Swap. Oprocentowanie zmienne 6

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Swap. Oprocentowanie zmienne 6"

Transkrypt

1 Swap Spis treści: 1. Charakterystyka kontraktu swap ISDA (International Swaps and Derivatives Association) Uczestnicy rynku swapów: 4 2. Swap stopy procentowej (interest rate swap) Przykład swapu procentowego Powody zawarcia i sposoby zastosowania swapu procentowego Przyczyny zawarcia swapu stopy procentowej przewaga komparatywna 6 Oprocentowanie zmienne Pośrednik finansowy w kontraktach swap Dealer swapów Sposoby kwotowań swapów procentowych Dalsze przykłady zastosowania swapów stopy procentowej Redukcja kosztów stałej stopy procentowej Redukcja kosztów zmiennej stopy procentowej Zamiana stałego oprocentowania na zmienne Zamiana obligacji o zmiennym oprocentowaniu na obligację o stałych płatnościach Odwracanie zawartego już swapu Off-market swap Zamiana zadłużenia na zerokuponowe przy pomocy swapu zerokuponowego Asset swap (swapy aktywów) Swapy typu forward (Swap opóźniony, terminowy) Zastosowanie swapów typu forward zabezpieczanie przyszłych zobowiązań Variable Fixed-Rate Swaps (Swapy o zmieniającej się stałej stopie) Swapy o zmieniającej się wartości nominalnej Swapy amortyzowane Swapy akredytowane (swap ciągniony) Swapy typu roller-coaster Swap typu callable Swap typu CMS Swap typu CMT Swap z opcją rozszerzającą, prolongowany (extendable swap) Capped swap 15 1

2 2.17. Floored swap Swapy w obrocie giełdowym Swap walutowy Przykład swapu walutowego przewaga komparatywna Rola pośrednika finansowego w kontraktach swap walutowych ryzyko Swap różnicowy (differential, diff swap) Inne rodzaje swapów Swap towarowy (commodity swap) Swapcja (swaption) 18 2

3 1. Charakterystyka kontraktu swap Swap jest to umowa pomiędzy dwiema stronami, regulująca okresowe przepływy strumieni pieniężnych według wcześniej określonych zasad. W umowie strony ustalają takie elementy jak waluta lub waluty płatności, termin zapadalności, cena transakcji, moment rozpoczęcia czy też częstotliwość płatności. Swapy są stosunkowo nowym instrumentem finansowym. Powstały w późnych latach siedemdziesiątych. Rynek swapów jest rynkiem typu OTC (Over the counter market) i od momentu powstania cechuje go bardzo wysoka dynamika wzrostu obrotów. Łączną wartością nominalną swapów będących w obrocie wynosi ok mld USD, a rynek ten stał się tak duży, że wywiera znaczny wpływ na inne rynki. Swapowa krzywa rentowności plasuje się na drugim miejscu pod względem znaczenia zaraz po krzywej rentowności dla amerykańskich papierów skarbowych. Nominalna wartość kontraktów swap na rynku (w mld USD) Wartość nominalna Rok Swapy walutowe Swapy stopy procentowej Źródło: ISDA Market Survey Swap umożliwia nam zmianę charakterystyki ryzyka aktywa, lub zobowiązania, poprzez zmianę struktury przepływów pieniężnych. Przykładowo przy użyciu swapu procentowego możemy zamienić strumień płatności według stałej stopy procentowej na strumień płatności wyznaczony na podstawie zmiennej stopy procentowej i odwrotnie. Początkowo przyczyną zawierania swapu były przewagi komparatywne jednej ze stron kontraktu na rynku stałych stóp procentowych, a drugiej strony na rynku zmiennych stóp, przeciwne do preferencji. Rozważmy sytuację w której strona X przy zaciąganiu pożyczki ma przewagę komparatywną na rynku stóp zmiennych (tzn. może uzyskać pożyczkę stosunkowo taniej, gdy porównujemy ją ze stopami stałymi), a chciała by zaciągnąć pożyczkę o oprocentowaniu stałym, w czasie gdy strona Y ma przewagę na rynku stóp stałych a zainteresowana jest pożyczaniem po stopach zmiennych. W tym przypadku poprzez zawarcie kontraktu swap obie firmy mogą osiągnąć korzyści, ponieważ umożliwia on wykorzystanie przewagi komparatywnej którą posiada firma X na rynku stóp zmiennych, przez firmę Y 3

4 która chce pożyczać na tym rynku (i odwrotnie). Zajmiemy się tym przykładem dokładniej w dalszej części ISDA (International Swaps and Derivatives Association) Międzynarodowe Stowarzyszenie Dealerów Swapowych. Jest to organizacja skupiająca międzynarodowych liderów na rynku swapów założona w 1985 roku i skupiająca ponad 490 członków z ponad 30 krajów. Stowarzyszenie to wypracowało formę standardowych kontraktów swapowych, obecnie powszechnie używanych, co w istotny sposób wpłynęło na rozwój tego rynku (wielkość obrotów, liczbę uczestników i płynność rynku) Uczestnicy rynku swapów: End users faktyczni klienci rynku swapów, chcący zabezpieczyć posiadane aktywa, zobowiązania, lub inwestorzy spekulujący na zmianę warunków rynkowych. Market maker twórcy rynku, instytucje finansowe zapewniające płynność rynkowi, poprzez dokonywanie przeciwstawnych pozycji na rynku swapów. End users z regóły dokonują transakcji z market makers, niż z innymi klientami. market makers zwykle zabezpieczają otwarte pozycje poprzez zawarcie przeciwstawnego kontraktu lub przy użycie płynnych rynków (futures i obligacje skarbowe). Pośrednicy finansowi znajdują się pomiędzy dwiema stronami kontraktu, przejmując na siebie ryzyko kredytowe, związane z niewywiązaniem się jednej ze stron z kontraktu. Jako premią za ponoszone ryzyko pośrednik pobiera odpowiednią opłatę. Wyróżniamy dwa podstawowe rodzaje swapów: - swap stopy procentowej (interest rate swap) - kapitałowy swap walutowy (currency swap) 2. Swap stopy procentowej (interest rate swap) Jest to najbardziej popularny rodzaj swapów, polegający na wymianie co pewien okres odsetek, obliczonych od ustalonej kwoty nominalnej swapu, przez dwie strony transakcji (X i Y). W najprostszym swapie procentowym strona X zobowiązuje się do wypłaty w określonych momentach czasu (z reguły co 6 miesięcy), z góry ustalonych stałych odsetek od kwoty nominalnej swapu w zamian za zmienne odsetki wypłacane przez stronę Y. Waluty płatności obu stron są takie same. Zwykle zmienna stopa procentowa według której strona Y wypłaca odsetki od kwoty nominalnej ustalana jest w oparciu o 6-mieszięczną stopę LIBOR (London InterBank Offer Rate jest to stopa procentowa oferowana na eurodolarowym rynku depozytów międzybankowych, 6-miesięczna stopa LIBOR jest stopą depozytów sześciomiesięcznych). Stopa LIBOR użyta do obliczenia aktualnej płatności odsetkowej jest stopą z poprzedniego okresu (przykładowo sprzed 6 miesięcy) Przykład swapu procentowego Strona X: zobowiązuje się płacić przez 5 lat, co 6 miesięcy stałą, z góry ustaloną stopę procentową w wysokości 6% kwoty nominalnej swapu wynoszącej 1 mln USD. 4

