MOŻLIWOŚCI STEROWANIA SIŁĄ TARCIA ZA POMOCĄ PRĄDU ELEKTRYCZNEGO PRZEPŁYWAJĄCEGO PRZEZ STREFĘ TARCIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MOŻLIWOŚCI STEROWANIA SIŁĄ TARCIA ZA POMOCĄ PRĄDU ELEKTRYCZNEGO PRZEPŁYWAJĄCEGO PRZEZ STREFĘ TARCIA"

Transkrypt

1 T R I B O L O G I A 61 Krzysztof KRAWCZYK *, Emil NOWIŃSKI **, Agnieszka CHOJNACKA *** MOŻLIWOŚCI STEROWANIA SIŁĄ TARCIA ZA POMOCĄ PRĄDU ELEKTRYCZNEGO PRZEPŁYWAJĄCEGO PRZEZ STREFĘ TARCIA THE POSSIBILITIES OF FRICTION FORCE STEERING USING ELECTRIC CURRENT IN FRICTION ZONE Słowa kluczowe: zjawiska triboelektryczne, warstwa graniczna Ke words: triboelectric enomenon, boundary layer Streszczenie Niniejsza ublikacja rzedstawia sosób sterowania siłą tarcia za omocą rądu elektrycznego rzeływającego rzez strefę tarcia. Największe zmiany siły tarcia ojawiają się odczas wystęowania intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc w smarowanym węźle tarcia. Przykładając * ** Politecnika Radomska, Instytut Eksloatacji Pojazdów i Maszyn, ul. B. Crobrego 45, Radom. Ośrodek Szkolenia Lotniczego, Radom. *** Politecnika Radomska, Wydział Materiałoznawstwa, Tecnologii i Wzornictwa, ul. Crobrego 27, Radom.

2 62 T R I B O L O G I A dodatkowo naięcie rądu stałego do owierzcni trącyc, uzyskuje się widoczny efekt w ostaci wzrostu siły tarcia. Zauważa się także wływ dodatków owierzcniowo aktywnyc wrowadzanyc do cieczy smarującej na zacodzące zmiany w rocesie tarcia. Również zwiększanie naięcia elektrycznego owoduje znaczący wzrost tarcia. WPROWADZENIE W literaturze dotyczącej roblematyki tribologicznej związanej z oddziaływaniem na strefę tarcia rądem elektrycznym można znaleźć liczne ublikacje w tym zakresie [L. 1 14]. Z analizy literatury wynika, że działanie rądu elektrycznego na strefę tarcia owoduje zmiany wsółczynnika tarcia [L. 1, 3, 4, 13]. Ten fakt sowodował odjęcie badań nad możliwością wykorzystania rądu elektrycznego do sterowania siłą tarcia, aby o rozoznaniu tego zagadnienia móc wykorzystać go w tecnice. Oczywistym jest, że rzed zastosowaniami tecnicznymi należy rzerowadzić badania dotyczące zakresu sterowania siłą tarcia w zależności od arametrów rądu oraz warunków rocesu tarcia. Aby zrealizować owyższe, oracowano lan badań, w którym uwzględniono zmienne zakresy rądu elektrycznego działającego na strefę tarcia, zmienne arametry wymuszeń oddziałującyc na strefę tarcia, takie jak: rędkość ślizgania v [m/s], temeratura węzła tarcia t [ºC] oraz nacisk jednostkowy w strefie tarcia [MPa]. Badania rzerowadzono na modelowym środku smarowym, jakim był olej arafinowy. Część badań rowadzono na oleju modelowym z dodatkami olarnymi takimi jak: kwas stearynowy i alkool stearylowy, o to, aby uzyskać informację, jak dodatki te wływają na zakres sterowalności siłą tarcia. Na odstawie wcześniejszyc ekserymentów rzyjęto w badaniac zakres zmian gęstości rądu elektrycznego wykorzystywanego do sterowania siłą tarcia, który wynosił od ma oraz naięcia od 0,1 1,5 V.

3 T R I B O L O G I A 63 OBIEKT BADAŃ Badania rowadzono na modelowym węźle tarcia (tribometr TR-2) oisanym w [L. 15]. Węzeł tarcia z odłączonym źródłem rądu rzedstawiono scematycznie na Rys. 1. rzeciwróbka róbka obrotowa źródło rądu stałego Rys. 1. Scemat odłączenia źródła rądu elektrycznego do elementów trącyc tribometru Fig. 1. Te sceme of joining of source electric current to fractioned elements of tribometer Badania rowadzono w zakresie rędkości ślizgania 0,1 2 m/s, w temeraturze 20, 40, 60ºC i rzy naciskac jednostkowyc 0 30 MPa. Dodatkowo wrowadzano wymuszenia rądowe 0,1 0,5 A oraz regulowano naięcie rądu stałego w zakresie 0,1,5 V. Podstawowe badania dotyczące wyznaczenia zakresu, w którym można sterować siłą tarcia rzerowadzono na oleju arafinowym firmy Vitco, natomiast badania z dodatkami stanowią otwierdzenie uniwersalności tego zjawiska. EKSPERYMENT Badania rowadzono rzy ustabilizowanej rędkości, ustabilizowanej temeraturze węzła tarcia, a nacisk jednostkowy narastał liniowo. W kolejnyc ekserymentac dyskretnie zmieniano rędkość oraz niezależnie temeraturę. W komorze badawczej znajdował się modelowy środek smarowy. Rejestrowano: siłę tarcia, grubość filmu olejowego, rezystancję w strefie tarcia oraz nacisk jednostkowy. Przyjęto założenie, że oddziaływanie na strefę tarcia rądem elektrycznym może owodować widoczne efekty wówczas, gdy owstaną

4 64 T R I B O L O G I A w strefie tarcia warunki, w któryc rąd elektryczny będzie oddziaływał na cząsteczki nieobojętne elektrycznie, czyli cząsteczki oleju zostaną naelektryzowane lub zjonizowane i będą stanowiły materię odobną do lazmy [L. 12]. Aby wejść w taki zakres tarcia, oszukiwano granicy warunków, w któryc takie zjawiska zaczynają wystęować w sosób zauważalny. Granicę tę można określić, zmieniając liniowo nacisk jednostkowy do cwili, gdy zmieni się struktura środka smarowego w strefie tarcia, owodując gwałtowny sadek rezystancji rzy warunku, że nie zmniejsza się grubość filmu olejowego. Założono także, że rzy dyskretnie zmienianyc arametrac temeratury i rędkości ślizgania granica rzejścia (oisana owyżej) owinna rzesuwać się w zależności od tyc arametrów. Badania miały dwa cele: Określenie granicy oczątku wystęowania intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc, srawdzenie i otwierdzenie założenia, że możliwość sterowania za omocą rądu elektrycznego wystęuje w zakresie wystęowania intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc. Wyznaczanie granicy warunków, w któryc rzecodzono do intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc ilustruje Rys. 2. granica rzejścia do intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc F t R Rys. 2. Identyfikacja rzecodzenia do intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc Fig. 2. Identification of assage to intensive triboelectrical enomenon

5 T R I B O L O G I A 65 Na rysunku tym można zauważyć, że sadkowi rezystancji nie towarzyszy sadek grubości filmu olejowego, a wręcz rzeciwnie jego wzrost. Gdyby nastęował sadek grubości filmu olejowego, można by to interretować związkiem rezystancji z grubością filmu olejowego, który ma carakter dielektryka. Takie zacowanie filmu olejowego świadczy o rzebudowie struktury w związku z wystęowaniem silnyc zjawisk triboelektrycznyc. Rysunki 3, 4 i 5 ilustrują fakt, że zjawisko jest owtarzalne, a onadto wystęuje rzy różnyc środkac smarowyc. ekseryment 1 owtórzenie 1 owtórzenie 2 R Rys. 3. Badanie zjawisk triboelektrycznyc w węźle tarcia smarowanym olejem arafinowym; T = 20ºC, v = 1 m/s Fig. 3. Investigation of triboelectric enomenon in sliding friction in oil araffinic environment; T = 20ºC, v = 1 m/s ekseryment 2 owtórzenie 1 owtórzenie 2 R Rys. 4. Badanie zjawisk triboelektrycznyc w węźle tarcia smarowanym olejem arafinowym z dodatkiem kwasu stearynowego; T= 40ºC, v = 1 m/s Fig. 4. Investigation of triboelectric enomenon in sliding friction in oil araffinic wit additives of stearinic acid;t = 40ºC, v = 1 m/s

6 66 T R I B O L O G I A ekseryment 3 owtórzenie 1 owtórzenie 2 R Rys. 5. Badanie zjawisk triboelektrycznyc w węźle tarcia smarowanym olejem arafinowym z dodatkiem alkoolu stearylowego; T = 40ºC, v = 1 m/s Fig. 5. Investigation of triboelectric enomenon in sliding friction in oil araffinic wit additives of stearyl alcool; T = 40ºC, v = 1 m/s Analizując rzebiegi zmian siły tarcia, rezystancji w strefie tarcia R oraz grubości filmu olejowego od wływem liniowo wzrastającego nacisku jednostkowego z zastosowaniem różnyc środków smarowyc należy zauważyć ewną rawidłowość, która carakteryzuje intensywność wystęowania zjawisk triboelektrycznyc. Ze względu na carakter jednoczesnyc zmian siły tarcia, rezystancji i grubości filmu olejowego, intensywność tribowyładowań można odzielić na 3 etay, co rzedstawiono na Rysunku 6. ETAP I ETAP II ETAP III R Rys. 6. Etay nasilania zjawisk triboelektrycznyc odczas badań tribologicznyc na modelowym węźle tarcia Fig. 6. Stages of increasing triboelectrical enomenon during tribological investigation

