GLOBALIZACJA CZY IZOLACJA - WSPÓŁCZESNE ZŁUDZENIE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "GLOBALIZACJA CZY IZOLACJA - WSPÓŁCZESNE ZŁUDZENIE"

Transkrypt

1 GLOBALIZACJA CZY IZOLACJA - WSPÓŁCZESNE ZŁUDZENIE Widoczne jest jednak co niezwykłego czy nietypowego gdy obserwujemy jedynie now form, zadziwieni mimo, e to jedynie cyklicznie powtarzajcy si stan. Naturalne dla ycia biologicznego, cykle izolacji i mieszania, znane s od milionów lat w przyrodzie. Obecna globalizacja, w historii ludzi, róni si jedynie skal - całego globu, chocia to te przesada i sztuczne zapomnienie o obszarach cigle wyłczonych. Raczej po raz pierwszy ludzie mog j postrzega inaczej ( ulegajc złudzeniu) jako co w skali globu. Dlaczego nastpowało rozdzielenie gatunków? Co dawało pocztek długiemu poegnaniu genów? Pomijajc spory co do szczegółów, jednym z najwaniejszych czynników była przypadkowa izolacja geograficzna. Rzeka DNA ma obecnie około trzydziestu milionów odnóg, na tyle szacuje si liczb wszystkich gatunków wystpujcych na Ziemi. Ocenia si poza tym, e yjce obecnie gatunki stanowi około jednego procenta całkowitej liczby gatunków, które kiedykolwiek wystpowały na Ziemi. Z tego wynika, e rzeka DNA rozdzielała si niezliczon ilo razy w trakcie swej wdrówki na miliardy odnóg. Cofajc si w czasie moemy zaobserwowa te połczenie rzek genów. Dowodzi to, e w historii biologicznej cyklicznie wystpowały okresy izolacji i połczenia geograficznego, oddzielenia i globalizacji 1. Współczesna globalizacja, z antropologicznego punktu widzenia, stanowi kontynuacj procesów integracyjnych, przebiegajcych naturalnie wraz z rozwojem rodzaju ludzkiego od samego pocztku. Ju w staroytnoci tworzeniu tzw. wielkich kultur towarzyszyły zarówno okresy izolacji jak i swobodnego przepływu ludzi, dóbr i kultur na wielkich obszarach. Delta Nilu w staroytnym Egipcie, epoka hellenistyczna, imperium rzymskie, wdrówki ludów, czy jedno kulturowa redniowiecznej Europy pod skrzydłami Kocioła Rzymsko-Katolickiego, to kolejne kroki milowe powracajcych cykli izolacji i globalizacji. Szczególnie w okresie od Owiecenia, poprzez Pozytywizm do Scjentyzmu, widzimy formowanie si ideologicznych podstaw procesu globalizacji. Scjentyzm jako filozofia nauki i kult techniki, po pierwszej wojnie wiatowej, przyczynia si do ogromnego postpu technicznego wraz z towarzyszc mu zasad maksymalizacji zysku w warunkach konkurencji 2. Nasz wiat nie jest wcale a tak wyjtkowy nawet pod wzgldem migracji i wiadomoci globalnej. W sensie procentowym na przełomie XIX w. i XX w. doszło do przemieszczenia znacznie wikszej iloci ludzi, a wiadomo kosmopolityczna wielokulturowa wystpowała na Zachodzie znacznie wczeniej, na przykład w okresie masowego napływu ludzi do Stanów Zjednoczonych, która doprowadziła do pojawienia si rozwaa dotyczcych pluralizmu kulturowego i transnarodowoci 3. Jeeli popatrzymy na globalizacj nie przez pryzmat ocen politycznych czy społecznych, to przede wszystkim staje si oczywiste, e jak pisał Jan Paweł II, to nie globalizacja sama w sobie stanowi problem. Trudnoci wynikaj raczej z braku skutecznych mechanizmów pozwalajcych nada jej właciwy kierunek. Aby jednak znale te mechanizmy, konieczne jest lepsze zrozumienie czym si charakteryzuje współczesna globalizacja i jakie s jej ródła. Globalizacja czsto jest kojarzona z upadkiem muru berliskiego w 1989 r. Wiele krajów dopiero wtedy uwolniło swoje rynki spod władzy pastwa i pozwoliło, by po raz pierwszy rzdziły nimi ludzkie emocje i4. Takie podejcie nie wyjania jednak z jakiego powodu do globalizacji nie doszło przed powstaniem ZSRR ani dlaczego nie została ni objta przed 1989 r. cała pozostała reszta globu. Nie deprecjonujc tej niezwykle istotnej politycznej przesłanki naley podkreli, e jest ona jedynie jednym z czynników, których w sumie jest znacznie wicej i dopiero one wszystkie łcznie doprowadziły w rezultacie do obrazu globalizacji jaki obecnie obserwujemy. Konfrontacja czy agresywne konflikty wykluczaj albo utrudniaj procesy globalizacji. System zimnej wojny faktycznie sprzyjał regionalnym konfliktom, nadawał im rang zmaga midzy supermocarstwami oraz czynił z nich obiekt ogólnowiatowego zainteresowania. Ze wzgldu na globaln rywalizacj adne z supermocarstw nie chciało si przyzna do strat obawiajc si dominacji 1 Dawkins R., Rzeka genów, Wydawnictwo CIS, Warszawa 1995, s ks. Posacki A., Niebezpieczestwa globalizacji, Posłaniec, stycze Ekholm-Friedman K., Friedman J., Global Anthropology, Wallnut Creek: Altamira Press Friedman T.L., Lewus i drzewo oliwne, zrozumie globalizacj, Dom Wydawniczy Rebis, Pozna 2001, s. 11.