5 Strona Y: zobowiązuje się do płacenia przez 5 lat, co 6 miesięcy zmiennej stopy procentowej ustalonej jako sześciomiesięczny LIBOR + 30 punktów bazowych od kwoty nominalnej swapu wynoszącej 1mln USD. Stopa LIBOR użyta do obliczenia konkretnej płatności odsetkowej jest stopą z poprzedniego okresu, czyli w naszym przypadku sześciomiesięczną stopą LIBOR obowiązującą 6 miesięcy przed datą płatności. Wynika z tego że już w okresie T, znamy kwoty płatności odsetkowych które będą przekazane pomiędzy stronami kontraktu w okresie T+1. Tak będzie wyglądała struktura płatności w poszczególnych okresach w ramach tego swapu: Rysunek 1 Czyli płatności między firmami występujące co 6 miesięcy będą następujące: Rysunek Powody zawarcia i sposoby zastosowania swapu procentowego Istnieje duża ilość możliwych zastosowań swapów do zarządzania i tworzenia przepływów pieniężnych, podstawowe z nich to: Zabezpieczenie się przed ryzykiem, lub kształtowanie go na pożądanym poziomie, jest to najczęstszy i najbardziej powszechny sposób zastosowania swapów. Przekształcenie istniejącej struktury przepływów pieniężnych. Swapy stwarzają możliwość zarobku, lub uzyskanie korzyści w postaci niskiej stopy procentowej po jakiej otrzymujemy fundusze poprzez dokonanie arbitrażu pomiędzy różnymi segmentami rynku. Tym uczestnikom rynku którzy są w stanie zaakceptować zwiększone ryzyko, swapy oferują atrakcyjną premię za ryzyko w postaci lokat i pożyczek po wyjątkowo korzystnej stopie procentowej. Umożliwia, lub zmniejsza koszty dostępu do niektórych rynków. 5

6 Np. (1) amerykańska firma nieznana na rynku japońskim może uzyskać pożyczkę w jenach poprzez przeswapowanie swego długu w dolarach na zobowiązanie w jenach. (2) przedsiębiorstwo o niskim ratingu, mające utrudniony dostęp do rynku pożyczek długoterminowych, może przeswapować swoje krótkoterminowe zadłużenie wg zmiennej stopy w pożyczkę o stałej stopie oprocentowania. Redukcja kosztu pozyskania kapitału. Swap umożliwia wykorzystanie przewag komparatywnych firmom, nawet gdy osiągają przewagę na rynku na którym nie chcą się aktualnie zapożyczać. Oczywiście, swapy tak jak i inne instrumenty pochodne mogą być wykorzystywane jako instrumenty inwestycyjne, i umożliwiają np. spekulację na oczekiwaniach odnośnie stóp procentowych Przyczyny zawarcia swapu stopy procentowej przewaga komparatywna Rozważmy następującą sytuację, firmom X, Y zostały zaproponowane stopy, po jakich mogą uzyskać pożyczkę, znajdujące się w tabeli 1. tabela 1 Oprocentowanie stałe Oprocentowanie zmienne Firma Y 6% LIBOR+0.5% Firma X 8% LIBOR+1% Firma Y ma bezwzględną przewagę zarówno na rynku oprocentowania stałego jak i zmiennego. Może to być spowodowane np. wyższą wiarygodnością kredytową firmy Y. Firma X za kredyt o oprocentowaniu stałym musi zapłacić o 2% więcej, za kredyt o oprocentowaniu zmiennym o 0.5% więcej. W takim razie firma X ma przewagę komparatywną na rynku stóp zmiennych, a Y na rynku stóp stałych (uzyskuje ten kredyt o 2% taniej). Załóżmy że firma X, oczekując wzrostu stóp procentowych chce zaciągnąć kredyt o oprocentowaniu stałym, Y zaś woli zaciągnąć kredyt o oprocentowaniu zmiennym. W powyższej sytuacji: - firma X płaci 8% za kredyt o stałym oprocentowaniu - firma Y płaci LIBOR+1% za kredyt o zmiennym oprocentowaniu Tak by było gdyby nie było swapów, ale zawarcie kontraktu swap pomiędzy tymi dwoma firmami umożliwia poprawę sytuacji każdej z nich (będzie obopólnie korzystne). Swap umożliwi każdej z firm skorzystanie z przewagi komparatywnej na rynku. Na przykład: - X zaciąga kredyt na rynku na którym osiąga przewagę, tzn. według stopy LIBOR+1% i zobowiązuje się do płacenia stałej stopy 6.5% na rzecz Y, w zamian - Y zaciąga kredyt wg stopy stałej (6%) i zobowiązuje się do płacenia na rzecz X zmiennej stopy LIBOR Rysunek 3 W takim razie: 6

7 - X płaci -stała stopa 6.5% - LIBOR+1% dostaje + LIBOR w sumie płaci 7.5% odsetek wg stałej stopy procentowej Dzięki zastosowaniu takiego swapu firma X zaoszczędza 0.5% w stosunku do stopy oferowanej przez kredytodawcę - Y płaci -stała stopa 6% - LIBOR% dostaje + stała stopa 6.5% w sumie płaci LIBOR-0.5% odsetek (zmienna stopa procentowa) Dzięki zastosowaniu takiego swapu firma Y zaoszczędza 1% w stosunku do stopy oferowanej przez kredytodawcę. Podział zysków ze swapu może być dowolny pomiędzy kontrahentami i zależy od ich wzajemnego porozumienia (warunków kontraktu). W sumie zysk osiągany przez obie strony jest równy: (wartość różnicy stóp oferowanym firmom na rynku stóp stałych)-(wartość różnicy na rynku stóp zmiennych). W naszym przypadku wartości te wynoszą 2%-0.5%=1.5% i do tylu muszą się sumować korzyści obu firm. Natomiast w sytuacji gdy jedna z firm ma przewagę bezwzględną na jednym rynku a druga na drugim zysk będzie sumą: (wartość różnicy stóp oferowanym firmom na rynku stóp stałych)+(wartość różnicy na rynku stóp zmiennych). W wielu rzeczywistych sytuacjach przewaga komparatywna nie zawsze musi występować, lub ewentualne korzyści osiągane ze swapu mogą być zbyt małe by pokryć koszty jego zawarcia Pośrednik finansowy w kontraktach swap Dealer swapów. W rzeczywistości znalezienie i wybranie drugiej strony transakcji nie zawsze jest łatwe. Główne czynniki mogące komplikować bezpośrednie zawieranie swapów to: - Różne oczekiwania, preferencje i potrzeby nie znane grugiej stronie kontraktu. - Firmy mają bardzo ograniczone możliwości ponoszenia ryzyka kredytowego. - Oczekiwania co do okresów płatności, termiu zawarcia i wygaśnięcia nie muszą się pokrywać - Mogą występować istotne różnice w kwocie na jaką przedsiębiorstwa chciały by zawrzeć kontrakt. Większość tych problemów może zostać rozwiązana przez uczestnictwo w kontrakcie trzeciej strony: pośrednika finansowego (dealera swapów). Jego rola polega na łączeniu stron kontraktu zgodnie z ich specyficznymi potrzebami. Dla nas drugą stroną transakcji jest pośrednik finansowy, a jego zmartwieniem jest zawarcie odwrotnej transakcji, lub inne zaheadgoweanie kontraktu. Możliwa jest również sytuacja gdy w efekcie naszych specyficznych wymagań dealer nie będzie w stanie znaleźć drugiej strony kontraktu (dokonać 7

8 przeciwnej transakcji). Wtedy pośrednik może otworzyć z nami pozycję i zabezpieczać ją przy pomocy papierów skarbowych, lub kontraktów forward, czekając aż znajdzie drugą stronę kontraktu. Dodatkową zaletą jest fakt, że pośrednik przejmuje na siebie ryzyko związane z niedotrzymaniem warunków umowy przez kontrahenta (ryzyko kredytowe), oraz może przejmować na siebie część ryzyka walutowego (w swapach walutowych). Rzecz jasna wymaga za to odpowiedniego wynagrodzenia w postaci prowizji (Bid-ask spread). Rozważmy raz jeszcze przykład z tablicy 1 ale na rynku na którym występuje pośrednik finansowy. Jego rola będzie polegała na połączeniu stron transakcji. Rysunek 4 W takim razie: - X płaci -stała stopa 6.5% - LIBOR+1% dostaje + LIBOR-0.1% w sumie płaci 7.6% odsetek wg stałej stopy procentowej Dzięki zastosowaniu takiego swapu firma X zaoszczędza 0.4% w stosunku do stopy oferowanej przez kredytodawcę - Y płaci -stała stopa 6% - LIBOR% dostaje + stała stopa 6.4% w sumie płaci LIBOR-0.4% odsetek (zmienna stopa procentowa) Dzięki zastosowaniu takiego swapu firma Y zaoszczędza 0.9% w stosunku do stopy oferowanej przez kredytodawcę. - Pośrednik Finansowy płaci -stała stopa 6.4% - LIBOR-0.1%% dostaje + stała stopa 6.5% +LIBOR w sumie zarabia na tej transakcji 0.2% prowizji. W sytuacji gdy na rynku występuje pośrednik finansowy dostępne zyski z zawarcia kontraktu swap wyliczone jak powyżej będą dzielone pomiędzy trzech uczestników rynku Sposoby kwotowań swapów procentowych Tabela kwotowań dla swapów procentowych z dnia 22 lipca, o godzinie czasu nowojorskiego, pośrednika finansowego (za Hull Kontrakty Terminowe ) 8

