Wpływ polityki monetarnej na źródła finansowania przedsiębiorstw w Polsce w latach

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wpływ polityki monetarnej na źródła finansowania przedsiębiorstw w Polsce w latach 1995 2012"

Transkrypt

1 Materiały i Studia nr 304 Wpływ polityki monetarnej na źródła finansowania przedsiębiorstw w Polsce w latach Anna Białek-Jaworska, Aneta Dzik, Natalia Nehrebecka

2 Materiały i Studia nr 304 Wpływ polityki monetarnej na źródła finansowania przedsiębiorstw w Polsce w latach Anna Białek-Jaworska, Aneta Dzik, Natalia Nehrebecka Instytut Ekonomiczny Warszawa, 2014 r.

3 Anna Białek-Jaworska, Aneta Dzik, Natalia Nehrebecka Anna Białek-Jaworska Wydział Nauk Ekonomicznych, Uniwersytet Warszawski Aneta Dzik Wydział Nauk Ekonomicznych, Uniwersytet Warszawski Anna Białek-Jaworska Wydział Natalia Nauk Nehrebecka Ekonomicznych, Departament Uniwersytet Statystyki, Warszawski Narodowy Bank Polski; Wydział Nauk E micznych, Uniwersytet Warszawski Aneta Dzik Wydział Nauk Ekonomicznych, Uniwersytet Warszawski Natalia Nehrebecka Departament Projekt badawczy Statystyki, pod Narodowy kierunkiem Bank N. Polski; Nehrebeckiej Wydział Nauk został Ekono- zrealizowany w ramach micznych, Uniwersytet Warszawski ogłoszonego przez Komitet Badań Ekonomicznych NBP. Jego przedmiotem była reali jektów badawczych przeznaczonych do realizacji przez pracowników NBP i osoby sp sfinansowanych ze środkow Narodowego Banku Polskiego. Projekt badawczy pod kierunkiem N. Nehrebeckiej został zrealizowany w ramach konkursu ogłoszonego przez Komitet Niniejszy Badań Ekonomicznych projekt przedstawia NBP. osobiste Jego przedmiotem poglądy autorów. była realizacja projektów badawczych przeznaczonych Autorzy składają do realizacji serdeczne przez podziękowania pracowników dr NBP Piotrowi i osoby Boguszewskiemiu spoza NBP, za cenne w sfinansowanych ze środkow komentarze Narodowego i sugestie, Banku Polskiego. które pozwoliły nadać pracy jej ostateczny kształt. Za wnikli otrzymane w trakcie realizacji projektu autorzy dziękują również Dyrektorowi Dep Niniejszy projekt przedstawia Statystyki osobiste Panu poglądy Józefowi autorów. Sobocie. Za wszelkie błędy odpowiedzialność ponoszą re Autorzy składają serdeczne niniejszego podziękowania projektu. dr Piotrowi Boguszewskiemiu za cenne wskazówki, komentarze i sugestie, które pozwoliły nadać pracy jej ostateczny kształt. Za wnikliwe uwagi otrzymane w trakcie realizacji projektu autorzy dziękują również Dyrektorowi Departamentu Statystyki Panu Józefowi Sobocie. Za wszelkie błędy odpowiedzialność ponoszą realizatorzy niniejszego projektu Druk: NBP Printshop Wydał: Narodowy Bank Polski Departament Edukacji i Wydawnictw ul. Świętokrzyska 11/ Warszawa tel ISSN Copyright Narodowy Bank Polski, 2014

4 Spis treści Spis treści Streszczenie 25 Wstęp 26 I. Wpływ skali i struktury finansowania sektora przedsiębiorstw na gospodarkę Wpływ czynników specyficznych dla kraju i charakterystyk firmy na strukturę kapitału Determinanty finansowania działalności firmy kredytem bankowym Determinanty finansowania przedsiębiorstw kredytem handlowym Determinanty finansowania inwestycji przedsiębiorstw leasingiem II. Kanały oddziaływania polityki pieniężnej na sektor przedsiębiorstw niefinansowych Mechanizm transmisji polityki pieniężnej do sektora przedsiębiorstw Rola kanału kredytu handlowego w transmisji polityki monetarnej III. Opis modelu badawczego ujęcie konceptualne Klasyfikacja źródeł finansowania. Montaż finansowy a przepływy środków pieniężnych IV. Zakres analizy, dobór i charakterystyka próby badawczej Struktura próby Zakres analizy V. Wpływ polityki monetarnej na funkcjonowanie przedsiębiorstw w Polsce w latach Polityka gospodarcza i jej instrumenty ze szczególnym uwzględnieniem polityki monetarnej Oddziaływanie polityki monetarnej za pośrednictwem stopy procentowej, kryteriów i warunków kredytowania na przedsiębiorstwa Wpływ dotacji na kapitał własny Regulacje prawne i źródła finansowania działalności leasingowej VI. Źródła finansowania przedsiębiorstw w Polsce rodzaje, skala i struktura Wewnętrzne źródła finansowania a skutki nadmiernego zadłużenia Zewnętrzne źródła finansowania VII. Kredyt bankowy Analiza wykorzystania kredytu bankowego przez przedsiębiorstwa w Polsce Wpływ polityki monetarnej na finansowanie przedsiębiorstw w Polsce krótkoterminowym kredytem bankowym Determinanty finansowania się przedsiębiorstw kredytem bankowym badania własne VIII. Kredyt handlowy netto Rola kredytu handlowego netto w finansowaniu przedsiębiorstw w Polsce Wpływ polityki monetarnej na udzielany kredyt handlowy netto przedsiębiorstw w Polsce Wpływ polityki monetarnej na finansowanie przedsiębiorstw w Polsce kredytem handlowym netto Materiały i Studia nr 304 3

