Kompetencje audytorów *

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kompetencje audytorów *"

Transkrypt

1 Zeszyty Naukowe nr 717 Akademii Ekonomicznej w Krakowie 2006 Katedra Zarządzania Jakością Kompetencje audytorów * 1. Wstęp Obecnie najczęściej stosowanymi w organizacjach systemami zarządzania, których podstawą są normy międzynarodowe, są: system zarządzania jakością bazujący na normach ISO serii 9000 i system zarządzania środowiskowego, którego postawą są standardy ISO serii Narzędziem stosowanym do badania stopnia wdrożenia i skuteczności systemów zarządzania, a także do ich doskonalenia jest audyt systemu. Audyt jest definiowany jako [1, s. 15]: systematyczny, niezależny i udokumentowany proces uzyskiwania dowodu z auditu oraz jego obiektywnej oceny w celu określenia stopnia spełnienia kryteriów auditu. Skuteczność systemu zarządzania jest w dużej mierze uzależniona od właściwego prowadzenia procesu audytu, kiedy to zalecane są działania korygujące i zapobiegawcze, a także przedstawiane są propozycje działań doskonalących. Skuteczność procesu audytu jest zależna od sposobu postępowania audytorów 1, czyli postępowania według zasad i od kompetencji, którymi się kierują. W praktyce często organizacje nie oceniają kompetencji swoich audytorów, pomimo że norma ISO 19011, stanowiąca wytyczne do audytowania, wyraźnie wskazuje konieczność takiej oceny 2. Ocenianie kompetencji jest praktyką od dawna stosowaną w wiodących jednostkach certyfikujących, a ostatnio coraz częściej także w organizacjach mających wdrożony system zarządzania jakością. Organizacje oceniające kompetencje audytorów i sposób prowadzenia przez nich audytów podczas oceny często nie biorą pod uwagę cech osobowości. Łatwo jest bowiem ocenić poziom wykształcenia, zweryfikować odbyte szkolenia czy zliczyć liczbę * W normach ISO termin audytor, audyt został zapisany jako auditor i audit. 1 Audytor to [1, s.15]: osoba mająca kompetencje do przeprowadzania audytów. 2 Ocenie audytorów poświecony został rozdział 7.6 normy ISO

2 100 przeprowadzonych audytów, natomiast zdecydowanie trudniej jest ocenić cechy osobowości. Aby ten element ocenić, potrzebna jest przede wszystkim znajomość pożądanych cech. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie kompetencji audytorów ze szczególnym uwzględnieniem ich cech osobowości, które norma ISO przedstawia w sposób bardzo pobieżny. Wymagane kompetencje są ściśle związane z zasadami audytowania i częściowo z nich wynikają. Zasady te należy traktować jako podstawę zachowania się audytora podczas audytu, dlatego też od ich omówienia rozpoczęto niniejszy artykuł. Postępowanie zgodne z przedstawionymi poniżej zasadami audytowania i posiadanie przez audytorów opisanych kompetencji tworzy pewien wizerunek audytora. 2. Zasady audytowania Audyt powinien być skutecznym i wiarygodnym narzędziem doskonalenia systemu zarządzania, dostarczającym organizacji informacji, na podstawie których powinna ona dążyć do poprawy swoich działań. Audytowanie powinno być prowadzone z uwzględnieniem zasad, które są także warunkiem koniecznym do zapewnienia, że wnioski z auditu są właściwe i wystarczające oraz umożliwienia auditorom pracującym niezależnie dochodzenia w podobnych sytuacjach do podobnych wniosków [2, s. 7]. Dzięki tym zasadom audyt jest efektywnym i wiarygodnym narzędziem wspierającym politykę i działania kierownictwa. Wyróżnia się pięć zasad audytowania [2, s. 7, 8]): etyczne postępowanie, rzetelną prezentację, należytą staranność zawodową, niezależność oraz podejście oparte na dowodach. Postępowanie etyczne jest podstawą profesjonalizmu. Audyt powinien być prowadzony w sposób budzący zaufanie, przede wszystkim co do profesjonalizmu, rzetelności, obiektywizmu, bezstronności i dyskrecji członków zespołu audytu. Istota rzetelnej prezentacji polega na tym, by ustalenia, wnioski i raporty, były przedstawiane dokładnie i zgodnie z prawdą. Wszelkie przeszkody napotkane podczas audytu, a zwłaszcza te, które spowodowały niewykonanie lub zmienienie planu, powinny zostać odnotowane w raporcie z audytu. Powinny zostać w nim ujęte także ewentualne rozbieżności, czy różnice poglądów pomiędzy zespołem audytu i audytowanym. Rzetelna prezentacja jest także związana z bezstronnością i z nieuleganiem sugestiom. Audytor nie może niewłaściwie oceniać dowodów z audytu, na przykład zapisywać niezgodności jako spostrzeżenia, z powodu przychylnego nastawienia do badanej organizacji. Istotną kwestią jest właśnie odpowiednia kwalifikacja zauważonych słabych stron na niezgodności i spostrzeżenia. Członkowie zespołu audytu powinni być

3 Kompetencje audytorów 101 obojętnie usposobieni w stosunku do audytowanego, by słabe strony systemu (w tym niezgodności) mogły być zauważone i odpowiednio sklasyfikowane. Osobnym zagadnieniem jest jasne i rzeczowe opisanie w raporcie stwierdzonych niezgodności i spostrzeżeń. Tę umiejętność można posiąść przez udział w odpowiednich szkoleniach, ale przede wszystkim przez doświadczenie. Pracowitość i rozsądek, a także odpowiednie kompetencje audytorów, stanowią podstawę należytej staranności zawodowej. Audytorzy muszą zdawać sobie sprawę z wagi wykonywanych przez siebie czynności i zaufania, jakie mają do nich klienci audytu i inne strony zainteresowane. Spełnianie funkcji audytora wymaga dużej pracowitości. Musi on ciągle podnosić swoje umiejętności przez uczestnictwo w szkoleniach. Dużej pracowitości wymaga sam proces audytu, a zwłaszcza prowadzenie działań na miejscu, a także przygotowanie raportu. Rozsądek w audytowaniu jest związany m.in. z planowaniem i przeprowadzaniem audytu z zachowaniem odpowiednich proporcji zgodnie w ważnością audytowanego procesu lub obszaru, nieszukaniem niezgodności na siłę, elastycznym stosowaniu listy kontrolnej. Podstawą bezstronności i obiektywności wniosków z audytu jest niezależność zespołu. Audytorzy muszą być niezależni co oznacza, że nie mogą oni audytować obszaru lub procesu, w którym sami pracują. Audytorzy wewnętrzni nie powinni auditować własnej pracy [3, s. 41], audytorzy zewnętrzni trzeciej strony, tj. jednostki certyfikującej, muszą także być niezależni od audytowanego. Nie mogą także wykonywać usług w zakresie projektowania, wdrażania i utrzymywania systemu, który później będą oceniać oraz nie mogą prowadzić szkoleń i konsultacji dotyczących tworzenia lub doskonalenia, takiego systemu 3. Wymagana jest od nich deklaracja, w której oświadczają, że na rzecz audytowanego nie pracowali przez ostatni okres (w zależności od wymagań jednostki akredytującej dwa lub trzy lata). Aby audytor był bezstronny i niezależny musi być pozbawiony uprzedzeń lub przeciwnie zbytniej sympatii. Ten czynnik należy wziąć pod uwagę już podczas ustalania składu zespołu audytu. W celu zapewnienia, że ustalenia i wnioski będą oparte wyłącznie na dowodach, audytorzy podczas całego procesu audytu powinni starać się być jak najbardziej obiektywni. Podejście oparte na dowodach stanowi podstawę uzyskiwania wiarygodnych i odtwarzalnych wniosków z auditu w systematycznym procesie auditu [2, s. 8]. Sprecyzowanie ustaleń z audytu polega na porównaniu dowodów z kryteriami audytu, dlatego audytorzy, aby byli pewni swoich racji, muszą dysponować wiarygodnymi i obiektywnymi dowodami, takimi jak: 3 Wymagania dotyczące bezstronności jednostek certyfikujących zawarte są w normie PN EN 45012: 2000; Wymagania ogólne dotyczące jednostek prowadzących ocenę oraz certyfikacje/rejestrację systemów jakości [4].

