Jak zatroszczyć się o zabezpieczenie na starość osób o niskich dochodach?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jak zatroszczyć się o zabezpieczenie na starość osób o niskich dochodach?"

Transkrypt

1 Jak zatroszczyć się o zabezpieczenie na starość osób o niskich dochodach? Jarosław Oczki Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

2 Skutki reformy z 1999 r. Celem reformy polskiego systemu emerytalnego z 1999 r. było zapewnienie stabilności finansów publicznych w obliczu niekorzystnych tendencji demograficznych Wprowadzenie systemu zdefiniowanej składki (defined contribution) spowodowało jednak obniżenie oczekiwanej stopy korzyści (benefit ratio) stopy zastąpienia (replacement rate) i radykalne ograniczenie redystrybucyjnej funkcji systemu Mężczyzna osiągający dochody na poziomie średniego wynagrodzenia, po przepracowaniu i opłacaniu składek emerytalnych przez 35 lat, przechodząc na emeryturę w wieku 65 lat ze starego systemu otrzymałby świadczenie emerytalne na poziomie 73% ostatniego wynagrodzenia Mężczyzna osiągający 50% średniego wynagrodzenia w systemie zdefiniowanego świadczenia mógłby liczyć na stopę zastąpienia 96%

3 Przerwy w składkowaniu powodują w nowym systemie odpowiednio większy spadek stopy korzyści i stopy zastąpienia (od momentu wejścia w życie reformy setki tysięcy osób pracowało na umowach nieoskładkowanych, obecnie pół miliona osób jest zatrudnionych na podstawie umów o dzieło) Jeszcze gorzej przedstawia się sytuacja kobiet, które na ogół osiągają niższe dochody w okresie aktywności zawodowej i mają częstsze przerwy związane z opieką nad dziećmi czy swoimi rodzicami, niższy wiek emerytalny oraz dłuższe oczekiwane trwanie życia.

4 Oczekiwane skutki obniżenia wieku emerytalnego Negatywny wpływ na stabilność finansów publicznych - dodatkowe środki budżetowe ok. 0,4% 0,9% PKB rocznie do 2050 r. Przy założeniu pracy do 67 lat, przeciętna stopa zastąpienia brutto spadnie z 53% w 2013 r. do 28,7% w 2060 r. Przy założeniu wieku emerytalnego 60/65 stopa zastąpienia w 2060 r. może wynosić nawet 18,7% Występuje zagrożenie ubóstwem w wieku emerytalnym Obniżenie wieku emerytalnego do 60/65 lat spowoduje że: - osoba 60-letnia (kobieta) dostanie 77% emerytury przysługującej osobie przechodzącej w wieku 67 lat spadek o niemal 1/4 - osoba 65-letnia dostanie 92% emerytury przysługującej osobie w wieku 67 lat.

5 Stopa zastąpienia w latach Źródło: Komisja Europejska.

6 Znaczna liczba emerytów będzie uzyskiwała bardzo niskie świadczenia Wysokość prognozowanego na 2050 r. świadczenia emerytalnego nie przekracza jednej czwartej ostatniego wynagrodzenia Przy średniej wartości wynagrodzenia w Polsce na poziomie powyżej 4 tys. zł brutto świadczenie emerytalne będzie prawdopodobnie zbliżone do minimalnej emerytury wynoszącej obecnie 1000 zł 2/3 pracowników otrzymuje wynagrodzenie niższe niż średnia W przyszłości nawet połowa świadczeń emerytalnych będzie wymagała dotowania z budżetu, aby wyrównać ich wysokość do minimalnego poziomu Dotacje będą dotyczyły głównie kobiet, osób ubezpieczonych w KRUS oraz osób, które przez znaczną część aktywności zawodowej były bezrobotne lub zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych

7 Sposoby zabezpieczenia osób o niskich dochodach Pewnym zabezpieczeniem jest emerytura minimalna Problemy: 1) relatywnie niska 2) obecnie niemal 80 tys. osób otrzymuje świadczenia poniżej emerytury minimalnej i liczba takich osób będzie w przyszłości rosła Osoby, które z różnych nie wypracują minimalnych okresów składkowych, nie będę miały prawa do emerytury minimalnej. Mogą one otrzymać zasiłek z opieki społecznej na poziomie zbliżonym do minimum egzystencji

8 Rozwiązania zabezpieczające osoby o niskich dochodach przed ubóstwem w podeszłym wieku zwiększenie składki, zmiana waloryzacji subsydiowanie składek osób, które nie pracują lub pracują na umowach nieoskładkowanych lub oskładkowanie wszystkich umów emerytura obywatelska Większość z tych działań wymaga finansowania z budżetu państwa Wprowadzenie powszechnej emerytury byłoby krokiem w kierunku zdefiniowanego świadczenia (systemu DB) i solidarności społecznej (redystrybucji) W polskim systemie emerytalnym brakuje tzw. filaru zerowego gwarantującego minimalny dochód na starość chroniący przed ubóstwem Filar zerowy jest uzasadniony zwłaszcza w systemach opartych o zdefiniowaną składkę

9 Stabilność finansowa Kluczowym problemem w przypadku przechodzenia w stronę systemu zdefiniowanego świadczenia jest stabilność finansowa, która jest uzależniona od obecnej i przyszłej sytuacji demograficznej Szybki wzrost produktywności? Imigracja? Zwiększenie/nieobniżanie wieku emerytalnego?

10 Struktura wiekowa ludności Polski 2017 r.

11 Struktura wiekowa ludności Polski 2049 r.

12 Wskaźnik obciążenia demograficznego wiekiem (65+/15-64) 0,70 0,60 0,50 0,40 0,30 0,20 Poland OECD-Europe OECD 0,10 0,00 Źródło: OECD.

