MOŻLIWOŚCI STEROWANIA SIŁĄ TARCIA ZA POMOCĄ PRĄDU ELEKTRYCZNEGO PRZEPŁYWAJĄCEGO PRZEZ STREFĘ TARCIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MOŻLIWOŚCI STEROWANIA SIŁĄ TARCIA ZA POMOCĄ PRĄDU ELEKTRYCZNEGO PRZEPŁYWAJĄCEGO PRZEZ STREFĘ TARCIA"

Transkrypt

1 T R I B O L O G I A 61 Krzysztof KRAWCZYK *, Emil NOWIŃSKI **, Agnieszka CHOJNACKA *** MOŻLIWOŚCI STEROWANIA SIŁĄ TARCIA ZA POMOCĄ PRĄDU ELEKTRYCZNEGO PRZEPŁYWAJĄCEGO PRZEZ STREFĘ TARCIA THE POSSIBILITIES OF FRICTION FORCE STEERING USING ELECTRIC CURRENT IN FRICTION ZONE Słowa kluczowe: zjawiska triboelektryczne, warstwa graniczna Ke words: triboelectric enomenon, boundary layer Streszczenie Niniejsza ublikacja rzedstawia sosób sterowania siłą tarcia za omocą rądu elektrycznego rzeływającego rzez strefę tarcia. Największe zmiany siły tarcia ojawiają się odczas wystęowania intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc w smarowanym węźle tarcia. Przykładając * ** Politecnika Radomska, Instytut Eksloatacji Pojazdów i Maszyn, ul. B. Crobrego 45, Radom. Ośrodek Szkolenia Lotniczego, Radom. *** Politecnika Radomska, Wydział Materiałoznawstwa, Tecnologii i Wzornictwa, ul. Crobrego 27, Radom.

2 62 T R I B O L O G I A dodatkowo naięcie rądu stałego do owierzcni trącyc, uzyskuje się widoczny efekt w ostaci wzrostu siły tarcia. Zauważa się także wływ dodatków owierzcniowo aktywnyc wrowadzanyc do cieczy smarującej na zacodzące zmiany w rocesie tarcia. Również zwiększanie naięcia elektrycznego owoduje znaczący wzrost tarcia. WPROWADZENIE W literaturze dotyczącej roblematyki tribologicznej związanej z oddziaływaniem na strefę tarcia rądem elektrycznym można znaleźć liczne ublikacje w tym zakresie [L. 1 14]. Z analizy literatury wynika, że działanie rądu elektrycznego na strefę tarcia owoduje zmiany wsółczynnika tarcia [L. 1, 3, 4, 13]. Ten fakt sowodował odjęcie badań nad możliwością wykorzystania rądu elektrycznego do sterowania siłą tarcia, aby o rozoznaniu tego zagadnienia móc wykorzystać go w tecnice. Oczywistym jest, że rzed zastosowaniami tecnicznymi należy rzerowadzić badania dotyczące zakresu sterowania siłą tarcia w zależności od arametrów rądu oraz warunków rocesu tarcia. Aby zrealizować owyższe, oracowano lan badań, w którym uwzględniono zmienne zakresy rądu elektrycznego działającego na strefę tarcia, zmienne arametry wymuszeń oddziałującyc na strefę tarcia, takie jak: rędkość ślizgania v [m/s], temeratura węzła tarcia t [ºC] oraz nacisk jednostkowy w strefie tarcia [MPa]. Badania rzerowadzono na modelowym środku smarowym, jakim był olej arafinowy. Część badań rowadzono na oleju modelowym z dodatkami olarnymi takimi jak: kwas stearynowy i alkool stearylowy, o to, aby uzyskać informację, jak dodatki te wływają na zakres sterowalności siłą tarcia. Na odstawie wcześniejszyc ekserymentów rzyjęto w badaniac zakres zmian gęstości rądu elektrycznego wykorzystywanego do sterowania siłą tarcia, który wynosił od ma oraz naięcia od 0,1 1,5 V.

3 T R I B O L O G I A 63 OBIEKT BADAŃ Badania rowadzono na modelowym węźle tarcia (tribometr TR-2) oisanym w [L. 15]. Węzeł tarcia z odłączonym źródłem rądu rzedstawiono scematycznie na Rys. 1. rzeciwróbka róbka obrotowa źródło rądu stałego Rys. 1. Scemat odłączenia źródła rądu elektrycznego do elementów trącyc tribometru Fig. 1. Te sceme of joining of source electric current to fractioned elements of tribometer Badania rowadzono w zakresie rędkości ślizgania 0,1 2 m/s, w temeraturze 20, 40, 60ºC i rzy naciskac jednostkowyc 0 30 MPa. Dodatkowo wrowadzano wymuszenia rądowe 0,1 0,5 A oraz regulowano naięcie rądu stałego w zakresie 0,1,5 V. Podstawowe badania dotyczące wyznaczenia zakresu, w którym można sterować siłą tarcia rzerowadzono na oleju arafinowym firmy Vitco, natomiast badania z dodatkami stanowią otwierdzenie uniwersalności tego zjawiska. EKSPERYMENT Badania rowadzono rzy ustabilizowanej rędkości, ustabilizowanej temeraturze węzła tarcia, a nacisk jednostkowy narastał liniowo. W kolejnyc ekserymentac dyskretnie zmieniano rędkość oraz niezależnie temeraturę. W komorze badawczej znajdował się modelowy środek smarowy. Rejestrowano: siłę tarcia, grubość filmu olejowego, rezystancję w strefie tarcia oraz nacisk jednostkowy. Przyjęto założenie, że oddziaływanie na strefę tarcia rądem elektrycznym może owodować widoczne efekty wówczas, gdy owstaną

4 64 T R I B O L O G I A w strefie tarcia warunki, w któryc rąd elektryczny będzie oddziaływał na cząsteczki nieobojętne elektrycznie, czyli cząsteczki oleju zostaną naelektryzowane lub zjonizowane i będą stanowiły materię odobną do lazmy [L. 12]. Aby wejść w taki zakres tarcia, oszukiwano granicy warunków, w któryc takie zjawiska zaczynają wystęować w sosób zauważalny. Granicę tę można określić, zmieniając liniowo nacisk jednostkowy do cwili, gdy zmieni się struktura środka smarowego w strefie tarcia, owodując gwałtowny sadek rezystancji rzy warunku, że nie zmniejsza się grubość filmu olejowego. Założono także, że rzy dyskretnie zmienianyc arametrac temeratury i rędkości ślizgania granica rzejścia (oisana owyżej) owinna rzesuwać się w zależności od tyc arametrów. Badania miały dwa cele: Określenie granicy oczątku wystęowania intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc, srawdzenie i otwierdzenie założenia, że możliwość sterowania za omocą rądu elektrycznego wystęuje w zakresie wystęowania intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc. Wyznaczanie granicy warunków, w któryc rzecodzono do intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc ilustruje Rys. 2. granica rzejścia do intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc F t R Rys. 2. Identyfikacja rzecodzenia do intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc Fig. 2. Identification of assage to intensive triboelectrical enomenon

5 T R I B O L O G I A 65 Na rysunku tym można zauważyć, że sadkowi rezystancji nie towarzyszy sadek grubości filmu olejowego, a wręcz rzeciwnie jego wzrost. Gdyby nastęował sadek grubości filmu olejowego, można by to interretować związkiem rezystancji z grubością filmu olejowego, który ma carakter dielektryka. Takie zacowanie filmu olejowego świadczy o rzebudowie struktury w związku z wystęowaniem silnyc zjawisk triboelektrycznyc. Rysunki 3, 4 i 5 ilustrują fakt, że zjawisko jest owtarzalne, a onadto wystęuje rzy różnyc środkac smarowyc. ekseryment 1 owtórzenie 1 owtórzenie 2 R Rys. 3. Badanie zjawisk triboelektrycznyc w węźle tarcia smarowanym olejem arafinowym; T = 20ºC, v = 1 m/s Fig. 3. Investigation of triboelectric enomenon in sliding friction in oil araffinic environment; T = 20ºC, v = 1 m/s ekseryment 2 owtórzenie 1 owtórzenie 2 R Rys. 4. Badanie zjawisk triboelektrycznyc w węźle tarcia smarowanym olejem arafinowym z dodatkiem kwasu stearynowego; T= 40ºC, v = 1 m/s Fig. 4. Investigation of triboelectric enomenon in sliding friction in oil araffinic wit additives of stearinic acid;t = 40ºC, v = 1 m/s

6 66 T R I B O L O G I A ekseryment 3 owtórzenie 1 owtórzenie 2 R Rys. 5. Badanie zjawisk triboelektrycznyc w węźle tarcia smarowanym olejem arafinowym z dodatkiem alkoolu stearylowego; T = 40ºC, v = 1 m/s Fig. 5. Investigation of triboelectric enomenon in sliding friction in oil araffinic wit additives of stearyl alcool; T = 40ºC, v = 1 m/s Analizując rzebiegi zmian siły tarcia, rezystancji w strefie tarcia R oraz grubości filmu olejowego od wływem liniowo wzrastającego nacisku jednostkowego z zastosowaniem różnyc środków smarowyc należy zauważyć ewną rawidłowość, która carakteryzuje intensywność wystęowania zjawisk triboelektrycznyc. Ze względu na carakter jednoczesnyc zmian siły tarcia, rezystancji i grubości filmu olejowego, intensywność tribowyładowań można odzielić na 3 etay, co rzedstawiono na Rysunku 6. ETAP I ETAP II ETAP III R Rys. 6. Etay nasilania zjawisk triboelektrycznyc odczas badań tribologicznyc na modelowym węźle tarcia Fig. 6. Stages of increasing triboelectrical enomenon during tribological investigation