4 102 rzeczywiście istniejące i weryfikowalne, niezależne od emocji, uprzedzeń czy konfliktów interesów, oparte na obserwacji, stwierdzone lub udokumentowane, ilościowe lub jakościowe, dotyczące przedmiotu audytu. Należy pamiętać, że audyt to próbkowanie, jest prowadzony w ograniczonym czasie, przy zastosowaniu ograniczonych zasobów, dlatego należy tak dobierać wielkość próbki, aby mieć pełne zaufanie do wniosków. 3. Składowe kompetencji audytorów Przeprowadzenie procesu audytu we właściwy sposób, a tym samym uzyskanie zaufania do audytu i jego wiarygodności, w dużej mierze zależy od kompetencji audytorów. Elementy wchodzące w skład kompetencji audytorów systemów zarządzania jakością i zarządzania środowiskowego zobrazowano na rys. 1. Wykształcenie Doświadczenie w pracy Szkolenie audytorów Doświadczenie w audytowaniu Cechy osobowości Wiedza i umiejętności dotyczące jakości Ogólna wiedza i umiejętności Wiedza i umiejętności dotyczące środowiska Rys. 1. Koncepcja kompetencji audytorów Źródło: opracowanie własne na podstawie: [2, s. 26]. Przedstawiona na rys. 1. koncepcja kompetencji audytorów odnosi się do przypadku, gdy audytor ma uprawnienia do audytowania systemu zarządzania jakością i systemu zarządzania środowiskowego. Gdy jest audytorem jednego z tych systemów, wymagania dotyczące drugiego systemu go nie dotyczą. Koncepcję tę można rozszerzyć na inne systemy w wypadku ich stosowania przez organizację. Podstawą kompetencji audytorów jest właściwe wykształcenie oraz doświadczenie w pracy i uczestnictwo w procesach audytów. Obowiązkiem audytorów jest utrzymywanie i doskonalenie swoich kompetencji poprzez ciągły rozwój zawodowy (głównie przez branie udziału w szkoleniach) oraz uczestnictwo w audytach.

5 Kompetencje audytorów Cechy osobowości audytora Audytorzy systemów zarządzania powinni charakteryzować się określonymi cechami osobowości, pozwalającymi im prowadzić proces audytu zgodnie z zasadami. Poniżej przedstawiono wiele cech, którymi powinien się charakteryzować dobry audytor, a których posiadanie jest korzystne z punktu widzenia prowadzenia procesu audytu. W praktyce trudno wymagać, aby każdy audytor miał rozwinięte wszystkie te cechy w wysokim stopniu. Komplet cech należy traktować jako ideał, który pozwala audytorom na dążenie do wzorca poprzez rozwijanie tych cech i doskonalenie się. W praktyce polega to na porównaniu swojego wizerunku audytora z cechami doświadczonych audytorów stawianych sobie za wzór. Dlatego ważne jest, by młodzi stażem, szkolący się audytorzy byli w składach zespołu z doświadczonymi audytorami, którzy w dużym stopniu mają rozwinięte pożądane cechy. Audytor powinien być: 1) etyczny, tj.: dyskretny 4, prawy, prawdomówny, szczery oraz uczciwy. Postawa etyczna pozwala budować zaufanie pomiędzy audytorem i audytowanym. Prawdomówność i szczerość przejawia się m.in. w mówieniu całej prawdy czy informowaniu na bieżąco audytowanego o przebiegu i wynikach audytu. Uczciwość to z jednej strony nieodstępowanie od procedury, a z drugiej to np. zachowanie poufności i bezstronności, czy nieuleganie pokusie przyjmowania prezentów; 2) fachowy. Od audytora wymagana jest odpowiednia wiedza zwłaszcza z zakresu kryteriów audytu, np.: norm systemowych czy wymagań prawnych. Wiedza audytorów zewnętrznych nie powinna być mniejsza niż audytorów wewnętrznych. Audytorzy muszą być na tyle pewni swej wiedzy, by móc odpowiedzieć na wszelkie pytania dotyczące interpretacji wymagań, sposobu prowadzenia audytu, a zwłaszcza by móc uzasadnić wnioski; 3) nie nastawiony negatywnie. Pomimo często negatywnych doświadczeń wynikających z poprzednich audytów, czy choćby przeglądu dokumentacji organizacji, audytor nie może być nastawiony negatywnie, gdyż rodzi to ryzyko prowadzenia audytu w sposób tendencyjny i wypaczenia jego wyników. Często, zwłaszcza początkujący audytorzy, starają się usilnie znaleźć niezgodności lub choćby negatywne spostrzeżenia, w celu wykazania swojej fachowości i pracowitości. Jest to rozumowanie niewłaściwe, gdyż pozytywne wnioski, podkreślające szczególnie pozytywne elementy systemu także świadczą o fachowości audytora; 4) przygotowany. Audytor powinien zaznajomić się z dokumentacją systemową badanej organizacji w celu poznania jej struktury organizacyjnej, specyfiki pracy, systemu zarządzania, a zwłaszcza procesów; jeśli to stosowne, powinien 4 Jest pewna różnica pomiędzy dyskrecją a wymaganą u audytorów poufnością. Poufność dotyczy bardziej zapewnienia, że istotne dla organizacji informacje nie zostaną przekazane stronom trzecim, natomiast dyskrecja dotyczy kontaktów międzyludzkich.

6 104 zdobyć wiadomości na temat procesów technologicznych (literatura fachowa) czy wymagań prawnych obowiązujących w danej branży (ustawy, rozporządzenia itd.). Powinien także zapoznać się z dokumentacją z wcześniejszych audytów, co m.in. może umożliwić mu zwrócenie uwagi na kwestie do końca nierozwiązane czy elementy, na które poprzednio brakło czasu. Zaznajomienie się z dokumentacją z poprzedniego audytu jest wymagane w kontekście sprawdzenia skuteczności zaleconych na poprzednim audicie działań korygujących; 5) otwarty. Skłonny do wysłuchiwania sugestii, rozważania alternatywnych pomysłów; powinien starać się zrozumieć punkt widzenia audytowanego. Cecha ta wyrażana jest w w zachowaniu się w miejscu auditu z nastawieniem chęci pomocy i odpowiednim reagowaniem na zastaną postawę drugiej strony [5, s. 5]. Jest to cecha szczególnie przydatna przy intencjach poprawy zastanej sytuacji pod kątem doskonalenia jakości. Przeciwieństwem jest ograniczoność, rozumiana także jako postawa, gdy audytor uważa, że tylko on ma rację; 6) uprzejmy w każdej sytuacji, nawet wtedy gdy nie może zgodzić się z pewnymi sugestiami czy racjami; 7) dyplomatyczny, tj. taktowny, a w niektórych sytuacjach także wyrozumiały. Podczas audytów zewnętrznych reprezentuje swoją osobą klienta lub jednostkę certyfikującą, dlatego powinien się zachowywać uprzejmie, godnie i unikać zadrażnień; 8) spostrzegawczy, tj. powinien stale uświadamiać sobie fizyczne warunki otoczenia i działania; choć wykonuje konkretną czynność w ramach audytu, powinien obserwować otoczenie; 9) percepcyjny, tj. powinien być zdolny do zrozumienia sytuacji czy splotów wydarzeń oraz zauważać związki przyczynowo-skutkowe. Wynika to z faktu, że często pewne dowody niewłaściwego działania procesów zdobywa się poprzez spostrzegawczość oraz w innych obszarach przedsiębiorstwa niż się aktualnie znajdujemy [5, s. 6]. Pokrewną cechą jest umiejętność słuchania 5 i na tej podstawie kojarzenia faktów; 10) elastyczny. Audytor powinien umieć przystosować się do różnych sytuacji, umieć zmienić plan działania. Nie może być zdenerwowany, jeśli nie uda mu się czegoś zrealizować, np. mniej istotnego elementu planu; 11) wytrwały i cierpliwy, co oznacza realizowanie założonego planu, dążenie do ostatecznego wyjaśnienia kwestii czy ukierunkowanie na osiągnięcie celów. Cierpliwość to umiejętność wysłuchania odpowiedzi do końca i tolerowanie pewnych zachowań. Przeciwieństwem cierpliwości jest niecierpliwość. W takim wypadku istnieje ryzyko, że dowody nie będą obiektywne, gdyż audytor nie poznaje całej prawdy lub uzyskuje tylko pojedyncze, niepełne dowody; 5 Słowo audyt pochodzi od łac. audio słucham, słyszę, a audytor (arch.) słuchacz.