13 Dwa warianty wieku emerytalnego 67 (N) oraz 60/65 (S) Zmiany populacji w wieku produkcyjnym (N) oraz 18-60/65-200,0-400,0 (S) -600,0-589,7-800,0 0,0-1000,0-727,4-886,5-197,9-374,3-325,5-520,2 wiek produkcyjny (N) wiek produkcyjny (S) -1200,0-1400,0-1227, ,0 Zmiany podaży pracy przy założeniu wieku produkcyjnego (N) oraz 18-60/65 (S) oraz stałego współczynnika aktywności zawodowej -100,0-200,0-300,0-400,0-500,0-600,0-700,0-800,0-900,0-1000,0-148,4-280,7-244,1-442,2-390,1-545,5-664,9-920, podaż pracy (N) podaż pracy (S) Zmiany podaży pracy przy założeniu wieku produkcyjnego (N) oraz 18-60/65 (S) oraz rosnącego współczynnika aktywności zawodowej Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS. 200,0 100,0 0,0-100,0-200,0-300,0-400,0-500,0-600,0-700,0-800,0 76,6-73,5-28,2-204,0-196,3-321,9-455,3-693, podaż pracy (N') podaż pracy (S')

14 Wnioski i rekomendacje W ciągu najbliższych dekad w Polsce wystąpią bardzo niekorzystne tendencje demograficzne W przyszłości zabezpieczeniem przed ubóstwem osób starszych może być emerytura obywatelska - element zdefiniowanego świadczenia. Wysokość emerytury powszechnej mogłaby odpowiadać poziomowi obecnej emerytury minimalnej Wzmocniona funkcja redystrybucyjna na podobnych zasadach na jakich funkcjonuje obecnie składka zdrowotna Dodatkowo - oskładkowanie wszystkich umów, odejście zasady niepobierania kolejnych składek emerytalnych po osiągnięciu 30-krotnści wynagrodzenia W celu zagwarantowania stabilności finansowej powinna ona jednak być świadczeniem wypłacanym wyłącznie osobom, które są niezdolne do dalszej pracy. Nie powinno się jej łączyć z pracą. Pożądane jest wprowadzenie zachęt, które spowodują utrzymywanie aktywności zawodowej po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego

15 Wnioski i rekomendacje Wiek przejścia na emeryturę musi zostać powiązany co do zasady ze spodziewaną długością życia. W praktyce będzie to oznaczało konsekwentne wydłużanie okresu pracy Należy przeciwdziałać spadkowi aktywności ekonomicznej, w szczególności kobiet PPE, IKE i IKZE wskazywane często jako narzędzia poprawy adekwatności świadczeń emerytalnych nie są skutecznym rozwiązaniem dla osób o niskich dochodach

16 Jak zatroszczyć się o zabezpieczenie na starość osób o niskich dochodach? Jarosław Oczki Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Ocena wpływu podniesienia wieku emerytalnego zgodnie z projektem rządowym i propozycją PKPP Lewiatan na rynek pracy i wzrost gospodarczy 1

Ocena wpływu podniesienia wieku emerytalnego zgodnie z projektem rządowym i propozycją PKPP Lewiatan na rynek pracy i wzrost gospodarczy 1 Ocena wpływu podniesienia wieku emerytalnego zgodnie z projektem rządowym i propozycją PKPP Lewiatan na rynek pracy i wzrost gospodarczy 1 Piotr Lewandowski (red.), Kamil Wierus Warszawa, marzec 2012 1

Bardziej szczegółowo

Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku.

Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku. Emerytury w nowym systemie emerytalnym dotyczą osób urodzonych po 1 stycznia 1949 roku. System emerytalny składa się z trzech filarów. Na podstawie podanych niżej kryteriów klasyfikacji nowy system emerytalny

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa osób starszych w wybranych krajach Unii Europejskiej

Aktywność zawodowa osób starszych w wybranych krajach Unii Europejskiej Aktywność zawodowa osób starszych w wybranych krajach Unii Europejskiej dr Ewa Wasilewska II Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa Społeczne wyzwania i problemy XXI wieku. STARZEJĄCE SIĘ SPOŁECZEŃSTWO

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia społeczne niezbędne w prowadzeniu firmy i codziennym życiu każdego człowieka

Ubezpieczenia społeczne niezbędne w prowadzeniu firmy i codziennym życiu każdego człowieka Ubezpieczenia społeczne niezbędne w prowadzeniu firmy i codziennym życiu każdego człowieka system ubezpieczeń społecznych ryzyko starości ryzyko niezdolności do pracy macierzyństwo i ryzyko choroby ryzyko

Bardziej szczegółowo

Finanse publiczne II / 1

Finanse publiczne II / 1 Finanse publiczne II / 1 System ubezpieczeń społecznych ze szczególnym uwzględnieniem systemu emerytalnego i oddziaływanie tego systemu na finanse publiczne. Reformy ubezpieczeń społecznych w Polsce i

Bardziej szczegółowo

2.1. Pasywne metody walki z bezrobociem

2.1. Pasywne metody walki z bezrobociem 2.1. Pasywne metody walki z bezrobociem Przez instrumenty wskazywane jako pasywna forma walki z bezrobociem uznaje się zasiłki dla bezrobotnych oraz świadczenia przedemerytalne. Nie likwidują one bezrobocia,

Bardziej szczegółowo

Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii EMERYTURY Z FUS

Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii EMERYTURY Z FUS EMERYTURY Z FUS CO TO JEST EMERYTURA? Art. 67 ust. 1. Konstytucji RP. Obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu

Bardziej szczegółowo

Pracownicze Plany Kapitałowe z perspektywy pracownika i pracodawcy. Założenia, szacowane koszty i korzyści. Kongres Consumer Finance

Pracownicze Plany Kapitałowe z perspektywy pracownika i pracodawcy. Założenia, szacowane koszty i korzyści. Kongres Consumer Finance Pracownicze Plany Kapitałowe z perspektywy pracownika i pracodawcy. Założenia, szacowane koszty i korzyści. Warszawa, 8 grudnia 2017r. Kongres Consumer Finance Obecny system emerytalny formalnie opiera

Bardziej szczegółowo

R y n e k p r a c y a s t a r z e n i e s i ę l u d n o ś c i w P o l s c e. P i o t r L e w a n d o w s k i

R y n e k p r a c y a s t a r z e n i e s i ę l u d n o ś c i w P o l s c e. P i o t r L e w a n d o w s k i R y n e k p r a c y a s t a r z e n i e s i ę l u d n o ś c i w P o l s c e P i o t r L e w a n d o w s k i W XXI wieku Polska będzie krajem starszych ludzi Polska to jeden z najszybciej starzejących się

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia społeczne

Ubezpieczenia społeczne Ubezpieczenia społeczne Wykład 12. Ochrona przed ubóstwem w Polsce opieka społeczna i inne instytucje zabezpieczenia społecznego Literatura: Bukowska (2011) www.zus.pl www.mpips.gov.pl Granice ubóstwa

Bardziej szczegółowo

SYSTEM EMERYTALNY W POLSCE

SYSTEM EMERYTALNY W POLSCE SYSTEM EMERYTALNY W POLSCE 1 stycznia 1999 roku weszła w życie reforma systemu emerytalnego. Od tego momentu w Polsce funkcjonują równolegle dwa systemy emerytalne: stary system emerytalny dla osób urodzonych

Bardziej szczegółowo

SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W POLSCE. dr Elżbieta Malinowska-Misiąg, Instytut Finansów

SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W POLSCE. dr Elżbieta Malinowska-Misiąg, Instytut Finansów SYSTEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W POLSCE dr Elżbieta Malinowska-Misiąg, Instytut Finansów CEL FUNKCJONOWANIA SYSTEMÓW UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO Zapewnienie środków do życia osobom, które ze względu na:

Bardziej szczegółowo

Zmiany w niemieckim systemie emerytalnym od 2017r.

