Badanie aktywności przeciwnowotworowej nowej pochodnej 5-phenylo-2-amino-1,3,4- tiadiazoli FABT w komórkach ludzkiego raka płuca. Małgorzata Juszczak

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Badanie aktywności przeciwnowotworowej nowej pochodnej 5-phenylo-2-amino-1,3,4- tiadiazoli FABT w komórkach ludzkiego raka płuca. Małgorzata Juszczak"

Transkrypt

1 Badanie aktywności przeciwnowotworowej nowej pochodnej 5-phenylo-2-amino-1,3,4- tiadiazoli FABT w komórkach ludzkiego raka płuca Małgorzata Juszczak Zakład Biologii Medycznej, Instytut Medycyny Wsi, Lublin tel Streszczenie Pochodne 2-amino-1,3,4-tiadiazoli stanowią szereg związków o szerokim spektrum właściwości biologicznych, w tym przeciwnowotworowych. Pochodne 5-phenylo-2-amino-1,3,4-tiadiazoli, które są obiektem zainteresowania naszej grupy badawczej zostały zsyntetyzowane i wyselekcjonowane na podstawie analizy QSAR jako związki o potencjalnych właściwościach przeciwnowotworowych. Zbadano wpływ FABT na proliferację komórek nowotworowych raka płuca, raka jelita grubego, glioma oraz rhabdosarcoma-medulloblastoma. Sprawdzony został także ewentualny toksyczny wpływ pochodnej na komórki prawidłowe (fibroblasty skóry, astrocyty i neurony). Analizowano także mechanizmy komórkowe, które potencjalnie mogą być zaangażowane w działanie FABT na poziomie molekularnym. Na podstawie otrzymanych wyników badań stwierdzono, że FABT hamował proliferację komórek nowotworowych w sposób zależny od stężenia, nie będąc przy tym toksycznym dla komórek prawidłowych. Ponadto, zaobserwowano zdolność FABT do obniżania poziomu fosforylacji kinazy ERK1/2 oraz podwyższania poziomu fosforylacji kinazy Akt w komórkach raka płuca linii A549. Wykazano również, że badana substancja hamowała cykl komórkowy w fazie G0/G1 oraz wzrost ekspresji białka p27/kip1. Nie stwierdzono natomiast indukcji apoptozy w komórkach traktowanych FABT. Słowa kluczowe hodowle komórek in vitro, 2-amino-1,3,4-tiadiazole, aktywność przeciwnowotworowa, cytotoksyczność, kinaza ERK1/2, kinaza Akt, cykl komórkowy, p27/kip1, apoptoza

2 Wstęp Mimo znacznego postępu, jaki dokonał się w ostatnich latach w chemioterapii, radioterapii i immunoterapii, opracowanie skutecznej terapii przeciwnowotworowej stanowi poważne wyzwanie dla współczesnej medycyny. Stosowane obecnie leki cytostatyczne wywołują liczne efekty uboczne, które ograniczają skuteczność ich działania oraz obniżają jakość życia pacjentów. Badania kliniczne dowodzą, że chemioterapia jest toksyczna dla układu nerwowego. Poszukiwanie nowych strategii terapeutycznych, a także opracowanie nowych leków działających specyficznie na komórki nowotworowe i nie uszkadzających komórek prawidłowych, w tym komórek nerwowych, stanowi szczególnie pilne zadanie dla badaczy, lekarzy oraz przemysłu farmaceutycznego. Badania in vitro stanowią pierwszy etap oceny przydatności nowych substancji jako potencjalnych leków przeciwnowotworowych. Tematyką niniejszej pracy jest ocena aktywności przeciwnowotworowej nowej pochodnej 2- amino-1,3,4-tiadiazoli 2-(4-fluorophenyloamino)-5-(2,4-dihydroxyphenyl)-1,3,4-thiadiazole (FABT) w modelu badawczym in vitro oraz zbadanie molekularnych mechanizmów zaangażowanych w jej działanie w komórkach nowotworowych. Pochodna ta została zsyntetyzowana w Katedrze Chemii, Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Struktura FABT opiera się na pierścieniu tetrazoliowym. Pierścień tiadiazoliowy został wykorzystany jako szkielet do syntezy wielu pochodnych, które wykazują szereg aktywności farmakologicznych [1]. Pochodne tiadiazoli posiadają aktywność przeciwbakteryjną [2,3], przeciwgruźliczą [4], przeciwgrzybiczą [5] i przeciwwirusową [6]; znalazły zastosowanie w leczeniu leiszmanioz [7] i malarii [8]. W szeregu publikacji zaprezentowano również właściwości przeciwdrgawkowe, przeciwdepresyjne, przeciwbólowe, którymi obdarzone są głównie pochodne indolowe tiadiazoli [9, 10]. Szeroko opisywaną właściwością pochodnych aminotiadiazoli jest ich aktywność przeciwnowotworowa. Zdolność hamowania proliferacji nowotworów testowano zarówno w układach badawczych in vitro [11-16], jak i in vivo [17-23]. Z tego względu nowozsyntetyzowane pochodne 5-phenylo-2-amino-1,3,4-tiadiazoli poddano analizie QSAR (ilościowa zależność pomiędzy strukturą a reaktywnością), która wykazała ich potencjalne właściwości przeciwnowotworowe. Następnie przeprowadzono badania z wykorzystaniem hodowli komórek in vitro. Testy te wykazały zdolność pochodnych chlorowej (4ClABT), fluorowych (FABT, 3FABT) oraz bromowej (BrABT) do hamowania proliferacji komórek nowotworowych pochodzących z guzów układu nerwowego, między innymi glioma, neuroblastoma, astrocytoma, rhabdosarcoma-medulloblastoma, jak i nowotworów narządów obwodowych raka płuc, jelita grubego, piersi, krtani, tchawicy, białaczki T-limfocytarnej czy szpiczaka mnogiego [24-28]. Co ważne, w stężeniach działających antyproliferacyjnie, nie były one toksyczne dla komórek prawidłowych, w tym fibroblastów skóry, hepatocytów, neuronów, astrocytów oraz oligodendrocytów. Zaobserwowano ponadto troficzne działanie FABT w hodowli neuronów poddanych działaniu czynników neurotoksycznych, co może świadczyć o jej działaniu neuroprotekcyjnym. Działanie przeciwnowotworowe pochodnych 5-phenylo-2-amino-1,3,4- tiadiazoli ujawniało się w hamowaniu podziału komórek nowotworowych, obniżaniu poziomu syntezy DNA, zmianie morfologii tych komórek oraz zdolności zmniejszania ruchliwości komórek nowotworowych. Wyniki badań dotyczących przeciwnowotworowej i neuroprotekcyjnej aktywności 5-phenylo-2-amino-1,3,4-tiadiazoli stały się podstawą do opracowania dwóch zgłoszeń patentowych [29, 30].

3 Niniejsza praca jest syntetyczną analizą opisanych dotychczas wyników badań dokumentujących przeciwnowotworowe działanie FABT, ze szczególnym uwzględnieniem komórek raka płuca linii A549. Powstała w oparciu o publikacje: Rzeski W, Matysiak J, Kandefer-Szerszeń M. Anticancer, neuroprotective activities and computational studies of 2-amino-1,3,4-thiadiazole based compound. Bioorganic & Medicinal Chemistry 2007;15: Juszczak M, Matysiak J, Szeliga M, Pozarowski P, Niewiadomy A, Albrecht J, Rzeski W. 2-Amino- 1,3,4-thiadiazole derivative (FABT) inhibits the extracellular signal-regulated kinase pathway and induces cell cycle arrest in human non-small lung carcinoma cells. Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters 2012, 22, oraz badań w zakresie Projektu badawczego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego nr N N Materiały i metody Struktura chemiczna FABT FABT (2-(4-fluorophenyloamino)-5-(2,4-dihydroxyphenyl)-1,3,4-thiadiazole) otrzymano z 4-(4- fluorophenyl)-3-thiosemicarbazide (Lancaster, Germany) i sulfinylbis-(2,4-dihydroxythiobenzoyl) w procesie endocyklizacji. Strukturę chemiczną FABT przedstawia Ryc.1 F N H N N S HO OH Ryc. 1 Struktura 2-(4-fluorophenyloamino)-5-(2,4-dihydroxyphenyl)-1,3,4-thiadiazole (FABT). Hodowle komórkowe. Doświadczenia przeprowadzono z wykorzystaniem komórek nowotworowych linii A549 - ludzki niedrobnokomórkowy rak płuca, HT-29 ludzki rak jelita grubego, TE671 ludzka rhabdomyosarcoma/medulloblastoma (uzyskane z ECACC, European Collection of Cell Cultures) oraz C6 glioma szczurza (uzyskana z Department of Neonatology, Charite-Virchow Clinics, Humboldt University, Berlin, Germany). Cytotoksyczność związku badano wobec: pierwotnej hodowli fibroblastów skóry ludzkiej (HSF- human skin fibroblasts), wprowadzonej z fragmentu skóry izolowanej od zdrowych ochotników; neuronów mysich (hodowla wprowadzona z komórek linii P19 indukowanej do różnicowania kwasem retinowym) oraz szczurzego astrogleju (hodowla izolowana z mózgów osesków szczurzych).

