spełnione w celu zwiększenia zadowolenia klienta (patrz p i 8.2.1) [Norma PN-EN ISO 9001:2009, 2009, s. 19].

4 254 Beata Łuczak Treść powyższego wymagania w wersji graficznej przedstawia rysunek 1. Rysunek 1. Graficzne przedstawienie treści wymagania 5.2 Orientacja na klienta Klienci wymagania Orientacja na klienta Klienci - zadowolenie Określenie wymagań dotyczących wyrobu Zadowolenie klienta Źródło: Opracowanie własne. W powyższym wymaganiu mamy więc odniesienie do strategii, choć nie w sposób bezpośredni. Potwierdza to dodatkowo umiejscowienie punktu 5.2 Orientacja na klienta w rozdziale 5 Odpowiedzialność kierownictwa. Z praktyki wynika jednak, że nie wszyscy użytkownicy normy ISO 9001 w ten sposób interpretowali wspomniane wymaganie. Dlatego też w najnowszym wydaniu normy ISO 9004 Zarządzanie ukierunkowane na trwały sukces organizacji. Podejście wykorzystujące zarządzanie jakością z 2009 roku dodano cały nowy rozdział poświęcony temu zagadnieniu w odniesieniu do systemu zarządzania jakością, tj. rozdział 5 Strategia i polityka. W przedsiębiorstwie, które wdrożyło system zarządzania jakością strategia ma być realizowana poprzez wszystkie procesy z udziałem uczestniczących w nich pracowników oraz właścicieli procesów. Podobnie, jak w modelu organizacji skoncentrowanej na strategii Kaplana i Nortona, jej realizacja powinna być zadaniem całego personelu. Schemat egzekwowania strategii przedstawiono na rysunku 2.

5 Podejście do auditowania nastawione na zwycięstwo na rynku 255 Rysunek 2. Schemat realizacji strategii w organizacji, która wdrożyła system zarządzania jakością zgodny z normą ISO 9001: Strategia Klienci wymagania Proces 1 Proces 2 Proces 3 Dział A Dział B Dział C 2 3 Wyrób końcowy Klienci - zadowolenie Wyniki Stopień realizacji strategii 4 Źródło: Opracowanie własne na podstawie [Rummler, Brache, 2000, s. 44]. Dobra strategia ma przynosić dobre rezultaty. Oznacza to, że jej wdrożenie powinno prowadzić do realizacji założeń i zapewnić, że uzyskane wyniki będą z nią spójne. Czy faktycznie systemy zarządzania jakością mogą przyczynić się do poprawy wyników biznesowych firmy? Jonathan Chowdhury i Davide Levine przeprowadzili badania, w których porównali dwie grupy firm działających w Stanach Zjednoczonych. Jedna obejmowała firmy z wdrożonym systemem zarządzania jakością, a druga te, które nie korzystały z normy ISO Na podstawie uzyskanych wyników zauważyli, że przedsiębiorstwa z pierwszej grupy szybciej osiągały wzrost sprzedaży, zwiększały zatrudnienie i miały większe szanse na przetrwanie na rynku przez kolejnych kilka lat w porównaniu do pozostałych organizacji objętych badaniem [Chowdhury, 2012]. 3. Audity wewnętrzne jako narzędzie do monitorowania stopnia realizacji strategii Przedsiębiorstwa, które wyróżniają się spośród konkurencji wykorzystują wskaźniki i inne narzędzia do monitorowania stopnia realizacji strategii [Raffoni, 2008]. W systemie zarządzania jakością takim narzędziem są

6 256 Beata Łuczak audity wewnętrzne. W punkcie normy ISO 9001:2008 czytamy, iż organizacja powinna przeprowadzać audity wewnętrzne w celu określenia, czy system zarządzania jakością... jest skutecznie wdrożony i utrzymywany [Norma PN-EN ISO 9001:2009, 2009, s. 35]. Jak należy rozumieć stwierdzenie system zarządzania jakością jest skutecznie wdrożony i u- trzymywany? Według definicji zawartej w normie ISO 9000:2005 skuteczność to stopień, w jakim planowane działania są zrealizowane i planowane wyniki osiągnięte. Tak zdefiniowana skuteczność w odniesieniu do systemu zarządzania jakością oznacza, że działania, które zaplanowano w ramach tego systemu należy realizować w taki sposób, aby udało się osiągać zaplanowane wyniki [Łuczak, 2011, s. 84]. Poszczególne wymagania normy ISO 9001 zgodnie z punktem 1.2 Zastosowanie oraz 4.1 a) mają być spełniane poprzez procesy. Jednym z nich są audity wewnętrzne. Skoro, jak wspomniano wcześniej, na utrzymanie przewagi konkurencyjnej wpływają wszystkie wykonywane czynności, a w systemie zarządzania jakością są one uporządkowane w procesy, to także proces auditów wewnętrznych powinien przyczyniać się do osiągnięcia zaplanowanej strategii. Tę rolę auditów wewnętrznych przedstawia rysunek 3. Rysunek 3. Rola auditów wewnętrznych w realizacji strategii przedsiębiorstwa 1 Strategia Klienci wymagania Dział A Dział B Dział C 2 3 Proces 1 Zakupy Proces 2 Audity wewnętrzne Proces 3 Działania korygujące Wyrób końcowy Klienci - zadowolenie Wyniki Stopień realizacji strategii 4 Źródło: Opracowanie własne.

7 Podejście do auditowania nastawione na zwycięstwo na rynku 257 Denis J. Devos już w 2008 roku zwrócił uwagę na fakt, że główną bolączką związaną z auditami wewnętrznymi jest to, że nie są one traktowane jako działania o charakterze strategicznym, ponieważ członkowie kadry zarządzającej najwyższego szczebla nie dostrzegają korzyści, jakie mogliby odnosić z wniosków zawartych w raportach z auditów wewnętrznych, które otrzymują. Devos uważa, że błędem jest szukanie przyczyny takiego stanu rzeczy tylko na zewnątrz. Często niechęć kadry kierowniczej i pracowników do auditów nie wynika z braku zaangażowania z ich strony, lecz z nastawienia i sposobu wykonywania pracy przez samych auditorów. Ponadto sądzi on, iż to właśnie auditorzy powinni sprawić, aby członkowie kadry kierowniczej zaczęli wykazywać większe zainteresowanie wnioskami z przeprowadzonych auditów [Łuczak, 2008, s. 9]. Proponowanym przez niego wówczas remedium miało być dążenie do zwiększenia wartości wspomnianych raportów poprzez odnoszenie wniosków z auditów do klientów i badanego przedsiębiorstwa w znacznie większym stopniu, niż dotychczas [Devos, 2008]. Kluczem do poprawy przedstawionej sytuacji mogą być audity zorientowane na strategię. 4. Audity wewnętrzne zorientowane na strategię Jak wspomniano, wymagania normy ISO 9001 są spełniane poprzez realizację procesów. Auditorzy wewnętrzni, oceniając system zarządzania jakością, badają najczęściej sposób spełniania wymagań normy lub realizację poszczególnych procesów. Przykładowo, auditor wewnętrzny został powołany do przeprowadzenia następującego auditu: Cel auditu: Ocena, w jakim stopniu nadzorowanie dokumentów w Dziale Produkcji jest zgodne z wymaganiem normy ISO 9001:2008 Zakres auditu: Dział Produkcji Kryteria auditu: p Nadzór nad dokumentami normy ISO 9001:2008, karta procesu Produkcja wyrobów z tworzyw sztucznych. Jeśli nie stwierdzono niezgodności, to przeważnie wniosek z auditu jest formułowany następująco: Dokumenty wykorzystywane w Dziale Produkcji są nadzorowane zgodnie z wymaganiem normy ISO 9001:2008. Zgodnie z punktem Audity wewnętrzne, audity wewnętrzne należy przeprowadzać w celu określenia, czy system zarządzania jakością jest skuteczny. Czy zatem powyższy wniosek faktycznie odnosi się do tej kwestii? Warto zastanowić się również nad tym, jaką wartość ma powyższe