7 Kompetencje audytorów ) pragmatyczny, co oznacza, że powinien być rzeczowy oraz badać nie tylko skutki, ale także przyczyny; 13) obiektywny, bezstronny w swoich ocenach, w dokumentowaniu ustaleń i wniosków z audytu. Powinien także m.in.: umieć stwierdzić po czyjej stronie jest wina lub zasługa, brać pod uwagę nie tylko fakt spełnienia wymagania, ale także to czy wymaganie mogło być spełnione lub czy podjęto próby, choćby zakończone niepowodzeniem, zadośćuczynienia wymaganiu; 14) zdecydowany. Jeśli uważa, że podejmuje słuszną decyzję, to nie powinien jej zmieniać. Powinien także wysnuwać uzasadnione i oparte na analizie wnioski; 15) samodzielny. Choć najczęściej jest członkiem zespołu, to powinien umieć podejmować decyzje i działać samodzielnie; 16) punktualny. Powinien zdawać sobie sprawę, że pracownicy audytowanych obszarów mają rozliczne obowiązki służbowe i dlatego działania audytowe należy rozpoczynać i kończyć w miarę możliwości zgodnie z planem. Gdy zachodzi ryzyko późniejszego przyjścia należy o tym uprzedzić. Cecha ta jest związana z konieczną samodyscypliną audytora; 17) pracowity. Powinien być starannie przygotowany. Audytor powinien zapoznać się z dokumentacją i na jej podstawie napisać listę kontrolną (listę pytań). Zaplanowane działania audytowe muszą zostać, mimo często napiętego planu, sumiennie zrealizowane, co wymaga pracowitości, poczucia obowiązku oraz odporności na zmęczenie. Przeciwieństwem pracowitości jest lenistwo, przejawiające się m.in. chęcią do minimalizacji prac audytowych, działaniem według utartych schematów czy nieweryfikowaniem wypowiedzi audytowanego. Można także wymienić pewne cechy negatywne u audytora, których powinien się on wystrzegać. Oprócz wymienionych wcześniej ograniczoności, niecierpliwości i lenistwa są to m.in.: 1) nadmierna gadatliwość. Cecha ta objawia się przez m.in.: odchodzenie od pytań związanych z celem audytu, zadawanie zbyt długich pytań, niedopuszczanie audytowanego do głosu; 2) nieśmiałość. Jest to przede wszystkim cecha charakterystyczna niektórych mało doświadczonych audytorów, która polega m.in. na tremie przed spotkaniem z kierownictwem, bojaźnią w prezentowaniu negatywnych wyników audytu, czy obawa przed czymś nieprzewidzianym, z czym nie miał jeszcze styczności; 3) konfliktowość. Jest to cecha przeciwstawna do postępowania etycznego, uprzejmego i dyplomatycznego. Przejawia się m.in. demonstrowaniem swojej pozycji, nieliczeniem się ze zdaniem audytowanego, szorstkim zachowaniem; 4) drobiazgowość. Polega na zbytnim skupieniu się na szczegółach, braku umiejętności rozróżnienia zagadnień istotnych od marginalnych. Drobiazgowość może powodować niezrealizowanie planu audytu;

8 106 5) chaotyczność zadawania pytań. Jest charakterystyczna w przypadku braku listy kontrolnej. Jest istotnym utrudnieniem dla udzielającego odpowiedzi; 6) łatwowierność. Polega na wierzeniu we wszystko, co mówi audytowany, bez odpowiedniej weryfikacji. W tym wypadku istnieje ryzyko uzyskania nieprawdziwych ustaleń i wniosków z audytu, przeważnie bardziej pozytywnych niż w rzeczywistości; 7) skłonność do pouczeń i demonstrowania władzy. Jest to cecha częściowo przeciwstawna do otwartości. Audytor uznaje, że tylko on ma rację i taką postawę wyraża np. przez dawanie kategorycznie sformułowanych rad czy nieliczenie się ze zdaniem innych. Bardzo ważną kwestią jest kultura komunikowania się audytora z audytowanym. Głównym źródłem informacji podczas audytu są wiadomości, które pozyskuje się poprzez zadawanie pytań i odpowiedzi na nie, a więc poprzez wywiad. By audyt osiągnął cel, pomiędzy audytorem i audytowanym powinno zaistnieć porozumienie wynikające także ze zrozumienia wspólnego celu, którym jest uzyskanie z audytu wartości dodanych przejawiających się w doskonaleniu jakości. Biorąc pod uwagę stres audytowanego oraz tremę audytora, to osiągnięcie porozumienia często nie jest łatwe i dlatego jest kulturalne zachowanie się. Zalecane są pewne zasady dobrego komunikowania się audytora z audytowanym, do których można zaliczyć [5, s. 8]: respekt, szacunek, wspólny cel (jakim jest w omawianej tematyce doskonalenia jakości), świadomość, że druga strona nie jest (nie powinna być) wrogo nastawiona do naszych poczynań, świadomość, że druga strona przygotowała się do tego procesu (audytu). Podczas audytu ważnym zagadnieniem jest umiejętność zadawania odpowiednich pytań właściwym ludziom w stosownym momencie. Rodzaj zadawanych pytań może być różny: mogą to być pytania otwarte i zamknięte, tematyczne, poszerzające, dochodzeniowe, pytania o opinię, retoryczne, hipotetyczne, powtarzające się, naprowadzające, a także niewerbalne. Rodzaj zadawanego pytania zależy od wielu czynników, w tym od stylu pracy audytora. Generalnie należy jednak przyjąć, że gdy jest to możliwe, powinny być zadawane pytania otwarte (np. jak? gdzie? dlaczego?). Powinny być także stosowane zwroty grzecznościowe (np.: proszę mi powiedzieć, czy zechciałby Pan/Pani ). 5. Wiedza i umiejętności Od audytorów wymagana jest odpowiednia wiedza i posiadanie stosownych umiejętności, a mianowicie: wiedza ogólna i umiejętności oraz specyficzna wiedza

9 Kompetencje audytorów 107 i umiejętności, które są nieodzowne do audytowania poszczególnych systemów zarządzania organizacji 6. Od audytorów audytujących systemy zarządzania wymagana jest ogólna wiedza i praktyczne umiejętności z następujących dziedzin: zasad, procedur i technik audytowania, systemu zarządzania, znajomości organizacji, stosowanego prawa, przepisów i innych wymagań. Audytorzy muszą dysponować wiedzą dotyczącą prowadzenia procesu audytu. Zakres wymaganej wiedzy zależy od rodzaju audytu. Mniejszy zakres wiedzy jest potrzebny audytorowi wewnętrznemu, a najszerszy audytorowi trzeciej strony. W praktyce stosowane są szkolenia wieloetapowe 7. Pozytywne ukończenie pierwszego etapu pozwala prowadzić audyty wewnętrzne 8, audytor zaś trzeciej strony musi ukończyć cały cykl szkoleń. Aby zapewnić w miarę możliwości podobny i wysoki poziom szkoleń audytorów zewnętrznych, szkolenia ich dotyczące powinny być zarejestrowane w Międzynarodowym Rejestrze Certyfikowanych Audytorów (IRCA International Register of Certifcated Audytors) organizacji, do której zadań należy także prowadzenie rejestru certyfikowanych audytorów. Zdobyta wiedza powinna umożliwić: 1) prowadzenie audytu przy zastosowaniu właściwych zasad, procedur i technik audytowania; 2) skuteczne planowanie, organizowanie i prowadzenie audytów, a w tym m.in.: skuteczne zbieranie informacji poprzez rozmowy, słuchanie, obserwacje oraz przegląd dokumentacji, weryfikowanie dokładności zebranych informacji, określenie czy zebrane dowody z audytu są wystarczające do sprecyzowania ustaleń i wniosków z audytu, ocenę czynników mogących wpływać na wiarygodność ustaleń i wniosków z audytu, stosowanie dokumentów roboczych, właściwe przygotowywanie raportów z audytu, zachowywanie poufności. Wymagane jest, aby szkolenia były co pewien czas odnawiane. Szkolenia umożliwiają zdobycie wiedzy i stanowią podstawę do opanowania praktycznych umiejętności prowadzenia procesu audytu. Proces audytu składa się z wielu 6 W tym wypadku: systemu zarządzania jakością ISO 9000 i systemu zarządzania środowiskowego ISO Polskie Centrum Badań i Certyfikacji w ramach kształcenia audytorów jakości prowadzi cykl szkoleń, umożliwiających zdobycie tytułów od asystenta jakości, przez menedżera jakości do audytora. 8 W celu zdobycia tytułu audytora wewnętrznego prowadzone są także odrębne szkolenia, choć już tytuł asystenta jakości upoważnia do prowadzenia audytów wewnętrznych.