7 T R I B O L O G I A 67 Eta I to zakres, w którym zjawiska triboelektryczne wystęują w niewielkim stoniu, a eta II to zauważalne nasilenie tyc zjawisk. Natomiast III eta rzedstawiony na Rysunku 6 to zakres, w którym tribowyładowania wystęują już bardzo intensywnie. Szczegółowy ois tyc zakresów można odnaleźć w ublikacji [L. 15]. Podział ekserymentu tribologicznego na etay w zależności od nasilenia triboemisji osłużył do rzerowadzenia kolejnyc ekserymentów, które miały dać odowiedź, w jakic warunkac za omocą zewnętrznego źródła energii elektrycznej można najefektywniej sterować siłą tarcia. Po określeniu granicznyc warunków, w któryc rzecodzono do wystęowania intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc (eta III wg Rys. 6), rzerowadzono badania z oddziaływaniem rądu elektrycznego na strefę tarcia, w któryc odwzorowano warunki wystęowania silnyc zjawisk triboelektrycznyc, takie jak na Rys. 6 eta III, a więc stały nacisk jednostkowy = 25 MPa. Pokazano to na Rys. 7, gdzie o określonym czasie do owierzcni trącyc rzyłożono naięcie 1V. Po rzyłożeniu naięcia widać silną zmianę siły tarcia. oczątek ekserymentu rzyłożenie naięcia rądu stałego do elementów ciernyc Rys. 7. Efekt rzyłożenia naięcia elektrycznego do owierzcni trącyc odczas wystęowania intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc Fig. 7. Te result of electric tension aly to friction surfaces during intensive triboelectrical enomenon Z kolei w zakresie warunków, gdzie zjawiska triboelektryczne wystęują najsłabiej (eta I wg Rys. 6) ekseryment tribologiczny z użyciem energii elektrycznej rowadzono rzy nacisku jednostkowym = 5 MPa, co okazano na Rys. 8. Z rysunku tego wynika, że rzyłożone naięcie elektryczne nie owoduje żadnyc zmian siły tarcia.

8 68 T R I B O L O G I A oczątek ekserymentu rzyłożenie naięcia rądu stałego do elementów ciernyc Rys. 8. Efekt rzyłożenia naięcia rądu elektrycznego do owierzcni trącyc, odczas gdy nie obserwuje się zjawisk triboelektrycznyc Fig. 8. Te result of electric tension aly to friction surfaces during weak triboelectrical enomenon Srawdzono również warunki, w któryc się te zjawiska rozoczynają, ale nie nabrały jeszcze dominującego carakteru (Rys. 9). Badanie to realizowano rzy nacisku jednostkowym = 15 MPa, który odwzorowywuje warunki tarcia II etau intensywności wystęowania zjawisk triboelektrycznyc z Rysunku 6. oczątek ekserymentu rzyłożenie naięcia rądu stałego do elementów ciernyc Rys. 9. Efekt rzyłożenia naięcia rądu elektrycznego do owierzcni trącyc odczas wystęowania zjawisk triboelektrycznyc Fig. 9. Te result of electric tension aly to friction surfaces during begin triboelectrical enomenon Na Rysunku 9 widać, że o rzyłożeniu naięcia siła tarcia reaguje, ale jeszcze nie z taką intensywnością jak w warunkac, w któryc zjawi-

9 T R I B O L O G I A 69 ska triboelektryczne rzekroczyły wyznaczaną rzez nas granicę wystęowania intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc. Jak wynika z ekserymentów rzerowadzonyc z użyciem źródła rądu stałego, rzykładanie do owierzcni trącyc naięcia elektrycznego owoduje rzede wszystkim zmiany siły tarcia. Realizując te badania w zakresac wystęowania silnyc zjawisk triboelektrycznyc, zauważa się bardzo wyraźne zmiany (nawet 50%) siły tarcia. Natomiast tam, gdzie zjawiska triboelektryczne wystęują znacznie słabiej, to o rzyłożeniu naięcia elektrycznego uzyskuje się gorsze efekty sterowalności siłą tarcia bądź też w ogóle nie wystęują. WNIOSKI 1. Istotnym roblemem tribologicznym jest umiejętność określenia warunków wystęowania intensywnyc zjawisk triboelektrycznyc, owodującyc zmiany siły tarcia, co stwarza możliwość sterowania rocesem tarcia za omocą rądu elektrycznego. 2. Badania wykazały, że intensywne zjawiska triboelektryczne mają carakter uniwersalny, wystęują w rzyadku wszystkic środków smarowyc, ale warunki ic wystęowania są zależne od rodzaju środka smarowego. LITERATURA 1. Maciąg A.: Anizotroia własności tribologicznyc granicznej warstwy smarowej w warunkac olaryzacji rądem stałym. Tribologia, t. 3, Ozimina D.: Badanie oddziaływań tribocemicznyc z zastosowaniem energii elektrycznej. Tribologia, t. 3, Guerett-Piecourt C.: Electrical carges and tribology of insulating materiale. Acad. Sci. Paris, Morris S., Wood R.: Electrostatic carge monitoring of unlubricated sliding wear of a bearing steel Wear 255, Kajdas Cz.: Imortance of te triboemission rocess for tribocemical reaction. Tribology International 38, Harvey T., Wood R., Denuault G.: Investigation of electrostatic carging mecanisms in oil lubricated tribo-contact. Tribology International 35, Cyko E., Kałdoński T.: Possibility of assessment of elements interaction dynamic cange in frictional contact wit triboelectrical effect used Journal of KONES, vol. 14, 2007.

10 70 T R I B O L O G I A Kałdoński T., Wacal A.: Powstawanie ładunków elektrycznyc odczas tarcia metali o teflon. Trybologia, t. 4 5, Grzywaczewski M., Fiłatowa D., Krawczyk K., Nowiński E.: Problemy wyznaczania zakresu arametrów wystęowania efektu tribologicznego możliwości sterowania siłą tarcia za omocą rądu elektrycznego. Terotecnologia 2006, materiały symozjum. 10. Cyko E., Kałdoński T.: Triboelectrical effect in frctional contacts. Solid State Penomena, vol. 113, Hang Y., Yur J., Cou H.: Trib-electrification mecanisms for self mated carbon steels in dry severe wear rocess. Wear 260, Nakayama K.: Triboemission of carged articles from various solids under boundary lubrication conditions. Wear 178, Kajdas C., Furey M., Ritter A.: Triboemission as a Basic Part of te Boundary Friction Regime12 t Colloquium Trib. 2000, Germany Nakayama K., Hasimoto H.: Triboemission, tribocemical reaction, and friction and wear in ceramics under various n-butane gas ressures Tribology International 29, Krawczyk K., Firkowski A., Nowiński E., Cojnacka A., Stęniewski M., Klasek T.: Ocena zmian grubości filmu olejowego w badaniac tribologicznyc. Zeszyty Naukowe Instytutu Pojazdów PW, nr 2/2010. Recenzent: Dariusz OZIMINA Summary Tis aer resents a new ossibility of using electric current for friction force steering. Tyical friction canges of several arameters deending on unit ressure are also resented. Taking into account te conditions of existing weak and strong triboelectrical enomenon, te ossibility of imact electric current on friction force canges is included. Te largest canges of friction force take lace wen an external source of electric energy coexists in te friction zone and te triboelectrical enomena ave te dominant caracter.

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie H-1 OKREŚLENIE CHARAKTERYSTYK DŁAWIKÓW HYDRAULICZNYCH

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie H-1 OKREŚLENIE CHARAKTERYSTYK DŁAWIKÓW HYDRAULICZNYCH POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN Ćwiczenie H-1 Temat: OKREŚLENIE CHARAKTERYSTYK DŁAWIKÓW HYDRAULICZNYCH Konsutacja i oracowanie: dr ab. inż. Donat Lewandowski, rof. PŁ

Bardziej szczegółowo

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNYCH POLIAMIDU PA6 I MODARU

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNYCH POLIAMIDU PA6 I MODARU 4-2010 T R I B O L O G I A 263 Alicja LABER *, Krzysztof ADAMCZUK * BADANIA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNYCH POLIAMIDU PA6 I MODARU THE STUDY OF TRIBOLOGICAL PROPERTIES OF POLYAMIDE PA6 AND MODAR Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

Porównanie nacisków obudowy Glinik 14/35-POz na spąg obliczonych metodą analityczną i metodą Jacksona

Porównanie nacisków obudowy Glinik 14/35-POz na spąg obliczonych metodą analityczną i metodą Jacksona dr inż. JAN TAK Akademia Górniczo-Hutnicza im. St. Staszica w Krakowie inż. RYSZARD ŚLUSARZ Zakład Maszyn Górniczych GLINIK w Gorlicach orównanie nacisków obudowy Glinik 14/35-Oz na sąg obliczonych metodą

Bardziej szczegółowo

Wpływ dodatku Molyslip 2001E na właściwości. przeciwzużyciowe olejów silnikowych

Wpływ dodatku Molyslip 2001E na właściwości. przeciwzużyciowe olejów silnikowych INSTYTUT EKSPLOATACJI POJAZDÓW I MASZYN Wpływ dodatku Molyslip 2001E na właściwości przeciwzużyciowe olejów silnikowych Wykonawcy pracy: dr inż. Jan Guzik kierujący pracą inż. Barbara Stachera mgr inż.