9 Tabela 2 Okres do wykupu (lata) Pośrednik płaci stałą stopę procentową, otrzymuje LIBOR (pb-punkty bazowe) Pośrednik otrzymuje stałą stopę procentową, płaci LIBOR Aktualne oprocentowanie średnioterminowych obligacji skarbowych OS (%) 2 2-letnia OS+20pb 2-letnia OS+23pb 4, letnia OS+31pb 3-letnia OS+34pb 4, letnia OS+30pb 4-letnia OS+33pb 4, letnia OS+22pb 5-letnia OS+25pb 5, letnia OS+24pb 7-letnia OS+27pb 5, letnia OS+32pb 10-letnia OS+35pb 5,88 Najbardziej rozpowszechnione swapy stopy procentowej dotyczą wymiany 6- miesięcznej stopy LIBOR na stałą stopę procentową równą stopie rentowności średnioterminowych obligacji skarbowych, powiększoną o pewną liczbę punktów bazowych. Gdybyśmy 22 lipca chcieli zawrzeć 3 letni swap procentowy w którym zobowiązalibyśmy się płacić zmienną stopę LIBOR w zamian otrzymywalibyśmy stałą stopę procentową 4.83% (oprocentowanie 3-letnich OS: marża: 0.31%). Bid-ask spread zysk banku na dwóch przeciwstawnych kontraktach swap. W naszym przypadku, dla swapu 3-letniego wynosi ( 3-letnia OS+34pb)-(3-letnia OS+31pb)=3pb 2.6. Dalsze przykłady zastosowania swapów stopy procentowej Redukcja kosztów stałej stopy procentowej Załóżmy, że spółka York Enterprise jest zainteresowana zaciągnięciem 5 letniego kredytu, wg stopy stałej. Zostały jej zaoferowane dwa alternatywne sposoby finansowania wg stopy stałej 6.5% lub zmiennej LIBOR + 0.5%. ma również możliwość zawarcia swapu po cenach przedstawionych w tabeli 2. Jeżeli York Enterprise zaciągnie kredyt o zmiennym oprocentowaniu i jednocześnie zawrze pięcioletni swap w którym zobowiązuje się do płacenia stałej stopy (5.47%) w zamian za LIBOR pozwoli jej to zmniejszyć koszty obsługi zadłużenia wg stałej stopy. Rysunek 5 W tej sytuacji York Enterprise płaci - stałą stopą 5.47% - LIBOR+0.5% a dostaje + LIBOR w sumie płaci 5.97% odsetek za kredyt o oprocentowaniu stałym. W tej sytuacji zarabia 0.53% (6.5%-5.97%) w porównaniu do pierwotnie oferowanych stóp. 9

10 Redukcja kosztów zmiennej stopy procentowej Przedsiębiorstwo Adventage może uzyskać z banku pożyczkę o zmiennej stopie procentowej LIBOR+0.25%. Firma ta odkryła że na rynku jest oferowana pożyczka 2-letnia wg stopy stałej 4.3% i ma dostęp do rynku swapów wycenionych tak jak w tabeli 2. W takiej sytuacji w prosty sposób Adventage jest w stanie zmniejszyć koszt pozyskania środków według zmiennej stopy procentowej. W tym celu pożycza fundusze według rynkowej stałej stopy procentowej (4.3%) i zawiera 2-letni kontrakt swap w ramach którego zobowiązuje się do płacenia zmiennej stopy LIBOR w zamian za stałą stopę w wysokości 4.39%. Rysunek 6 W tej sytuacji Adventage płaci - stałą stopą 4.3% - LIBOR a dostaje + stałą stopą 4.39% w sumie płaci LIBOR-0.09% odsetek za kredyt o oprocentowaniu zmiennym. W tej sytuacji zarabia 0.34% {(LIBOR+0.25%)-(LIBOR-0.09%)} w porównaniu do pierwotnie oferowanych stóp Zamiana stałego oprocentowania na zmienne York Enterprise zaciągnęło 4-letni kredyt o stałym oprocentowaniu 7%. Nasza firma przewiduje że stopy procentowe będą spadać, i zgodnie z tym założeniem jest zainteresowana konwersją zadłużenia według stałej stopy procentowej na zobowiązania o zmiennej stopie procentowej. Przy aktualnym oprocentowaniu 4-letnich papierów skarbowych na poziomie 4.87% (patrz tabela 2) i marży na poziomie 30 punktów bazowych, za zobowiązanie się w ramach kontraktu swap do płacenia zmiennej stopy LIBOR będzie otrzymywać od pośrednika finansowego (od drugiej strony kontraktu) stałą stopę procentową w wysokości 5.17%. Rysunek 7 W tej sytuacji Adventage płaci - stałą stopą 7% - LIBOR a dostaje + stałą stopą 5.17% w sumie płaci LIBOR+1.83% odsetek za kredyt o oprocentowaniu zmiennym. W tej sytuacji jeżeli stopa LIBOR spadnie poniżej 5.17% firma korzysta na konwersji stałej stopy procentowej na zmienną. Rzecz jasna gdy LIBOR wzrośnie przedsiębiorstwo traci. 10

11 Zamiana obligacji o zmiennym oprocentowaniu na obligację o stałych płatnościach. Podobna strategia umożliwia nam zamianę wyemitowanej obligacji płacącej stałe odsetki na obligację płacącą zmienne odsetki. Przykładowo firma która wyemitowała obligacje płacącą zmienne odsetki oparte o stopę LIBOR, oczekując wzrostu stóp może chcieć konwertować ją na obligację o stałych płatnościach. Zawiera więc swap w ramach którego zobowiązuje się płacić stałe odsetki w zamian za zmienne. W rezultacie płaci jedynie stałe oprocentowanie od nominalnej kwoty wyemitowanych obligacji Odwracanie zawartego już swapu. Firma York Enterprise z przykładu 1 ma zawarty swap w ramach którego - płaci stałą stopę 5.47% - otrzymuje LIBOR Jeżeli York Enterprise stwierdzi że opłaca jej się wycofać ze swapu może to zrobić poprzez zawarcie odwrotnego kontraktu. Zawiera nowy kontrakt w którym: - otrzymuje stałą stopę 5.47% - płaci LIBOR W efekcie zobowiązania i należności firmy z tytułu zawartych kontraktów swap są równe zero Off-market swap Swapy stopy procentowej są z reguły tak konstruowane aby w chwili zawarcia ich wartość wynosiła zero. To znaczy, że dla każdej strony kontraktu wartość obecna strumienia płatności jaki będzie musiała zapłacić jest dokładnie równa wartości obecnej strumienia płatności jaki otrzyma. Oczywiści późniejsza zmiana rynkowych stóp procentowych lub innych warunków zewnętrznych może spowodować wzrost lub spadek wartości kontraktu dla jednej ze stron. Swapem off-market nazywamy swap który w momencie zawarcia ma wartość różną od zera. Jeżeli nowy swap jest typu off-market jedna ze stron kontraktu będzie wymagała płatności (rekompensaty), która będzie konieczna aby wartość netto transakcji była zerowa. Wyrównanie wartości kontraktu swap może nastąpić również przez ustalenie niższych niż rynkowe wartości wypłacanych kuponów Swap zero-kuponowy Jest to skrajny przykład swapu typu off-market. W kontrakcie tym jedna ze stron zamiast okresowych płatności zobowiązuje się do przekazania całej kwoty za jednym razem w zamian za okresowe płatności. Przekazanie całości kwoty może mieć miejsce na początku, na końcu lub w dowolnym momencie trwania kontraktu zgodnie z wcześniejszymi porozumieniami Zamiana zadłużenia na zerokuponowe przy pomocy swapu zerokuponowego. Firma Adventage w celu pozyskania środków wyemitowała na eurodolarowym rynku 5 letnie obligacje (de nominowane w dolarach, notowane na rynku europejskim), o zmienym oprocentowaniu. Ponieważ w chwili obecnej potrzebuje znacznej ilości środków na rozwój jest zainteresowana zamianą tego zobowiązania na obligację zero-kuponową. Pozwoli jej to odroczyć chwilę płatności odsetek. W tym celu Adventage może posłużyć się zerokuponowym swapem (typu off-market). Adventage zawiera następujący kontrakt: - w zamian za okresowe płatności według zmiennej stopu procentowej 11

