Wady zgryzu u dzieci w wieku przedszkolnym z/bez wad wymowy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wady zgryzu u dzieci w wieku przedszkolnym z/bez wad wymowy"

Transkrypt

1 Czas. Stomatol., 2006, LIX, 5, Organ Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego u dzieci w wieku przedszkolnym z/bez wad wymowy Malocclusions in preschool children with/without articulation disorders Katarzyna Raftowicz-Wójcik, Teresa Matthews-Brzozowska Z Katedry i Zakładu Ortopedii Szczękowej i Ortodoncji AM we Wrocławiu Kierownik: prof. dr hab. n. med. T. Matthews-Brzozowska Streszczenie Cel pracy: analizowano oraz porównano wady u dzieci w wieku przedszkolnym z wadami oraz bez wad wymowy, a także wykazano, które z wad są związane z zaburzeniami artykulacyjnymi. Materiał i metody: materiał stanowiło 245 dzieci w wieku 3-5 lat z pełnym uzębieniem mlecznym z 6 przedszkoli we Wrocławiu: 106 dzieci, leczone logopedycznie i 139 dzieci z prawidłową artykulacją. Dzieci zostały podzielone także na 3 grupy wiekowe: 3, 4 i 5 lat. W metodyce pracy uwzględniono badanie zewnątrz- i wewnątrzustne oraz analizę statystyczną. analizowano względem układu trzech płaszczyzn przestrzennych według Orlik-Grzybowskiej. Wyniki: stwierdzono, że wady występują częściej u dzieci w wieku przedszkolnym z wadami wymowy, w porównaniu z dziećmi z prawidłową artykulacją. Zgryz otwarty oraz przodozgryz wykazują związek z zaburzeniami wymowy. Podsumowanie: najczęściej występującą wadą w grupie dzieci z/bez wad wymowy jest tyłozgryz. Summary Aim of the study: Malocclusions in preschool children with and without articulation disorders have been analysed and compared. It has also been demonstrated which of the malocclusion traits are related to speech defects. Material and methods: The material comprised 245 children with full primary dentition aged 3-5 years from 6 kindergartens in Wrocław: 106 children with articulation disorders undergoing treatment by speech therapists, and 139 with normal speech. The children were additionally divided into three age groups: 3-, 4- and 5-year-olds. Methodology included extra- and intra-oral examinations, and statistical analysis. Malocclusions were assessed in relation to the system of three dimensional planes according to Orlik-Grzybowska. Results: It was found that malocclusions occur more often in preschool children with articulation disorders, as compared with children who spoke normally. Open bite and mesioclusion are related to speech defects. Conclusion: The most prevailing occlusion disorder in the group of children with/without articulation disorders is distoclusion. HASŁA INDEKSOWE: wady, wady wymowy, dzieci w wieku przedszkolnym KEYWORDS: malocclusions, articulation disorders, preschool children 361

2 K. Raftowicz-Wójcik, T. Matthews-Brzozowska Czas. Stomatol., Wstęp Relacja zaburzeń zgryzowych od dawna stanowiła przedmiot zainteresowania zarówno ortodontów, jak i logopedów. W Polsce jako jedni z pierwszych problematyką tą zajmowali się profesor K. Dominik z Zakładu Ortodoncji AM w Krakowie (12) oraz logopeda G. Demel z Poradni Logopedycznej Wojewódzkiej Przychodni Higieny Szkolnej w Warszawie (11). Ich zdaniem czynności i struktura układu stomatognatycznego warunkowały się wzajemnie, dlatego istnieje obustronna zależność pomiędzy zgryzem a wymową. Niektórzy badacze wątpili jednak w istnienie tak ścisłego związku przyczynowo-skutkowego (20, 32) lub w ogóle negowali istnienie powiązania zaburzeń artykulacji i okluzji (8). Najczęściej opisywanymi w piśmiennictwie nieprawidłowościami strukturalnymi były wady II i III klasy, zgryz otwarty przedni oraz szparowatości, a w przypadku wad wymowy seplenienie (23-25, 27, 29, 34). Badacze analizowali relację pomiędzy artykulacją a okluzją w różnojęzycznych populacjach (2, 4, 6, 7, 9, 10, 14-16, 18, 19, 33, 35, 36, 38, 39). Coraz częściej ocenę wad zgryzowych oraz zaburzeń artykulacji wykonuje się w grupach dzieci w wieku przedszkolnym, u których interwencja logopedyczna i ortodontyczna są możliwe jeszcze przed okresem wymiany uzębienia (tab. I). Cel pracy Celem pracy była ocena oraz porównanie występowania wad u dzieci w wieku przedszkolnym oraz z prawidłową artykulacją. Materiał i metody Materiał badawczy stanowiło 245 dzieci w wieku 3-5 lat z pełnym uzębieniem mlecznym z 6 przedszkoli Wrocławia, z podziałem na 2 grupy: dzieci leczone logopedycznie z powodu wad wymowy oraz dzieci, u których logopeda przedszkolny stwierdził prawidłową artykulację (tab. II). W analizie występowania wad oparto się na diagnostyce z uwzględnieniem trzech płaszczyzn przestrzennych według Orlik-Grzybowskiej. Porównanie częstości występowania wad pomiędzy dwiema analizowanym grupami, osobno w trzech przedziałach wiekowych, dokonano za pomocą testu niezależności chi-kwadrat z poprawką Yatesa lub testu dokładnego Fishera. Analizę dla połączonych podgrup wiekowych wykonano testem Mantela-Haenszela. Wyniki Wyniki badań zestawiono w 5 tabelach (od III do VII). Oceniając występowanie wad bez wprowadzania dodatkowego podziału na grupy wiekowe (ogół badanych; tab. III), stwierdzono, że nieprawidłowy zgryz występował statystycznie istotnie częściej (p=0,025) u dzieci z zaburzeniami artykulacyjnymi (49,06%), w porównaniu z dziećmi z prawidłową wymową (32,37%). Zgryz otwarty także występował statystycznie istotnie częściej (p=0,005) u dzieci leczonych logopedycznie wada ta została zdiagnozowana w tej grupie u 13,21% badanych niż u dzieci z prawidłową wymową, u których zaobserwowano to zaburzenie u 2,88% osób (tab. IV). W grupie dzieci 3-letnich nie odnotowano występowania żadnych istotnych statystycznie różnic co do częstości występowania wad (tab. V). W przypadku dzieci czteroletnich stwierdzono statystycznie istotnie częstsze (p=0,007) występowanie wad, ogółem u osób z wadami wymowy (47,06%) w porównaniu z badanymi, u których artykulacja była prawidło- 362

3 2006, LIX, 5 u dzieci z/bez wad wymowy T a b e l a I. Wybrane badania relacji wad i wad wymowy Badacze, rok Benediktsson, 1958 Hanson i wsp., 1969, 1970 Girolami- Boulinier, 1970 Rehak i wsp., 1974 Чyчaлuнa i wsp., 1978 Liczba dzieci Wiek w latach Język Obszar badań duński zmiany we wzajemnej pozycji języka i szczęk przy wytwarzaniu dźwięku /s/ a okluzja przednich zębów, mechanizmy kompensacyjne 214 4,5-5 angielski wypychanie języka w powiązaniu z wieloma czynnikami (m.in. wzorcami okluzji i mową) 231 Nie podano francuski protruzja zebów siecznych, seplenienie, wady węgierski wady, seplenienie, infantylny typ połykania 480 Nie podano rosyjski wady wymowy, wady, dysfunkcja połykania i oddychania, hipo-, hipertonia mięśni Fiala, czeski asymetryczne zgryzy otwarte, seplenienie Czarnecka i wsp., 1985 Clausnitzer i Clausnitzer, polski przedwczesna utrata zębów mlecznych, wady wymowy, wady, protezy dziecięce 535 3,9-15,8 niemiecki infantylny typ połykania, wady, seplenienie Fiala, czeski przetrwanie otwartego po 10 i 22 miesiącach, seplenienie Clausnitzer i Clausnitzer, ,0-10,9 niemiecki szczytowa forma głoski /s/, seplenienie, wady Müssig, ,5-7,2 niemiecki wady, wady wymowy, parafunkcje, zakres ruchów żuchwy Bigenzahn i wsp., 1992 Tomita i wsp., 2000 Stahl i Grabowski, angielski dysfunkcje ustno-twarzowe, wady, efektywność mioterapii portugalski wady wymowy, wady, parafunkcje >10 niemiecki wady, dysfunkcje (w tym wady wymowy), parafunkcje Tomé i wsp., portugalski seplenienie, wady T a b e l a I I. Materiał badawczy Wiek dzieci 3-letnie letnie letnie Ogółem