8 258 Beata Łuczak stwierdzenie dla członków kadry zarządzającej, którzy na co dzień posługują się językiem biznesowym, a nie językiem normy ISO 9001 i są rozliczani z realizacji założonej strategii? Audity wewnętrzne zorientowane na strategię polegają na ocenie badanego obszaru organizacji w ramach uprzednio wyznaczonego zakresu systemu zarządzania jakością, niezależnie od tego, czy pod kątem spełniania wymagań normy ISO 9001 np. punktu Nadzór nad dokumentami, czy procesu np. Nadzorowanie dokumentów, z perspektywy tego, w jakim stopniu przyczyniają się one do osiągnięcia przez organizację celów strategicznych. Model auditowania zorientowanego na strategię przedstawia rysunek 4. Rysunek 4. Model auditowania wewnętrznego zorientowanego na strategię 1 Strategia Klienci wymagania Dział A Dział B Dział C 2 3 Proces główny: Proces produkcji rozdział 7. Proces wspierający: Nadzór nad dokumentami p Proces auditów wewnętrznych p Wyniki Stopień realizacji strategii Wyrób końcowy 4 Klienci - zadowolenie Źródło: Opracowanie własne. Zgodnie z powyższym modelem auditor wewnętrzny, zanim przystąpi do oceny wyznaczonego obszaru systemu zarządzania jakością, powinien zapoznać się nie tylko z treścią danego wymagania normy ISO 9001 i innych dokumentów stanowiących kryteria auditu. Musi wiedzieć, jaki jest zakres systemu zarządzania jakością, jakie są procesy główne i odpowiednie cele strategiczne. Musi też zrozumieć powiązania strategii z tymi procesami, które wkrótce podda weryfikacji. Innymi słowy, sam ma być zorientowany ma strategię, aby był w stanie przeprowadzić badanie audi-

9 Podejście do auditowania nastawione na zwycięstwo na rynku 259 towe i ocenić zebrane dowody z punktu widzenia kadry zarządzającej. Takie podejście zwiększa prawdopodobieństwo, że informacje, które zostaną zawarte w raporcie z auditu pomogą członkom kadry zarządzającej zorientować się, czy realizacja przyjętej przez nich strategii przebiega prawidłowo, czy też pojawiły się odstępstwa od przyjętego planu. 5. Nowe narzędzie do oceny i przeprowadzania auditów zorientowanych na strategię Zgodnie z punktem Ciągłe doskonalenie normy ISO 9001:2008, audity wewnętrzne są jednym z elementów doskonalenia systemu zarządzania jakością. Dlatego do oceny, czy przeprowadzane audity wewnętrzne są zorientowane na strategię można wykorzystać nowe narzędzie do analizy elementów doskonalenia systemu zarządzania jakością pod kątem ich zorientowania na strategię. Może ono być wykorzystywane zarówno przez przedstawiciela kierownictwa, który odpowiada za system zarządzania jakością, jak i przez auditorów wewnętrznych. Na rysunku 5. przedstawiono jeden z formularzy stanowiących załącznik do wspomnianego narzędzia. Dotyczy on oceny auditów wewnętrznych. Formularz ten jest oparty na prezentowanym wcześniej modelu systemu zarządzania jakością. Przed przystąpieniem do dokonania oceny należy w odpowiednie rubryki formularza wpisać następujące dane: badany okres, zakres systemu zarządzania jakością, cele strategiczne odnoszące się do zakresu systemu zarządzania jakością, konkretni klienci i strony zainteresowane oraz ich wymagania, wyroby i odnoszące się do nich wymagania, poziom zadowolenia klientów i stron zainteresowanych (pochwały, skargi, reklamacje otrzymane w badanym okresie i występujące trendy).

10 260 Beata Łuczak Rysunek 5. Formularz do oceny stopnia zorientowania wyników auditów wewnętrznych na strategię Badany okres Zakres SZJ Cele strategiczne Element ciągłego doskonalenia Wynik 3. Audity wewnętrzne KLIENCI + STRONY ZAINTEREOSWANE WYMAGANIA WYROBY i wymagania dotyczące wyrobów Źródło: Opracowanie własne. WYNIK CZĄSTKOWY KLIENCI + STRONY ZAINTEREOSWANE POZIOM ZADOWOLENIA - Pochwały - Skargi - Reklamacje - trendy Do rubryki Element ciągłego doskonalenia audity wewnętrzne wpisuje się wnioski z auditów wewnętrznych przeprowadzonych w okresie objętym analizą. Następnie sprawdza się poprzez porównanie, w jakim stopniu odnoszą się one do założonej strategii. Na tej podstawie zgodnie z przyjętą punktacją zostaje ustalony wynik. Duża liczba przyznanych punktów świadczy o tym, że w badanej organizacji audity wewnętrzne stanowią faktycznie narzędzie do monitorowania realizacji strategii. Niski wynik wskazuje na potrzebę podjęcia działań zmierzających do poprawy dotychczasowej sytuacji. Na rysunku 6. przedstawiono częściowo wypełniony przykładowy formularz do oceny stopnia zorientowania auditów wewnętrznych na strategię.

11 Podejście do auditowania nastawione na zwycięstwo na rynku 261 Rysunek 6. Przykładowy formularz do oceny stopnia zorientowania wyników auditów wewnętrznych na strategię Badany okres Styczeń 2012 październik 2012 Zakres SZJ Projektowanie, produkcja i sprzedaż wyrobów z tworzyw sztucznych Cele W 2012 roku realizować strategię niskich kosztów strategiczne Element ciągłego doskonalenia Wynik 3. Audity wewnętrzne KLIENCI + STRONY ZAINTEREOSWANE WYMAGANIA WYROBY i wymagania Dotyczące wyrobów Wniosek z auditu: Źródło: Opracowanie własne. Potencjał do doskonalenia: W karcie procesu Produkcja wyrobów z tworzyw sztucznych zamieszczono następujące wskaźniki dla procesu produkcji: Jakość produktu końcowego w oparciu o informacje zwrotne od klienta Terminowość dostaw do klienta według jego wymagań Zdolność produkcyjna mierzona w stosunku do wymagań klienta. Stwierdzono, że wskaźniki ustalone dla procesu produkcji nie uwzględniają założonej strategii niskich kosztów, tj. nie odnoszą się do kosztów procesu produkcji, ani do jej efektywności. Oznacza to brak wiedzy, czy proces produkcji będzie wspierał osiąganie powyższego celu strategicznego. WYNIK CZĄSTKOWY KLIENCI + STRONY ZAINTEREOSWANE POZIOM ZADOWOLENIA - Pochwały - Skargi - Reklamacje - trendy Z powyższego przykładu wynika, że przedstawiony wniosek, który został wyciągnięty na podstawie dowodów zebranych podczas przeprowadzonego auditu wewnętrznego odnosi się do wymienionego celu strategicznego i może zostać uznany przez członków najwyższego kierownictwa za wartościowy. Z kolei, inny często formułowany przez auditorów wniosek o następującej treści: Dokumenty wykorzystywane w Dziale Produkcji są nadzorowane zgodnie z wymaganiem normy ISO 9001:2008 nie będzie przez nich tak pozytywnie przyjęty, ponieważ nie wskazuje na to, czy realizacja wspomnianego w przykładzie celu strategicznego przebiega zgodnie z planem.