7 T R I B O L O G I A 67 Eta I to zakres, w którym zjawiska triboelektryczne wystęują w niewielkim stoniu, a eta II to zauważalne nasilenie tyc zjawisk. Natomiast III eta rzedstawiony na Rysunku 6 to zakres, w którym tribowyładowania wystęują już bardzo intensywnie. Szczegółowy ois tyc zakresów można odnaleźć w ublikacji [L. 15]. Podział ekserymentu tribologicznego na etay w zależności od nasilenia triboemisji osłużył do rzerowadzenia kolejnyc ekserymentów, które miały dać odowiedź, w jakic warunkac za omocą zewnętrznego źródła energii elektrycznej można najefektywniej sterować siłą tarcia. Po określeniu granicznyc warunków, w któryc rzecodzono do wystęowania intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc (eta III wg Rys. 6), rzerowadzono badania z oddziaływaniem rądu elektrycznego na strefę tarcia, w któryc odwzorowano warunki wystęowania silnyc zjawisk triboelektrycznyc, takie jak na Rys. 6 eta III, a więc stały nacisk jednostkowy = 25 MPa. Pokazano to na Rys. 7, gdzie o określonym czasie do owierzcni trącyc rzyłożono naięcie 1V. Po rzyłożeniu naięcia widać silną zmianę siły tarcia. oczątek ekserymentu rzyłożenie naięcia rądu stałego do elementów ciernyc Rys. 7. Efekt rzyłożenia naięcia elektrycznego do owierzcni trącyc odczas wystęowania intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc Fig. 7. Te result of electric tension aly to friction surfaces during intensive triboelectrical enomenon Z kolei w zakresie warunków, gdzie zjawiska triboelektryczne wystęują najsłabiej (eta I wg Rys. 6) ekseryment tribologiczny z użyciem energii elektrycznej rowadzono rzy nacisku jednostkowym = 5 MPa, co okazano na Rys. 8. Z rysunku tego wynika, że rzyłożone naięcie elektryczne nie owoduje żadnyc zmian siły tarcia.

8 68 T R I B O L O G I A oczątek ekserymentu rzyłożenie naięcia rądu stałego do elementów ciernyc Rys. 8. Efekt rzyłożenia naięcia rądu elektrycznego do owierzcni trącyc, odczas gdy nie obserwuje się zjawisk triboelektrycznyc Fig. 8. Te result of electric tension aly to friction surfaces during weak triboelectrical enomenon Srawdzono również warunki, w któryc się te zjawiska rozoczynają, ale nie nabrały jeszcze dominującego carakteru (Rys. 9). Badanie to realizowano rzy nacisku jednostkowym = 15 MPa, który odwzorowywuje warunki tarcia II etau intensywności wystęowania zjawisk triboelektrycznyc z Rysunku 6. oczątek ekserymentu rzyłożenie naięcia rądu stałego do elementów ciernyc Rys. 9. Efekt rzyłożenia naięcia rądu elektrycznego do owierzcni trącyc odczas wystęowania zjawisk triboelektrycznyc Fig. 9. Te result of electric tension aly to friction surfaces during begin triboelectrical enomenon Na Rysunku 9 widać, że o rzyłożeniu naięcia siła tarcia reaguje, ale jeszcze nie z taką intensywnością jak w warunkac, w któryc zjawi-

9 T R I B O L O G I A 69 ska triboelektryczne rzekroczyły wyznaczaną rzez nas granicę wystęowania intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc. Jak wynika z ekserymentów rzerowadzonyc z użyciem źródła rądu stałego, rzykładanie do owierzcni trącyc naięcia elektrycznego owoduje rzede wszystkim zmiany siły tarcia. Realizując te badania w zakresac wystęowania silnyc zjawisk triboelektrycznyc, zauważa się bardzo wyraźne zmiany (nawet 50%) siły tarcia. Natomiast tam, gdzie zjawiska triboelektryczne wystęują znacznie słabiej, to o rzyłożeniu naięcia elektrycznego uzyskuje się gorsze efekty sterowalności siłą tarcia bądź też w ogóle nie wystęują. WNIOSKI 1. Istotnym roblemem tribologicznym jest umiejętność określenia warunków wystęowania intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc, owodującyc zmiany siły tarcia, co stwarza możliwość sterowania rocesem tarcia za omocą rądu elektrycznego. 2. Badania wykazały, że intensywne zjawiska triboelektryczne mają carakter uniwersalny, wystęują w rzyadku wszystkic środków smarowyc, ale warunki ic wystęowania są zależne od rodzaju środka smarowego. LITERATURA 1. Maciąg A.: Anizotroia własności tribologicznyc granicznej warstwy smarowej w warunkac olaryzacji rądem stałym. Tribologia, t. 3, Ozimina D.: Badanie oddziaływań tribocemicznyc z zastosowaniem energii elektrycznej. Tribologia, t. 3, Guerett-Piecourt C.: Electrical carges and tribology of insulating materiale. Acad. Sci. Paris, Morris S., Wood R.: Electrostatic carge monitoring of unlubricated sliding wear of a bearing steel Wear 255, Kajdas Cz.: Imortance of te triboemission rocess for tribocemical reaction. Tribology International 38, Harvey T., Wood R., Denuault G.: Investigation of electrostatic carging mecanisms in oil lubricated tribo-contact. Tribology International 35, Cyko E., Kałdoński T.: Possibility of assessment of elements interaction dynamic cange in frictional contact wit triboelectrical effect used Journal of KONES, vol. 14, 2007.

10 70 T R I B O L O G I A Kałdoński T., Wacal A.: Powstawanie ładunków elektrycznyc odczas tarcia metali o teflon. Trybologia, t. 4 5, Grzywaczewski M., Fiłatowa D., Krawczyk K., Nowiński E.: Problemy wyznaczania zakresu arametrów wystęowania efektu tribologicznego możliwości sterowania siłą tarcia za omocą rądu elektrycznego. Terotecnologia 2006, materiały symozjum. 10. Cyko E., Kałdoński T.: Triboelectrical effect in frctional contacts. Solid State Penomena, vol. 113, Hang Y., Yur J., Cou H.: Trib-electrification mecanisms for self mated carbon steels in dry severe wear rocess. Wear 260, Nakayama K.: Triboemission of carged articles from various solids under boundary lubrication conditions. Wear 178, Kajdas C., Furey M., Ritter A.: Triboemission as a Basic Part of te Boundary Friction Regime12 t Colloquium Trib. 2000, Germany Nakayama K., Hasimoto H.: Triboemission, tribocemical reaction, and friction and wear in ceramics under various n-butane gas ressures Tribology International 29, Krawczyk K., Firkowski A., Nowiński E., Cojnacka A., Stęniewski M., Klasek T.: Ocena zmian grubości filmu olejowego w badaniac tribologicznyc. Zeszyty Naukowe Instytutu Pojazdów PW, nr 2/2010. Recenzent: Dariusz OZIMINA Summary Tis aer resents a new ossibility of using electric current for friction force steering. Tyical friction canges of several arameters deending on unit ressure are also resented. Taking into account te conditions of existing weak and strong triboelectrical enomenon, te ossibility of imact electric current on friction force canges is included. Te largest canges of friction force take lace wen an external source of electric energy coexists in te friction zone and te triboelectrical enomena ave te dominant caracter.

WPŁYW DODATKU NA WŁASNOŚCI SMAROWE OLEJU BAZOWEGO SN-150

WPŁYW DODATKU NA WŁASNOŚCI SMAROWE OLEJU BAZOWEGO SN-150 4-2012 T R I B O L O G I A 227 Michał STYP-REKOWSKI *, Jarosław MIKOŁAJCZYK ** WPŁYW DODATKU NA WŁASNOŚCI SMAROWE OLEJU BAZOWEGO SN-150 EFFECT OF AN ADDITIVE ON LUBRICATING PROPERTIES OF SN-150 BASE OIL

Bardziej szczegółowo

MASZYNA MT-1 DO BADANIA WŁASNOŚCI TRIBOLOGICZNYCH ZE ZMIANĄ NACISKU JEDNOSTKOWEGO

MASZYNA MT-1 DO BADANIA WŁASNOŚCI TRIBOLOGICZNYCH ZE ZMIANĄ NACISKU JEDNOSTKOWEGO Jan GUZIK, Artur MACIĄG Politechnika Radomska, Wydział Mechaniczny MASZYNA MT-1 DO BADANIA WŁASNOŚCI TRIBOLOGICZNYCH ZE ZMIANĄ NACISKU JEDNOSTKOWEGO Słowa kluczowe Tarcie, właściwości tribologiczne, metoda

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie H-1 OKREŚLENIE CHARAKTERYSTYK DŁAWIKÓW HYDRAULICZNYCH

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie H-1 OKREŚLENIE CHARAKTERYSTYK DŁAWIKÓW HYDRAULICZNYCH POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN Ćwiczenie H-1 Temat: OKREŚLENIE CHARAKTERYSTYK DŁAWIKÓW HYDRAULICZNYCH Konsutacja i oracowanie: dr ab. inż. Donat Lewandowski, rof. PŁ

