Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych"

Transkrypt

1 UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedra Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 4 i 5 OCENA EKOTOKSYCZNOŚCI TEORIA Chemia zanieczyszczeń środowiska Gdańsk, 2014

2 Ocena ekotoksyczności teoria 2 Źródło: T. M. Traczewska, Biologiczne metody oceny skażenia środowiska, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław, 2011, s METODY TESTOWE BADANIA TOKSYCZNOŚCI PRZYDATNE W INŻYNIERII ŚRODOWISKA Metody badania toksyczności można sklasyfikować w odniesieniu do czasu trwania testu, miejsca jego prowadzenia, kryteriów oceny efektów oraz organizmów, jakie mają być wykorzystane. Obiektem badań może być cały organizm, wybrany narząd, hodowla komórek lub reakcja enzymatyczna. Negatywny wpływ badanych substancji jest oceniany za pomocą biologicznych mierzalnych efektów końcowych (ang. end points), które są wybierane ze względu na znaczenie dla przeżycia, wzrostu, zachowania organizmów, czy przetrwania gatunku. Efekty te różnią się w zależności od typu testu, użytych gatunków i przyjętego modelu badań. Zależność dawka odpowiedź Wiele grup substancji chemicznych zarówno pochodzenia naturalnego, jak i antropogenicznego wykazuje toksyczność środowiskową. Jednakże nie oznacza to, że każda ekspozycja organizmu na dany czynnik musi powodować efekt toksyczny. To, że substancja w określonym stężeniu stanowi zagrożenie jest determinowane przez zależność między dawką czy stężeniem, na jakie eksponowany jest organizm, a wywołanym efektem toksycznym. Ujawnienie się tego efektu następuje dopiero wtedy, gdy ilość, na jaką narażony jest organizm jest dostatecznie duża. Najważniejsza jest dawka lub ilość składnika, która wniknęła do organizmu i ona determinuje skutki biologiczne. Najczęstszym efektem końcowym w testach toksyczności ostrej jest śmierć organizmu. Małe dawki substancji aktywnej w rezultacie stymulującego działania mogą skutkować lepszym rozwojem czy poprawą czynności fizjologicznych. Wynika stąd, że poniżej dawki progowej określonego stężenia nie obserwuje się negatywnego wpływu związku chemicznego na organizm. Relacje między dawką substancji lub stężeniem, na które narażony jest organizm, a obserwowanym efektem biologicznym określa się mianem zależności dawka odpowiedź (Wayne i in., 1995).

3 Ocena ekotoksyczności teoria 3 W toksykologii środowiskowej używa się pojęcia stężenia substancji w środowisku. Jest to substytut nieznanej dawki lub stężenia, które faktycznie wniknęły do organizmu w efekcie pobrania. Wynika to z faktu, że stopień absorpcji związku chemicznego przez organizm zależy od wielu parametrów, jak np. od stosunku powierzchni do objętości, kształtu, rodzaju pokrycia ciała, rodzaju układu oddechowego itp. Dlatego zależność obserwowanego efektu od dawki/stężenia nie jest wprost proporcjonalna i jest odmienna dla różnych gatunków. Graficzny opis odpowiedzi (enzymatycznej, organizmu, populacji czy biocenozy) w odniesieniu do ksenobiotyku określa się mianem krzywej zależności dawka odpowiedź. Zależnością tą może być opisywana inhibicja enzymów, uszkodzenia DNA, śmierć, zmiana zachowania i in. W zależności od cech organizmów krzywa ta może mieć różny kształt. Po połączeniu linią ciągłą punktów mierzonego efektu działania określonej dawki/stężenia badanej substancji otrzymuje się tzw. krzywą sigmoidalną (Rys. 1). Krzywą tę opisują takie parametry, jak stężenie lub dawka wywołująca efekt w 50 % oraz nachylenie w części liniowej krzywej przechodzącej przez punkt efektu połowicznego. Rys. 1. Kumulowana śmiertelność w efekcie stężenia środowiskowego lub dawki substancji toksycznej Punkt efektu połowicznego (ang. mid point) zwykle przedstawia się w postaci wartości LC 50, LD 50, EC 50, ED 50 lub IC 50, których definicje są następujące: LC 50 (ang. lethal concentration) medialne stężenie śmiertelne, statycznie wyznaczona wielkość stężenia substancji, po narażeniu na które można oczekiwać, że w czasie ekspozycji lub w trakcie określonego, umownego okresu po ekspozycji nastąpi zgon 50 % organizmów narażonych na tę substancję. Wartość LC 50 wyraża się w jednostkach wagowych danej substancji na jednostkę objętości (mg/l).

4 Ocena ekotoksyczności teoria 4 LD 50 (ang. lethal dose) medialna dawka śmiertelna, statycznie wyznaczona wielkość pojedynczej dawki substancji, po podaniu której można oczekiwać śmierci 50 % narażonych organizmów testowych. Wartość LD 50 jest wyrażana w jednostkach wagowych podanej substancji na jednostkę masy ciała badanych zwierząt (mg/kg). EC 50 (ang. effective concentration) medialne stężenie skuteczne, statystycznie obliczone stężenie, które indukuje w medium środowiskowym określony efekt u 50 % organizmów doświadczalnych w określonych warunkach (np. działanie hamujące lub stymulujące procesy fizjologiczne, takie jak aktywność enzymatyczna, bioluminescencja, fotosynteza itp.). Parametr ten jest używany w przypadku efektów innych niż śmierć organizmów. ED 50 (ang. effective dose) medialna dawka skuteczna, statystycznie obliczona dawka substancji wywołująca określony skutek u 50 % organizmów doświadczalnych w określonych warunkach testu. IC 50 (ang. inhibitory concentration) medialne stężenie inhibitora hamujące w 50 % funkcje biologiczne i biochemiczne organizmów. Parametr ten stosowany jest do opisu ograniczenia wzrostu bakterii, glonów i innych organizmów. Do opisu stężeń minimalnych lub niewywołujących efektów ocenianych metodami graficznymi lub statystycznymi używa się wielkości zdefiniowanych następująco: NOEC (ang. no observed effects concentration) największe stężenie, dla którego nie występuje istotny wzrost częstości lub nasilenia skutków działania danej substancji u badanych organizmów NOEL (ang. no observed effects level) największa dawka, dla której nie występuje istotny wzrost częstości lub nasilenia skutków działania danej substancji u badanych organizmów NOAEC (ang. no observed adverse effects concentration) największe stężenie umożliwiające wyznaczenie zależności dawka odpowiedź, gdy nie występuje statystycznie lub biologicznie istotny wzrost częstości lub nasilenia szkodliwych skutków działania substancji u badanych organizmów NOAEL (ang. no observed adverse effects level) dawka umożliwiająca wyznaczenie zależności dawka odpowiedź, gdy nie występuje statystycznie lub biologicznie istotny wzrost częstości lub nasilenia szkodliwych skutków działania substancji u badanych organizmów