2 drugiej strony 5. Jednake obecnie krce po globie stado z ruchomym kapitałem midzynarodowym take nie wyeliminowało lokalnych wojen czy bratobójczych walk, chocia ich tło i uzasadnienie na pewno si zmieniło. To co dostrzegamy wymieniajc cechy współczesnej globalizacji, to przede wszystkim rozwój informatyki i technologii komputerowej, pozwalajcy na stworzenie ogólnowiatowej sieci internetowej, ułatwiajcej usługi wiadczone na du odległo oraz w błyskawicznym tempie. Przy tym atrakcyjno ruchomego kapitału midzynarodowego zneutralizowało wiele tradycyjnych barier administracyjnych. Umoliwiono w ten sposób gry gospodarcze, które wczeniej nie miały tak szerokiego zasigu i siły. To specyficzne uwikłanie administracji poszczególnych rzdów i sfery gospodarczej w co co nie jest przez nikogo do koca kontrolowane, gdy taki charakter ma ruchomy kapitał midzynarodowy, tworzy system niedookrelonej racjonalnoci. Dostrzega si co prawda korzyci globalizacji, takie jak podwyszenie zarobków, tworzenie nowych miejsc pracy czy wiksze wydatki na prace badawczo-rozwojowe, jednak nie sposób pomin pojawiajcych si obaw, takich np. jak zamykanie zakładów pracy i przenoszenie ich do pastw gdzie koszty robocizny albo koszty zwizane z ochron rodowiska s nisze 6. Aby procesy globalizacji stały si bardziej zrozumiałe konieczne jest dotarcie do ródeł, zwizków przyczynowo-skutkowych, czynników bdcych podłoem obiektywnego postrzegania globalizacji. W czasie wielkiej depresji, brytyjski ekonomista John Maynard Keynes sformułował swoj teori bezrobocia, w której wyłoył w jaki sposób działalno pastwa moe pomóc w przywróceniu w gospodarce pełnego zatrudnienia i przyczyni si do jej wzrostu. Naraził si tym na ostr krytyk konserwatystów 7. Podwaył bowiem tsknot za doskonałymi, samoregulujcymi si rynkami, które w długim okresie miały doprowadza do równowagi i wzrostu. Na krytyk odpowiadał słowami, e przecie: w długim okresie wszyscy umrzemy 8. Uzmysławiał tym samym, e wolny rynek i wolna konkurencja to tylko uyteczne mity, a faktyczny spór dotyczy form i metod w jaki pastwo ma skutecznie interweniowa w działalno gospodarcz. Poszukujc czynników geopolitycznych zwizanych z globalizacj znajdujemy przede wszystkim współczesne formy interwencji pastwa na gospodark wewntrzn i midzynarodow. Do jej głównych cech nale: - budowa rezerw walutowych, - gra w poyczki zwizane ze stagnacj płac w USA, - gra pozorów, jako forma wywierania wpływu na gospodarki innych pastw, - wpływ na gospodark wiatow poprzez posiadanie lub kontrolowanie najwyszych technologii. Budowa rezerw walutowych wynika z koniecznoci zabezpieczenia si pastw nie posiadajcych silnej waluty przed wahaniami koniunkturalnymi. Toczy si gra gospodarcza w której pastwa posiadajce tak walut sprzedaj swoje obligacje zapoyczajc si w krajach rozwijajcych si. Te ostatnie spłacaj swoje wczeniejsze długi oraz tworz rezerwy zabezpieczajce przed ogromn zmiennoci, szczególnie stóp procentowych i kursów walut, które mog szybko przekształci umiarkowane zadłuenie w ciar nie do udwignicia. W cigu ostatnich lat płace realne w USA w zasadzie wykazywały stagnacj, a płace realne w dolnym segmencie tak stagnacj wykazuj ju przez wier wieku 9. Jednoczenie udzielane tam były nadmierne poyczki hipoteczne o których czsto było wiadomo, e w odniesieniu do znacznej ich iloci były nie do spłacenia 10. Nadmierne zadłuenie powikszało ryzyko wystpienia kryzysu, który gdy ju wystpił jest dwigany przez całe społeczestwo, a nie przez poyczkodawców. Przypomina to sytuacj z XIX w i pocztków XX w. gdy pracodawcy nie opłacali pracowników pienidzmi ale biletami pozwalajcymi na zakupy w sklepach przyzakładowych. Obecnie pastwo czciowo 5 Tame, s Bohringer C., Deckstein D., Hawranek D., Hierscher H., Machler A., Pieper C., Senga M., Praca globalna ruletka, Manager Magazin, r. 7 Stiglitz J.E., Wizja sprawiedliwej globalizacji, PWN, Warszawa 2007, s Tame, s Tame, s. 257, He lives in a Mouse a very nice house, Business English Magazine, Nr 3/ 2007.

3 kontroluje kierunki wypływu pienidza na rynek poprzez udostpnianie ich w formie poyczek, a kosztem w razie niepowodzenia obcia podatników. Podobna gra pozorów dotyczy szeroko rozumianego doradztwa i powiza gospodarczych z krajami rozwijajcymi si. Chocia niekiedy antyproduktywne doradztwo i powizania gospodarcze mogły by pomocne to ocena jest złoona i zalena od dalszych suwerennych działa politycznogospodarczych oraz skutków w długich okresach czasu. Zachwyt technologi cyfrow i wykorzystaniem Internetu oraz łcznoci bezprzewodowej s w pełni uzasadnione. Kluczem do nich stały si najwysze osignicia naukowe w tej dziedzinie, czasami zwizane z przemysłem zbrojeniowym lub kosmicznym, nad którymi kontrol posiadaj kraje najwyej rozwinite, głównie USA. Poczwszy od Doliny Krzemowej, poprzez komputery klasy PC, koczc na NETSCAPE i Internecie, chocia produkcja i dystrybucja s globalne, jednak myl techniczna i dalsze badania maj charakter lokalny. Podsumowujc, nie ulega wtpliwoci, e globalizacja ma swoje ródła w polityce. Nie mniej wane były jednake czynniki ekonomiczne, jako rezultat postpu i wzrostu gospodarczego. Kierujc uwag na kluczowe czynniki ekonomiczne, odnajdujemy te formy i cechy współczesnej gospodarki, które w istotny sposób skierowały jej wektor ku globalizacji w okresie ostatnich dziesicioleci. Zmianie uległy przede wszystkim: - długo i/ lub fazy ycia sektorów (bran), - cykl ycia produktu, - moliwo elastycznej transformacji organizacyjnej, osiganie korzyci skali i wielkoci udziału w rynku poprzez fuzje, przejcia, outsourcing i insourcing, - rozwój nowych form uytecznoci dystrybucji, - budowanie przewagi strategicznej dziki globalizacji. Analizujc relatywny udział podmiotów gospodarczych w rynku danego sektora w powizaniu z faz ycia danego sektora oraz długoci ycia sektora widzimy, e firmy mog si znale w zupełnie odmiennych sytuacjach strategicznych. Przede wszystkim uległy stagnacji lub zachowały małe tempo wzrostu tradycyjne brane, takie jak energetyka, hutnictwo, przemysł stoczniowy, itp., zachowujc przy tym stosunkowo wysok efektywno ekonomiczn i znaczne nadwyki finansowe. Firmy takie nazywa si dojnymi krowami. Jednoczenie powstały nowoczesne brane o relatywnie krótkim okresie ycia sektora. Oczekiwany zwrot kapitału w tych branach liczy si w kilku lub kilkunastu latach. Dodatkowo zwizane s one z wysokim poziomem ryzyka, a kapitały na ich działalno pochodz przynajmniej w czci od dojnych krów 11. W ten sposób zrodziły si powizania wykraczajce poza tradycyjne substytucyjne, pozwalajce opanowa wiksz cz rynku danej brany, czy powizania pionowe ( gromadzce przedsibiorstwa od surowca do kocowego produktu). W ten sposób kapitały jednej brany zaczły by lokowane w innych branach, pozornie w aden sposób nie powizanych ze sob. Te nowe zwizki opieraj si o nadwyki finansowe w branach lub firmach w których wyczerpały si moliwoci wzrostu, a które zaczły poszukiwanie moliwoci w innych branach, najlepiej w korzystnym powizaniu z bran tradycyjn, np. w celu dodatkowego zabezpieczenia przed ryzykiem finansowym albo ochrony przed zmianami kursowymi walut czy kosztami na rynkach pracy. Walka konkurencyjna przestała by tak czytelna jak wczeniej. Powizania kapitałowe s obecnie trudne do ustalenia, czsto stanowi dobrze strzeon tajemnic, a prawdziwe motywy pozostaj w ukryciu dla wikszoci uczestników rynku. W powizaniu z cigle nowymi formami spekulacji na rynkach finansowych, na giełdach papierów wartociowych czy giełdach towarowych, to wszystko dodatkowo zaciera i tak ju mało czytelny obraz. Gdy kiedy samochody czsto pokrywały si rdz lub zuywały mechanicznie przed tym jak ich właciciele byli gotowi rozsta si z nimi na zawsze, tak obecnie jako aut przekracza faktyczne potrzeby wikszoci konsumentów. Przewaajca liczba sprawnych samochodów zwykle jest wycofywana z uycia o wiele wczeniej anieli nastpi faktyczne zuycie techniczne. W rezultacie, podstawa konkurencyjnoci zmienia si, skróceniu uległ czas projektowania nowego modelu, a podział pracy producenta i jego dostawców w ramach tzw. rozerwanych technologii pozwala elastycznie spełnia oczekiwania poszczególnych klientów co do okrelonej konfiguracji, konkretnie 11 Strategor, Zarzdzanie firm, PWE, Warszawa 2001, s. 126.