5 4. Determinanty kredytu handlowego udzielonego i otrzymanego badania własne Udzielony kredyt handlowy netto Zaciągnięty kredyt handlowy netto 244 X. Leasing finansowy i operacyjny Analiza 4. Determinanty wykorzystania kredytu leasingu handlowego finansowego udzielonego i operacyjnego i i otrzymanego przez przedsiębiorstwa badania własne w Polsce Determinanty 4.1. Udzielony leasingu kredyt handlowy operacyjnego netto Determinanty 4.2. Zaciągnięty leasingu kredyt handlowy finansowego netto XI. X. Strategie Leasing finansowania finansowy i i operacyjny przedsiębiorstw w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem dźwigni Strategie 1. Determinanty Analiza finansowania wykorzystania kredytu przedsiębiorstw handlowego leasingu finansowego udzielonego konserwatywne i i operacyjnego i otrzymanego czy agresywne? przez badania przedsiębiorstwa własne w Polsce Wpływ 2. Determinanty Udzielony polityki kredyt monetarnej leasingu handlowy operacyjnego na strukturę netto finansowania przedsiębiorstw w Polsce Determinanty Zaciągnięty struktury kredyt leasingu handlowy finansowego finansowania netto przedsiębiorstw w Polsce mierzonej dźwignią finansową X. badania XI. Leasing Strategie własne finansowy finansowania i operacyjny przedsiębiorstw w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem dźwigni Wnioski 1. Analiza Strategie i rekomendacje wykorzystania finansowania leasingu przedsiębiorstw finansowego konserwatywne i operacyjnego czy przez agresywne? przedsiębiorstwa w Polsce Bibliografia 2. Determinanty Wpływ polityki leasingu monetarnej operacyjnego na strukturę finansowania przedsiębiorstw w Polsce Słowniczek 3. Determinanty leasingu struktury finansowego finansowania przedsiębiorstw w Polsce mierzonej dźwignią finansową Załączniki XI. badania Strategie własne finansowania przedsiębiorstw w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem dźwigni Załącznik Wnioski 1. Strategie i i rekomendacje 1. Forma finansowania prawna przedsiębiorstw sprawozdających konserwatywne czy do agresywne? GUS na formularzach F-02 i F-01/I Bibliografia 2. Wpływ polityki monetarnej na strukturę finansowania przedsiębiorstw w Polsce Załącznik Słowniczek 3. Determinanty 2. Kredyty struktury bankowe finansowania dla przedsiębiorstw przedsiębiorstw w Polsce w w latach Polsce mierzonej dźwignią finansową Załączniki badania 3. własne Wpływ polityki monetarnej na finansowanie przedsiębiorstw kredytami bankowymi Wnioski Załącznik i rekomendacje 4. Przegląd 1. Forma badań prawna empirycznych przedsiębiorstw kredytu sprawozdających bankowego do GUS na formularzach F-02 i i F-01/I Bibliografia Załącznik 5. Meta-analiza kredytu bankowego Słowniczek Załącznik Kredyty Analiza bankowe korelacji dla zmiennych przedsiębiorstw objaśniających w Polsce w latach w modelach kredytu bankowego Załączniki długoterminowego 3. Wpływ polityki monetarnej na finansowanie przedsiębiorstw kredytami bankowymi Załącznik Analiza Przegląd Forma prawna korelacji badań przedsiębiorstw empirycznych zmiennych objaśniających kredytu sprawozdających bankowego w modelach do GUS na krótkoterminowego formularzach F-02 i kredytu F-01/I bankowego Załącznik 5. Meta-analiza kredytu bankowego Załącznik Udzielony Kredyty Analiza bankowe a zaciągnięty korelacji dla przedsiębiorstw kredyt zmiennych handlowy objaśniających w netto Polsce przedsiębiorstw w latach w modelach w różnych kredytu przekrojach bankowego Załącznik długoterminowego Przegląd Wpływ badań polityki dotyczących monetarnej kredytu na finansowanie handlowego przedsiębiorstw kredytami bankowymi Załącznik Meta-analiza Przegląd Analiza badań korelacji kredytu empirycznych zmiennych handlowego kredytu objaśniających bankowego w modelach krótkoterminowego kredytu Załącznik bankowego Analiza Meta-analiza korelacji kredytu zmiennych bankowego objaśniających w modelach udzielanego kredytu handlowego Załącznik Udzielony Analiza a zaciągnięty korelacji zmiennych kredyt handlowy objaśniających netto przedsiębiorstw w modelach w różnych kredytu przekrojach bankowego Załącznik długoterminowego Przegląd Analiza badań korelacji dotyczących zmiennych kredytu objaśniających handlowego w modelach zaciągniętego kredytu handlowego Załącznik 10. netto 7. Meta-analiza Analiza korelacji kredytu zmiennych handlowego objaśniających w modelach krótkoterminowego kredytu Załącznik bankowego Wykorzystanie Analiza korelacji leasingu zmiennych finansowego objaśniających i operacyjnego w modelach przez przedsiębiorstwa udzielanego kredytu w Polsce handlowego Załącznik Przegląd Udzielony badań a zaciągnięty dotyczących kredyt leasingu handlowy netto przedsiębiorstw w różnych przekrojach Załącznik Meta-analiza 12. Przegląd Analiza badań leasingu korelacji dotyczących zmiennych kredytu objaśniających handlowego w modelach zaciągniętego kredytu Załącznik handlowego Analiza netto Meta-analiza korelacji kredytu zmiennych handlowego objaśniających w modelu leasingu operacyjnego Załącznik Analiza Analiza Wykorzystanie korelacji zmiennych leasingu finansowego objaśniających i i operacyjnego w modelach w modelach przez leasingu udzielanego przedsiębiorstwa finansowego kredytu w handlowego Polsce Załącznik Podsumowanie Przegląd badań wyników dotyczących dotychczasowych leasingu badań dźwigni finansowej Załącznik Analiza Meta-analiza Analiza korelacji korelacji leasingu zmiennych zmiennych objaśniających objaśniających w modelach w dźwigni modelach finansowej zaciągniętego kredytu Spis handlowego Załącznik wykresów 16. netto Analiza korelacji zmiennych objaśniających w modelu leasingu operacyjnego Spis Załącznik tabel Wykorzystanie Analiza korelacji leasingu zmiennych finansowego objaśniających i operacyjnego w modelach przez leasingu przedsiębiorstwa finansowego w Polsce Załącznik Przegląd Podsumowanie badań dotyczących wyników dotychczasowych leasingu badań dźwigni finansowej Załącznik Meta-analiza Analiza korelacji leasingu zmiennych objaśniających w modelach dźwigni finansowej Spis Załącznik wykresów 16. Analiza korelacji zmiennych objaśniających w modelu leasingu operacyjnego Spis Załącznik tabel 17. Analiza korelacji zmiennych objaśniających w modelach leasingu finansowego Załącznik 18. Podsumowanie wyników dotychczasowych badań dźwigni finansowej Załącznik 19. Analiza korelacji zmiennych objaśniających w modelach dźwigni finansowej Narodowy Bank Polski 467 Spis wykresów 469 Spis tabel 472

6 Streszczenie Streszczenie Streszczenie Celem niniejszego opracowania jest analiza źródeł finansowania przedsiębiorstw w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem zewnętrznych źródeł finansowania działalności operacyjnej i inwestycyjnej przedsiębiorstw takich jak kredyt bankowy, kredyt handlowy oraz leasing operacyjny i finansowy, z uwzględnieniem wpływu polityki monetarnej. Obok pogłębionego przeglądu literatury opracowanie wzbogaca meta-analiza w kontekście badania wrażliwości struktury kapitałowej przedsiębiorstw, a dokładnie finansowania kredytem bankowym, kredytem handlowym i leasingiem, na wynikające z teorii ekonomii determinanty. Badanie determinant struktury kapitałowej oraz finansowania przedsiębiorstw kredytem bankowym długoterminowym i krótkoterminowym, leasingiem operacyjnym i finansowym oraz udzielania lub zaciągania kredytu handlowego netto przeprowadzono w oparciu o nieidentyfikowalne dane jednostkowe Głównego Urzędu Statystycznego, dotyczące przedsiębiorstw niefinansowych zatrudniających więcej niż dziewięciu pracowników, prowadzących działalność w Polsce w latach W oparciu o wyniki modeli oszacowanych za pomocą systemowego estymatora Uogólnionej Metody Momentów (system-gmm) i panelowego modelu (S)VAR można zaobserwować działanie mechanizmu transmisji polityki monetarnej do sfery realnej, a w szczególności do sektora przedsiębiorstw, za pośrednictwem kanału stopy procentowej, kursu walutowego, kanału kredytu bankowego, kredytu handlowego wspartych kanałem bilansowym przedsiębiorstw. Słowa kluczowe: finanse przedsiębiorstw, struktura kapitałowa przedsiębiorstw, dźwignia finansowa, kredyt bankowy, kredyt handlowy, leasing operacyjny, leasing finansowy, polityka monetarna, meta-analiza JEL: G32, E52, G21, C83 Materiały 2 i Studia nr 304 5