12 Rysunek 10 - zobowiązuje się wypłacić jednorazowo z góry określoną kwotę w momencie wygaśnięcia kontraktu W rezultacie Adventage znajduje się w takiej sytuacji jakby wyemitowała obligację zerokuponową Asset swap (swapy aktywów) Kontrakty swap mogą także być wykorzystywane do zarządzania aktywami, a konkretnie umożliwiają zgodne z preferencjami konstruowanie i zarządzanie strumieniami płatności. Przykładowo firma której udało się nabyć obligację o atrakcyjnym oprocentowaniu zmiennym, a w swoich aktywach wolała by widzieć papier przynoszący stałe odsetki może, przy pomocy kontraktu swap stworzyć pożądaną strukturę płatności Swapy typu forward (Swap opóźniony, terminowy) Są to swapy w których pomiędzy momentem zawarcia kontraktu a pierwszymi płatnościami upływa znaczny odstęp czasu (większy niż przewidziane odstępy pomiędzy płatnościami). Rysunek Zastosowanie swapów typu forward zabezpieczanie przyszłych zobowiązań. W zasadzie swapy forward można zastosować w każdej wyżej wymienionej sytuacji jeżeli odpowiednio wcześnie wiemy że będzie ona miała miejsce w przyszłości Variable Fixed-Rate Swaps (Swapy o zmieniającej się stałej stopie) 12

13 Dostępne są swapy w ramach których, dla strony płacącej odsetki wg stopy stałej wysokość oprocentowania tych odsetek jest różna w poszczególnych okresach trwania swapu. Wtedy co prawda płatności te są z góry ustalone, ale nie są równe Swapy o zmieniającej się wartości nominalnej Zwykle w kontraktach swap wartość nominalna przez cały okres trwania kontraktu pozostaje ta sama. Jednak w niektórych sytuacjach strony kontraktu mogą być zainteresowane stworzeniem instrumentu w którym wartość nominalna zmienia się w czasie. Podstawowe typy swapów o zmiennej kwocie nominalnej to: Swapy amortyzowane Wartość nominalna jest początkowo wysoka i stopniowo zmniejsza się wraz z upływem czasu. Są one stosowane do zabezpieczenia (headging) aktywów, lub zobowiązań podlegających amortyzacji. Można je wyceniać jako kombinację mniejszych swapów o różnych terminach wygaśnięcia. Rysunek 12 Wartość nominalna swapu amortyzowanego Wartość nominalna swapu Czas w miesiącach Swapy akredytowane (swap ciągniony) Wartość nominalna jest początkowo niska i stopniowo rośnie wraz z upływem czasu. 13

14 Rysunek 13 Wartość nominalna swapu akredytowanego Wartość nominalna swapu Czas w miesiącach Swapy typu roller-coaster Wartość nominalna swapu ulega wahaniom w trakcie trwania kontraktu i może się zwiększać i zmniejszać. Swapy typu roller-coaster łączą w sobie elementy swapów amortyzowanych i akredytowanych i są odpowiedzią na indywidualne potrzeby w dziedzinie zarządzania przepływami pieniężnymi. W rzeczywistości są stosunkowo mało rozpowszechnione. Rysunek 14 Wartość nominalna swapu typu roller-coaster Wartość nominalna swapu Czas w miesiącach Zastosowanie: Nasza spółka York Enterprise zaangażowała się projekt badawczy. Na ten cel zaciągnęła pożyczkę o zmiennym oprocentowaniu i malejących ratach kapitałowych. Spodziewa się, że po 36 miesiącach wprowadzenie nowych technologii zaowocuje zwiększonymi przychodami. York Enterprise może zabezpieczyć się przed ryzykiem stóp procentowych zawartym w tym projekcie poprzez zawarcie odpowiedniego swapu roller-coaster. W swapie tym wartość 14

15 nominalna początkowo będzie się zmniejszała, w takim stopniu jak poszczególne raty spłaty pożyczki, a następnie znów rosła wraz z planowanym wzrostem przychodów z projektu Swap typu callable Swap procentowy, w którym płatnik stałej stopy procentowej ma prawo skrócić okres obowiązywania kontraktu, co wiąże się z koniecznością zapłacenia przez niego opłaty terminowej (termination fee) Swap CMS Swap, w którym oprocentowanie według stawki LIBOR ulega wymianie na stopę swapową. Przykładowo sześciomiesięczna stopa LIBOR wymieniana jest na 5 letnią stopę swapową co 6-miesięcy przez następne 2 lata Swap CMT Swap, w którym oprocentowanie według stawki LIBOR ulega wymianie na stopę rentowności papierów skarbowych o stałym okresie do wykupu Swap z opcją rozszerzającą, prolongowany (extendable swap) Swap kuponowy, w którym jedna ze stron może przedłużyć okres obowiązywania kontraktu poza wcześniej ustalony okres wymagalności. Posiadacz opcji przedłużenia umowy jest zobowiązany do zapłaty prowizji terminowej (termination fee) w przypadku wykorzystania tego prawa Capped swap Swap z ustaloną maksymalną górną granicą wysokości zmiennej stopy procentowej. Gdy zmienna stopa procentowa swapu przekroczy określony poziom, zamiast niej płacona jest z góry ustalona maksymalna stopa. Ten rodzaj swapu wykorzystywany jest głównie na rynkach o dużych wahaniach stóp procentowych Floored swap Swap którego zmienna stopa procentowa jest ograniczona z dołu. W razie gdyby zmienna stopa procentowa swapu spadnie poniżej pewnej poziomu, płacona będzie ustalona wcześniej stopa minimalna Swapy w obrocie giełdowym Swapy są z natury instrumentami OTC (over the counter), nie notowanymi w obrocie giełdowym. Dzieje się tak ze względu na ich różnorodność i specyficzne zapotrzebowania klientów, co skoleji utrudnia ich standaryzację konieczną w obrocie giełdowym. Wszakże mimo to zostały podjęte próby wprowadzenia kontraktów swap do obrotu giełdowego. W 1991 próbę wprowadzenia swapów do obrotu giełdowego podjęła giełda CBOT (Chicago Board of Trade). Okazało się że w tamtych czasach rynek nie wykazał zapotrzebowania na wystandaryzowane kontrakty swap dostępne w obrocie giełdowym. Od 15