Bardziej szczegółowo

NAPIĘCIA I PRĄDY WAŁOWE W SILNIKACH INDUKCYJNYCH DUŻEJ MOCY

NAPIĘCIA I PRĄDY WAŁOWE W SILNIKACH INDUKCYJNYCH DUŻEJ MOCY Prace Naukowe Instytutu Maszyn, Naędów i Pomiarów Elektrycznych Nr 62 Politechniki Wrocławskiej Nr 62 Studia i Materiały Nr 2 2 Bronisław DRAK*, Piotr ZIENTEK*, Roman NIESTRÓJ*, Józef KWAK**, Jan LIPIŃSKI***

Bardziej szczegółowo

THICKNESS MEASUREMENT OF THIN OIL LAYERS IN TRIBOELECTRICAL PHENOMENON ASPECT

THICKNESS MEASUREMENT OF THIN OIL LAYERS IN TRIBOELECTRICAL PHENOMENON ASPECT Journal of KONBiN 3,4 (27,28)2013 ISSN 1895-8281 DOI 10.2478/jok-2013-0108 THICKNESS MEASUREMENT OF THIN OIL LAYERS IN TRIBOELECTRICAL PHENOMENON ASPECT POMIAR GRUBOŚCI CIENKICH WARSTW OLEJOWYCH W ASPEKCIE

Bardziej szczegółowo

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNYCH POLIAMIDU PA6 I MODARU

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNYCH POLIAMIDU PA6 I MODARU 4-2010 T R I B O L O G I A 263 Alicja LABER *, Krzysztof ADAMCZUK * BADANIA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNYCH POLIAMIDU PA6 I MODARU THE STUDY OF TRIBOLOGICAL PROPERTIES OF POLYAMIDE PA6 AND MODAR Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

THE ROLLING CONTACT FATIGUE LIFE INVESTIGATION OF ROLLER BEARINGS ELEMENTS ON THE STBL-02 STAND

THE ROLLING CONTACT FATIGUE LIFE INVESTIGATION OF ROLLER BEARINGS ELEMENTS ON THE STBL-02 STAND Michał BAK, Michał LIBERA, Marian JÓSKO Politechnika Poznańska, Instytut Maszyn Roboczych i Pojazdów Samochodowych ul. Piotrowo 3, 60-965 Poznań e-mail: marian.josko@ut.oznan.l THE ROLLING CONTACT FATIGUE

Bardziej szczegółowo

Wpływ dodatku Molyslip 2001E na właściwości. przeciwzużyciowe olejów silnikowych

Wpływ dodatku Molyslip 2001E na właściwości. przeciwzużyciowe olejów silnikowych INSTYTUT EKSPLOATACJI POJAZDÓW I MASZYN Wpływ dodatku Molyslip 2001E na właściwości przeciwzużyciowe olejów silnikowych Wykonawcy pracy: dr inż. Jan Guzik kierujący pracą inż. Barbara Stachera mgr inż.

Bardziej szczegółowo

Porównanie nacisków obudowy Glinik 14/35-POz na spąg obliczonych metodą analityczną i metodą Jacksona

Porównanie nacisków obudowy Glinik 14/35-POz na spąg obliczonych metodą analityczną i metodą Jacksona dr inż. JAN TAK Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica w Krakowie inż. RYSZARD ŚLUSARZ Zakład Maszyn Górniczych GLINIK w Gorlicach orównanie nacisków obudowy Glinik 14/35-Oz na sąg obliczonych metodą

Bardziej szczegółowo

WYBÓR FORMY OPODATKOWANIA PRZEDSIĘBIORSTW NIEPOSIADAJĄCYCH OSOBOWOŚCI PRAWNEJ

WYBÓR FORMY OPODATKOWANIA PRZEDSIĘBIORSTW NIEPOSIADAJĄCYCH OSOBOWOŚCI PRAWNEJ ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 667 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 40 2011 ADAM ADAMCZYK Uniwersytet Szczeciński WYBÓR FORMY OPODATKOWANIA PRZEDSIĘBIORSTW NIEPOSIADAJĄCYCH OSOBOWOŚCI

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB WYZNACZANIA MAKSYMALNEGO PRZYROSTU TEMPERATURY W PROCESIE TARCIA METALI

SPOSÓB WYZNACZANIA MAKSYMALNEGO PRZYROSTU TEMPERATURY W PROCESIE TARCIA METALI 3-2009 T R I B O L O G I A 97 Maria MACIĄG * SPOSÓB WYZNACZANIA MAKSYMALNEGO PRZYROSTU TEMPERATURY W PROCESIE TARCIA METALI METHOD OF DETERMINING THE MAXIMUM TEMPERATURE INCREMENT IN THE PROCESS OF METALLIC

Bardziej szczegółowo

Pierwsze prawo Kirchhoffa

Pierwsze prawo Kirchhoffa Pierwsze rawo Kirchhoffa Pierwsze rawo Kirchhoffa dotyczy węzłów obwodu elektrycznego. Z oczywistej właściwości węzła, jako unktu obwodu elektrycznego, który: a) nie może być zbiornikiem ładunku elektrycznego

Bardziej szczegółowo

Metody doświadczalne w hydraulice Ćwiczenia laboratoryjne. 1. Badanie przelewu o ostrej krawędzi

Metody doświadczalne w hydraulice Ćwiczenia laboratoryjne. 1. Badanie przelewu o ostrej krawędzi Metody doświadczalne w hydraulice Ćwiczenia laboratoryjne 1. adanie rzelewu o ostrej krawędzi Wrowadzenie Przelewem nazywana jest cześć rzegrody umiejscowionej w kanale, onad którą może nastąić rzeływ.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WYBRANYCH SMAROWYCH PREPARATÓW EKSPLOATACYJNYCH NA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH PODCZAS TARCIA ZE STALĄ

WPŁYW WYBRANYCH SMAROWYCH PREPARATÓW EKSPLOATACYJNYCH NA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH PODCZAS TARCIA ZE STALĄ 6-2010 T R I B O L O G I A 11 Dymitry CAPANIDIS *, Wojciech WIELEBA *, Piotr KOWALEWSKI * WPŁYW WYBRANYCH SMAROWYCH PREPARATÓW EKSPLOATACYJNYCH NA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH PODCZAS

Bardziej szczegółowo

This article is available in PDF-format, in coloured version, at: www.wydawnictwa.ipo.waw.pl/materialy-wysokoenergetyczne.html

This article is available in PDF-format, in coloured version, at: www.wydawnictwa.ipo.waw.pl/materialy-wysokoenergetyczne.html Z. Surma, Z. Leciejewski, A. Dzik, M. Białek This article is available in PDF-format, in coloured version, at: www.wydawnictwa.io.waw.l/materialy-wysokoenergetyczne.html Materiały Wysokoenergetyczne /

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 5 TRANZYSTORY BIPOLARNE

WYKŁAD 5 TRANZYSTORY BIPOLARNE 43 KŁAD 5 TRANZYSTORY IPOLARN Tranzystor biolarny to odowiednie ołączenie dwu złącz n : n n n W rzeczywistości budowa tranzystora znacznie różni się od schematu okazanego owyżej : (PRZYKŁAD TRANZYSTORA

Bardziej szczegółowo

Rysunek 1 Przykładowy graf stanów procesu z dyskretnymi położeniami.

Rysunek 1 Przykładowy graf stanów procesu z dyskretnymi położeniami. Procesy Markowa Proces stochastyczny { X } t t nazywamy rocesem markowowskim, jeśli dla każdego momentu t 0 rawdoodobieństwo dowolnego ołożenia systemu w rzyszłości (t>t 0 ) zależy tylko od jego ołożenia

Bardziej szczegółowo

OCENA WŁASNOŚCI SMARNYCH WYBRANYCH ŚRODKÓW SMAROWYCH STOSOWANYCH W EKSPLOATACJI URZĄDZEŃ DŹWIGOWYCH

OCENA WŁASNOŚCI SMARNYCH WYBRANYCH ŚRODKÓW SMAROWYCH STOSOWANYCH W EKSPLOATACJI URZĄDZEŃ DŹWIGOWYCH 4-21 T R I B O L O G I A 275 Stanisław LABER *, Agnieszka LABER ** OCENA WŁASNOŚCI SMARNYCH WYBRANYCH ŚRODKÓW SMAROWYCH STOSOWANYCH W EKSPLOATACJI URZĄDZEŃ DŹWIGOWYCH EVALUATION OF LUBRICATING PROPERTIES

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE FUNKCJI ŻYWOŚCI PROCHU ARTYLERYJSKIEGO W OBLICZENIACH BALISTYKI WEWNĘTRZNEJ

ZASTOSOWANIE FUNKCJI ŻYWOŚCI PROCHU ARTYLERYJSKIEGO W OBLICZENIACH BALISTYKI WEWNĘTRZNEJ dr inż. Zygmunt PANKOWSKI Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia ZASTOSOWANIE FUNKCJI ŻYWOŚCI PROCHU ARTYLERYJSKIEGO W OBLICZENIACH BALISTYKI WEWNĘTRZNEJ Streszczenie: W artykule zawarto ois metody wykorzystującej

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksloatacji Maszyn secjalność: konstrukcja i eksloatacja maszyn i ojazdów Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Budowa i działanie układu hydraulicznego.