4 K. Raftowicz-Wójcik, T. Matthews-Brzozowska Czas. Stomatol., T a b e l a I I I. Częstość występowania wad (ogółem) w poszczególnych oraz w połączonych grupach wiekowych Wiek dzieci 3-letnie 41,46% (n=17) 45,83% (n=11) NS 4-letnie 20,34% (n=12) 47,06% (n=16) p=0,007 5-letnie 41,03% (n=16) 52,08% (n=25) NS Ogółem 32,37% (n=45) 49,06% (n=52) p=0,025 T a b e l a I V. u badanych dzieci Tyłozgryzy 18,71% (n=26) 22,64% (n=24) NS Przodozgryzy 0,72% (n=1) 3,77% (n=4) NS Zgryzy otwarte 2,88% (n=4) 13,21% (n=14) p=0,005 Zgryzy głębokie 11,51% (n=16) 16,98% (n=18) NS Zgryzy krzyżowe 9,35% (n=13) 11,32% (n=12) NS T a b e l a V. w grupie dzieci 3-letnich Tyłozgryzy 29,27% (n=12) 29,17% (n=7) NS Przodozgryzy 0,00% (n=0) 0,00% (n=0) Zgryzy otwarte 4,88% (n=2) 16,67% (n=4) NS Zgryzy głębokie 17,07% (n=7) 16,67% (n=4) NS Zgryzy krzyżowe 9,76% (n=4) 8,33% (n=2) NS T a b e l a V I. w grupie dzieci 4-letnich Tyłozgryzy 11,86% (n=7) 20,59% (n=7) NS Przodozgryzy 0,00% (n=0) 8,82% (n=4) p=0,046 Zgryzy otwarte 1,69% (n=1) 11,76% (n=4) NS Zgryzy głębokie 5,08% (n=3) 17,65% (n=6) NS Zgryzy krzyżowe 6,78% (n=13) 2,94% (n=1) NS 364

5 2006, LIX, 5 u dzieci z/bez wad wymowy T a b e l a V I I. w grupie dzieci 5-letnich Tyłozgryzy 17,95% (n=7) 20,83% (n=10) NS Przodozgryzy 2,56% (n=1) 2,08% (n=1) NS Zgryzy otwarte 2,56% (n=1) 12,50% (n=6) NS Zgryzy głębokie 15,38% (n=6) 16,67% (n=8) NS Zgryzy krzyżowe 12,82% (n=5) 18,75% (n=9) NS wa (20,34%) (tab. III). Przodozgryzy zaobserwowano w tej grupie wiekowej statystycznie istotnie częściej (p=0,046) u dzieci leczonych logopedycznie (8,82%), w porównaniu z dziećmi z prawidłową wymową, u których nie stwierdzono tego typu wady (tab. VI). W przypadku dzieci pięcioletnich nie stwierdzono żadnych istotnych statystycznie różnic w częstości występowania wad, ani ogółem lub w stosunku do poszczególnych rodzajów wad (tab. VII). Dyskusja Częstość występowania wad u polskich dzieci w wieku przedszkolnym bez uwzględnienia wad wymowy waha się według różnych autorów od 34,8% do 60%, z najliczniej występującymi nieprawidłowościami z grupy tyłozgryzów (1, 3, 17, 40). W naszej pracy wady stwierdzono u 49,06% dzieci leczonych logopedycznie, co mieści się w podanym zakresie oraz u 32,37% dzieci z prawidłową artykulacją co jest wartością nieco niższą. Badanie ujawniło także, że najliczniej reprezentowaną wadą w obu badanych grupach były zaburzenia w stosunku do płaszczyzny czołowej w postaci tyłozgryzów, co jest zgodne z danymi z piśmiennictwa. Chociaż w niektórych pracach dotyczących dzieci w wieku przedszkolnym oprócz analizowania wad, badano również wymowę (22, 40). Tylko w jednej publikacji polskojęzycznej Śmiech-Słomkowska i Sypniewska (37) oceniały okluzję i artykulację na podstawie badań ortodontycznych i logopedycznych 124 dzieci w wieku 5 i 6 lat. Ustaliły, że w grupie dzieci z wadą wymowy zgryz prawidłowy występował u 31,6%, tyłozgryz u 44,7%, zgryz otwarty częściowy przedni u 15,8%, a zgryz głęboki częściowy u 7,9% badanych. W przypadku dzieci wartości te kształtowały się następująco: zgryz prawidłowy 34%, tyłozgryz 44,7%, przodozgryz 6,4%, zgryz krzyżowy 8,5%, zgryz otwarty częściowy przedni 2,1%, zgryz głęboki częściowy 4,3%. Autorki stwierdziły, że występowanie otwartego wiązało się z zaburzeniami artykulacji w sposób istotny statystycznie, co jest zgodne z wynikami uzyskanymi przez nas zgryz otwarty występował ogółem u 2,88% dzieci z prawidłową artykulacją i u 13,21% dzieci leczonych logopedycznie, zaś różnica ta była istotna statystycznie (p=0,005). W porównaniu z badaniami Śmiech-Słomkowskiej i Sypniewskiej uzyskałyśmy nieco niższe wartości (o 2,59%) dotyczące częstości występowania otwartego w przypadku dzieci z wadami wymowy, a nieco wyższe (o 0,78%) u dzieci bez zaburzeń artykulacyjnych. Dane z piśmiennictwa obcojęzycznego również potwierdzają powiązanie otwartego z wadami 365

6 K. Raftowicz-Wójcik, T. Matthews-Brzozowska Czas. Stomatol., wymowy (30, 31). Carvalho i wsp. (5) podali, że była to najbardziej rozpowszechniona wada w uzębieniu mlecznym dzieci belgijskich. Zgryz otwarty autorzy zaobserwowali u 32% badanej populacji (750 dzieci w wieku 3-5 lat). Autorzy zaobserwowali także, że wraz z wiekiem malało występowanie tego zaburzenia od 42,5% w wieku 3 lat, do 38,0% w wieku 4 lat i 23,0% w wieku 5 lat. Z kolei Emmerich i wsp. (13) na podstawie badania 291 portugalskojęzycznych dzieci w wieku 3 lat ustalili u dzieci ze zgryzem otwartym obecność wysokiego ryzyka względnego (RR relative ratio) wystąpienia zaburzeń w zakresie wymowy, połykania i oddychania. W kontekście defektów w zakresie realizacji dźwięków w piśmiennictwie wymieniany był także przodozgryz (26, 28), co jest w części zgodne z wynikami naszej pracy, gdyż w grupie dzieci czteroletnich leczonych logopedycznie stwierdzono częstsze występowanie tej nieprawidłowości, w porównaniu z dziećmi z poprawną wymową w tym samym wieku. Fakt, że nie odnotowano żadnych istotnych statystycznie różnic dotyczących pozostałych wad, można tłumaczyć prawdopodobnie mechanizmami kompensacyjnymi oraz adaptacyjnymi (21). Podsumowanie Okres rozwoju mowy to również czas intensywnego rozwoju. Dlatego tak ważna jest interdyscyplinarna współpraca logopedów, ortodontów i lekarzy dentystów, co wykazały wykonane przez nas badania. Wniosek Dzieci objęte terapią logopedyczną w przedszkolach z powodu wad wymowy powinny być kierowane do ortodontów, ponieważ często występują u nich wady. Piśmiennictwo 1. Adamiak E.: Występowanie wad u dzieci wiejskich w wieku przedszkolnym w zależności od niektórych czynników osobowych. Czas. Stomatol., 1981, XXXIV, 5, Benediktsson E.: Variation in tongue and jaw position in s sound production and in relation to front teeth occlusion. Acta Odont. Scandinavica, 1958, 15, Biedziak B., Kurzawski M., Pospieszyńska M.: Częstość występowania wad u dzieci przedszkolnych w Poznaniu. Pozn. Stomat., 1998, 25, Bigenzahn W., Fischman L., Mayrhofer-Krammel U.: Myofunctional therapy in patients with orofacial dysfunctions affecting speech. Folia Phoniatr. (Basel), 1992, 44, 5, Carvalho I., Vinker F., Declerk D.: Malocclusion, dental injuries and dental anomalies in the primary dentition of Belgian children. Int. J. Paediatr. Dent., 1998, 8, 2, Clausnitzer R., Clausnitzer V.: Dysgnathien und apikale S-Lautbildung. Zahn Mund Kieferheilkd Zentralbl., 1990, 78, 7, Clausnitzer R., Clausnitzer V.: Zusammenhange zwischen Dysgnathien, Bildungsmodus des S und fehlerhaftem Schlucken. Stomatol DDR, 1989, 39, 8, Coleman R. O., Gulikson J. S.: Speech problems in children. ASDC J Dent Child., 1971, 28, 6, Czarnecka B., Ducka-Karska K., Komorowska A.: Rehabilitacja ortodontyczno- -foniatryczna dzieci z przedwczesną utratą zębów mlecznych. Czas. Stomatol., 1985, XXXVIII, 2, Чyчaлuнa Л. Н., Фалеева Г. Ф., Акобuc З. M.: Логопедическое обучение и миотерапия при лечении ортодонтических больных. Стоматология (Mock.), 1978, 57, 1, Demel G.: O potrzebie współpracy logopedii z ortodoncją. Logopedia, 1975, 12, Dominik K.: Zagadnienia foniatryczne z punktu widzenia ortopedii szczękowo-twarzowej. Czas. Stomatol., 1953, VI, 6, Emmerich A., Fonseca L., Elias A. M.: Relação entre hábitos bucais, alterações oronasofaringianas e mal-oclusões em pré-escolares de Vitória, Espirito Santo, Brasil. Cad. Saúde Pública, 2004, 366