Bardziej szczegółowo

WYBÓR FORMY OPODATKOWANIA PRZEDSIĘBIORSTW NIEPOSIADAJĄCYCH OSOBOWOŚCI PRAWNEJ

WYBÓR FORMY OPODATKOWANIA PRZEDSIĘBIORSTW NIEPOSIADAJĄCYCH OSOBOWOŚCI PRAWNEJ ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 667 FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA NR 40 2011 ADAM ADAMCZYK Uniwersytet Szczeciński WYBÓR FORMY OPODATKOWANIA PRZEDSIĘBIORSTW NIEPOSIADAJĄCYCH OSOBOWOŚCI

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB WYZNACZANIA MAKSYMALNEGO PRZYROSTU TEMPERATURY W PROCESIE TARCIA METALI

SPOSÓB WYZNACZANIA MAKSYMALNEGO PRZYROSTU TEMPERATURY W PROCESIE TARCIA METALI 3-2009 T R I B O L O G I A 97 Maria MACIĄG * SPOSÓB WYZNACZANIA MAKSYMALNEGO PRZYROSTU TEMPERATURY W PROCESIE TARCIA METALI METHOD OF DETERMINING THE MAXIMUM TEMPERATURE INCREMENT IN THE PROCESS OF METALLIC

Bardziej szczegółowo

Metody doświadczalne w hydraulice Ćwiczenia laboratoryjne. 1. Badanie przelewu o ostrej krawędzi

Metody doświadczalne w hydraulice Ćwiczenia laboratoryjne. 1. Badanie przelewu o ostrej krawędzi Metody doświadczalne w hydraulice Ćwiczenia laboratoryjne 1. adanie rzelewu o ostrej krawędzi Wrowadzenie Przelewem nazywana jest cześć rzegrody umiejscowionej w kanale, onad którą może nastąić rzeływ.

Bardziej szczegółowo

This article is available in PDF-format, in coloured version, at: www.wydawnictwa.ipo.waw.pl/materialy-wysokoenergetyczne.html

This article is available in PDF-format, in coloured version, at: www.wydawnictwa.ipo.waw.pl/materialy-wysokoenergetyczne.html Z. Surma, Z. Leciejewski, A. Dzik, M. Białek This article is available in PDF-format, in coloured version, at: www.wydawnictwa.io.waw.l/materialy-wysokoenergetyczne.html Materiały Wysokoenergetyczne /

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WYBRANYCH SMAROWYCH PREPARATÓW EKSPLOATACYJNYCH NA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH PODCZAS TARCIA ZE STALĄ

WPŁYW WYBRANYCH SMAROWYCH PREPARATÓW EKSPLOATACYJNYCH NA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH PODCZAS TARCIA ZE STALĄ 6-2010 T R I B O L O G I A 11 Dymitry CAPANIDIS *, Wojciech WIELEBA *, Piotr KOWALEWSKI * WPŁYW WYBRANYCH SMAROWYCH PREPARATÓW EKSPLOATACYJNYCH NA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE MATERIAŁÓW POLIMEROWYCH PODCZAS

Bardziej szczegółowo

OCENA WŁASNOŚCI SMARNYCH WYBRANYCH ŚRODKÓW SMAROWYCH STOSOWANYCH W EKSPLOATACJI URZĄDZEŃ DŹWIGOWYCH

OCENA WŁASNOŚCI SMARNYCH WYBRANYCH ŚRODKÓW SMAROWYCH STOSOWANYCH W EKSPLOATACJI URZĄDZEŃ DŹWIGOWYCH 4-21 T R I B O L O G I A 275 Stanisław LABER *, Agnieszka LABER ** OCENA WŁASNOŚCI SMARNYCH WYBRANYCH ŚRODKÓW SMAROWYCH STOSOWANYCH W EKSPLOATACJI URZĄDZEŃ DŹWIGOWYCH EVALUATION OF LUBRICATING PROPERTIES

Bardziej szczegółowo

Obliczanie i badanie obwodów prądu trójfazowego 311[08].O1.05

Obliczanie i badanie obwodów prądu trójfazowego 311[08].O1.05 - 0 - MINISTERSTWO EDUKACJI i NAUKI Teresa Birecka Obliczanie i badanie obwodów rądu trójazowego 3[08].O.05 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksloatacji Państwowy Instytut Badawczy Radom

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksploatacji Maszyn specjalność: konstrukcja i eksploatacja maszyn i pojazdów WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Budowy i Eksloatacji Maszyn secjalność: konstrukcja i eksloatacja maszyn i ojazdów Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat ćwiczenia: Budowa i działanie układu hydraulicznego.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OLEJÓW SMAROWYCH NA WYTRZYMAŁOŚĆ ZMĘCZENIOWĄ STOPÓW ŁOŻYSKOWYCH

WPŁYW OLEJÓW SMAROWYCH NA WYTRZYMAŁOŚĆ ZMĘCZENIOWĄ STOPÓW ŁOŻYSKOWYCH 2-2009 T R I B O L O G I A 233 Jan SIKORA * WPŁYW OLEJÓW SMAROWYCH NA WYTRZYMAŁOŚĆ ZMĘCZENIOWĄ STOPÓW ŁOŻYSKOWYCH LUBRICATING OIL INFLUENCE ON FATIGUE STRENGTH OF BEARING ALLOYS Słowa kluczowe: łożyska

Bardziej szczegółowo

PL 201347 B1. Politechnika Białostocka,Białystok,PL 29.07.2002 BUP 16/02. Roman Kaczyński,Białystok,PL Marek Jałbrzykowski,Wysokie Mazowieckie,PL

PL 201347 B1. Politechnika Białostocka,Białystok,PL 29.07.2002 BUP 16/02. Roman Kaczyński,Białystok,PL Marek Jałbrzykowski,Wysokie Mazowieckie,PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 201347 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 351999 (51) Int.Cl. G01N 3/56 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 04.02.2002

Bardziej szczegółowo

WYZNACZENIE OKRESU RÓWNOWAGI I STABILIZACJI DŁUGOOKRESOWEJ

WYZNACZENIE OKRESU RÓWNOWAGI I STABILIZACJI DŁUGOOKRESOWEJ Anna Janiga-Ćmiel WYZNACZENIE OKRESU RÓWNOWAGI I STABILIZACJI DŁUGOOKRESOWEJ Wrowadzenie W rozwoju każdego zjawiska niezależnie od tego, jak rozwój ten jest ukształtowany rzez trend i wahania, można wyznaczyć

Bardziej szczegółowo

MECHANIK NR 3/2015 59

MECHANIK NR 3/2015 59 MECHANIK NR 3/2015 59 Bogusław PYTLAK 1 toczenie, owierzchnia mimośrodowa, tablica krzywych, srzężenie osi turning, eccentric surface, curve table, axis couling TOCZENIE POWIERZCHNI MIMOŚRODOWYCH W racy

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA INTENSYWNOŚCI ZUŻYCIA OLEJU SILNIKOWEGO W CZASIE EKSPLOATACJI

DIAGNOSTYKA INTENSYWNOŚCI ZUŻYCIA OLEJU SILNIKOWEGO W CZASIE EKSPLOATACJI 6-2012 T R I B O L O G I A 139 Paweł PIEC * DIAGNOSTYKA INTENSYWNOŚCI ZUŻYCIA OLEJU SILNIKOWEGO W CZASIE EKSPLOATACJI DIAGNOSTICS OF THE WEAR INTENSITY OF ENGINE OIL DURING OPERATION Słowa kluczowe: olej

Bardziej szczegółowo

[ ] 1. Zabezpieczenia instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego. 1. 2. Przeponowe naczynie wzbiorcze. ν dm [1.4] 1. 1. Zawory bezpieczeństwa

[ ] 1. Zabezpieczenia instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego. 1. 2. Przeponowe naczynie wzbiorcze. ν dm [1.4] 1. 1. Zawory bezpieczeństwa . Zabezieczenia instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego Zabezieczenia te wykonuje się zgodnie z PN - B - 0244 Zabezieczenie instalacji ogrzewań wodnych systemu zamkniętego z naczyniami wzbiorczymi

Bardziej szczegółowo

NAFTA-GAZ, ROK LXIX, Nr 8 / 2013

NAFTA-GAZ, ROK LXIX, Nr 8 / 2013 NAFTA-GAZ, ROK LXIX, Nr 8 / 2013 Robert Wojtowicz Instytut Nafty i Gazu Ocena gazu granicznego G21 od kątem jego rzydatności do określenia jakości salania gazów ziemnych wysokometanowych ochodzących z