5 Ocena ekotoksyczności teoria 5 LOEC (ang. lowest observed effects concentration) najmniejsze stężenie, dla którego występuje istotny wzrost częstości lub nasilenia skutków działania danej substancji u badanych organizmów LOEL (ang. lowest observed effects level) najmniejsza dawka, dla której występuje istotny wzrost częstości lub nasilenia skutków działania danej substancji u badanych organizmów LOAEC (ang. lowest observed adverse effects concentration) najmniejsze stężenie zastosowane w badaniach, umożliwiające wyznaczenie zależności dawka odpowiedź na organizmach doświadczalnych, dla którego jeszcze występuje statystycznie i biologicznie istotny wzrost częstości występowania szkodliwych skutków działania substancji u badanych organizmów LOAEL (ang. lowest observed adverse effects level) najmniejsza dawka umożliwiająca wyznaczenie zależności dawka odpowiedź na organizmach doświadczalnych, dla którego jeszcze występuje statystycznie i biologicznie istotny wzrost częstości występowania szkodliwych skutków działania substancji u badanych organizmów w stosunku do próbki kontrolnej.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 stycznia 2005 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 stycznia 2005 r. Dz.U.05.16.138 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 stycznia 2005 r. w sprawie sposobu dokonywania oceny ryzyka dla zdrowia człowieka i dla środowiska stwarzanego przez substancje nowe 2) (Dz.

Bardziej szczegółowo

Teodora Małgorzata Traczewska. Biologiczne metody oceny skażenia środowiska

Teodora Małgorzata Traczewska. Biologiczne metody oceny skażenia środowiska Teodora Małgorzata Traczewska Biologiczne metody oceny skażenia środowiska Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej Wrocław 2011 Recenzenci Maria ŁEBKOWSKA Katarzyna PIEKARSKA Opracowanie redakcyjne

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU TOKSYKOLOGIA KOMÓRKOWA. Kod Punktacja ECTS* 2. Poznanie sposobów oceny toksycznego działania czynników egzogennych na poziomie komórkowym.

KARTA KURSU TOKSYKOLOGIA KOMÓRKOWA. Kod Punktacja ECTS* 2. Poznanie sposobów oceny toksycznego działania czynników egzogennych na poziomie komórkowym. Załącznik nr 4 do Zarządzenia Nr.. KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. TOKSYKOLOGIA KOMÓRKOWA CELLULAR TOXICOLOGY Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator dr Anna Barbasz Zespół dydaktyczny dr Anna Barbasz dr Barbara

Bardziej szczegółowo

BADANIA TOKSYCZNOŚCI ZANIECZYSZCZEŃ ORGANIZMÓW WODNYCH (PN -90/C-04610/01;03;05)

BADANIA TOKSYCZNOŚCI ZANIECZYSZCZEŃ ORGANIZMÓW WODNYCH (PN -90/C-04610/01;03;05) BADANIA TOKSYCZNOŚCI ZANIECZYSZCZEŃ ORGANIZMÓW WODNYCH (PN -90/C-04610/01;03;05) Magdalena Retkiewicz 26.03.2014 ZANIECZYSZCZENIA WÓD Zanieczyszczenie wód niekorzystne zmiany właściwości fizycznych, chemicznych

Bardziej szczegółowo

Obliczanie LD50 na podstawie danych eksperymentalnych. 1. Wprowadzenie

Obliczanie LD50 na podstawie danych eksperymentalnych. 1. Wprowadzenie Obliczanie LD50 na podstawie danych eksperymentalnych 1. Wprowadzenie W celu określenia toksyczności występującej naturalnie lub stanowiącej zanieczyszczenie środowiska substancji chemicznej, z którą człowiek

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Podstawy toksykologii. Kod Punktacja ECTS* 1

KARTA KURSU. Podstawy toksykologii. Kod Punktacja ECTS* 1 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Podstawy toksykologii Basis of toxicology Kod Punktacja ECTS* 1 Koordynator Dr hab. Grzegorz Formicki Zespół dydaktyczny Prof. dr bab Peter Massanyi Dr hab. Grzegorz Formicki

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja i oznakowanie zgodne z rozporządzeniem 1272/2008/WE (CLP) zagrożenia dla zdrowia

Klasyfikacja i oznakowanie zgodne z rozporządzeniem 1272/2008/WE (CLP) zagrożenia dla zdrowia Klasyfikacja i oznakowanie zgodne z rozporządzeniem 1272/2008/WE (CLP) zagrożenia dla zdrowia Dr inż. Dorota Dominiak Sosnowiec, 17 listopada 2010 r. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu

Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Przedmiot: Chemia budowlana Zakład Materiałoznawstwa i Technologii Betonu Ćw. 4 Kinetyka reakcji chemicznych Zagadnienia do przygotowania: Szybkość reakcji chemicznej, zależność szybkości reakcji chemicznej