Bardziej szczegółowo

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA

Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii. Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu METROLOGIA Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Metrologii Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z rzedmiotu METOLOGIA Kod rzedmiotu: ESC 000 TSC 00008 Ćwiczenie t. MOSTEK

Bardziej szczegółowo

M. Chorowski Podstawy Kriogeniki, wykład Metody uzyskiwania niskich temperatur - ciąg dalszy Dławienie izentalpowe

M. Chorowski Podstawy Kriogeniki, wykład Metody uzyskiwania niskich temperatur - ciąg dalszy Dławienie izentalpowe M. Corowski Podstawy Kriogeniki, wykład 4. 3. Metody uzyskiwania niskic temeratur - ciąg dalszy 3.. Dławienie izentalowe Jeżeli gaz rozręża się adiabatycznie w układzie otwartym, bez wykonania racy zewnętrznej

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OLEJÓW SMAROWYCH NA WYTRZYMAŁOŚĆ ZMĘCZENIOWĄ STOPÓW ŁOŻYSKOWYCH

WPŁYW OLEJÓW SMAROWYCH NA WYTRZYMAŁOŚĆ ZMĘCZENIOWĄ STOPÓW ŁOŻYSKOWYCH 2-2009 T R I B O L O G I A 233 Jan SIKORA * WPŁYW OLEJÓW SMAROWYCH NA WYTRZYMAŁOŚĆ ZMĘCZENIOWĄ STOPÓW ŁOŻYSKOWYCH LUBRICATING OIL INFLUENCE ON FATIGUE STRENGTH OF BEARING ALLOYS Słowa kluczowe: łożyska

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁODDZIAŁYWANIE DODATKÓW TECHNOLOGICZNYCH ZAWARTYCH W OLEJACH HANDLOWYCH Z PREPARATEM EKSPLOATACYJNYM O DZIAŁANIU CHEMICZNYM

WSPÓŁODDZIAŁYWANIE DODATKÓW TECHNOLOGICZNYCH ZAWARTYCH W OLEJACH HANDLOWYCH Z PREPARATEM EKSPLOATACYJNYM O DZIAŁANIU CHEMICZNYM 2-2010 T R I B O L O G I A 59 Alicja LABER *, Stanisław LABER * WSPÓŁODDZIAŁYWANIE DODATKÓW TECHNOLOGICZNYCH ZAWARTYCH W OLEJACH HANDLOWYCH Z PREPARATEM EKSPLOATACYJNYM O DZIAŁANIU CHEMICZNYM CO-OPERATION

Bardziej szczegółowo

Obliczanie i badanie obwodów prądu trójfazowego 311[08].O1.05

Obliczanie i badanie obwodów prądu trójfazowego 311[08].O1.05 - 0 - MINISTERSTWO EDUKACJI i NAUKI Teresa Birecka Obliczanie i badanie obwodów rądu trójazowego 3[08].O.05 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksloatacji Państwowy Instytut Badawczy Radom

Bardziej szczegółowo

PL 201347 B1. Politechnika Białostocka,Białystok,PL 29.07.2002 BUP 16/02. Roman Kaczyński,Białystok,PL Marek Jałbrzykowski,Wysokie Mazowieckie,PL

PL 201347 B1. Politechnika Białostocka,Białystok,PL 29.07.2002 BUP 16/02. Roman Kaczyński,Białystok,PL Marek Jałbrzykowski,Wysokie Mazowieckie,PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 201347 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 351999 (51) Int.Cl. G01N 3/56 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 04.02.2002

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA TECHNICZNE DLA PŁYTOWYCH WYMIENNIKÓW CIEPŁA DLA CIEPŁOWNICTWA

WYMAGANIA TECHNICZNE DLA PŁYTOWYCH WYMIENNIKÓW CIEPŁA DLA CIEPŁOWNICTWA WYMAAA TECHCZE DLA PŁYTOWYCH WYMEKÓW CEPŁA DLA CEPŁOWCTWA iniejsza wersja obowiązuje od dnia 02.11.2011 Stołeczne Przedsiębiorstwo Energetyki Cielnej SA Ośrodek Badawczo Rozwojowy Ciełownictwa ul. Skorochód-Majewskiego

Bardziej szczegółowo

Termodynamika techniczna

Termodynamika techniczna Termodynamika techniczna Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Ekologiczne Źródła Energii II rok Pomiar wilgotności owietrza Instrukcja do ćwiczenia Katedra Systemów Energetycznych i Urządzeń

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA INTENSYWNOŚCI ZUŻYCIA OLEJU SILNIKOWEGO W CZASIE EKSPLOATACJI

DIAGNOSTYKA INTENSYWNOŚCI ZUŻYCIA OLEJU SILNIKOWEGO W CZASIE EKSPLOATACJI 6-2012 T R I B O L O G I A 139 Paweł PIEC * DIAGNOSTYKA INTENSYWNOŚCI ZUŻYCIA OLEJU SILNIKOWEGO W CZASIE EKSPLOATACJI DIAGNOSTICS OF THE WEAR INTENSITY OF ENGINE OIL DURING OPERATION Słowa kluczowe: olej

Bardziej szczegółowo

WYZNACZENIE OKRESU RÓWNOWAGI I STABILIZACJI DŁUGOOKRESOWEJ

WYZNACZENIE OKRESU RÓWNOWAGI I STABILIZACJI DŁUGOOKRESOWEJ Anna Janiga-Ćmiel WYZNACZENIE OKRESU RÓWNOWAGI I STABILIZACJI DŁUGOOKRESOWEJ Wrowadzenie W rozwoju każdego zjawiska niezależnie od tego, jak rozwój ten jest ukształtowany rzez trend i wahania, można wyznaczyć

Bardziej szczegółowo

T R I B O L O G I A 99. Alicja LABER *

T R I B O L O G I A 99. Alicja LABER * 5-2009 T R I B O L O G I A 99 Alicja LABER * ANALIZA MOŻLIWOŚCI WYKORZYSTANIA PREPARATU EKSPLOATACYJNEGO MOTOR LIFE PROFESSIONAL W MODYFIKOWANIU WARUNKÓW PRACY WĘZŁÓW TARCIA POJAZDÓW SAMOCHODOWYCH THE

Bardziej szczegółowo

MECHANIK NR 3/2015 59

MECHANIK NR 3/2015 59 MECHANIK NR 3/2015 59 Bogusław PYTLAK 1 toczenie, owierzchnia mimośrodowa, tablica krzywych, srzężenie osi turning, eccentric surface, curve table, axis couling TOCZENIE POWIERZCHNI MIMOŚRODOWYCH W racy

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁTOWANIE TRIBOLOGICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI EKOLOGICZNYCH SMARÓW PLASTYCZNYCH

KSZTAŁTOWANIE TRIBOLOGICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI EKOLOGICZNYCH SMARÓW PLASTYCZNYCH 3-21 T R I B O L O G I A 187 Ewa PAWELEC *, Elżbieta SIWIEC * KSZTAŁTOWANIE TRIBOLOGICZNYCH WŁAŚCIWOŚCI EKOLOGICZNYCH SMARÓW PLASTYCZNYCH THE DEVELOPMENT OF THE TRIBOLOGICAL PROPERTIES OF ECOLOGICAL GREASES

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 3. Wyznaczanie współczynnika Joule a-thomsona wybranych gazów rzeczywistych.

Ćwiczenie nr 3. Wyznaczanie współczynnika Joule a-thomsona wybranych gazów rzeczywistych. Termodynamika II ćwiczenia laboratoryjne Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczanie wsółczynnika Joule a-tomsona wybranyc gazów rzeczywistyc. Miejsce ćwiczeń: Laboratorium Tecnologii Gazowyc Politecniki Poznańskiej

Bardziej szczegółowo

OBLICZANIE KĄTA TARCIA WEWNĘTRZNEGO I SPÓJNOŚCI SKAŁ METODĄ STYCZNEJ DO OBWIEDNI KÓŁ MOHRA W POSTACI PARABOLI

OBLICZANIE KĄTA TARCIA WEWNĘTRZNEGO I SPÓJNOŚCI SKAŁ METODĄ STYCZNEJ DO OBWIEDNI KÓŁ MOHRA W POSTACI PARABOLI PRACE NAUKOWE GIG GÓRNICTWO I ŚRODOWISKO RESEARCH REPORTS MINING AND ENVIRONMENT Kwartalnik Quarterly /006 Urszula Sanetra, Krzysztof Pacześniowski OBLICZANIE KĄTA TARCIA WEWNĘTRZNEGO I SPÓJNOŚCI SKAŁ

Bardziej szczegółowo

[ ] 1. Zabezpieczenia instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego. 1. 2. Przeponowe naczynie wzbiorcze. ν dm [1.4] 1. 1. Zawory bezpieczeństwa

[ ] 1. Zabezpieczenia instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego. 1. 2. Przeponowe naczynie wzbiorcze. ν dm [1.4] 1. 1. Zawory bezpieczeństwa . Zabezieczenia instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego Zabezieczenia te wykonuje się zgodnie z PN - B - 0244 Zabezieczenie instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego z naczyniami wzbiorczymi

Bardziej szczegółowo

PROBLEM ODŻELAZIANIA WÓD W GEOTERMALNYCH NA CELE BALNEOLOGICZNE I REKREACYJNE. Problem żelaza w wodach geotermalnych

PROBLEM ODŻELAZIANIA WÓD W GEOTERMALNYCH NA CELE BALNEOLOGICZNE I REKREACYJNE. Problem żelaza w wodach geotermalnych PROBLEM ODŻELAZIANIA WÓD W GEOTERMALNYCH NA CELE BALNEOLOGICZNE I REKREACYJNE Iwona Kłosok-Bazan Politechnika Oolska Science for Industry: Necessity is the mother of invention Second Networking Event in