12 262 Beata Łuczak Zaprezentowane powyżej narzędzie może także służyć do przygotowania się auditorów wewnętrznych do przeprowadzania auditów zorientowanych na strategię. Na podstawie zamieszczonych przez pełnomocnika odpowiedzialnego za system zarządzania jakością w stosownym formularzu danych odnośnie stosownych celów strategicznych lub w przypadku, gdy strategia jest dokumentem ściśle poufnym, przynajmniej priorytetowych grup klientów, rynków, wyrobów, a także zgłoszonych reklamacji, pochwał itp., auditorzy wewnętrzni będą mogli przygotować właściwe pytania auditowe i plan pobierania próbek. Ponadto, zawarte tam dane ułatwią im analizę zebranych dowodów z auditu, patrząc na nie z perspektywy członków kadry zarządzającej. Dzięki temu zwiększy się prawdopodobieństwo wyciągnięcia takich wniosków z auditu, które okażą się przydatne kierownictwu w ich codziennej pracy. Zakończenie W normie ISO 9001:2008 nie wspomina się o strategii w sposób bezpośredni. Jednak treść wymagań 4.1 System zarządzania jakością Postanowienia ogólne i 5.2 Orientacja na klienta wskazuje na to, że system zarządzania jakością ma wspierać członków najwyższego kierownictwa w osiągnięciu założonych przez nich celów organizacji. Podobnie, jak w opracowanym przez prof. Roberta S. Kaplana i dr Davida P. Nortona twórców Strategicznej Karty Wyników, modelu organizacji skoncentrowanej na strategii, to strategia ma zająć centralną pozycję w systemie zarządzania jakością i ma być realizowana przez wszystkich pracowników uczestniczących w poszczególnych procesach. Jednym z tych procesów są audity wewnętrzne. Zatem one także powinny przyczyniać się do osiągnięcia założonych celów strategicznych. Dotychczasowe doświadczenia w tym względzie wskazują na potrzebę zmiany podejścia do auditów wewnętrznych przez trzy strony: członków kadry zarządzającej, przedstawiciela kierownictwa odpowiedzialnego za system zarządzania jakością i auditorów wewnętrznych. Nowe autorskie narzędzie pomaga przedstawicielowi kierownictwa zweryfikować między innymi, w jakim stopniu audity wewnętrzne są zorientowane na strategię, auditorom wewnętrznym pozwala oceniać badane obszary z perspektywy kadry zarządzającej, dzięki czemu wyciągane przez nich wnioski z auditów ułatwią członkom najwyższego kierownictwa ustalenie, czy realizacja strategii przebiega zgodnie z planem.

13 Podejście do auditowania nastawione na zwycięstwo na rynku 263 Literatura 1. Chowdhury J. (2012), Harvard Business School Professor discusses importance of ISO standards, Quality Digest, com/inside/quality-insider-article/harvard-business-school-professor -discusses-importance.html (dostęp 1 marca 2012]. 2. Collis D.J., Rukstad M.G. (2009), Czy potrafisz opisać swoją strategię?, Harvard Business Review. 3. Devos D.J. (2008), Risk is the CompassTM Auditing on Risk and Organizational Objectives, Materiały konferencyjne 17 th Annual Audit Division Conference. 4. Gadiesh O., Gilbert J.L., Mankins M.C., Raffoni M., Spinosa Ch., Steele R., Sull D.N. (2009), Putting Strategy to Work, Harvard Business Review, PDF-ENG?N=0&Ntt=Implementing+strategy&referral=00269&cm_sp =endeca-_-spotlight-_-link [dostęp 1 lipca 2011]. 5. James M. (2012), The Future of ISO 9001 Business management literature s most influential work?, Quality Digest, [dostęp 29 marca 2012]. 6. Kaplan R.S., Norton D.P. (2010), Wdrażanie strategii dla Osiągnięcia Przewagi Konkurencyjnej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa. 7. Kaplan R.S., Norton D.P. (2001), The Strategy-Focused Organization: How Balanced Scorecard Companies Thrive in the New Business Environment, Harvard Business School Publishing Corporation, USA. 8. Łokaj A. (2007), Strategiczna karta wyników: co się zmieniło po 15 latach, Harvard Business Review Polska. 9. Łuczak B. (2008), O ISO 9001:2008 i najnowszych trendach w auditowaniu prosto z Augusta, Biuletyn Jakości nr Łuczak B. (2011), Audity jako narzędzie do oceny skuteczności systemu zarządzania jakością zgodnego z normą ISO 9001:2008, Jakość i produktywność w teorii i praktyce, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Gdańsk. 11. Norma PN-EN ISO 9000:2006, Systemy zarządzania jakością Podstawy i terminologia (2006), PKN, Warszawa. 12. Norma PN-EN ISO 9001:2009, Systemy zarządzania jakością Wymagania (2009), PKN, Warszawa.