Zmiany w niemieckim systemie emerytalnym od 2017r. Podniesienie granicy wieku emerytalnego, podniesienie limitu wieku przejścia na wcześniejszą emeryturę i wzrost progu dochodowego dla emerytów to najważniejsze zmiany w niemieckich przepisach emerytalnych

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy wobec starzejącego się społeczeństwa

Rynek finansowy wobec starzejącego się społeczeństwa Rynek finansowy wobec starzejącego się społeczeństwa Dr Michał Buszko, Dr Dorota Krupa, Dr Damian Walczak Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Katedra Zarządzania

Bardziej szczegółowo

Reformy systemów emerytalnych astabilność finansów publicznych KINGA KACZOR, MAGDALENA SIERADZAN

Reformy systemów emerytalnych astabilność finansów publicznych KINGA KACZOR, MAGDALENA SIERADZAN Reformy systemów emerytalnych astabilność finansów publicznych KINGA KACZOR, MAGDALENA SIERADZAN Słowo wstępu Zabezpieczenie emerytalne obywateli to obowiązek konstytucyjny państwa Bezpieczeństwo systemu

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna (9): Zabezpieczenie emerytalne II i III filar

Polityka społeczna (9): Zabezpieczenie emerytalne II i III filar Polityka społeczna (9): Zabezpieczenie emerytalne II i III filar Literatura I. Jędrasik-Jankowska, Pojęcie i konstrukcje prawne ubezpieczenia społecznego, LexisNexis, Warszawa, 2007, s.266-275. 2 Składki

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. propozycji Komisji Europejskiej ws. adekwatnych, bezpiecznych i stabilnych emerytur

Sprawozdanie nt. propozycji Komisji Europejskiej ws. adekwatnych, bezpiecznych i stabilnych emerytur Bruksela, dnia 16 lutego 2012 r. Sprawozdanie nr 10/2012 Sprawozdanie nt. propozycji Komisji Europejskiej ws. adekwatnych, bezpiecznych i stabilnych emerytur KE zachęca do wydłużenia pracy i wyrównania

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie emerytalne wyzwania i perspektywy

Zabezpieczenie emerytalne wyzwania i perspektywy Zabezpieczenie emerytalne wyzwania i perspektywy Maciej Żukowski Konferencja O ubezpieczeniu w polityce społecznej z okazji Jubileuszu Profesora Tadeusza Szumlicza SGH, Warszawa, 22.01.2015 r. Plan Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

21 marca 2013 r. Główne zalety rozwiązania:

21 marca 2013 r. Główne zalety rozwiązania: 21 marca 2013 r. Stanowisko Izby Gospodarczej Towarzystw Emerytalnych w kwestii wypłat świadczeń z kapitałowego systemu emerytalnego Rozwiązanie wypłat z korzyścią dla gospodarki i klientów Główne zalety

Bardziej szczegółowo

KRUS i ZUS a finanse publiczne. Prof. dr hab. Marian Podstawka Dr inż. Joanna Pawłowska-Tyszko

KRUS i ZUS a finanse publiczne. Prof. dr hab. Marian Podstawka Dr inż. Joanna Pawłowska-Tyszko KRUS i ZUS a finanse publiczne Prof. dr hab. Marian Podstawka Dr inż. Joanna Pawłowska-Tyszko Dlaczego zagadnienie jest ważne Kryzys finansowy, wzrost długu publicznego i konieczność zmniejszenia wydatków

Bardziej szczegółowo

Krajowa Strategia Emerytalna Adekwatny i Stabilny System Emerytalny

Krajowa Strategia Emerytalna Adekwatny i Stabilny System Emerytalny Krajowa Strategia Emerytalna Adekwatny i Stabilny System Emerytalny Ministerstwo Polityki Społecznej Warszawa, sierpień 2005 1 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE... 3 ROZDZIAŁ 1. PODSTAWOWE CECHY SYSTEMU EMERYTALNEGO,

Bardziej szczegółowo

Jak zwiększyć zatrudnienie, oszczędności narodowe oraz tempo wzrostu produktywności w Polsce? Aleksander Łaszek

Jak zwiększyć zatrudnienie, oszczędności narodowe oraz tempo wzrostu produktywności w Polsce? Aleksander Łaszek Jak zwiększyć zatrudnienie, oszczędności narodowe oraz tempo wzrostu produktywności w Polsce? Aleksander Łaszek Forum Obywatelskiego Rozwoju 11 października 2012 r. 1. Demografia 2. Oszczędności i inwestycje

Bardziej szczegółowo

Dodatkowy, dobrowolny system emerytalny w Polsce

Dodatkowy, dobrowolny system emerytalny w Polsce Dodatkowy, dobrowolny system emerytalny w Polsce Raport opracowany przez zespół pod kierunkiem Wiktora Wojciechowskiego w składzie: Barbara Liberda Joanna Rutecka Jan Stefanowicz z zespołem Projekt sfinansowano

Bardziej szczegółowo

Emerytury i system ubezpieczeń

Emerytury i system ubezpieczeń Emerytury i system ubezpieczeń 1 1 EMERYTURA świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek nie posiadają już zdolności do pracy zarobkowej.

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa osób z grupy 50 plus.