4 zamawianego przez nich modelu 12. Cykl ycia produktu zmienił si, a jako i rodzaj produktu czsto przekraczaj oczekiwania klientów, szczególnie w momencie pojawienia si nowego produktu. Klient jest zmuszony do nauczenia si jak korzysta z produktu, przyzwyczai si do niego i by gotowym do przyjcia nowych umiejtnoci i zmiany przyzwyczaje co kilka lat. Jednoczenie rozerwane technologie pozwalaj na geograficzne rozprzestrzenienie si produkcji poszczególnych elementów składajcych si na dany efekt kocowy. Te same elementy słu bowiem do wytworzenia rónych produktów, modeli czy marek. Zmiany w budowie struktury i wykorzystaniu kapitałów, w powizaniu z rozerwanymi technologiami i elastycznie dopasowanym cyklem ycia produktu, s dodatkowo wzmacniane moliwociami transformacji organizacyjnej. Pozwala ona na osiganie dodatkowych korzyci wielkoci skali czy parytetu udziału w rynku. Fuzje, przejcia, wydzielanie czy przyłczanie do działalnoci podstawowej okrelonych rodzajów działalnoci przy wykorzystaniu dostpnych rozwiza prawnych, tworz organizacyjn platform umoliwiajc dopasowanie si, która poprzez to pozwala osign cele przy niszych kosztach, wikszej sprawnoci i skutecznoci. Wszystkie opisane wczeniej czynniki ekonomiczne nie mogłyby realnie funkcjonowa gdyby nie całkowita zmiana systemów dystrybucji. Wyróniamy tutaj nastpujce rodzaje uytecznoci systemów dystrybucji 13 : - dostosowanie wielkoci pojedynczej partii dostaw, - czas oczekiwania, - dogodno przestrzenna, - zrónicowanie produktu, - wsparcie ze strony usług. Systemy dystrybucji znalazły si na poziomie pozwalajcym na precyzyjne dostosowanie si do oczekiwa klientów hurtowych. Wielko partii dostaw jest w taki sposób skorelowana ze sposobem i opłacalnoci rodka transportu, gdzie jednostk jest najczciej jeden kontener, e koszt dostawy został maksymalnie zoptymalizowany. Jednoczenie rodki transportu, poczwszy od transportu wodnego, poprzez kolejowy, samochodowy czy lotniczy, pozwalaj zarówno na umiejscowienie towaru w przestrzeni jak i dokładne dostarczenie go w danym momencie czasowym w dowolne miejsce. Współczesna dystrybucja oparta o skomputeryzowane centra dystrybucji, elastyczne łacuchy dostaw i konteneryzacj transportu potrafi sprosta wszystkim wyzwaniom wynikajcym tak z moliwoci technologicznych, jak monitorowania i elastycznoci dostosowania si do potrzeb rynku w skali globalnej. W rezultacie zmian jakie zaszły w wyniku postpu i wzrostu gospodarczego w ostatnich dziesicioleciach, przy wykorzystaniu działania nowych czynników ekonomicznych jakie zostały dziki temu pobudzone, poszczególne podmioty gospodarcze mog konkurowa budujc globaln przewag strategiczn. W strategii globalnej, zakłada si bezporednie inwestowanie poza granicami kraju macierzystego w okrelone i zalene od typu organizacji ogniwa łacucha wartoci. Ponadto przyjmuje si moliwo dokonywania transakcji handlowych w ramach przedsibiorstwa w celu zapewnienia odpowiedniej cyrkulacji półproduktów lub zaspokojenia zapotrzebowania rónych rynków na wyroby finalne. Przy tym usługi przedsibiorstwa s sprzedawane w wielu krajach, a dla kadego regionu firma wypracowuje nieco inn strategi. Strategia globalna opiera si na dwóch głównych ródłach przewagi konkurencyjnej: - moliwoci geograficznego rozproszenia rónych dziedzin działalnoci przedsibiorstwa w celu zaopatrzenia rynku wiatowego, - zdolnoci zapewnienia koordynacji rónych ogniw łacucha wartoci. Czynnikiem przesdzajcym o powodzeniu strategii globalnej s przede wszystkim konfiguracja i koordynacja działalnoci przedsibiorstwa 14. Szczególne miejsce w ramach problematyki globalizacji zajmuj usługi. Gospodarka wiatowa jest w znacznym stopniu gospodark usługow. Dzieje si tak dlatego, poniewa istnieje pozytywny zwizek midzy poziomem rozwoju gospodarczego a rol usług w gospodarce. Wiele usług trudno 12 Christensen C.M., Raynor M., Verlinden M. Skate to where the money will be, HBR, listopad Penc J., Encyklopedia zarzdzania, WSSM w Łodzi, Łód 2008, s Strategor, Zarzdzanie firm, PWE, Warszawa 2001, s. 192.