7 Wstęp Wstęp Wstęp Jednym z głównych czynników determinujących tworzenie, przetrwanie i rozwój firm jest dostęp do źródeł finansowania. Dzięki źródłom finansowania przedsiębiorstwa tworzą miejsca pracy, realizują inwestycje, tworzą wartość dodaną, przyczyniając się do wzrostu gospodarczego, a płacąc podatki zasilają budżet państwa. Od dostępu do zewnętrznych źródeł finansowania zależy zdolność przedsiębiorstw do realizacji ich funkcji na poszczególnych etapach cyklu życia. Teorie finansów przedsiębiorstw nie dają jednoznacznej odpowiedzi co do determinant struktury kapitałowej (stosunku zewnętrznych źródeł finansowania do kapitału własnego). W początkowym modelu Millera i Modiglianiego (1958) przy założeniu doskonale konkurencyjnego rynku z racjonalnym przedsiębiorcą, doskonałym dostępem do informacji oraz brakiem podatków wartość przedsiębiorstwa oraz koszt kapitału były niezależne od struktury kapitałowej, a kapitał obcy był doskonałym substytutem kapitału własnego. Wartość rynkowa spółki zależała zatem wyłącznie od poziomu wygenerowanych zysków, czyli przyszłych przepływów pieniężnych (teoria nieistotności) 1. Ale już przy uwzględnieniu podatków w modelu Millera i Modiglianiego występował tzw. efekt dźwigni finansowej na skutek obniżania podstawy opodatkowania przez zapłacone odsetki od długu w przeciwieństwie do dywidend dla akcjonariuszy, które nie dawały takiej możliwości. Odsetkowa tarcza podatkowa prowadziła do wzrostu wartości przedsiębiorstwa wykorzystującego finansowanie zewnętrzne w porównaniu do przedsiębiorstwa finansującego się wyłącznie kapitałem własnym. Jednak optymalna struktura kapitałowa była osiągana przy pełnym wykorzystaniu długu i zerowym kapitale własnym, pomijając ryzyko finansowe, koszty bankructwa czy koszty agencyjne. DeAngelo i Masulis (1980) uwzględnili dodatkowo pozaodsetkową tarczę podatkową, odzwierciedlającą zmniejszenie podstawy opodatkowania dzięki odpisom amortyzacyjnym, inwestycyjnym ulgom podatkowym, kosztom leasingu operacyjnego, czy też ulgom podatkowym dla przedsiębiorstw zatrudniających osoby niepełnosprawne. Wzrostowi tarczy pozaodsetkowej towarzyszył spadek poziomu osłony odsetkowej ze względu na ich substytucyjność, a w konsekwencji - ograniczenie po- 1 Janasz K., Janasz W., Wiśniewska J., Zarządzanie kapitałem w przedsiębiorstwie, Warszawa, 2007, s Narodowy Bank Polski

8 Wstęp pytu na kapitał zewnętrzny. Przy założeniu, że ujemna podstawa opodatkowania nie ma żadnego wpływu na zobowiązania podatkowe w kolejnych latach, wyższemu poziomowi pozaodsetkowych ulg podatkowych towarzyszy mniejszy udział kapitału obcego w strukturze kapitałowej. Teoria kosztów bankructwa wskazuje, że koszty likwidacji przedsiębiorstwa obniżają wycenę przedsiębiorstwa, a prawdopodobieństwo ich wystąpienia rośnie wraz ze wzrostem ryzyka niewypłacalności na skutek wyższego zadłużenia. Wartość rynkowa przedsiębiorstwa rośnie wraz ze wzrostem długu, aż do momentu, w którym przyrost wartości z tytułu dodatkowych korzyści podatkowych jest zrównoważony przez spadek wartości spółki z tytułu dodatkowych kosztów trudności finansowych (bankructwa), związanych z ryzykiem niewypłacalności. 2 Jednak podmioty gospodarcze generujące wysokie zyski, o niskim poziomie ryzyka operacyjnego (ze stabilnym w czasie strumieniem dochodów) i z dużym udziałem rzeczowego majątku trwałego (i tym samym niskimi kosztami bankructwa), będą w większym stopniu korzystać z finansowania zewnętrznego. Zgodnie z teorią substytucji trade-off optymalna struktura kapitałowa jest osiągnięta, gdy krańcowa wartość bieżąca tarczy podatkowej z dodatkowego długu równa się krańcowej wartości bieżącej kosztów finansowych dodatkowego zadłużenia. Teoria kosztów agencyjnych przewiduje, że istnieje optymalna struktura kapitałowa, minimalizująca koszty agencji (związane z rewizją sprawozdań finansowych, zabezpieczeniem długu czy kosztami transakcyjnymi), która odpowiada umiarkowanemu zaangażowaniu kapitałów obcych w przedsiębiorstwie. Zgodnie z tą teorią menedżerowie w obawie o stanowisko unikają projektów bardziej ryzykownych, a preferują niższe, ale pewne zyski. Natomiast spółki kierowane przez właścicieli powinny w większym stopniu korzystać z finansowania zewnętrznego. Wierzyciele, ponoszący wyższe ryzyko, stosują zabezpieczenia, np. dodatkowe ubezpieczenie kredytu, co zwiększa koszty agencyjne, wpływając na strukturę kapitałową podobnie do kosztów bankructwa. 3 Teoria hierarchii źródeł finansowania (ang. pecking order theory) uwzględniając asymetrię informacji pomiędzy zarządzającymi spółką a właścicielami i inwestorami zewnętrznymi, wskazuje, że przedsiębiorstwo wybiera źródła kapitału o najniższym poziomie luki in- 2 Duliniec A., Struktura i koszt kapitału w przedsiębiorstwie, Warszawa, 1998, s Kędzior M., Międzynarodowa struktura kapitału przedsiębiorstw, Warszawa, 2011, s Materiały i Studia nr

9 Wstęp formacyjnej, gdyż publikacja informacji generuje koszty. Dlatego podmioty gospodarcze preferują wewnętrzne źródła finansowania, a najchętniej na rozwój działalności przeznaczają zyski zatrzymane. Kiedy wewnętrznie generowana nadwyżka środków pieniężnych jest niewystarczająca do sfinansowania wydatków kapitałowych, firmy korzystają z kapitału obcego o jak najmniejszym ryzyku, raczej zaciągając kredyty niż emitując kapitał. Przedsiębiorstwo powinno angażować nadwyżki finansowe w krótkookresowe papiery wartościowe, które są łatwo zbywalne i mogą być wykorzystane do finansowania działalności w okresie wzmożonych inwestycji. Tłumaczy to, dlaczego niektóre duże i rentowne firmy mają stosunkowo niski poziom wskaźnika zadłużenia. Jednak teza, że udział finansowania zewnętrznego ujemnie zależy od wielkości i rentowności spółki jest sprzeczna z teorią kosztów bankructwa. Również przeciwne stanowisko do teorii hierarchii źródeł finansowania zajmuje teoria sygnalizacji, w ramach której firmy przeznaczają zyski zatrzymane na dywidendę dla akcjonariuszy w celu sygnalizacji dobrej kondycji finansowej. Jednak wypłata dywidendy ogranicza możliwości finansowania inwestycji z własnych źródeł i wymusza finansowanie zewnętrzne. Sygnały wysyłane przez menedżerów są tym bardziej wiarygodne, im więcej akcji jest w posiadaniu zarządu spółki, który jest wtedy bezpośrednio zainteresowany osiąganiem lepszych wyników przez firmę. Dlatego też struktura własności odgrywa ważną rolę w analizie struktury kapitałowej przedsiębiorstwa. Według teorii sygnalizacji, przedsiębiorstwa rentowne, z możliwościami wzrostu, powinny mieć relatywnie wyższy wskaźnik zadłużenia. Przytoczone teorie prezentują szerokie spectrum poglądów na temat struktury kapitału, niejednokrotnie wzajemnie sprzecznych i wykluczających się. Są one najczęściej przytaczane w pracach empirycznych i stanowią inspirację do kolejnych badań, które obecnie są przedmiotem dyskusji wśród naukowców. Z tego względu temat niniejszego opracowania temat jest aktualny, a determinanty struktury kapitałowej oraz aplikowalność teorii hierarchii (pecking order), optymalnego wyboru (trade-off) i dojrzałości (maturity matching) do przedsiębiorstw w Polsce wciąż nie zostały jednoznacznie zweryfikowane i wymagają pogłębionych badań w przekrojach pod względem rozmiaru, branży, struktury własności, formy prawnej, zaangażowania w działalność eksportową oraz udział kapitału zagranicznego). 8 5 Narodowy Bank Polski