16 1998 roku Liffe (London International Financial Futures and Option Exchange) rozpoczęło notowanie Libor-Financed Bond (LBF), w odświeżonej wersji nazwanego SwapNote. Ponownego wprowadzenie do obrotu giełdowego w III kwartale 2001 roku pięcio- i dziesięcioletnich kontraktów swap podjęła się CBOT. Podstawowe nasuwające się pytanie, to czy instrument finansowy taki jak swap, ma szansę odnieść sukces w obrocie giełdowym. Zdania na ten temat są podzielone. Argumenty przemawiające przeciw obrotowi swapów na rynku giełdowym to: - Możliwe kłopoty z płynnością. Zdaniem szefa działu obrotu swapami w dużym nowojorskim banku animatorzy giełdowego rynku swapów, nie będą w stanie poradzić sobie ze skalą transakcji w kontraktach swap. W celu zapewnienia płynności mogą oni obracać kwotami rzędu 250,000 do 10 mln USD, a my przeprowadzamy transakcje warte 10 mld USD. - Preferencje inwestorów co do kontraktów mogą być tak zróżnicowane, że identyczne, wystandaryzowane kontrakty nie znajdą nabywców. - Pete Barker szef działu produktów stopy procentowej CME (Chicago Mercantile Exchange), twierdzi że istotnym zagrożeniem dla giełdowego obrotu swapami, będą Eurodolarowe kontrakty futures, które są atrakcyjną alternatywą, są one znacznie bardziej płynne i mogąc służyć do zabezpieczenia otwartych pozycji. Dodatkową zaletą kontraktów eurodolarowych, jest ich blokowa struktura, dzięki czemu można ich używać jak klocków, co umożliwia odwrócenie praktycznie każdego zawartego kontraktu swap. Tak wiec kontrakty futures, mogą odebrać wielu klientów CBOT. - Inwestorzy cechują się niechęcią do nowych instrumentów o krótkiej historii rynkowej. Jak twierdzi Fred Sturm ekonomista działu rozwoju rynku i produktów CBOT, wprowadzenie swapów do obrotu giełdowego jest celowe i tym razem zakończy się sukcesem, ponieważ: - w ciągu 10 ostatnich lat uczestnicy rynku zapoznali się z tymi instrumentami, przez co stały się bardziej popularne, - produkt jest stworzony z myślą o end users, takich jak osoby zarządzające aktywami, zobowiązaniami i funduszami firm a nie o dilerach swapów, - dostęp do swapów notowanych na giełdzie powinien umożliwić redukcję kosztów, - zgodnie z informacjami podanymi przez Liffe na temat firm korzystających ze SwapNote wiele wskazuje na to że główne instytucje finansowe zaczęły przekonywać się do swapów notowanych na giełdzie. - Stworzenie jednej izby rozrachunkowej ułatwia korzystanie z kontraktów swap, i ogranicza ilość zaangażowanych stron. Do tej pory osoby zarządzające znacznymi funduszami musiały mieć podpisane umowy z wieloma dealerami swapów. - Wystandaryzowane swapy są prostsze i łatwiejsze w użyciu, co stwarza szansę dotarcia do szerszego kręgu odbiorców. Jak widać zdania co do giełdowego obrotu swapów są podzielone. Nawet jeżeli giełdowe rynki kontraktów swap będą się rozwijać, minie sporo czasu zanim obroty zapewnią odpowiednią płynność a czołowi inwestorzy zyskają do nich zaufanie. 3. Swap walutowy 16

17 Swapy walutowe są drugim najczęściej spotykanym typem swapów. Najprostszy przykład swapu walutowego to kontrakt obejmujący wymianę płatności wg stałej stopy procentowej w jednej walucie na odsetki według stałej stopy procentowej w innej walucie. W momencie zawarcia kontraktu kwoty nominalne pożyczek powinny być sobie w przybliżeniu równe Przykład swapu walutowego przewaga komparatywna. Jedną z przyczyn zawarcia swapu walutowego może być analogicznie jak w przypadku swapów walutowych przewaga komparatywna: Załóżmy że, firmom A, B zostały zaproponowane stałe stopy stopy po jakich mogą uzyskać pożyczkę w dolarach i euro znajdujące się w tabeli 1. tabela 3 Dolary Euro Firma A 3% 4.5% Firma B 5% 5.4% Firma A ma bezwzględną przewagę zarówno na rynku dolarów jak i euro. Firma B za kredyt w dolarach musi zapłacić o 2% więcej, za kredyt w euro o 0.9% więcej. W takim razie firma B ma przewagę komparatywną na rynku euro, a A na rynku dolarów (uzyskuje ten kredyt o 2% taniej). Jeżeli firma A chce zaciągnąć kredyt w euro, a B w dolarach obie firmy mogą poprawić swoją sytuacje poprzez zawarcie odpowiedniego kontraktu swap. W ramach tego kontraktu - A zaciąga kredyt w dolarach według stopy 3% i zobowiązuje się płacić 4% euro od kwoty nominalnej pożyczki w zamian za to, - B zaciąga kredyt w euro i zobowiązuje się do przekazywania A odsetek w dolarach w wysokości 3% Rysunek 8 W takiej sytuacji A faktycznie płaci 4% euro (zarabia 0.5% w porównaniu do pierwotnie zaproponowanych stóp procentowych). Natomiast B płaci 3% w dolarach i musi jeszcze dopłacić 1.4% w euro, w sumie płaci 4.4%. Jednak płatności B odbywają się w dwóch walutach, firma ta uzyskując przychody w dolarach będzie musiał kupować 1.4% kwoty nominalnej w euro. W takim razie przedsiębiorstwo to ponosi ryzyko walutowe. Jeżeli zmieni się kurs walutowy zmieni się też wielkość zobowiązań firmy B. Firma A jest zabezpieczona przed tym ryzykiem gdyż wszystkie jej płatności odbywają się w dolarach Rola pośrednika finansowego w kontraktach swap walutowych ryzyko Aby wyeliminować ryzyko walutowe strony kontraktu często uciekają się do pomocy pośrednika finansowego który za odpowiednią prowizję przejmuje ryzyko walutowe na siebie: 17

18 Rysunek 9 W powyższej sytuacji w zamian za prowizje w wysokości 0.3% (4.1%+4.6%-3%-5.4%) pośrednik przejmuje na siebie całe ryzyko walutowe. W tym kontrakcie obie strony A i B zyskuja po 0.4% na zawarciu kontraktu Swap różnicowy (differential, diff swap) Innym rodzajem swapów walutowych są swapy różnicowe. W ramach swapu różnicowego strony zobowiązują się do wymiany płatności w jednej walucie według stopy zmiennej na płatności w innej walucie wg stopy zmiennej. 4. Inne rodzaje swapów 4.1. Swap towarowy (commodity swap) Transakcja w której strony zobowiązują się do wymiany w ustalonym okresie okresowych płatności, naliczanych na podstawie cen danego towaru lub grupy towarów. W swapach towarowych nie dochodzi do fizycznej wymiany towarów będących przedmiotów transakcji Swapcja (swaption) Instrument finansowy, który jest opcją na zakup/sprzedaż swapu. - Długa pozycja w opcji kupna daje prawo, ale nie obowiązek kupna swapu - Posiadacz opcji sprzedaży może, ale nie musi sprzedać swap o określonych wcześniej cechach, po określonej cenie. michał kucharski Na podstawie: - Atsuo Konishi, Ravi E.Dattatreya The Handbook of Derivate Instruments - Hull Kontrakty terminowe i opcje - Forum kapitałowe Money.pl - Interia.pl Biznes 18

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego).

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego). Kontrakt terminowy (z ang. futures contract) to umowa pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do kupna, a druga do sprzedaży, w określonym terminie w przyszłości (w tzw. dniu wygaśnięcia)

Bardziej szczegółowo

Materiały do samodzielnego kształcenia Inżynieria finansowa i zarządzanie ryzykiem. Temat wykładu: Wycena kontraktów swap

Materiały do samodzielnego kształcenia Inżynieria finansowa i zarządzanie ryzykiem. Temat wykładu: Wycena kontraktów swap Materiały do samodzielnego kształcenia Inżynieria finansowa i zarządzanie ryzykiem Temat wykładu: Wycena kontraktów swap Podstawowe zagadnienia: 1. Wycena swapa procentowego metodą wyceny obligacji 2.

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC LIDERÓW RYNKU Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 10 czerwca 2010 r. art. 12 ust. 2 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane

Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane www.pwcacademy.pl Instrumenty pochodne Instrumenty wbudowane Jan Domanik Instrumenty pochodne ogólne zasady ujmowania i wyceny 2 Instrument pochodny definicja. to instrument finansowy: którego wartość

Bardziej szczegółowo

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A.

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A. OPISY PRODUKTÓW Rabobank Polska S.A. Warszawa, marzec 2010 Wymiana walut (Foreign Exchange) Wymiana walut jest umową pomiędzy bankiem a klientem, w której strony zobowiązują się wymienić w ustalonym dniu

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ. dr Grzegorz Kotliński; Katedra Bankowości AE w Poznaniu

ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ. dr Grzegorz Kotliński; Katedra Bankowości AE w Poznaniu ZARZĄDZANIE RYZYKIEM STOPY PROCENTOWEJ 1 DEFINICJA RYZYKA STOPY PROCENTOWEJ Ryzyko stopy procentowej to niebezpieczeństwo negatywnego wpływu zmian rynkowej stopy procentowej na sytuację finansową banku

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 03.10.2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 3 października 2011 r.