10 108 operacji i czynności i dlatego audytor powinien posiadać odpowiednią praktykę, zdobywać doświadczenie. Wiedza dotycząca systemu jest podstawową wiedzą, jaką musi mieć audytor, gdyż norma systemowa stanowi podstawowe kryterium audytu. W wypadku systemu jakości ISO 9000 audytorzy zewnętrzni muszą przejść udokumentowane szkolenie na temat wymagań nowego zestawu. Organizację (m.in.: jej strukturę, procesy i specyfikę działania) audytorzy zewnętrzni poznają, przeprowadzając przegląd dokumentacji systemowej (desk study) organizacji, którą będą audytować 9. Dużo trudności sprawia audytorom zewnętrznym poznanie przepisów prawnych, które audytowana organizacja powinna przestrzegać. O ile w systemie zarządzania jakością wiedza ta jest w dużej mierze ograniczona do wymagań prawnych dotyczących wyrobu, o tyle w systemie zarządzania środowiskowego dotyczy wszystkich elementów środowiska, na które organizacja może oddziaływać 10. Od audytorów systemów jakości wymagana jest znajomość procesów i wyrobów, w tym usług: w celu umożliwienia auditorowi zrozumienie zagadnień technicznych, które mają związek z prowadzonym auditem [4, s. 28]. W tym zakresie audytorzy powinni znać: specyficzną terminologię związaną z audytowanym sektorem, charakterystyki techniczne procesów i wyrobów, w tym usług oraz procesy i specyficzne praktyki sektorowe, dlatego istotną kwestią jest wykształcenie audytora. Przyjmuje się, że audytor powinien mieć co najmniej średnie wykształcenie. W wypadku audytów trzeciej strony jeden z członków audytu powinien mieć wykształcenie lub odpowiednie doświadczenie pokrywające się (według oznaczeń Europejskiej Klasyfikacji Działalności) z działalnością audytowanej organizacji. Gdy ten wymóg nie jest spełniony, w grupie audytu musi znaleźć się ekspert. Składową wizerunku audytora i jego kompetencji jest doświadczenie zawodowe, rozumiane jako szeroko pojęte dotychczasowe doświadczenia zawodowe oraz jako doświadczenie w pracy audytorskiej. Jeśli chodzi o pierwszą składową, to zalecane jest, aby doświadczenie w pracy uzyskano na technicznym, kierowniczym lub innym profesjonalnym stanowisku związanym z wykonywaniem oceny, rozwiązywaniem problemów i komunikacją z pozostałym personelem kierowniczym, wykonawczym lub równorzędnym oraz klientami i (lub) innymi stronami zainteresowanymi [4, s. 29]. Aby uzyskać uprawnienia audytora, nie wystarczy dyplom ukończenia odpowiedniego szkolenia, należy mieć odpowiednie doświadczenie audytorskie. Zaleca się, aby doświadczenie to było nabyte pod nadzorem i kierunkiem auditora, który jest kompetentny jako auditor wiodący w tej samej 9 W wypadku audytów trzeciej strony organizacja, która będzie audytowana musi przed audytem dostarczyć podstawową dokumentację systemową do jednostki certyfikującej. 10 W wypadku audytorów środowiskowych trzeciej strony szkolenia z zakresu prawa środowiskowego są obowiązkowe.

11 Kompetencje audytorów 109 dziedzinie [4, s. 29]. W praktyce oznacza to branie udziału w audytach jako audytor szkolący się (in training). Doświadczenie nabiera szczególnego znaczenia przy wyborze audytora wiodącego Zakończenie Powyżej przestawiono wybrane elementy składające się na kompetencje audytorów, poświęcając szczególnie dużo miejsca na opisanie cech osobowości audytora. Właściwe kompetencje audytorów i stosowanie zasad audytowania są warunkiem odpowiedniego prowadzenia audytów i osiągania ich celów. Bez oceny kompetencji, trudno jest zarządzać procesem audytowania, zwłaszcza w aspekcie doskonalenia tego procesu. Należy pamiętać, że zasada ciągłego doskonalenia jest jedną z ważniejszych spośród ośmiu zasad zarządzania, zawartych w normie ISO 9000:2000. W praktyce stosuje się różnorodne metody oceny kompetencji audytorów, takie jak np.: wypełnianie ankiet przez audytowanego, prowadzenie części audytów pod nadzorem pełnomocnika ds. systemu zarządzania czy wnikliwe ocenianie przez niego dokumentacji audytowej (listy pytań, raporty). Istotnym zagadnieniem jest nie tylko sama ocena, ale przede wszystkim sposoby podnoszenia kompetencji audytorskich. Wydaje się, że z jedną lepszych i skutecznych metod jest przeprowadzenie cyklicznych spotkań audytorów, które umożliwiają wymianę doświadczeń, poznawanie najlepszych sposobów audytowania, czy ustalanie jednolitych rozwiązań> Literatura [1] PN-EN ISO 9000:2001: Systemy zarządzania jakością. Podstawy i terminologia. [2] PN-EN ISO 19011:2003: Wytyczne dotyczące audytowanie systemów zarządzania jakością i/lub zarządzania środowiskowego. [3] PN-EN ISO 14001:1998: Systemy zarządzania środowiskowego. Specyfikacja i wytyczne stosowania. [4] PN-EN 45012:2000: Wymagania ogólne dotyczące jednostek prowadzących ocenę oraz certyfikację/rejestrację systemów jakości. [5] Stefański K., Psychologiczny portret audytora oraz kultura komunikowania się [w:] Zaradzanie jakością. Zasady audytu wewnętrznego wg wymagań norm ISO serii 9000:2000, materiały szkoleniowe, SGS ISC Polska, Warszawa Audytorem wiodących w jednostce certyfikującej (trzeciej strony) może być osoba, która Audytorem wiodących w jednostce certyfikującej (trzeciej strony) może być osoba, która m.in.: pozytywnie ukończyła odpowiednie szkolenia, posiada odpowiednie doświadczenia audytora oraz samodzielnie, pod nadzorem audytora posiadającego uprawnienia audytora wiodącego, prowadziła audyty (w obu ostatnich przypadkach jest określona minimalna liczba dni audytowych).

12 110 The Auditor Competence The effectiveness of the management system depends to a large extent on conducting an audit in a proper way. An audit can be carried out properly only if auditors have the right competence. In the paper the principles of auditing as a basis for a proper audit are discussed. The elements of the auditor competence are presented, attention being given to individual characteristics that a good auditor should develop. It is especially important considering the fact that in the standard containing the directives for auditing ISO this serious problem is not given proper consideration. It is also often disregarded while evaluating the competence of auditors.

Zmiany w normie ISO 19011

Zmiany w normie ISO 19011 Zmiany w normie ISO 19011 Tomasz Kloze Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S. A. Jak powstawała nowa ISO 19011 Styczeń 2007 początek formalnego procesu przeglądu normy ISO 19011 Sformułowanie podstawowych

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE ZMIAN - UAKTUALNIENIA

WPROWADZENIE ZMIAN - UAKTUALNIENIA Strona 1 z 8 WPROWADZENIE ZMIAN - UAKTUALNIENIA Lp. Data Zmienione strony Krótki opis zmian Opracował Zatwierdził Strona 2 z 8 1. CEL PROCEDURY Celem procedury jest zapewnienie zgodności funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO

Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UKatalog Szkoleń: Budowanie skutecznych systemów zarządzania opartych na normach ISO UBlok I Podejście procesowe: Zarządzanie procesowe (2 dni) Definicje procesu, zarządzanie procesami, podział i identyfikowanie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA. Audit wewnętrzny

PROCEDURA. Audit wewnętrzny I. Cel działania Celem niniejszej procedury jest zapewnienie, że: 1) SZJ jest skutecznie nadzorowany oraz weryfikowany; 2) proces auditu wewnętrznego jest zaplanowany i wykonywany zgodnie z przyjętymi

Bardziej szczegółowo

010 - P3/01/10 AUDITY WEWNĘTRZNE SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

010 - P3/01/10 AUDITY WEWNĘTRZNE SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Starostwo Powiatowe we Włocławku 010-F2/01/10 PROCEDURA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ 010 - P3/01/10 AUDITY WEWNĘTRZNE SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Właściciel procedury: Pełnomocnik ds. Systemu Zarządzania

Bardziej szczegółowo

Czy certyfikacja systemów zarządzania może być. odpowiedzialności przedsiębiorstw? 2012-06-15. Certyfikacja systemów zarządzania a CSR

Czy certyfikacja systemów zarządzania może być. odpowiedzialności przedsiębiorstw? 2012-06-15. Certyfikacja systemów zarządzania a CSR Czy certyfikacja systemów zarządzania może być Tytuł poświadczeniem prezentacji społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw? 1 2012-06-15 Certyfikacja systemów zarządzania a CSR Systemy zarządzania Systemy

Bardziej szczegółowo

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE:

CEL SZKOLENIA: DO KOGO SKIEROWANE JEST SZKOLENIE: Audytor Wewnętrzny systemu HACCP oraz standardów IFS w wersji 6 (International Food Standard version 6) i BRC w nowej wersji 7 (Global Standard for Food Safety issue 7) - AWIFSBRC CEL SZKOLENIA: zrozumienie

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Priorytet VII Regionalne kadry gospodarki. Działanie 8.1 Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie. Poddziałanie

Bardziej szczegółowo

Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r.

Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r. Komunikat nr 115 z dnia 12.11.2012 r. w sprawie wprowadzenia zmian w wymaganiach akredytacyjnych dla jednostek certyfikujących systemy zarządzania bezpieczeństwem informacji wynikających z opublikowania

Bardziej szczegółowo

Audyty wewnętrzne Nr:

Audyty wewnętrzne Nr: Strona: 1 z 5 PROCEDURA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ AUDYTY WEWNĘTRZNE Właściciel procedury: Pełnomocnik ds. Systemu Zarządzania Jakością Data Imię i nazwisko Podpis Stanowisko Opracował: 21.02.2011 Zespół

Bardziej szczegółowo

Procedura Audity wewnętrzne Starostwa Powiatowego w Lublinie

Procedura Audity wewnętrzne Starostwa Powiatowego w Lublinie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Starosty Lubelskiego Nr 123/2014 z dnia 18 grudnia 2014 r. Zintegrowane działania na rzecz poprawy jakości zarządzania w Starostwie Procedura Audity wewnętrzne Starostwa Powiatowego

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania jakością

Systemy zarządzania jakością Systemy zarządzania jakością cechy, funkcje, etapy wdrażania systemu Prezentacja na spotkanie 3 System zarządzania jakością - czym jest a czym nie jest? System zarządzania jakością jest: zbiorem reguł,

Bardziej szczegółowo

Zasady przeprowadzania wewnętrznych auditów jakości w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Zachodniopomorskiego

Zasady przeprowadzania wewnętrznych auditów jakości w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Zachodniopomorskiego Załącznik nr 3 Księgi Jakości UMWZ wydanie 5 Zasady przeprowadzania wewnętrznych auditów jakości w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Zachodniopomorskiego 1 Realizacja auditów wewnętrznych, o których

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ AUDITY WEWNETRZNE AUDITY WEWNĘTRZNE. Obowiązuje od: 1 grudnia 2007r

PROCEDURA SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ AUDITY WEWNETRZNE AUDITY WEWNĘTRZNE. Obowiązuje od: 1 grudnia 2007r /8 AUDITY WEWNĘTRZNE Opracował: (imię i nazwisko, podpis) Ewa Szopińska Data: 3 sierpnia 2007r Obowiązuje od: grudnia 2007r Zatwierdził: (imię i nazwisko, podpis) Marek Fryźlewicz Data: 3 sierpnia 2007r

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 119/2008 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 29 maja 2008r

Zarządzenie Nr 119/2008 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 29 maja 2008r Zarządzenie Nr 119/2008 w sprawie : wprowadzenia procedury Działań Korygujących i Zapobiegawczych w Urzędzie Miasta Czeladź Na podstawie art. 31 oraz art. 33 ust.1, 3 i 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o

Bardziej szczegółowo

ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Standardowe etapy wdrażania systemu zarzadzania jakością ETAP I: Audit wstępny zapoznanie się z organizacją ETAP II: Szkolenie dla Kierownictwa i grupy wdrożeniowej

Bardziej szczegółowo

NS-01 Procedura auditów wewnętrznych systemu zarządzania jakością

NS-01 Procedura auditów wewnętrznych systemu zarządzania jakością Załącznik nr 1 do zarządzenia Burmistrza Miasta Środa Wielkopolska Nr 19/2010 z dnia 22 lutego 2010 r. NS-01 Procedura auditów wewnętrznych systemu zarządzania jakością 1. Cel procedury Celem procedury

Bardziej szczegółowo

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami

KLIENCI KIENCI. Wprowadzenie normy ZADOWOLE NIE WYRÓB. Pomiary analiza i doskonalenie. Odpowiedzialnoś ć kierownictwa. Zarządzanie zasobami SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ ISO Jakość samą w sobie trudno jest zdefiniować, tak naprawdę pod tym pojęciem kryje się wszystko to co ma związek z pewnymi cechami - wyrobu lub usługi - mającymi wpływ na

Bardziej szczegółowo

ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ENERGIĄ

ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ENERGIĄ ETAPY WDRAŻANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ENERGIĄ Standardowe etapy wdrażania systemu zarzadzania energią ETAP I: Przeprowadzenie przeglądu wstępnego zarządzania energią ETAP II: Opracowanie zakresu działań

Bardziej szczegółowo

Audity wewnętrzne. Dokument dostępny w sieci kopia nadzorowana, wydruk kopia informacyjna.

Audity wewnętrzne. Dokument dostępny w sieci kopia nadzorowana, wydruk kopia informacyjna. Strona: 2 z 6 1. Cel działania. Nadrzędnym celem Urzędu Marszałkowskiego zgodnie z przyjętą polityką jakości jest zapewnienie sprawnej i profesjonalnej obsługi administracyjnej klientów. W związku z powyższym

Bardziej szczegółowo

Numer dokumentu: PRC/DSJ/AW. Sprawdził / Zatwierdził : Tomasz Piekoszewski

Numer dokumentu: PRC/DSJ/AW. Sprawdził / Zatwierdził : Tomasz Piekoszewski Opracował: Radosław Zawiliński Sprawdził / Zatwierdził : Tomasz Piekoszewski Data obowiązywania: 2014-04-01 Wydanie: A 1. CEL Celem procedury jest określenie zasad przeprowadzania audytów wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Normalizacja dla bezpieczeństwa informacyjnego

Normalizacja dla bezpieczeństwa informacyjnego Normalizacja dla bezpieczeństwa informacyjnego J. Krawiec, G. Ożarek Kwiecień, 2010 Plan wystąpienia Ogólny model bezpieczeństwa Jak należy przygotować organizację do wdrożenia systemu zarządzania bezpieczeństwem

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI.* * NARODOWA STRATEGIA SPÓJNOŚCI FUNDUSZ SPOŁECZNY * **

EUROPEJSKI.* * NARODOWA STRATEGIA SPÓJNOŚCI FUNDUSZ SPOŁECZNY * ** 1 * 1 UNZA EUROPEJSKA KAPITAŁ LUDZKI.* * FUNDUSZ SPOŁECZNY * ** administracji samorządowej", Poddziałanie 5.2.1 Modernizacja zarządzania w administracji samorządowej" W PIHZ l.dane Klienta: RAPORT Z AUDITU

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Jakością wg PN EN ISO 9001:2009. Procedura Pr/8/1 WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE

System Zarządzania Jakością wg PN EN ISO 9001:2009. Procedura Pr/8/1 WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE Wydanie Nr I Strona: 1/4 Obowiązuje od: 01.02.2011r. System wg PN EN ISO 9001:2009 Procedura Pr/8/1 URZĄD GMINY W JASIENICY ROSIELNEJ WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE Wydanie

Bardziej szczegółowo

POCEDURA SYSTEMU ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA WEWNĘTRZNY AUDYT JAKOŚCI. P 03/01 Obowiązuje od: 01 lutego 2015 r.

POCEDURA SYSTEMU ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA WEWNĘTRZNY AUDYT JAKOŚCI. P 03/01 Obowiązuje od: 01 lutego 2015 r. Strona: 1 z 5 Spis treści: 1. Przeznaczenie, cel 2. Zakres obowiązywania 3. Terminologia 4. Uprawnienia i obowiązki 5. Opis 5.1. Planowanie audytów 5.2. Przygotowanie audytów 5.3. Wykonanie audytów 5.3.1.

Bardziej szczegółowo

REWIZJA I PROCEDURY CERTYFIKACJI I AKREDYTACJI (ZASADY OGÓLNE)

REWIZJA I PROCEDURY CERTYFIKACJI I AKREDYTACJI (ZASADY OGÓLNE) Rewizja i Procedury Certyfikacji i Akredytacji poprawiony styczeń 2008 Polski System Certyfikacji Leśnictwa PEFC dokument nr 1 luty 2005 REWIZJA I PROCEDURY CERTYFIKACJI I AKREDYTACJI (ZASADY OGÓLNE) Rada

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Zarządzania Jakością i Wiedzą Pl. Marii Curie Skłodowskiej 5/10 20-031 Lublin e-mail: jakosc@orion.umcs.lublin.pl

Studenckie Koło Zarządzania Jakością i Wiedzą Pl. Marii Curie Skłodowskiej 5/10 20-031 Lublin e-mail: jakosc@orion.umcs.lublin.pl ZAPRASZAMY NA SZKOLENIE AUDITOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WG ISO 9001:2008 OFERTA SZKOLENIA ORGANIZATORZY Firma INCERT oraz Studenckie Koło Zarządzania Jakością i Wiedzą UMCS ogłaszają nabór

Bardziej szczegółowo

Akredytacja dla jednostek certyfikujących wyroby na potrzeby bezpieczeństwa państwa

Akredytacja dla jednostek certyfikujących wyroby na potrzeby bezpieczeństwa państwa Akredytacja dla jednostek certyfikujących wyroby na potrzeby bezpieczeństwa państwa (jak uzyskać akredytacje obronności i bezpieczeństwa) Podmiotami uczestniczącymi w procesie oceny zgodności wyrobów przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

EGZEMPLARZ NR: INDEKS Ps-03 STRONA 1 EDYCJA 1 URZĄD MIASTA JEDLINA - ZDRÓJ AUDIT WEWNĘTRZNY. Opracował:

EGZEMPLARZ NR: INDEKS Ps-03 STRONA 1 EDYCJA 1 URZĄD MIASTA JEDLINA - ZDRÓJ AUDIT WEWNĘTRZNY. Opracował: TYTUŁ PROCEDURY: PROCEDURA AUDITU WEWNĘTRZNEGO Opracował: Imię i nazwisko: Podpis: Pełnomocnik ds. Jakości Elżbieta Klisz Wydał: Imię i nazwisko: Data wydania: Podpis: Burmistrz Miasta Leszek Orpel.09.2004

Bardziej szczegółowo

Zmiany wymagań normy ISO 14001

Zmiany wymagań normy ISO 14001 Zmiany wymagań normy ISO 14001 Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) opublikowała 15 listopada br. zweryfikowane i poprawione wersje norm ISO 14001 i ISO 14004. Od tego dnia są one wersjami obowiązującymi.