10 Wstęp Zgodnie z teoriami dostępności źródeł finansowania, jak i zmianami kapitału własnego w wyniku akumulacji wygenerowanych zysków lub konieczności pokrycia strat, struktura kapitałowa przedsiębiorstw w Polsce jest zmienną wynikową. Stąd ciężar analizy przeprowadzonej w niniejszej pracy będzie spoczywał na podażach i popytach cząstkowych kredytu bankowego, handlowego (efekt redystrybucji płynności finansowej lub dostępu do kredytu bankowego) oraz leasingu finansowego (wymagającego niższego zabezpieczenia niż kredyt) i leasingu operacyjnego (umożliwiającego finansowanie pomimo wysokich wskaźników zadłużenia). Przedsiębiorstwo dąży do osiągnięcia najkorzystniejszej w danych warunkach struktury kapitałowej, od której zależy efektywność decyzji operacyjnych i inwestycyjnych wpływających na zyski. Struktura kapitałowa kształtuje wartość przedsiębiorstwa, a w konsekwencji istotnie wpływa na dalszy rozwój firmy. Źródła finansowania stanowią zasadniczą kwestię dla prowadzenia działalności przedsiębiorstw, gdyż firmy z ograniczonym dostępem do kapitału zewnętrznego, mniej inwestują i rozwijają się wolniej (Rajan i Zinglas 1998), nie wykorzystując dźwigni finansowej. Wykorzystanie kapitałów obcych pozwala na zwiększenie przychodów ze sprzedaży w stosunku do tych, które możliwe są do osiągnięcia przy finansowaniu działalności jedynie środkami własnymi. Dopóki koszt kapitałów obcych jest niższy od rentowności majątku, firma osiąga dodatkowe korzyści (wyrażające się wzrostem rentowności kapitałów własnych) dzięki zwiększeniu zadłużenia. Stosowanie dźwigni finansowej pozwala zwiększyć wartość aktywów bez potrzeby inwestowania kapitału własnego, jak również obniżyć podatek dochodowy dzięki tarczy podatkowej, gdyż zapłacone odsetki od kredytu stanowią koszty uzyskania przychodu i obniżają podstawę opodatkowania. Dzięki zewnętrznym źródłom finansowania przedsiębiorcy mogą zwiększyć skalę prowadzonej działalności, przyspieszyć jej wzrost, a w efekcie w relatywnie krótszym czasie podnieść wartość swojej firmy. Dźwignia finansowa najlepiej sprawdza się, kiedy wprowadzony do przedsiębiorstwa dodatkowy kapitał obcy wspiera działalność inwestycyjną albo operacyjną lub służy do obejmowania udziałów w innych przedsiębiorstwach. Efekt dźwigni finansowej nie wystąpi, jeśli zewnętrzne finansowanie zostanie przeznaczone na wsparcie bieżącej płynności lub pokrycie strat. Wówczas wzrost kapitału obcego doprowadzi jedynie do wzrostu kosztów finanso- Materiały i Studia nr

11 Wstęp wych i spadku zysku. Wadą korzystania z zewnętrznych źródeł finansowania jest konieczność regularnej spłaty odsetek, co wpływa na wzrost kosztów finansowych, spadek zysku, wzrost ryzyka utraty kontroli nad firmą lub jej aktywami, ograniczenie swobody przedsiębiorcy w decydowaniu o ewentualnym wycofaniu wybranych aktywów z bilansu, ponieważ często to na nich ustanowione jest zabezpieczenie kredytów. Konieczność obsługi odsetek od kapitału obcego powoduje zwiększenie kosztów stałych przedsiębiorstwa, co zmniejsza odporność firmy na wahania koniunktury. Wyższe koszty stałe sprawiają, że nawet niewielki spadek sprzedaży może znacząco wpłynąć na wyniki finansowe przedsiębiorstwa. W razie długotrwałych trudności ze spłacaniem odsetek firma może stanąć wobec konieczności zaspokojenia roszczeń kredytodawcy, co może oznaczać utratę (wymuszoną sprzedaż) części aktywów lub w skrajnym przypadku całej firmy (w przypadku bankructwa). O maksymalnej skali dźwigni finansowej decyduje zdolność kredytowa, zdolność do spłaty bieżących zobowiązań, płynność finansowa, stopa zwrotu z kapitału własnego, udział zobowiązań krótkoterminowych w zobowiązaniach ogółem. Zwiększanie udziału kapitału obcego w finansowaniu przedsiębiorstwa jest opłacalne dopóki procentowa zmiana zysku netto przewyższa procentową zmianę zysku operacyjnego po wprowadzeniu dodatkowego kapitału. Im większy jest wyjściowy udział kapitału obcego, tym trudniej jest odnieść korzyści z dalszego zwiększania skali dźwigni finansowej. Niski poziom rynkowych stóp procentowych, wysoka dochodowość i niska ryzykowność branży, w której działa przedsiębiorstwo, sprzyja wspieraniu rozwoju przedsiębiorstw dźwignią finansową (kapitałem obcym). Na podstawie przeglądu literatury postaramy się wskazać na poziomie makro, jaka struktura kapitałowa przedsiębiorstw byłaby korzystniejsza dla gospodarki, biorąc pod uwagę ograniczenie budżetowe i potencjał rozwojowy/inwestycyjny firm, ryzyko funkcjonowania, przyszłą wiarygodność/zdolność kredytową (np. sygnalizacyjna rola kredytu) oraz stabilność gospodarki. Dobór źródeł finansowania przedsiębiorstwa jest zdeterminowany różnymi czynnikami o charakterze ilościowym i jakościowym, a także mikro, mezo- i makroekonomicznym. Przedsiębiorstwa korzystają równocześnie z różnych źródeł finansowania, a główne bariery dla rozwoju firm wynikają z ograniczeń dostępu do źródeł finansowania, w tym braku wystarczającej zdolności kredytowej dla zaciągnięcia kredytu w banku Narodowy Bank Polski