Bardziej szczegółowo

PROBLEM ODŻELAZIANIA WÓD W GEOTERMALNYCH NA CELE BALNEOLOGICZNE I REKREACYJNE. Problem żelaza w wodach geotermalnych

PROBLEM ODŻELAZIANIA WÓD W GEOTERMALNYCH NA CELE BALNEOLOGICZNE I REKREACYJNE. Problem żelaza w wodach geotermalnych PROBLEM ODŻELAZIANIA WÓD W GEOTERMALNYCH NA CELE BALNEOLOGICZNE I REKREACYJNE Iwona Kłosok-Bazan Politechnika Oolska Science for Industry: Necessity is the mother of invention Second Networking Event in

Bardziej szczegółowo

138 Forum Bibl. Med. 2011 R. 4 nr 1 (7)

138 Forum Bibl. Med. 2011 R. 4 nr 1 (7) Dr Tomasz Milewicz, Barbara Latała, Iga Liińska, dr Tomasz Sacha, dr Ewa Stochmal, Dorota Pach, dr Danuta Galicka-Latała, rof. dr hab. Józef Krzysiek Kraków - CM UJ rola szkoleń w nabywaniu umiejętności

Bardziej szczegółowo

Narażenia eksploatacyjne urządzeń elektroenergetycznych. poziomu niezawodności zasilania energią elektryczną,

Narażenia eksploatacyjne urządzeń elektroenergetycznych. poziomu niezawodności zasilania energią elektryczną, rof. dr hab. inż. STANSŁAW KULAS Politechnika Warszawska Narażenia eksloatacyjne urządzeń elektroenergetycznych a niezawodność zasilania energią elektryczną Urządzenia elektroenergetyczne wchodzące w skład

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 4. Wyznaczanie poziomów dźwięku na podstawie pomiaru skorygowanego poziomu A ciśnienia akustycznego

Ćwiczenie 4. Wyznaczanie poziomów dźwięku na podstawie pomiaru skorygowanego poziomu A ciśnienia akustycznego Ćwiczenie 4. Wyznaczanie oziomów dźwięku na odstawie omiaru skorygowanego oziomu A ciśnienia akustycznego Cel ćwiczenia Zaoznanie z metodą omiaru oziomów ciśnienia akustycznego, ocena orawności uzyskiwanych

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE I WERYFIKACJA DOŚ WIADCZALNA PRZEBIJALNOŚ CI TARCZY POCISKAMI

MODELOWANIE I WERYFIKACJA DOŚ WIADCZALNA PRZEBIJALNOŚ CI TARCZY POCISKAMI ZESZYY NAUKOWE AKADEMII MARYNARKI WOJENNEJ ROK XLX NR (177) 009 Lesł aw Kyzioł Krzysztof Ś wią tek Akademia Marynarki Wojennej MODELOWANIE I WERYFIKACJA DOŚ WIADCZALNA PRZEBIJALNOŚ CI ARCZY POCISKAMI SRESZCZENIE

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Przemiany termodynamiczne

Wykład 2. Przemiany termodynamiczne Wykład Przemiany termodynamiczne Przemiany odwracalne: Przemiany nieodwracalne:. izobaryczna = const 7. dławienie. izotermiczna = const 8. mieszanie. izochoryczna = const 9. tarcie 4. adiabatyczna = const

Bardziej szczegółowo

THE ANALYSIS OF THE INFLUENCE OF INFORMATION TECHNOLOGY MANAGEMENT INTRODUCTION ON THE STORING PROCESS IN ZWS SILESIA COMPANY

THE ANALYSIS OF THE INFLUENCE OF INFORMATION TECHNOLOGY MANAGEMENT INTRODUCTION ON THE STORING PROCESS IN ZWS SILESIA COMPANY ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2011 Seria: TRANSPORT z. 71 Nr kol. 1836 Andrzej URBAS, Piotr CZECH, Jacek BARCIK ANALIZA WPŁYWU WPROWADZENIA ZARZĄDZANIA INFORMATYCZNEGO MAGAZYNEM NA PROCES MAGAZYNOWANIA

Bardziej szczegółowo

WPŁYW NIEKONWENCJONALNYCH DODATKÓW: α BN, SFR I POLY TFE NA WŁAŚCIWOŚCI SMARNOŚCIOWE I REOLOGICZNE OLEJU BAZOWEGO

WPŁYW NIEKONWENCJONALNYCH DODATKÓW: α BN, SFR I POLY TFE NA WŁAŚCIWOŚCI SMARNOŚCIOWE I REOLOGICZNE OLEJU BAZOWEGO PROBLEMY NIEKONWENCJONALNYC UKŁADÓW ŁOŻYSKOWYC Łódź, 15 16 maja 1997 r. Tadeusz Kałdoński Wojskowa Akademia Techniczna WPŁYW NIEKONWENCJONALNYC DODATKÓW: α, SFR I POLY TFE NA WŁAŚCIWOŚCI SMARNOŚCIOWE I

Bardziej szczegółowo

Pomiar wilgotności względnej powietrza

Pomiar wilgotności względnej powietrza Katedra Silników Salinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Pomiar wilgotności względnej owietrza - 1 - Wstę teoretyczny Skład gazu wilgotnego. Gazem wilgotnym nazywamy mieszaninę gazów, z których

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKI ZŁOŻONYCH UKŁADÓW Z TURBINAMI GAZOWYMI

CHARAKTERYSTYKI ZŁOŻONYCH UKŁADÓW Z TURBINAMI GAZOWYMI CHARAERYSYI ZŁOŻOYCH UŁADÓW Z URBIAMI AZOWYMI Autor: rzysztof Badyda ( Rynek Energii nr 6/200) Słowa kluczowe: wytwarzanie energii elektrycznej, turbina gazowa, gaz ziemny Streszczenie. W artykule rzedstawiono

Bardziej szczegółowo

Badanie maszyn elektrycznych prądu przemiennego

Badanie maszyn elektrycznych prądu przemiennego Szkoła Główna Służby Pożarniczej Katedra Techniki Pożarniczej Zakład Elektroenergetyki Ćwiczenie: Badanie maszyn elektrycznych rądu rzemiennego Oracował: mł. bryg. dr inż. Piotr Kustra Warszawa 2011 1.Cel

Bardziej szczegółowo

Wpływ masażu leczniczego na zmiany parametrów ciśnienia i tętna

Wpływ masażu leczniczego na zmiany parametrów ciśnienia i tętna Chrzan Hygeia Public S i ws. Health Wływ 204, masażu 49(3): leczniczego 07- na zmiany arametrów ciśnienia i tętna 07 Wływ masażu leczniczego na zmiany arametrów ciśnienia i tętna Imact of theraeutic massage

Bardziej szczegółowo

Wstęp teoretyczny: Krzysztof Rębilas. Autorem ćwiczenia w Pracowni Fizycznej Zakładu Fizyki Akademii Rolniczej w Krakowie jest Barbara Wanik.

Wstęp teoretyczny: Krzysztof Rębilas. Autorem ćwiczenia w Pracowni Fizycznej Zakładu Fizyki Akademii Rolniczej w Krakowie jest Barbara Wanik. Ćwiczenie 22 A. Wyznaczanie wilgotności względnej owietrza metodą sychrometru Assmanna (lub Augusta) B. Wyznaczanie wilgotności bezwzględnej i względnej owietrza metodą unktu rosy (higrometru Alluarda)

Bardziej szczegółowo

Opis techniczny. Strona 1

Opis techniczny. Strona 1 Ois techniczny Strona 1 1. Założenia dla instalacji solarnej a) lokalizacja inwestycji: b) średnie dobowe zużycie ciełej wody na 1 osobę: 50 [l/d] c) ilość użytkowników: 4 osób d) temeratura z.w.u. z sieci

Bardziej szczegółowo

26 Nowa koncepcja parownika pracującego w obiegu ORC z przepływem wspomaganym siłami kapilarnymi i grawitacyjnymi

26 Nowa koncepcja parownika pracującego w obiegu ORC z przepływem wspomaganym siłami kapilarnymi i grawitacyjnymi ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Rocznik Ochrona Środowiska Tom 13. Rok 2011 ISSN 1506-218X 425-440 26 Nowa koncecja arownika racującego w obiegu ORC z rzeływem wsomaganym siłami

Bardziej szczegółowo

ADAPTACYJNE PODEJŚCIE DO TWORZENIA STRATEGII INWESTYCYJNYCH NA RYNKACH KAPITAŁOWYCH WRAZ Z ZASTOSOWANIEM WAŻONEGO UŚREDNIANIA

ADAPTACYJNE PODEJŚCIE DO TWORZENIA STRATEGII INWESTYCYJNYCH NA RYNKACH KAPITAŁOWYCH WRAZ Z ZASTOSOWANIEM WAŻONEGO UŚREDNIANIA STUDIA INFORMATICA 2012 Volume 33 Number 2A (105) Alina MOMOT Politechnika Śląska, Instytut Informatyki Michał MOMOT Instytut Techniki i Aaratury Medycznej ITAM ADAPTACYJNE PODEJŚCIE DO TWORZENIA STRATEGII