4 Komórki hodowano w podłożach hodowlanych: A549 DMEM+Nutrient Mixture F-12 Ham w stosunku 3:1; C6, HSF DMEM; TE671, HT-29, astroglej - DMEM+Nutrient Mixture F-12 Ham w stosunku 1:1 (Sigma) oraz neurony podłoże Neurobasal +2% B27 Suplement + 2mM L- glutaminy i P19 podłoże Alpha MEM (Gibco). Do płynów hodowlanych, oprócz podłoża Neurobasal, dodano 10% bydlęcej surowicy płodowej (FBS Sigma) oraz antybiotyki: penicylinę ( j/ml) i streptomycynę ( mg/ml). Komórki inkubowano w temperaturze 37 o C w wilgotnej atmosferze 95% powietrza i 5% CO 2. Pierwotna hodowla szczurzego astrogleju Hodowlę astrogleju zakładano z mózgów 3-dniowych szczurów. Tkankę mózgową rozdysocjacjowywano na pojedyncze komórki roztworem 0,25% trypsyny-edta. Komórki zawieszano w podłożu hodowlanym DMEM+Nutrient Mixture F-12 Ham (1:1) z dodatkiem 10% FBS, po czym wylewano na butelki hodowlane o powierzchni 75cm 2. Komórki hodowano w temperaturze 37 o C w wilgotnej atmosferze 95% powietrza i 5% CO 2. Selekcję w kierunku astrocytów przeprowadzano w momencie gdy hodowla uzyskała monolayer, wykorzystując siłę adhezji komórek do podłoża. Butelkę poddano intensywnemu wytrząsaniu tak, aby usunąć komórki słabiej przyklejone do podłoża, w wyniku czego na powierzchni butelki pozostawały najbardziej adherentne astrocyty. Identyfikację astrocytów wykonano poprzez immunocytochemiczne potwierdzenie ekspresji GFAP (glial fibryllary acidic protein). Hodowla neuronów mysich Hodowlę neuronów uzyskano z komórek mysiego potworniaka linii P19 w wyniku indukcji kwasem retinowym. Zawiesinę komórek P19 poddano indukcji różnicowania w kierunku neuronów kwasem retinowym (0,5 M) w podłożu AlphaMEM zawierającym 5% FBS (po 48 godz. od założenia doświadczenia wymieniono płyn hodowlany z kwasem retinowym na świeży). Powstałe neutrosfery (po 5 dniach od indukcji) zebrano i zwirowano dwukrotnie (4 rpm, 5 minut), przepłukując podłożem AlphaMEM bez surowicy. Następnie rozdysocjowywano na pojedyncze komórki za pomocą 0,01% trypsyny w EDTA w temp. 37 o C, po czym zawiesinę neuronów oczyszczono z uwolnionego DNA poprzez trawienie DN-azą. Otrzymaną zawiesinę neuronów wylewano na opłaszczone poli-l-lizyną mikropłytki 96-dolkowe (Nunc) w gęstości 4 x 10 5 kom/ml. Komórki nerwowe hodowano w temperaturze 37 o C w wilgotnej atmosferze 95% powietrza i 5% CO 2, zmieniając podłoże hodowlane co drugi dzień. Do wykonania doświadczeń wykorzystywano neurony dniowe (licząc od dnia założenia hodowli). Oznaczanie stopnia proliferacji komórek metodą MTT Metoda ta została opracowana w celu badania proliferacji i żywotności komórek w obecności substancji cytostatycznych i cytotoksycznych. Komórki aktywne metabolicznie przy udziale dehydrogenaz mitochondrialnych redukują żółtą sól tetrazoliową MTT do niebieskiego formazanu. Nierozpuszczalne w wodzie kryształki formazanu gromadzą się w komórkach i do ich rozpuszczenia konieczne jest użycie detergentu rozbijającego błonę komórkową i jednocześnie rozpuszczającego

5 barwnik. W tym celu używany jest bufor SDS-HCl o ph 7,4. Stężenie uwolnionego barwnika mierzy się ilościowo w czytniku do płytek 96-dołkowych przy długości fali 570 nm. Intensywność barwy jest wprost proporcjonalna do ilości żywych komórek. Na płytce 96-dołkowej z płaskim dnem (Nunc) przygotowano hodowlę komórek linii A549, TE671 o gęstości kom/ml, linii C6-0, kom/ml oraz HT kom/ml. Następnego dnia płyn hodowlany zebrano i komórki poddano działaniu FABT w zakresie stężeń 1 M. Po 96 godz. okresie inkubacji określono żywotność komórek przy pomocy testu MTT. Natężenie wytworzonej w reakcji barwy mierzono w czytniku spektrofotometrycznym Elx800 (BIO-TEK, Highland Park, Winooski, Vermont, USA). Badanie aktywności cytotoksycznej komórkach prawidłowych Na płytce 96-dołkowej przygotowano hodowle komórek prawidłowych: HSF i astrogleju o gęstości kom/ml oraz neuronów 4 x 10 5 kom/ml. Następnego dnia komórki poddano działaniu szeregu stężeń badanych substancji. Po 24 godzinach inkubacji określono żywotność komórek metodą LDH (In Vitro Toxicology Assay Kit, Lactic Dehydrogenase based, Sigma). Test LDH opiera się na określaniu stężenia dehydrogenazy mleczanowej (LDH) w płynie hodowlanym. Substancje działające toksycznie na komórki powodują uszkodzenie błony komórkowej. W wyniku tego do środowiska pozakomórkowego uwalniane są składniki cytoplazmy komórek, między innymi dehydrogenaza mleczanowa. Ilość LDH uwolnionego do podłoża hodowlanego jest proporcjonalna do stopnia uszkodzenia komórek. Metoda opiera się na redukcji NAD do NADH przez komórkową LDH. NADH następnie reaguje z barwnikiem tetrazoliowym, który zmienia kolor. Natężenie wytworzonej w tej reakcji barwy mierzy się spektrofotometrycznie przy długości fali 490nm. Oznaczanie poziomu syntezy DNA w komórce - metoda BrdU (Cell proliferation ELISA, BrdU, Roche Diagnostics) Test wiązania bromodezoksyurydyny (BrdU) opiera się na określeniu wpływu badanych substancji na syntezę DNA w komórkach nowotworowych. Komórki linii A549 wylewano na dołki mikropłytki 96-dołkowej (2 x 10 4 kom/ml). Następnego dnia płyn hodowlany zebrano a komórki poddano działaniu badanych substancji (1- M) zawieszonych w świeżym podłożu hodowlanym. Po 48 godz. wykonano test BrdU według procedury kitu. W trakcie replikacji BrdU jest wbudowywana do DNA. Ilość wbudowanego substratu mierzona natężeniem barwy jest wprost proporcjonalna do aktywności replikacyjnej komórek. Natężenie wytworzonej w reakcji barwy mierzono w czytniku Elx800 przy długości fali 4nm. Określanie zdolności indukcji apoptozy (Cell Death ELISA PLUS, Roche Diagnostics) Test opiera się na wykrywaniu w hodowli poddanej działaniu badanych substancji, monoi oligo-nukleosomów, charakterystycznych markerów fragmentacji DNA i śmierci apoptotycznej komórek. Komórki A549 wylewano na mikropłytki 96-dołkowe. Następnego dnia usuwano podłoże hodowlane i dodawano FABT rozpuszczoną w świeżym płynie hodowlanym. Po 24 godzinach określano poziom apoptozy w komórkach testem Cell Death ELISA, według procedury kitu. Do

6 zlizowanych komórek dodawano przeciwciała wiążące się specyficznie do pofragmentowanego DNA o określonej długości oraz do histonów. Następnie przeciwciała te wiązane były przez przeciwciała II-rzędowe połączone z peroksydazą chrzanową, która w oddziaływaniu z substratem dawała reakcję barwną. Natężenie wytworzonej w reakcji barwy mierzono w czytniku spektrofotometrycznym przy długości fali 405nm. Western Blotting Western Blotting jest metodą immunodetekcji białek. W pierwszym etapie białka zawarte w lizacie komórkowym są poddawane rozdziałowi elektroforetycznemu, kolejnym etapem zaś jest elektrotransfer białek na membranę. Obecność badanych białek na membranie potwierdzana jest przy użyciu specyficznych przeciwciał. Wizualizacja prążków na membranie przeprowadzana jest w reakcji chemiluminescencji będącej efektem działania peroksydazy chrzanowej sprzężonej z przeciwciałami II-rzędowymi. W celu przygotowania próbek do Western Blotting hodowle komórek nowotworowych zostały poddane działaniu FABT przez okres 24 godz. W próbkach zlizowanych buforem RIPA, oznaczano ilość białka metodą BCA (BCA Protein Assay Kit, Pierce), po czym próbki były zawieszane w buforze próbkowym i denaturowane w temp. C przez 5 min. Rozdział elektroforetyczny białek przeprowadzano na żelach poliakrylamidowych 10%. Następnie białka były przenoszone na membranę PVDF na drodze elektrotransferu półsuchego. W kolejnym etapie miejsca niespecyficznego wiązania białek na membranie zostały zablokowane 5% odtłuszczonym mlekiem w TBS / 0,1% Tween przez 1 godz. w temperaturze pokojowej a następnie membrany inkubowano z odpowiednimi przeciwciałami I-rzędowymi (Cell Signalling, Sigma) przez noc w temperaturze 4 C. Stosowano rozcieńczenie przeciwciał zgodnie do zaleceń producenta. Po tym czasie membrany inkubowano z przeciwciałami II-rzędowymi sprzężonymi z peroksydazą chrzanową (Cell Signaling) o odpowiedniej specyfice gatunkowej w standardowym rozcieńczeniu 1:2000 przez 1 godz. w temperaturze pokojowej. Białka na membranie uwidoczniano na drodze reakcji przeprowadzonej przez peroksydazę chrzanową. Na membranę nanoszono substrat dla peroksydazy (ECL Pierce), który był przekształcany w luminol. Reakcje wizualizowano na kliszy fotograficznej (Kodak). Cytometria przepływowa - metoda z oranżem akrydyny Cytometria jest prostą metoda umożliwiającą ocenę ilości komórek znajdujących się w poszczególnych fazach cyklu komórkowego, jak i poziomu apoptozy. Różnicowanie komórek opiera się na pomiarze zawartości DNA i RNA w komórkach w wiązce lasera z wykorzystaniem metachromatycznego fluorochromu oranż akrydyny (AO). Komórki poddane działaniu FABT zawieszano w PBS, po czym dodawano do nich odczynnik zawierający niejonowy detergent TritonX-, który tworzył pory w błonie komórkowej, zwiększając jej przepuszczalność. Następnie dodawano oranż akrydyny barwnik fluorescencyjny wiążący się specyficznie do DNA i RNA komórek. Analizę fluorescencji przeprowadzano w cytometrze FACSCalibur (Becton Dickinson).