Aktywność zawodowa osób z grupy 50 plus. Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Nr 17 Aktywność zawodowa osób z grupy 50 plus. Część I. Osoby z grupy 50 plus na rynkach pracy państw członkowskich. Proces starzenia się społeczeństw nie

Bardziej szczegółowo

Finanse ubezpieczeń społecznych

Finanse ubezpieczeń społecznych Finanse ubezpieczeń społecznych Wykład 4. Procesy demograficzne a polityka społeczna Averting... rozdz. 1, Clark et al. (2004) Społeczeństwo się starzeje. Coraz więcej osób dożywa starości, ale również

Bardziej szczegółowo

Ekonomia rozwoju wykład 11 Wzrost ludnościowy i jego powiązanie z rozwojem. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I

Ekonomia rozwoju wykład 11 Wzrost ludnościowy i jego powiązanie z rozwojem. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Ekonomia rozwoju wykład 11 Wzrost ludnościowy i jego powiązanie z rozwojem gospodarczym. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Plan wykładu Powiązanie rozwoju gospodarczego i zmian w poziomie ludności

Bardziej szczegółowo

The Sooner The Better - The Welfare Effects of the Retirement Age Increase Under Various Pension Schemes

The Sooner The Better - The Welfare Effects of the Retirement Age Increase Under Various Pension Schemes The Sooner The Better - The Welfare Effects of the Retirement Age Increase Under Various Pension Schemes Marcin Bielecki, Karolina Goraus, Jan Hagemejer, Joanna Tyrowicz Jan Hagemejer WNE UW, NBP Czerwiec

Bardziej szczegółowo

Przeciętna długość życia: mężczyzn 79,8 lat; kobiet 84,2 lat (Eurostat, 2014 r.)

Przeciętna długość życia: mężczyzn 79,8 lat; kobiet 84,2 lat (Eurostat, 2014 r.) Jak ubezpieczają się w Unii Malta Powierzchnia: 316 km² Stolica: Valletta 5,5 tys. mieszkańców (na podstawie National Statistics Office Malta, 2015 r.), największym miastem jest Birkirkara (22 tys. mieszkańców)

Bardziej szczegółowo

projekt Krajowa Strategia Emerytalna Adekwatny i Stabilny System Emerytalny

projekt Krajowa Strategia Emerytalna Adekwatny i Stabilny System Emerytalny projekt Krajowa Strategia Emerytalna Adekwatny i Stabilny System Emerytalny Ministerstwo Polityki Społecznej Warszawa, czerwiec 2005 1 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE... 3 ROZDZIAŁ 1. PODSTAWOWE CECHY SYSTEMU

Bardziej szczegółowo

Podaż pracy w długim okresie a stabilność systemu ubezpieczenia społecznego

Podaż pracy w długim okresie a stabilność systemu ubezpieczenia społecznego Podaż pracy w długim okresie a stabilność systemu ubezpieczenia społecznego Paweł (Andrzej) Strzelecki Narodowy Bank Polski Instytut Statystyki i Demografii, SGH Seminarium Zakładu Ubezpieczeń Społecznych:

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTKÓW REGULACJI (OSR) WPROWADZENIA W ŻYCIE PREZYDENCKIEGO PROJEKTU USTAWY

OCENA SKUTKÓW REGULACJI (OSR) WPROWADZENIA W ŻYCIE PREZYDENCKIEGO PROJEKTU USTAWY OBNIŻENIE WIEKU EMERYTALNEGO OCENA SKUTKÓW REGULACJI (OSR) WPROWADZENIA W ŻYCIE PREZYDENCKIEGO PROJEKTU USTAWY Podsumowanie Przedmiotem naszej oceny jest prezydencki projekt ustawy, który ma na celu obniżenie

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTALNEGO

PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTALNEGO ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTALNEGO DO 2060 ROKU WARSZAWA, MAJ 2013 SPIS TREŚCI Spis treści...2 Wstęp...3 Najważniejsze

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO W POLSCE WOBEC ZMIAN DEMOGRAFICZNYCH

SYSTEM ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO W POLSCE WOBEC ZMIAN DEMOGRAFICZNYCH SYSTEM ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO W POLSCE WOBEC ZMIAN DEMOGRAFICZNYCH ZBIGNIEW DERDZIUK Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych System zabezpieczenia społecznego w Polsce Powszechny system ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Kompensowanie w systemach emerytalnych okresów poza zatrudnieniem poświęconych opiece nad dziećmi i chorymi członkami rodziny

Kompensowanie w systemach emerytalnych okresów poza zatrudnieniem poświęconych opiece nad dziećmi i chorymi członkami rodziny Kompensowanie w systemach emerytalnych okresów poza zatrudnieniem poświęconych opiece nad dziećmi i chorymi członkami rodziny Anna Kurowska, Janina Petelczyc Instytut Polityki Społecznej, Uniwersytet Warszawski

Bardziej szczegółowo

ZNIESIEMY SKŁADKI NA ZUS I NFZ. Poznań, 12.09.2015

ZNIESIEMY SKŁADKI NA ZUS I NFZ. Poznań, 12.09.2015 ZNIESIEMY SKŁADKI NA ZUS I NFZ Poznań, 12.09.2015 Nasza propozycja Zniesiemy składki na ZUS i NFZ ani pracownik ani pracodawca nie będzie musiał odprowadzać składek Zrobimy PIT jedynym i bardziej sprawiedliwym

Bardziej szczegółowo

Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek

Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek Emerytura (zwana dawniej rentą starczą) świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek nie posiadają już zdolności do pracy zarobkowej (jako

Bardziej szczegółowo

Komunikat Rzecznik Praw Obywatelskich w sprawie wniosku do Trybunału Konstytucyjnego (RPO-571564-07/III/LN)

Komunikat Rzecznik Praw Obywatelskich w sprawie wniosku do Trybunału Konstytucyjnego (RPO-571564-07/III/LN) Komunikat Rzecznik Praw Obywatelskich w sprawie wniosku do Trybunału Konstytucyjnego (RPO-571564-07/III/LN) 1. Przedmiot wniosku Skierowany do Trybunału Konstytucyjnego dotyczy stwierdzenia niezgodności

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp ROZDZIAŁ 1. Ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego ROZDZIAŁ 2. Struktura systemu ubezpieczeń społecznych

Spis treści Wstęp ROZDZIAŁ 1. Ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego ROZDZIAŁ 2. Struktura systemu ubezpieczeń społecznych Spis treści Wstęp....................................... 11 ROZDZIAŁ 1. Ubezpieczenia w systemie zabezpieczenia społecznego........................... 13 1.1. Prawne podstawy zabezpieczenia społecznego.............

Bardziej szczegółowo

Informacja o waloryzacji emerytur i rent rolniczych od dnia 1 marca 2017 r.