Bardziej szczegółowo

Program certyfikacji systemów zarządzania

Program certyfikacji systemów zarządzania Program certyfikacji InterCert prowadzi certyfikację systemów w oparciu o procedurę certyfikacji Systemów Zarządzania. Certyfikacja w przedsiębiorstwach obejmuje następujące etapy: Kontakt z klientem (przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Zapytania ofertowego nr W8/2015

Załącznik nr 1 do Zapytania ofertowego nr W8/2015 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA USŁUGA SZKOLENIOWA I.A. Założenia szkoleniowe: Szkolenia będą prowadzone dla 5 grup szkoleniowych 1. GRUPA I Szkolenie z obsługi pacjenta: Komunikacja Pacjent Personel Medyczny

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

Kryteria wyboru. Lp. Kryterium Opis kryterium

Kryteria wyboru. Lp. Kryterium Opis kryterium Załącznik nr 1 do Regulaminu okresowej oceny pracownikçw Starostwa Powiatowego w Środzie Wlkp. Kryteria wyboru Lp. Kryterium Opis kryterium 1. Umiejętność obsługi urządzeń technicznych lub narzędzi informatycznych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 111/2011 PREZYDENTA MIASTA TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 2 maja 2011 roku

ZARZĄDZENIE NR 111/2011 PREZYDENTA MIASTA TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 2 maja 2011 roku ZARZĄDZENIE NR 111/2011 PREZYDENTA MIASTA TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 2 maja 2011 roku w sprawie wprowadzenia Karty Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Miasta w Tomaszowie Mazowieckim. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Strona: 1 z 5 PROCEDURA ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA. OiSO.0142.2.1.2011 AUDYTY WEWNĘTRZNE

Strona: 1 z 5 PROCEDURA ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA. OiSO.0142.2.1.2011 AUDYTY WEWNĘTRZNE Strona: 1 z 5 ROCEDURA ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA AUDYTY WEWNĘTRZNE Właściciel procedury: ełnomocnik ds. Zintegrowanego Systemu Zarządzania Data Imię i nazwisko odpis Stanowisko Opracował: 1.1.011

Bardziej szczegółowo

Dokument obowiązkowy IAF

Dokument obowiązkowy IAF IAF MD 4:2008 International Accreditation Forum, Inc. Dokument obowiązkowy IAF Dokument obowiązkowy IAF dotyczący stosowania wspomaganych komputerowo technik auditowania ( CAAT ) w akredytowanej certyfikacji

Bardziej szczegółowo

Wybawi się od niebezpieczeństwa jedynie ten, kto czuwa także gdy czuje się bezpieczny Publiusz Siro. Audyt bezpieczeństwa

Wybawi się od niebezpieczeństwa jedynie ten, kto czuwa także gdy czuje się bezpieczny Publiusz Siro. Audyt bezpieczeństwa Wybawi się od niebezpieczeństwa jedynie ten, kto czuwa także gdy czuje się bezpieczny Publiusz Siro Audyt bezpieczeństwa Definicja Audyt systematyczna i niezależna ocena danej organizacji, systemu, procesu,

Bardziej szczegółowo

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

Matryca efektów kształcenia dla programu studiów podyplomowych ZARZĄDZANIE I SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Podstawy firmą Marketingowe aspekty jakością Podstawy prawa gospodarczego w SZJ Zarządzanie Jakością (TQM) Zarządzanie logistyczne w SZJ Wymagania norm ISO serii 9000 Dokumentacja w SZJ Metody i Techniki

Bardziej szczegółowo

Odpłatność pozostali. 24-25.11.2012 320 zł 640 zł. 08-09.12.2012 320 zł 640 zł 12-13.01.2013 26-27.01.2013

Odpłatność pozostali. 24-25.11.2012 320 zł 640 zł. 08-09.12.2012 320 zł 640 zł 12-13.01.2013 26-27.01.2013 Warszawska Szkoła Zarządzania Szkoła Wyższa mając na uwadze potrzeby i oczekiwania rynkowe uruchomiła w roku akademickim 2012/2013 studia podyplomowe nt. Zarządzanie Jakością o dwóch specjalnościach: -

Bardziej szczegółowo

Egzamin za szkolenia Audytor wewnętrzny ISO nowy zawód, nowe perspektywy z zakresu normy ISO 9001, ISO 14001, ISO 27001

Egzamin za szkolenia Audytor wewnętrzny ISO nowy zawód, nowe perspektywy z zakresu normy ISO 9001, ISO 14001, ISO 27001 Egzamin za szkolenia Audytor wewnętrzny ISO nowy zawód, nowe perspektywy z zakresu normy ISO 9001, ISO 14001, ISO 27001 Imię i nazwisko:.. 1. Podczas AUDYTU WEWNETRZNEGO, działu albo procesu w organizacji,

Bardziej szczegółowo

Certyfikacja osób w PCBC S.A.

Certyfikacja osób w PCBC S.A. Uzyskiwanie i doskonalenie kompetencji w akredytowanej jednostce certyfikującej osoby w rożnych obszarach zarządzania Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. Mgr inż. Danuta Orleańska, tel. (22) 46 45

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja i walidacja w systemie EMAS. Biuro Certyfikacji Systemów Zarządzania PRS S.A. Grzegorz Marchewka

Weryfikacja i walidacja w systemie EMAS. Biuro Certyfikacji Systemów Zarządzania PRS S.A. Grzegorz Marchewka Weryfikacja i walidacja w systemie EMAS Biuro Certyfikacji Systemów Zarządzania PRS S.A. Grzegorz Marchewka EMAS (Eco Management and Audit Scheme) Wspólnotowy System Ekozarządzania i Audytu Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008

Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 1 2 Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 Etapy wdraŝania Systemu Zarządzania Jakością zgodnego z ISO 9001:2008 3 Agenda 4 Jaki powinien być System Zarządzania wg norm serii

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE

WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE URZĄD MIASTA I GMINY LESKO PROCEDURA WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE Nr dokumentu: Wydanie: P/8/ Strona: WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE Opracował

Bardziej szczegółowo

Szkolenia DQS Polska 2006

Szkolenia DQS Polska 2006 AW Auditor wewnętrzny DQS I edycja szkolenia 20-22.02.2006 II edycja szkolenia 02-04.10.2006 Szkolenie skierowane jest do kandydatów na auditorów wewnętrznych oraz dla auditorów wewnętrznych systemu zarządzania

Bardziej szczegółowo

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka

Zmiany w standardzie ISO dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka Zmiany w standardzie ISO 9001 dr inż. Ilona Błaszczyk Politechnika Łódzka 1 W prezentacji przedstawiono zmiany w normie ISO 9001 w oparciu o projekt komitetu. 2 3 4 5 6 Zmiany w zakresie terminów używanych

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM SZKOLEŃ KIG BLCA II PÓŁROCZE 2011 r.

HARMONOGRAM SZKOLEŃ KIG BLCA II PÓŁROCZE 2011 r. HARMONOGRAM SZKOLEŃ KIG BLCA II PÓŁROCZE 2011 r. Termin Temat Zakres merytoryczny Prowadzący Szkolenie obejmuje zagadnienia związane z przygotowaniem się i przeprowadzeniem auditu wewnętrznego systemu

Bardziej szczegółowo

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Marek Misztal ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Biuro Systemów Zarządzania i Ocen Nowe Brzesko, 26 września 2006 r. Czy systemy zarządzania są nadal dobrowolne?

Bardziej szczegółowo

Zasady auditowania procesów zarządzania infrastrukturą przez jednostki certyfikujące systemy zarządzania

Zasady auditowania procesów zarządzania infrastrukturą przez jednostki certyfikujące systemy zarządzania Monika Stoma 1 Agnieszka Dudziak 2 Paweł Krzaczek 3 Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Zasady auditowania procesów zarządzania infrastrukturą przez jednostki certyfikujące systemy zarządzania Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ I ŚRODOWISKOWEGO wg ISO 9001 oraz ISO 14001

PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ I ŚRODOWISKOWEGO wg ISO 9001 oraz ISO 14001 INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY ZINTEGROWANEGO SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ I ŚRODOWISKOWEGO wg ISO 9001 oraz ISO 14001 S t r o n a 2 z 5 Serdecznie

Bardziej szczegółowo

Kliknij, aby edytować styl

Kliknij, aby edytować styl Biuro Usług Doskonalenia Zarządzania i Organizacji SYSTEM Sp.j. Kliknij, aby edytować styl ul. Faradaya 53 lok. 44 42-200 Częstochowa, tel.: 34-321 43 80 e-mail: sekretariat@biuro-system.com www.biuro-system.com

Bardziej szczegółowo

Program szkoleń - Zarządzanie Jakoscią

Program szkoleń - Zarządzanie Jakoscią 20 11 - Zarządzanie Jakoscią SZKOLENIA OGÓLNE WARUNKI SZKOLEO kod: QA_Q1 - System Zarządzania Jakością wymagania normy ISO 9001: 2008 kod: QA_Q2 - System Zarządzania Jakością w organizacji ochrony zdrowia

Bardziej szczegółowo

Harmonogram szkoleń. Styczeń czerwiec 2015 r. 2015 r.