7 2006, LIX, 5 u dzieci z/bez wad wymowy 20, 3, Fiala M.: Anomálie okluze a sigmatismu. Cesk. Stomatol., 1982, 82, 6, Fiala M.: Offener Biss und interdentaler Sigmatismus. Stomatol. DDR, 1989, 39, 4, Girolami-Boulinier A.: Mises au point opérées en ce qui concerne le sigmatisme du poit de vue rééducation et stomatologie. Rev. Laryngol. Otol. Rhinol. (Bora), 1970, 91, 9, Grzybowska-Subtelna J., Pisulska- Otremba A.: Częstość występowania wad u dzieci i młodzieży województwa opolskiego. Czas. Stomatol., 2001, LIV, 1, Hanson M. L., Bernard L. W., Case J. L.: Tonguethrust in preschool children. Am. J. Orthod., 1969, 56, 1, Hanson M. L., Bernard L. W., Case J. L.: Tongue-thrust in preschool children. Part II: Dental occlusal patterns. Am. J. Orthod., 1970, 57, 1, Harrington R., Breinholt V.: The relation of oral-mechanism malfunction to dental and speech development. Am. J. Orthod. 1963, 49, 2, Johnson N. C. L., Sandy J. R.: Tooth position and speech is there a relationship? Angle Orthod., 1999, 69, 4, Kawala B., Babijczuk T., Czekańska A.: Występowanie dysfunkcji, parafunkcji i wad narządu żucia u dzieci w wieku przedszkolnym. Dent. Med. Probl., 2003, 40, 2, Kent K., Schaaf G. N.: The effects of dental abnormalities on speech production. Quintessence Int., 1982, 12, Kessler H. E.: The relation of dentistry to speech. JADA., 1954, 48, Konopska L., Bielawska H., Górniak D., Rucińska-Grygiel B.: wymowy u osób ze zgryzem otwartym. Czas. Stomatol., 2003, LVI, 2, Konopska L., Rucińska-Grygiel B., Górniak D.: Zaburzenia artykulacji u osób z doprzednimi wadami. Mag. Stomatol., 1998, 7, Konopska L., Wędrychowska-Szulc B., Bielawska H., Górniak D.: Zniekształcenia dźwiękowej formy wypowiedzi w tyłozgryzach. Mag. Stomatol., 1998, 8, 2, Laine T.: Malocclusion traits and articulatory components of speech. Eur. J. Orthod., 1992, 14, 4, Marchesan I. Q.: The speech pathology treatment with alterations of the stomatognathic system. Int. J. Orofacial Myology, 2000, 26, Mehnert T.: Investigations on the relation of dysgnathias and S sound pronunciation. J. Oral Rehabil., 1987, 14, 1, Mehnert T., Schonekerl H., Weiskopf J.: Klinisch-experimentelle Untersuchungen uber den Einfluss einiger Dysgnathien auf die S-Laut- Artikulation. Stomatol DDR, 1983, 33, 5, Moorrees C. F. A., Burstone J. C., Christiansen L. R., Hixon H. E., Weinstein S.: Research related to malocclusion. Am. J. Orthod., 1971, 59, 1, Müssig D.: Art und Häufigkeit von Kieferfehlbildungen sowie Funktionsstörungen im Milchgebiss. Fortschr. Kieferorthop., 1991, 52, 2, Raftowicz-Wójcik K., Matthews- Brzozowska T.: a wady wymowy przegląd piśmiennictwa. Dent. Med. Probl., 2005, 42, 1, Rehak G., Kovacs E., Frigyesi A.: Związek między wadami, nieprawidłowym połykaniem i seplenieniem. Czas. Stomatol., 1974, XXVII, 5, Stahl F., Grabowski R.: Orthodontic findings in the deciduous and early mixed dentition inferences for a preventive strategy. J. Orofac. Orthop., 2003, 64, 6, Śmiech-Słomkowska G., Sypniewska J.: Współwystępowanie wad i wad wymowy u dzieci przedszkolnych. Czas. Stomatol., 1983, XXXV, 7, Tomé M C., Farias S. R., Araújo S. M., Schimitt B. E.: Ceceio interdental e alterações oclusais em crianças de 03 a 06 anos. Pro Fono, 2004, 16, 1, Tomita N. E., Bijella V. T., Laércio J. F.: Relação entre hábitos bucais e má oclusão em préescolares. Rev. Saúde Pública, 2000, 34, 3, Zadurska M., Piekarczyk B., Marczyńska M., Kochanek A., Maszewska M., Rasała A., Zakrzewska M.: Badania epidemiologiczne wad i zaburzeń funkcji układu mięśniowo-stawowego u dzieci w wieku przedszkolnym. Przegl. Stomatol. Wieku Rozw., 2001, 2, 34, Otrzymano: dnia 14.XI.2005 r. Adres autorów: Wrocław, ul. Krakowska

Wady zgryzu i potrzeby leczenia ortodontycznego u dzieci z upośledzeniem umysłowym*

Wady zgryzu i potrzeby leczenia ortodontycznego u dzieci z upośledzeniem umysłowym* Czas. Stomat., 2006, LIX, 1 Wady zgryzu i potrzeby leczenia ortodontycznego u dzieci z upośledzeniem umysłowym* Malocclusion and orthodontic treatment needs of children with mental retardation Grażyna

Bardziej szczegółowo

Ocena wad zgryzu u osób grających na instrumentach dętych

Ocena wad zgryzu u osób grających na instrumentach dętych Czas. Stomat., 2006, LIX, 2 Ocena wad zgryzu u osób grających na instrumentach dętych Evaluation of malocclusion in wind instruments players Małgorzata Zadurska 1, Barbara Siemińska-Piekarczyk 1, Michał

Bardziej szczegółowo

Wady zgryzu a wady wymowy przegląd piśmiennictwa. Malocclusions and Speech Disorders Review of the Literature

Wady zgryzu a wady wymowy przegląd piśmiennictwa. Malocclusions and Speech Disorders Review of the Literature PRACE POGLĄDOWE Dent. Med. Probl. 2005, 42, 1, 149 154 ISSN 1644 387X KATARZYNA RAFTOWICZ WÓJCIK 1, TERESA MATTHEWS BRZOZOWSKA 2, 3 Wady zgryzu a wady wymowy przegląd piśmiennictwa Malocclusions and Speech

Bardziej szczegółowo

Stan zdrowotny jamy ustnej uczniów z łódzkich ośrodków dla dzieci niesłyszących

Stan zdrowotny jamy ustnej uczniów z łódzkich ośrodków dla dzieci niesłyszących Czas. Stomatol., 2007, LX, 6, 384-390 2007 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Stan zdrowotny jamy ustnej uczniów z łódzkich ośrodków dla dzieci niesłyszących Oral health condition of children

Bardziej szczegółowo

Stan mlecznych zębów trzonowych i ocena następstw ich przedwczesnej utraty u dzieci w wieku przedszkolnym