Bardziej szczegółowo

Tworzymy innowacje Wykorzystanie ICT w badaniach i usługach

Tworzymy innowacje Wykorzystanie ICT w badaniach i usługach Tworzymy innowacje Wykorzystanie ICT w badaniach i usługach Katowice, 24 czerwca 2015 Rozbudowa infrastruktury informatycznej gromadzenia, przetwarzania i analizy danych środowiskowych Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

Skutki zdrowotne pożarów pod ziemią

Skutki zdrowotne pożarów pod ziemią Skutki zdrowotne pożarów pod ziemią Pożary w podziemnych zakładach górniczych wywołują szereg skutków, spośród których najistotniejsze to skutki zdrowotne. W tym zakresie najczęściej mowa jest o oparzeniach,

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA

POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: Towaroznawstwo Kod przedmiotu: LS03282; LN03282 Ćwiczenie 4 POMIARY REFRAKTOMETRYCZNE Autorzy: dr

Bardziej szczegółowo

OCENA BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO W SYSTEMIE REACH CHEMICAL SAFETY ASSESSMENT IN REACH SYSTEM

OCENA BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO W SYSTEMIE REACH CHEMICAL SAFETY ASSESSMENT IN REACH SYSTEM TADEUSZ KOMOROWICZ OCENA BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO W SYSTEMIE REACH CHEMICAL SAFETY ASSESSMENT IN REACH SYSTEM Streszczenie Abstract W artykule omówiono w zarysie sposób przeprowadzania oceny bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Farmakodynamika. Podstawowym zagadnieniem farmakodynamiki jest odpowiedź na pytanie w jaki sposób dany lek wywiera określony efekt farmakologiczny.

Farmakodynamika. Podstawowym zagadnieniem farmakodynamiki jest odpowiedź na pytanie w jaki sposób dany lek wywiera określony efekt farmakologiczny. Farmakodynamika Podstawowym zagadnieniem farmakodynamiki jest odpowiedź na pytanie w jaki sposób dany lek wywiera określony efekt farmakologiczny. Receptor: składnik systemu biologicznego, który ma zdolność

Bardziej szczegółowo

Jak przygotowywać podsumowania toksykologiczne w IUCLID i jak ustalać wartość DNEL Poradnik praktyczny część 14

Jak przygotowywać podsumowania toksykologiczne w IUCLID i jak ustalać wartość DNEL Poradnik praktyczny część 14 Jak przygotowywać podsumowania toksykologiczne w IUCLID i jak ustalać wartość DNEL Poradnik praktyczny część 14 Annankatu 18, P.O. Box 400, FI-00121 Helsinki, Finlandia Tel. +358 9 686180 Fax +358 9 68618210

Bardziej szczegółowo

Czy substancje zaburzające gospodarkę hormonalną stanowią szczególną grupę chemikaliów?

Czy substancje zaburzające gospodarkę hormonalną stanowią szczególną grupę chemikaliów? Czy substancje zaburzające gospodarkę hormonalną stanowią szczególną grupę chemikaliów? 4 KONGRES ŚWIATA PRZEMYSŁU KOSMETYCZNEGO Sopot, 2013 Dorota Wiaderna Biuro do spraw Substancji Chemicznych CO DETERMINUJE

Bardziej szczegółowo

Kryteria klasyfikacji substancji i mieszanin - zagroŝenie dla środowiska. Dr Andrzej Kalski Biuro do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych

Kryteria klasyfikacji substancji i mieszanin - zagroŝenie dla środowiska. Dr Andrzej Kalski Biuro do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych Kryteria klasyfikacji substancji i mieszanin - zagroŝenie dla środowiska Dr Andrzej Kalski Biuro do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych Substancje i mieszaniny stwarzające zagroŝenie dla środowiska

Bardziej szczegółowo

Toksykologia Toxicology. Inżynieria Środowiska II stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Toksykologia Toxicology. Inżynieria Środowiska II stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr../12 z dnia.... 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013 Toksykologia

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO CHEMICZNE W UJ CM

BEZPIECZEŃSTWO CHEMICZNE W UJ CM BEZPIECZEŃSTWO CHEMICZNE W UJ CM PODSTAWOWE REGULACJE PRAWNE KARTA CHARAKTERYSTYKI OBOWIĄZUJĄCE WYKAZY TOKSYKOLOGIA ZAWODOWA CZYNNIKI CHEMICZNE OCENA RYZYKA ZAWODOWEGO DZIAŁANIA KORYGUJĄCO - PREWENCYJNE

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT NIEELEKTROLITÓW PRZEZ BŁONY WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZALNOŚCI

TRANSPORT NIEELEKTROLITÓW PRZEZ BŁONY WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZALNOŚCI Ćwiczenie nr 7 TRANSPORT NIEELEKTROLITÓW PRZEZ BŁONY WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA PRZEPUSZCZALNOŚCI Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z podstawami teorii procesów transportu nieelektrolitów przez błony.

Bardziej szczegółowo

MEDYCYNA ŚRODOWISKOWA

MEDYCYNA ŚRODOWISKOWA MEDYCYNA ŚRODOWISKOWA Lek. med. Maja Muszyńska Graca Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, Sosnowiec Koncepcja medycyny środowiskowej jako nauki odnosi się do interdyscyplinarnych badań podstawowych

Bardziej szczegółowo

Podstawy toksykologiczne

Podstawy toksykologiczne Toksykologia sądowa Podstawy toksykologiczne 1. Definicja toksykologii 2. Pojęcie trucizny, rodzaje dawek 3. Czynniki wpływające na toksyczność a) dawka b) szybkość wchłaniania i eliminacji c) droga wprowadzenia

Bardziej szczegółowo

IMPREGNAT DO PIASKOWCA I KAMIENIA NATURALNEGO (ROZPUSZCZALNIKOWY)

IMPREGNAT DO PIASKOWCA I KAMIENIA NATURALNEGO (ROZPUSZCZALNIKOWY) SEKCJA 1: Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja spółki/przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikator produktu Impregnat do piaskowca i kamienia naturalnego (rozpuszczalnikowy) 1.2. Istotne zidentyfikowane

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. Dane podstawowe. Efekty i cele. Opis.