Bardziej szczegółowo

138 Forum Bibl. Med. 2011 R. 4 nr 1 (7)

138 Forum Bibl. Med. 2011 R. 4 nr 1 (7) Dr Tomasz Milewicz, Barbara Latała, Iga Liińska, dr Tomasz Sacha, dr Ewa Stochmal, Dorota Pach, dr Danuta Galicka-Latała, rof. dr hab. Józef Krzysiek Kraków - CM UJ rola szkoleń w nabywaniu umiejętności

Bardziej szczegółowo

TRIBOLOGICZNE WŁAŚCIWOŚCI STALI Z BOREM W WĘZŁACH CIERNYCH SMAROWANYCH OLEJAMI SILNIKOWYMI

TRIBOLOGICZNE WŁAŚCIWOŚCI STALI Z BOREM W WĘZŁACH CIERNYCH SMAROWANYCH OLEJAMI SILNIKOWYMI JANUSZ LUBAS * TRIBOLOGICZNE WŁAŚCIWOŚCI STALI Z BOREM W WĘZŁACH CIERNYCH SMAROWANYCH OLEJAMI SILNIKOWYMI TRIBOLOGICAL PROPERTIES STEEL WITH BORON IN LUBRICATED ENGINE OIL OF FRICTION PAIRS Streszczenie

Bardziej szczegółowo

Pomiar wilgotności względnej powietrza

Pomiar wilgotności względnej powietrza Katedra Silników Salinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Pomiar wilgotności względnej owietrza - 1 - Wstę teoretyczny Skład gazu wilgotnego. Gazem wilgotnym nazywamy mieszaninę gazów, z których

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Wyznaczanie poziomów dźwięku na podstawie pomiaru skorygowanego poziomu A ciśnienia akustycznego

Ćwiczenie 4. Wyznaczanie poziomów dźwięku na podstawie pomiaru skorygowanego poziomu A ciśnienia akustycznego Ćwiczenie 4. Wyznaczanie oziomów dźwięku na odstawie omiaru skorygowanego oziomu A ciśnienia akustycznego Cel ćwiczenia Zaoznanie z metodą omiaru oziomów ciśnienia akustycznego, ocena orawności uzyskiwanych

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Przemiany termodynamiczne

Wykład 2. Przemiany termodynamiczne Wykład Przemiany termodynamiczne Przemiany odwracalne: Przemiany nieodwracalne:. izobaryczna = const 7. dławienie. izotermiczna = const 8. mieszanie. izochoryczna = const 9. tarcie 4. adiabatyczna = const

Bardziej szczegółowo

NAFTA-GAZ, ROK LXIX, Nr 8 / 2013

NAFTA-GAZ, ROK LXIX, Nr 8 / 2013 NAFTA-GAZ, ROK LXIX, Nr 8 / 2013 Robert Wojtowicz Instytut Nafty i Gazu Ocena gazu granicznego G21 od kątem jego rzydatności do określenia jakości salania gazów ziemnych wysokometanowych ochodzących z

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE I WERYFIKACJA DOŚ WIADCZALNA PRZEBIJALNOŚ CI TARCZY POCISKAMI

MODELOWANIE I WERYFIKACJA DOŚ WIADCZALNA PRZEBIJALNOŚ CI TARCZY POCISKAMI ZESZYY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLX NR (177) 009 Lesł aw Kyzioł Krzysztof Ś wią tek Akademia Marynarki Wojennej MODELOWANIE I WERYFIKACJA DOŚ WIADCZALNA PRZEBIJALNOŚ CI ARCZY POCISKAMI SRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKI ZŁOŻONYCH UKŁADÓW Z TURBINAMI GAZOWYMI

CHARAKTERYSTYKI ZŁOŻONYCH UKŁADÓW Z TURBINAMI GAZOWYMI CHARAERYSYI ZŁOŻOYCH UŁADÓW Z URBIAMI AZOWYMI Autor: rzysztof Badyda ( Rynek Energii nr 6/200) Słowa kluczowe: wytwarzanie energii elektrycznej, turbina gazowa, gaz ziemny Streszczenie. W artykule rzedstawiono

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH WYSTĘPUJĄCYCH W PIECZARKARNIACH: MODEL WYMIANY CIEPŁA I MASY

MODELOWANIE PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH WYSTĘPUJĄCYCH W PIECZARKARNIACH: MODEL WYMIANY CIEPŁA I MASY Inżynieria Rolnicza 5(123)/2010 MODELOWANIE PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH WYSTĘPUJĄCYCH W PIECZARKARNIACH: MODEL WYMIANY CIEPŁA I MASY Ewa Wacowicz, Leonard Woroncow Katedra Automatyki, Politecnika Koszalińska

Bardziej szczegółowo

THE ANALYSIS OF THE INFLUENCE OF INFORMATION TECHNOLOGY MANAGEMENT INTRODUCTION ON THE STORING PROCESS IN ZWS SILESIA COMPANY

THE ANALYSIS OF THE INFLUENCE OF INFORMATION TECHNOLOGY MANAGEMENT INTRODUCTION ON THE STORING PROCESS IN ZWS SILESIA COMPANY ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2011 Seria: TRANSPORT z. 71 Nr kol. 1836 Andrzej URBAS, Piotr CZECH, Jacek BARCIK ANALIZA WPŁYWU WPROWADZENIA ZARZĄDZANIA INFORMATYCZNEGO MAGAZYNEM NA PROCES MAGAZYNOWANIA

Bardziej szczegółowo

WPŁYW NIEKONWENCJONALNYCH DODATKÓW: α BN, SFR I POLY TFE NA WŁAŚCIWOŚCI SMARNOŚCIOWE I REOLOGICZNE OLEJU BAZOWEGO

WPŁYW NIEKONWENCJONALNYCH DODATKÓW: α BN, SFR I POLY TFE NA WŁAŚCIWOŚCI SMARNOŚCIOWE I REOLOGICZNE OLEJU BAZOWEGO PROBLEMY NIEKONWENCJONALNYC UKŁADÓW ŁOŻYSKOWYC Łódź, 15 16 maja 1997 r. Tadeusz Kałdoński Wojskowa Akademia Techniczna WPŁYW NIEKONWENCJONALNYC DODATKÓW: α, SFR I POLY TFE NA WŁAŚCIWOŚCI SMARNOŚCIOWE I

Bardziej szczegółowo

Narażenia eksploatacyjne urządzeń elektroenergetycznych. poziomu niezawodności zasilania energią elektryczną,

Narażenia eksploatacyjne urządzeń elektroenergetycznych. poziomu niezawodności zasilania energią elektryczną, rof. dr hab. inż. STANSŁAW KULAS Politechnika Warszawska Narażenia eksloatacyjne urządzeń elektroenergetycznych a niezawodność zasilania energią elektryczną Urządzenia elektroenergetyczne wchodzące w skład

Bardziej szczegółowo

Wpływ masażu leczniczego na zmiany parametrów ciśnienia i tętna

Wpływ masażu leczniczego na zmiany parametrów ciśnienia i tętna Chrzan Hygeia Public S i ws. Health Wływ 204, masażu 49(3): leczniczego 07- na zmiany arametrów ciśnienia i tętna 07 Wływ masażu leczniczego na zmiany arametrów ciśnienia i tętna Imact of theraeutic massage

Bardziej szczegółowo

EMPIRYCZNE WYZNACZENIE PRAWDOPODOBIEŃSTW POWSTAWANIA WARSTWY KOMPOZYTOWEJ

EMPIRYCZNE WYZNACZENIE PRAWDOPODOBIEŃSTW POWSTAWANIA WARSTWY KOMPOZYTOWEJ /4 Archives of Foundry, Year 24, Volume 4, 4 Archiwum Odlewnictwa, Rok 24, Rocznik 4, Nr 4 AN Katowice L ISSN 642-53 EMIRYCZNE WYZNACZENIE RAWDOODOBIEŃSTW OWSTAWANIA WARSTWY KOMOZYTOWEJ C. BARON, J. GAWROŃSKI

Bardziej szczegółowo

Wstęp teoretyczny: Krzysztof Rębilas. Autorem ćwiczenia w Pracowni Fizycznej Zakładu Fizyki Akademii Rolniczej w Krakowie jest Barbara Wanik.

Wstęp teoretyczny: Krzysztof Rębilas. Autorem ćwiczenia w Pracowni Fizycznej Zakładu Fizyki Akademii Rolniczej w Krakowie jest Barbara Wanik. Ćwiczenie 22 A. Wyznaczanie wilgotności względnej owietrza metodą sychrometru Assmanna (lub Augusta) B. Wyznaczanie wilgotności bezwzględnej i względnej owietrza metodą unktu rosy (higrometru Alluarda)

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POŻARÓW. Ćwiczenia laboratoryjne. Ćwiczenie nr 1. Obliczenia analityczne parametrów pożaru

MODELOWANIE POŻARÓW. Ćwiczenia laboratoryjne. Ćwiczenie nr 1. Obliczenia analityczne parametrów pożaru MODELOWANIE POŻARÓW Ćwiczenia laboratoryjne Ćwiczenie nr Obliczenia analityczne arametrów ożaru Oracowali: rof. nadzw. dr hab. Marek Konecki st. kt. dr inż. Norbert uśnio Warszawa Sis zadań Nr zadania

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY NIEKONWENCJONALNYCH UKŁADÓW ŁOŻYSKOWYCH. Łódź, maja 1997 r.