Bardziej szczegółowo

Nietrzymanie moczu u kobiet a zaburzenia depresyjne

Nietrzymanie moczu u kobiet a zaburzenia depresyjne Nietrzymanie moczu u kobiet a zaburzenia deresyjne Urinary incontinence in women and deressive disorders Beata Ogórek-Tęcza 1, Aneta Pulit 2 1 Instytut Pielęgniarstwa i Położnictwa Collegium Medicum w

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA KRAKOWSKA Instytut Inżynierii Cieplnej i Procesowej Zakład Termodynamiki i Pomiarów Maszyn Cieplnych POMIAR CIŚNIENIA

POLITECHNIKA KRAKOWSKA Instytut Inżynierii Cieplnej i Procesowej Zakład Termodynamiki i Pomiarów Maszyn Cieplnych POMIAR CIŚNIENIA Laboratorium Termodynamiki i Pomiarów Maszyn Cielnych POLITECHNIKA KRAKOWSKA Instytut Inżynierii Cielnej i Procesowej Zakład Termodynamiki i Pomiarów Maszyn Cielnych LABORATORIUM TERMODYNAMIKI I POMIARÓW

Bardziej szczegółowo

Bariery uprawiania turystyki przez osoby niepełnosprawne w kontekście statusu materialnego Krzysztof Kaganek 1

Bariery uprawiania turystyki przez osoby niepełnosprawne w kontekście statusu materialnego Krzysztof Kaganek 1 PRACA ORYGINALNA Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2015, Tom 21, Nr 1, 77 83 www.monz.l Bariery urawiania turystyki rzez osoby nieełnosrawne w kontekście statusu materialnego Krzysztof Kaganek 1 Akademia

Bardziej szczegółowo

Stan środowiska przyrodniczego a występowanie alergii i astmy w Polsce wyniki ECAP

Stan środowiska przyrodniczego a występowanie alergii i astmy w Polsce wyniki ECAP 316 Artykuły Probl oryginalne Hig Eidemiol / 29, original 9(3): aers 316-321 Stan środowiska rzyrodniczego a wystęowanie alergii i astmy w Polsce wyniki ECAP The state of natural environment and the occurrence

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (15) nr 1, 2002 Stanisław JURA Roman BOGUCKI ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Streszczenie: W części I w oparciu o teorię Bittera określono

Bardziej szczegółowo

Skraplanie gazów metodą Joule-Thomsona. Wyznaczenie podstawowych parametrów procesu. Podstawy Kriotechniki. Laboratorium

Skraplanie gazów metodą Joule-Thomsona. Wyznaczenie podstawowych parametrów procesu. Podstawy Kriotechniki. Laboratorium Skralanie gazów metodą Joule-omsona. Wyznaczenie odstawowyc arametrów rocesu. Podstawy Kriotecniki Laboratorium Instytut ecniki Cielnej i Mecaniki Płynów Zakład Cłodnictwa i Kriotecniki 1. Skralarki (cłodziarki)

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WARUNKÓW SMAROWANIA NA ZMIANY STRUKTURY GEOMETRYCZNEJ POWIERZCHNI ELEMENTÓW ŁOŻYSK TOCZNYCH

WPŁYW WARUNKÓW SMAROWANIA NA ZMIANY STRUKTURY GEOMETRYCZNEJ POWIERZCHNI ELEMENTÓW ŁOŻYSK TOCZNYCH 4-2012 T R I B O L O G I A 11 Michał BAK *, Michał LIBERA *, Marian JÓSKO * WPŁYW WARUNKÓW SMAROWANIA NA ZMIANY STRUKTURY GEOMETRYCZNEJ POWIERZCHNI ELEMENTÓW ŁOŻYSK TOCZNYCH THE EFFECT OF LUBRICATION ON

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PARAMETRÓW RUCHOWYCH TARCIA NA MIKROTWARDOŚĆ WYBRANYCH POLIMERÓW ŚLIZGOWYCH

WPŁYW PARAMETRÓW RUCHOWYCH TARCIA NA MIKROTWARDOŚĆ WYBRANYCH POLIMERÓW ŚLIZGOWYCH 5-2011 T R I B O L O G I A 109 Piotr KOWALEWSKI *, Wojciech WIELEBA * Anita PTAK * WPŁYW PARAMETRÓW RUCHOWYCH TARCIA NA MIKROTWARDOŚĆ WYBRANYCH POLIMERÓW ŚLIZGOWYCH THE INFLUENCE OF FRICTION KINEMATIC

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI NA PYTANIA. Dotyczy przetargu nieograniczonego na zakup sterylizatora parowego w formie leasingu finansowego (znak sprawy 75/13)

ODPOWIEDZI NA PYTANIA. Dotyczy przetargu nieograniczonego na zakup sterylizatora parowego w formie leasingu finansowego (znak sprawy 75/13) ublin, dn. 6.08.0r. ODPOWIEDZI NA PYTANIA Dotyczy rzetargu nieograniczonego na zaku sterylizatora arowego w formie leasingu finansowego (znak srawy 75/) Działając zgodnie z art. 8 ust. ustawy Prawo zamówień

Bardziej szczegółowo

Polskie Towarzystwo Medycyny i Techniki Hiperbarycznej 33

Polskie Towarzystwo Medycyny i Techniki Hiperbarycznej 33 Polish Hyerbaric Research R. Kłos N I E K T Ó R E P R O B L E M Y Z W I Ą Z A N E Z W Y B O R E M S P O S O B U D E K O M P R E S J I W artykule rzedstawiono rzegląd głównych roblemów związanych z doborem

Bardziej szczegółowo

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A

P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A P O L I T E C H N I K A W A R S Z A W S K A WYDZIAŁ BUDOWNICTWA, MECHANIKI I PETROCHEMII INSTYTUT INŻYNIERII MECHANICZNEJ LABORATORIUM NAPĘDÓW I STEROWANIA HYDRAULICZNEGO I PNEUMATYCZNEGO Instrkcja do

Bardziej szczegółowo

Kalorymetria paliw gazowych

Kalorymetria paliw gazowych Katedra Termodynamiki, Teorii Maszyn i Urządzeń Cielnych W9/K2 Miernictwo energetyczne laboratorium Kalorymetria aliw gazowych Instrukcja do ćwiczenia nr 7 Oracowała: dr inż. Elżbieta Wróblewska Wrocław,

Bardziej szczegółowo

Elektroenergetyczne sieci rozdzielcze SIECI 2004 V Konferencja Naukowo-Techniczna

Elektroenergetyczne sieci rozdzielcze SIECI 2004 V Konferencja Naukowo-Techniczna Elektroenergetyczne sieci rozdzielcze SIECI 2004 V Konferencja Naukowo-Techniczna Politechnika Wrocławska Instytut Energoelektryki Roman KORAB Edward SIWY Kurt ŻMUDA Instytut Elektroenergetyki i Sterowania

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKI TRIBOLOGICZNE OLEJU SMAROWEGO EKSPLOATOWANEGO W SILNIKU OKRĘTOWYM

CHARAKTERYSTYKI TRIBOLOGICZNE OLEJU SMAROWEGO EKSPLOATOWANEGO W SILNIKU OKRĘTOWYM 3-2014 T R I B O L O G I A 143 Andrzej MŁYNARCZAK * CHARAKTERYSTYKI TRIBOLOGICZNE OLEJU SMAROWEGO EKSPLOATOWANEGO W SILNIKU OKRĘTOWYM TRIBOLOGICAL CHARACTERISTICS OF LUBRICATING OIL USED IN MARINE DIESEL

Bardziej szczegółowo

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI CIERNYCH WYBRANYCH TWORZYW POLIURETANOWYCH STOSOWANYCH W NAPĘDACH KOLEJEK SZYNOWYCH

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI CIERNYCH WYBRANYCH TWORZYW POLIURETANOWYCH STOSOWANYCH W NAPĘDACH KOLEJEK SZYNOWYCH 3-2011 T R I B O L O G I A 43 Kazimierz FURMANIK *, Paweł PYTKO *, Jan MATYGA ** BADANIA WŁAŚCIWOŚCI CIERNYCH WYBRANYCH TWORZYW POLIURETANOWYCH STOSOWANYCH W NAPĘDACH KOLEJEK SZYNOWYCH INVESTIGATIONS OF

Bardziej szczegółowo

Model analityczny układu pneumatycznego hamulca pojazdu szynowego

Model analityczny układu pneumatycznego hamulca pojazdu szynowego inż. Zbigniew Jeleśniański Centrum Naukowo-Techniczne Kolejnictwa, Laboratorium Badań Taboru, Pracownia Hamulców dr inż. Andrzej Sowa Politechnika Krakowska, Instytut Pojazdów Szynowych dr inż. Stanisław

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY IM. JANA I JÊDRZEJA ŒNIADECKICH W BYDGOSZCZY ROZPRAWY NR 139. Tomasz Pi¹tkowski

UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY IM. JANA I JÊDRZEJA ŒNIADECKICH W BYDGOSZCZY ROZPRAWY NR 139. Tomasz Pi¹tkowski UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY IM. JANA I JÊDRZEJA ŒNIADECKICH W BYDGOSZCZY ROZPRAWY NR 139 Tomasz Pi¹tkowski ANALIZA I MODELOWANIE PROCESU SORTOWANIA STRUMIENIA MA OGABARYTOWYCH ADUNKÓW JEDNOSTKOWYCH

Bardziej szczegółowo

ROMAN WOJTKOWIAK KATEDRA TECHNIKI LEŚNEJ UNIWERSYTET PRZYRODNICZY W POZNANIU

ROMAN WOJTKOWIAK KATEDRA TECHNIKI LEŚNEJ UNIWERSYTET PRZYRODNICZY W POZNANIU smarowania układu tnącego pilarki łańcuchowej ROMAN WOJTKOWIAK KATEDRA TECHNIKI LEŚNEJ UNIWERSYTET PRZYRODNICZY W POZNANIU Chyba raczej nie!!! Rzadko korzystają z osiągnięć naukowców. A tak długo jak ekonomia

Bardziej szczegółowo

The Influence of Anxiety Induced by Conservative Dentistry Procedures on Occurrence of Cardiac Arrhythmia in Patients with Ischaemic Heart Disease

The Influence of Anxiety Induced by Conservative Dentistry Procedures on Occurrence of Cardiac Arrhythmia in Patients with Ischaemic Heart Disease 424 M. Madejczyk et al. race oryginalne Dent. Med. Probl. 2010, 47, 4, 424 429 ISSN 1644-387X Coyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Marlena Madejczyk 1, Andrzej Madejczyk 2,

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ I WYZNACZENIE PAGÓRKA SPRAWNOŚCI

OKREŚLENIE CHARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ I WYZNACZENIE PAGÓRKA SPRAWNOŚCI Ćwiczeie 5 OKREŚLENIE CARAKTERYSTYK POMPY WIROWEJ I WYZNACZENIE PAGÓRKA SPRAWNOŚCI Wykaz ważiejszych ozaczeń c 1 rędkość bezwzględa cieczy a wlocie do wirika, m/s c rędkość bezwzględa cieczy a wylocie

Bardziej szczegółowo

Hydraulika i Pneumatyka

Hydraulika i Pneumatyka Hydraulika i Pneumatyka ukazuje się od roku 1980 dwumiesięcznik naukowo-techniczny O R G A N S T O WA R Z Y S Z E N I A I N Ż Y N I E R Ó W I T E C H N I KÓ W E C H A N I KÓ W P O L S K I C H ELEENTY I

Bardziej szczegółowo

Badanie efektu Halla w półprzewodniku typu n

Badanie efektu Halla w półprzewodniku typu n Badaie efektu alla w ółrzewodiku tyu 35.. Zasada ćwiczeia W ćwiczeiu baday jest oór elektryczy i aięcie alla w rostoadłościeej róbce kryształu germau w fukcji atężeia rądu, ola magetyczego i temeratury.

Bardziej szczegółowo

Wskaźnik smukłości a wysklepienie podłużne stóp studentów

Wskaźnik smukłości a wysklepienie podłużne stóp studentów 98 Hygeia Public Health 2014, 49(1): 98-102 a wyskleienie odłużne stó studentów Index of slenderness vs. longitudinal arch of students feet Ewa Puszczałowska-Lizis Instytut Fizjoteraii, Wydział Medyczny,

Bardziej szczegółowo

Proces i parametry uszkodzeń materiałów konstrukcyjnych

Proces i parametry uszkodzeń materiałów konstrukcyjnych Prof. dr hab. inż. Lech Dietrich Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN ul. Świętokrzyska 21 00-049 Warszawa ldietr@it.gov.l Proces i arametry uszkodzeń materiałów konstrukcyjnych 1. Generacja i

Bardziej szczegółowo

BADANIE SMARNOŚCI OLEJU NAPĘDOWEGO Z DODATKIEM ESTRÓW OLEJU RZEPAKOWEGO PRZY UŻYCIU APARATU HFRR

BADANIE SMARNOŚCI OLEJU NAPĘDOWEGO Z DODATKIEM ESTRÓW OLEJU RZEPAKOWEGO PRZY UŻYCIU APARATU HFRR Inżynieria Rolnicza 1(110)/2009 BADANIE SMARNOŚCI OLEJU NAPĘDOWEGO Z DODATKIEM ESTRÓW OLEJU RZEPAKOWEGO PRZY UŻYCIU APARATU HFRR Bartłomiej Batko, Tomasz K. Dobek Zakład Budowy i Użytkowania Urządzeń Technicznych,

Bardziej szczegółowo

Straty mocy w liniach kablowych zasilających odbiorniki nieliniowe

Straty mocy w liniach kablowych zasilających odbiorniki nieliniowe Straty mocy w liniach kablowych zasilających odbiorniki nieliniowe Grzegorz Hołdyński, Jerzy Niebrzydowski Politechnika Białostocka 1. Wrowadzenie Wzrastający udział odbiorników elektronicznych w mocy

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 365 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 365 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.L, SUPPL. VI, 365 SECTIO D 2005 1 Wyższa Szkoła Pedagogiki Resocjalizacyjnej Pedagogium w Warszawie Higher School of Pedagogics in Warsaw,

Bardziej szczegółowo

OCENA WPŁYWU PRACY WZROKOWEJ Z MONITORAMI EKRANOWYMI NA TEMPERATURĘ POWIERZCHNI OKA I CIŚNIENIE WEWNĄTRZGAŁKOWE

OCENA WPŁYWU PRACY WZROKOWEJ Z MONITORAMI EKRANOWYMI NA TEMPERATURĘ POWIERZCHNI OKA I CIŚNIENIE WEWNĄTRZGAŁKOWE Medycyna Pracy 2010;61(6):625 633 Instytut Medycyny Pracy im. rof. J. Nofera w Łodzi htt://medr.im.lodz.l Alicja Pas-Wyroślak 1 Ewa Wągrowska-Koski 1 Piotr Jurowski 2 PRACA ORYGINALNA OCENA WPŁYWU PRACY

Bardziej szczegółowo

OD I DO CZYTELNIKÓW: PROBLEMY INTERPRETACYJNE ROZPORZĄDZENIA MG W SPRAWIE BHP PRZY URZĄDZENIACH I INSTALACJACH ENERGETYCZNYCH

OD I DO CZYTELNIKÓW: PROBLEMY INTERPRETACYJNE ROZPORZĄDZENIA MG W SPRAWIE BHP PRZY URZĄDZENIACH I INSTALACJACH ENERGETYCZNYCH OD I DO CZYTELNIKÓW: PROBLEMY INTERPRETACYJNE ROZPORZĄDZENIA MG W SPRAWIE BHP PRZY URZĄDZENIACH I INSTALACJACH ENERGETYCZNYCH Pan mgr inż. Tadeusz Matuszyński z Krakowa nadesłał teksty wymiany koresondencji

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja Artykuły oryginalne Postępy Rehabilitacji (3), 13 18, 2011. Prywatny Gabinet Fizjoterapii, Jawor, Polska

Rehabilitacja Artykuły oryginalne Postępy Rehabilitacji (3), 13 18, 2011. Prywatny Gabinet Fizjoterapii, Jawor, Polska Rehabilitacja Artykuły oryginalne Postęy Rehabilitacji (3), 13 18, 2011 Zmiana kąta rotacji tułowia u dzieci i młodzieży ze skoliozami idioatycznymi oddanych intensywnej fizjoteraii rowadzonej w oarciu

Bardziej szczegółowo

METODYKA PROWADZENIA SYMULACJI WSPÓŁPRACY POWIERZCHNI RZECZYWISTYCH W PROCESIE TARCIA SUCHEGO

METODYKA PROWADZENIA SYMULACJI WSPÓŁPRACY POWIERZCHNI RZECZYWISTYCH W PROCESIE TARCIA SUCHEGO 4-2012 T R I B O L O G I A 41 Henryk CZARNECKI *, Michał TAGOWSKI * METODYKA PROWADZENIA SYMULACJI WSPÓŁPRACY POWIERZCHNI RZECZYWISTYCH W PROCESIE TARCIA SUCHEGO METHODOLOGY OF CONDUCTING THE SIMULATION

Bardziej szczegółowo

II. BUDOWA EFEKTYWNEGO PORTFELA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH

II. BUDOWA EFEKTYWNEGO PORTFELA PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH 5 II. BUDOWA EFEKTYWEGO PORTFELA PROJEKTÓW IWESTYCYJYCH Ryzyko jest nieodłącznym elementem inwestowania. Zgodnie z określeniem inwestycji, dziś są onoszone nakłady, kosztem rezygnacji z bieżącej konsumcji,

Bardziej szczegółowo

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Wyznaczanie ciepła właściwego c p dla powietrza

Katedra Silników Spalinowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI. Wyznaczanie ciepła właściwego c p dla powietrza Katedra Silików Saliowych i Pojazdów ATH ZAKŁAD TERMODYNAMIKI Wyzaczaie cieła właściweo c dla owietrza Wrowadzeie teoretycze Cieło ochłoięte rzez ciało o jedostkowej masie rzy ieskończeie małym rzyroście