Stan mlecznych zębów trzonowych i ocena następstw ich przedwczesnej utraty u dzieci w wieku przedszkolnym PRACE ORYGINALNE Dent. Med. Probl. 2003, 40, 2, 313 317 ISSN 1644 387X TERESA MATTHEWS BRZOZOWSKA 1, AGNIESZKA NĘCKA 1, TOMASZ BABIJCZUK 2 Stan mlecznych zębów trzonowych i ocena następstw ich przedwczesnej

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Przemysław Kopczyński, Rafał Flieger, Teresa Matthews- Brzozowska. Zastosowanie miniimplantów w leczeniu ortodontyczno - protetycznym

Przemysław Kopczyński, Rafał Flieger, Teresa Matthews- Brzozowska. Zastosowanie miniimplantów w leczeniu ortodontyczno - protetycznym Przemysław Kopczyński, Rafał Flieger, Teresa Matthews- Brzozowska Zastosowanie miniimplantów w leczeniu ortodontyczno - protetycznym Klinika Ortodoncji Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego

Bardziej szczegółowo

Zachorowalność na próchnicę dzieci łódzkich w wieku przedszkolnym zakwalifikowanych do zabiegów profilaktyki fluorkowej

Zachorowalność na próchnicę dzieci łódzkich w wieku przedszkolnym zakwalifikowanych do zabiegów profilaktyki fluorkowej Czas. Stomat., 2005, LVIII, 5 Zachorowalność na próchnicę dzieci łódzkich w wieku przedszkolnym zakwalifikowanych do zabiegów profilaktyki fluorkowej Incidence of caries in preschool children living in

Bardziej szczegółowo

Częstość występowania wad zgryzu u 4, 5 i 6-letnich dzieci z parafunkcjami narządu żucia

Częstość występowania wad zgryzu u 4, 5 i 6-letnich dzieci z parafunkcjami narządu żucia Babiak Probl Hig M Epidemiol i wsp. Częstość 212, występowania 93(2): 319-326 wad zgryzu u 4, 5 i 6-letnich z parafunkcjami 319 Częstość występowania wad zgryzu u 4, 5 i 6-letnich z parafunkcjami Frequency

Bardziej szczegółowo

Częstość występowania wad zgryzu u osób z zespołem Turnera

Częstość występowania wad zgryzu u osób z zespołem Turnera Czas. Stomatol., 2009, 62, 12, 939-944 2009 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Częstość występowania wad zgryzu u osób z zespołem Turnera Incidence of occlusal anomalies in Turner syndrome

Bardziej szczegółowo

Występowanie dysfunkcji, parafunkcji i wad narządu żucia u dzieci w wieku przedszkolnym

Występowanie dysfunkcji, parafunkcji i wad narządu żucia u dzieci w wieku przedszkolnym PRACE ORYGINALNE Dent. Med. Probl. 2003, 40, 2, 319 325 ISSN 1644 387X BEATA KAWALA 1, TOMASZ BABIJCZUK 2, ANNA CZEKAŃSKA 2 Występowanie dysfunkcji, parafunkcji i wad narządu żucia u dzieci w wieku przedszkolnym

Bardziej szczegółowo

Analiza porównawcza wieku szkieletowego u dzieci bez i z wadami rozwojowymi.

Analiza porównawcza wieku szkieletowego u dzieci bez i z wadami rozwojowymi. Bibliografia Publikacji UM w Poznaniu Zapytanie: FLIEGER RAFAŁ Lista publikacji Autorzy: Rafał Flieger, Paweł Lewandowski. Tytuł: Analiza porównawcza wieku szkieletowego u dzieci bez i z wadami rozwojowymi.

Bardziej szczegółowo

, Urszula Kaczmarek. Ocena stanu narządu żucia pacjentów z mózgowym porażeniem dziecięcym

, Urszula Kaczmarek. Ocena stanu narządu żucia pacjentów z mózgowym porażeniem dziecięcym prace oryginalne Dent. Med. Probl. 2012, 49, 3, 358 362 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Katarzyna Jankowska A C, E, F A, D F, Urszula Kaczmarek Ocena stanu

Bardziej szczegółowo

szczęki, objawy i sposoby Natalia Zając

szczęki, objawy i sposoby Natalia Zając Etiologia wybranych grup rozszczepów szczęki, objawy i sposoby ich zespołowego leczenia. Natalia Zając Promotor: dr n. med., prof. Vaclav Bednar Wstęp Wśród wad rozwojowych występujących u noworodków w

Bardziej szczegółowo

Wybrane zaburzenia zębowe pacjentów z całkowitym jednostronnym rozszczepem podniebienia pierwotnego i wtórnego

Wybrane zaburzenia zębowe pacjentów z całkowitym jednostronnym rozszczepem podniebienia pierwotnego i wtórnego Wybrane zaburzenia zębowe pacjentów z całkowitym jednostronnym rozszczepem podniebienia pierwotnego i wtórnego Selected dental disorders in patients with complete unilateral cleft of the primary and secondary

Bardziej szczegółowo

Skuteczność aparatu Clarka w leczeniu tyłozgryzu całkowitego z protruzją górnych zębów siecznych

Skuteczność aparatu Clarka w leczeniu tyłozgryzu całkowitego z protruzją górnych zębów siecznych Czas. Stomat., 2005, LVIII, 12 Skuteczność aparatu Clarka w leczeniu tyłozgryzu całkowitego z protruzją górnych zębów siecznych Mateusz Kurzawski Effectiveness of Clark s appliance in the management of

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

Skojarzone leczenie ortodontyczno-protetyczne w rozległych brakach zawiązków zębowych opis przypadku

Skojarzone leczenie ortodontyczno-protetyczne w rozległych brakach zawiązków zębowych opis przypadku PROTET. STOMATOL., 2007, LVII, 4, 276-280 Skojarzone leczenie ortodontyczno-protetyczne w rozległych brakach zawiązków zębowych opis przypadku Combined Orthodontic and Prosthetic Treatment in Severe Oligodontia:

Bardziej szczegółowo

Maria Orzelska-Blomberg 1 B D E F Marta Kuropatnicka 2 Barbara Szkarłat 3 C D E Anna Wojtaszek-Słomińska 4 A D E Marek Grzybiak 5 D E

Maria Orzelska-Blomberg 1 B D E F Marta Kuropatnicka 2 Barbara Szkarłat 3 C D E Anna Wojtaszek-Słomińska 4 A D E Marek Grzybiak 5 D E Badania kliniczne / Clinical research Występowanie wad zgryzu i wad wymowy u dzieci w wieku przedszkolnym M. Orzelska-Blomberg et al. Frequency of malocclusion and articulation disorders in preschool children

Bardziej szczegółowo

Frekwencja i intensywność próchnicy u dzieci 6-letnich z rejonu Krakowa

Frekwencja i intensywność próchnicy u dzieci 6-letnich z rejonu Krakowa Borgis Frekwencja i intensywność próchnicy u dzieci 6-letnich z rejonu Krakowa *Anna Jurczak, Jadwiga Ciepły, Iwona Gregorczyk-Maga, Iwona Kołodziej, Joanna Słowik, Dorota Kościelniak, Małgorzata Staszczyk

Bardziej szczegółowo

Zespołowe leczenie ortodontyczno-chirurgiczno-protetyczne dorosłego pacjenta z hipodoncją opis przypadku

Zespołowe leczenie ortodontyczno-chirurgiczno-protetyczne dorosłego pacjenta z hipodoncją opis przypadku _estetyka Zespołowe leczenie ortodontyczno-chirurgiczno-protetyczne dorosłego pacjenta z hipodoncją opis przypadku Interdisciplinar management of adult patient with hipodontia a case report Autorzy_ Maciej

Bardziej szczegółowo

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology

Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Vol. 2/2003 Nr 4(5) Endokrynologia Pediatryczna Pediatric Endocrinology Zmiany w narządzie żucia u dzieci z somatotropinową niedoczynnością przysadki Changes in the organ of mastication in children with

Bardziej szczegółowo

Stan pierwszych zębów trzonowych stałych studentów medycyny i stomatologii Akademii Medycznej w Białymstoku

Stan pierwszych zębów trzonowych stałych studentów medycyny i stomatologii Akademii Medycznej w Białymstoku Czas. Stomat., 2005, LVIII, 11 Stan pierwszych zębów trzonowych stałych studentów medycyny i stomatologii Akademii Medycznej w Białymstoku The dental status of permanent first molars in students of Dental