Informacja o waloryzacji emerytur i rent rolniczych od dnia 1 marca 2017 r. Informacja o waloryzacji emerytur i rent rolniczych od dnia 1 marca 2017 r. Autor: Agnieszka Szewczyk 24.02.2017 Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego informuje, że od dnia 1 marca 2017 r. kwoty świadczeń

Bardziej szczegółowo

Emerytury i system ubezpieczeń

Emerytury i system ubezpieczeń Emerytury i system ubezpieczeń 1 56 EMERYTURA to świadczenie pieniężne mające służyć jako zabezpieczenie bytu na starość dla osób, które ze względu na wiek nie posiadają już zdolności do pracy zarobkowej.

Bardziej szczegółowo

Finanse ubezpieczeń społecznych

Finanse ubezpieczeń społecznych dr Grzegorz Kula, gkula@wne.uw.edu.pl Finanse ubezpieczeń społecznych Wykład 5. Standardy socjalne i warunki życia Bukowska i in. (2011) GUS (2015), Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. GUS (2014), Budżety

Bardziej szczegółowo

Propozycja reformy systemu emerytalnego: wprowadzenie PPK i przekształcenie OFE Europejski Kongres Finansowy 7 czerwca 2017 r.

Propozycja reformy systemu emerytalnego: wprowadzenie PPK i przekształcenie OFE Europejski Kongres Finansowy 7 czerwca 2017 r. Propozycja reformy systemu emerytalnego: wprowadzenie PPK i przekształcenie OFE Europejski Kongres Finansowy 7 czerwca 2017 r. Mateusz Walewski Reforma systemu emerytalnego jest ważnym elementem Programu

Bardziej szczegółowo

Emerytury: } Część I: Finansowanie. } Część II: Świadczenia

Emerytury: } Część I: Finansowanie. } Część II: Świadczenia Część II świadczenia Emerytury: } Część I: Finansowanie } Część II: Świadczenia Filarowa konstrukcja ubezpieczeń społecznych model klasyczny : I filar - z budżetu państwa II filar ze składki pracodawców

Bardziej szczegółowo

Zrównanie i podniesienie wieku emerytalnego

Zrównanie i podniesienie wieku emerytalnego Zrównanie i podniesienie wieku emerytalnego Materiał Informacyjny 14 lutego 2012, Warszawa 1 Globalny kontekst proponowanych zmian Od lat 90- tych prawie wszystkie kraje UE, ale także USA, Japonia i Kanada

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. www.mf.gov.pl

Reforma emerytalna. Co zrobimy? ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. www.mf.gov.pl Reforma emerytalna Co zrobimy? Grudzień, 2013 Kilka podstawowych pojęć.. ZUS Zakład Ubezpieczeń Społecznych to państwowa instytucja ubezpieczeniowa. Gromadzi składki na ubezpieczenia społeczne obywateli

Bardziej szczegółowo

Emerytury i system ubezpiecze

Emerytury i system ubezpiecze Emerytury i system ubezpiecze 1 58 EMERYTURA ma zabezpieczy byt na staro osobom, które ze wzgl du na wiek nie mog ju pracowa. 2 59 Zasada umowy mi dzypokoleniowej (solidaryzm) Sk adki obecnie wp acane

Bardziej szczegółowo

POLSKA 1 PODSTAWOWA CHARAKTERYSTYKA SYSTEMU EMERYTALNO-RENTOWEGO

POLSKA 1 PODSTAWOWA CHARAKTERYSTYKA SYSTEMU EMERYTALNO-RENTOWEGO POLSKA 1 PODSTAWOWA CHARAKTERYSTYKA SYSTEMU EMERYTALNO-RENTOWEGO Polska rozpoczęła zasadnicze reformy swojego systemu emerytalno-rentowego w roku 1999. Ustawowy system emerytalno-rentowy, w pełni wdrożony

Bardziej szczegółowo

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition. Emerytury w skrócie: Polityka publiczna w krajach OECD Wydanie 2005

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition. Emerytury w skrócie: Polityka publiczna w krajach OECD Wydanie 2005 Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Summary in Polish Emerytury w skrócie: Polityka publiczna w krajach OECD Wydanie 2005 Podsumowanie w języku polskim W ciągu ostatnich

Bardziej szczegółowo

Fundusze inwestycyjne i emerytalne

Fundusze inwestycyjne i emerytalne Fundusze inwestycyjne i emerytalne WYKŁAD 8 FUNDUSZE EMERYTALNE W SYSTEMIE EMERALNYMY CEL I STRUKTURA SYSTEMU EMERYTALNEGO (1) Pojęcie ogólne: ogół planów (programów) wypłacających świadczenia emerytalne.

Bardziej szczegółowo

Uprzywilejowane systemy emerytalne aspekt społeczno-ekonomiczny. dr Damian Walczak Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Uprzywilejowane systemy emerytalne aspekt społeczno-ekonomiczny. dr Damian Walczak Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Uprzywilejowane systemy emerytalne aspekt społeczno-ekonomiczny dr Damian Walczak Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Cel pracy Celem pracy jest przedstawienie przywilejów emerytalnych w aspekcie

Bardziej szczegółowo

CO ZROBIĆ, ŻEBY SIĘ UDAŁO? Emerytalne Konto Oszczędnościowe sposobem na wyższą emeryturę

CO ZROBIĆ, ŻEBY SIĘ UDAŁO? Emerytalne Konto Oszczędnościowe sposobem na wyższą emeryturę CO ZROBIĆ, ŻEBY SIĘ UDAŁO? Emerytalne Konto Oszczędnościowe sposobem na wyższą emeryturę III filar emerytalny ewolucja systemu PRACOWNICZE PROGRAMY EMERYTALNE INDYWIDUALNE KONTA EMERYTALNE INDYWIDUALNE

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE. do ustawy z dnia o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

UZASADNIENIE. do ustawy z dnia o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Projekt z dnia 15 września 2015 r. UZASADNIENIE do ustawy z dnia o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. CZEŚĆ I. ZAGADNIENIA OGÓLNE. W ustawie niniejszej planowaną zmianą jest wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów 13. Wstęp 17

Spis treści. Wykaz skrótów 13. Wstęp 17 System ubezpieczeń społecznych : zagadnienia podstawowe / redakcja naukowa Grażyna Szpor ; Zofia Kluszczyńska, Wiesław Koczur, Katarzyna Roszewska, Katarzyna Rubel, Grażyna Szpor, Tadeusz Szumlicz. 8.