Bardziej szczegółowo

WPŁYW DODATKU SMARNEGO NA CHARAKTERYSTYKI TRIBOLOGICZNE NISKOTEMPERATUROWEGO SMARU PLASTYCZNEGO

WPŁYW DODATKU SMARNEGO NA CHARAKTERYSTYKI TRIBOLOGICZNE NISKOTEMPERATUROWEGO SMARU PLASTYCZNEGO 6-2006 T R I B O L O G I A 67 Jadwiga BAJER * WPŁYW DODATKU SMARNEGO NA CHARAKTERYSTYKI TRIBOLOGICZNE NISKOTEMPERATUROWEGO SMARU PLASTYCZNEGO THE INFLUENCE OF LUBRICATING ADDITIVE ON TIBOLOGICAL CHARACTERISTICS

Bardziej szczegółowo

BADANIE WSPÓŁCZYNNIKA TARCIA ŁOŻYSKA ŚLIZGOWEGO Z WYKORZYSTANIEM BILANSU CIEPLNEGO

BADANIE WSPÓŁCZYNNIKA TARCIA ŁOŻYSKA ŚLIZGOWEGO Z WYKORZYSTANIEM BILANSU CIEPLNEGO 6-2011 T R I B O L O G I A 219 Jerzy TARNOWSKI *, Wacław GAWĘDZKI **, Dariusz LEPIARCZYK * BADANIE WSPÓŁCZYNNIKA TARCIA ŁOŻYSKA ŚLIZGOWEGO Z WYKORZYSTANIEM BILANSU CIEPLNEGO DETERMINATION OF THE SLIDE

Bardziej szczegółowo

PREPARATY EKSPLOATACYJNE STOSOWANE W OLEJACH SMAROWYCH

PREPARATY EKSPLOATACYJNE STOSOWANE W OLEJACH SMAROWYCH Andrzej Młynarczak Akademia Morska w Gdyni PREPARATY EKSPLOATACYJNE STOSOWANE W OLEJACH SMAROWYCH W artykule dokonano przeglądu literatury przedmiotowej dotyczącej preparatów eksploatacyjnych stosowanych

Bardziej szczegółowo

Podstawy Obliczeń Chemicznych

Podstawy Obliczeń Chemicznych Podstawy Obliczeń Chemicznych Korekta i uzuełnienia z dnia 0.10.009 Autor rozdziału: Łukasz Ponikiewski Rozdział. Prawa Gazowe.1. Warunki normalne.1.1. Objętość molowa gazów rawo Avogadro.1.. Stała gazowa..

Bardziej szczegółowo

Janusz Górczyński. Prognozowanie i symulacje w zadaniach

Janusz Górczyński. Prognozowanie i symulacje w zadaniach Wykłady ze statystyki i ekonometrii Janusz Górczyński Prognozowanie i symulacje w zadaniach Wyższa Szkoła Zarządzania i Marketingu Sochaczew 2009 Publikacja ta jest czwartą ozycją w serii wydawniczej Wykłady

Bardziej szczegółowo

Ocena poziomu wiedzy położnic na temat okresu połogu

Ocena poziomu wiedzy położnic na temat okresu połogu Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 3, zeszyt 4, 296-301, 2010 Ocena oziomu wiedzy ołożnic na temat okresu ołogu MARZENA KAŹMIERCZAK 1, GRAŻYNA GEBUZA 1, MAŁGORZATA GIERSZEWSKA 1 MAŁGORZATA

Bardziej szczegółowo

WICZENIE NR II PODSTAWY PROCESÓW OBRÓBKI PLASTYCZNEJ WŁASNOCI MATERIAŁÓW KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE - ANIZOTROPIA BLACH -

WICZENIE NR II PODSTAWY PROCESÓW OBRÓBKI PLASTYCZNEJ WŁASNOCI MATERIAŁÓW KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE - ANIZOTROPIA BLACH - WICZENIE N II PODSTAWY POCESÓW OBÓBKI PLASTYCZNEJ WŁASNOCI MATEIAŁÓW KSZTAŁTOWANYCH PLASTYCZNIE. Cel wiczenia - ANIZOTOPIA BLACH - Celem wiczenia jest zaoznanie ze zjawiskiem, metod oceny i rodzajami anizotroii

Bardziej szczegółowo

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl

KOOF Szczecin: www.of.szc.pl IX OLIMPIADA FIZYCZNA (959/960). Soień III, zadanie doświadczalne D. Źródło: Komie Główny Olimiady Fizycznej; Aniela Nowicka: Olimiady Fizyczne IX i X. PZWS, Warszawa 965 (sr. 6 69). Nazwa zadania: Działy:

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie kursu bezzałogowego statku powietrznego na podstawie danych GPS i INS

Wyznaczenie kursu bezzałogowego statku powietrznego na podstawie danych GPS i INS Pomiary utomatyka Robotyka, R. 19, Nr 4/2015, 63 68, DI: 10.14313/PR_218/63 Wyznaczenie kursu bezzałogowego statku owietrznego na odstawie danych GPS i INS Kamil Krasuski Zesół echnik Satelitarnych, ul.

Bardziej szczegółowo

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI SMARNYCH OLEJU SILNIKOWEGO TITAN TRUCK PLUS 15W40 MODYFIKOWANEGO PREPARATEM EKSPLOATACYJNYM O DZIAŁANIU CHEMICZNYM

BADANIA WŁAŚCIWOŚCI SMARNYCH OLEJU SILNIKOWEGO TITAN TRUCK PLUS 15W40 MODYFIKOWANEGO PREPARATEM EKSPLOATACYJNYM O DZIAŁANIU CHEMICZNYM Andrzej Młynarczak Akademia Morska w Gdyni BADANIA WŁAŚCIWOŚCI SMARNYCH OLEJU SILNIKOWEGO TITAN TRUCK PLUS 15W40 MODYFIKOWANEGO PREPARATEM EKSPLOATACYJNYM O DZIAŁANIU CHEMICZNYM W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Słowniczek pojęć do Mapy Akustycznej Gliwic

Słowniczek pojęć do Mapy Akustycznej Gliwic Słowniczek ojęć do May kustycznej Gliwic Hałas Hałasem nazywamy wszystkie nieożądane, nierzyjemne, dokuczliwe i szkodliwe dźwięki; jako szkodliwy dla życia i zdrowia jest on uznawany za ważny czynnik decydujący

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM ĆWICZENIE LABORATORYJNE NR 7. Temat: Określenie sztywności ścianki korpusu polimerowego - metody analityczne i doświadczalne

LABORATORIUM ĆWICZENIE LABORATORYJNE NR 7. Temat: Określenie sztywności ścianki korpusu polimerowego - metody analityczne i doświadczalne LABORATORIUM ĆWICZNI LABORATORYJN NR 7 Oracował: Piotr Kowalewski Instytut Konstrukcji i ksloatacji Maszyn Politechniki Wrocławskiej Temat: Określenie sztywności ścianki korusu olimerowego - metody analityczne

Bardziej szczegółowo

Słowa kluczowe: symulator, model rozproszony diody półprzewodnikowe, obliczenia rozproszone, Java, CORBA

Słowa kluczowe: symulator, model rozproszony diody półprzewodnikowe, obliczenia rozproszone, Java, CORBA Portal internetowy do symulacji fizycznej rzyrządów ółrzewodnikowych z wykorzystaniem technologii CORBA. B.ZIĘBA, J.WOJCIECHOWSKI, G. JABŁOŃSKI, W.ZABIEROWSKI, A. NAPIERALSKI KATEDRA MIKROELEKTRONIKI I

Bardziej szczegółowo

Termodynamika 1. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Termodynamika 1. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Termodynamika Projekt wsółfinansowany rzez Unię Euroejską w ramach Euroejskiego Funduszu Sołecznego Układ termodynamiczny Układ termodynamiczny to ciało lub zbiór rozważanych ciał, w którym obok innych

Bardziej szczegółowo

WPŁYW DODATKU MODYFIKUJĄCEGO AR NA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE EKOLOGICZNYCH SMARÓW PLASTYCZNYCH

WPŁYW DODATKU MODYFIKUJĄCEGO AR NA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE EKOLOGICZNYCH SMARÓW PLASTYCZNYCH 1-2010 T R I B O L O G I A 27 Rafał KOZDRACH *, Jolanta DRABIK *, Ewa PAWELEC *, Jarosław MOLENDA * WPŁYW DODATKU MODYFIKUJĄCEGO AR NA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE EKOLOGICZNYCH SMARÓW PLASTYCZNYCH THE INFLUENCE

Bardziej szczegółowo

PRZEMIANY CHEMICZNE SYNTETYCZNEGO ŚRODKA SMARNEGO ZAWIERAJĄCEGO EKOLOGICZNY DODATEK PRZECIWZUŻYCIOWY ZACHODZĄCE W WARUNKACH TARCIA