PROBLEMY NIEKONWENCJONALNYCH UKŁADÓW ŁOŻYSKOWYCH. Łódź, maja 1997 r. PROBLEMY NIEKONWENCJONALNYCH UKŁADÓW ŁOŻYSKOWYCH Łódź, 15-16 maja 1997 r. Stanisław LABER, Alicja LABER Politechnika Zielonogórska, Instytut Budowy i Eksploatacji Maszyn BADANIA WPŁYWU NIEKONWENCJONALNYCH

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ

LABORATORIUM TECHNIKI CIEPLNEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ INSTYTUTU TECHNIKI CIEPLNEJ WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ INSTRUKCJA LABORATORYJNA Temat ćwiczenia: WYZNACZANIE WILGOTNOŚCI WZGLĘDNEJ I STOPNIA ZAWILŻENIA POWIETRZA HIGROMETREM

Bardziej szczegółowo

Opis techniczny. Strona 1

Opis techniczny. Strona 1 Ois techniczny Strona 1 1. Założenia dla instalacji solarnej a) lokalizacja inwestycji: b) średnie dobowe zużycie ciełej wody na 1 osobę: 50 [l/d] c) ilość użytkowników: 4 osób d) temeratura z.w.u. z sieci

Bardziej szczegółowo

ZJAWISKA TRIBOELEKTRYCZNE PODCZAS TARCIA ELEMENTÓW Z POWŁOKAMI DLC

ZJAWISKA TRIBOELEKTRYCZNE PODCZAS TARCIA ELEMENTÓW Z POWŁOKAMI DLC 6-2014 T R I B O L O G I A 113 Dariusz OZIMINA *, Monika MADEJ *, Aneta BUGAJSKA *, Karolina WITASZEK *, Stanisław PŁAZA *, Ewa OZIMINA *, Tadeusz KAŁDOŃSKI ** ZJAWISKA TRIBOELEKTRYCZNE PODCZAS TARCIA

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE BADANIE BEZPIECZEŃSTWA UŻYTKOWEGO SILOSÓW WIEŻOWYCH

ĆWICZENIE BADANIE BEZPIECZEŃSTWA UŻYTKOWEGO SILOSÓW WIEŻOWYCH ĆWICZENIE BADANIE BEZPIECZEŃSTWA UŻYTKOWEGO SILOSÓW WIEŻOWYCH 1. Cel ćwiczenia Celem bezośrednim ćwiczenia jest omiar narężeń ionowych i oziomych w ścianie zbiornika - silosu wieżowego, który jest wyełniony

Bardziej szczegółowo

PRZECIWZUŻYCIOWE POWŁOKI CERAMICZNO-METALOWE NANOSZONE NA ELEMENT SILNIKÓW SPALINOWYCH

PRZECIWZUŻYCIOWE POWŁOKI CERAMICZNO-METALOWE NANOSZONE NA ELEMENT SILNIKÓW SPALINOWYCH PRZECIWZUŻYCIOWE POWŁOKI CERAMICZNO-METALOWE NANOSZONE NA ELEMENT SILNIKÓW SPALINOWYCH AUTOR: Michał Folwarski PROMOTOR PRACY: Dr inż. Marcin Kot UCZELNIA: Akademia Górniczo-Hutnicza Im. Stanisława Staszica

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WODY NA WŁAŚCIWOŚCI TARCIOWE PODESZEW OBUWIA

WPŁYW WODY NA WŁAŚCIWOŚCI TARCIOWE PODESZEW OBUWIA 6-25 T R I B O L O G I A 3 Jacek PRZEPIÓRKA *, Witold PIEKOSZEWSKI **, Marian SZCZEREK **, Maciej WLAZŁO *** WPŁYW WODY NA WŁAŚCIWOŚCI TARCIOWE PODESZEW OBUWIA THE INFLUENCE OF WATER ON THE TRIBOLOGICAL

Bardziej szczegółowo

EFEKTY EKSPLOATACYJNE SILNIKA SPALINOWEGO SMAROWANEGO PREPARATEM EKSPLOATACYJNYM O DZIAŁANIU CHEMICZNYM

EFEKTY EKSPLOATACYJNE SILNIKA SPALINOWEGO SMAROWANEGO PREPARATEM EKSPLOATACYJNYM O DZIAŁANIU CHEMICZNYM 1-2009 T R I B O L O G I A 77 Alicja LABER * EFEKTY EKSPLOATACYJNE SILNIKA SPALINOWEGO SMAROWANEGO PREPARATEM EKSPLOATACYJNYM O DZIAŁANIU CHEMICZNYM OPERATING EFFECTS OF AN INTERNAL COMBUSTION ENGINE LUBRICATED

Bardziej szczegółowo

Badanie maszyn elektrycznych prądu przemiennego

Badanie maszyn elektrycznych prądu przemiennego Szkoła Główna Służby Pożarniczej Katedra Techniki Pożarniczej Zakład Elektroenergetyki Ćwiczenie: Badanie maszyn elektrycznych rądu rzemiennego Oracował: mł. bryg. dr inż. Piotr Kustra Warszawa 2011 1.Cel

Bardziej szczegółowo

ADAPTACYJNE PODEJŚCIE DO TWORZENIA STRATEGII INWESTYCYJNYCH NA RYNKACH KAPITAŁOWYCH WRAZ Z ZASTOSOWANIEM WAŻONEGO UŚREDNIANIA

ADAPTACYJNE PODEJŚCIE DO TWORZENIA STRATEGII INWESTYCYJNYCH NA RYNKACH KAPITAŁOWYCH WRAZ Z ZASTOSOWANIEM WAŻONEGO UŚREDNIANIA STUDIA INFORMATICA 2012 Volume 33 Number 2A (105) Alina MOMOT Politechnika Śląska, Instytut Informatyki Michał MOMOT Instytut Techniki i Aaratury Medycznej ITAM ADAPTACYJNE PODEJŚCIE DO TWORZENIA STRATEGII

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PALIWA RME W OLEJU NAPĘDOWYM NA WŁAŚCIWOŚCI SMARNE W SKOJARZENIU STAL ALUMINIUM

WPŁYW PALIWA RME W OLEJU NAPĘDOWYM NA WŁAŚCIWOŚCI SMARNE W SKOJARZENIU STAL ALUMINIUM 1-2006 PROBLEMY EKSPLOATACJI 257 Adam KONIUSZY, Bartłomiej BATKO Akademia Rolnicza, Szczecin WPŁYW PALIWA RME W OLEJU NAPĘDOWYM NA WŁAŚCIWOŚCI SMARNE W SKOJARZENIU STAL ALUMINIUM Słowa kluczowe Paliwo

Bardziej szczegółowo

Skraplanie gazów metodą Joule-Thomsona. Wyznaczenie podstawowych parametrów procesu. Podstawy Kriotechniki. Laboratorium

Skraplanie gazów metodą Joule-Thomsona. Wyznaczenie podstawowych parametrów procesu. Podstawy Kriotechniki. Laboratorium Skralanie gazów metodą Joule-omsona. Wyznaczenie odstawowyc arametrów rocesu. Podstawy Kriotecniki Laboratorium Instytut ecniki Cielnej i Mecaniki Płynów Zakład Cłodnictwa i Kriotecniki 1. Skralarki (cłodziarki)

Bardziej szczegółowo

Nietrzymanie moczu u kobiet a zaburzenia depresyjne

Nietrzymanie moczu u kobiet a zaburzenia depresyjne Nietrzymanie moczu u kobiet a zaburzenia deresyjne Urinary incontinence in women and deressive disorders Beata Ogórek-Tęcza 1, Aneta Pulit 2 1 Instytut Pielęgniarstwa i Położnictwa Collegium Medicum w

Bardziej szczegółowo

Kalorymetria paliw gazowych

Kalorymetria paliw gazowych Katedra Termodynamiki, Teorii Maszyn i Urządzeń Cielnych W9/K2 Miernictwo energetyczne laboratorium Kalorymetria aliw gazowych Instrukcja do ćwiczenia nr 7 Oracowała: dr inż. Elżbieta Wróblewska Wrocław,

Bardziej szczegółowo

BADANIA EKSPERYMENTALNE POLIMEROWEGO ŁOŻYSKA SMAROWANEGO WODĄ OKRĘTOWEGO WAŁU ŚRUBOWEGO

BADANIA EKSPERYMENTALNE POLIMEROWEGO ŁOŻYSKA SMAROWANEGO WODĄ OKRĘTOWEGO WAŁU ŚRUBOWEGO 4-2003 T R I B O L O G I A 123 Dymarski Czesław, Litwin Wojciech BADANIA EKSPERYMENTALNE POLIMEROWEGO ŁOŻYSKA SMAROWANEGO WODĄ OKRĘTOWEGO WAŁU ŚRUBOWEGO EXPERIMENTAL WORK ON WATER LUBRICATED MAIN SHAFT

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (15) nr 1, 2002 Stanisław JURA Roman BOGUCKI ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Streszczenie: W części I w oparciu o teorię Bittera określono

Bardziej szczegółowo

Bariery uprawiania turystyki przez osoby niepełnosprawne w kontekście statusu materialnego Krzysztof Kaganek 1

Bariery uprawiania turystyki przez osoby niepełnosprawne w kontekście statusu materialnego Krzysztof Kaganek 1 PRACA ORYGINALNA Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2015, Tom 21, Nr 1, 77 83 www.monz.l Bariery urawiania turystyki rzez osoby nieełnosrawne w kontekście statusu materialnego Krzysztof Kaganek 1 Akademia

Bardziej szczegółowo

26 Nowa koncepcja parownika pracującego w obiegu ORC z przepływem wspomaganym siłami kapilarnymi i grawitacyjnymi

26 Nowa koncepcja parownika pracującego w obiegu ORC z przepływem wspomaganym siłami kapilarnymi i grawitacyjnymi ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Rocznik Ochrona Środowiska Tom 13. Rok 2011 ISSN 1506-218X 425-440 26 Nowa koncecja arownika racującego w obiegu ORC z rzeływem wsomaganym siłami

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie wartości współczynnika van t Hoffa - Q10

Wyznaczenie wartości współczynnika van t Hoffa - Q10 Wyznaczenie wartości wsółczynnika van t Hoffa - Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie wartości wsółczynnika van t Hoffa ( dla rocesów: fizycznego (dyfuzja, chemicznego (inwersja sacharozy i enzymatycznego.