7 Wyniki i dyskusja Antyproliferacyjne działanie FABT badane było w szeregu linii nowotworowych. Wykorzystane w doświadczeniach komórki pochodziły zarówno z nowotworów układu nerwowego (neuroblastoma SK-N-AS, glioma C6), jak i guzów narządów obwodowych (rak płuca A549, rak jelita grubego HT-29). Komórki poddano działaniu FABT w zakresie stężeń 1- µm (1; 2,5; 5; 10; 25; i µm) przez okres 96 godz., po czym wykonano test MTT. Następnie obliczono wartości IC (wartość stężenia powodującego zahamowanie proliferacji % komórek) dla każdej linii nowotworowej, które przedstawiono w Tabeli 1. Na postawie wyników powyższego doświadczenia stwierdzono, że FABT hamował proliferację komórek nowotworowych w sposób zależny od stężenia, przy czym nasilenie tego efektu zależało od rodzaju komórek nowotworowych. Najbardziej wrażliwe na działanie badanej pochodnej okazały się komórki raka płuca A549, najbardziej oporne zaś komórki raka jelita grubego HT-29. Linia Typ histologiczny IC (μm) A549 ludzki niedrobnokomórkowy rak płuca 22,8 TE671 ludzka rhabdomyosarcoma medulloblastoma 26 C6 glioma szczurza 27,3 HT-29 ludzki rak jelita grubego 33,1 Tab. 1 Wartości IC obliczone metodą regresji liniowej wg Litchfielda and Wilcoxona [35] na podstawie wyników analizy proliferacji metodą MTT. Powyższe wyniki korelują z aktywnością badanych poprzednio pochodnych z szeregu 5-phenylo-2- amino-1,3,4-tiadiazoli: 3FABT, 4ClABT, 4BrABT [25, 26]. Pochodne te, podobnie jak FABT hamowały proliferację komórek nowotworowych w sposób zależny od stężenia, jednak różniły się one pomiędzy sobą nasileniem efektu antyproliferacyjnego. Pochodne bromowa (4BrABT) i chlorowa (4ClABT) wykazały silniejsze właściwości hamowania podziałów komórek nowotworowych niż FABT. Ponieważ niezwykle istotnym problemem w chemioterapii jest toksyczność leków przeciwnowotworowych wobec prawidłowych tkanek, zbadano wpływ FABT na komórki prawidłowe. W tym celu działaniu FABT poddano pierwotną hodowlę fibroblastów skóry ludzkiej (HSF), pierwotną hodowlę astrogleju szczurzego oraz oligodendrocyty szczurze OLN-93 przez okres 24 godz. Następnie zmierzono poziom toksyczności w hodowlach, w porównaniu z kontrolą przy wykorzystaniu testu LDH. Na podstawie wyników powyższych doświadczeń (Ryc. 2) stwierdzono, że FABT nie był toksyczny dla fibroblastów, astrocytów oraz oligodendrocytów (wzrost poziomu dehyrdogenazy mleczanowej zaobserwowano jedynie przy najwyższym użytym stężeniu FABT - μm w hodowli astrogleju oraz oligodendrocytów). Co więcej, zaobserwowano istotne statystycznie obniżenie poziomu LDH w hodowlach fibroblastów (w zakresie 25- µm) oraz astrogleju (w zakresie 2,5- µm) w porównaniu z kontrolą, co może świadczyć o protekcyjnym

8 % kontroli % kontroli % kontroli działaniu FABT wobec komórek prawidłowych. Podobne wyniki uzyskano dla innych, badanych uprzednio pochodnych z szeregu 5-phenylo-2-amino-1,3,4-tiadiazoli [25, 26]. HSF Astroglej OLN ** ** , FABT [ M] 1 2, FABT [ M] 1 2, FABT [ M] Ryc. 2 Wpływ FABT na żywotność fibroblastów, astrocytów oraz oligodendrocytów po 24 godzinach inkubacji badany metodą LDH. Kolumny przedstawiają poziom LDH w hodowli poddanej działaniu FABT w porównaniu z kontrolą. Różnice istotne statystycznie w odniesieniu do kontroli przy **p< 0,01, p< 0,001, test One-way ANOVA z testem następowym post test Tukey. Kolejnym etapem badań było określenie molekularnych mechanizmów zaangażowanych w działanie FABT w komórkach nowotworowych. Doświadczenia zostały przeprowadzone w komórkach raka płuca linii A549, jako najbardziej wrażliwych na działanie badanej substancji. W celu analizy tego problemu sprawdzono wpływ FABT na poziom syntezy DNA w komórkach, szlaki przekazywania sygnału, progresję cyklu komórkowego oraz zdolność indukcji apoptozy. W pierwszej kolejności zbadano wpływ FABT na poziom syntezy DNA w komórkach A549. Doświadczenie zostało przeprowadzone z wykorzystaniem testu Cell proliferation ELISA, BrdU. Na postawie wyników przedstawionych na Ryc. 3, stwierdzono istotny statystycznie spadek poziomu bromodezoksyurydyny wbudowanej do DNA komórek w stężeniu 10 µm FABT i wyższych. Świadczy to o spadku potencjału replikacyjnego komórek raka płuca poddanych działaniu pochodnej.

9 poziom syntezy DNA (% kontroli) , FABT [ M] Ryc. 3 Wpływ FABT na syntezę DNA w komórkach raka płuca A549 po 48 godz. inkubacji. Kolumny przedstawiają poziom bromodezoksyurydyny wbudowanej do DNA podczas replikacji w hodowli poddanej działaniu FABT w porównaniu z kontrolą. Różnice istotne statystycznie w odniesieniu do kontroli przy p< 0,001, test One-way ANOVA z testem następowym post test Tukey. Następnie oceniano wpływ FABT na główne szlaki przekazywania sygnału zaangażowane w proliferację i przeżycie komórek nowotworowych, jakimi są szlak kinazy ERK1/2 (extracellularsignal regulated kinase) oraz kinazy Akt. W komórkach traktowanych FABT przez 24 godz. metodą Western Blotting badano poziom fosforylacji kinaz, będący miarą ich aktywacji. Stwierdzono, zależny od stężenia FABT, spadek poziomu fosforylacji kinazy perk1/2 oraz wzrost fosforylacji kinazy pakt. Zmiany te nie były efektem różnic w ilości białka w poszczególnych próbkach, o czym świadczy stały poziom β-aktyny. Wyniki zostały przedstawione na Ryc. 4. Obniżenie poziomu aktywacji kinazy ERK1/2, jak podaje piśmiennictwo, może być związane z hiperaktywacją kinazy Akt. Kinazy te regulują nawzajem swoją aktywność w procesach wzrostu komórek nowotworowych, indukcji apoptozy oraz oporności na cytostatyki [31]. Ryc. 4 Analiza poziomu fosforylacji kinaz perk1/2 i pakt metodą Western Blotting po 24 godz. inkubacji z FABT. Jednakową ilość białka w poszczególnym próbkach potwierdzono przeciwciałami skierowanymi przeciwko β-aktynie. Niezwykle istotnym mechanizmem, który może być celem leków przeciwnowotworowych w chemioterapii jest cykl komórkowy. Z tego względu w dalszej kolejności zbadano wpływ FABT na progresję cyklu komórkowego w komórkach A549. Komórki inkubowane z badaną pochodną

10 przez 24 godz. poddano analizie cytometrycznej. Wyniki analizy (Ryc. 5 A) jednoznacznie wskazują, że FABT powodował zablokowanie cyklu komórkowego w fazie G0/G1. Wraz ze wzrostem stężenia substancji rosła ilość komórek znajdujących się fazie G0/G1 cyklu komórkowego, zmniejszała się natomiast ilość komórek w fazach S i G2/M. Dodatkowo ekspresja białek regulujących cykl komórkowy została zbadana metodą Western Blotting. Analizowano poziom białek p21waf1/cip1, p27/kip1 i Cykliny D1 w komórkach poddanych działaniu FABT przez 24 godz. i porównano je z hodowlą kontrolną. Wyniki [Ryc. 5 B] wskazują, że FABT stymulował ekspresję białka p27/kip1, nie zmieniając jednocześnie ekspresji p21waf1/cip1 i Cykliny D1. Stymulacja p27 jest korzystna z punktu widzenia terapii raka płuca, gdyż badania kliniczne wykazały, że obniżenie poziomu ekspresji tego białka jest skorelowane z krótszym czasem przeżycia pacjentów [32]. Ryc. 5 (A) Wpływ FABT na progresję cyklu komórkowego badany metodą cytometrii przepływowej metodą barwienia oranżem akrydyny po 24 godz. inkubacji. Kolumny przedstawiają ilość komórek żywych w porównaniu z kontrolą. Różnice istotne statystycznie w odniesieniu do kontroli przy *p< 0,05, **p< 0,01, p< 0,001, test One-way ANOVA z testem następowym post test Tukey. (B) Analiza ekspresji białka p27 metodą Western Blotting po 24 godz. inkubacji z FABT. Jednakową ilość białka w poszczególnym próbkach sprawdzono przeciwciałami skierowanymi przeciwko β- aktynie. Stwierdzona w badaniach zdolność FABT do modulacji aktywności kinaz oraz blokowania cyklu komórkowego pozostają w zgodności z doniesieniami literaturowymi. Szeroko dyskutowany jest związek pomiędzy zmianami w nasileniu sygnału w komórce przekazywanego w szlaku kinazy ERK1/2 a istnieniem blokady progresji cyklu komórkowego z fazy G1 do fazy S, szczególnie z udziałem białka p27/kip1 [33, 34].