14 264 Beata Łuczak 13. Norma PN-EN ISO 9004:2010 Zarządzanie ukierunkowane na trwały sukces organizacji. Podejście wykorzystujące zarządzanie jakością (2010), PKN, Warszawa. 14. Porter M.E. (1996),What is strategy, Harvard Business Review 15. Raffoni M. (2008), Best Practices Three Keys to Effective Execution, Harvard Management Update, [dostęp 1 lipca 2011]. 16. Rummler G.A., Brache A.P. (2000), Podnoszenie efektywności organizacji, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 17. Simons R. (2011), Poddaj swoją strategię testom wytrzymałości, Harvard Business Review Polska. Streszczenie Firmy, które wyróżniają się na tle konkurencji, wykorzystują mierniki i inne narzędzia nie tylko do oceny planów strategicznych, ale także do monitorowania ich realizacji. W przypadku organizacji, które wdrożyły system zarządzania jakością według normy ISO 9001:2008 audity wewnętrzne są takim narzędziem. Jednak nadal prowadzone są dyskusje na temat tego, co należy zrobić, aby członkowie kadry zarządzającej dostrzegali znacznie większą wartość z przedstawianych im wniosków z auditów wewnętrznych, niż dotychczas. Poza tym, uzyskanie przewagi konkurencyjnej zależy od efektów wszystkich czynności wykonywanych w firmie, a nie tylko kilku wybranych, zatem także od auditów wewnętrznych. Nowe narzędzie do oceny i przeprowadzania auditów zorientowanych na strategię, przeznaczone głównie dla przedstawicieli kierownictwa pomaga im ocenić, czy audytorzy wewnętrzni weryfikują badane obszary organizacji z perspektywy kadry zarządzającej i w jakim stopniu audyty wewnętrzne przyczyniają się do ustalenia czy strategia jest realizowana zgodnie z planem. Podejście do auditowania zorientowane na strategię ma szansę przyczynić się do poprawy opinii o tym procesie przez członków kadry zarządzającej, gdyż zwiększy się prawdopodobieństwo wyciągania takich wniosków z auditu, które oni uznają za przydatne w ich codziennej pracy. Słowa kluczowe strategia, audity wewnętrzne, monitorowanie, system zarządzania jakością, norma ISO 9001:2008 Auditing approach to win on the market - A new tool for evaluation and execution of strategy-oriented auditing (Summary) The companies that differentiate themselves from the competition, develop measures and other tracking tools not only for planning but for the execu-

15 Podejście do auditowania nastawione na zwycięstwo na rynku 265 tion of strategy as well. In case of companies with a Quality Management System according to ISO 9001:2008 standard in place internal auditing should be that tool. However, there are still discussions ongoing about what to do to get Senior Management excited about audit findings. Besides, the results from all of the company s activities not only a few should be used to gain competitive advantage ie. from internal auditing as well. A new tool for evaluation and execution of strategy-oriented auditing designed mainly for management representative can help to assess the extent to which internal auditors are strategyoriented and it enables to evaluate how internal audits contribute to review of execution of strategy. This auditing approach will yield much more attention from senior executives, no matter if the audit is based against the clause/ the procedure or process audit is to be performed in accordance with internal auditor s preferences. Keywords strategy execution, internal audit, quality management system, ISO 9001:2008, monitoring tools

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez KONCEPCJA SYSTEMU JAKOŚCI zgodnie z wymaganiami norm ISO serii 9000 dr Lesław Lisak Co to jest norma? Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez upoważnioną

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2014-04-29 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe 4. Zakres Systemu Zarządzania Jakością

Bardziej szczegółowo

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka Zmiany w standardzie ISO 9001 dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka 1 W prezentacji przedstawiono zmiany w normie ISO 9001 w oparciu o projekt komitetu. 2 3 4 5 6 Zmiany w zakresie terminów używanych

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27

DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27 DCT/ISO/SC/1.01 Księga Jakości DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2015-04-27 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe 4. Zakres Systemu Zarządzania Jakością

Bardziej szczegółowo

Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008

Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 1 2 Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 3 Agenda 4 Jaki powinien być System Zarządzania wg norm serii

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r.

UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. UCHWAŁA Nr 12/2011 Rady Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 18 października 2011 r. zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia planów studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Jakością. System jakości jako narzędzie zarządzania przedsiębiorstwem. Dr Mariusz Maciejczak

Zarządzanie Jakością. System jakości jako narzędzie zarządzania przedsiębiorstwem. Dr Mariusz Maciejczak Zarządzanie Jakością System jakości jako narzędzie zarządzania przedsiębiorstwem Dr Mariusz Maciejczak SYSTEM System to zespół powiązanych ze sobą elementów, które stanowią pewną całość. Istotną cechą

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI.* * NARODOWA STRATEGIA SPÓJNOŚCI FUNDUSZ SPOŁECZNY * **

EUROPEJSKI.* * NARODOWA STRATEGIA SPÓJNOŚCI FUNDUSZ SPOŁECZNY * ** 1 * 1 UNZA EUROPEJSKA KAPITAŁ LUDZKI.* * FUNDUSZ SPOŁECZNY * ** administracji samorządowej", Poddziałanie 5.2.1 Modernizacja zarządzania w administracji samorządowej" W PIHZ l.dane Klienta: RAPORT Z AUDITU

Bardziej szczegółowo

Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących

Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących 1/14 TYTUŁ PROCEURY Opracował: Zatwierdził: Pełnomocnik ds. SZJ Mariusz Oliwa 18 marca 2010r.... podpis Starosta Bolesławiecki Cezary Przybylski... podpis PROCEURA OBOWIĄZUJE O NIA: 25 czerwca 2010r. 18

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby

Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby Jakub Wierciak Zagadnienia jakości i niezawodności w projektowaniu Zarządzanie jakością wg norm serii ISO 9000:2000 cz.1 system, kierownictwo i zasoby System zarządzania jakością (ISO 9000:2000) System

Bardziej szczegółowo

NS-01 Procedura auditów wewnętrznych systemu zarządzania jakością

NS-01 Procedura auditów wewnętrznych systemu zarządzania jakością Załącznik nr 1 do zarządzenia Burmistrza Miasta Środa Wielkopolska Nr 19/2010 z dnia 22 lutego 2010 r. NS-01 Procedura auditów wewnętrznych systemu zarządzania jakością 1. Cel procedury Celem procedury

Bardziej szczegółowo

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08

DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 DCT/ISO/SC/1.02 Podręcznika Zintegrowanego Systemu Zarządzania w DCT Gdańsk S.A. Informacja dla Klientów 2016-04-08 2 ELEMENTY KSIĘGI JAKOŚCI 1. Terminologia 2. Informacja o Firmie 3. Podejście procesowe

Bardziej szczegółowo

poprawy konkurencyjności

poprawy konkurencyjności Wdrażanie anie i doskonalenie systemów w zarządzania szansą poprawy konkurencyjności ci organizacji Andrzej Borcz "Przy istniejącej konkurencji firmy, które nie potrafią tworzyć i wcielać w życie doskonałej

Bardziej szczegółowo

Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008

Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008 FORUM WYMIANY DOŚWIADCZEŃ DLA KONSULTANTÓW 19-20 listopada 2007r. Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008 Grzegorz Grabka Dyrektor Działu Certyfikacji Systemów, Auditor Senior TÜV CERT 1 Zmiany

Bardziej szczegółowo

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii

Zmiana zasad rynkowych. Duża dynamika zmian. Brak ograniczeń związanych z lokalizacją organizacji. Brak ograniczeń w dostępie do technologii Strategiczna Karta Wyników jako element systemu zarządzania efektywnością przedsiębiorstwa Piotr Białowąs Dyrektor Departamentu Strategii Pełnomocnik Zarządu EnergiaPro Koncern Energetyczny SA Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UKatalog Szkoleń: Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UBlok I Podejście procesowe: Zarządzanie procesowe (2 dni) Definicje procesu, zarządzanie procesami, podział i identyfikowanie

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

Audity wewnętrzne. Dokument dostępny w sieci kopia nadzorowana, wydruk kopia informacyjna.