Bardziej szczegółowo

Ćw. 11 Wyznaczanie prędkości przepływu przy pomocy rurki spiętrzającej

Ćw. 11 Wyznaczanie prędkości przepływu przy pomocy rurki spiętrzającej Ćw. Wyznaczanie rędkości rzeływu rzy omocy rurki siętrzającej. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zaoznanie się z metodą wyznaczania rędkości rzeływu za omocą rurek siętrzających oraz wykonanie charakterystyki

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TEMPERATURY NA SKŁAD CHEMICZNY WARSTW GRANICZNYCH POWSTAJĄCYCH Z UDZIAŁEM DODATKU SMARNEGO POCHODZENIA ROŚLINNEGO

WPŁYW TEMPERATURY NA SKŁAD CHEMICZNY WARSTW GRANICZNYCH POWSTAJĄCYCH Z UDZIAŁEM DODATKU SMARNEGO POCHODZENIA ROŚLINNEGO 5-2013 T R I B O L O G I A 45 Monika MAKOWSKA * WPŁYW TEMPERATURY NA SKŁAD CHEMICZNY WARSTW GRANICZNYCH POWSTAJĄCYCH Z UDZIAŁEM DODATKU SMARNEGO POCHODZENIA ROŚLINNEGO INFLUENCE OF ELEVATED TEMPERATURE

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WARUNKÓW SMAROWANIA NA ZMIANY STRUKTURY GEOMETRYCZNEJ POWIERZCHNI ELEMENTÓW ŁOŻYSK TOCZNYCH

WPŁYW WARUNKÓW SMAROWANIA NA ZMIANY STRUKTURY GEOMETRYCZNEJ POWIERZCHNI ELEMENTÓW ŁOŻYSK TOCZNYCH 4-2012 T R I B O L O G I A 11 Michał BAK *, Michał LIBERA *, Marian JÓSKO * WPŁYW WARUNKÓW SMAROWANIA NA ZMIANY STRUKTURY GEOMETRYCZNEJ POWIERZCHNI ELEMENTÓW ŁOŻYSK TOCZNYCH THE EFFECT OF LUBRICATION ON

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PARAMETRÓW RUCHOWYCH TARCIA NA MIKROTWARDOŚĆ WYBRANYCH POLIMERÓW ŚLIZGOWYCH

WPŁYW PARAMETRÓW RUCHOWYCH TARCIA NA MIKROTWARDOŚĆ WYBRANYCH POLIMERÓW ŚLIZGOWYCH 5-2011 T R I B O L O G I A 109 Piotr KOWALEWSKI *, Wojciech WIELEBA * Anita PTAK * WPŁYW PARAMETRÓW RUCHOWYCH TARCIA NA MIKROTWARDOŚĆ WYBRANYCH POLIMERÓW ŚLIZGOWYCH THE INFLUENCE OF FRICTION KINEMATIC

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A WYDZIAŁ BUDOWNICTWA, MECHANIKI I PETROCHEMII INSTYTUT INŻYNIERII MECHANICZNEJ LABORATORIUM NAPĘDÓW I STEROWANIA HYDRAULICZNEGO I PNEUMATYCZNEGO Instrkcja do

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WARUNKÓW UTWARDZANIA I GRUBOŚCI UTWARDZONEJ WARSTEWKI NA WYTRZYMAŁOŚĆ NA ROZCIĄGANIE ŻYWICY SYNTETYCZNEJ

WPŁYW WARUNKÓW UTWARDZANIA I GRUBOŚCI UTWARDZONEJ WARSTEWKI NA WYTRZYMAŁOŚĆ NA ROZCIĄGANIE ŻYWICY SYNTETYCZNEJ 61/2 Archives of Foundry, Year 21, Volume 1, 1 (2/2) Archiwum Odlewnictwa, Rok 21, Rocznik 1, Nr 1 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-58 WPŁYW WARUNKÓW UTWARDZANIA I GRUBOŚCI UTWARDZONEJ WARSTEWKI NA WYTRZYMAŁOŚĆ

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKÓW KIERUNKOWYCH CHARAKTERYSTYK RUCHU POCISKÓW W BADANIACH SYMULACYJNYCH FALI TYPU N

WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKÓW KIERUNKOWYCH CHARAKTERYSTYK RUCHU POCISKÓW W BADANIACH SYMULACYJNYCH FALI TYPU N XVII Międzynarodowa Szkoła Komuterowego Wsomagania Projektowania, Wytwarzania i Eksloatacji Dr hab. inż. Jan PIETRASIEŃSKI, rof. WAT Dr inż. Dariusz RODZIK Wojskowa Akademia Techniczna Mgr inż. Stanisław

Bardziej szczegółowo

METODA OKREŚLANIA PRZEWODNOŚCI PNEUMATYCZNEGO REGULATORA SIŁ HAMOWANIA POJAZDÓW

METODA OKREŚLANIA PRZEWODNOŚCI PNEUMATYCZNEGO REGULATORA SIŁ HAMOWANIA POJAZDÓW Mikołaj Miatluk, Jarosław Czaban METODA OKREŚLANIA PRZEWODNOŚCI PNEUMATYCZNEGO REGULATORA SIŁ HAMOWANIA POJAZDÓW Streszczenie. Zarezentowano metodykę komuterowej identyfikacji rzewodności automatycznego

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do laboratorium z fizyki budowli. Ćwiczenie: Pomiar i ocena hałasu w pomieszczeniu

Instrukcja do laboratorium z fizyki budowli. Ćwiczenie: Pomiar i ocena hałasu w pomieszczeniu nstrukcja do laboratorium z fizyki budowli Ćwiczenie: Pomiar i ocena hałasu w omieszczeniu 1 1.Wrowadzenie. 1.1. Energia fali akustycznej. Podstawowym ojęciem jest moc akustyczna źródła, która jest miarą

Bardziej szczegółowo

ZUŻYCIE STALI 100Cr6 OKREŚLANE JEJ TWARDOŚCIĄ I PARAMETRAMI WYMUSZEŃ W WARUNKACH SMAROWANIA OLEJEM TRANSOL 150 Z DODATKIEM 3% MoS 2

ZUŻYCIE STALI 100Cr6 OKREŚLANE JEJ TWARDOŚCIĄ I PARAMETRAMI WYMUSZEŃ W WARUNKACH SMAROWANIA OLEJEM TRANSOL 150 Z DODATKIEM 3% MoS 2 3-2009 T R I B O L O G I A 69 Tadeusz LEŚNIEWSKI * ZUŻYCIE STALI 100Cr6 OKREŚLANE JEJ TWARDOŚCIĄ I PARAMETRAMI WYMUSZEŃ W WARUNKACH SMAROWANIA OLEJEM TRANSOL 150 Z DODATKIEM 3% MoS 2 WEAR OF THE 100Cr6

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI NA PYTANIA. Dotyczy przetargu nieograniczonego na zakup sterylizatora parowego w formie leasingu finansowego (znak sprawy 75/13)

ODPOWIEDZI NA PYTANIA. Dotyczy przetargu nieograniczonego na zakup sterylizatora parowego w formie leasingu finansowego (znak sprawy 75/13) ublin, dn. 6.08.0r. ODPOWIEDZI NA PYTANIA Dotyczy rzetargu nieograniczonego na zaku sterylizatora arowego w formie leasingu finansowego (znak srawy 75/) Działając zgodnie z art. 8 ust. ustawy Prawo zamówień

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBCIĄŻENIA I PRĘDKOŚCI OBROTOWEJ N A ZUŻYCIE STALI BAINITYCZNEJ W SKOJARZENIU ŚLIZGOWYM NA STANOWISKU AMSLERA

WPŁYW OBCIĄŻENIA I PRĘDKOŚCI OBROTOWEJ N A ZUŻYCIE STALI BAINITYCZNEJ W SKOJARZENIU ŚLIZGOWYM NA STANOWISKU AMSLERA 3-9 T R I B O L O G I A 11 Henryk BĄKOWSKI *, Grzegorz SŁUŻAŁEK ** WPŁYW OBCIĄŻENIA I PRĘDKOŚCI OBROTOWEJ N A ZUŻYCIE STALI BAINITYCZNEJ W SKOJARZENIU ŚLIZGOWYM NA STANOWISKU AMSLERA THE INFLUENCE OF LOADS

Bardziej szczegółowo

5. Jednowymiarowy przepływ gazu przez dysze.

5. Jednowymiarowy przepływ gazu przez dysze. CZĘŚĆ II DYNAMIKA GAZÓW 9 rzeływ gazu rzez dysze. 5. Jednowymiarowy rzeływ gazu rzez dysze. Parametry krytyczne. 5.. Dysza zbieżna. T = c E - back ressure T c to exhauster Rys.5.. Dysza zbieżna. Równanie