11 Sprawdzono również zdolność FABT do indukowania apoptozy. Test przeprowadzony metodą ELISA wykazał, że badana pochodna nie indukowała śmierci komórek na drodze apoptozy w komórkach A549. Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic w poziomie apoptozy w komórkach poddanych działaniu FABT w porównaniu z kontrolą po 24 godz. inkubacji (dane nie przedstawione). Przedstawione w pracy wyniki świadczą o tym, że FABT wykazuje działanie antyproliferacyjne, nie będąc toksycznym dla komórek prawidłowych. W komórkach raka płuca badana substancja hamowała proces syntezy DNA oraz zmieniała poziom fosforylacji kinaz ERK i Akt. Ponadto, indukowała blokadę cyklu komórkowego w fazie G0/G1, nie powodując apoptozy. Powyższe wyniki są odmienne od rezultatów badania aktywności (E,E)-2,5-bis[4-(3-dimethylaminopropoxy)styryl]-1,3,4-thiadiazole, uzyskanych przez Chou i współpracowników. Stwierdzili oni, że pochodna ta indukowała apoptozę w mechanizmie zależnym od kinazy Akt [15]. Może to świadczyć o tym, że mechanizm działania pochodnych aminotiadiazoli zależy od struktury łańcuchów bocznych przyłączonych do tiadiazolowego rdzenia. FABT, ze względu na swoje właściwości antyproliferacyjne oraz niską toksyczność w stosunku do komórek prawidłowych wydaje się być atrakcyjnym kandydatem na nowy lek przeciwnowotworowy. Osiągnięcie tego celu wymaga potwierdzenia aktywności badanej substancji w badaniach in vivo oraz w próbach klinicznych. Podziękowania Większość badań, których wyniki zawarte są w niniejszej pracy zostało sfinansowane ze środków finansowych Projektu badawczego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego nr N N Piśmiennictwo 1. Glossman M. D. Application of density functional theory concepts to the study of the chemical reactivity of thiadiazoles. Journal of Molecular Structure (Theochem) 1995, 330: Chochan Z. H., Rau A., Supuran C. T. Antibacterial Co(II) and Ni(II) complexes of N- 2- (2furanylmethylene)-2-aminothiadiazole and role of SO 4, NO , C 2 O 4 and CH 3 CO 2 on biological properties. Metal-Based Drugs 2002, 8, Tumkevicius S., Labanauskas L., Bucinskaite V., Brukstus A., Urbelis G. Synthesis and structure of benzimidazo[1,2-c][1,2,3]thiadiazoles: first examples of a novel ring system. Tetraedron Letters 2003, 44, Foroumadi A., Asadipour A., Mirzaei M., Karimi J., Emami S. Antituberculosis agents. V. Synthesis, evaluation of in vitro antituberculosis activity and cytotoxicity of some 2-(5-nitro-2- furyl)-1,3,4-thiadiazole derivatives. Il Farmaco 2002, 57, Kumita I., Noda K. Synthesis of antifungal 2-anilino-4-phenylthiazoles and their inhibitory activities on sterol biosynthesis. Journal of Pesticide Science 2001, 26 (2), Ijichi K., Fujiwara M., Nagano H., Matsumoto Y., Hanasaki Y., Ide T., Katsuura K., Takayama H., Shirakawa S., Aimi N., Shigeta S., Konno K., Matsushima M., Yokota T., Baba M. Anti-

12 HIV-1 activity of thiadiazole derivatives: structure-activity relationship, reverse transcriptase inhibition, and lipophilicity. Antiviral Research 1996, 31, Ram V. J., Goel A., Kandpal M., Mittal N., Goyal N., Tekwani B. L., Guru P. Y., Rastogi A. K. Tetraazaacenaphthene, tetraazaphenalene and 1,3,4-thiadiazole derivatives as potential leischmanicides. Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters 1997, 7 (6), Invidiata F. P., Grimaudo S., Giammanco P., Giammanco L. Synthesis and pharmacological properties of 6-substituted 3-(pyridine-4-yl)-1,2,4-triazole [3,4-b][1,3,4]thiadiazoles. Farmaco 1991, 46 (12), Dogan H. N., Duran A., Rollas S., Sener G., Uysal M. K., Gülen D. Synthesis of new 2,5- disubstituted-1,3,4-thiadiazoles and preliminary evaluation of anticonvulsant and antimicrobial activities. Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters 2002, 10, Varvaresou A., Siatra-Papastaikoudi T., Tsotinis A., Tsantili-Kakoulidou A., Vamvakides A. Synthesis. Lipophilicity and biological evaluation of indole-containing derivatives of 1,3,4- thiadiazole and 1,2,4-triazole. Il Farmaco 1998, 53, Oettgen HF, Purple JR, Coley VC, Krakoff IH, Burchenal JH. Potentiation of the anti-leucemic effects of 2-aminothiadiazole by isonicotinamide and derivatives. Cancer Research 1964, 24: Nelson JA, Rose LM, Bennett LL Jr. Effect of 2-amino-1,3,4-thiadiazole on ribonucleotide pools of leukemia L1210 cells. Cancer Research 1976, 36, Nelson JA, Rose LM, Bennett LL Jr. Mechanism of action 2-amino-1,3,4-thiadiazole (NSC4728). Cancer Research 1977, 37, Hill DL. Aminothiadiazoles. Cancer Chemother Pharmacol. 1980;4: Chou JY, Lai SY, Pan SL, Jow GM, Chern JW, Guh JH. Investigation of anticancer mechanism of thiadiazole-based compound in human non-small cell lung cancer A549 cells. Biochemical Pharmacology 2003;66: Alam MS, Liu L, Lee DU. Cytotoxicity of New 5-Phenyl-4,5-dihydro-1,3,4-thiadiazole Analogues. Chemical and Pharmaceutical Bulletin 2011, 59, Lu K, Loo TL. The pharmacologic fate of the antitumor agent 2-amino-1,3,4-thiadiazole in the dog. Cancer Chemotherapy and Pharmacology 1980, 4, Steward JA, Ackerly CC, Myers CF, Newman RA, Krakoff IH. Clinical and clinical pharmacologic studies of 2-amino-1,3,4-thiadiazole (A-TDA:NSC 4728). Cancer Chemotherapy and Pharmacology 1986, 16, Asbury RF, Wilson J, Blessing JA, Buchsbaum HJ, DiSaia PJ. Aminothiadiazole (NSC4728) in patient with advanced ovarian carcinoma. A phase II study of the Gynecologic Oncology Group. American Journal of Clinical Oncology1986, 9, Asbury RF, Blessing JA, Mortel R, Homesley HD, Malfetano J. Aminothiadiazole (NSC #4728) in patients with advanced cervical carcinoma. A phase II study of the Gynecologic Oncology Group. American Journal of Clinical Oncology 1987, 10, Locker GY, Khandekar J, Krauss S et al. Phase II trial of aminothiadiazole in previously treated and untreated patients with advanced colorectal carcinoma: an Illinois Cancer Council Trial. Cancer Treatment Reports 1987; 71, Asbury RF, Kramar A, Haller DG. Aminothiadiazole (NSC#4728) in patient with advanced colon cancer. A phase II study of the Eastern Cooperative Oncology Group. American Journal of Clinical Oncology 1987, 10,

13 23. Asbury R, Blessing JA, Smith DM, Carson LF. Aminothiadiazole in the treatment of advanced leiomyosarcoma of the uterine corpus. A Gynecologic Oncology Group study. American Journal of Clinical Oncology 1995, 18, Rzeski W, Matysiak J, Kandefer-Szerszeń M. Anticancer, neuroprotective activities and computational studies of 2-amino-1,3,4-thiadiazole based compound. Bioorganic and Medicinal Chemistry 2007, 15, Juszczak M., Matysiak J., Brzana W., Niewiadomy A., Rzeski W. Evaluation of the antiproliferative activity of 2-(monohalogenophenyl-amino)-5-(2,4-dihydroxyphenyl)-1,3,4- thiadiazoles Arzneimittel-Forschung (Drug Research) 2008, 58, Juszczak M., Matysiak J., Niewiadomy A., Rzeski W. The activity of a new 2-amino-1,3,4- thiadiazole derivative 4ClABT in cancer and normal cells. In vitro study. Folia Histochemica et Cytobiologica, 2011, 49(3), Juszczak M, Matysiak J, Szeliga M, Pozarowski P, Niewiadomy A, Albrecht J, Rzeski W. 2- Amino-1,3,4-thiadiazole derivative (FABT) inhibits the extracellular signal-regulated kinase pathway and induces cell cycle arrest in human non-small lung carcinoma cells. Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters 2012, 22, J. Matysiak, A. Opolski, Synthesis and antiproliferative activity of N-substituted 2-amino-5-(2,4- dihydroxyphenyl)-1,3,4-thiadiazoles. Bioorganic & Medicinal Chemistry 2006, 14, Niewiadomy A., Matysiak J, Rzeski W., Opolski A. (2004): Nowy związek, zastosowanie nowego związku jako czynnika antynowotworowego oraz sposób otrzymywania nowego związku. Urząd Patentowy RP, zgłoszenie w sprawie uzyskania patentu nr P Niewiadomy A., Matysiak J, Rzeski W. (2004): Nowy związek, zastosowanie nowego związku w leczeniu chorób neurologicznych oraz sposób otrzymywania nowego związku. Urząd Patentowy RP, zgłoszenie w sprawie uzyskania patentu nr P McCubrey JA, Steelman LS, Chappell WH, Abrams SL, Wong EWT, Chang F, Lehmann B, Terrian DM, Milella M, Tafusi A, Stivala F, Libra M, Basecke J, Evangelisti C, Martelli AM, Franklin RA. Roles of the Raf/MEK/ERK pathway in cell growth, malignant transformation and drug resistance Biochimica et Biophysica Acta 2007, 1773, Tsukamoto, S.; Sugio, K.; Sakada, T.; Ushijima, C.; Yamazaki, K.; Sugimachi, K. Reduced expression of cell-cycle regulator p27(kip1) correlates with a shortened survival in non-small cell lung cancer. Lung Cancer 2001, 34, Meloche, S.; Pouyssegur, J. The ERK1/2 mitogen-activated protein kinase pathway as a master regulator of the G1- to S-phase transition. Oncogene 2007, 26, Roovers, K.; Assoian, R. K. Integrating the MAP kinase signal into the G1 phase cell cycle machinery. BioEssays 2000, 22, Litchfield LT, Wilcoxon F: A simpliefied method of evaluation dose-effect experiments. Journal of Pharmacology and Experimantal Therapeutics 1949, 96,

Ocena. wykonanej pod kierunkiem prof. dr hab. med. Małgorzaty Polz-Docewicz

Ocena. wykonanej pod kierunkiem prof. dr hab. med. Małgorzaty Polz-Docewicz UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. KAROLA MARCINKOWSKIEGO W POZNANIU KATEDRA I ZAKŁAD MIKROBIOLOGII LEKARSKIEJ Kierownik: prof. dr hab. Andrzej Szkaradkiewicz ul. Wieniawskiego 3 tel. 61 8546 138 61-712 Poznań fax

Bardziej szczegółowo

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska Dane mikromacierzowe Mateusz Markowicz Marta Stańska Mikromacierz Mikromacierz DNA (ang. DNA microarray) to szklana lub plastikowa płytka (o maksymalnych wymiarach 2,5 cm x 7,5 cm) z naniesionymi w regularnych

Bardziej szczegółowo

Materiał i metody. Wyniki

Materiał i metody. Wyniki Abstract in Polish Wprowadzenie Selen jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Selen jest wbudowywany do białek w postaci selenocysteiny tworząc selenobiałka (selenoproteiny).