Audity wewnętrzne. Dokument dostępny w sieci kopia nadzorowana, wydruk kopia informacyjna. Strona: 2 z 6 1. Cel działania. Nadrzędnym celem Urzędu Marszałkowskiego zgodnie z przyjętą polityką jakości jest zapewnienie sprawnej i profesjonalnej obsługi administracyjnej klientów. W związku z powyższym

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA. Audit wewnętrzny

PROCEDURA. Audit wewnętrzny I. Cel działania Celem niniejszej procedury jest zapewnienie, że: 1) SZJ jest skutecznie nadzorowany oraz weryfikowany; 2) proces auditu wewnętrznego jest zaplanowany i wykonywany zgodnie z przyjętymi

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z AUDITU Nr 1076 / C-1

RAPORT Z AUDITU Nr 1076 / C-1 M i t T I KAPITAŁ UNZA EUROPEJSKA * * * * * * LUDZKI EUROPEJSKI Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007-2013, Priorytet V Dobre rządzenie, Działanie 5.2 Wzmocnienie potencjału administracji samorządowej,

Bardziej szczegółowo

Dopasowanie IT/biznes

Dopasowanie IT/biznes Dopasowanie IT/biznes Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes HARVARD BUSINESS REVIEW, 2008-11-01 Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes http://ceo.cxo.pl/artykuly/51237_2/zarzadzanie.it.a.wzrost.wartosci.html

Bardziej szczegółowo

Balanced Scorecard. Zaprogramuj swoją strategię. wyceny i doradztwo finansowe modelowanie i analizy business excellence

Balanced Scorecard. Zaprogramuj swoją strategię. wyceny i doradztwo finansowe modelowanie i analizy business excellence Balanced Scorecard Zaprogramuj swoją strategię wyceny i doradztwo finansowe modelowanie i analizy business excellence Agenda Koncepcja Strategicznej Karty Wyników Mapa strategii Narzędzia ICT dla wdrożenia

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015

Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015 Zarządzanie zmianą - rozwój zarządzania procesowego wg ISO 9001:2015 ZAPEWNIAMY BEZPIECZEŃSTWO Piotr Błoński, Warszawa, 17.03.2016 r. Program 1. Zarządzanie zmianą - zmiany w normie ISO 9001:2015 2. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI

WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI Strona 1 z 8 SPIS TREŚCI: 1. Cel procedury...1 2. Zakres stosowania...2 3. Terminologia...2 4. Opis postępowania...3 4.1 Powoływanie auditorów...3 4.2 Planowanie auditów...3 4.3 Przygotowanie auditów...4

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Jakością ISO 9001:2008

System Zarządzania Jakością ISO 9001:2008 System Zarządzania Jakością ISO 9001:2008 Każda firma ma w sobie wielką zdolność działania. Kierownictwo musi tylko znaleźć sposób, by ten potencjał wykorzystać w dojściu do postawionego przed firmą celu

Bardziej szczegółowo

Historia norm ISO serii 9000

Historia norm ISO serii 9000 Historia norm ISO serii 9000 15.XII.2000 Nowelizacja norm ISO serii 9000 1996 Normy PN-ISO serii 9000 1994 Aktualizacja norm ISO serii 9000 1993 Normy PN-EN serii 29000 1987 Normy ISO serii 9000 1979 Brytyjska

Bardziej szczegółowo

Czy zasady zarządzania w biznesie można wykorzystać w zarządzaniu szkołą? Dr Krzysztof Kuźniak Wiceprezes Zarządu VULCAN sp. z o.o.

Czy zasady zarządzania w biznesie można wykorzystać w zarządzaniu szkołą? Dr Krzysztof Kuźniak Wiceprezes Zarządu VULCAN sp. z o.o. Czy zasady zarządzania w biznesie można wykorzystać w zarządzaniu szkołą? Dr Krzysztof Kuźniak Wiceprezes Zarządu VULCAN sp. z o.o. Co to znaczy zarządzać? Słownik języka polskiego (definicja): Zarządzać

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z AUDITU NADZORU

RAPORT Z AUDITU NADZORU Klient - Nazwa Organizacji INFORMACJE PODSTAWOWE PZM WIMET ZBIGNIEW WIŚNIEWSKI SP. J. Adres 05-420 Józefów, ul. Krucza 2 Oddziały objęte zakresem certyfikacji 05-420 Józefów, ul. Krucza 2 Telefon 48 (22)

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA W TÜV AKADEMIA

SZKOLENIA W TÜV AKADEMIA Firma szkoleniowa TÜV Akademia Polska Sp. z o.o. należąca do międzynarodowego koncernu TÜV Rheinland światowego lidera w dziedzinie usług dla przedsiębiorstw, zaprasza Państwa na cykl szkoleń: TÜV SUMMER

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA DOKUMENT NADZOROWANY W WERSJI ELEKTRONICZNEJ Wydanie 07 Urząd Miasta Płocka. Księga środowiskowa Strona 1 1. Księga Środowiskowa Księga Środowiskowa to podstawowy dokument opisujący strukturę i funkcjonowanie wdrożonego w Urzędzie Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z wymaganiami normy PN-EN

Bardziej szczegółowo

Obszary sprawiające trudności w systemach zarządzania jakością według normy ISO 9001:2000

Obszary sprawiające trudności w systemach zarządzania jakością według normy ISO 9001:2000 Mariusz J. Ligarski, Joanna Krysztofiuk, Obszary sprawiające trudności w systemach zarządzania jakością według normy ISO 9001:2000, Problemy jakości, 2005, nr 10, s. 32-39. Mariusz J. Ligarski, Joanna

Bardziej szczegółowo

Program certyfikacji systemów zarządzania

Program certyfikacji systemów zarządzania Program certyfikacji InterCert prowadzi certyfikację systemów w oparciu o procedurę certyfikacji Systemów Zarządzania. Certyfikacja w przedsiębiorstwach obejmuje następujące etapy: Kontakt z klientem (przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Marek Misztal ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Biuro Systemów Zarządzania i Ocen Nowe Brzesko, 26 września 2006 r. Czy systemy zarządzania są nadal dobrowolne?

Bardziej szczegółowo

LEAN - QS zintegrowany system komputerowy wspomagający zarządzanie jakością.

LEAN - QS zintegrowany system komputerowy wspomagający zarządzanie jakością. LEAN - QS zintegrowany system komputerowy wspomagający zarządzanie jakością. ISO 9004 ERP Kaizen Six Sigma Profit Lean Plan prezentacji 1. Główne założenia normy ISO 9004. 2. Zakres funkcjonalny systemu

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością w ochronie radiologicznej

Systemy zarządzania jakością w ochronie radiologicznej DOZYMETRIA Systemy zarządzania jakością w ochronie radiologicznej Jakub Ośko System zarządzania jakością zespół systematycznie planowanych i wykonywanych działań, koniecznych dla wystarczającego zapewnienia,

Bardziej szczegółowo

Przegląd systemu zarządzania jakością

Przegląd systemu zarządzania jakością LOGO Nazwa i adres FIRMY PROCEDURA Systemowa P01.01 wyd. [data wydania] str. 1 / stron 5 ilość załączników: 4 Tytuł: Przegląd systemu zarządzania jakością egz. nr:... Spis treści 1. Cel... 2 2. Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce. Szymon Wapienik TUV NORD Polska

Metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce. Szymon Wapienik TUV NORD Polska Metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce Szymon Wapienik TUV NORD Polska WARSZTATY SIRTS Metodologia weryfikacji wymagań IRIS Warszawa 25 listopada 2009r.