5 zaliczy do przedmioty handlu. Usługi nie maj włacicieli i kocz si wraz z ich wykonaniem. Do najwaniejszych bran sektora usług zalicza si transport, komunikacj, handel, usługi finansowe, budowlane, operacje nieruchomociami, wynajem i leasing, usługi publiczne, usługi socjalne, usługi dla ludnoci, usługi zwizane z kultur, wypoczynkiem i turystyk, a take usługi komunalne i budowlane. Wan kategori s te usługi reklamowe, prawne, biznesowe, zatrudnienia, ochrony osób i mienia 15. Do wykonania usług w skali midzynarodowej zwykle konieczny jest czasowy pobyt personelu za granic, tworzenie biur zagranicznych lub filii w ramach inwestycji kapitałowych. Wyłamuj si spod tych ogranicze usługi realizowane przy wykorzystaniu sieci teleinformatycznej, które znacznie zwikszyły transportowalno usług poza granice, usługi powizane z kredytem uwarunkowanym dodatkowym wiadczeniem usług ( np. usług doradczych), usługi zwizane z działalnoci instytucji no profit czy wiadczeniem usług przez polityczne, gospodarcze lub militarne organizacje midzynarodowe. Podobnie poza nawiasem pozostaj te usługi wykonywane w ramach migracji zarobkowej przy transferach uzyskanych dochodów do kraju macierzystego. Dominacja w handlu usługami, tak jak i w handlu dobrami fizycznymi, naley do krajów najwyej rozwinitych. W 2005 r. przypadło na nie ponad 70 % wiatowego eksportu i importu usług. Stopie tej dominacji stopniowo zmniejsza si na rzecz wzrostu udziału krajów rozwijajcych si i krajów transformacji. 16 Podsumowujc, globalizacja jest uznawana za współczesn form gospodarki midzynarodowej, która jako zjawisko cykliczne moe w zalenoci od czynników politycznych i ekonomicznych rozwija si, ulec stagnacji albo podlega redukcji. Silna uwaga skierowana na pastwa w niej uczestniczce powoduje czsto, e traci si z pola widzenia obszary wykluczone. Aby wyzwoli si spod by moe złudnej sugestii, mona analizowa kolejne czynniki kojarzce si z powstaniem globalizacji, które mog te podwaa zasadno stwierdzenia o globalnym charakterze tego zjawiska. Analiza taka powinna by pomocna i wykorzystana do poszukiwania korzyci lub zagroe przez zainteresowane tym pastwa, brane lub podmioty gospodarcze niezalenie czy uznamy globalizacj za fakt czy tylko za subiektywne wraenie lub modny slogan. Andrzej Borkowski 15 Szymaniak A., praca zbiorowa, Globalizacja usług, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne Spółka z o.o., Warszawa 2008, s Tame, s. 46

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Warszawa, maj 2006 Spis treci Wprowadzenie...3 Cz I Zbiorcze wykonanie budetów jednostek samorzdu terytorialnego...7 1. Cz operacyjna...7

Bardziej szczegółowo

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce

Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce Banki spółdzielcze na tle systemu finansowego w Polsce 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Banki komercyjne Spółdzielcze Kasy Oszczdnociowo-Kredytowe Fundusze

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU OPOLSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZCYMI DZIAŁALNO POYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2007

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU OPOLSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZCYMI DZIAŁALNO POYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2007 Załcznik Do Uchwały Nr... Rady Powiatu Opolskiego z dnia...2007r. PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU OPOLSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZCYMI DZIAŁALNO POYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2007

Bardziej szczegółowo

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Analiza procesu jest narzdziem do osignicia wyszej efektywnoci organizacji (midzy innymi). Wymaga ona zbudowania modelu procesu biznesowego bdcego opisem funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU KŁOBUCKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI W 2005 ROKU.

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU KŁOBUCKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI W 2005 ROKU. Załcznik Nr 1 do Uchwały Nr 202/XXI/2004 Rady Powiatu w Kłobucku z dnia 23 listopada 2004 roku PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU KŁOBUCKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI W 2005 ROKU. I. Wstp do załoe rocznego

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i (rednich Przedsi)biorstw... 9. Streszczenie...

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Maych i (rednich Przedsi)biorstw... 9. Streszczenie... SPIS TRE%CI Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i (rednich Przedsi)biorstw... 9 Streszczenie... 11 1. Zmiany makroekonomiczne w Polsce w latach

Bardziej szczegółowo

Programy i projekty badawczo-rozwojowe oraz inwestycje współfinansowane ze rodków strukturalnych (działanie 1.4 SPO-WKP)

Programy i projekty badawczo-rozwojowe oraz inwestycje współfinansowane ze rodków strukturalnych (działanie 1.4 SPO-WKP) str. 1 Załcznik Nr 1 Programy i projekty badawczo-rozwojowe oraz inwestycje współfinansowane ze rodków strukturalnych (działanie 1.4 SPO-WKP) Działanie 1.4 Wzmocnienie współpracy midzy sfer badawczo-rozwojow

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA KARTY PROJEKTU W KONKURSIE NA NAJLEPSZY PROJEKT

INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA KARTY PROJEKTU W KONKURSIE NA NAJLEPSZY PROJEKT INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA KARTY PROJEKTU W KONKURSIE NA NAJLEPSZY PROJEKT Rubryka 1 Nazwa programu operacyjnego. W rubryce powinien zosta okrelony program operacyjny, do którego składany jest dany projekt.

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA DOSKONA!A

KONKURENCJA DOSKONA!A KONKURENCJA OSKONA!A Bez wzgl"du na rodzaj konkurencji, w jakiej uczestniczy firma, jej celem gospodarowania jest maksymalizacja zysku (minimalizacja straty) w krótkim okresie i maksymalizacja warto"ci

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Amortyzacja rodków trwałych

Amortyzacja rodków trwałych Amortyzacja rodków trwałych Wydawnictwo Podatkowe GOFIN http://www.gofin.pl/podp.php/190/665/ Dodatek do Zeszytów Metodycznych Rachunkowoci z dnia 2003-07-20 Nr 7 Nr kolejny 110 Warto pocztkow rodków trwałych

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ

KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ ZAŁACZNIK nr 2 KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ Cz A dla dyscyplin: nauki humanistyczne i społeczne Zespół roboczy Komisji Bada na Rzecz Rozwoju... NAZWA JEDNOSTKI I. WYNIKI DZIAŁALNOCI NAUKOWEJ 1. Publikacje

Bardziej szczegółowo

Otwarta koordynacja polityki społecznej w UE. Stanisława Golinowska

Otwarta koordynacja polityki społecznej w UE. Stanisława Golinowska Otwarta koordynacja polityki społecznej w UE Stanisława Golinowska Dotychczasowe elementy wspólnej polityki społecznej UE Standardy minimalne BHP - 1987 Karta Wspólnoty o Fundamentalnych Prawach Socjalnych

Bardziej szczegółowo

! "#$!%&'(#!) "34! /(5$67%&'8#!)

! #$!%&'(#!) 34! /(5$67%&'8#!) 3 4! " #"$ % # " &# & ' & & (! " % &$ #) * & & &*## " & + # % &! & &*),*&&,) &! "& &-&. && *# &) &!/ & *) *&" / &*0 & /$ % &&, # ) *&")",$&%& 1&&2& 3 '! "#$!%&'(#!) % *+ +, - (. /0 *1 ", + 2 + -.-1- "34!

Bardziej szczegółowo

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku.

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku. Warszawa, dnia 22 03 2007 Zrzeszenie Zwizków Zawodowych Energetyków Dotyczy: Informacja prawna dotyczca kwestii wydzielenia Operatora Systemu Dystrybucyjnego w energetyce Argumenty na poparcie idei wydzielenia

Bardziej szczegółowo

B. DODATKOWE NOTY OBJANIAJCE

B. DODATKOWE NOTY OBJANIAJCE B. DODATKOWE NOTY OBJANIAJCE 1. Informacje o instrumentach finansowych. Ad.1 Lp Rodzaj instrumentu Nr not prezentujcych poszczególne rodzaje instrumentów finansowych w SA-P 2008 Warto bilansowa na 30.06.2007

Bardziej szczegółowo

Formularz. (kwartał/rok)

Formularz. (kwartał/rok) Formularz Zarzd Spółki MEDIATEL SPÓŁKA AKCYJNA podaje do wiadomoci raport kwartalny za I I I kwartał roku obrotowego 2005 WYBRANE DANE FINANSOWE w tys. zł 01.01.2005 do 01.01.2004 do w tys. EUR 01.01.2005

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac magisterskich

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac magisterskich Studia II stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac magisterskich Promotorzy prac magisterskich Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Prof. dr hab. Bogusław FIEDOR Prof. dr hab. Andrzej

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Postanowienia ogólne

Rozdział I Postanowienia ogólne Załcznik do Uchwały Nr XXXII/23/06 Rady Powiatu w Kielcach z dnia 28 kwietnia 2006 r. STATUT Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Kielcach Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie

Bardziej szczegółowo

Hanna Szczepaska Ewa Kumirek Giełda Papierów Wartociowych w Warszawie Wołomin, 3 marca 2005 r.