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza dr hab. Beata Schlichtholz Gdańsk, 20 października 2015 r. Katedra i Zakład Biochemii Gdański Uniwersytet Medyczny ul. Dębinki 1 80-211 Gdańsk Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza pt.

Bardziej szczegółowo

Techniki oznaczania aktywności cytotoksycznej związków chemioterapeutycznych in vitro

Techniki oznaczania aktywności cytotoksycznej związków chemioterapeutycznych in vitro Fizjologiczne techniki badań Techniki oznaczania aktywności cytotoksycznej związków chemioterapeutycznych in vitro Wstęp: Oznaczanie cytotoksyczności związków chemioterapeutycznych wobec komórek w hodowlach

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie aktywności cytotoksycznej chemoterapeutyków wobec komórek nowotworowych

Oznaczanie aktywności cytotoksycznej chemoterapeutyków wobec komórek nowotworowych Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej Katedra Technologii Leków i Biochemii Kultury tkankowe i komórkowe roślin i zwierząt Oznaczanie aktywności cytotoksycznej chemoterapeutyków wobec komórek nowotworowych

Bardziej szczegółowo

KOŁO NAUKOWE IMMUNOLOGII. Mikrochimeryzm badania w hodowlach leukocytów in vitro

KOŁO NAUKOWE IMMUNOLOGII. Mikrochimeryzm badania w hodowlach leukocytów in vitro KOŁO NAUKOWE IMMUNOLOGII Mikrochimeryzm badania w hodowlach leukocytów in vitro Koło Naukowe Immunolgii kolo_immunologii@biol.uw.edu.pl kolo_immunologii.kn@uw.edu.pl CEL I PRZEDMIOT PROJEKTU Celem doświadczenia

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wykonania projektu badawczego:

Sprawozdanie z wykonania projektu badawczego: Sprawozdanie z wykonania projektu badawczego: ODDZIAŁYWANIE POLA MAGNETYCZNEGO GENEROWANEGO PRZEZ STYMULATOR ADR NA CZYNNOŚĆ LUDZKICH KOMÓREK IMMUNOKOMPETENTNYCH in vitro Celem przeprowadzonych badań była

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Aleksandra Sałagacka Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Pracownia Biologii Molekularnej i Farmakogenomiki

Bardziej szczegółowo

Wpływ zdeklastrowanego medium hodowlanego RPMI na żywotność i zdolność proliferacji komórek nowotworowych układu hematopoetycznego człowieka.

Wpływ zdeklastrowanego medium hodowlanego RPMI na żywotność i zdolność proliferacji komórek nowotworowych układu hematopoetycznego człowieka. Wpływ zdeklastrowanego medium hodowlanego RPMI na żywotność i zdolność proliferacji komórek nowotworowych układu hematopoetycznego człowieka. Anna Och 1,2, Marek Och 1,2, Igor Elkin 3, Zdzisław Oszczęda

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA KOMÓRKI. Analiza żywotności komórek w warunkach in vitro

BIOLOGIA KOMÓRKI. Analiza żywotności komórek w warunkach in vitro BIOLOGIA KOMÓRKI Analiza żywotności komórek w warunkach in vitro Wstęp Każda komórka jest układem termodynamicznie otwartym wymieniającym ze swym otoczeniem materię i energię. Wymiana ta odbywa się poprzez

Bardziej szczegółowo

Ocena immunologiczna i genetyczna białaczkowych komórek macierzystych

Ocena immunologiczna i genetyczna białaczkowych komórek macierzystych Karolina Klara Radomska Ocena immunologiczna i genetyczna białaczkowych komórek macierzystych Streszczenie Wstęp Ostre białaczki szpikowe (Acute Myeloid Leukemia, AML) to grupa nowotworów mieloidalnych,

Bardziej szczegółowo

Metody badania aktywności leków in vitro

Metody badania aktywności leków in vitro Artur Wnorowski Zakład Biofarmacji Uniwersytet Medyczny w Lublinie Wersja: 1.2 Rok: 2016 Metody badania aktywności leków in vitro Cytotoksyczność związków i żywotność komórek Oznaczanie żywotności komórek

Bardziej szczegółowo

Odmienności podejścia terapeutycznego w rzadszych podtypach raka jajnika

Odmienności podejścia terapeutycznego w rzadszych podtypach raka jajnika Odmienności podejścia terapeutycznego w rzadszych podtypach raka jajnika Rak jajnika: nowe wyzwania diagnostyczno - terapeutyczne Warszawa, 15-16.05.2015 Dagmara Klasa-Mazurkiewicz Gdański Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Indukcja apoptozy w komórkach białaczek ludzkich MOLT4 i HL60 przez acyloksytriazoloakrydony nową grupę związków o właściwościach przeciwnowotworowych

Indukcja apoptozy w komórkach białaczek ludzkich MOLT4 i HL60 przez acyloksytriazoloakrydony nową grupę związków o właściwościach przeciwnowotworowych Indukcja apoptozy w komórkach białaczek ludzkich MOLT4 i HL60 przez acyloksytriazoloakrydony nową grupę związków o właściwościach przeciwnowotworowych Induction of apoptosis of human leukemia MOLT4 and

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Agnieszka Gładysz Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Katedra i Zakład Biochemii i Chemii Klinicznej Akademia Medyczna Prof.

Bardziej szczegółowo

Instrukcje do ćwiczeń oraz zakres materiału realizowanego na wykładach z przedmiotu Inżynieria bioprocesowa na kierunku biotechnologia

Instrukcje do ćwiczeń oraz zakres materiału realizowanego na wykładach z przedmiotu Inżynieria bioprocesowa na kierunku biotechnologia 1 Zakład Mikrobiologii UJK Instrukcje do ćwiczeń oraz zakres materiału realizowanego na wykładach z przedmiotu Inżynieria bioprocesowa na kierunku biotechnologia 2 Zakład Mikrobiologii UJK Zakres materiału

Bardziej szczegółowo

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Pulmonologia 2015, PAP, Warszawa, 26 maja 2015 1 Epidemiologia raka płuca w Polsce Pierwszy nowotwór w Polsce pod względem umieralności. Tendencja

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedra Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 4 i 5 OCENA EKOTOKSYCZNOŚCI TEORIA Chemia zanieczyszczeń środowiska

Bardziej szczegółowo

PL 213132 B1. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL 14.11.2005 BUP 23/05

PL 213132 B1. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL 14.11.2005 BUP 23/05 PL 213132 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 213132 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 367760 (22) Data zgłoszenia: 06.05.2004 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Szelejewski Instytut Farmaceutyczny

Szelejewski Instytut Farmaceutyczny Dyrektor Wiesław Szelejewski Instytut Farmaceutyczny Projekt Badawczy Zamawiany: Nowe leki o szczególnych walorach terapeutycznych i społecznych ecznych Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa WyŜszego 17 stycznia

Bardziej szczegółowo

Epotilony poliketydowe leki antynowotworowe

Epotilony poliketydowe leki antynowotworowe Adam Zając Wrocław 2005 r. Epotilony poliketydowe leki antynowotworowe Wprowadzenie: poliketydy jako leki Poliketydy są naturalnymi związkami odgrywającymi waŝną role w leczenia róŝnego rodzaju zaburzeń

Bardziej szczegółowo

Właściwości szlaku sygnalizacyjnego białka p53 ujawnione podczas analizy skutków traktowania komórek rezweratrolem.

Właściwości szlaku sygnalizacyjnego białka p53 ujawnione podczas analizy skutków traktowania komórek rezweratrolem. Właściwości szlaku sygnalizacyjnego białka p53 ujawnione podczas analizy skutków traktowania komórek rezweratrolem. Streszczenie Ogólnym celem niniejszej pracy było lepsze zrozumienie funkcjonowania szlaku

Bardziej szczegółowo

WPŁYW BAJKALEINY I WOGONINY NA LICZEBNOŚĆ POPULACJI BOCZNEJ W KOMÓRKACH RAKA PIERSI I RAKA JELITA GRUBEGO*

WPŁYW BAJKALEINY I WOGONINY NA LICZEBNOŚĆ POPULACJI BOCZNEJ W KOMÓRKACH RAKA PIERSI I RAKA JELITA GRUBEGO* BROMAT. CHEM. TOKSYKOL. XLVIII, 2015, 3, str. 467 472 Helena Moreira, Tomasz Gębarowski, Anna Szyjka, Magda Flank, Kazimierz Gąsiorowski WPŁYW BAJKALEINY I WOGONINY NA LICZEBNOŚĆ POPULACJI BOCZNEJ W KOMÓRKACH

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Wprowadzenie: Większość lądowych organizmów kręgowych część jonów amonowych NH + 4, produktu rozpadu białek, wykorzystuje w biosyntezie

Bardziej szczegółowo

Nanocząstki srebra w medycynie

Nanocząstki srebra w medycynie IKiFP im. J. Habera PAN Nanocząstki srebra w medycynie A. Barbasz, M. Oćwieja, J. Barbasz F U N A N O Nanoczastki srebra Błękitna Krew Czas na biologię Linie komórkowe nowotwory w służbie nauki są nieśmiertelne