Bardziej szczegółowo

Leczenie zgryzu otwartego szkieletowego u pacjentów w okresie wzrostu obserwacje wstępne*

Leczenie zgryzu otwartego szkieletowego u pacjentów w okresie wzrostu obserwacje wstępne* Czas. Stomatol., 2010, 63, 12, 779-786 2010 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Leczenie zgryzu otwartego szkieletowego u pacjentów w okresie wzrostu obserwacje wstępne* Treatment of skeletal

Bardziej szczegółowo

Leczenie protetyczne pacjentki z hipodoncją. Opis przypadku

Leczenie protetyczne pacjentki z hipodoncją. Opis przypadku PROTET. STOMATOL., 2006, LVI, 4, 295-299 Leczenie protetyczne pacjentki z hipodoncją. Opis przypadku Prosthetic treatment of the patient with hipodontia. A case report Jacek Kasperski 1, Przemysław Rosak

Bardziej szczegółowo

Analiza ruchu wysuwania żuchwy u chorych ze złożonymi przemieszczeniami krążka stawowego stawu skroniowo-żuchwowego*

Analiza ruchu wysuwania żuchwy u chorych ze złożonymi przemieszczeniami krążka stawowego stawu skroniowo-żuchwowego* PROTET. STOMATOL., 2007, LVII, 5, 325-330 Analiza ruchu wysuwania żuchwy u chorych ze złożonymi przemieszczeniami krążka stawowego stawu skroniowo-żuchwowego* Analysis of protrusive mandibular movement

Bardziej szczegółowo

Z Zakładu Stomatologii Wieku Rozwojowego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Kierownik Katedry i Zakładu: prof. dr hab. n. med. M.

Z Zakładu Stomatologii Wieku Rozwojowego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Kierownik Katedry i Zakładu: prof. dr hab. n. med. M. Czas. Stomat., 2005, LVIII, 12 Ocena intensywności próchnicy oraz częstości występowania zaburzeń rozwojowych uzębienia u dzieci i młodzieży z jedno- lub obustronnym rozszczepem wargi, wyrostka zębodołowego

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Zęby dwoiste w uzębieniu mlecznym postacie, objawy, postępowanie

Zęby dwoiste w uzębieniu mlecznym postacie, objawy, postępowanie Czas. Stomatol., 2006, LIX, 10, 740-746 2006 Polish Dental Association http://www.czas.stomat.net Zęby dwoiste w uzębieniu mlecznym postacie, objawy, postępowanie Double teeth in primary dentition forms,

Bardziej szczegółowo

Ocena rozkładu kontaktów okluzyjnych u pacjentów z pojedynczymi brakami uzębienia doniesienie wstępne

Ocena rozkładu kontaktów okluzyjnych u pacjentów z pojedynczymi brakami uzębienia doniesienie wstępne Ocena rozkładu kontaktów okluzyjnych u pacjentów z pojedynczymi brakami uzębienia doniesienie wstępne Evaluation of occlusal contacts in patients with single tooth loss preliminary report Katedra Protetyki

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Ortodoncja

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Ortodoncja S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu/przedmiotu Kod modułu/przedmiotu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Semestr

Bardziej szczegółowo

Problemy stomatologiczne polskich dzieci i młodzieży propozycje działań do rozważenia

Problemy stomatologiczne polskich dzieci i młodzieży propozycje działań do rozważenia Problemy stomatologiczne polskich dzieci i młodzieży propozycje działań do rozważenia Posiedzenie Plenarne Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia Warszawa 15.12.2010r. prof.. dr hab.. Barbara Adamowicz-Klepalska

Bardziej szczegółowo

Skojarzone leczenie ortodontyczne i implantoprotetyczne jako rehabilitacja hipodoncji i mikrodoncji

Skojarzone leczenie ortodontyczne i implantoprotetyczne jako rehabilitacja hipodoncji i mikrodoncji Skojarzone leczenie ortodontyczne i implantoprotetyczne jako rehabilitacja hipodoncji i mikrodoncji Autorzy _ Jan Pietruski i Małgorzata Pietruska Ryc. 1 Ryc. 2 _Wrodzone wady zębów, dotyczące ich liczby

Bardziej szczegółowo

Eduterapeutica Logopedia do pracy z dziećmi wykazującymi zaburzenia rozwoju mowy

Eduterapeutica Logopedia do pracy z dziećmi wykazującymi zaburzenia rozwoju mowy Badania m.in. gotowości szkolnej sześciolatków* wskazują na potrzebę udzielania intensywnej pomocy logopedycznej około 60% dzieci. To ogromne wyzwanie dla terapeutów. Prawidłowy rozwój mowy dziecka jest

Bardziej szczegółowo

Terminy oraz kolejność wyrzynania zębów stałych u 4-8 letnich dzieci białostockich analiza wartości centylowych

Terminy oraz kolejność wyrzynania zębów stałych u 4-8 letnich dzieci białostockich analiza wartości centylowych Czas. Stomatol., 2008, 61, 5, 330-339 2008 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Terminy oraz kolejność wyrzynania zębów stałych u 4-8 letnich dzieci białostockich analiza wartości centylowych

Bardziej szczegółowo

Ocena występowania zaburzeń czynności stawu skroniowo-żuchwowego i potrzeb leczenia ortodontycznego u 12-letnich dzieci

Ocena występowania zaburzeń czynności stawu skroniowo-żuchwowego i potrzeb leczenia ortodontycznego u 12-letnich dzieci Prace oryginalne Dent. Med. Probl. 2012, 49, 2, 184 188 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Tamara Pawlaczyk-Kamieńska B, D F, Aneta Olszewska B, D F, A, B,

Bardziej szczegółowo

Pacjenci zostali podzieleni na trzy grupy liczące po 20 osób. Grupa I i II to osoby, u których na podstawie wartości pomiaru kąta ANB oraz WITS w

Pacjenci zostali podzieleni na trzy grupy liczące po 20 osób. Grupa I i II to osoby, u których na podstawie wartości pomiaru kąta ANB oraz WITS w STRESZCZENIE Wady zgryzu klasy III wg Angle'a uwarunkowane są niedorozwojem szczęki lub nadmiernym wzrostem żuchwy, a często połączeniem obu nieprawidłowości. Pacjenci z przodożuchwiem morfologicznym ze

Bardziej szczegółowo

Premature loss of milk teeth by preschool children

Premature loss of milk teeth by preschool children Premature loss of milk teeth by preschool children Przedwczesna utrata zębów mlecznych u dzieci przedszkolnych Ewa Ogłodek, Danuta Moś stres maxeve@ caries of deciduous teeth in children is an important

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji w ORTODONCJI

Program specjalizacji w ORTODONCJI CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji w ORTODONCJI Dla lekarzy stomatologów posiadających specjalizację I stopnia w chirurgii stomatologicznej Warszawa 1999 (c) Copyrigth by

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Terminy i kolejność wyrzynania zębów mlecznych u dzieci łódzkich

Terminy i kolejność wyrzynania zębów mlecznych u dzieci łódzkich Czas. Stomat., 2005, LVIII, 3 Terminy i kolejność wyrzynania zębów mlecznych u dzieci łódzkich Times and sequence of eruption of the deciduous teeth in children from Łódź Renata Filipińska-Skąpska, Patrycja

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Ortodoncja

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Ortodoncja Kod modułu Rodzaj modułu/przedmiotu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Nazwa modułu I nforma cje ogólne Ortodoncja Obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

Ann. Acad. Med. Gedan. 2011, 41, 71 77

Ann. Acad. Med. Gedan. 2011, 41, 71 77 Ann. Acad. Med. Gedan. 2011, 41, 71 77 Maria Prośba-Mackiewicz 1, Jurand Mackiewicz 2, Marek Grzybiak 3, Anna Wytrykowska 1, Joanna Hebel 1 Anatomiczne uwarunkowania procedur leczniczych stosowanych we

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 63/2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 września 2007 r.

Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 63/2007/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 20 września 2007 r. OPIS PROGRAMU ORTODONTYCZNEJ OPIEKI NAD DZIEĆMI Z WRODZONYMI WADAMI CZĘŚCI TWARZOWEJ CZASZKI Warszawa, 2007 rok 1 1. Uzasadnienie celowości wdrożenia programu Opis problemu Częstość występowania rozszczepów

Bardziej szczegółowo

Parafunkcje niezwarciowe u dzieci i rodziców oraz ich wpływ na występowanie wad zgryzu u dzieci na podstawie badania ankietowego i klinicznego**

Parafunkcje niezwarciowe u dzieci i rodziców oraz ich wpływ na występowanie wad zgryzu u dzieci na podstawie badania ankietowego i klinicznego** Prace oryginalne Original papers Borgis Parafunkcje niezwarciowe u dzieci i rodziców oraz ich wpływ na występowanie wad zgryzu u dzieci na podstawie badania ankietowego i klinicznego** *Agnieszka Osmólska-Bogucka,

Bardziej szczegółowo

STRUKTURA POURAZOWYCH USZKODZEŃ ZĘBÓW MLECZNYCH I STAŁYCH W DOKUMENTACJI KLINICZNEJ ZAKŁADU STOMATOLOGII DZIECIĘCEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W GDAŃSKU

STRUKTURA POURAZOWYCH USZKODZEŃ ZĘBÓW MLECZNYCH I STAŁYCH W DOKUMENTACJI KLINICZNEJ ZAKŁADU STOMATOLOGII DZIECIĘCEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W GDAŃSKU Ann. Acad. Med. Gedan., 2006, 36, 43 51 KATARZYNA EMERICH, BARBARA ADAMOWICZ-KLEPALSKA, MICHAŁ DONATT STRUKTURA POURAZOWYCH USZKODZEŃ ZĘBÓW MLECZNYCH I STAŁYCH W DOKUMENTACJI KLINICZNEJ ZAKŁADU STOMATOLOGII

Bardziej szczegółowo

SYGNAŁY AKUSTYCZNE STAWÓW SKRONIOWO-ŻUCHWOWYCH WYSTĘPUJĄCE U DZIECI Z WADAMI ZGRYZU W POSZCZEGÓLNYCH FAZACH RUCHU ŻUCHWY

SYGNAŁY AKUSTYCZNE STAWÓW SKRONIOWO-ŻUCHWOWYCH WYSTĘPUJĄCE U DZIECI Z WADAMI ZGRYZU W POSZCZEGÓLNYCH FAZACH RUCHU ŻUCHWY Ann. Acad. Med. Gedan., 2006, 36, 225 232 ADAM ZEDLER 1, JÓZEF ZIENKIEWICZ 2, MACIEJ DIJAKIEWICZ 1, VIOLETTA SZYCIK 1, BOŻENA SOROKA-LETKIEWICZ 1, JOANNA DIJAKIEWICZ 3 SYGNAŁY AKUSTYCZNE STAWÓW SKRONIOWO-ŻUCHWOWYCH

Bardziej szczegółowo

Leczenie zgryzu krzyżowego zęba 21 systemem clear aligner - opis przypadku

Leczenie zgryzu krzyżowego zęba 21 systemem clear aligner - opis przypadku W DENTAL FORUM 2/2012 str. 133-136 wydanym w ramach 16 Zjazdu Polskiego Towarzystwa Ortodontycznego w Poznaniu opisano po raz pierwszy pacjenta leczonego systemem Clear-Aligner. Jest to pierwszy artykuł

Bardziej szczegółowo

Świadomość kobiet w ciąży na temat profilaktyki zaburzeń narządu żucia

Świadomość kobiet w ciąży na temat profilaktyki zaburzeń narządu żucia Borgis Świadomość kobiet w ciąży na temat profilaktyki zaburzeń narządu żucia *Edyta Ciok 1, Anna Grzebyta 1, Dorota Maciejak 2, Małgorzata Zadurska 2 1 Studenckie Koło Naukowe przy Zakładzie Ortodoncji,

Bardziej szczegółowo

Fonetyczne porównanie dwóch metod estetycznego ustawiania zębów przednich górnych w protezach całkowitych

Fonetyczne porównanie dwóch metod estetycznego ustawiania zębów przednich górnych w protezach całkowitych PROT. STOM., 2005, LV, 6 Fonetyczne porównanie dwóch metod estetycznego ustawiania zębów przednich górnych w protezach całkowitych Phonetic comparison of two methods of anterior upper teeth positioning

Bardziej szczegółowo

Zachorowalność na próchnicę zębów dzieci 12-letnich w województwie łódzkim w latach 1978-2003*

Zachorowalność na próchnicę zębów dzieci 12-letnich w województwie łódzkim w latach 1978-2003* Czas. Stomat., 2006, LIX, 1 Zachorowalność na próchnicę zębów dzieci 12-letnich w województwie łódzkim w latach 1978-2003* Prevalence of caries in 12-year-old children in the region of Łódź between 1978-2003

Bardziej szczegółowo

Kliniczny i radiologiczny obraz pacjentów z nadliczbowymi zębami przedtrzonowymi oraz możliwości ich leczenia*

Kliniczny i radiologiczny obraz pacjentów z nadliczbowymi zębami przedtrzonowymi oraz możliwości ich leczenia* Czas. Stomatol., 2010, 63, 12, 762-772 2010 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Kliniczny i radiologiczny obraz pacjentów z nadliczbowymi zębami przedtrzonowymi oraz możliwości ich leczenia*

Bardziej szczegółowo

Opieka stomatologiczna nad pacjentem niepełnosprawnym intelektualnie potrzeby i ograniczenia

Opieka stomatologiczna nad pacjentem niepełnosprawnym intelektualnie potrzeby i ograniczenia Czas. Stomatol., 2009, 62, 1, 34-41 2009 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Opieka stomatologiczna nad pacjentem niepełnosprawnym intelektualnie potrzeby i ograniczenia Dental care of the

Bardziej szczegółowo

Stomatologia. Chirurgia szczękowa

Stomatologia. Chirurgia szczękowa WU Stomatologia. Chirurgia szczękowa WU 1-49 Wydawnictwa informacyjne i ogólne WU 50-95 Etyka. Praktyka zawodowa i personel. Dokumentacja WU 100-113.7 Anatomia. Fizjologia. Higiena WU 140-166 Choroby.

Bardziej szczegółowo

Terminy oraz kolejność wyrzynania zębów stałych u 4-8 letnich dzieci białostockich ocena z zastosowaniem średniej arytmetycznej

Terminy oraz kolejność wyrzynania zębów stałych u 4-8 letnich dzieci białostockich ocena z zastosowaniem średniej arytmetycznej Czas. Stomatol., 2008, 61, 4, 267-274 2008 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Terminy oraz kolejność wyrzynania zębów stałych u 4-8 letnich dzieci białostockich ocena z zastosowaniem średniej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ NA ZAJĘCIACH Z TERAPII LOGOPEDYCZNEJ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU:

PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ NA ZAJĘCIACH Z TERAPII LOGOPEDYCZNEJ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU: PROGRAM PRACY a1 Z UCZNIEM/UCZENNICĄ NA ZAJĘCIACH Z TERAPII LOGOPEDYCZNEJ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU: WYRÓWNYWANIA SZANS EDUKACYJNYCH UCZNIÓW Z GRUP O UTRUDNIONYM

Bardziej szczegółowo

Warunki anatomiczno-czynnościowe narządów mowy studentów wyższych szkół teatralnych

Warunki anatomiczno-czynnościowe narządów mowy studentów wyższych szkół teatralnych Barbara Sambor Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna im. L. Solskiego w Krakowie Warunki anatomiczno-czynnościowe narządów mowy studentów wyższych szkół teatralnych Abstract: The article presents preliminary

Bardziej szczegółowo

TERAPIA ZABURZEŃ CZYNNOŚCI SYSTEMU ŻUCHWOWO-GNYKOWO-CZASZKOWEGO PROGRAM KURSU

TERAPIA ZABURZEŃ CZYNNOŚCI SYSTEMU ŻUCHWOWO-GNYKOWO-CZASZKOWEGO PROGRAM KURSU TERAPIA ZABURZEŃ CZYNNOŚCI SYSTEMU ŻUCHWOWO-GNYKOWO-CZASZKOWEGO PROGRAM KURSU Dla stomatologów, foniatrów, laryngologów, okulistów i fizjoterapeutów WERSJA 2014.2 20 godzin akademickich zrealizowanych

Bardziej szczegółowo

LOGOPEDA 1(6)/2008 1

LOGOPEDA 1(6)/2008 1 1 WYDAWCA Zarząd Główny Polskiego Związku Logopedów RADA REDAKCYJNA dr Joanna Gruba Redaktor Naczelny dr Ewa Krajna dr Małgorzata Rocławska-Daniluk dr Krzysztof Szamburski dr Michał Bitniok mgr Róża Sobocińska