Bardziej szczegółowo

Procedura PSZ 4.11_4.12 DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE

Procedura PSZ 4.11_4.12 DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w SZCZECINIE SYSTEM ZARZĄDZANIA ZESPOŁEM LABORATORIÓW BADAWCZYCH (SZZLB) Zgodny z wymaganiami PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Procedura PSZ 4.11_4.12 DZIAŁANIA KORYGUJĄCE

Bardziej szczegółowo

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy

Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Nowe trendy w zarządzaniu operacyjnym Przejście z zarządzania ręcznie sterowanego do efektywnie zarządzanej firmy Paweł Zemła Członek Zarządu Equity Investments S.A. Wprowadzenie Strategie nastawione na

Bardziej szczegółowo

FUNKCJA I ROLA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W ORGANIZACJACH

FUNKCJA I ROLA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W ORGANIZACJACH УДК 316 0 FUNKCJA I ROLA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ W ORGANIZACJACH JÓZEF OBER Niniejszy artykuł ma za zadanie przybliżyć czytelnikowi zagadnienia związane z zarządzeniem jakością oraz ukazać jakie

Bardziej szczegółowo

Zmiany w normie ISO 19011

Zmiany w normie ISO 19011 Zmiany w normie ISO 19011 Tomasz Kloze Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S. A. Jak powstawała nowa ISO 19011 Styczeń 2007 początek formalnego procesu przeglądu normy ISO 19011 Sformułowanie podstawowych

Bardziej szczegółowo

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie profil firmy www.stratex.pl Nasza tożsamość Misja Zmieniamy pomysł w praktyczne działanie Założyliśmy StratEX Strategy Execution w 2008 roku jako konsultanci

Bardziej szczegółowo

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE:

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE: Audytor Wewnętrzny systemu HACCP oraz standardów IFS w wersji 6 (International Food Standard version 6) i BRC w nowej wersji 7 (Global Standard for Food Safety issue 7) - AWIFSBRC CEL SZKOLENIA: zrozumienie

Bardziej szczegółowo

Zmiany wymagań normy ISO 14001

Zmiany wymagań normy ISO 14001 Zmiany wymagań normy ISO 14001 Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) opublikowała 15 listopada br. zweryfikowane i poprawione wersje norm ISO 14001 i ISO 14004. Od tego dnia są one wersjami obowiązującymi.

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE

WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE URZĄD MIASTA I GMINY LESKO PROCEDURA WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE Nr dokumentu: Wydanie: P/8/ Strona: WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE Opracował

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA W SYSTEMIE ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

SZKOLENIA W SYSTEMIE ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ 64/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(2/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 SZKOLENIA W SYSTEMIE ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ A. PIECZONKA 1

Bardziej szczegółowo

Procedura Audity wewnętrzne Starostwa Powiatowego w Lublinie

Procedura Audity wewnętrzne Starostwa Powiatowego w Lublinie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Starosty Lubelskiego Nr 123/2014 z dnia 18 grudnia 2014 r. Zintegrowane działania na rzecz poprawy jakości zarządzania w Starostwie Procedura Audity wewnętrzne Starostwa Powiatowego

Bardziej szczegółowo

Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r.

Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r. Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r. w sprawie wprowadzenia zmian w wymaganiach akredytacyjnych dla jednostek certyfikujących systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji wynikających z opublikowania

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA JAKOŚCI 8. POMIARY, ANALIZA, DOSKONALENIE

KSIĘGA JAKOŚCI 8. POMIARY, ANALIZA, DOSKONALENIE 1/5. 2/5..1. Postanowienia ogólne. Urząd Miejski planuje i wdraża działania dotyczące pomiarów i monitorowania kierując się potrzebami Klientów oraz zapewnieniem poprawnego działania Systemu Zarządzania

Bardziej szczegółowo

ISO Revisions. ISO Revisions ISO 9001. Znaczenie ryzyka w zarządzaniu jakością. Jak podchodzić do zmian?

ISO Revisions. ISO Revisions ISO 9001. Znaczenie ryzyka w zarządzaniu jakością. Jak podchodzić do zmian? ISO 9001 Znaczenie ryzyka w zarządzaniu jakością Jak podchodzić do zmian? Tło historyczne i przegląd aktualizacji wprowadzonych do ISO 9001:2015 Międzynarodowy Standard ISO 9001 podlega przeglądowi w regularnych

Bardziej szczegółowo

Numer dokumentu: PRC/DSJ/AW. Sprawdził / Zatwierdził : Tomasz Piekoszewski

Numer dokumentu: PRC/DSJ/AW. Sprawdził / Zatwierdził : Tomasz Piekoszewski Opracował: Radosław Zawiliński Sprawdził / Zatwierdził : Tomasz Piekoszewski Data obowiązywania: 2014-04-01 Wydanie: A 1. CEL Celem procedury jest określenie zasad przeprowadzania audytów wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ AUDITY WEWNETRZNE AUDITY WEWNĘTRZNE. Obowiązuje od: 1 grudnia 2007r

PROCEDURA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ AUDITY WEWNETRZNE AUDITY WEWNĘTRZNE. Obowiązuje od: 1 grudnia 2007r /8 AUDITY WEWNĘTRZNE Opracował: (imię i nazwisko, podpis) Ewa Szopińska Data: 3 sierpnia 2007r Obowiązuje od: grudnia 2007r Zatwierdził: (imię i nazwisko, podpis) Marek Fryźlewicz Data: 3 sierpnia 2007r

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

COBIT 5 I I N N E S TA N D A R D Y. Sylwia Wystub, CISA, ABCP

COBIT 5 I I N N E S TA N D A R D Y. Sylwia Wystub, CISA, ABCP COBIT 5 I I N N E S TA N D A R D Y Sylwia Wystub, CISA, ABCP COBIT 5 HISTORIA ROZWOJU Control OBjectices for IT and related solutions Początek prac nad standardem w roku 1992 Najnowsze wydanie standardu,

Bardziej szczegółowo

Dokument dostępny w sieci kopia nadzorowana, wydruk kopia informacyjna

Dokument dostępny w sieci kopia nadzorowana, wydruk kopia informacyjna Nr*: 01/2014 Termin przeglądu: 17.02.2014 1. Program przeglądu; spotkanie otwierające ocena realizacji Polityki Jakości sprawozdania z realizacji celów dotyczących jakości raporty z realizacji celów wyznaczonych

Bardziej szczegółowo

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO

SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Auditor wewnętrzny Systemu Zarządzania Środowiskowego 26 27.11.2012 Szczecin SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO 1 Co to jest System Zarządzania Środowiskowego (SZŚ)? 2 Zarządzanie: - sposób realizacji

Bardziej szczegółowo

SH-INFO SYSTEM SP. Z O.O.