Sylabus przedmiotu: Data wydruku: Dla rocznika: 2015/2016. Kierunek: Opis przedmiotu. Dane podstawowe. Efekty i cele. Opis. Sylabus przedmiotu: Specjalność: Analiza mobilna skażeń Inżynieria ochrony środowiska Data wydruku: 23.01.2016 Dla rocznika: 2015/2016 Kierunek: Wydział: Zarządzanie i inżynieria produkcji Inżynieryjno-Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS

OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS OZNACZANIE ŻELAZA METODĄ SPEKTROFOTOMETRII UV/VIS Zagadnienia teoretyczne. Spektrofotometria jest techniką instrumentalną, w której do celów analitycznych wykorzystuje się przejścia energetyczne zachodzące

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. Dz.U.2011.258.1549 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych

Bardziej szczegółowo

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji

Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Walidacja metod analitycznych Raport z walidacji Małgorzata Jakubowska Katedra Chemii Analitycznej WIMiC AGH Walidacja metod analitycznych (według ISO) to proces ustalania parametrów charakteryzujących

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI do książki pt. Metody badań czynników szkodliwych w środowisku pracy

SPIS TREŚCI do książki pt. Metody badań czynników szkodliwych w środowisku pracy SPIS TREŚCI do książki pt. Metody badań czynników szkodliwych w środowisku pracy Autor Andrzej Uzarczyk 1. Nadzór nad wyposażeniem pomiarowo-badawczym... 11 1.1. Kontrola metrologiczna wyposażenia pomiarowego...

Bardziej szczegółowo

Sekcja 1. Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa.

Sekcja 1. Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa. Data sporządzenia: 22.02.2006 Data aktualizacji: 09.11.2013r Wersja 2/2013 r Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 18 grudnia 2006r. Sekcja 1. Identyfikacja substancji/mieszaniny

Bardziej szczegółowo

Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe

Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe Rozwój metod dozymetrii biologicznej oraz biofizycznych markerów i indykatorów wpływu promieniowania na organizmy żywe Marcin Kruszewski Centrum Radiobiologii i Dozymetrii Biologicznej Instytut Chemii

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka ekologicznego dla miejsca badawczego w Jaworznie

Ocena ryzyka ekologicznego dla miejsca badawczego w Jaworznie Ocena ryzyka ekologicznego dla miejsca badawczego w Jaworznie Dr Anicenta Bubak, Dr Grażyna Płaza, Dr Jadwiga Gzyl Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Dr Edoardo Puglisi, Università Cattolica del

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA DLA ZDROWIA (TOKSYCZNE) dr inż. Leszek Łukasik grudzień 2014

ZAGROŻENIA DLA ZDROWIA (TOKSYCZNE) dr inż. Leszek Łukasik grudzień 2014 ZAGROŻENIA DLA ZDROWIA (TOKSYCZNE) dr inż. Leszek Łukasik grudzień 2014 PARACELSUS Aureolus Philippus Theophrastus Bombastus von Hohenheim (1493-1548) Prekursor nowożytnej farmakologii i toksykologii Szwajcar,

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja i oznakowanie zagrożeń dla środowiska zgodnie z wymaganiami rozporządzenia 1272/2008/WE (CLP) Mariusz Godala

Klasyfikacja i oznakowanie zagrożeń dla środowiska zgodnie z wymaganiami rozporządzenia 1272/2008/WE (CLP) Mariusz Godala Klasyfikacja i oznakowanie zagrożeń dla środowiska zgodnie z wymaganiami rozporządzenia 1272/2008/WE (CLP) Mariusz Godala Kryteria klasyfikacji środowiskowej - zagrożenie dla środowiska wodnego, - zagrożenie

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA TOKSYCZNE. dr inż. Leszek Łukasik grudzień 2013

ZAGROŻENIA TOKSYCZNE. dr inż. Leszek Łukasik grudzień 2013 ZAGROŻENIA TOKSYCZNE dr inż. Leszek Łukasik grudzień 2013 BEZPIECZEŃSTWO CHEMICZNE (1) Metodyka działań dotycząca zasad bezpiecznego postępowania z chemikaliami obejmuje: wskazanie chemikaliów, które ze

Bardziej szczegółowo

BADANIA WYMAGANE PRZEZ REACH

BADANIA WYMAGANE PRZEZ REACH DANIA WYMAGANE PRZEZ REACH WYKONYWANE W INSTYTUCIE PRZEMYSŁU ORGANICZNEGO Poz. w zał. VII i IX Badania fizykochemiczne Warszawa 7.1. Stan skupienia substancji w 20 o C i 101,3 kpa BF 7.2. Temperatura topnienia/krzepnięcia

Bardziej szczegółowo

3. Badanie kinetyki enzymów

3. Badanie kinetyki enzymów 3. Badanie kinetyki enzymów Przy stałym stężeniu enzymu, a przy zmieniającym się początkowym stężeniu substratu, zmiany szybkości reakcji katalizy, wyrażonej jako liczba moli substratu przetworzonego w

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY OCENY ŚRODOWISKOWEGO RYZYKA ZDROWOTNEGO

PODSTAWY OCENY ŚRODOWISKOWEGO RYZYKA ZDROWOTNEGO PODSTAWY OCENY ŚRODOWISKOWEGO RYZYKA ZDROWOTNEGO Dr Marek Biesiada, dr Anicenta Bubak Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, Sosnowiec Wstęp Adekwatnych metod opisu częstości występowania chorób

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI Zgodna z rozporządzeniem Komisji (UE) Nr 453/2010