Matematyka finansowa 03.10.2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 3 października 2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 3 października 2011 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

4.5. Obligacja o zmiennym oprocentowaniu

4.5. Obligacja o zmiennym oprocentowaniu .5. Obligacja o zmiennym oprocentowaniu 71.5. Obligacja o zmiennym oprocentowaniu Aby wycenić kontrakt IRS musi bliżej przyjrzeć się obligacji o zmiennym oprocentowaniu (Floating Rate Note lub floater

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 11.10.2004 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXIII Egzamin dla Aktuariuszy - 11 października 2004 r.

Matematyka finansowa 11.10.2004 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXIII Egzamin dla Aktuariuszy - 11 października 2004 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy XXXIII Egzamin dla Aktuariuszy - 11 października 2004 r. Część I Matematyka finansowa Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... WERSJA TESTU Czas egzaminu: 100 minut

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 04.04.2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LVI Egzamin dla Aktuariuszy z 4 kwietnia 2011 r. Część I

Matematyka finansowa 04.04.2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LVI Egzamin dla Aktuariuszy z 4 kwietnia 2011 r. Część I Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LVI Egzamin dla Aktuariuszy z 4 kwietnia 2011 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 8.12.2014 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXIX Egzamin dla Aktuariuszy z 8 grudnia 2014 r. Część I

Matematyka finansowa 8.12.2014 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXIX Egzamin dla Aktuariuszy z 8 grudnia 2014 r. Część I Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXIX Egzamin dla Aktuariuszy z 8 grudnia 2014 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

SWAPY FINANSE II ROBERT ŚLEPACZUK. Swapy

SWAPY FINANSE II ROBERT ŚLEPACZUK. Swapy Swapy I. Ogólna charakterystyka swapów Swap 1 jest to umowa pomiędzy dwiema lub więcej stronami obejmująca wymianę przepływów gotówkowych. Strony umowy swapowej nazywane są partnerami. Przepływy gotówkowe,

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w obligacje

Inwestowanie w obligacje Inwestowanie w obligacje Ile zapłacić za obligację aby uzyskać oczekiwaną stopę zwrotu? Jaką stopę zwrotu uzyskamy kupując obligację po danej cenie? Jak zmienią się ceny obligacji, kiedy Rada olityki ieniężnej

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 13.12.2010 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LV Egzamin dla Aktuariuszy z 13 grudnia 2010 r. Część I

Matematyka finansowa 13.12.2010 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LV Egzamin dla Aktuariuszy z 13 grudnia 2010 r. Część I Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LV Egzamin dla Aktuariuszy z 13 grudnia 2010 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1. Pan

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r.

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 20.06.2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LVII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 czerwca 2011 r.

Matematyka finansowa 20.06.2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LVII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 czerwca 2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LVII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 czerwca 2011 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

Analiza instrumentów pochodnych

Analiza instrumentów pochodnych Analiza instrumentów pochodnych Dr Wioletta Nowak Środa 13.15-15.15, p. 205C wnowak@prawo.uni.wroc.pl Sylabus Zasady i metody wyceny kontraktów forward i futures. Kontrakt forward/futures na instrument

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 10.12.2012 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXII Egzamin dla Aktuariuszy z 10 grudnia 2012 r.

Matematyka finansowa 10.12.2012 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXII Egzamin dla Aktuariuszy z 10 grudnia 2012 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXII Egzamin dla Aktuariuszy z 10 grudnia 2012 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem.

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem. Opcje na GPW 22 września 2003 r. Giełda Papierów Wartościowych rozpoczęła obrót opcjami kupna oraz opcjami sprzedaży na indeks WIG20. Wprowadzenie tego instrumentu stanowi uzupełnienie oferty instrumentów

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29

Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Wstęp 9 Rozdział 1. Źródła informacji 11 Źródła informacji dla finansów 11 Rozdział 2. Amortyzacja 23 Amortyzacja 23 Rozdział 3. Zarządzanie długiem 29 Finansowanie działalności 29 Jak optymalizować poziom

Bardziej szczegółowo

istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe

istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe Opcje istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe Punkt odniesienia dla rozliczania transakcji terminowej forward: ustalony

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji

ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH. Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji ZASADY WYCENY AKTYWÓW FUNDUSZU WPROWADZONE ZE WZGLĘDU NA ZMIANĘ NORM PRAWNYCH Wycena aktywów Funduszu, ustalenie zobowiązań i wyniku z operacji 1. Wycena Aktywów Funduszu oraz ustalenie Wartości Aktywów

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Podstawy finansów i inwestowania w biznesie. Wykład 6

Podstawy finansów i inwestowania w biznesie. Wykład 6 Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 6 Plan wykładu Cechy inwestycji finansowych: dochód ryzyko płynność Depozyty bankowe Fundusze inwestycyjne 2015-11-05 2 Najważniejszymi cechami inwestycji

Bardziej szczegółowo

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego

MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego *connectedthinking Aktualności MSSF Wyjaśnienie działań IASB* MSSF 7 - dodatek l MSSF 7 - potencjalny wpływ ryzyka rynkowego Potencjalny wpływ ryzyk rynkowych jest jednym z ważniejszych problemów, na jakie

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 26.05.2014 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXVII Egzamin dla Aktuariuszy z 26 maja 2014 r. Część I

Matematyka finansowa 26.05.2014 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXVII Egzamin dla Aktuariuszy z 26 maja 2014 r. Część I Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXVII Egzamin dla Aktuariuszy z 26 maja 2014 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1. Przyjmijmy

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki. Instrumenty pochodne Forward, Futures, Swapy

System finansowy gospodarki. Instrumenty pochodne Forward, Futures, Swapy System finansowy gospodarki Instrumenty pochodne Forward, Futures, Swapy Rynki finansowe Rynek kasowy spot Ustalenie ceny i przeniesienie praw jest jednoczesne Rynek terminowy Termin przeniesienia praw

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Dwuwalutowe

Inwestycje Dwuwalutowe Inwestycje Dwuwalutowe Co to są Inwestycje Dwuwalutowe? Inwestycja Dwuwalutowa to krótkoterminowa inwestycja, w ramach której Klient może otrzymać wysokie oprocentowanie zainwestowanego kapitału w zamian

Bardziej szczegółowo

II Etap egzaminu na Doradcę Inwestycyjnego Maj 2014. Zadanie 2

II Etap egzaminu na Doradcę Inwestycyjnego Maj 2014. Zadanie 2 II Etap egzaminu na Doradcę Inwestycyjnego Maj 2014 Zadanie 2 1/ Analizowane są dwie spółki Alfa i Gamma. Spółka Alfa finansuje swoją działalność nie korzystając z długu, natomiast spółka Gamma finansuje

Bardziej szczegółowo

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC Premia Plus Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 20 maja 2010 r.

Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC Premia Plus Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 20 maja 2010 r. Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC Premia Plus Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w dniu 20 maja 2010 r. art. 12 ust. 2 i 3 Statutu Brzmienie dotychczasowe: 2. Cel Subfunduszu Global Partners Kredyt

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat)

Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat) Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat) "Kredyt nie droższy niż to nowa usługa Banku, wprowadzająca wartość maksymalną stawki referencyjnej WIBOR 3M służącej do ustalania wysokości zmiennej stopy

Bardziej szczegółowo

Certyfikaty Depozytowe. Alternatywa dla tradycyjnych sposobów inwestowania

Certyfikaty Depozytowe. Alternatywa dla tradycyjnych sposobów inwestowania Certyfikaty Depozytowe Alternatywa dla tradycyjnych sposobów inwestowania Spis treści Certyfikaty Depozytowe Cechy Certyfikatów Depozytowych Zalety Certyfikatów Depozytowych Budowa Certyfikatu Depozytowego

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki. Zajęcia nr 6 Matematyka finansowa

System finansowy gospodarki. Zajęcia nr 6 Matematyka finansowa System finansowy gospodarki Zajęcia nr 6 Matematyka finansowa Rachunek rentowy (annuitetowy) Mianem rachunku rentowego określa się regularne płatności w stałych odstępach czasu przy założeniu stałej stopy

Bardziej szczegółowo

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Departament Długu Publicznego Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Listopad 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Miesięczny kalendarz emisji... 2 Komentarze MF... 8 ul.