Hanna Szczepaska Ewa Kumirek Giełda Papierów Wartociowych w Warszawie Wołomin, 3 marca 2005 r. Hanna Szczepaska Ewa Kumirek Giełda Papierów Wartociowych w Warszawie Wołomin, 3 marca 2005 r. Rynek pieniny - finansowanie biecej działalnoci. Lokaty midzybankowe, bony skarbowe, bony komercyjne, certyfikaty

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie i doktorzy habilitowani Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008.

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Załcznik Nr 1 do uchwały Nr XIV/129/08 Rady Gminy Michałowo z dnia 11 stycznia 2008r. Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Wprowadzenie Aktywna działalno organizacji

Bardziej szczegółowo

Formularz. (kwartał/rok)

Formularz. (kwartał/rok) Formularz Zarzd Spółki MEDIATEL SPÓŁKA AKCYJNA podaje do wiadomoci raport kwartalny za I V kwartał roku obrotowego 2007 WYBRANE DANE FINANSOWE 01.01.2007 do 01.01.2006 do 01.01.2007 do 01.01.2006 do I.

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA Aktywność Polski na rynku międzynarodowym realizowana jest w trzech głównych obszarach: 1. Udziału w tworzeniu wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej uwzględniającej interesy

Bardziej szczegółowo

WSTĘP 11 GLOBALIZACJA GOSPODARKI ŚWIATOWEJ I NOWY REGIONALIZM 19

WSTĘP 11 GLOBALIZACJA GOSPODARKI ŚWIATOWEJ I NOWY REGIONALIZM 19 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 ROZDZIAŁ I GLOBALIZACJA GOSPODARKI ŚWIATOWEJ I NOWY REGIONALIZM 19 1. Współczesna gospodarka światowa i jej struktura... 19 1.1. Podmioty gospodarki światowej... 21 1.2. Funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Rola i miejsce szkół w tym obszarze działa, zadania dla krajów kandydujcych.

Rola i miejsce szkół w tym obszarze działa, zadania dla krajów kandydujcych. ! " Opracował Krzysztof Trzak dyrektor Szkoły Podstawowej w Alojzowie 23.05.2002. Rola i miejsce szkół w tym obszarze działa, zadania dla krajów kandydujcych. Unia Europejska tworzy sprzyjajce warunki,

Bardziej szczegółowo

Wersja 1.0. 7. Załczniki

Wersja 1.0. 7. Załczniki 7. Załczniki W załcznikach zamieszcza si najczciej: - Słownik uywanych terminów - Harmonogram realizacji planu - Dane techniczne produktu - Badania rynku - Stan zapyta na oferowane wyroby oraz stan ju

Bardziej szczegółowo

Skd mamy pienidze i na co je wydajemy? czyli BUDET POWIATU KIELECKIEGO

Skd mamy pienidze i na co je wydajemy? czyli BUDET POWIATU KIELECKIEGO Skd mamy pienidze i na co je wydajemy? czyli BUDET POWIATU KIELECKIEGO Szanowni Pastwo! Po raz pierwszy macie Pastwo okazj zapozna si z informatorem budetowym dla mieszkaców Skd mamy pienidze. Za porednictwem

Bardziej szczegółowo

Cloud Computing - czego wymaga od dostawcy usług w zakresie bezpieczestwa. Telekomunikacja Polska S.A. Andrzej Karpiski Łukasz Pisarczyk

Cloud Computing - czego wymaga od dostawcy usług w zakresie bezpieczestwa. Telekomunikacja Polska S.A. Andrzej Karpiski Łukasz Pisarczyk Cloud Computing - czego wymaga od dostawcy usług w zakresie bezpieczestwa Telekomunikacja Polska S.A. Andrzej Karpiski Łukasz Pisarczyk 1 AGENDA Wprowadzenie Aspekty bezpieczestwa usługi Cloud Computing

Bardziej szczegółowo

Wykład 8. Plan wykładu

Wykład 8. Plan wykładu Wykład 8 Skutki napływu BIZ Plan wykładu 1. Wpływ na dochód 2. Wpływ na pracowników 3. Wpływ na handel zagraniczny 4. Wpływ na firmy w kraju goszczącym 5. BIZ w sektorze finansowym 1 1. Wpływ na dochód

Bardziej szczegółowo

Program rewitalizacji obszarów po-wojskowych w Gnienie

Program rewitalizacji obszarów po-wojskowych w Gnienie Program rewitalizacji obszarów po-wojskowych w Gnienie Tło historyczne Miasto Gniezno liczce 70 tys. mieszkaców połoone jest w centrum Niziny Wielkopolsko - Kujawskiej na Pojezierzu Gnienieskim - otaczaj

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

1. Wstp. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r.

1. Wstp. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r. Wieloletni program współpracy samorzdu Powiatu Krasnostawskiego z organizacjami pozarzdowymi oraz z podmiotami

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy. bilans transakcji niewidzialnych. jednostronne transfery

Bilans płatniczy. bilans transakcji niewidzialnych. jednostronne transfery Bilans płatniczy Zestawienie wszystkich transakcji pomidzy krajem a zagranic. Składa si z rachunku obrotów biecych, rachunku obrotów kapitałowych i salda transakcji wyrównawczych Eksport towarów - import

Bardziej szczegółowo

GMINA MSZANA DOLNA. charakterystyka demograficzna. opracowanie mgr Marek Nawieniak

GMINA MSZANA DOLNA. charakterystyka demograficzna. opracowanie mgr Marek Nawieniak GMINA MSZANA DOLNA charakterystyka demograficzna opracowanie mgr Marek Nawieniak WSTP Celem scharakteryzowania przemian społeczno gospodarczych, na terenie omawianej gminy wykorzystano materiały statystyczne

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Logistyka Zarządzanie łańcuchem dostaw Ćwiczenia Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 1983 - początek działalności 1985 - sprzedaż komputerów

Bardziej szczegółowo

ROLA I ZADANIA ZHP W WYCHOWANIU DZIECI I MŁODZIEY

ROLA I ZADANIA ZHP W WYCHOWANIU DZIECI I MŁODZIEY ROLA I ZADANIA ZHP W WYCHOWANIU DZIECI I MŁODZIEY ZWIZEK HARCERSTWA POLSKIEGO (ZHP) - działajca od 1918 r. najwiksza organizacja wychowawcza w Polsce, skupiajca dzieci, młodzie i dorosłych. Załoenia ideowe:

Bardziej szczegółowo

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne

Szkoły ponadgimnazjalne, PODSTAWA PROGRAMOWA. Cele kształcenia wymagania ogólne Strona1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, (str. 102 105) Załącznik nr 4 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia niestacjonarne I stopnia Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH. Studia niestacjonarne I stopnia Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Kierunek ekonomia Promotorzy prac dyplomowych Promotorzy prac dyplomowych Profesorowie i doktorzy habilitowani Prof. dr hab. Stanisław CZAJA Dr hab. Karol KOCISZEWSKI, prof. UE Promotorzy prac dyplomowych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1)

ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) ROZPORZDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 5 lipca 2004 r. w sprawie wysokoci opłat za czynnoci administracyjne zwizane z wykonywaniem transportu drogowego oraz za egzaminowanie i wydanie certyfikatu

Bardziej szczegółowo

Rachunek dochodu narodowego. dr Magdalena Czerwiska. Wnioski z modelu:

Rachunek dochodu narodowego. dr Magdalena Czerwiska. Wnioski z modelu: ! WYDATKI NA PRODUKTY I USŁUGI PRODUKTY I USŁUGI GOSPODARSTWA DOMOWE PRZEDSIBIORSTWA Rachunek dochodu narodowego dr Magdalena Czerwiska USŁUGI CZYNNIKÓW PRODUKCJI DOCHODY CZYNNIKÓW PRODUKCJI 2! Wnioski

Bardziej szczegółowo

ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialnoci cywilnej (CPV: 66515400-7, 66515000-3, 66516000-0)

ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialnoci cywilnej (CPV: 66515400-7, 66515000-3, 66516000-0) Strona 1 z 5 Chojnice: Ubezpieczenie mienia i odpowiedzialnoci cywilnej Urzdu Miejskiego w Chojnicach wraz z jednostkami organizacyjnymi Numer ogłoszenia: 194104-2012; data zamieszczenia: 08.06.2012 OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

Wykład 9 Globalizacja jako wyznacznik działań strategicznych

Wykład 9 Globalizacja jako wyznacznik działań strategicznych Dr inż. Aleksander Gwiazda Zarządzanie strategiczne Wykład 9 Globalizacja jako wyznacznik działań strategicznych Plan wykładu Idea globalizacji Taktyka globalizacji Podejścia globalizacji Nowe wartości

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM PORTOWYM wykład 3.

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM PORTOWYM wykład 3. EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM PORTOWYM wykład 3 www.salo.pl Działalność gospodarcza w portach morskich Działalność gospodarcza przedsiębiorstwa portowego opiera się na dwóch podstawowych elementach:

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do finansów. Troch teorii

Wprowadzenie do finansów. Troch teorii Wprowadzenie do finansów Troch teorii Podstawowe funkcje Funkcja stabilizacyjna Funkcja alokacyjna Funkcja redystrybucyjna Funkcja stabilizacyjna Wspieranie procesów gospodarczych Denie do stałego i zrównowaonego

Bardziej szczegółowo

Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Historia

Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Historia Załcznik nr 42 Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Historia A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA I. WYMAGANIA OGÓLNE Studia pierwszego stopnia trwaj nie krócej ni 6 semestrów. Liczba godzin zaj nie powinna

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITY TEKST STATUTU SPÓŁKI INTER CARS S.A. S T A T U T

JEDNOLITY TEKST STATUTU SPÓŁKI INTER CARS S.A. S T A T U T JEDNOLITY TEKST STATUTU SPÓŁKI INTER CARS S.A. S T A T U T I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Spółka działa pod firm Inter Cars Spółka Akcyjna. ----------------------------------------------- 2. Siedzib Spółki

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OUTSOURCINGU NA POZIOM KONKURENCYJNOCI MAŁYCH I REDNICH PRZEDSIBIORSTW

WPŁYW OUTSOURCINGU NA POZIOM KONKURENCYJNOCI MAŁYCH I REDNICH PRZEDSIBIORSTW WPŁYW OUTSOURCINGU NA POZIOM KONKURENCYJNOCI MAŁYCH I REDNICH PRZEDSIBIORSTW Marek Matejun Katedra Zarzdzania, Politechnika Łódzka 1. Wprowadzenie Podstawowym warunkiem rozwoju współczesnych przedsibiorstw

Bardziej szczegółowo

W ramach podstawowej działalnoci operacyjnej projekt przewiduje uporzdkowanie zasad finansowania, w aspekcie kwalifikowania przychodów i kosztów, w

W ramach podstawowej działalnoci operacyjnej projekt przewiduje uporzdkowanie zasad finansowania, w aspekcie kwalifikowania przychodów i kosztów, w UZASADNIENIE Projekt rozporzdzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej uczelni publicznych stanowi wykonanie delegacji ustawowej wynikajcej z art. 105 ustawy z dnia 27 lipca

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Begg D., Fischer S., Dornbusch R.: Mikroekonomia, Makroekonomia, zbiór zada

Begg D., Fischer S., Dornbusch R.: Mikroekonomia, Makroekonomia, zbiór zada Begg D., Fischer S., Dornbusch R.: Mikroekonomia, Makroekonomia, zbiór zada Wprowadzenie do gospodarki i ekonomii dr Magdalena Czerwiska Kamerschen D.R., McKenzie R.B., Nardinelli C.: Ekonomia Milewski

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny SA-Q III/2005. Koszaliskie Przedsibiorstwo Przemysłu Drzewnego SA (nazwa emitenta)

Raport kwartalny SA-Q III/2005. Koszaliskie Przedsibiorstwo Przemysłu Drzewnego SA (nazwa emitenta) Raport kwartalny Zgodnie z 54 Załcznika Nr 1 do Uchwały Nr 29/01 Rady Nadzorczej Spółki Akcyjnej Centralna Tabela Ofert z dnia 30 padziernika 2001 r. - Regulamin obrotu (z pón. zm.) (dla emitentów papierów

Bardziej szczegółowo

Zrównowaona technologia elementem współczesnych metod zarzdzania produkcj

Zrównowaona technologia elementem współczesnych metod zarzdzania produkcj AMME 2001 10th JUBILEE INTERNATIONAL SC IENTIFIC CONFERENCE Zrównowaona technologia elementem współczesnych metod zarzdzania produkcj R. Nowosielski, M. Spilka Zakład Materiałów Nanokrystalicznych i Funkcjonalnych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

14.2. Opis bazy ródłowej, metody badawcze

14.2. Opis bazy ródłowej, metody badawcze 14.1. Wprowadzenie U ródeł genezy kapitału intelektualnego jest gospodarka oparta na wiedzy. Współczenie warto ekonomiczna powstaje w procesach tworzenia, dystrybucji i konsumpcji wiedzy oraz produktów

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Załcznik nr 5 WZÓR MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 1.4:

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

Od redakcji. Globalizacja: sprosta wyzwaniu

Od redakcji. Globalizacja: sprosta wyzwaniu OECD Employment Outlook 2005 Edition Summary in Polish Przegld stanu zatrudnienia w OECD wydanie 2005 Podsumowanie w jzyku polskim Od redakcji Globalizacja: sprosta wyzwaniu John P. Martin dyrektor ds.