KARTA CHARAKTERYSTYKI Zgodna z rozporządzeniem Komisji (UE) Nr 453/2010 KARTA CHARAKTERYSTYKI Zgodna z rozporządzeniem Komisji (UE) Nr 453/2010 Sekcja 1 Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa 1,1 Identyfikator produktu Nazwa handlowa: PALMIX 1.2

Bardziej szczegółowo

OCENA CZYSTOŚCI WODY NA PODSTAWIE POMIARÓW PRZEWODNICTWA. OZNACZANIE STĘŻENIA WODOROTLENKU SODU METODĄ MIARECZKOWANIA KONDUKTOMETRYCZNEGO

OCENA CZYSTOŚCI WODY NA PODSTAWIE POMIARÓW PRZEWODNICTWA. OZNACZANIE STĘŻENIA WODOROTLENKU SODU METODĄ MIARECZKOWANIA KONDUKTOMETRYCZNEGO OCENA CZYSTOŚCI WODY NA PODSTAWIE POMIAÓW PZEWODNICTWA. OZNACZANIE STĘŻENIA WODOOTLENKU SODU METODĄ MIAECZKOWANIA KONDUKTOMETYCZNEGO Instrukcja do ćwiczeń opracowana w Katedrze Chemii Środowiska Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6. Symulacja komputerowa wybranych procesów farmakokinetycznych z uwzględnieniem farmakokinetyki bezmodelowej

Ćwiczenie 6. Symulacja komputerowa wybranych procesów farmakokinetycznych z uwzględnieniem farmakokinetyki bezmodelowej Ćwiczenie 6. Symulacja komputerowa wybranych procesów farmakokinetycznych z uwzględnieniem farmakokinetyki bezmodelowej Celem ćwiczenia jest wyznaczenie podstawowych parametrów farmakokinetycznych paracetamolu

Bardziej szczegółowo

Karta Charakterystyki Substancji Niebezpiecznych

Karta Charakterystyki Substancji Niebezpiecznych 1. Identyfikacja: - Nazwa komercyjna: - Numer katalogowy: SY101022, SY101032, SY101112, SY101113 - Dostawca: Syngen Biotech Sp. Z o.o. - Adres: 54-512 Wrocław, ul. Ostródzka 13 - Numer telefonu I faks:

Bardziej szczegółowo

Zakład Biologii Sanitarnej i Ekotechniki ĆWICZENIE 9 FITOROMEDIACJA I MIKROBIOLOGICZNA REMEDIACJA ŚRODOWISK SKAŻONYCH

Zakład Biologii Sanitarnej i Ekotechniki ĆWICZENIE 9 FITOROMEDIACJA I MIKROBIOLOGICZNA REMEDIACJA ŚRODOWISK SKAŻONYCH ĆWICZENIE 9 FITOROMEDIACJA I MIKROBIOLOGICZNA REMEDIACJA ŚRODOWISK SKAŻONYCH /Opiekun merytoryczny: dr hab. Teodora M. Traczewska, prof. nadzw. PWr modyfikacja: dr inż. Agnieszka Trusz-Zdybek i mgr inż.

Bardziej szczegółowo

1.2 Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji lub mieszaniny oraz zastosowania odradzane Zastosowanie

1.2 Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji lub mieszaniny oraz zastosowania odradzane Zastosowanie SEKCJA 1. IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI/ MIESZANINY I IDENTYFIKACJA PRZEDSIĘBIORSTWA 1.1 Identyfikator produktu : 1.2 Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji lub mieszaniny oraz zastosowania odradzane

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki

Karta charakterystyki Strona 1 z 5 SEKCJA 1: Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja spółki/przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikator produktu 1.2. Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji lub mieszaniny oraz zastosowania

Bardziej szczegółowo

Płyn do mycia kabin prysznicowych. Płyn do mycia kabin prysznicowych

Płyn do mycia kabin prysznicowych. Płyn do mycia kabin prysznicowych SEKCJA 1: IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI/MIESZANINY I IDENTYFIKACJA PRZEDSIĘBIORSTWA 1.1. Identyfikator produktu Nazwa produktu: 1.2. Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji lub mieszaniny oraz zastosowania

Bardziej szczegółowo

ALODES N. tylko do użytku profesjonalnego. Konopnica 159C, Motycz tel. (+81)

ALODES N. tylko do użytku profesjonalnego. Konopnica 159C, Motycz tel. (+81) SEKCJA 1: Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikator produktu 1.2. Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji lub mieszaniny oraz zastosowania odradzane

Bardziej szczegółowo

Żyto hybrydowe KWS LOCHOW w żywieniu krów mlecznych w szczycie laktacji

Żyto hybrydowe KWS LOCHOW w żywieniu krów mlecznych w szczycie laktacji Żyto hybrydowe KWS LOCHOW w żywieniu krów mlecznych w szczycie laktacji Dotychczasowe opinie na temat żyta jako surowca paszowego 1. Wysoka zawartość alkilorezorcynoli 2. Wysoka zawartość i aktywność inhibitorów

Bardziej szczegółowo

Sekcja 1. Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa.

Sekcja 1. Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa. Data sporządzenia: 22.02. 2006 Data aktualizacji: 11. 06. 2014r Wersja 2/2014 Sekcja 1. Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa. 1.1 Identyfikator produktu. Żel bhp do mycia

Bardziej szczegółowo

Postać farmaceutyczna. Moc. Clavulanic acid 10 mg. Clavulanic acid 10 mg. Clavulanic acid 10 mg. Clavulanic acid 10 mg

Postać farmaceutyczna. Moc. Clavulanic acid 10 mg. Clavulanic acid 10 mg. Clavulanic acid 10 mg. Clavulanic acid 10 mg Aneks I Wykaz nazw, postaci farmaceutycznych, mocy produktu leczniczego weterynaryjnego, gatunków zwierząt, dróg podania, wnioskodawców/podmiotów odpowiedzialnych posiadających pozwolenie na dopuszczenie

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Analysis of food

KARTA KURSU. Analysis of food KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Analiza żywności Analysis of food Kod Punktacja ECTS* 3 Koordynator dr Apolonia Sieprawska Zespół dydaktyczny Opis kursu (cele kształcenia) Celem wykładów jest zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych

Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII Pracownia studencka Katedry Analizy Środowiska Instrukcja do ćwiczeń laboratoryjnych Ćwiczenie nr 3 Oznaczanie chlorków metodą spektrofotometryczną z tiocyjanianem rtęci(ii)

Bardziej szczegółowo

Model Marczuka przebiegu infekcji.