Bardziej szczegółowo

Biologiczna ocena wyrobów medycznych Testy in vitro

Biologiczna ocena wyrobów medycznych Testy in vitro Specjalistyczne metody badań materiałów, 2014 Biologiczna ocena wyrobów medycznych Testy in vitro Bogdan Walkowiak Zakład Biofizyki IIM PŁ in vitro vs in vivo i ex vivo http://sexymammy.fotolog.pl/in-vitro-wedlug-disy,1370470

Bardziej szczegółowo

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY d r i n ż. Magdalena Górnicka Zakład Oceny Żywienia Katedra Żywienia Człowieka WitaminyA, E i C oraz karotenoidy Selen Flawonoidy AKRYLOAMID Powstaje podczas przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Układ pracy. Wstęp i cel pracy. Wyniki. 1. Ekspresja i supresja Peroksyredoksyny III w stabilnie transfekowanej. linii komórkowej RINm5F

Układ pracy. Wstęp i cel pracy. Wyniki. 1. Ekspresja i supresja Peroksyredoksyny III w stabilnie transfekowanej. linii komórkowej RINm5F The influence of an altered Prx III-expression to RINm5F cells Marta Michalska Praca magisterska wykonana W Zakładzie Medycyny Molekularnej Katedry Biochemii Klinicznej Akademii Medycznej w Gdańsku Przy

Bardziej szczegółowo

StayRNA bufor zabezpieczający RNA przed degradacją wersja 0215

StayRNA bufor zabezpieczający RNA przed degradacją wersja 0215 StayRNA bufor zabezpieczający RNA przed degradacją wersja 0215 100 ml, 250 ml, 500 ml Nr kat. 038-100, 038-250, 038-500 Nietosyczny roztwór wodny do przechowywania i zabezpieczania różnego rodzaju tkanek

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Janusz Matuszyk. Ocena rozprawy doktorskiej. Pani mgr Hanny Baurskiej

Dr hab. Janusz Matuszyk. Ocena rozprawy doktorskiej. Pani mgr Hanny Baurskiej Dr hab. Janusz Matuszyk INSTYTUT IMMUNOLOGII I TERAPII DOŚWIADCZALNEJ im. Ludwika Hirszfelda P OLSKIEJ A K A D E M I I N AUK Centrum Doskonałości: IMMUNE ul. Rudolfa Weigla 12, 53-114 Wrocław tel. (+48-71)

Bardziej szczegółowo

Immunologia komórkowa

Immunologia komórkowa Immunologia komórkowa ocena immunofenotypu komórek Mariusz Kaczmarek Immunofenotyp Definicja I Charakterystyczny zbiór antygenów stanowiących elementy różnych struktur komórki, związany z jej różnicowaniem,

Bardziej szczegółowo

Synteza, struktura i właściwości antyproliferacyjne in vitro pochodnych 2-amino-1H-benzimidazolu i imidazo[4,5-b]pirydyny.

Synteza, struktura i właściwości antyproliferacyjne in vitro pochodnych 2-amino-1H-benzimidazolu i imidazo[4,5-b]pirydyny. Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Analityki Medycznej Katedra i Zakład Technologii Leków Rozprawa doktorska Streszczenie Synteza, struktura i właściwości antyproliferacyjne in vitro pochodnych 2-amino-1H-benzimidazolu

Bardziej szczegółowo

S T R E S Z C Z E N I E

S T R E S Z C Z E N I E STRESZCZENIE Cel pracy: Celem pracy jest ocena wyników leczenia napromienianiem chorych z rozpoznaniem raka szyjki macicy w Świętokrzyskim Centrum Onkologii, porównanie wyników leczenia chorych napromienianych

Bardziej szczegółowo

PathogenFree DNA Isolation Kit Zestaw do izolacji DNA Instrukcja użytkownika

PathogenFree DNA Isolation Kit Zestaw do izolacji DNA Instrukcja użytkownika PathogenFree DNA Isolation Kit Zestaw do izolacji DNA Instrukcja użytkownika Spis treści 1. Zawartość 2 1.1 Składniki zestawu 2 2. Opis produktu 2 2.1 Założenia metody 2 2.2 Instrukcja 2 2.3 Specyfikacja

Bardziej szczegółowo

TaqNovaHS. Polimeraza DNA RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925

TaqNovaHS. Polimeraza DNA RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925 TaqNovaHS RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925 RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925 TaqNovaHS Polimeraza TaqNovaHS jest mieszaniną termostabilnej polimerazy DNA

Bardziej szczegółowo

Raport z badania Działanie wirusobójcze środka dezynfekującego wobec Feline calicivirus. 25 października 2006

Raport z badania Działanie wirusobójcze środka dezynfekującego wobec Feline calicivirus. 25 października 2006 Raport z badania Działanie wirusobójcze środka dezynfekującego wobec Feline calicivirus 25 października 2006 Dr Tobias J. Tuthill Wydział Nauk Biologicznych Uniwersytet Leeds Leeds LS2 9JT www.fbs.leeds.ac.uk

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka i leczenie czerniaka. Dr n. med. Jacek Calik

Profilaktyka i leczenie czerniaka. Dr n. med. Jacek Calik Profilaktyka i leczenie czerniaka Dr n. med. Jacek Calik Czerniaki Czerniaki są grupą nowotworów o bardzo zróżnicowanej biologii, przebiegu i rokowaniu. Nowotwory wywodzące się z melanocytów. Pochodzenie

Bardziej szczegółowo

Nowe terapie choroby Huntingtona. Grzegorz Witkowski Katowice 2014

Nowe terapie choroby Huntingtona. Grzegorz Witkowski Katowice 2014 Nowe terapie choroby Huntingtona Grzegorz Witkowski Katowice 2014 Terapie modyfikujące przebieg choroby Zahamowanie produkcji nieprawidłowej huntingtyny Leki oparte o palce cynkowe Małe interferujące RNA

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

Onkogeneza i zjawisko przejścia nabłonkowomezenchymalnego. Gabriel Wcisło Klinika Onkologii Wojskowego Instytutu Medycznego, CSK MON, Warszawa

Onkogeneza i zjawisko przejścia nabłonkowomezenchymalnego. Gabriel Wcisło Klinika Onkologii Wojskowego Instytutu Medycznego, CSK MON, Warszawa Onkogeneza i zjawisko przejścia nabłonkowomezenchymalnego raka jajnika Gabriel Wcisło Klinika Onkologii Wojskowego Instytutu Medycznego, CSK MON, Warszawa Sześć diabelskich mocy a komórka rakowa (Gibbs

Bardziej szczegółowo

Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008.

Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008. załącznik nr 7 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008. 1. Nazwa programu:

Bardziej szczegółowo

Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii?

Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii? Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii? Wykorzystanie nowych technik molekularnych w badaniach nad genetycznymi i epigenetycznymi mechanizmami transformacji nowotworowej

Bardziej szczegółowo

Leki immunomodulujące-przełom w leczeniu nowotworów hematologicznych

Leki immunomodulujące-przełom w leczeniu nowotworów hematologicznych Leki immunomodulujące-przełom w leczeniu nowotworów hematologicznych Jadwiga Dwilewicz-Trojaczek Katedra i Klinika Hematologii, Onkologii i Chorób Wewnętrznych Warszawski Uniwersytet Medyczny Warszawa

Bardziej szczegółowo

Część A Programy lekowe

Część A Programy lekowe Wymagania wobec świadczeniodawców udzielających z zakresu programów zdrowotnych (lekowych) Część A Programy lekowe 1.1 WARUNKI 1. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WZW TYPU B 1.1.1 wymagania formalne Wpis w rejestrze

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE STĘŻENIA GLUKOZY WE KRWI METODĄ ENZYMATYCZNĄ-OXY

OZNACZANIE STĘŻENIA GLUKOZY WE KRWI METODĄ ENZYMATYCZNĄ-OXY OZNACZANIE STĘŻENIA GLUKOZY WE KRWI METODĄ ENZYMATYCZNĄ-OXY ZASADA OZNACZENIA Glukoza pod wpływem oksydazy glukozowej utlenia się do kwasu glukonowego z wytworzeniem nadtlenku wodoru. Nadtlenek wodoru

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozytonowej emisyjnej tomografii ( PET ) w prowadzeniu pacjenta ze szpiczakiem mnogim.

Możliwości pozytonowej emisyjnej tomografii ( PET ) w prowadzeniu pacjenta ze szpiczakiem mnogim. Możliwości pozytonowej emisyjnej tomografii ( PET ) w prowadzeniu pacjenta ze szpiczakiem mnogim. Bogdan Małkowski Zakład Medycyny Nuklearnej Centrum Onkologii Bydgoszcz Zastosowanie fluorodeoksyglukozy

Bardziej szczegółowo

Nanotechnologie w diagnostyce

Nanotechnologie w diagnostyce Nanotechnologie w diagnostyce Diagnostyka endoskopowa Nanotechnologie mogą być przydatne w diagnostyce niedostępnych miejsc w badaniach endoskopowych. Temu mogą służyć mikrokamery wielkości antybiotyku,

Bardziej szczegółowo

Sposób otrzymywania białek o właściwościach immunoregulatorowych. Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania fragmentów witellogeniny.