12 Wstęp Celem niniejszego opracowania jest analiza źródeł finansowania przedsiębiorstw w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem zewnętrznych źródeł finansowania działalności przedsiębiorstw takich jak kredyt bankowy, kredyt handlowy oraz leasing operacyjny i finansowy. Badanie przeprowadzono w oparciu o nieidentyfikowalne dane jednostkowe Głównego Urzędu Statystycznego, dotyczących przedsiębiorstw prowadzących działalność w Polsce w latach i zatrudniających więcej niż dziewięciu pracowników. Dane te zostały wykorzystane do tworzenia agregatów analitycznych oraz modeli ekonometrycznych. Wszystkie agregaty spełniają warunki zachowania tajemnicy statystycznej. Małe i średnie przedsiębiorstwa stanowią ponad 99% firm w Polsce. Sektor ten generuje około 50% PKB i zatrudnia 70% pracowników. MŚP są wskazywane jako siła napędowa polskiej gospodarki. Analizie poddane zostaną również przedsiębiorstwa duże. Skoncentrowano się na analizie determinantów wykorzystania poszczególnych źródeł finansowania, struktury finansowania działalności przedsiębiorstw z uwzględnieniem efektu dźwigni finansowej, jak również weryfikacji hipotez o substytucyjności źródeł finansowania. Rozpatrywano zróżnicowanie źródeł finansowania przedsiębiorstw w zależności od branży (przemysł, handel, transport, budownictwo i pozostałe usługi na podstawie informacji o PKD2007), rozmiaru przedsiębiorstwa (małe, średnie, duże), kierunku sprzedaży (nieeksporter, eksporter niewyspecjalizowany, eksporter wyspecjalizowany) i struktury własności (dominujący udział kapitału zagranicznego w kapitale własnym). Analizę przeprowadzono w kontekście polityki monetarnej. Opracowanie ma na celu ocenę wpływu polityki monetarnej na źródła finansowania przedsiębiorstw w Polsce, co jest szczególnie istotne z perspektywy prowadzonej przez NBP polityki monetarnej. Prowadzenie polityki pieniężnej wymaga wiedzy na temat spodziewanych skutków w realnej i nominalnej sferze gospodarki. Przekłada się to na konieczność prowadzenia badań mających na celu analizę skutków polityki monetarnej dla dostępu do finansowania w poszczególnych sektorach. Polityka monetarna jest związana z rynkiem kredytowym, gdyż Bank Centralny, stosując odpowiednie narzędzia, tworzy warunki na rynku kredytowym. Zrozumienie mechanizmu transmisji polityki monetarnej do realnej gospodarki jest kluczowe dla Materiały i Studia nr

13 Wstęp skuteczności polityki pieniężnej, szczególnie gdy system bankowy jest ważnym źródłem finansowania przedsiębiorstw. W literaturze ekonomicznej wyróżniane są następujące kanały transmisji monetarnej: stopa procentowa, kredyt, kurs walutowy. Skoncentrowano się na transmisji poprzez kanał kredytowy definiowany jako zestaw czynników wzmacniających wpływ stóp procentowych. Kanał kredytowy polityki pieniężnej bezpośrednio wpływa na zagregowany popyt. Koncentruje się on na szczególnej roli banków w systemie finansowym. Zakłada się, że firmy mogą finansować swoje inwestycje z kredytów bankowych, jak i z portfela aktywów banku, składającego się z kredytów, rezerw i obligacji. Niedoskonałości rynku w systemie bankowym są jednym z ważniejszych punktów, które przyczyniają się do funkcjonowania kanału kredytowego. Problem asymetrii informacji między kredytodawcą i kredytobiorcą stwarza klin między kosztami środków wewnętrznych i zewnętrznych. Uważa się, że siła polityki pieniężnej przejawia się nie tylko w stopach procentowych, ale także w zewnętrznej premii finansowej marży banku. Wpływ szoków monetarnych na gospodarkę realną ma dwa wymiary w kontekście kanału kredytowego. Po pierwsze, szok monetarny może wpłynąć na sytuację finansową lub wartość aktywów netto firmy, tj. kapitał własny. Wyższa wartość aktywów netto przedsiębiorstwa powoduje, iż finansowanie na rynku kredytowym staje się możliwe, a tym samym stymuluje decyzje inwestycyjne. Po drugie, polityka pieniężna może wpływać na podaż kredytu ze strony banków. Zaostrzenie polityki pieniężnej powoduje, iż rośnie udział potencjalnie niewypłacalnych kredytobiorców oraz zmniejsza się wartość aktywów przedsiębiorstw, a tym samym możliwości zabezpieczenia kredytu (Brzoza-Brzezina, 2011). Banki ograniczają podaż kredytu, tym samym maleje zagregowany popyt. Zgodnie z teorią akceleratora finansowego istnieje mechanizm wzmacniający szoki monetarne poprzez bilanse przedsiębiorstw (Bernanke, Gertler i Gilchrist, 1996). W okresie dekoniunktury występuje zwiększenie kosztu kredytowania oraz ograniczenie możliwości finansowania inwestycji, co zwiększa ryzyko niewypłacalności i jest szczególnie dotkliwe dla firm o słabszych wynikach finansowych. Zgodnie z teorią maturity matching firmy charakteryzujące się większym udziałem aktywów krótkoterminowych w posiadanym majątku finansują się krótkoterminowym kredytem, a zwłaszcza kredytem kupieckim. Teoria pecking order podkreśla, że zdolność przedsiębiorstwa do wewnętrznego generowania go Narodowy Bank Polski

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw

Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Zarządzanie finansami przedsiębiorstw Opracowała: Dr hab. Gabriela Łukasik, prof. WSBiF I. OGÓLNE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE Cele przedmiotu:: - przedstawienie podstawowych teoretycznych zagadnień związanych

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Co to są finanse przedsiębiorstwa?

Co to są finanse przedsiębiorstwa? Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa Sposoby finansowania działalności przedsiębiorstwa Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 10 października

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych.

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Rozwinięciem wstępnej analizy sprawozdań finansowych jest analiza wskaźnikowa. Jest ona odpowiednim narzędziem analizy finansowej przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku

Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego. PCC Rokita Spółka Akcyjna. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Aneks Nr 1 do Prospektu Emisyjnego PCC Rokita Spółka Akcyjna zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 7 maja 2014 roku Niniejszy aneks został sporządzony w związku z opublikowaniem przez

Bardziej szczegółowo

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY)

KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) KAPITAŁOWA STRATEGIA PRZEDISĘBIORSTWA JAN SOBIECH (REDAKTOR NAUKOWY) SPIS TREŚCI WSTĘP...11 CZĘŚĆ PIERWSZA. STRUKTURA ŹRÓDEŁ KAPITAŁU PRZEDSIĘBIORSTWA...13 Rozdział I. PRZEDSIĘBIORSTWO JAKO ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

VII Konferencja Naukowo- Techniczna ZET 2013

VII Konferencja Naukowo- Techniczna ZET 2013 VII Konferencja Naukowo- Techniczna ZET 2013 Determinanty struktury kapitału spółek elektroenergetycznych Jak optymalizować strukturę kapitału? Dr hab. Wiesław Janik Dr inż. Artur Paździor Politechnika

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy.

ANALIZA WSKAŹNIKOWA. Prosta, szybka metoda oceny firmy. ANALIZA WSKAŹNIKOWA Prosta, szybka metoda oceny firmy. WSKAŹNIKI: Wskaźniki płynności Wskaźniki zadłużenia Wskaźniki operacyjności Wskaźniki rentowności Wskaźniki rynkowe Wskaźniki płynności: pokazują

Bardziej szczegółowo

<1,0 1,0-1,2 1,2-2,0 >2,0

<1,0 1,0-1,2 1,2-2,0 >2,0 1. WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI WSKAŹNIK BIEŻĄCEJ PŁYNNOŚCI Pozostałe wskaźniki 2,0 Wskaźnik służy do oceny zdolności przedsiębiorstwa do regulowania krótkoterminowych zobowiązań. Do tego

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

W praktyce firma rozwija się dynamicznie, a mimo to wciąż odczuwa brak gotówki - na pokrycie zobowiązań lub na nowe inwestycje.

W praktyce firma rozwija się dynamicznie, a mimo to wciąż odczuwa brak gotówki - na pokrycie zobowiązań lub na nowe inwestycje. W praktyce firma rozwija się dynamicznie, a mimo to wciąż odczuwa brak gotówki - na pokrycie zobowiązań lub na nowe inwestycje. Dostarczanie środków pieniężnych dla przedsiębiorstwa jest jednym z największych

Bardziej szczegółowo

Aneks nr 1 z dnia 20 listopada 2012 r.