Harmonogram szkoleń. Styczeń czerwiec 2015 r. 2015 r. Harmonogram szkoleń Styczeń czerwiec 2015 r. 2015 r. firmieds O Incert INCERT jest niezależną firmą doradczo-szkoleniową wyspecjalizowaną we wdrażaniu systemów zarządzania wg norm ISO, szkoleniach oraz

Bardziej szczegółowo

Pełnomocnik i Audytor SZJ w Przemyśle Motoryzacyjnym wg ISO/TS 16949:2009

Pełnomocnik i Audytor SZJ w Przemyśle Motoryzacyjnym wg ISO/TS 16949:2009 Pełnomocnik i Audytor SZJ w Przemyśle Motoryzacyjnym wg ISO/TS 16949:2009 Przedmiot szkolenia: Przedmiotem szkolenia jest zapoznanie przyszłych Audytorów i Pełnomocników z metodami audytowania, wdrażania,

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Jakością. Nazwa Szkolenia Termin Czas Miasto Cena netto

System Zarządzania Jakością. Nazwa Szkolenia Termin Czas Miasto Cena netto System Zarządzania Jakością Termin Zarządzania Jakością wg normy ISO 9001:2008 Zarządzania Jakością wg normy ISO 9001:2008 Zarządzania Jakością wg normy ISO 9001:2008 Zarządzania Jakością wg normy ISO

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Audyt systemów informatycznych w świetle standardów ISACA

Audyt systemów informatycznych w świetle standardów ISACA Audyt systemów informatycznych w świetle standardów ISACA Radosław Kaczorek, CISSP, CISA, CIA Warszawa, 7 września 2010 r. 1 Zawartość prezentacji Wstęp Ryzyko i strategia postępowania z ryzykiem Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 9 DYREKTORA GENERALNEGO MINISTERSTWA ŚRODOWISKA z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego

ZARZĄDZENIE NR 9 DYREKTORA GENERALNEGO MINISTERSTWA ŚRODOWISKA z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego ZARZĄDZENIE NR 9 DYREKTORA GENERALNEGO MINISTERSTWA ŚRODOWISKA z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego Na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach

Bardziej szczegółowo

Cena netto 4 100,00 zł Cena brutto 4 100,00 zł. 2016-10-01 Termin zakończenia usługi. 2016-04-20 Termin zakończenia rekrutacji

Cena netto 4 100,00 zł Cena brutto 4 100,00 zł. 2016-10-01 Termin zakończenia usługi. 2016-04-20 Termin zakończenia rekrutacji Zarządzanie jakością Informacje o usłudze Numer usługi 2016/04/07/7405/7660 Cena netto 4 100,00 zł Cena brutto 4 100,00 zł Cena netto za godzinę 22,53 zł Cena brutto za godzinę 22,53 Możliwe współfinansowanie

Bardziej szczegółowo

Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji. Katowice 25 czerwiec 2013

Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji. Katowice 25 czerwiec 2013 Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji Katowice 25 czerwiec 2013 Agenda Na czym oprzeć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji (SZBI) Jak przeprowadzić projekt wdrożenia

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO wg PN-EN ISO 14001:2015

INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO wg PN-EN ISO 14001:2015 INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO wg PN-EN ISO 14001:2015 S t r o n a 2 z 5 Serdecznie zapraszamy Państwa na szkolenie

Bardziej szczegółowo

Opis procedury certyfikacyjnej Program certyfikacji systemów zarządzania

Opis procedury certyfikacyjnej Program certyfikacji systemów zarządzania to inaczej mówiąc skrócony opis procedury systemów realizowanej przez Jednostkę Certyfikującą Systemy Zarządzania TÜV NORD Polska Sp. z o.o. (dalej zwaną Jednostką Certyfikującą) w oparciu o wymagania

Bardziej szczegółowo

Program akredytacji weryfikatorów środowiskowych EMAS. Krzysztof Woźniak, Barbara Zengel Warszawa, 19.12.2013

Program akredytacji weryfikatorów środowiskowych EMAS. Krzysztof Woźniak, Barbara Zengel Warszawa, 19.12.2013 Program akredytacji weryfikatorów środowiskowych EMAS Krzysztof Woźniak, Barbara Zengel Warszawa, 19.12.2013 Definicje Akredytacja poświadczenie przez krajową jednostkę akredytującą, że jednostka oceniająca

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów RAPORT OCENA KONTROLI ZARZĄDCZEJ Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów raport za rok: 2015 Strona 1 z 12 I. WSTĘP: Kontrolę zarządczą w jednostkach sektora finansów publicznych stanowi

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Jakością wg PN EN ISO 9001:2009. Procedura Pr/8/1 WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE

System Zarządzania Jakością wg PN EN ISO 9001:2009. Procedura Pr/8/1 WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE Oryginał Strona: 1/3 Obowiązuje od: 01.04.2011 System wg PN EN ISO 9001:2009 Procedura Pr/8/1 URZĄD GMINY W RYMANOWIE WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI, DZIAŁANIA KORYGUJĄCE I ZAPOBIEGAWCZE Oryginał Obowiązuje

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących

Procedura auditów wewnętrznych i działań korygujących 1/14 TYTUŁ PROCEURY Opracował: Zatwierdził: Pełnomocnik ds. SZJ Mariusz Oliwa 18 marca 2010r.... podpis Starosta Bolesławiecki Cezary Przybylski... podpis PROCEURA OBOWIĄZUJE O NIA: 25 czerwca 2010r. 18

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z AUDITU NADZORU

RAPORT Z AUDITU NADZORU Klient - Nazwa Organizacji INFORMACJE PODSTAWOWE PZM WIMET ZBIGNIEW WIŚNIEWSKI SP. J. Adres 05-420 Józefów, ul. Krucza 2 Oddziały objęte zakresem certyfikacji 05-420 Józefów, ul. Krucza 2 Telefon 48 (22)

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA DOBRYCH PRAKTYK

SZKOŁA DOBRYCH PRAKTYK FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY SZKOŁA DOBRYCH PRAKTYK TYTUŁ/NAZWA Dobrej praktyki Nowoczesny System Zarządzania Jakością w I Liceum Ogólnokształcącym im. Ks. A. J. Czartoryskiego w Puławach - Permanentne doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Symbol: PU3. Data: 2013-09-12. Procedura. Strona: 1/5. Wydanie: N2 AUDYT WEWNĘTRZNY PU3 AUDYT WEWNĘTRZNY

Symbol: PU3. Data: 2013-09-12. Procedura. Strona: 1/5. Wydanie: N2 AUDYT WEWNĘTRZNY PU3 AUDYT WEWNĘTRZNY 1/5 2/5 1. ZAKRES PROCEDURY Procedura obowiązuje wszystkie podstawowe/międzywydziałowe jednostki organizacyjne objęte Systemem Zapewnienia Jakości Kształcenia, w zakresie przygotowania, przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI

WEWNĘTRZNY AUDIT JAKOŚCI Strona 1 z 8 SPIS TREŚCI: 1. Cel procedury...1 2. Zakres stosowania...2 3. Terminologia...2 4. Opis postępowania...3 4.1 Powoływanie auditorów...3 4.2 Planowanie auditów...3 4.3 Przygotowanie auditów...4

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Procedura: Ocena Systemu Zarządzania

Procedura: Ocena Systemu Zarządzania Procedura: Ocena Systemu I. CEL PROCEDURY Celem niniejszej procedury jest jednoznaczne określenie zasad planowania, prowadzenia, dokumentowania i oceny działań audytowych prowadzonych w Starostwie. Wynikiem

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 01.02.2011 OGŁOSZENIE O KONKURSIE OFERT NA PRZEPROWADZENIE:

Warszawa, 01.02.2011 OGŁOSZENIE O KONKURSIE OFERT NA PRZEPROWADZENIE: Warszawa, 01.02.2011 OGŁOSZENIE O KONKURSIE OFERT NA PRZEPROWADZENIE: A. Szkolenia dla Audytorów Wewnętrznych Zintegrowanego Systemu Zarządzania ( ISO 9001/ISO 14001) B. Warsztatów doskonalących Audytorów

Bardziej szczegółowo

CERTIOS Centrum Edukacji Przedsiębiorcy

CERTIOS Centrum Edukacji Przedsiębiorcy S t r o n a 1 S t r o n a 2 Serdecznie zapraszamy Państwa na szkolenie Pełnomocnik i Audytor Wewnętrzny Zintegrowanego Systemu Zarządzania Jakością i Środowiskowego! Celem szkolenia jest: przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Procedura: Ocena Systemu Zarządzania

Procedura: Ocena Systemu Zarządzania Procedura: Ocena Systemu Zarządzania I. CEL PROCEDURY Celem niniejszej procedury jest jednoznaczne określenie zasad planowania, prowadzenia, dokumentowania i oceny działań audytowych oraz kontrolnych prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Harmonogram szkoleń. Lipiec grudzień 2015 r. 2015 r.