Sposób otrzymywania białek o właściwościach immunoregulatorowych. Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania fragmentów witellogeniny. 1 Sposób otrzymywania białek o właściwościach immunoregulatorowych Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania fragmentów witellogeniny. Wynalazek może znaleźć zastosowanie w przemyśle spożywczym i

Bardziej szczegółowo

WARSZAWSCY LEKARZE ZASTOSOWALI NOWĄ METODĘ LECZENIA RAKA JAJNIKA

WARSZAWSCY LEKARZE ZASTOSOWALI NOWĄ METODĘ LECZENIA RAKA JAJNIKA WARSZAWSCY LEKARZE ZASTOSOWALI NOWĄ METODĘ LECZENIA RAKA JAJNIKA..,WWW.MONEY.PL ( 00:00:00) www.money.pl/archiwum/wiadomosci_agencyjne/pap/artykul/warszawscy;lekarze;zastosowali;nowa;metode;leczenia;raka;j

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii Życie jest procesem chemicznym. Jego podstawą są dwa rodzaje cząsteczek kwasy nukleinowe, jako nośniki informacji oraz białka, które tę informację wyrażają w postaci struktury i funkcji komórek. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1959/press.html?print=1

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 182/2013 z dnia 9 września 2013 r. w sprawie oceny leku Iressa (gefitynib) we wskazaniu leczenie niedrobnokomórkowego

Bardziej szczegółowo

Leczenie i rokowanie w zakażeniach HIV. Brygida Knysz Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS

Leczenie i rokowanie w zakażeniach HIV. Brygida Knysz Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS Leczenie i rokowanie w zakażeniach HIV Brygida Knysz Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS Cel terapii przeciwwirusowej Jak najdłużej maksymalna supresja replikacji HIV i utrzymanie odpowiedniej liczby limfocytów

Bardziej szczegółowo

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Połączenia komórek

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII

ĆWICZENIA Z BIOCHEMII ĆWICZENIA Z BIOCHEMII D U STUDENTfiW WYDZIAŁU LEKARSKIEGO Pod redakcją Piotra Laidlera, Barbary Piekarskiej, Marii Wróbel WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO ĆWICZENIA Z BIOCHEMII DLA STUDENTÓW WYDZIAŁU

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU REGIONALNEGO 1 z 7

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU REGIONALNEGO 1 z 7 Poznań, dnia 28.04.2014 r. BioVentures Institute Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. Promienista 83 60 141 Poznań Zapytanie ofertowe nr 01/2014 Projekt Nowa technologia wytwarzania szczepionek

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Oznaczanie wrażliwości szczepów na metycylinę

Ćwiczenie 1. Oznaczanie wrażliwości szczepów na metycylinę XI. Antybiotyki i chemioterpeutyki ćwiczenia praktyczne W przedstawionych ćwiczeniach narysuj i zinterpretuj otrzymane wyniki badań mechanizmów oporności. Opisz rodzaje krążków użytych do badań oraz sposób

Bardziej szczegółowo

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Wydział Farmaceutyczny, WUM ul. Banacha 1, 02-097 Warszawa IZOLACJA DNA Z HODOWLI KOMÓRKOWEJ.

Bardziej szczegółowo

Cena jedn. netto. A B C D E F G H 1. Paski do moczu 10-cio parametrowe z użyciem aparatu LABUREADER. Szt. 400 oznaczeń

Cena jedn. netto. A B C D E F G H 1. Paski do moczu 10-cio parametrowe z użyciem aparatu LABUREADER. Szt. 400 oznaczeń Sprawa nr 12/D/2010 PAKIET 1 Paski do badań moczu z użyciem aparatu LABUREADER podatku Wartość netto za ilość określoną w 1. Paski do moczu 10-cio parametrowe z użyciem aparatu LABUREADER Szt. 8 000 2.

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych www.aotm.gov.pl Rekomendacja nr 161/2014 z dnia 30 czerwca 2014 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych w sprawie usunięcia z wykazu świadczeń gwarantowanych

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie glejaków mózgu Załącznik nr 6 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r.

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie glejaków mózgu Załącznik nr 6 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r. Załącznik nr 6 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r. Nazwa programu: LECZENIE GLEJAKÓW MÓZGU ICD-10 C71 nowotwór złośliwy mózgu Dziedzina medycyny: Onkologia kliniczna,

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Zofia Mazerska

Dr hab. inż. Zofia Mazerska Dr hab. inż. Zofia Mazerska Laboratorium chemii i biochemii związków przeciwnowotworowych Katedra Technologii Leków i Biochemii Wydział Chemiczny Politechniki Gdańskiej ul. Gabriela Narutowicza 11/12,

Bardziej szczegółowo

Nowe leki onkologiczne kierunki poszukiwań. 20 września 2013 roku

Nowe leki onkologiczne kierunki poszukiwań. 20 września 2013 roku Nowe leki onkologiczne kierunki poszukiwań 20 września 2013 roku Wyzwania Nowotwór ma być wyleczalny. Nowotwór ma z choroby śmiertelnej stać się chorobą przewlekłą o długim horyzoncie czasowym. Problemy

Bardziej szczegółowo

Cytotoksyczność jest jednym z podstawowych

Cytotoksyczność jest jednym z podstawowych P r a c a o r yg i n a l n a T E S T Y D I A G N O S T YC Z N E Porównanie użyteczności testów MTT i EZ4U stosowanych do oceny cytotoksyczności ksenobiotyków 1 Jolanta Krzysztoń-Russjan, Iza Książek, Elżbieta

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych www.aotm.gov.pl Rekomendacja nr 139/2014 z dnia 2 czerwca 2014 r. Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych w sprawie objęcia refundacją produktu leczniczego Giotrif,

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Grafenu do walki z nowotworami. Kacper Kołodziej, Jan Balcerak, Justyna Kończewska

Wykorzystanie Grafenu do walki z nowotworami. Kacper Kołodziej, Jan Balcerak, Justyna Kończewska Wykorzystanie Grafenu do walki z nowotworami Kacper Kołodziej, Jan Balcerak, Justyna Kończewska Spis treści: 1. Co to jest grafen? Budowa i właściwości. 2. Zastosowanie grafenu. 3. Dlaczego może być wykorzystany

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY SZKOLENIOWE DLA ZAKŁADÓW HIGIENY WETERYNARYJNEJ W ZAKRESIE LABORATORYJNEJ DIAGNOSTYKI AFRYKAŃSKIEGO POMORU ŚWIŃ

MATERIAŁY SZKOLENIOWE DLA ZAKŁADÓW HIGIENY WETERYNARYJNEJ W ZAKRESIE LABORATORYJNEJ DIAGNOSTYKI AFRYKAŃSKIEGO POMORU ŚWIŃ MATERIAŁY SZKOLENIOWE DLA ZAKŁADÓW HIGIENY WETERYNARYJNEJ W ZAKRESIE LABORATORYJNEJ DIAGNOSTYKI AFRYKAŃSKIEGO POMORU ŚWIŃ Puławy 2013 Opracowanie: Prof. dr hab. Iwona Markowska-Daniel, mgr inż. Kinga Urbaniak,

Bardziej szczegółowo

Komputerowe wspomaganie projektowanie leków

Komputerowe wspomaganie projektowanie leków Komputerowe wspomaganie projektowanie leków wykład VI Prof. dr hab. Sławomir Filipek Grupa BIOmodelowania Uniwersytet Warszawski, Wydział Chemii oraz Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Cent-III www.biomodellab.eu

Bardziej szczegółowo

Alternatywne metody badania kosmetyków

Alternatywne metody badania kosmetyków Alternatywne metody badania kosmetyków Błażej Dolniak, PhD Cell Line Research Wprowadzenie Before humans can be exposed to new chemical substances their tendency to cause skin damage must be determined

Bardziej szczegółowo

RAK PŁUCA A CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE

RAK PŁUCA A CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE Beata Brajer-Luftmann Katedra i Klinika Pulmonologii, Alergologii i Onkologii Pulmonologicznej UM w Poznaniu TPT 30.11.2013r. Najczęstszy nowotwór na świecie (ok. 1,2 mln zachorowań i ok. 1,1ml zgonów)

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp.

ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. ĆWICZENIE NR 3 BADANIE MIKROBIOLOGICZNEGO UTLENIENIA AMONIAKU DO AZOTYNÓW ZA POMOCĄ BAKTERII NITROSOMONAS sp. Uwaga: Ze względu na laboratoryjny charakter zajęć oraz kontakt z materiałem biologicznym,

Bardziej szczegółowo

Proteasomy w terapii onkologicznej - rozmowa z prof. dr hab. Jakubem Gołębiem oraz dr Tomaszem Stokłosą

Proteasomy w terapii onkologicznej - rozmowa z prof. dr hab. Jakubem Gołębiem oraz dr Tomaszem Stokłosą Proteasomy w terapii onkologicznej - rozmowa z prof. dr hab. Jakubem Gołębiem oraz dr Tomaszem Stokłosą Rozmowa z prof. dr hab. Jakubem Gołębiem oraz dr Tomaszem Stokłosą z Zakładu Immunologii Centrum

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA KOMÓRKI KOMÓRKI EUKARIOTYCZNE W MIKROSKOPIE ŚWIETLNYM JASNEGO POLA I KONTRASTOWO- FAZOWYM; BARWIENIA CYTOCHEMICZNE KOMÓREK

BIOLOGIA KOMÓRKI KOMÓRKI EUKARIOTYCZNE W MIKROSKOPIE ŚWIETLNYM JASNEGO POLA I KONTRASTOWO- FAZOWYM; BARWIENIA CYTOCHEMICZNE KOMÓREK BIOLOGIA KOMÓRKI KOMÓRKI EUKARIOTYCZNE W MIKROSKOPIE ŚWIETLNYM JASNEGO POLA I KONTRASTOWO- FAZOWYM; BARWIENIA CYTOCHEMICZNE KOMÓREK KOMÓRKI EUKARIOTYCZNE W MIKROSKOPIE ŚWIETLNYM JASNEGO POLA I KONTRASTOWO-FAZOWYM;

Bardziej szczegółowo

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń 1. Scyntygrafia i radioizotopowe badanie czynnościowe tarczycy 1) gamma kamera planarna lub scyntygraf;

Bardziej szczegółowo

Terapie dla kobiet z zaawansowanym rakiem piersi w Polsce

Terapie dla kobiet z zaawansowanym rakiem piersi w Polsce Warszawa, 27.01.2016 Seminarium naukowe: Terapie przełomowe w onkologii i hematoonkologii a dostępność do leczenia w Polsce na tle Europy Terapie dla kobiet z zaawansowanym rakiem piersi w Polsce Dr n.