Model Marczuka przebiegu infekcji. Model Marczuka przebiegu infekcji. Karolina Szymaniuk 27 maja 2013 Karolina Szymaniuk () Model Marczuka przebiegu infekcji. 27 maja 2013 1 / 17 Substrat Związek chemiczny, który ulega przemianie w wyniku

Bardziej szczegółowo

Wykład IV - Mikroorganizmy w środowisku i w przemyśle. przemyśle - opis przedmiotu. Informacje ogólne WB-OSD-MwŚ-W-S14_pNadGen6BSAM.

Wykład IV - Mikroorganizmy w środowisku i w przemyśle. przemyśle - opis przedmiotu. Informacje ogólne WB-OSD-MwŚ-W-S14_pNadGen6BSAM. IV - Mikroorganizmy w środowisku i w przemyśle - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu IV - Mikroorganizmy w środowisku i w przemyśle Kod przedmiotu 13.9-WB-OSD-MwŚ-W-S14_pNadGen6BSAM Wydział

Bardziej szczegółowo

SYMULACJE NUMERYCZNE W OCENIE RYZYKA

SYMULACJE NUMERYCZNE W OCENIE RYZYKA SYMULACJE NUMERYCZNE W OCENIE RYZYKA Dr Marek Biesiada Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, Sosnowiec Główną trudnością metodologiczną w procesie ocen ryzyka zdrowotnego jest złożoność oddziaływań

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med.

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med. Ochrona przed promieniowaniem jonizującym dr n. med. Jolanta Meller Źródła promieniowania jonizującego Promieniowanie stosowane w celach medycznych Zastosowania w przemyśle Promieniowanie związane z badaniami

Bardziej szczegółowo

Spis treści do książki pt. Ocena ryzyka zawodowego Autorzy: Iwona Romanowska-Słomka Adam Słomka

Spis treści do książki pt. Ocena ryzyka zawodowego Autorzy: Iwona Romanowska-Słomka Adam Słomka Spis treści do książki pt. Ocena ryzyka zawodowego Autorzy: Iwona Romanowska-Słomka Adam Słomka WSTĘP... 9 CZĘŚĆ I 1. WPROWADZENIE... 11 2. OCENA RYZYKA... 18 2.1. Definicje... 18 2.2. Cele oceny ryzyka...

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki

Karta charakterystyki Strona 1 z 6 SEKCJA 1: Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikator produktu 1.2. Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji lub mieszaniny oraz zastosowania

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE Z ZAKRESU OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. Program opracował: inż. Grzegorz Guździk- specjalista ds. bhp. 1.Wstęp

SZKOLENIE Z ZAKRESU OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. Program opracował: inż. Grzegorz Guździk- specjalista ds. bhp. 1.Wstęp SZKOLENIE Z ZAKRESU OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO Program opracował: inż. Grzegorz Guździk- specjalista ds. bhp 1.Wstęp Ryzyko zawodowe wiąże się z możliwością poniesienia straty. Towarzyszy ono każdej działalności.

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki

Karta charakterystyki Karta charakterystyki Niniejsza karta charakterystyki jest zgodna z załącznikiem I do ROZPORZĄDZENIA KOMISJI (UE) NR 453/2010 z dnia 20 maja 2010 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Załącznik nr 1 Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Lp. Zakres tematyczny (forma zajęć: wykład W / ćwiczenia obliczeniowe

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Podstaw Biofizyki

Laboratorium Podstaw Biofizyki CEL ĆWICZENIA Celem ćwiczenia jest zbadanie procesu adsorpcji barwnika z roztworu oraz wyznaczenie równania izotermy Freundlicha. ZAKRES WYMAGANYCH WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI: widmo absorpcyjne, prawo Lamberta-Beera,

Bardziej szczegółowo

Karta Charakterystyki Substancji Niebezpiecznych

Karta Charakterystyki Substancji Niebezpiecznych 1. Identyfikacja substancji: Nazwa komercyjna: Numer katalogowy: SY221000, SY223000, SY221010, SY221011, SY221012, SY221030, SY221031 Dostawca: Syngen Biotech Sp. Z o.o. Adres: 54-116 Wrocław, ul. Ostródzka

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie M-2 Pomiar przyśpieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego Cel ćwiczenia: II. Przyrządy: III. Literatura: IV. Wstęp. l Rys.

Ćwiczenie M-2 Pomiar przyśpieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego Cel ćwiczenia: II. Przyrządy: III. Literatura: IV. Wstęp. l Rys. Ćwiczenie M- Pomiar przyśpieszenia ziemskiego za pomocą wahadła rewersyjnego. Cel ćwiczenia: pomiar przyśpieszenia ziemskiego przy pomocy wahadła fizycznego.. Przyrządy: wahadło rewersyjne, elektroniczny

Bardziej szczegółowo

Przeklasyfikowanie mieszanin zaklasyfikowanych jako niebezpieczne na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia

Przeklasyfikowanie mieszanin zaklasyfikowanych jako niebezpieczne na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia Przeklasyfikowanie mieszanin zaklasyfikowanych jako niebezpieczne na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia Mariusz Godala Biuro ds. Substancji Chemicznych Klasyfikacja mieszaniny przeklasyfikowanie