SH-INFO SYSTEM SP. Z O.O. OFERTA FIRMY SH-INFO SYSTEM SP. Z O.O. UL. ARMII KRAJOWEJ 9A 41-506 CHORZÓW NA WDROśENIE NORMY JAKOŚCI ISO 9001:2000 CHORZÓW, 2008-06-20 1 :2000 SPIS TREŚCI: 1. KILKA SŁÓW O ISO... 3 2. DANE KONTAKTOWE

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Jakością wg PN EN ISO 9001:2009. Procedura Pr/8/1 WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE

System Zarządzania Jakością wg PN EN ISO 9001:2009. Procedura Pr/8/1 WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE Wydanie Nr I Strona: 1/4 Obowiązuje od: 01.02.2011r. System wg PN EN ISO 9001:2009 Procedura Pr/8/1 URZĄD GMINY W JASIENICY ROSIELNEJ WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE Wydanie

Bardziej szczegółowo

Strategia Lizbońska droga do sukcesu zjednoczonej Europy, UKIE, Warszawa 2002, s. 11. 5

Strategia Lizbońska droga do sukcesu zjednoczonej Europy, UKIE, Warszawa 2002, s. 11. 5 O autorze Tomasz Bartosz Kalinowski ukończył studia w 2003 r. na Uniwersytecie Łódzkim. W tym samym roku został zatrudniony jako asystent w Katedrze Zarządzania Jakością tej uczelni oraz rozpoczął studia

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ PN-EN ISO 9001:2009 Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących PN EN ISO 9001:2009

SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ PN-EN ISO 9001:2009 Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących PN EN ISO 9001:2009 Procedura auditów wewnętrznych i działań Ps-02 0 PROEURA AUITÓW WEWNĘTRZNYH I ZIAŁAŃ KORYGUJĄYH PN EN ISO 9001:2009 - Procedura auditów wewnętrznych i działań Ps-02 1 Egzemplarz Nr 1/ Zmiany: Nr Zmiany

Bardziej szczegółowo

010 - P3/01/10 AUDITY WEWNĘTRZNE SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

010 - P3/01/10 AUDITY WEWNĘTRZNE SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Starostwo Powiatowe we Włocławku 010-F2/01/10 PROCEDURA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ 010 - P3/01/10 AUDITY WEWNĘTRZNE SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Właściciel procedury: Pełnomocnik ds. Systemu Zarządzania

Bardziej szczegółowo

Skuteczna Strategia CRM - wyzwanie dla organizacji. Artur Kowalski Prometriq

Skuteczna Strategia CRM - wyzwanie dla organizacji. Artur Kowalski Prometriq Skuteczna Strategia CRM - wyzwanie dla organizacji Artur Kowalski Prometriq Wrocław, 19-11-2009 Jest tylko jedna strategia sukcesu Polega ona na precyzyjnym zdefiniowaniu docelowego odbiorcy i zaoferowaniu

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG Wykład 10. SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG NORM ISO 9000 1 1. Rodzina norm ISO 9000: Normy ISO 9000 są od 1987r., a trzecia rodzina norm ISO 9000 z 2000 r. (doskonalona w kolejnych latach) składa się

Bardziej szczegółowo

Zasady auditowania procesów zarządzania infrastrukturą przez jednostki certyfikujące systemy zarządzania

Zasady auditowania procesów zarządzania infrastrukturą przez jednostki certyfikujące systemy zarządzania Monika Stoma 1 Agnieszka Dudziak 2 Paweł Krzaczek 3 Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Zasady auditowania procesów zarządzania infrastrukturą przez jednostki certyfikujące systemy zarządzania Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki integracji systemów zarządzania w administracji rządowej, na przykładzie Ministerstwa Gospodarki. Warszawa, 25 lutego 2015 r.

Dobre praktyki integracji systemów zarządzania w administracji rządowej, na przykładzie Ministerstwa Gospodarki. Warszawa, 25 lutego 2015 r. Dobre praktyki integracji systemów zarządzania w administracji rządowej, na przykładzie Ministerstwa Gospodarki Warszawa, 25 lutego 2015 r. 2 W celu zapewnienia, jak również ciągłego doskonalenia jakości,

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Podstawy firmą Marketingowe aspekty jakością Podstawy prawa gospodarczego w SZJ Zarządzanie Jakością (TQM) Zarządzanie logistyczne w SZJ Wymagania norm ISO serii 9000 Dokumentacja w SZJ Metody i Techniki

Bardziej szczegółowo

URZĄD MIEJSKI W GOSTYNIU PREZENTACJA SYSTEMU PN EN ISO 9001:2001 KSIĘGA JAKOŚCI ELEMENTY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCI DOKUMENTACJA SYSTEMU

URZĄD MIEJSKI W GOSTYNIU PREZENTACJA SYSTEMU PN EN ISO 9001:2001 KSIĘGA JAKOŚCI ELEMENTY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCI DOKUMENTACJA SYSTEMU 1 URZĄD MIEJSKI W GOSTYNIU PREZENTACJA SYSTEMU PN EN ISO 9001:2001 ELEMENTY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ STRUKTURA ORGANIZACYJNA PODZIAŁ ODPOWIEDZIALNOŚCI I UPRAWNIEŃ PROCESY ZASOBY UMOŻLIWIAJĄCE WDROŻENIA

Bardziej szczegółowo

WZ PW Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji IT security trends

WZ PW Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji IT security trends Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji dr inż. Bolesław Szomański Wydział Zarządzania Politechnika Warszawska b.szomański@wz.pw.edu.pl Plan Prezentacji

Bardziej szczegółowo

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Do najbardziej znanych systemów zarządzania środowiskiem należą: europejski EMAS światowy ISO 14000 Normy ISO serii 14000 1991 rok -Mędzynarodowa

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane procedury auditów nadzoru i recertyfikacji (ASRP) (Advanced Surveillance and Recertification Procedures)

Zaawansowane procedury auditów nadzoru i recertyfikacji (ASRP) (Advanced Surveillance and Recertification Procedures) Zaawansowane procedury auditów nadzoru i recertyfikacji (ASRP) (Advanced Surveillance and Recertification Procedures) Jubileuszowa Konferencja Polskiego Forum ISO 14000 Warszawa 18.04.2012 Prowadzący:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... 11. Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15

Spis treści. Przedmowa... 11. Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15 Przedmowa... 11 Rozdział I. Systemowe zarządzanie jakością... 15 1. Charakterystyka zarządzania jakością... 15 1.1. Zarządzanie a kierowanie... 15 1.2. Cel i obiekt zarządzania... 16 1.3. Definiowanie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie jakością ćwiczenia

Zarządzanie jakością ćwiczenia Zarządzanie jakością ćwiczenia mgr inż. Anna Wąsińska Zakład Zarządzania Jakością pok. 311 B1, tel. 320-42-82 anna.wasinska@pwr.wroc.pl Mapa procesów 2 Myślenie procesowe Myślenie procesowe uważane jest

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialnośd biznesu w projektach ekoinnowacyjnych. Maciej Bieokiewicz

Społeczna odpowiedzialnośd biznesu w projektach ekoinnowacyjnych. Maciej Bieokiewicz 2011 Społeczna odpowiedzialnośd biznesu w projektach ekoinnowacyjnych Maciej Bieokiewicz Koncepcja Społecznej Odpowiedzialności Biznesu Społeczna Odpowiedzialnośd Biznesu (z ang. Corporate Social Responsibility,

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLENIOWA nr 01/09/2014

OFERTA SZKOLENIOWA nr 01/09/2014 Strona 1 z 5 OFERTA SZKOLENIOWA nr 01/09/2014 SYSTEM ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM ŻYWNOŚCI WG ISO 22000. KURS DLA AUDITORÓW WEWNĘTRZNYCH, PEŁNOMOCNIKÓW ORAZ WARSZTATY PRAKTYCZNE Strona 2 z 5 Biuro Handlowe

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM SZKOLEŃ KIG BLCA II PÓŁROCZE 2011 r.