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 05.12.2005 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVII Egzamin dla Aktuariuszy z 5 grudnia 2005 r.

Matematyka finansowa 05.12.2005 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXVII Egzamin dla Aktuariuszy z 5 grudnia 2005 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy XXXVII Egzamin dla Aktuariuszy z 5 grudnia 2005 r. Część I Matematyka finansowa Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... WERSJA TESTU A Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

IRS Interest Rate Swap. Transakcja wymiany płatności odsetkowych

IRS Interest Rate Swap. Transakcja wymiany płatności odsetkowych IRS Interest Rate Swap Transakcja wymiany płatności odsetkowych 1 IRS - Interest Rate Swap (1) Umowa (transakcja) pomiędzy dwoma podmiotami, w której strony zobowiązują się do cyklicznej wymiany, w ustalonym

Bardziej szczegółowo

Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy XXXV Egzamin dla Aktuariuszy z 16 maja 2005 r. Część I Matematyka finansowa

Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy XXXV Egzamin dla Aktuariuszy z 16 maja 2005 r. Część I Matematyka finansowa Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy XXXV Egzamin dla Aktuariuszy z 6 maja 005 r. Część I Matematyka finansowa Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... WERSJA TESTU A Czas egzaminu: 00 minut . Inwestorzy

Bardziej szczegółowo

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom,

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, Obligacje Obligacje Teraz pora zająć się obligacjami.. Wbrew pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, jak i emitentom. Definicja

Bardziej szczegółowo

Inżynieria finansowa Wykład IV Kontrakty OIS/IRS/CRIS

Inżynieria finansowa Wykład IV Kontrakty OIS/IRS/CRIS Inżynieria finansowa Wykład IV Kontrakty OIS/IRS/CRIS Wydział Matematyki Informatyki i Mechaniki UW 25 października 2011 1 Kontrakty OIS 2 Struktura kontraktu IRS Wycena kontraktu IRS 3 Struktura kontraktu

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym Jeśli wystarcza nam kapitału, aby wybrać spłatę w ratach malejących, to koszt obsługi kredytu będzie niższy niż w przypadku spłaty kredytu w ratach równych. 8.1. Kredyt - definicja Jak stanowi art. 69

Bardziej szczegółowo

Regulamin Transakcji Swap Procentowy

Regulamin Transakcji Swap Procentowy Regulamin Transakcji Swap Procentowy 1. 1. Regulamin Transakcji Swap Procentowy zwany dalej Regulaminem SP określa szczegółowe zasady i tryb zawierania oraz rozliczania Transakcji Swap Procentowy na podstawie

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 2 SYSTEM FINANSOWY Co to jest system finansowy? System finansowy obejmuje rynki pośredników, firmy usługowe oraz inne instytucje wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 06 MSTiL niestacjonarne (II stopień)

Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 06 MSTiL niestacjonarne (II stopień) dr Adam Salomon Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 06 MSTiL niestacjonarne (II stopień) program wykładu 06. Rola współczynnika procentowego i współczynnika dyskontowego

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające

Sprawozdanie Finansowe Subfunduszu SKOK Fundusz Funduszy za okres od 1 stycznia 2010 do 13 lipca 2010 roku. Noty objaśniające Noty objaśniające Nota-1 Polityka Rachunkowości Subfunduszu Sprawozdanie finansowe Subfunduszu na dzień 13 lipca 2010 roku zostało sporządzone na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości z dnia 29 września

Bardziej szczegółowo

Opcje. istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii).

Opcje. istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Opcje istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). 1 Mała powtórka: instrumenty liniowe Takie, w których funkcja wypłaty jest liniowa (np. forward, futures,

Bardziej szczegółowo

Pytania testowe Rynki finansowe Uwaga: tylko niektóre zdania w tym zestawie są prawdziwe!

Pytania testowe Rynki finansowe Uwaga: tylko niektóre zdania w tym zestawie są prawdziwe! Pytania testowe Rynki finansowe Uwaga: tylko niektóre zdania w tym zestawie są prawdziwe! 1. Rynek finansowy to ta część rynku, gdzie przeprowadza się wyłącznie transakcje instrumentami dłużnymi. 2. Dłużne

Bardziej szczegółowo

art. 12 ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1-12 Statutu Brzmienie dotychczasowe:

art. 12 ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1-12 Statutu Brzmienie dotychczasowe: Wykaz zmian wprowadzonych do statutu KBC EXTRA PROFIT Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego które wchodzą w życie w dniu ogłoszenia tj. w dniu 15 lipca 2010 r. art. 12 ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1-12 Statutu

Bardziej szczegółowo

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu:

1. Dane uzupełniające o pozycjach bilansu i rachunku wyników z operacji funduszu: DODATKOWE INFORMACJE i OBJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 18 GRUDNIA 2003 ROKU DO 31 GRUDNIA 2004 ROKU DWS POLSKA FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO MIESZANEGO STABILNEGO WZROSTU 1. Dane uzupełniające

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01)

WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01) Dziennik Ustaw Nr 25 2164 Poz. 129 WZÓR SPRAWOZDANIE MIESIĘCZNE (MRF-01) Załącznik nr 3 Dziennik Ustaw Nr 25 2165 Poz. 129 Dziennik Ustaw Nr 25 2166 Poz. 129 Dziennik Ustaw Nr 25 2167 Poz. 129 Dziennik

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE PROSPEKTU INFORMACYJNEGO UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 PAŹDZIERNIKA 2013 R. Niniejszym Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje Echo ćwiczeń... Transakcje terminowe (kontrakty terminowe) Transakcja terminowa polega na zawarciu umowy zobowiązującej sprzedającego do dostarczenia określonego co do ilości i jakości dobra, będącego

Bardziej szczegółowo

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Przedstawiony zestaw zadań jest przeznaczony dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i ma na celu ukazanie praktycznej strony matematyki, jej zastosowania

Bardziej szczegółowo

ZASADY I TERMINY KAPITALIZACJI ODSETEK

ZASADY I TERMINY KAPITALIZACJI ODSETEK OPROCENTOWANIE ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH W WALUTACH WYMIENIALNYCH GROMADZONYCH NA RACHUNKACH BANKOWYCH I KREDYTÓW W WALUTACH WYMIENIALNYCH UDZIELANYCH PRZEZ PKO BANK POLSKI S.A. KLIENTOM RYNKU DETALICZNEGO:

Bardziej szczegółowo

płatności odsetkowych

płatności odsetkowych IRS Interest Rate Swap Transakcja wymiany płatności odsetkowych 1 Kontrakt IRS Kupujący IRS Odsetki wg ustalonej stopy stałej Odsetki według rzeczywistej stopy zmiennej Sprzedający IRS Strumienie płatności

Bardziej szczegółowo

II ETAP EGZAMINU EGZAMIN PISEMNY

II ETAP EGZAMINU EGZAMIN PISEMNY II ETAP EGZAMINU NA DORADCĘ INWESTYCYJNEGO EGZAMIN PISEMNY 7 grudnia 2014 r. Warszawa Treść i koncepcja pytań zawartych w teście są przedmiotem praw autorskich i nie mogą być publikowane lub w inny sposób

Bardziej szczegółowo

lokata ze strukturą Czarne Złoto

lokata ze strukturą Czarne Złoto lokata ze strukturą Czarne Złoto Lokata ze strukturą Czarne Złoto jest produktem łączonym. Składa się z lokaty promocyjnej i produktu strukturyzowanego Czarne Złoto inwestycji w formie ubezpieczenia na

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ

RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ RYNKI INSTRUMENTY I INSTYTUCJE FINANSOWE RED. JAN CZEKAJ Wstęp Część I. Ogólna charakterystyka rynków finansowych 1. Istota i funkcje rynków finansowych 1.1. Pojęcie oraz podstawowe rodzaje rynków 1.1.1.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH

REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE OBLIGACJI KORPORACYJNYCH Załącznik nr 2 z 2 do Warunków Ubezpieczenia grupowego na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym Obligacje Korporacyjne Plus Kod warunków: UB_OGIJ129 REGULAMIN FUNDUSZU UFK OPEN LIFE

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest lokata? 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7.