Bardziej szczegółowo

PRACOWNICZY PROGRAM EMERYTALNY

PRACOWNICZY PROGRAM EMERYTALNY PRACOWNICZY PROGRAM EMERYTALNY Pracowniczy Program Emerytalny Jest to system oszczędzania dla osób, które chcą powiększyć swoją emeryturę oraz stworzyć sobie możliwość uzyskania satysfakcjonującego poziomu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 11 stycznia 2011 r. MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ PODSEKRETARZ STANU Marek Bucior DUS MJ/10

Warszawa, dnia 11 stycznia 2011 r. MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ PODSEKRETARZ STANU Marek Bucior DUS MJ/10 MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ PODSEKRETARZ STANU Marek Bucior DUS-0210-8-MJ/10 Warszawa, dnia 11 stycznia 2011 r. Pani Irena Wójcicka Podsekretarz Stanu Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Finanse ubezpieczeń społecznych

Finanse ubezpieczeń społecznych Finanse ubezpieczeń społecznych Wykład 3. W jaki sposób możemy oszczędzać na starość Averting (1994), Góra (2003), Muszalski (2004) CBOS, Polacy o dodatkowym oszczędzaniu na emeryturę, BS/77/2010 dr Grzegorz

Bardziej szczegółowo

O zmianach wieku emerytalnego w Polsce

O zmianach wieku emerytalnego w Polsce 2016 / 9 Analiza Anna Ruzik-Sierdzińska O zmianach wieku emerytalnego w Polsce Powrót do niższego wieku emerytalnego to nie tylko narażenie finansów publicznych na wydatki liczone w dziesiątkach miliardów

Bardziej szczegółowo

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury Andrzej Rzońca Wiktor Wojciechowski Warszawa, 29 lutego 2008 roku W Polsce jest prawie 3,5 mln osób w wieku produkcyjnym, które pobierają świadczenia

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH

PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH NA LATA 2013 2017 WARSZAWA, WRZESIEŃ 2011 SPIS TREŚCI Spis treści...2

Bardziej szczegółowo

Podaż pracy w długim okresie a stabilność systemu ubezpieczenia społecznego

Podaż pracy w długim okresie a stabilność systemu ubezpieczenia społecznego PAWEŁ STRZELECKI Szkoła Główna Handlowa Podaż pracy w długim okresie a stabilność systemu ubezpieczenia społecznego 1. Wprowadzenie Starzenie się polskiego społeczeństwa, a więc zwiększanie się udziału

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTALNEGO

PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTALNEGO ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTALNEGO DO 2060 ROKU WARSZAWA, MARZEC 2010 SPIS TREŚCI Spis treści...2 Wstęp...3 Najważniejsze zmiany w porównaniu

Bardziej szczegółowo

Jak zabezpieczają się w Unii (Republika Czeska) Powierzchnia: km 2 Praga, tys. mieszkańców Ludność: tys.

Jak zabezpieczają się w Unii (Republika Czeska) Powierzchnia: km 2 Praga, tys. mieszkańców Ludność: tys. Jak zabezpieczają się w Unii (Republika Czeska) Powierzchnia: 78 867 km 2 Stolica: Praga, 1 249 tys. mieszkańców Ludność: 10 512 tys. mieszkańców Przyrost naturalny: 0,4 (na podstawie Eurostat, 2014 r.)

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTUR POMOSTOWYCH

PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTUR POMOSTOWYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTUR POMOSTOWYCH NA LATA 2017 2021 WARSZAWA, GRUDZIEŃ 2015 SPIS TREŚCI Spis treści...2

Bardziej szczegółowo

2015-12-16. Wyliczanie emerytury na zasadach zbliżonych do tych panujących przed 1.01.1999 r. Emerytura. Do kiedy stare emerytury?

2015-12-16. Wyliczanie emerytury na zasadach zbliżonych do tych panujących przed 1.01.1999 r. Emerytura. Do kiedy stare emerytury? Emerytura Zasady wyliczania wysokości emerytury to suma pieniędzy, którą będzie comiesięcznie otrzymywał ubezpieczony z ZUS w momencie, gdy nabędzie status emeryta. Wyliczanie emerytury na zasadach zbliżonych

Bardziej szczegółowo

Finanse ubezpieczeń społecznych

Finanse ubezpieczeń społecznych Finanse ubezpieczeń społecznych Wykład 4. Procesy demograficzne a polityka społeczna Averting... rozdz. 1, Clark et al. (2004) Społeczeństwo się starzeje. Coraz więcej osób dożywa starości, ale również

Bardziej szczegółowo

Załącznik 4. Dezaktywizacja osób w wieku okołoemerytalnym. Dezaktywizacja emerytalna i sytuacja osób w wieku okołoemerytalnym na rynku pracy

Załącznik 4. Dezaktywizacja osób w wieku okołoemerytalnym. Dezaktywizacja emerytalna i sytuacja osób w wieku okołoemerytalnym na rynku pracy Załącznik 4 do raportu z badań: Dezaktywizacja osób w u okołoemerytalnym Dezaktywizacja emerytalna i sytuacja osób w u okołoemerytalnym na rynku pracy Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju

Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju Oszczędności długoterminowe z perspektywy rynku kapitałowego a wzrost gospodarczy kraju Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju Forum Funduszy Inwestycyjnych, Warszawa, 16.06.2016 Model wzrostu Polski oparty

Bardziej szczegółowo

Szanse i zagrożenia na rynku pracy województwa kujawsko-pomorskiego

Szanse i zagrożenia na rynku pracy województwa kujawsko-pomorskiego Prof. dr hab. Zenon Wiśniewski Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Szanse i zagrożenia na rynku pracy województwa kujawsko-pomorskiego 1. Wprowadzenie 2. Prognozy ludności w regionie 3. Pracujący

Bardziej szczegółowo

Ukryty dług na liczniku długu publicznego. 30 IX 2013 Aleksander Łaszek

Ukryty dług na liczniku długu publicznego. 30 IX 2013 Aleksander Łaszek Ukryty dług na liczniku długu publicznego Aleksander Łaszek Ukryty dług na liczniku długu publicznego 1. Dlaczego dług ukryty jest ważny? 2. Zakres ukrytego długu, różne metodologie 3. Metodologia ESA

Bardziej szczegółowo

Stolica: Dublin tys. mieszkańców (dane Eurostat, 2011 r.) tys. mieszkańców (dane Eurostat, 2011 r.)