Bardziej szczegółowo

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI CIERNYCH WYBRANYCH TWORZYW POLIURETANOWYCH STOSOWANYCH W NAPĘDACH KOLEJEK SZYNOWYCH

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI CIERNYCH WYBRANYCH TWORZYW POLIURETANOWYCH STOSOWANYCH W NAPĘDACH KOLEJEK SZYNOWYCH 3-2011 T R I B O L O G I A 43 Kazimierz FURMANIK *, Paweł PYTKO *, Jan MATYGA ** BADANIA WŁAŚCIWOŚCI CIERNYCH WYBRANYCH TWORZYW POLIURETANOWYCH STOSOWANYCH W NAPĘDACH KOLEJEK SZYNOWYCH INVESTIGATIONS OF

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA KRAKOWSKA Instytut Inżynierii Cieplnej i Procesowej Zakład Termodynamiki i Pomiarów Maszyn Cieplnych POMIAR CIŚNIENIA

POLITECHNIKA KRAKOWSKA Instytut Inżynierii Cieplnej i Procesowej Zakład Termodynamiki i Pomiarów Maszyn Cieplnych POMIAR CIŚNIENIA Laboratorium Termodynamiki i Pomiarów Maszyn Cielnych POLITECHNIKA KRAKOWSKA Instytut Inżynierii Cielnej i Procesowej Zakład Termodynamiki i Pomiarów Maszyn Cielnych LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I POMIARÓW

Bardziej szczegółowo

Polskie Towarzystwo Medycyny i Techniki Hiperbarycznej 33

Polskie Towarzystwo Medycyny i Techniki Hiperbarycznej 33 Polish Hyerbaric Research R. Kłos N I E K T Ó R E P R O B L E M Y Z W I Ą Z A N E Z W Y B O R E M S P O S O B U D E K O M P R E S J I W artykule rzedstawiono rzegląd głównych roblemów związanych z doborem

Bardziej szczegółowo

Budowa rozkładowych czasów przejazdu autobusów na podstawie wyników pomiarów 2

Budowa rozkładowych czasów przejazdu autobusów na podstawie wyników pomiarów 2 Marek Bauer 1 Politechnika Krakowska Budowa rozkładowych czasów rzejazdu autobusów na odstawie wyników omiarów 2 Wstę Podstawą funkcjonowania każdej linii komunikacji miejskiej jest rozkład jazdy. Najczęściej

Bardziej szczegółowo

Stan środowiska przyrodniczego a występowanie alergii i astmy w Polsce wyniki ECAP

Stan środowiska przyrodniczego a występowanie alergii i astmy w Polsce wyniki ECAP 316 Artykuły Probl oryginalne Hig Eidemiol / 29, original 9(3): aers 316-321 Stan środowiska rzyrodniczego a wystęowanie alergii i astmy w Polsce wyniki ECAP The state of natural environment and the occurrence

Bardziej szczegółowo

Badania numeryczne niestacjonarnego elastohydrodynamicznego (ehd) filmu olejowego pod działaniem zmiennego obciążenia

Badania numeryczne niestacjonarnego elastohydrodynamicznego (ehd) filmu olejowego pod działaniem zmiennego obciążenia BUCHALSKI Krzysztof 1 Badania numeryczne niestacjonarnego elastohydrodynamicznego (ehd) filmu olejowego pod działaniem zmiennego obciążenia WSTĘP Tarcie występuje powszechnie w świecie. Zaliczamy je w

Bardziej szczegółowo

OCENA ODPORNOŚCI NA UTLENIANIE ORAZ WŁAŚCIWOŚCI SMARNYCH KOMPOZYCJI OLEJU ROŚLINNEGO

OCENA ODPORNOŚCI NA UTLENIANIE ORAZ WŁAŚCIWOŚCI SMARNYCH KOMPOZYCJI OLEJU ROŚLINNEGO 3-2009 T R I B O L O G I A 41 Jolanta DRABIK * * OCENA ODPORNOŚCI NA UTLENIANIE ORAZ WŁAŚCIWOŚCI SMARNYCH KOMPOZYCJI OLEJU ROŚLINNEGO THE ASSESSMENT OF THE OXIDATION STABILITY AND OF LUBRICATING PROPERTIES

Bardziej szczegółowo

). Uzyskanie temperatur rzędu pojedynczych kalwinów wymaga użycia helu ( Tw

). Uzyskanie temperatur rzędu pojedynczych kalwinów wymaga użycia helu ( Tw WFiIS PRACOWNIA FIZYCZNA I i II Imię i nazwisko: 1 2 TEMAT: ROK GRUPA ZESPÓŁ NR ĆWICZENIA Data wykonania: Data oddania: Zwrot do orawy: Data oddania: Data zliczenia: OCENA Cel ćwiczenia Zaoznanie się z

Bardziej szczegółowo

KORELACJA WYNIKÓW UZYSKANYCH Z APARATÓW: AMSLERA I TESTERA T-05

KORELACJA WYNIKÓW UZYSKANYCH Z APARATÓW: AMSLERA I TESTERA T-05 Barbara SIEPRACKA 1), Jerzy SZUMNIAK 2), Sylwester STAWARZ 1) 1) Politechnika Radomska 2) WITPiS oraz Politechnika Warszawska KORELACJA WYNIKÓW UZYSKANYCH Z APARATÓW: AMSLERA I TESTERA T-05 Słowa kluczowe

Bardziej szczegółowo

ROMAN WOJTKOWIAK KATEDRA TECHNIKI LEŚNEJ UNIWERSYTET PRZYRODNICZY W POZNANIU

ROMAN WOJTKOWIAK KATEDRA TECHNIKI LEŚNEJ UNIWERSYTET PRZYRODNICZY W POZNANIU smarowania układu tnącego pilarki łańcuchowej ROMAN WOJTKOWIAK KATEDRA TECHNIKI LEŚNEJ UNIWERSYTET PRZYRODNICZY W POZNANIU Chyba raczej nie!!! Rzadko korzystają z osiągnięć naukowców. A tak długo jak ekonomia

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKI TRIBOLOGICZNE OLEJU SMAROWEGO EKSPLOATOWANEGO W SILNIKU OKRĘTOWYM

CHARAKTERYSTYKI TRIBOLOGICZNE OLEJU SMAROWEGO EKSPLOATOWANEGO W SILNIKU OKRĘTOWYM 3-2014 T R I B O L O G I A 143 Andrzej MŁYNARCZAK * CHARAKTERYSTYKI TRIBOLOGICZNE OLEJU SMAROWEGO EKSPLOATOWANEGO W SILNIKU OKRĘTOWYM TRIBOLOGICAL CHARACTERISTICS OF LUBRICATING OIL USED IN MARINE DIESEL

Bardziej szczegółowo

I. Pomiary charakterystyk głośników

I. Pomiary charakterystyk głośników LABORATORIUM ELEKTROAKUSTYKI ĆWICZENIE NR 4 Pomiary charakterystyk częstotliwościowych i kierunkowości mikrofonów i głośników Cel ćwiczenia Ćwiczenie składa się z dwóch części. Celem ierwszej części ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

WPŁYW DODATKU SMARNEGO NA CHARAKTERYSTYKI TRIBOLOGICZNE NISKOTEMPERATUROWEGO SMARU PLASTYCZNEGO

WPŁYW DODATKU SMARNEGO NA CHARAKTERYSTYKI TRIBOLOGICZNE NISKOTEMPERATUROWEGO SMARU PLASTYCZNEGO 6-2006 T R I B O L O G I A 67 Jadwiga BAJER * WPŁYW DODATKU SMARNEGO NA CHARAKTERYSTYKI TRIBOLOGICZNE NISKOTEMPERATUROWEGO SMARU PLASTYCZNEGO THE INFLUENCE OF LUBRICATING ADDITIVE ON TIBOLOGICAL CHARACTERISTICS

Bardziej szczegółowo

WYZNACZANIE CIEPŁA WŁAŚCIWEGO POLIMERU BIOKOMPATYBILNEGO METODĄ STANDARDOWEJ SKANINGOWEJ KALORYMETRII RÓŻNICOWEJ (DSC).

WYZNACZANIE CIEPŁA WŁAŚCIWEGO POLIMERU BIOKOMPATYBILNEGO METODĄ STANDARDOWEJ SKANINGOWEJ KALORYMETRII RÓŻNICOWEJ (DSC). Ćwiczenie WYZNACZANIE CIEPŁA WŁAŚCIWEGO POLIMERU BIOKOMPATYBILNEGO METODĄ STANDARDOWEJ SKANINGOWEJ KALORYMETRII RÓŻNICOWEJ (DSC). I. Cel ćwiczenia: W ramach zajęć zalanowano: otrzymywanie i analizę termogramów

Bardziej szczegółowo

POSSIBILITY OF ASSESSMENT OF ELEMENTS INTERACTION DYNAMICS CHANGE IN FRICTIONAL CONTACT WITH TRIBOELECTRICAL EFFECTS USED

POSSIBILITY OF ASSESSMENT OF ELEMENTS INTERACTION DYNAMICS CHANGE IN FRICTIONAL CONTACT WITH TRIBOELECTRICAL EFFECTS USED Journal of KONES Powertrain and Transport, Vol.14, No. 2 2007 POSSIBILITY OF ASSESSMENT OF ELEMENTS INTERACTION DYNAMICS CHANGE IN FRICTIONAL CONTACT WITH TRIBOELECTRICAL EFFECTS USED Edward Cypko, Tadeusz

Bardziej szczegółowo