Bardziej szczegółowo

Wpływ wieku badanych na przebieg i czas sprowadzania zatrzymanych kłów w szczęce do łuku zębowego

Wpływ wieku badanych na przebieg i czas sprowadzania zatrzymanych kłów w szczęce do łuku zębowego Czas. Stomat., 2006, LIX, 2 Wpływ wieku badanych na przebieg i czas sprowadzania zatrzymanych kłów w szczęce do łuku zębowego The influence of the patients age on the course and time of bringing the impacted

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja protetyczna pacjentki z podwójnymi zębami dwoistymi opis przypadku

Rehabilitacja protetyczna pacjentki z podwójnymi zębami dwoistymi opis przypadku PROTET. STOMATOL., 2011, LXI, 6, 500-504 Rehabilitacja protetyczna pacjentki z podwójnymi zębami dwoistymi opis przypadku Prosthetic rehabilitation of the patient with two double teeth: A case report Aleksandra

Bardziej szczegółowo

Częstość występowania urazów zębów wśród dzieci zgłaszających się do Zakładu Stomatologii Wieku Rozwojowego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi

Częstość występowania urazów zębów wśród dzieci zgłaszających się do Zakładu Stomatologii Wieku Rozwojowego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Borgis Nowa Stomatol 2015; 20(3): 98-104 DOI: 10.5604/14266911.1173349 Bartłomiej Burczyński 1, Aleksandra Przybylska 1, Beata Orlińska 1, *Patrycja Proc 2, Joanna Szczepańska 2 Częstość występowania urazów

Bardziej szczegółowo

Wady wymowy u osób z rozszczepem wargi i podniebienia*

Wady wymowy u osób z rozszczepem wargi i podniebienia* Czas. Stomatol., 2010, 63, 12, 756-761 2010 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Wady wymowy u osób z rozszczepem wargi i podniebienia* Articulation disorders in people with cleft lip and cleft

Bardziej szczegółowo

DRODZY RODZICE! Znajdźcie czas! Słuchajcie z uwagą opowieści Dziecka, tak jak chcielibyście, Aby ono słuchało Was!!!

DRODZY RODZICE! Znajdźcie czas! Słuchajcie z uwagą opowieści Dziecka, tak jak chcielibyście, Aby ono słuchało Was!!! DRODZY RODZICE! Znajdźcie czas! Słuchajcie z uwagą opowieści Dziecka, tak jak chcielibyście, Aby ono słuchało Was!!! Mowa jest zwierciadłem duszy człowieka i trzeba o nią dbać... Prawidłowe kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Wpływ terminu porodu na wyrzynanie zębów stałych u bliźniąt

Wpływ terminu porodu na wyrzynanie zębów stałych u bliźniąt Czas. Stomatol., 2009, 62, 4, 293-297 2009 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Wpływ terminu porodu na wyrzynanie zębów stałych u bliźniąt Influence of the delivery term on the time of permanent

Bardziej szczegółowo

Wczesna terapia zaburzeń zębowo-zgryzowych z wykorzystaniem płytki Schwarza

Wczesna terapia zaburzeń zębowo-zgryzowych z wykorzystaniem płytki Schwarza Borgis Wczesna terapia zaburzeń zębowo-zgryzowych z wykorzystaniem płytki Schwarza Teresa Matthews-Brzozowska 1, Małgorzata Pobol-Aidi 1, 2, Maja Matthews-Kozanecka 3, *Dorota Cudziło 4 1 Katedra i Klinika

Bardziej szczegółowo

Użyteczność komponenty estetycznej wskaźnika ortodontycznych potrzeb leczniczych w grupie studentów uczelni wrocławskich

Użyteczność komponenty estetycznej wskaźnika ortodontycznych potrzeb leczniczych w grupie studentów uczelni wrocławskich Prace oryginalne Dent. Med. Probl. 2011, 48, 1, 37 44 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Liwia Minch 1, Marzena Lachowska 2, Anna Kuterek 2, Beata Kawala 1

Bardziej szczegółowo

PRACE ORYGINALNE MARTADYRAS, KATARZYNA JANKOWSKA, SYLWIA CZUPRYNA. Streszczenie. Abstract. Katedra Ortodoncji Instytutu Stomatologii CM UJ w Krakowie

PRACE ORYGINALNE MARTADYRAS, KATARZYNA JANKOWSKA, SYLWIA CZUPRYNA. Streszczenie. Abstract. Katedra Ortodoncji Instytutu Stomatologii CM UJ w Krakowie PRACE ORYGINALNE Dent. Med. Probl. 2003, 40, 2, 349 354 ISSN 1644 387X MARTADYRAS, KATARZYNA JANKOWSKA, SYLWIA CZUPRYNA Ocena częstotliwości występowania zaburzeń rozwojowych zębów u pacjentów leczonych

Bardziej szczegółowo

Pierwsza wizyta u logopedy Standardy postępowania krok po kroku

Pierwsza wizyta u logopedy Standardy postępowania krok po kroku Pierwsza wizyta u logopedy Standardy postępowania krok po kroku KROK 1: Zapisanie dziecka na wizytę logopedyczną: Na pierwszą wizytę/ konsultację logopedyczną należy zapisać dziecko w sekretariacie Poradni

Bardziej szczegółowo

Stan zdrowia uczniów warszawskich szkół podstawowych Seminarium ZDROWIE DZIECI NASZĄ TROSKĄ Warszawa, 24 marca 2008 roku Katarzyna Paczek Dyrektor Mazowieckiego Centrum Zdrowia Publicznego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Postępowanie kliniczne i laboratoryjne w wykonawstwie stabilizacyjnej szyny zwarciowej

Postępowanie kliniczne i laboratoryjne w wykonawstwie stabilizacyjnej szyny zwarciowej Postępowanie kliniczne i laboratoryjne w wykonawstwie stabilizacyjnej szyny zwarciowej Clinical and laboratory procedures in occlusal stabilization splint fabrication Zakład Materiałoznawstwa Stomatologicznego,

Bardziej szczegółowo

Wstępne podsumowanie badań zaburzeń mowy u dzieci w wieku przedszkolnym z dysfunkcją fazy połykania i oddychania

Wstępne podsumowanie badań zaburzeń mowy u dzieci w wieku przedszkolnym z dysfunkcją fazy połykania i oddychania Izabela Malicka The International School of Kraków Przedszkole Bajkowa Kraina w Krakowie Wstępne podsumowanie badań zaburzeń mowy u dzieci w wieku przedszkolnym z dysfunkcją fazy połykania i oddychania

Bardziej szczegółowo

Terminy i kolejność wyrzynania zębów stałych u dzieci łódzkich

Terminy i kolejność wyrzynania zębów stałych u dzieci łódzkich Czas. Stomat., 2005, LVIII, 4 Terminy i kolejność wyrzynania zębów stałych u dzieci łódzkich Dates and sequence of the eruption of permanent teeth in children from Lodz Beata Szydłowska-Walendowska, Magdalena

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 318 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 318 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 318 SECTIO D 2005 Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie Academy of Physical Education, Krakow URSZULA MIĄZEK, MIROSŁAW

Bardziej szczegółowo

Ocena powtarzalności pozycji referencyjnej dla instrumentalnej analizy czynności stawów skroniowo-żuchwowych

Ocena powtarzalności pozycji referencyjnej dla instrumentalnej analizy czynności stawów skroniowo-żuchwowych PROTET. STOMATOL., 2011, LXI, 3, 189-195 Ocena powtarzalności pozycji referencyjnej dla instrumentalnej analizy czynności stawów skroniowo-żuchwowych Evaluation of the reference position repeatability

Bardziej szczegółowo

The presence and degree of development of third molar buds in patients aged 8 18 years...