Stolica: Dublin tys. mieszkańców (dane Eurostat, 2011 r.) tys. mieszkańców (dane Eurostat, 2011 r.) Jak ubezpieczają się w Unii (Irlandia) Powierzchnia: 70 273 km² Stolica: Dublin 1 794 tys. mieszkańców (dane Eurostat, 2011 r.) Ludność: Przyrost naturalny: 4 571 tys. mieszkańców (dane Eurostat, 2011

Bardziej szczegółowo

KULA ŚNIEGOWA W POLSKICH FINANSACH PUBLICZNYCH JJ CONSULTING JANUSZ JANKOWIAK

KULA ŚNIEGOWA W POLSKICH FINANSACH PUBLICZNYCH JJ CONSULTING JANUSZ JANKOWIAK KULA ŚNIEGOWA W POLSKICH FINANSACH PUBLICZNYCH JJ CONSULTING JANUSZ JANKOWIAK KULA ŚNIEGOWA DEFICYTU I DŁUGU ŹRÓDŁO GUS, KWIECIEŃ 2011 2007 2008 2009 2010 PKB 1 176 737 1 275 432 1 343 657 1 415 514 DEFICYT

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w liczbach

Zakład Ubezpieczeń Społecznych w liczbach Zakład Ubezpieczeń Społecznych w liczbach O ZUS Jesteśmy instytucją administracji publicznej, której państwo polskie powierzyło zadania z zakresu powszechnego ubezpieczenia społecznego. Stało się to 24

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Jędrzejuk

Krzysztof Jędrzejuk Krzysztof Jędrzejuk 348712 Krótka historia systemów emerytalnych Rodzaje systemów Sytuacja demograficzna Polski system emerytalny Sposoby niwelowania deficytu w systemie Podsumowanie Bibliografia Ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

III filar ubezpieczenia emerytalnego

III filar ubezpieczenia emerytalnego III filar ubezpieczenia emerytalnego 1 Przesłanki reformy emerytalnej 2 Wskaźniki zgonów i urodzeń w tys. 600 550 Zgony Urodzenia 500 450 400 350 300 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999

Bardziej szczegółowo

Emerytura. Wyliczanie emerytury. Do kiedy stare emerytury? 2014-04-03. Zasady wyliczania wysokości emerytury

Emerytura. Wyliczanie emerytury. Do kiedy stare emerytury? 2014-04-03. Zasady wyliczania wysokości emerytury Emerytura Zasady wyliczania wysokości emerytury to suma pieniędzy, którą będzie comiesięcznie otrzymywał ubezpieczony z ZUS w momencie, gdy nabędzie status emeryta. Reforma ubezpieczeń społecznych podzieliła

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia.. 2013 r.

USTAWA z dnia.. 2013 r. Projekt USTAWA z dnia.. 2013 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Art. 1. W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Bardziej szczegółowo

Zakres badań demograficznych

Zakres badań demograficznych Zakres badań demograficznych wskaźnik rodności wskaźnik dzietności RUCH NATURALNY STAN I STRUKTURA LUDNOŚCI wskaźniki umieralności wskaźniki zgonów przeciętny dalszy czas trwania życia wskaźnik małżeństw

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNE EMERYTALNE

INDYWIDUALNE EMERYTALNE INDYWIDUALNE KONTO EMERYTALNE DLACZEGO WARTO MIEĆ IKE? Rok Źródło Wysokość emertury stopa zastąpienia 1997 Bezpieczeństwo dzięki różnorodności opracowanie Pełnomocnika Rządu ds. Reformy Zabezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Ryzyko ubóstwa osób starszych a konstrukcja zreformowanego systemu emerytalnego w Polsce *

Ryzyko ubóstwa osób starszych a konstrukcja zreformowanego systemu emerytalnego w Polsce * ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO nr 854 Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 73 (2015) s. 441 451 Ryzyko ubóstwa osób starszych a konstrukcja zreformowanego systemu emerytalnego w Polsce

Bardziej szczegółowo

Uwagi nad możliwymi zmianami w zakresie PPE

Uwagi nad możliwymi zmianami w zakresie PPE Warszawa, 24 listopada 2016 r. Uwagi nad możliwymi zmianami w zakresie PPE dr Marcin WOJEWÓDKA Członek Zarządu ZUS Centrala ZUS 2 Porównanie liczby uczestniczących w PPE na dzień 31 grudnia 2015 roku,

Bardziej szczegółowo

Ryzyka ubezpieczeniowe i rodzaje ubezpieczeń. Umowy cywilnoprawne a umowy o pracę (różnice w aspekcie prawnym, katalog świadczeń)

Ryzyka ubezpieczeniowe i rodzaje ubezpieczeń. Umowy cywilnoprawne a umowy o pracę (różnice w aspekcie prawnym, katalog świadczeń) Ryzyka ubezpieczeniowe i rodzaje ubezpieczeń Umowy cywilnoprawne a umowy o pracę (różnice w aspekcie prawnym, katalog świadczeń) Miejscowość, data. imię i nazwisko prelegenta jednostka ZUS 1 2 ZAGADNIENIA

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i innych ustaw.

- o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i innych ustaw. Warszawa, dnia 4 września 2013 r. Szanowna Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. i na podstawie

Bardziej szczegółowo

zwanym dalej osobami uprawnionymi, jeżeli wysokość tych świadczeń nie przekracza, na dzień 30 czerwca 2017 r., kwoty 2000,00 zł miesięcznie.

zwanym dalej osobami uprawnionymi, jeżeli wysokość tych świadczeń nie przekracza, na dzień 30 czerwca 2017 r., kwoty 2000,00 zł miesięcznie. Projekt USTAWA z dnia.. 2017 r. o jednorazowym dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne, zasiłki przedemerytalne, emerytury pomostowe albo

Bardziej szczegółowo

Polska 2030. Wyzwania rozwojowe. Polska 2030. Solidarność pokoleń. Strategiczne rozwiązania wobec zmiany demograficznej.