Bardziej szczegółowo

Stem Cells Spin S.A. Debiut na rynku NewConnect 24 sierpnia 2011

Stem Cells Spin S.A. Debiut na rynku NewConnect 24 sierpnia 2011 Stem Cells Spin S.A. Debiut na rynku NewConnect 24 sierpnia 2011 Spółka biotechnologiczna zawiązana w lutym 2009r. Cel Spółki - komercjalizacja wynalazków wyprowadzanie, sposób hodowli i zastosowanie komórek

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Barbara Czerska... 11 Autorzy... 17 Wykaz skrótów... 19

Spis treści. Przedmowa Barbara Czerska... 11 Autorzy... 17 Wykaz skrótów... 19 Przedmowa Barbara Czerska.................................. 11 Autorzy.................................................... 17 Wykaz skrótów.............................................. 19 Rozdział I.

Bardziej szczegółowo

1. Lista publikacji wchodzących w skład rozprawy

1. Lista publikacji wchodzących w skład rozprawy 1. Lista publikacji wchodzących w skład rozprawy a) Toma A, Widłak W, Vydra N (2012) Rola czynnika transkrypcyjnego HSF1 w procesie nowotworzenia. Postępy Biologii Komórki 39(2):269 288 b) Vydra N, Toma

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie nowotworów podścieliska przewodu pokarmowego (GIST) Załącznik nr 8

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie nowotworów podścieliska przewodu pokarmowego (GIST) Załącznik nr 8 Załącznik nr 8 Nazwa programu: do Zarządzenia 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) ICD 10 grupa rozpoznań obejmująca nowotwory

Bardziej szczegółowo

THE UNFOLDED PROTEIN RESPONSE

THE UNFOLDED PROTEIN RESPONSE THE UNFOLDED PROTEIN RESPONSE Anna Czarnecka Źródło: Intercellular signaling from the endoplasmatic reticulum to the nucleus: the unfolded protein response in yeast and mammals Ch. Patil & P. Walter The

Bardziej szczegółowo

VIII Bałtycki Festiwal Nauki Koło Studentów Biotechnologii PG

VIII Bałtycki Festiwal Nauki Koło Studentów Biotechnologii PG VIII Bałtycki Festiwal Nauki Koło Studentów Biotechnologii PG W ramach tegorocznego Bałtyckiego Festiwalu Nauki, który odbył się w dniach od 27 do 29 maja 2010 roku członkowie Koła Studentów Biotechnologii

Bardziej szczegółowo

Typ histopatologiczny

Typ histopatologiczny Typ histopatologiczny Wiek Stopieo zróżnicowania nowotworu Typ I (hormonozależny) Adenocarcinoma Adenoacanthoma Naciekanie przestrzeni naczyniowych Wielkośd guza Typ II (hormononiezależny) Serous papillary

Bardziej szczegółowo

POLISH ACADEMY OF SCIENCES NENCKI INSTITUTE OF EXPERIMENTAL BIOLOGY EU Centre of Excellence in Neurobiology, BRAINS

POLISH ACADEMY OF SCIENCES NENCKI INSTITUTE OF EXPERIMENTAL BIOLOGY EU Centre of Excellence in Neurobiology, BRAINS POLISH ACADEMY OF SCIENCES NENCKI INSTITUTE OF EXPERIMENTAL BIOLOGY EU Centre of Excellence in Neurobiology, BRAINS Pasteur 3, 02-093 Warsaw, Poland Phone: (48-22) 58 92 000; Fax: (48-22) 822 53 42 E-mail:

Bardziej szczegółowo

ALGALTOXKIT F Procedura testu

ALGALTOXKIT F Procedura testu ALGALTOXKIT F Procedura testu 1 PRZYGOTOWANIE STANDARDOWEJ POŻYWKI A B C D - KOLBKA MIAROWA (1 litr) - FIOLKI Z ROZTWORAMI POŻYWEK A (2 fiolki), B, C, D - DESTYLOWANA (lub dejonizowana) WODA 2 A PRZENIEŚĆ

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Aparatura

Spis treści. Aparatura Spis treści Aparatura I. Podstawowe wyposażenie laboratoryjne... 13 I.I. Probówki i naczynia laboratoryjne... 13 I.II. Pipety... 17 I.II.I. Rodzaje pipet automatycznych... 17 I.II.II. Techniki pipetowania...

Bardziej szczegółowo

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Uwaga: tkanka tłuszczowa (adipose tissue) NIE wykorzystuje glicerolu do biosyntezy triacylogliceroli Endo-, para-, i autokrynna droga przekazu informacji biologicznej.

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O Test maturalny Chemia ogólna i nieorganiczna Zadanie 1. (1 pkt) Uzupełnij zdania. Pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 16 znajduje się w.... grupie i. okresie układu okresowego pierwiastków chemicznych,

Bardziej szczegółowo

Wioletta Buczak-Zeuschner. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie

Wioletta Buczak-Zeuschner. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie Choroby zawodowe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi w aspekcie zmian wykazów substancji, mieszanin, czynników i procesów technologicznych

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADAŃ KLINICZNYCH DERMSCAN BADANIA PRODUKTÓW KOSMETYCZNYCH

CENTRUM BADAŃ KLINICZNYCH DERMSCAN BADANIA PRODUKTÓW KOSMETYCZNYCH CENTRUM BADAŃ KLINICZNYCH DERMSCAN BADANIA PRODUKTÓW KOSMETYCZNYCH Natalia Litka Iwona Sokołowska Tel. +48 58 732 02 93 Fax +48 58 732 02 91 mail : biuro@dermscan.p CENTRUM BADAŃ KLINICZNYCH DERMSCAN Pracownie

Bardziej szczegółowo

Załącznik 2 Autoreferat

Załącznik 2 Autoreferat Załącznik 2 Autoreferat przedstawiający życiorys naukowy wnioskodawcy oraz osiągnięcie naukowe zgłaszane, jako przedmiot postępowania habilitacyjnego oraz pozostałe osiągnięcia naukowe Dr Joanna Jakubowicz-Gil

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 2005

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 2005 ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN - POLONIA VOL.LX, SUPPL. XVI, 339 SECTIO D 5 Zakład Pielęgniarstwa Chirurgicznego WP i NoZ AM w Lublinie, p.o. kierownika Zakładu: Prof. dr hab. n.

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2009 Leczenie nowotworów podścieliska przewodu pokarmowego (GIST) Załącznik nr 9

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2009 Leczenie nowotworów podścieliska przewodu pokarmowego (GIST) Załącznik nr 9 Załącznik nr 9 Nazwa programu: do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) ICD 10 grupa rozpoznań obejmująca nowotwory

Bardziej szczegółowo

Ocena jakościowa reakcji antygen - przeciwciało. Mariusz Kaczmarek

Ocena jakościowa reakcji antygen - przeciwciało. Mariusz Kaczmarek Ocena jakościowa reakcji antygen - przeciwciało Mariusz Kaczmarek Antygeny Immunogenność - zdolność do wzbudzenia przeciwko sobie odpowiedzi odpornościowej swoistej; Antygenowość - zdolność do reagowania

Bardziej szczegółowo

2.1. Charakterystyka badanego sorbentu oraz ekstrahentów

2.1. Charakterystyka badanego sorbentu oraz ekstrahentów BADANIA PROCESU SORPCJI JONÓW ZŁOTA(III), PLATYNY(IV) I PALLADU(II) Z ROZTWORÓW CHLORKOWYCH ORAZ MIESZANINY JONÓW NA SORBENCIE DOWEX OPTIPORE L493 IMPREGNOWANYM CYANEXEM 31 Grzegorz Wójcik, Zbigniew Hubicki,

Bardziej szczegółowo

GAMA Healthcare Ltd.

GAMA Healthcare Ltd. TEST DZIAŁANIA SPOROBÓJCZEGO Chusteczki Sporobójcze Clinell GAMA Healthcare Ltd. SZPITALNE LABORATORIUM BADAWCZE DO SPRAW INFEKCJI SZPITAL MIEJSKI DUDLEY ROAD BIRMINGHAM B18 7QH Maj 2007 PRODUCENT GAMA

Bardziej szczegółowo

Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej

Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej MedTrends 2016 Europejskie Forum Nowoczesnej Ochrony Zdrowia Zabrze, 18-19 marca 2016 r. Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej Prof. dr hab. n. med. Tomasz Szczepański Katedra i Klinika

Bardziej szczegółowo

Autoreferat. 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe/artystyczne z podaniem nazwy, miejsca i roku ich uzyskania oraz tytułu rozprawy doktorskiej.

Autoreferat. 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe/artystyczne z podaniem nazwy, miejsca i roku ich uzyskania oraz tytułu rozprawy doktorskiej. Autoreferat 1. Imię i nazwisko. Ewa Augustin 2. Posiadane dyplomy, stopnie naukowe/artystyczne z podaniem nazwy, miejsca i roku ich uzyskania oraz tytułu rozprawy doktorskiej. Magister biologii: 1986 rok,

Bardziej szczegółowo

ul. Chodźki 1, Collegium Universum Kierownik: Prof. zw. dr hab. Grażyna Ginalska

ul. Chodźki 1, Collegium Universum Kierownik: Prof. zw. dr hab. Grażyna Ginalska Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Analityki Medycznej Katedra Biochemii i Biotechnologii ul. Chodźki 1, Collegium Universum Kierownik: Prof. zw. dr hab. Grażyna Ginalska I Konferencja Ofert Współpracy

Bardziej szczegółowo

IMMUNOHISTOCHEMICZNA OCENA MERKERÓW PROLIFERACJI KOMÓRKOWEJ W RAKU JELITA GRUBEGO

IMMUNOHISTOCHEMICZNA OCENA MERKERÓW PROLIFERACJI KOMÓRKOWEJ W RAKU JELITA GRUBEGO IMMUNOHISTOCHEMICZNA OCENA MERKERÓW PROLIFERACJI KOMÓRKOWEJ W RAKU JELITA GRUBEGO EWA STĘPIEŃ ZAKŁAD PATOMORFOLOGII OGÓLNEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W BIAŁYMSTOKU KIEROWNIK I OPIEKUN PRACY: Dr KATARZYNA GUZIŃSKA-USTYMOWICZ

Bardziej szczegółowo