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BHP PIKTOGRAMY

SZKOLENIE BHP PIKTOGRAMY SZKOLENIE BHP PIKTOGRAMY dr inż. Joanna Zembrzuska Instytut Chemii i Elektrochemii Technicznej Zakład Chemii Ogólnej i Analitycznej Tel. 665 20 15 Pok. 105A lub 0.009A Joanna.Zembrzuska@put.poznan.pl Oznaczenia

Bardziej szczegółowo

PLAN STUDIÓW BIOLOGIA II stopień

PLAN STUDIÓW BIOLOGIA II stopień PLAN STUDIÓW BIOLOGIA II stopień Wydział prowadzący kierunek studiów: Kierunek studiów: (nazwa kierunku musi być adekwatna do zawartości programu kształcenia a zwłaszcza do zakładanych efektów kształcenia)

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Modelowanie komputerowe w anatomii i fizjologii człowieka

KARTA KURSU. Modelowanie komputerowe w anatomii i fizjologii człowieka Bioinformatyka, 1 stopień, stacjonarne, rok akademicki 2017/18, semestr I KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Modelowanie komputerowe w anatomii i fizjologii człowieka Computational models in human anatomy

Bardziej szczegółowo

Dystrybutor: Brenntag Polska Sp. z o.o. ul. J. Bema Kędzierzyn-Koźle, Polska tel. (48/77) , fax (48/77) kod towaru:

Dystrybutor: Brenntag Polska Sp. z o.o. ul. J. Bema Kędzierzyn-Koźle, Polska tel. (48/77) , fax (48/77) kod towaru: Dystrybutor: Brenntag Polska Sp. z o.o. ul. J. Bema 21 47-224 Kędzierzyn-Koźle, Polska tel. (48/77)4721500, fax (48/77)4721600 kod towaru: 500452 1. Identyfikacja substancji/ mieszaniny i identyfikacja

Bardziej szczegółowo

Farmaceutyczny z Oddziałem Analityki Medycznej Analityka Medyczna

Farmaceutyczny z Oddziałem Analityki Medycznej Analityka Medyczna Załącznik nr 2 do Uchwały Senatu Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu nr 1441 z dnia 24 września 2014 r. Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Analityki Medycznej UMW Nazwa modułu/przedmiotu Sylabus Część

Bardziej szczegółowo

Velox Wipes NA. Konopnica 159C, Motycz tel. (+81)

Velox Wipes NA. Konopnica 159C, Motycz tel. (+81) SEKCJA 1: Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikator produktu VELOX WIPES NA 1.2. Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji lub mieszaniny oraz zastosowania

Bardziej szczegółowo

Velox Wipes NA. Konopnica 159C, Motycz tel. (+81)

Velox Wipes NA. Konopnica 159C, Motycz tel. (+81) SEKCJA 1: Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikator produktu VELOX WIPES NA 1.2. Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji lub mieszaniny oraz zastosowania

Bardziej szczegółowo

Karta Charakterystyki Substancji Niebezpiecznych

Karta Charakterystyki Substancji Niebezpiecznych 1. Identyfikacja substancji: Nazwa komercyjna: Numer katalogowy: SY101011, SY101010, SY101000, SY103000 Dostawca: Syngen Biotech Sp. Z o.o. Adres: 54-116 Wrocław, ul. Ostródzka 13 Numer telefonu I faks:

Bardziej szczegółowo

Mydło w płynie 4 U Mleko i Miód

Mydło w płynie 4 U Mleko i Miód Data opracowania 25.08.2014 Wydanie : 1 Strona 1/6 KARTA CHARAKTERYSTYKI SEKCJA 1 : Identyfikacja mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa. 1.1 Identyfikator produktu. nazwa wyrobu : 1.2 Istotne zidentyfikowane

Bardziej szczegółowo

Toksykologia SYLABUS A. Informacje ogólne

Toksykologia SYLABUS A. Informacje ogólne Toksykologia SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod przedmiotu Język przedmiotu Rodzaj

Bardziej szczegółowo

JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE

JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE JAK WYZNACZA SIĘ PARAMETRY WALIDACYJNE 1 Granica wykrywalności i granica oznaczalności Dr inż. Piotr KONIECZKA Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska ul. G. Narutowicza 11/12

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska II stopnia (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof. PŚk.

Inżynieria Środowiska II stopnia (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof. PŚk. Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI

KARTA CHARAKTERYSTYKI Data opracowania 02.02.2010 Wydanie : 3 Strona 1/5 KARTA CHARAKTERYSTYKI 1. Identyfikacja preparatu i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikacja preparatu Nazwa handlowa : 1.2. Zastosowanie preparatu

Bardziej szczegółowo

SEKCJA 1: Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa

SEKCJA 1: Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa SEKCJA 1: Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikator produktu Nazwa wyrobu: VIRKON DLA HIGIENY ŻYWNOŚCI 1.2. Istotne zidentyfikowane zastosowania mieszaniny

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI

KARTA CHARAKTERYSTYKI Data opracowania 29.08.2009 Wydanie : 2 Strona 1/5 KARTA CHARAKTERYSTYKI 1. Identyfikacja preparatu i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikacja preparatu Nazwa handlowa : 1.2. Zastosowanie preparatu

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Str. WSTĘP 9 CZĘŚĆ I 1. WPROWADZENIE 13

SPIS TREŚCI. Str. WSTĘP 9 CZĘŚĆ I 1. WPROWADZENIE 13 3 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚĆ I 1. WPROWADZENIE 13 2. OCENA RYZYKA 18 2.1. Definicje 18 2.2. Cele oceny ryzyka 22 2.2.1. Sprawdzenie, czy występujące na stanowiskach pracy zagrożenia zostały zidentyfikowane

Bardziej szczegółowo

Data wydruku: Dla rocznika: 2015/2016. Opis przedmiotu

Data wydruku: Dla rocznika: 2015/2016. Opis przedmiotu Sylabus przedmiotu: Specjalność: Monitoring skażeń Inżynieria ochrony Data wydruku: 23.01.2016 Dla rocznika: 2015/2016 Kierunek: Wydział: Zarządzanie i inżynieria produkcji Inżynieryjno-Ekonomiczny Dane