1. Co to jest lokata? 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7. Lokaty 1. Co to jest lokata? Spis treści 2. Rodzaje lokat bankowych 3. Lokata denominowana 4. Lokata inwestycyjna 5. Lokata negocjowana 6. Lokata nocna (overnight) 7. Lokata progresywna 8. Lokata rentierska

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 10 Pośrednicy finansowi, instrumenty pochodne Rodzaje rynków finansowych (hybrydowe kryterium podziału: przedmiot obrotu oraz zapadalność instrumentu) Rynki walutowe:

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego okazjonalnego sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego okazjonalnego sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego okazjonalnego sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem. Wykład 3 Instrumenty pochodne

Zarządzanie ryzykiem. Wykład 3 Instrumenty pochodne Zarządzanie ryzykiem Wykład 3 Instrumenty pochodne Definicja instrumenty pochodne to: prawa majątkowe, których cena rynkowa zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości papierów wartościowych,

Bardziej szczegółowo

Instrumenty pochodne - Zadania

Instrumenty pochodne - Zadania Jerzy A. Dzieża Instrumenty pochodne - Zadania 27 marca 2011 roku Rozdział 1 Wprowadzenie 1.1. Zadania 1. Spekulant zajął krótką pozycję w kontrakcie forward USD/PLN zapadającym za 2 miesiące o nominale

Bardziej szczegółowo

Elementy matematyki finansowej w programie Maxima

Elementy matematyki finansowej w programie Maxima Maxima-03_windows.wxm 1 / 8 Elementy matematyki finansowej w programie Maxima 1 Wartość pieniądza w czasie Umiejętność przenoszenia kwot pieniędzy w czasie, a więc obliczanie ich wartości na dany moment,

Bardziej szczegółowo

Rozwój systemu finansowego w Polsce

Rozwój systemu finansowego w Polsce Departament Systemu Finansowego Rozwój systemu finansowego w Polsce Warszawa 213 Struktura systemu finansowego (1) 2 Struktura aktywów systemu finansowego w Polsce w latach 25-VI 213 1 % 8 6 4 2 25 26

Bardziej szczegółowo

(w zł) Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 0,00 1 712,82 1. Lokaty 0,00 1 463,37 2. Środki pieniężne 0,00 0,00

(w zł) Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 0,00 1 712,82 1. Lokaty 0,00 1 463,37 2. Środki pieniężne 0,00 0,00 I. WARTOŚĆ AKTYWÓW NETTO FUNDUSZU (w zł) Okres poprzedni Okres bieżący I. Aktywa 0,00 1 712,82 1. Lokaty 0,00 1 463,37 2. Środki pieniężne 0,00 0,00 3. Aktywa za zezwoleniem organu nadzoru, zgodnie z art.

Bardziej szczegółowo

Obligacje, Swapy, FRAsy i Bob Citron

Obligacje, Swapy, FRAsy i Bob Citron Obligacje, Swapy, FRAsy i Bob Citron Andrzej Kulik andrzej.kulik@pioneer.com.pl +22 321 4106/ 609 691 729 1 Plan Przypomnienie informacji o rynku długu Rodzaje obligacji Ryzyko obligacji yield curve Duration

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty pochodne

Kredytowe instrumenty pochodne Kredytowe instrumenty pochodne 1 Ryzyko kredytowe Zagrożenie, że płatności związane ze zobowiązaniem nie zostaną uregulowane przez klienta w terminie przewidzianym umową dotyczy zarówno rat kapitałowych,

Bardziej szczegółowo

Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w sierpniu 2014 r.

Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w sierpniu 2014 r. Informacja prasowa Warszawa, 15 września 2014 r. Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w sierpniu 2014 r. Sierpień był kolejnym miesiącem, w którym wartość sprzedaży obligacji Skarbu Państwa wzrosła. Wciąż

Bardziej szczegółowo

Wycena equity derivatives notowanych na GPW w obliczu wysokiego ryzyka dywidendy

Wycena equity derivatives notowanych na GPW w obliczu wysokiego ryzyka dywidendy Instrumenty pochodne 2014 Wycena equity derivatives notowanych na GPW w obliczu wysokiego ryzyka dywidendy Jerzy Dzieża, WMS, AGH Kraków 28 maja 2014 (Instrumenty pochodne 2014 ) Wycena equity derivatives

Bardziej szczegółowo

Forward, FX Swap & CIRS

Forward, FX Swap & CIRS Forward, FX Swap & CIRS Andrzej Kulik andrzej.kulik@pioneer.com.pl +22 321 4106/ 609 691 729 1 Plan prezentacji Bob Citron & Orange County Transakcje forward FX Swap CIRS FRA 2 Orange County & Bob Citron

Bardziej szczegółowo

Informacja Banku Zachodniego WBK S.A. o ryzykach występujących przy zawieraniu transakcji skarbowych wraz z ogólnym opisem istoty instrumentów

Informacja Banku Zachodniego WBK S.A. o ryzykach występujących przy zawieraniu transakcji skarbowych wraz z ogólnym opisem istoty instrumentów Informacja Banku Zachodniego WBK S.A. o ryzykach występujących przy zawieraniu transakcji skarbowych wraz z ogólnym opisem istoty instrumentów finansowych 1. Niniejszy dokument przedstawia ogólny opis

Bardziej szczegółowo

Bank Spółdzielczy w Nidzicy

Bank Spółdzielczy w Nidzicy Bank Spółdzielczy w Nidzicy Grupa BPS www.bsnidzica.pl Formularz informacyjny dotyczący kredytu zabezpieczonego hipoteką (wzór) Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego

Bardziej szczegółowo

OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK

OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK OPCJE Opcja jest umową, która daje posiadaczowi prawo do kupna lub sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe w teorii i praktyce Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Czym jest kontrakt terminowy? Kontrakt to umowa między 2 stronami Nabywca/sprzedawca zobowiązuje się do kupna/sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 31 grudnia 2015 r. Poz. 2360 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 30 grudnia 2015 r.

Warszawa, dnia 31 grudnia 2015 r. Poz. 2360 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 30 grudnia 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 31 grudnia 2015 r. Poz. 2360 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie przeprowadzania rachunku zabezpieczenia listów

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia PKP Energetyki w obrocie instrumentami Futures i Forward

Doświadczenia PKP Energetyki w obrocie instrumentami Futures i Forward Doświadczenia PKP Energetyki w obrocie instrumentami Futures i Forward Główne podobieństwa i różnice Futures i Forward Zarówno Futures jak i Forward to kontrakty terminowe. Forward zawsze wiąże się z fizyczną

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego Kredytodawca: Adres: (siedziba) Numer telefonu: Dane identyfikacyjne:

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 15.12.2008 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XLVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 15 grudnia 2008 r.

Matematyka finansowa 15.12.2008 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XLVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 15 grudnia 2008 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy XLVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 15 grudnia 2008 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1

Bardziej szczegółowo

OPŁACALNOŚĆ INWESTYCJI

OPŁACALNOŚĆ INWESTYCJI 3/27/2011 Ewa Kusideł ekusidel@uni.lodz.pl 1 OPŁACALNOŚĆ INWESTYCJI www.kep.uni.lodz.pl\ewakusidel 3/27/2011 Inwestycje i ryzyko na rynku nieruchomości 2 Inwestycja Inwestycja Nakład na zwiększenie lub

Bardziej szczegółowo

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options).

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options). Opcje na GPW (I) Opcje (ang. options) to podobnie jak kontrakty terminowe bardzo popularny instrument notowany na rynkach giełdowych. Ich konstrukcja jest nieco bardziej złożona od kontraktów. Opcje można

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianach

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY KREDYTU KONSUMENCKIEGO 1. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego Kredytodawca: Dane identyfikacyjne: (Adres, z którego ma korzystać

Bardziej szczegółowo

Średnio ważony koszt kapitału

Średnio ważony koszt kapitału Średnio ważony koszt kapitału WACC Weighted Average Cost of Capital 1 Średnio ważony koszt kapitałuwacc Weighted Average Cost of Capital Plan wykładu: I. Koszt kapitału a metody dyskontowe II. Źródła finansowania

Bardziej szczegółowo