HARMONOGRAM SZKOLEŃ KIG BLCA II PÓŁROCZE 2011 r. HARMONOGRAM SZKOLEŃ KIG BLCA II PÓŁROCZE 2011 r. Termin Temat Zakres merytoryczny Prowadzący Szkolenie obejmuje zagadnienia związane z przygotowaniem się i przeprowadzeniem auditu wewnętrznego systemu

Bardziej szczegółowo

Jakie wymagania normy ISO 9001:2000 sprawiają trudności polskim przedsiębiorstwom?

Jakie wymagania normy ISO 9001:2000 sprawiają trudności polskim przedsiębiorstwom? Mariusz J. Ligarski, Karina Koczaj, Jakie wymagania normy ISO 9001:2000 sprawiają trudności polskim przedsiębiorstwom, Problemy Jakości, 2004, nr 11, s. 24, 29-33. Mariusz J. Ligarski, Karina Koczaj Jakie

Bardziej szczegółowo

6 kroków do skutecznego planowania na postawie wskaźników KPI

6 kroków do skutecznego planowania na postawie wskaźników KPI 6 kroków do skutecznego planowania na postawie wskaźników KPI Urzeczywistnianie celów biznesowych w praktyce Planowanie i optymalizacja łańcucha dostaw Odkryj brakujące połączenie pomiędzy celami biznesowymi

Bardziej szczegółowo

Temat:,,Audyt według ISO jako narządzie weryfikacji skuteczności i efektywności funkcjonowania urzędów administracji publicznej

Temat:,,Audyt według ISO jako narządzie weryfikacji skuteczności i efektywności funkcjonowania urzędów administracji publicznej Temat:,,Audyt według ISO jako narządzie weryfikacji skuteczności i efektywności funkcjonowania urzędów administracji publicznej dr Tomasz Papaj - Akademia Ekonomiczna w Katowicach; Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Janusz Bronisław Berdowski EUROPEJSKA UCZELNIA INFORMATYCZNO-EKONOMICZNA W WARSZAWIE ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od jakości nie ma odwrotu, gdyż na rynku globalnym nie walczy się tylko ceną

Bardziej szczegółowo

V Ogólnopolska Konferencja nt. Systemów Zarządzania w Energetyce. Forum ISO 14000 INEM Polska. Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska

V Ogólnopolska Konferencja nt. Systemów Zarządzania w Energetyce. Forum ISO 14000 INEM Polska. Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska Forum ISO 14000 INEM Polska Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska Wymagania norm: ISO 9001, ISO 14001 oraz PN-N-18001 dotyczące dostawców i podwykonawców. Szczyrk, 24 27. 09. 2006r. Maciej Kostrzanowski

Bardziej szczegółowo

PROJEKT NOWA JAKOŚĆ PRACY

PROJEKT NOWA JAKOŚĆ PRACY PROJEKT NOWA JAKOŚĆ PRACY Folder informacyjny projektu Nowa jakość pracy realizowanego przez Centrum Rozwoju Społeczno-Ekonomicznego w ramach Poddziałania 8.1.1 Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA JAKOŚCI POMIARY, ANALIZA I DOSKONALENIE

KSIĘGA JAKOŚCI POMIARY, ANALIZA I DOSKONALENIE Wydanie: 4 z dnia 09.06.2009r zmiana: 0 Strona 1 z 13 8.1 Postanowienia ogólne W Szpitalu Miejskim w Elblągu zostały zaplanowane i wdroŝone procesy monitorowania i pomiarów oraz analizy danych i doskonalenia

Bardziej szczegółowo

Procedura PSZ 4.15 PRZEGLĄDY ZARZĄDZANIA

Procedura PSZ 4.15 PRZEGLĄDY ZARZĄDZANIA ZACHODNIOPOMORSKI UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNY w SZCZECINIE SYSTEM ZARZĄDZANIA ZESPOŁEM LABORATORIÓW BADAWCZYCH (SZZLB) Zgodny z wymaganiami PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Procedura PSZ 4.15 PRZEGLĄDY ZARZĄDZANIA

Bardziej szczegółowo

Systemy Business Intelligence w praktyce. Maciej Kiewra

Systemy Business Intelligence w praktyce. Maciej Kiewra Systemy Business Intelligence w praktyce Maciej Kiewra Wspólna nazwa dla grupy systemów: Hurtownia danych Pulpity menadżerskie Karty wyników Systemy budżetowe Hurtownia danych - ujednolicone repozytorium

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 Informacje ogólne ISO 50001 to standard umożliwiający ustanowienie systemu i procesów niezbędnych do osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej.

Bardziej szczegółowo

Transport odpadów a standardy bezpieczeństwa. System Zarządzania Bezpieczeństwem Ruchu drogowego. Joanna Bańkowska Dyrektor Zarządzający BSI

Transport odpadów a standardy bezpieczeństwa. System Zarządzania Bezpieczeństwem Ruchu drogowego. Joanna Bańkowska Dyrektor Zarządzający BSI Transport odpadów a standardy bezpieczeństwa System Zarządzania Bezpieczeństwem Ruchu drogowego Joanna Bańkowska Dyrektor Zarządzający BSI NOWOCZESNY SYSTEM GOSPODARKI ODPADAMI PROBLEM CZY BIZNES? 13.11.2013

Bardziej szczegółowo

DOSKONALENIE PROCESÓW

DOSKONALENIE PROCESÓW KATALOG SZKOLEŃ DOSKONALENIE PROCESÓW - Tworzenie projektów ciągłego doskonalenia - Konsultacje z ekspertami - Poprawa jakości oraz produktywności - Eliminacja marnotrawstwa - Redukcja kosztów - Metody

Bardziej szczegółowo

Procedura: Ocena Systemu Zarządzania

Procedura: Ocena Systemu Zarządzania Procedura: Ocena Systemu Zarządzania I. CEL PROCEDURY Celem niniejszej procedury jest jednoznaczne określenie zasad planowania, prowadzenia, dokumentowania i oceny działań audytowych oraz kontrolnych prowadzonych

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Jakością wg PN EN ISO 9001:2009. Procedura Pr/8/1 WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE

System Zarządzania Jakością wg PN EN ISO 9001:2009. Procedura Pr/8/1 WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE Oryginał Strona: 1/3 Obowiązuje od: 01.04.2011 System wg PN EN ISO 9001:2009 Procedura Pr/8/1 URZĄD GMINY W RYMANOWIE WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE Oryginał Obowiązuje

Bardziej szczegółowo