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 17 lipca 1998 r. o poyczkach i kredytach studenckich. (Dz. U. z dnia 21 sierpnia 1998 r.)

USTAWA. z dnia 17 lipca 1998 r. o poyczkach i kredytach studenckich. (Dz. U. z dnia 21 sierpnia 1998 r.) Dz.U.98.108.685 2000.07.15 zm. Dz.U.00.48.550 USTAWA z dnia 17 lipca 1998 r. o poyczkach i kredytach studenckich. (Dz. U. z dnia 21 sierpnia 1998 r.) Art. 1. 1. Studenci szkół wyszych, o których mowa w

Bardziej szczegółowo

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie.

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie. Spis treci: I. Wprowadzenie II. Zadania i czynnoci 1) Potencjalne miejsca pracy. 2) Zakres obowizków. III. Wymagania zawodu 1) Wymagania fizyczne i zdrowotne 2) Wymagania psychologiczne IV. Kształcenie

Bardziej szczegółowo

Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk. Załoenia

Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk. Załoenia Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk Załoenia Firma Autodesk - wiodcy producent oprogramowania wspomagajcego projektowanie proponuje program umoliwiajcy uytkownikom weryfikacj posiadanego oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Podstawy teoretyczne

Bazy danych Podstawy teoretyczne Pojcia podstawowe Baza Danych jest to zbiór danych o okrelonej strukturze zapisany w nieulotnej pamici, mogcy zaspokoi potrzeby wielu u!ytkowników korzystajcych z niego w sposóbs selektywny w dogodnym

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH POWIATOWY PROGRAM DZIAŁA NA RZECZ OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Załcznik do Uchwały Nr XXVIII/75/03 Rady Powiatu Pabianickiego z dnia 13 listopada 2003 r. (w zakresie : rehabilitacji społecznej, rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Cz 1: Perspektywa firm

Cz 1: Perspektywa firm Cz 1: Perspektywa firm Luty 2009 HRM partners S.A. ul. K. K. Baczyskiego 1 00-038 Warszawa tel. +48/22 244 15 50 fax. +48/22 244 15 51 e-mail: hrmpartners@hrmpartners.pl www.hrmpartners.pl NIP 525-22-01-858

Bardziej szczegółowo

Andrzej Kalski Biuro do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych

Andrzej Kalski Biuro do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych Andrzej Kalski Biuro do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych ! Liczba substancji istniejcych, ujtych w EINECS 100 106 substancji Liczba substancji obecnych w obrocie około 30 000 70 000 substancji

Bardziej szczegółowo

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny - definicja Cykl koniunkturalny to powtarzające się okresowo

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU W RAMACH DZIAŁANIA 3.4 MIKROPRZEDSIBIORSTWA ZPORR

INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU W RAMACH DZIAŁANIA 3.4 MIKROPRZEDSIBIORSTWA ZPORR INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU W RAMACH DZIAŁANIA 3.4 MIKROPRZEDSIBIORSTWA ZPORR Opracowano na podstawie załcznika nr 4 do Ramowych wytycznych dla beneficjentów i Instytucji Wdraajcych

Bardziej szczegółowo

Finanse dla sprytnych

Finanse dla sprytnych Finanse dla sprytnych Uniwersytet w Białymstoku 07 kwietnia 2016 r. mgr Paweł Giełda O czym bdziemy dzisiaj mówi? 1.Czym jest spryt? 2.Czym jest inteligencja? 3. Iluzja. 4. Czym s finanse? 5.W jaki sposób

Bardziej szczegółowo

Skd mamy pienidze i na co je wydajemy

Skd mamy pienidze i na co je wydajemy BUKOWNO 2009 PRZEJRZYSTA POLSKA Skd mamy pienidze i na co je wydajemy INFORMATOR BUDETOWY O DOCHODACH I WYDATKACH GMINY BUKOWNO W LATACH 2007-2009 1 !" #$ # %&# #" '# " " $#%#&'# Czym jest budet miasta?

Bardziej szczegółowo

Proces tworzenia wartości w łańcuchu logistycznym. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik 2014/2015

Proces tworzenia wartości w łańcuchu logistycznym. prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik  2014/2015 Proces tworzenia wartości w łańcuchu logistycznym prof. PŁ dr hab. inż. Andrzej Szymonik www.gen-prof.pl 2014/2015 Proces Proces def: 1. Uporządkowany w czasie ciąg zmian i stanów zachodzących po sobie.

Bardziej szczegółowo

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron

2.2 Poznajcie mnie autoprezentacja mocnych stron Rozkład materiału Program: Ekonomia Stosowana Podręcznik: praca zbiorowa, kierownik zespołu dr Jarosław Neneman, Ekonomia Stosowana", wyd. FMP, Warszawa Tematyka zajęć dydaktycznych Treści nauczania wymagania

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 12. Wzorce projektowe czynnociowe State Mediator

WYKŁAD 12. Wzorce projektowe czynnociowe State Mediator WYKŁAD 12 Wzorce projektowe czynnociowe State Mediator Behavioral Design Pattern: State [obj] Umoliwia obiektowi zmian zachowania gdy zmienia si jego stan wewntrzny. Dzieki temu obiekt zdaje si zmienia

Bardziej szczegółowo

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe Autor: Jacek Bielecki Ostatnia zmiana: 14 marca 2011 Wersja: 2011 Spis treci Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe PROGRAM SPRZEDA WERSJA 2011 KOREKTY RABATOWE... 1 Spis treci... 1 Aktywacja funkcjonalnoci...

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

TABELA PROWIZJI I OPŁAT BROKERSKICH ZA WIADCZENIE USŁUG BROKERSKICH PRZEZ DOM MAKLERSKI PENETRATOR SA

TABELA PROWIZJI I OPŁAT BROKERSKICH ZA WIADCZENIE USŁUG BROKERSKICH PRZEZ DOM MAKLERSKI PENETRATOR SA TABELA PROWIZJI I OPŁAT BROKERSKICH ZA WIADCZENIE USŁUG BROKERSKICH PRZEZ DOM MAKLERSKI PENETRATOR SA. DLA KLIENTÓW, KTÓRZY PODPISALI Z DOMEM MAKLERSKIM PENETRATOR SA UMOW O WIADCZENIE USŁUG BROKERSKICH

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy

Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Energia odnawialna w województwie zachodniopomorskim Koncepcje współpracy Podstaw rozwoju kadego społeczestwa jest jego rozwój gospodarczy, a energia stanowi wan rol w jego realizacji. Z uwagi na cigły

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie strategiczne

Zarządzanie strategiczne 1 Zarządzanie strategiczne Metody i narzędzia BCG rafal.trzaska@ue.wroc.pl www.ksimz.ue.wroc.pl www.rafaltrzaska.pl BCG metoda portfelowa powstała 1969 model nazywany niekiedy Growth-ShareMatrix skonstruowana

Bardziej szczegółowo

Niniejsza umowa dotyczy osób, które maj miejsce zamieszkania lub siedzib w jednym lub w obu Umawiajcych si Pastwach.