Aneks nr 1 z dnia 20 listopada 2012 r. Aneks nr 1 z dnia 20 listopada r. do prospektu emisyjnego Marvipol S.A. zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego w dniu 9 listopada r. Terminy pisane wielką literą w niniejszym dokumencie mają

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami w małych i średnich przedsiębiorstwach. Wprowadzenie. dr hab. inż. Karolina Mazur, prof. UZ

Zarządzanie finansami w małych i średnich przedsiębiorstwach. Wprowadzenie. dr hab. inż. Karolina Mazur, prof. UZ Zarządzanie finansami w małych i średnich przedsiębiorstwach Wprowadzenie dr hab. inż. Karolina Mazur, prof. UZ Przyczyny niepowodzenia małego przedsiębiorstwa Jedna z 10 podawanych przyczyn to brak zabezpieczenia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa

ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Politechnika Śląska w Gliwicach Wydział Budownictwa Katedra Procesów Budowlanych ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM BUDOWLANYM Zarządzanie majątkiem, zarządzanie finansowe, analiza wskaźnikowa Majątek przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie finansami w małych i średnich przedsiębiorstwach - 1. dr hab. inż. Karolina Mazur, prof. UZ

Zarządzanie finansami w małych i średnich przedsiębiorstwach - 1. dr hab. inż. Karolina Mazur, prof. UZ Zarządzanie finansami w małych i średnich przedsiębiorstwach - 1 dr hab. inż. Karolina Mazur, prof. UZ Przyczyny niepowodzenia małego przedsiębiorstwa Jedna z 10 podawanych przyczyn to brak zabezpieczenia

Bardziej szczegółowo

W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym

W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym W. - Zarządzanie kapitałem obrotowym FINANSE PRZEDSIĘBIORSTW Marek 2011 Agenda - Zarządzanie kapitałem obrotowym Znaczenie kapitału obrotowego dla firmy Cykl gotówkowy Kapitał obrotowy brutto i netto.

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej

Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej M.Ryng Wroclaw University of Economycs Planowanie przychodów ze sprzedaży na przykładzie przedsiębiorstwa z branży transportowej Working paper Słowa kluczowe: Planowanie finansowe, metoda procentu od sprzedaży,

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Wyniki finansowe oraz dane bilansowe Fundacji Lux Veritatis za lata 2009 2012. RACHUNEK WYNIKÓW w zł 2009 2010 2011

Tabela 1. Wyniki finansowe oraz dane bilansowe Fundacji Lux Veritatis za lata 2009 2012. RACHUNEK WYNIKÓW w zł 2009 2010 2011 Porównanie sytuacji finansowej Fundacji Lux Veritatis w postępowaniach dotyczących koncesji na nadawanie programu telewizyjnego drogą naziemną cyfrową W postępowaniu o rozszerzenie koncesji, które miało

Bardziej szczegółowo

NAKŁADY W RAMACH PRZEDSIĘWZIĘCIA

NAKŁADY W RAMACH PRZEDSIĘWZIĘCIA NAKŁADY W RAMACH PRZEDSIĘWZIĘCIA NAKŁADY KWOTA I. Wydatki w ramach kredytu/pożyczki : z tego: II. Nakłady w ramach środków własnych: z tego: SUMA NAKŁADOW (I+II) ŹRÓDŁA FINANSOWANIA: 1. Środki własne 2.

Bardziej szczegółowo

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego

ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW. Wprowadzenie do sprawozdania finansowego ZAŁĄCZNIK Nr 2 ZAKRES INFORMACJI WYKAZYWANYCH W SPRAWOZDANIU FINANSOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 45 USTAWY, DLA BANKÓW Wprowadzenie do sprawozdania finansowego obejmuje zakres informacji określony w przepisach

Bardziej szczegółowo

Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach "od kuchni"

Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach od kuchni Przeanalizuj spółkę i oceń, czy warto w nią zainwestować, czyli o fundamentach "od kuchni" Prowadzący: Marcin Dybek Centrum Analiz Finansowych EBIT marcin.dybek@rsg.pl www.rsg.pl Stosowane standardy rachunkowości

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowa. Wykład 2

Analiza finansowa. Wykład 2 Analiza finansowa Wykład 2 ANALIZA SYTUACJI MAJĄTKOWEJ K. Mazur, prof. UZ 2 Analiza majątku (aktywów) Aktywa są to "kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH. Jerzy T. Skrzypek

RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH. Jerzy T. Skrzypek RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH Jerzy T. Skrzypek Rachunek zysków i strat Bilans Rachunek przepływów pieniężnych Ocena efektywności projektu Analiza płynności Rachunek przepływów pieniężnych a plan finansowy

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r W końcu września 2014

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20 grudnia 2013 r. Wyniki finansowe banków w okresie I-IX 2013 r. 1 W końcu września 2013 r. działalność operacyjną

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz

Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Wyniki finansowe PKO Banku Polskiego na tle konkurentów po III kw. 2010 r. Opracowano w Departamencie Strategii i Analiz Synteza* Na koniec III kw. 2010 r. PKO Bank Polski na tle wyników konkurencji**

Bardziej szczegółowo

WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE (2001) tys. zł tys. EUR I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów 80 867 22 150 II. Zysk (strata) na działalności operacyjnej 3 021 829

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO DOMU MAKLERSKIEGO VENTUS ASSET MANAGEMENT S.A.

DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO DOMU MAKLERSKIEGO VENTUS ASSET MANAGEMENT S.A. DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO DOMU MAKLERSKIEGO VENTUS ASSET MANAGEMENT S.A. POZIOM NADZOROWANYCH KAPITAŁÓW (w zł) Data KAPITAŁY NADZOROWANE KAPITAŁY PODSTAWOWE 31.01.2013

Bardziej szczegółowo

Prognoza sprawozdania finansowego spółki giełdowej Synthos S.A.

Prognoza sprawozdania finansowego spółki giełdowej Synthos S.A. Prognoza sprawozdania finansowego spółki giełdowej Synthos S.A. (Podstawą zaprezentowanego tutaj materiału jest praca przygotowana przez studentów na zaliczenie przedmiotu z WPD w roku akademickim 2012/2013)

Bardziej szczegółowo

XIII Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Spółka akcyjna pozyskiwanie kapitałów na rynku finansowym. Etap szkolny. Rok szkolny 2013/2014

XIII Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych. Spółka akcyjna pozyskiwanie kapitałów na rynku finansowym. Etap szkolny. Rok szkolny 2013/2014 XIII Olimpiada Wiedzy Ekonomicznej dla Dorosłych Spółka akcyjna pozyskiwanie kapitałów na rynku finansowym Etap szkolny Rok szkolny 2013/2014 Część I: Test Poniższy test składa się z 20 pytań zamkniętych

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa Jak ocenić pozycję finansową firmy? dr Grażyna Michalczuk Uniwersytet w Białymstoku 9 maja 2013 r. Co to jest analiza To metoda poznanie

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w 2014 r.

Wyniki finansowe banków w 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 2.4.215 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe banków w 214 r. W 214 r. wynik 1 finansowy netto sektora bankowego wyniósł 16,2, o 7,1% więcej niż w poprzednim roku. Suma

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok)

Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) Formularz SAB-Q I/2006 (kwartał/rok) (dla banków) Zgodnie z 86 ust.1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. (Dz.U. Nr 209, poz. 1744) Zarząd Spółki Fortis Bank Polska S.A.