PRZEMIANY CHEMICZNE SYNTETYCZNEGO ŚRODKA SMARNEGO ZAWIERAJĄCEGO EKOLOGICZNY DODATEK PRZECIWZUŻYCIOWY ZACHODZĄCE W WARUNKACH TARCIA 2-2013 T R I B O L O G I A 129 Monika MAKOWSKA *, Elżbieta SIWIEC * PRZEMIANY CHEMICZNE SYNTETYCZNEGO ŚRODKA SMARNEGO ZAWIERAJĄCEGO EKOLOGICZNY DODATEK PRZECIWZUŻYCIOWY ZACHODZĄCE W WARUNKACH TARCIA INVESTIGATION

Bardziej szczegółowo

Obliczanie pali obciążonych siłami poziomymi

Obliczanie pali obciążonych siłami poziomymi Obliczanie ali obciążonych siłami oziomymi Obliczanie nośności bocznej ali obciążonych siłą oziomą Srawdzenie sztywności ala Na to, czy dany al można uznać za sztywny czy wiotki, mają wływ nie tylko wymiary

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Przybysz M. i inni Ocena jakości życia dzieci z cukrzycą tyu 1 Vol. 7/2008 Nr 2(23) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Ocena jakości życia dzieci z cukrzycą tyu 1 Evaluation of the Quality

Bardziej szczegółowo

Podstawy akustyki. mgr Mikołaj Kirpluk. Warszawa, listopad 2012. (ed.popr.2014-08 - poprawiono definicję poziomu - patrz str.13)

Podstawy akustyki. mgr Mikołaj Kirpluk. Warszawa, listopad 2012. (ed.popr.2014-08 - poprawiono definicję poziomu - patrz str.13) Podstawy akustyki mgr Mikołaj Kirluk Warszawa, listoad 2012 (ed.or.2014-08 - orawiono definicję oziomu - atrz str.13) (I edycja: wrzesień 2004) nazwa firmy: NT-M.Kirluk adres koresondencyjny: ul.belwederska

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CYKLICZNEGO ROZŁĄCZANIA NA SIŁĘ TARCIA W KONEKTOROWYCH ZŁĄCZACH SAMOCHODOWYCH

WPŁYW CYKLICZNEGO ROZŁĄCZANIA NA SIŁĘ TARCIA W KONEKTOROWYCH ZŁĄCZACH SAMOCHODOWYCH ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2008 Seria: TRANSPORT z. 64 Nr kol. 1803 Kazimierz WITASZEK, Mirosław WITASZEK WPŁYW CYKLICZNEGO ROZŁĄCZANIA NA SIŁĘ TARCIA W KONEKTOROWYCH ZŁĄCZACH SAMOCHODOWYCH

Bardziej szczegółowo

PRACE. Instytutu Ceramiki i Materia³ów Budowlanych. Nr 7. Scientific Works of Institute of Ceramics and Construction Materials ISSN 1899-3230

PRACE. Instytutu Ceramiki i Materia³ów Budowlanych. Nr 7. Scientific Works of Institute of Ceramics and Construction Materials ISSN 1899-3230 PRACE Instytutu Ceramiki i Materia³ów Budowlanyh Sientifi Works of Institute of Ceramis and Constrution Materials Nr 7 ISSN 1899-3230 Rok IV Warszawa Oole 2011 EWA JÓŚKO * PAWEŁ SKOTNICKI ** W ray rzedstawiono

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM PODSTAW KONSTRUKCJI MASZYN WICZENIE LABORATORYJNE NR 2. Opracował: Tadeusz Likiewicz

LABORATORIUM PODSTAW KONSTRUKCJI MASZYN WICZENIE LABORATORYJNE NR 2. Opracował: Tadeusz Likiewicz LABORATORIUM PODSTAW KONSTRUKCJI MASZYN WICZENIE LABORATORYJNE NR 2 Oracował: Tadeusz Likiewicz Temat: Wyznaczanie odstawowych arametrów rocesu hamowania 1. Wrowadzenie Dla zmniejszenia rdkoci ojazdu lub

Bardziej szczegółowo

INFLUENCE OF KINEMATIC VISCOSITY OF COMMERCIAL MOTOR OILS ON FRICTION RESISTANCES OF PISTON MACHINES

INFLUENCE OF KINEMATIC VISCOSITY OF COMMERCIAL MOTOR OILS ON FRICTION RESISTANCES OF PISTON MACHINES Journal of KONES Internal Combustion Engines 2002 No. 3 4 ISSN 1231 4005 INFLUENCE OF KINEMATIC VISCOSITY OF COMMERCIAL MOTOR OILS ON FRICTION RESISTANCES OF PISTON MACHINES Wiesław Olszewski, Wincenty

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PREPARATÓW KRWI NA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE SKOJARZENIA UHMWPE/STOP CoCrMo

WPŁYW PREPARATÓW KRWI NA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE SKOJARZENIA UHMWPE/STOP CoCrMo 4-2009 T R I B O L O G I A 43 Piotr DUDA *, Jerzy CYBO * WPŁYW PREPARATÓW KRWI NA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNE SKOJARZENIA UHMWPE/STOP CoCrMo THE INLFUENCE OF BLOOD PREPARATIONS ON TRIBOLOGICAL PROPERTIES

Bardziej szczegółowo

OCENA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNYCH POWŁOK UZYSKANYCH DROGĄ METALIZACJI NATRYSKOWEJ

OCENA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNYCH POWŁOK UZYSKANYCH DROGĄ METALIZACJI NATRYSKOWEJ 4-2012 T R I B O L O G I A 117 Stanisław LABER * OCENA WŁAŚCIWOŚCI TRIBOLOGICZNYCH POWŁOK UZYSKANYCH DROGĄ METALIZACJI NATRYSKOWEJ EVALUATION OF TRIBOLOGICAL COATINGS OBTAINED BY METAL SPRAYING Słowa kluczowe:

Bardziej szczegółowo

Ciśnienie i nośność w płaskim łożysku ślizgowym przy niestacjonarnym laminarnym smarowaniu

Ciśnienie i nośność w płaskim łożysku ślizgowym przy niestacjonarnym laminarnym smarowaniu TRIBOOGIA ZAGADNIENIA EKSPOATACJI MASZYN Zesyt (5) 7 PAWEŁ KRASOWSKI Ciśnienie i nośność w łasim łożysu śligowym ry niestacjonarnym laminarnym smarowaniu Słowa lucowe Płasie łożyso śligowe, laminarne niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

BADANIE INFORMACYJNEJ EFEKTYWNOŚCI RYNKU W FORMIE SILNEJ NA PRZYKŁADZIE WYBRANYCH FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH 1

BADANIE INFORMACYJNEJ EFEKTYWNOŚCI RYNKU W FORMIE SILNEJ NA PRZYKŁADZIE WYBRANYCH FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH 1 METODY ILOŚCIOWE W BADANIACH EKONOMICZNYCH X, 2009, str. 265-285 BADANIE INFORMACYJNEJ EFEKTYWNOŚCI RYNKU W FORMIE SILNEJ NA PRZYKŁADZIE WYBRANYCH FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH 1 Dorota Witkowska, Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Sposoby badania filtracyjno- -sprężystych właściwości struktur włóknistych

Sposoby badania filtracyjno- -sprężystych właściwości struktur włóknistych Właściości filtracyjno-srężyste stęg łóknistych charakteryzują rzede szystkim: sółczynnik rzeuszczalności ody rzez strukturę łóknistą oraz moduł ściśliości (moduł odkształcenia objętościoego). Parametry

Bardziej szczegółowo

The application of the photogrammetry for the evaluation of the chosen parameters of the body position at children in a younger school age

The application of the photogrammetry for the evaluation of the chosen parameters of the body position at children in a younger school age IB_09-2008 [PL_3]_aginy.qxd 2008-09-22 10:53 Page 217 Zastosowanie fotogrametrii komuterowej do oceny wybranych arametrów ostawy ciała dzieci w młodszym wieku szkolnym The alication of the hotogrammetry

Bardziej szczegółowo

RUCH DRGAJĄCY. Ruch harmoniczny. dt A zatem równanie różniczkowe ruchu oscylatora ma postać:

RUCH DRGAJĄCY. Ruch harmoniczny. dt A zatem równanie różniczkowe ruchu oscylatora ma postać: RUCH DRGAJĄCY Ruch haroniczny Ruch, tóry owtarza się w regularnych odstęach czasu, nazyway ruche oresowy (eriodyczny). Szczególny rzyadie ruchu oresowego jest ruch haroniczny: zależność rzeieszczenia od

Bardziej szczegółowo

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH

METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Inżynieria Rolnicza 2(100)/2008 METODYKA BADAŃ MAŁYCH SIŁOWNI WIATROWYCH Krzysztof Nalepa, Maciej Neugebauer, Piotr Sołowiej Katedra Elektrotechniki i Energetyki, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

Czynniki wpływające na opinie przedsiębiorców w kwestionariuszowych badaniach koniunktury

Czynniki wpływające na opinie przedsiębiorców w kwestionariuszowych badaniach koniunktury Bank i Kredyt 46(4), 2015, 393-410 Czynniki wływające na oinie rzedsiębiorców w kwestionariuszowych badaniach koniunktury Sławomir Kalinowski* Nadesłany: 26 stycznia 2015 r. Zaakcetowany: 21 kwietnia 2015

Bardziej szczegółowo