Niniejsza umowa dotyczy osób, które maj miejsce zamieszkania lub siedzib w jednym lub w obu Umawiajcych si Pastwach. Umowa midzy Rzdem Rzeczypospolitej Polskiej a Rzdem Irlandii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu si od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu Rzd Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA

Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Andrzej Sobczyk PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA PLANOWANIE STRATEGICZNE ANALIZA EKONOMICZNO-SPOŁECZNA Terytorium i mieszkańcy Jeżeli rozwój lokalny dotyczy zarówno jednostek, jak

Bardziej szczegółowo

Wojciech Drzewiecki SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ

Wojciech Drzewiecki SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ Wojciech Drzewiecki SYSTEMY INFORMACJI GEOGRAFICZNEJ Systemem Informacji Geograficznej (Systemem Informacji Przestrzennej, GIS, SIP) nazywamy skomputeryzowany system pozyskiwania, przechowywania, przetwarzania,

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia... o zmianie ustawy o urzdach i izbach skarbowych

Ustawa z dnia... o zmianie ustawy o urzdach i izbach skarbowych Projekt z dnia 25.09.06 Ustawa z dnia... o zmianie ustawy o urzdach i izbach skarbowych Art. 1. W ustawie z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzdach i izbach skarbowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz.1267, z pón.

Bardziej szczegółowo

Definicja mikro, małych i rednich przedsibiorstw

Definicja mikro, małych i rednich przedsibiorstw Definicja mikro, małych i rednich przedsibiorstw Z dniem 1 stycznia 2005 r. załcznik I do rozporzdzenia 364/2004 zastpi dotychczas obowizujcy załcznik I do rozporzdzenia 70/2001. Zmianie ulegnie zatem

Bardziej szczegółowo

POMOC MATERIALNA O CHARAKTERZE SOCJALNYM DLA UCZNIÓW

POMOC MATERIALNA O CHARAKTERZE SOCJALNYM DLA UCZNIÓW POMOC MATERIALNA O CHARAKTERZE SOCJALNYM DLA UCZNIÓW W dniu l stycznia weszły w ycie przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie owiaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osób

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm.

Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm. Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm. ) w zwizku z wnioskiem podatnika XXXXXX z dnia 10.11.2005r., uzupełnionego

Bardziej szczegółowo

G = 0, NX = 0 AD = C + I; AD popyt zagregowany

G = 0, NX = 0 AD = C + I; AD popyt zagregowany W długim okresie: W krótkim okresie: Załoenia modelu: model neoklasyczny wszystkie ceny zmienne, produkcja na poziomie potencjalnym, pełne zatrudnienie (naturalna stopa bezrobocia) płaca = kracowy produkt

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny

Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny PROJEKT Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny z dnia w sprawie programu współpracy Miasta Rejowiec Fabryczny z organizacjami pozarzdowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalnoci

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe w pigułce

Badania marketingowe w pigułce Jolanta Tkaczyk Badania marketingowe w pigułce Dlaczego klienci kupuj nasze produkty lub usługi? To pytanie spdza sen z powiek wikszoci menederom. Kady z nich byłby skłonny zapłaci due pienidze za konkretn

Bardziej szczegółowo

- Projekt - Uchwała Nr XLVII/ /2006 Rady Powiatu Wodzisławskiego z dnia 22 czerwca 2006r.

- Projekt - Uchwała Nr XLVII/ /2006 Rady Powiatu Wodzisławskiego z dnia 22 czerwca 2006r. - Projekt - Uchwała Nr XLVII/ /2006 Rady Powiatu Wodzisławskiego z dnia 22 czerwca 2006r. w sprawie: nadania statutu Powiatowemu Domowi Dziecka w Gorzyczkach. Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3, art. 12

Bardziej szczegółowo

Marta Kaczyska Dyrektor Polskiego Biura REC

Marta Kaczyska Dyrektor Polskiego Biura REC PROM Marta Kaczyska Dyrektor Polskiego Biura REC Porozumienie na Rzecz Ochrony Mokradeł Koalicja, której celem nadrzdnym jest wspieranie i promocja ochrony mokradeł w Polsce z Deklaracji Programowej PROM:

Bardziej szczegółowo

Procesy globalizacyjne

Procesy globalizacyjne Procesy globalizacyjne Cele lekcji pojęcie globalizacja ; płaszczyzny globalizacji; przykłady procesów globalizacji; wpływ globalizacji na rozwój społeczno-gospodarczy regionów; skutki globalizacji dla

Bardziej szczegółowo

Regulamin przyznawania pomocy materialnej studentom Politechniki Poznaskiej

Regulamin przyznawania pomocy materialnej studentom Politechniki Poznaskiej Załcznik do Zarzdzenia Nr 8 Rektora Politechniki Poznaskiej z dnia 14 marca 2005 r. (RO/III/8/2005) Regulamin przyznawania pomocy materialnej studentom Politechniki Poznaskiej 1 Podstaw prawn stanowi ustawa

Bardziej szczegółowo

Formularz SA-QSr IV/2003 (kwartał/rok)

Formularz SA-QSr IV/2003 (kwartał/rok) Formularz SA-QSr IV/23 (kwartał/rok) (dla emitentów papierów wartociowych o działalnoci wytwórczej, budowlanej, handlowej lub usługowej) Zgodnie z 57 ust. 2 i 58 ust. 1 Rozporzdzenia Rady Ministrów z dnia

Bardziej szczegółowo

Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie. Globalny kontekst zarządzania. Otoczenie kulturowe i wielokulturowe

Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie. Globalny kontekst zarządzania. Otoczenie kulturowe i wielokulturowe Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie Globalny kontekst zarządzania Otoczenie kulturowe i wielokulturowe Źródło: opracowano na podstawie R.W.Gryffin, Podstawy zarządzania organizacjami.

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNA ANALIZA STRATEGII

WSPÓŁCZESNA ANALIZA STRATEGII WSPÓŁCZESNA ANALIZA STRATEGII Przedmowa CZĘŚĆ I. WSTĘP Rozdział 1. Koncepcja strategii Rola strategii w sukcesie Główne ramy analizy strategicznej Krótka historia strategii biznesowej Zarządzanie strategiczne

Bardziej szczegółowo

Biznesowe spojrzenie na ryzyka zwizane z Cloud Computing

Biznesowe spojrzenie na ryzyka zwizane z Cloud Computing Biznesowe spojrzenie na ryzyka zwizane z Cloud Computing Konrad Kompa Consultant Dariusz Sadowski Consultant 30.06.2010 InfoTRAMS - Cloud Computing Dwie perspektywy bezpieczestwa Cloud Computing PERSPEKTYWA

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYKŁADU BIZNES MIĘDZYNARODOWY

PROGRAM WYKŁADU BIZNES MIĘDZYNARODOWY Prof. zw. dr hab. Jan Rymarczyk PROGRAM WYKŁADU BIZNES MIĘDZYNARODOWY WYKŁAD I GLOBALIZACJA GOSPODARKI ŚWIATOWEJ 1. Pojęcie biznesu międzynarodowego 2. Pojęcie globalizacji i jej cechy 3. Stymulatory globalizacji

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Logistyka Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 3 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Omówione zagadnienia Międzyorganizacyjne relacje logistyczne

Bardziej szczegółowo