Bardziej szczegółowo

Bilans. majątku przedsiębiorstwa

Bilans. majątku przedsiębiorstwa Bilans Bilans jest podstawowym sprawozdaniem finansowym firmy, przedstawiającym jej sytuację na określony dzień, najczęściej na koniec roku. Zawiera on informacje o poszczególnych składnikach majątku przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym

ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym ANKIETA do Przewodniczących Komitetów Kredytowych na temat sytuacji na rynku kredytowym Część 1 - Przedsiębiorstwa Pytania 1-7 dotyczą polityki kredytowej Banku w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Okres zakończony 30/09/09. Okres zakończony 30/09/09. Razem kapitał własny 33 723 33 122 30 460 29 205

Okres zakończony 30/09/09. Okres zakończony 30/09/09. Razem kapitał własny 33 723 33 122 30 460 29 205 BILANS AKTYWA 30/09/09 30/06/09 31/12/08 30/09/08 Aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe 20 889 21 662 22 678 23 431 Wartość firmy 0 0 0 0 wartości niematerialne 31 40 30 42 Aktywa finansowe Aktywa z tytułu

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA

Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF. MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Jednostkowe Skrócone Sprawozdanie Finansowe za I kwartał 2015 według MSSF MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską REDAN SA Łódź, dn. 14.05.2015 Spis treści Jednostkowy rachunek zysków i strat

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Forum Liderów Banków Spółdzielczych Model polskiej bankowości spółdzielczej w świetle zmian regulacji unijnych Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Jerzy Pruski Prezes Zarządu BFG Warszawa, 18 września

Bardziej szczegółowo

BILANS Aktywa (w złotych) AMERICAN HEART OF POLAND SPÓŁKA AKCYJNA Sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2013 roku Bilans Na dzień 31 grudnia 2013 roku Na dzień 31 grudnia 2012 roku A.

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki Wstęp... 11 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki... 23 1.1. Wprowadzenie... 23 1.2. Definicje zjawiska cyklu koniukturalnego,

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności finansowej Raport jest elementem polityki informacyjnej NBP przyczyniającym się do realizacji

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WSTĘP

INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WSTĘP INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WEDŁUG STANU NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2011 ROKU I. WSTĘP 1. EFIX DOM MAKLERSKI S.A., z siedzibą

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY 2013 PEMUG S.A.

RAPORT ROCZNY 2013 PEMUG S.A. RAPORT ROCZNY 2013 PEMUG S.A. 1 w TYS PLN w TYS PLN w TYS EURO w TYS EURO Wybrane dane finansowe Za okres Za okres Za okres Za okres od 01.01.2013 od 01.01.2012 od 01.01.2013 od 01.01.2012 do 31.12.2013

Bardziej szczegółowo

Zobowiązania pozabilansowe, razem

Zobowiązania pozabilansowe, razem Talex SA skonsolidowany raport roczny SA-RS WYBRANE DANE FINANSOWE WYBRANE DANE FINANSOWE (2001) tys. zł tys. EUR I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, 83 399 22 843 towarów i materiałów II. Zysk

Bardziej szczegółowo

Aneks NR 1 do prospektu emisyjnego EMC Instytut Medyczny SA zatwierdzonego w przez KNF w dniu 05 października 2011 roku.

Aneks NR 1 do prospektu emisyjnego EMC Instytut Medyczny SA zatwierdzonego w przez KNF w dniu 05 października 2011 roku. Aneks NR 1 do prospektu emisyjnego EMC Instytut Medyczny SA zatwierdzonego w przez KNF w dniu 05 października 2011 roku. Niniejszy Aneks nr 1 został sporządzony w związku opublikowaniem przez Emitenta

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 Warszawa 18.05.2012 Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2011 roku 1 W końcu grudnia 2011 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków prowadzonego

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

ZADANIA OBOWIĄZUJĄCE W DRUGIM ETAPIE KONKURSU KARIERA NA START DLA BANKU BGŻ

ZADANIA OBOWIĄZUJĄCE W DRUGIM ETAPIE KONKURSU KARIERA NA START DLA BANKU BGŻ ZADANIA OBOWIĄZUJĄCE W DRUGIM ETAPIE KONKURSU KARIERA NA START DLA BANKU BGŻ Zadanie 1 ZADANIE DO WYBORU: Przedsiębiorstwo Bodomax zaciągnęło kredyt bankowy w wysokości 1. zł na okres dwóch lat. Roczna

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 października 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz Spis treści Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych 1. Standaryzacja i harmonizacja sprawozdań finansowych 2. Cele sprawozdań finansowych 3. Użytkownicy

Bardziej szczegółowo

III kwartały (rok bieżący) okres od 01.01.2014 do 30.09.2014

III kwartały (rok bieżący) okres od 01.01.2014 do 30.09.2014 SKRÓCONE KWARTALNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE Wybrane dane finansowe (rok bieżący) (rok poprzedni) (rok bieżący) (rok poprzedni) 1 Przychody ze sprzedaży i dochody z dotacji 105 231 89 823 25

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU. 8 Marca 2010 r.

GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU. 8 Marca 2010 r. GRUPA KAPITAŁOWA NOBLE BANK S.A. PRZEGLĄD WYNIKÓW FINANSOWYCH ZA IV KWARTAŁ 2009 ROKU 8 Marca 2010 r. ZASTRZEŻENIE Niniejsza prezentacja została opracowana wyłącznie w celu informacyjnym na potrzeby klientów

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a Warszawa, 09.05.2014 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2013 roku a W końcu grudnia 2013 r. w ewidencji Centralnego Rejestru Członków otwartych

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

CUBE.ITG S.A KORETA RAPORTU 3Q2013 SSF SKONSOLIDOWANE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ SPORZĄDZONE NA DZIEŃ 30 WRZEŚNIA 2013 ROKU

CUBE.ITG S.A KORETA RAPORTU 3Q2013 SSF SKONSOLIDOWANE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ SPORZĄDZONE NA DZIEŃ 30 WRZEŚNIA 2013 ROKU SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ SPORZĄDZONE NA DZIEŃ 30 WRZEŚNIA 2013 ROKU AKTYWA Aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe 2 645 3 027 Nieruchomości inwestycyjne 0 Wartość firmy 47 189 35

Bardziej szczegółowo

Wycena przedsiębiorstw w MS Excel

Wycena przedsiębiorstw w MS Excel Wycena przedsiębiorstw w MS Excel Piotr Kawala Co właściwie wyceniamy? Wyceniając firmę szacujemy zazwyczaj rynkową wartość kapitału własnego (wartość netto), W przypadku wyceny spółki akcyjnej szacujemy

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w I półroczu 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 października 2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r.

Sytuacja na rynku kredytowym. wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2014 r. Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2013 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Informacja sygnalna Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Temat: Informacja o wstępnych skonsolidowanych wynikach finansowych za I półrocze 2015 roku Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A.

Temat: Informacja o wstępnych skonsolidowanych wynikach finansowych za I półrocze 2015 roku Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. Warszawa, dnia 13 sierpnia 2015 r. Temat: Informacja o wstępnych skonsolidowanych wynikach finansowych za I półrocze 2015 roku Grupy Kapitałowej Banku Handlowego w Warszawie S.A. Podstawa prawna: Zgodnie

Bardziej szczegółowo

KOSZT KAPITAŁU. Nie ma nic za darmo

KOSZT KAPITAŁU. Nie ma nic za darmo KOSZT KAPITAŁU Nie ma nic za darmo 1 Skąd się biorą pieniądze w firmie? 2 Koszty pozyskania kapitału tarcza podatkowa Finansowanie działalności związane jest z koniecznością ponoszenia przez przedsiębiorstwo

Bardziej szczegółowo

WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF. Marek Zieliński

WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF. Marek Zieliński WYCENA PRZEDSIĘBIORSTWA NAJISTOTNIEJSZE CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WARTOŚĆ SPÓŁKI W METODZIE DCF Marek Zieliński Wybór metody oszacowania wartości jednostki determinuje szereg czynników, w szczególności sytuacja

Bardziej szczegółowo

Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF

Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF Skrócone Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe REDAN SA za I kwartał 2015 według MSSF MSSF w kształcie zatwierdzonym przez Unię Europejską GRUPA KAPITAŁOWA REDAN Łódź, dn. 14.05.2015 Spis treści Skonsolidowany

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I kwartale 2015 r.