The presence and degree of development of third molar buds in patients aged 8 18 years... The presence and degree of development of third molar buds in patients aged 8 18 years... Obecność i stopień rozwoju zawiązków trzecich zębów trzonowych u dzieci i młodzieży w wieku 8 18 lat, ocenianych

Bardziej szczegółowo

Informator logopedyczny dla nauczycieli

Informator logopedyczny dla nauczycieli Informator logopedyczny dla nauczycieli Należy do dobrego wychowania dzieci, ażeby dobrze wykształcić narzędzie mowy, ażeby dzieci nauczyć każde słowo doskonale, wyraźnie i często wymawiać. I to będzie

Bardziej szczegółowo

Stomatologiczne potrzeby lecznicze u osób zakażonych HIV

Stomatologiczne potrzeby lecznicze u osób zakażonych HIV Czas. Stomatol., 2006, LIX, 3 Stomatologiczne potrzeby lecznicze u osób zakażonych HIV Dental treatment needs of HIV-positive patients Magdalena Choromańska 1, Danuta Waszkiel 2, Alicja Wiercińska-Drapało

Bardziej szczegółowo

Coraz więcej pacjentów dorosłych

Coraz więcej pacjentów dorosłych 3/2013 Wykorzystanie implantów protetycznych w leczeniu pacjentki z wadą zgryzu, chorobą przyzębia i brakami zębowymi The use of prosthetic implants in the treatment of a patient with malocclusion, periodontal

Bardziej szczegółowo

Tempo wydzielania śliny a stan uzębienia i higiena jamy ustnej w przebiegu młodzieńczego przewlekłego zapalenia stawów u dzieci*

Tempo wydzielania śliny a stan uzębienia i higiena jamy ustnej w przebiegu młodzieńczego przewlekłego zapalenia stawów u dzieci* Czas. Stomatol., 2008, 61, 8, 547-553 2008 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Tempo wydzielania śliny a stan uzębienia i higiena jamy ustnej w przebiegu młodzieńczego przewlekłego zapalenia

Bardziej szczegółowo

Zabawy i ćwiczenia wspomagające rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym

Zabawy i ćwiczenia wspomagające rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym Zabawy i ćwiczenia wspomagające rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym Wiek przedszkolny dziecka jest okresem swoistej mowy dziecięcej. Charakteryzuje się on substytucją, uproszczeniami i seplenieniem.

Bardziej szczegółowo

RODZICU DAJ SOBIE INFORMATOR DLA RODZICÓW I DZIECI Z ZABURZENIAMI W ROZWOJU.

RODZICU DAJ SOBIE INFORMATOR DLA RODZICÓW I DZIECI Z ZABURZENIAMI W ROZWOJU. RODZICU DAJ SOBIE POMÓC! INFORMATOR DLA RODZICÓW I DZIECI Z ZABURZENIAMI W ROZWOJU. WSTĘP Współczesna medycyna niesie ze sobą niezwykłe osiągnięcia zmierzające do ratowania przedwcześnie urodzonych noworodków,

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 7 SECTIO D 5 1 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Białej Podlaskiej Instytut Pielęgniarstwa Higher State Vocational School

Bardziej szczegółowo

Rys historyczny Rozwój i wzrost twarzy

Rys historyczny Rozwój i wzrost twarzy Spis treści 1. Rys historyczny Izabella Doniec-Zawidzka... 13 1.1. Czasy starożytne... 13 1.2. Stara szkoła... 13 1.3. Nowa szkoła... 14 1.4. Nowoczesna szkoła... 15 1.5. Okres płyt aktywnych...... 16

Bardziej szczegółowo

SYLABUS Część A- Opis przedmiotu kształcenia Nazwa. Propedeutyka ortodoncji Kod modułu O modułu/przedmiotu: Wydział:

SYLABUS Część A- Opis przedmiotu kształcenia Nazwa. Propedeutyka ortodoncji Kod modułu O modułu/przedmiotu: Wydział: SYLABUS Część A- Opis przedmiotu Nazwa Propedeutyka ortodoncji Kod modułu O modułu/przedmiotu: Wydział: Lekarsko-Stomatologiczny Kierunek studiów: Lekarsko-Stomatologiczny Specjalności: Poziom studiów

Bardziej szczegółowo

Porównanie wieku zębowego dziewcząt i chłopców w wieku 6 12 lat z zastosowaniem metody Demirjiana

Porównanie wieku zębowego dziewcząt i chłopców w wieku 6 12 lat z zastosowaniem metody Demirjiana prace oryginalne Dent. Med. Probl. 2013, 50, 1, 64 70 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Natalia Zatylna 1, A F, Katarzyna Rogowska 1, B, E, F 2, A, D, E,

Bardziej szczegółowo

Program Logopedia. - opis szczegółowy. Szereg ciszący.

Program Logopedia. - opis szczegółowy. Szereg ciszący. Program Logopedia - opis szczegółowy Pakiet LOGOPEDIA daje możliwość ciągłego monitorowania terapii, pozwala na bieżącą analizę stopnia zaburzenia płynności mowy i zindywidualizowanie procesu terapeutycznego.

Bardziej szczegółowo

Kolejność wyrzynania zębów stałych u dzieci warszawskich

Kolejność wyrzynania zębów stałych u dzieci warszawskich Borgis STOMATOLOGIA WIEKU ROZWOJOWEGO Prace oryginalne Original papers Kolejność wyrzynania zębów stałych u dzieci warszawskich Halszka Boguszewska-Gutenbaum, *Jadwiga Janicha, Dorota Gajdzik-Plutecka,

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 74 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 74 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 74 SECTIO D 2005 Zakład Stomatologii Społecznej i Profilaktyki, Klinika Pediatrii, Zakład Stomatologii Zachowawczej Akademii

Bardziej szczegółowo

Problemy leczenia ortodontycznego pacjentów dorosłych po rozszczepach podniebienia pierwotnego i wtórnego późno zgłaszających się do leczenia

Problemy leczenia ortodontycznego pacjentów dorosłych po rozszczepach podniebienia pierwotnego i wtórnego późno zgłaszających się do leczenia Czas. Stomatol., 2006, LIX, 9, 653-661 2006 Polish Dental Association http://www.czas.stomat.net Problemy leczenia ortodontycznego pacjentów dorosłych po rozszczepach podniebienia pierwotnego i wtórnego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ

PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ W KRZAKACH Cele ogólne planu pracy: artykulacji oraz ich koordynacji); nie umiejętności poprawnej artykulacji wszystkich głosek; Cele szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

Program ortodontycznej opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki

Program ortodontycznej opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki Program ortodontycznej opieki nad dziećmi z wrodzonymi wadami części twarzowej czaszki 2. OPIS PROGRAMU Uzasadnienie celowości wdrożenia programu: Opis problemu Wrodzone wady rozwojowe twarzowej części

Bardziej szczegółowo

Szanowny Pan Aleksander Sopliński Podsekretarz Stanu Ministerstwo Zdrowia w Warszawie

Szanowny Pan Aleksander Sopliński Podsekretarz Stanu Ministerstwo Zdrowia w Warszawie KONSULTANT KRAJOWY W DZIEDZINIE PROTETYKI STOMATOLOGICZNEJ Instytut Stomatologii Uniwersytetu Jagiellońskiego 31-155 Kraków, ul. Montelupich 4, tel./fax 012/424-54-24, mail: sekretariat@uks.com.pl Kraków,

Bardziej szczegółowo

Zaburzenie narządu żucia u dzieci i młodzieży na podstawie piśmiennictwa

Zaburzenie narządu żucia u dzieci i młodzieży na podstawie piśmiennictwa Prace poglądowe Review papers Borgis Zaburzenie narządu żucia u dzieci i młodzieży na podstawie piśmiennictwa Katarzyna Szwedzińska 1, *Joanna Szczepańska 2 1 Studia doktoranckie, Zakład Stomatologii Wieku

Bardziej szczegółowo

Włodzimierz Więckiewicz, Artur Predel, Mirosława Wawrzyńczak-Głuszko

Włodzimierz Więckiewicz, Artur Predel, Mirosława Wawrzyńczak-Głuszko PROTET. STOMATOL., 2009, LIX, 5, 321-326 Nieprawidłowe zastosowanie elastycznych szyn zgryzowych TMD i TMJ w początkowej terapii dysfunkcji narządu żucia powodem długotrwałego leczenia przyczynowego opis

Bardziej szczegółowo

Specyfika rehabilitacji protetycznej z zastosowaniem uzupełnień stałych u pacjentów zawodowo wykorzystujących emisję głosu opis przypadku

Specyfika rehabilitacji protetycznej z zastosowaniem uzupełnień stałych u pacjentów zawodowo wykorzystujących emisję głosu opis przypadku PROTET. STOMATOL., 2008, LVIII, 4, 274-278 Specyfika rehabilitacji protetycznej z zastosowaniem uzupełnień stałych u pacjentów zawodowo wykorzystujących emisję głosu opis przypadku The specificity of prosthetic

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 2 LICZBA LUDNOŚCI W 2010 ROKU 2010 województwo łódzkie miasto Łódź liczba ludności ogółem 2552000 737098 0 19 r.ż. 504576 (19,7) 117839 (15,9)

Bardziej szczegółowo