Harmonogram szkoleń. Lipiec grudzień 2015 r. 2015 r. Harmonogram szkoleń Lipiec grudzień 2015 r. 2015 r. firmieds O Incert INCERT jest niezależną firmą doradczo-szkoleniową wyspecjalizowaną we wdrażaniu systemów zarządzania wg norm ISO, szkoleniach oraz

Bardziej szczegółowo

Harmonogram szkoleń. Lipiec grudzień 2015 r. 2015 r.

Harmonogram szkoleń. Lipiec grudzień 2015 r. 2015 r. Harmonogram szkoleń Lipiec grudzień 2015 r. 2015 r. firmieds O Incert INCERT jest niezależną firmą doradczo-szkoleniową wyspecjalizowaną we wdrażaniu systemów zarządzania wg norm ISO, szkoleniach oraz

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA ORGANIZATORÓW BADAŃ BIEGŁOŚCI WYMAGANIA SZCZEGÓŁOWE Wydanie 4 Warszawa, 1.08.2014 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Ogólne zasady udzielania i utrzymywania akredytacji

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ wg ISO 9001:2015

INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ wg ISO 9001:2015 INFORMACJE SZCZEGÓŁOWE NA TEMAT SZKOLENIA OTWARTEGO: PEŁNOMOCNIK I AUDYTOR WEWNĘTRZNY SYSTEMU ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ wg ISO 9001:2015 S t r o n a 2 z 5 Serdecznie zapraszamy Państwa na szkolenie Pełnomocnik

Bardziej szczegółowo

WYKAZ KRYTERIÓW OCENY PRACOWNIKA

WYKAZ KRYTERIÓW OCENY PRACOWNIKA Załącznik nr 3 do Zarządzenia Nr 24/2005 Starosty Powiatu Warszawskiego Zachodniego z dnia 30 sierpnia 2005r. w sprawie ustalenia procedury oceny pracowników zatrudnionych w Starostwie Powiatu Warszawskiego

Bardziej szczegółowo

Zasady i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego w Politechnice Warszawskiej

Zasady i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego w Politechnice Warszawskiej Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 2 Rektora PW z dnia 25 stycznia 2006 r. Zasady i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego w Politechnice Warszawskiej Rozdział 1 Wstęp 1. Celem Zasad i trybu przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

TÜV SUMMER TIME. Sierpniowe szkolenia TÜV Akademia Polska. TÜV Akademia Polska Sp. z o.o.

TÜV SUMMER TIME. Sierpniowe szkolenia TÜV Akademia Polska. TÜV Akademia Polska Sp. z o.o. Firma szkoleniowa TÜV Akademia Polska Sp. z o.o. należąca do międzynarodowego koncernu TÜV Rheinland światowego lidera w dziedzinie usług dla przedsiębiorstw, zaprasza Państwa na cykl szkoleń: TÜV SUMMER

Bardziej szczegółowo

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku

Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku ZARZĄDZENIE Nr 84/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 9 listopada 2011 roku zmieniające zasady organizacji studiów podyplomowych Zarządzanie jakością Na podstawie 7 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Informacja dla Klienta Przebieg auditu ISO 9001

Informacja dla Klienta Przebieg auditu ISO 9001 Informacja dla Klienta Przebieg auditu ISO 9001 W skrócie Ta Informacja dla Klienta zawiera wyjaśnienia dotyczące głównych etapów auditowania i certyfikacji Systemu Zarządzania Jakością ISO 9001. Przed

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo informacji. Program szkoleniowy. chroń SERCE Twojej firmy. CIS - Twój standard bezpieczeństwa

Bezpieczeństwo informacji. Program szkoleniowy. chroń SERCE Twojej firmy. CIS - Twój standard bezpieczeństwa 2 Bezpieczeństwo informacji Program szkoleniowy chroń SERCE Twojej firmy CIS - Twój standard bezpieczeństwa 6 Auditor Bezpieczeństwa Informacji - szkolenie akredytowane Odbiorcy i cel szkolenia Szkolenie

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 42/2014 Wójta Gminy Suchożebry z dnia 13 października 2014r.

ZARZĄDZENIE Nr 42/2014 Wójta Gminy Suchożebry z dnia 13 października 2014r. ZARZĄDZENIE Nr 42/2014 Wójta Gminy Suchożebry z dnia 13 października 2014r. w sprawie systemu rozwoju kompetencji kadr w Urzędzie Gminy Suchożebry Na podstawie: art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990

Bardziej szczegółowo

System zarządzania laboratorium

System zarządzania laboratorium Biuro Zarządzania Jakością, Środowiskiem i BHP Sp. z o.o. przy wsparciu merytorycznym Politechniki Warszawskiej zaprasza wszystkich chętnych do udziału w cyklu szkoleń System zarządzania laboratorium Oferowany

Bardziej szczegółowo

Wdrożony i certyfikowany Zintegrowany System Zarządzania zgodny z normami: ISO 9001, ISO 14001, PN-N-18001.

Wdrożony i certyfikowany Zintegrowany System Zarządzania zgodny z normami: ISO 9001, ISO 14001, PN-N-18001. Systemy zarządzania Dobrze zaprojektowane i spójne procesy zarządcze i operacyjne Grupy Kapitałowej ukierunkowane są na zagwarantowanie oczekiwanej jakości oferowanych przez nas produktów i usług, ochronę

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 439/09 Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 8 września 2009 r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE MIASTO SZCZECIN

Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 439/09 Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 8 września 2009 r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE MIASTO SZCZECIN Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 439/09 Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 8 września 2009 r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE MIASTO SZCZECIN 1. 1. Audytem wewnętrznym jest ogół działań obejmujących:

Bardziej szczegółowo

Polcargo International Sp. z o.o. Wydanie 2

Polcargo International Sp. z o.o. Wydanie 2 Strona 1/5 1 PRZEDMIOT I ZAKRES STOSOWANIA Niniejszy dokument określa zasady postępowania w procesie opiniowania sprawozdań przedsiębiorstw energetycznych występujących o uzyskanie świadectw pochodzenia

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

Komunikowanie wyników audytu

Komunikowanie wyników audytu Komunikowanie wyników audytu w świetle doświadczeń UM Lublin z uwzględnieniem wyroku TK z 9.04.2015 r. oraz projektu rozporządzenia wykonawczego MF Katowice 2 października 2015 r. Plan wypowiedzi: 1. Dokumentowanie

Bardziej szczegółowo

Doskonalenie auditów wewnętrznych systemów zarządzania środowiskowego

Doskonalenie auditów wewnętrznych systemów zarządzania środowiskowego Polskie Forum ISO 14000 Doskonalenie auditów wewnętrznych systemów zarządzania środowiskowego Seminarium internetowe 24 lutego 2011 r. ROLA AUDYTÓW WEWNĘTRZNYCH AUDIT systematyczny, niezależny i udokumentowany

Bardziej szczegółowo

CERTIOS Centrum Edukacji Przedsiębiorcy

CERTIOS Centrum Edukacji Przedsiębiorcy S t r o n a 1 S t r o n a 2 Serdecznie zapraszamy Państwa na szkolenie Pełnomocnik i Audytor Wewnętrzny Systemu Zarządzania Środowiskowego! Celem szkolenia jest: przygotowanie do samodzielnego wdrożenia

Bardziej szczegółowo

Harmonogram szkoleń. Styczeń czerwiec 2015 r. 2015 r.

Harmonogram szkoleń. Styczeń czerwiec 2015 r. 2015 r. Harmonogram szkoleń Styczeń czerwiec 2015 r. 2015 r. firmieds O Incert INCERT jest niezależną firmą doradczo-szkoleniową wyspecjalizowaną we wdrażaniu systemów zarządzania wg norm ISO, szkoleniach oraz

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 32 /2007 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 15 marzec 2007

Zarządzenie Nr 32 /2007 Burmistrza Miasta Czeladź. z dnia 15 marzec 2007 Zarządzenie Nr 32 /2007 z dnia 15 marzec 2007 w sprawie : wprowadzenia procedury auditów wewnętrznych w Urzędzie Miasta Czeladź Na podstawie art. 31 oraz art. 33 ust.1, 3 i 5 ustawy z dnia 8 marca 1990

Bardziej szczegółowo

Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem Żywności (FSMS) Zakres akredytacji

Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem Żywności (FSMS) Zakres akredytacji Numer publikacji EA-3/11:2009 Dokument obowiązkowy Systemy Zarządzania Bezpieczeństwem Żywności (FSMS) Zakres akredytacji CEL W niniejszym dokumencie przedstawiono politykę EA dotyczącą jednostek akredytujących

Bardziej szczegółowo