Wyniki finansowe banków w I kwartale 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 19.6.215 Opracowanie sygnalne Wyniki finansowe banków w I kwartale 215 r. W I kwartale 215 r. wynik 1 finansowy netto sektora bankowego wyniósł 4,, o 1,6% więcej niż

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Ul. Kazimierza Wielkiego 7, 47-232 Kędzierzyn-Koźle INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Kędzierzyn-Koźle dnia 31.03.2011 r. Stosownie do postanowień art.

Bardziej szczegółowo

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO

URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO NOTATKA DOTYCZĄCA SYTUACJI FINANSOWEJ DOMÓW MAKLERSKICH W 2012 ROKU URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, KWIECIEŃ 2013 SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI... 2 WSTĘP... 3 I. PODSTAWOWE INFORMACJE O RYNKU DOMÓW

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1

Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Warszawa, 7 maja 2010 r. Wyniki finansowe otwartych funduszy emerytalnych i powszechnych towarzystw emerytalnych w 2009 roku 1 Zakład Ubezpieczeń Społecznych w okresie od 19.05.1999 r. do 31.12.2009 r.

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

KOMISJA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH I GIEŁD Skonsolidowany raport roczny SA-RS (zgodnie z 57 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 października 2001 r. - Dz. U. Nr 139, poz. 1569, z późn. zm.) (dla

Bardziej szczegółowo

Aneks C Typowe wartości wskaźników analitycznych

Aneks C Typowe wartości wskaźników analitycznych Aneks C Typowe wartości wskaźników analitycznych i płynności Stan środków pieniężnych na koniec każdego z okresów (pozycja G rachunku przepływów pieniężnych) powinien przyjmować dodatnie wartości w każdym

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Bilans należy analizować łącznie z informacją dodatkową, która stanowi integralną część sprawozdania finansowego - 71 -

Bilans należy analizować łącznie z informacją dodatkową, która stanowi integralną część sprawozdania finansowego - 71 - Bilans III. Inwestycje krótkoterminowe 3.079.489,73 534.691,61 1. Krótkoterminowe aktywa finansowe 814.721,56 534.691,61 a) w jednostkach powiązanych 0,00 0,00 - udziały lub akcje 0,00 0,00 - inne papiery

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH (zarządzanie inwestycjami a zarządzanie źródłami finansowania)

FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH (zarządzanie inwestycjami a zarządzanie źródłami finansowania) FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH (zarządzanie inwestycjami a zarządzanie źródłami finansowania) Warunkiem realizacji kaŝdego projektu inwestycyjnego jest zgromadzenie odpowiedniego kapitału. MoŜliwości

Bardziej szczegółowo

II - Analiza ekonomiczno finansowa w biznesplanie na inwestornia.pl

II - Analiza ekonomiczno finansowa w biznesplanie na inwestornia.pl Praktyczny poradnik dla pomysłodawców: I - Oczekiwania inwestora względem pomysłu 1. Biznes plan powinien być możliwe szczegółowy. Musi prowokować do zadawania pytań i równocześnie nie pozostawiać u czytelnika

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1

Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Warszawa,16 października 2009 r. Wyniki finansowe domów i biur maklerskich w I półroczu 2009 roku 1 Dane te prezentują wyniki finansowe 42 domów i 7 biur maklerskich (przed rokiem 39 domów i 6 biur maklerskich)

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.)

Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.) Raport kwartalny Wierzyciel S.A. I kwartał 2011r. (dane za okres 01-01-2011r. do 31-03-2011r.) Mikołów, dnia 9 maja 2011 r. REGON: 278157364 RAPORT ZAWIERA: 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O EMITENCIE 2. WYBRANE

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym

Sytuacja na rynku kredytowym Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych I kwartał 2013 Warszawa, styczeń 2013 r. Podsumowanie wyników ankiety Kredyty dla przedsiębiorstw Polityka kredytowa:

Bardziej szczegółowo

Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii. Daniela Kammer

Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii. Daniela Kammer Analiza finansowo-ekonomiczna projektów z odnawialnych źródeł energii Daniela Kammer Celem analizy finansowo-ekonomicznej jest pokazanie, na ile opłacalna jest realizacje danego projekt, przy uwzględnieniu

Bardziej szczegółowo

Kapitał dla firm Rozwój Innowacyjność - Optymalizacja podatkowa

Kapitał dla firm Rozwój Innowacyjność - Optymalizacja podatkowa Kapitał dla firm Rozwój Innowacyjność - Optymalizacja podatkowa Źródła pozyskiwania kapitału preferencje i kryteria wyboru Bogusław Bartoń, Prezes Zarządu IPO SA Wrocław, 26 czerwca 2013 r. Jaki rodzaj

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Inwestrorów Indywidualnych Sprawozdanie finansowe za rok 2007 - dodatkowe informacje i objaśnienia

Stowarzyszenie Inwestrorów Indywidualnych Sprawozdanie finansowe za rok 2007 - dodatkowe informacje i objaśnienia Sprawozdanie finansowe za rok 2007 dodatkowe informacje i objaśnienia Strona 50 Nota nr 46 Objaśnienie struktury środków przyjętych do rachunku przepływów Lp. 1 a) b) 4 Wyszczególnienie Środki pieniężne

Bardziej szczegółowo

Temat: System finansowy firmy

Temat: System finansowy firmy Temat: System finansowy firmy I. Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa Przedsiębiorstwo powinno dysponować kapitałem umożliwiającym prowadzenie działalności gospodarczej. W początkowej fazie działalności

Bardziej szczegółowo

N. Zysk (strata) netto (K-L-M) 48-1 129 134,12 365,00

N. Zysk (strata) netto (K-L-M) 48-1 129 134,12 365,00 Skonsolidowany Rachunek Zysków i Strat Rachunek Zysków i Strat ROK A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi, w tym 1 68 095,74 - od jednostek powiązanych 2 I. Przychody netto ze sprzedaży produktów,

Bardziej szczegółowo

Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect

Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect ekspert Klubu Przedsiębiorców i Ekspertów przy Polskim Towarzystwie Ekonomicznym ekspert CASE Doradcy Sp. z o.o. Budowanie strategii przed debiutem na rynku NewConnect P1 Plan prezentacji 1 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie finansowe Fundacji mbanku za okres od 01.01.2014 roku do dnia 31.12.2014 roku. Fundacja. mbank.pl

Sprawozdanie finansowe Fundacji mbanku za okres od 01.01.2014 roku do dnia 31.12.2014 roku. Fundacja. mbank.pl Sprawozdanie finansowe Fundacji mbanku za okres od 01.01.2014 roku do dnia 31.12.2014 roku Fundacja mbank.pl Spis treści Wprowadzenie do sprawozdania finansowego Fundacji mbanku...3 Bilans...4 Rachunek

Bardziej szczegółowo

Rachunek Zysków i Strat ROK ROK 31-03-2013 31-03-2014

Rachunek Zysków i Strat ROK ROK 31-03-2013 31-03-2014 Rachunek Zysków i Strat ROK ROK A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi, w tym 1 365 000,00 12 589,30 - od jednostek powiązanych 2 I. Przychody netto ze sprzedaży produktów, usług 3 365 000,00

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny SA-P 2015

Raport półroczny SA-P 2015 skorygowany KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO Raport półroczny (zgodnie z 82 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. Dz. U. Nr 33, poz. 259, z późn. zm.) (dla emitentów papierów

Bardziej szczegółowo