Polska 2030. Wyzwania rozwojowe. Polska 2030. Solidarność pokoleń. Strategiczne rozwiązania wobec zmiany demograficznej. 1 Wyzwania rozwojowe Solidarność pokoleń Strategiczne rozwiązania wobec zmiany demograficznej Paweł Kaczmarczyk 2009 2030 od transformacji do modernizacji 3 Trzeba zapytać: 1. Jakie są nasze aspiracje

Bardziej szczegółowo

Wykres 1. Liczba ludności w wieku 60 lat i więcej w latach

Wykres 1. Liczba ludności w wieku 60 lat i więcej w latach PROJEKT z dnia 3 lutego 2015 r. UZASADNIENIE Celem strategicznym Programu jest wsparcie seniorów poprzez dofinansowanie działań jednostek samorządu w rozwoju na ich terenie sieci Dziennych Domów Senior-WIGOR

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i ich konsekwencje podatkowe oraz obciążenia na ubezpieczenie społeczne - warsztaty

Wynagrodzenia i ich konsekwencje podatkowe oraz obciążenia na ubezpieczenie społeczne - warsztaty Wynagrodzenia i ich konsekwencje podatkowe oraz obciążenia na ubezpieczenie społeczne - warsztaty Kod szkolenia: 913614 Miejsce: Gdańsk, Centrum miasta Koszt szkolenia: 490.00 zł Program 1. Na co warto

Bardziej szczegółowo

dochody budżetu państwa). Osoby urodzone po 1948 r. z chwilą osiągnięcia tego wieku uzyskują prawo do emerytury ustalanej w myśl zreformowanych

dochody budżetu państwa). Osoby urodzone po 1948 r. z chwilą osiągnięcia tego wieku uzyskują prawo do emerytury ustalanej w myśl zreformowanych Przeliczanie emerytur Każdy emeryt ma prawo do przeliczenia swojego świadczenia. Musi spełnić jednak określone warunki. O sytuacjach, w których ZUS obliczy nową wysokość emerytury, mówi Eliza Skowrońska

Bardziej szczegółowo

JAKĄ EMERYTKĄ / JAKIM EMERYTEM ZOSTANIESZ?

JAKĄ EMERYTKĄ / JAKIM EMERYTEM ZOSTANIESZ? JAKĄ EMERYTKĄ / JAKIM EMERYTEM ZOSTANIESZ? MATERIAŁ INFORMACYJNY DLA STUDENTÓW I MŁODYCH PRACOWNIKÓW OPRACOWANY PRZEZ IZBĘ GOSPODARCZĄ TOWARZYSTW EMERYTALNYCH, WWW.IGTE.PL POLSKA EMERYTURA 2015 1960 1970

Bardziej szczegółowo

System emerytalny w Polsce

System emerytalny w Polsce Warszawa, marzec 2017 r. System emerytalny w Polsce Dariusz Noszczak System emerytalny to część systemu ubezpieczeń społecznych System ubezpieczeń społecznych System emerytalny System ubezpieczeń społecznych

Bardziej szczegółowo

Stolica: Bukareszt 2 288,538 tys. mieszkańców (obszar metropolitalny, dane Eurostat, 2016 r.) ,314 tys. mieszkańców (dane Eurostat, 2016 r.

Stolica: Bukareszt 2 288,538 tys. mieszkańców (obszar metropolitalny, dane Eurostat, 2016 r.) ,314 tys. mieszkańców (dane Eurostat, 2016 r. Jak ubezpieczają się w Unii (Rumunia) Powierzchnia: 238 397 km² Stolica: Bukareszt 2 288,538 tys. mieszkańców (obszar metropolitalny, dane Eurostat, 2016 r.) Ludność: 19 760,314 tys. mieszkańców (dane

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTALNEGO

PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTALNEGO ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI PROGNOZA WPŁYWÓW I WYDATKÓW FUNDUSZU EMERYTALNEGO DO 2050 ROKU WARSZAWA, LISTOPAD 2003 SPIS TREŚCI Spis treści...2 Wstęp...3 Najważniejsze zmiany wprowadzone

Bardziej szczegółowo

Deficyt finansowania ochrony zdrowia

Deficyt finansowania ochrony zdrowia Deficyt finansowania ochrony zdrowia Łukasz Zalicki Warszawa, 19 marca 2013 Wydatki na ochronę zdrowia porównanie międzynarodowe Polska ma obecnie jeden z niższych poziomów wydatków na ochronę zdrowia

Bardziej szczegółowo

www.zus.pl ZUS wyjaśnia

www.zus.pl ZUS wyjaśnia Waloryzacja świadczeń emerytalno rentowych od dnia 1 marca 2009 r. W marcu 2009 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadza waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych. Waloryzacja dokonywana jest z

Bardziej szczegółowo

:29. MRPiPS: 2016 rok rodziny (komunikat) - MRPiPS informuje:

:29. MRPiPS: 2016 rok rodziny (komunikat) - MRPiPS informuje: 2016-12-30 11:29 MRPiPS: 2016 rok rodziny (komunikat) - MRPiPS informuje: Wprowadzenie rządowego programu Rodzina 500 plus, minimalna stawka godzinowa, wzrost płacy minimalnej, likwidacja tzw. syndromu

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

Bezrobocie i inne wyzwania dla polityki rynku pracy. dr Krzysztof Kołodziejczyk

Bezrobocie i inne wyzwania dla polityki rynku pracy. dr Krzysztof Kołodziejczyk Bezrobocie i inne wyzwania dla polityki rynku pracy dr Krzysztof Kołodziejczyk Plan 1. Bezrobocie definicja, rodzaje, przyczyny 2. Państwo a bezrobocie 3. Inne wyzwania rynku pracy 4. Wskaźniki rynku

Bardziej szczegółowo

Jak zabezpieczają się w Unii (Chorwacja)

Jak zabezpieczają się w Unii (Chorwacja) Jak zabezpieczają się w Unii (Chorwacja) Powierzchnia: 56 542 km 2 Stolica: Zagrzeb 790 tys. mieszkańców Ludność: 4 256 tys. mieszkańców Przyrost naturalny: -2,7 (na podstawie Eurostat, 2014 r.) Przeciętna

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Przeciętna długość życia w wybranych krajach UE w 2011 roku

Tabela 1. Przeciętna długość życia w wybranych krajach UE w 2011 roku Starzenie się społeczeństw materiały ZAŁĄCZNIK NR 1 Zadania Zadanie nr 1 Tabela 1. Przeciętna długość życia w wybranych krajach UE w 2011 roku Kraj Mężczyźni Kobiety Średnia długość życia Bułgaria 70,7

Bardziej szczegółowo

Rynek PPE w formach inwestycyjnej i ubezpieczeniowej

Rynek PPE w formach inwestycyjnej i ubezpieczeniowej Rynek PPE w formach inwestycyjnej i ubezpieczeniowej stan obecny, bariery rozwojowe, oczekiwania. Agnieszka Łukawska, Legg Mason TFI S.A. Dyrektor ds. sprzedaży Warszawa, 4 czerwca 2012 Aktywa PPE* Łącznie:

Bardziej szczegółowo