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki

Karta charakterystyki Strona 1 z 6 SEKCJA 1: Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikator produktu 1.2. Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji lub mieszaniny oraz zastosowania

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie żelaza i miedzi metodą miareczkowania spektrofotometrycznego

Oznaczanie żelaza i miedzi metodą miareczkowania spektrofotometrycznego Oznaczanie żelaza i miedzi metodą miareczkowania spektrofotometrycznego Oznaczanie dwóch kationów obok siebie metodą miareczkowania spektrofotometrycznego (bez maskowania) jest możliwe, gdy spełnione są

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO CHEMICZNE LESZEK ŁUKASIK

BEZPIECZEŃSTWO CHEMICZNE LESZEK ŁUKASIK BEZPIECZEŃSTWO CHEMICZNE LESZEK ŁUKASIK ISTOTA BEZPIECZEŃSTWA CHEMICZNEGO Bezpieczeństwo chemiczne jest to całokształt środków prawnych, organizacyjnych i technicznych dla kontroli i profilaktyki zagroŝeń

Bardziej szczegółowo

Odkrycie. Patentowanie. Opracowanie procesu chemicznego. Opracowanie procesu produkcyjnego. Aktywność Toksykologia ADME

Odkrycie. Patentowanie. Opracowanie procesu chemicznego. Opracowanie procesu produkcyjnego. Aktywność Toksykologia ADME Odkrycie Patentowanie Opracowanie procesu chemicznego Opracowanie procesu produkcyjnego Aktywność Toksykologia ADME Optymalizacja warunków reakcji Podnoszenie skali procesu Opracowanie specyfikacji produktu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 258 15110 Poz. 1549 1549 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania gamma

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania gamma Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 96: Dozymetria promieniowania gamma Cel ćwiczenia: Zapoznanie się z podstawami dozymetrii promieniowania jonizującego. Porównanie własności absorpcyjnych promieniowania

Bardziej szczegółowo

Metody przechowywania i utrwalania bioproduktów KOLEKCJE SZCZEPÓW

Metody przechowywania i utrwalania bioproduktów KOLEKCJE SZCZEPÓW Metody przechowywania i utrwalania bioproduktów KOLEKCJE SZCZEPÓW Opracował: dr S. Wierzba Katedra Biotechnologii i Biologii Molekularnej Uniwersytetu Opolskiego Kolekcje szczepów Metody przechowywania

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI

KARTA CHARAKTERYSTYKI Data opracowania 16.10.2010 Wydanie : 3 Strona 1/6 KARTA CHARAKTERYSTYKI SEKC JA 1 : Identyfikacja mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa. 1.1 Identyfikator produktu. nazwa wyrobu : Antybakteryjne

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI ECO1089 UNISAN AB STANDARD

KARTA CHARAKTERYSTYKI ECO1089 UNISAN AB STANDARD SEKCJA 1: IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI / MIESZANINY I IDENTYFIKACJA PRZEDSIĘBIORSTWA Data opracowania: 22.03.2016 r. 1.1 Identyfikator produktu Nazwa handlowa: Clean&Clever ECO1089 Antybakteryjne mydło w płynie

Bardziej szczegółowo

Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek

Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek Niskie dawki poza obszarem napromieniania: symulacje Monte Carlo, pomiar i odpowiedź radiobiologiczna in vitro komórek M. Kruszyna-Mochalska 1,2, A. Skrobala 1,2, W. Suchorska 1,3, K. Zaleska 3, A. Konefal

Bardziej szczegółowo

Karta modułu/przedmiotu

Karta modułu/przedmiotu Karta modułu/przedmiotu Informacje ogólne o module/przedmiocie. Poziom : jednolite studia magisterskie. Kierunek studiów: Analityka medyczna. Forma studiów: stacjonarne 4. Rok: IV 5. Semestr: VIII 6. Nazwa

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Biologia I Biology I Kierunek: Inżynieria Środowiska Kod przedmiotu: Rodzaj przedmiotu: Poziom kształcenia: Semestr: II podstawowy, moduł 3 I stopnia Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Wnioski naukowe i podstawy cofnięcia lub zmiany warunków dopuszczenia do obrotu i szczegółowe objaśnienie różnic względem zaleceń PRAC

Aneks II. Wnioski naukowe i podstawy cofnięcia lub zmiany warunków dopuszczenia do obrotu i szczegółowe objaśnienie różnic względem zaleceń PRAC Aneks II Wnioski naukowe i podstawy cofnięcia lub zmiany warunków dopuszczenia do obrotu i szczegółowe objaśnienie różnic względem zaleceń PRAC 70 Wnioski naukowe CMDh rozpatrzył poniższe zalecenia PRAC

Bardziej szczegółowo

SUBSTANCJE PROMIENIOTWÓRCZE. SKAŻENIA I ZAKAŻENIA.

SUBSTANCJE PROMIENIOTWÓRCZE. SKAŻENIA I ZAKAŻENIA. SUBSTANCJE PROMIENIOTWÓRCZE. SKAŻENIA I ZAKAŻENIA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA Pamiętaj!!! Tekst podkreślony lub wytłuszczony jest do zapamiętania Opracował: mgr Mirosław Chorąży Promieniotwórczość (radioaktywność)

Bardziej szczegółowo

Konopnica 159C, Motycz tel. (+81)

Konopnica 159C, Motycz tel. (+81) SEKCJA 1: Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikator produktu MEDICLEAN MC 110 Preparat do mycia i konserwacji podłóg (zapach owoce leśne) 1.2. Istotne zidentyfikowane

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki

Karta charakterystyki Wydrukowano dnia: 13.08.2012 Strona 1 z 5 SEKCJA 1: Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa Identyfikator produktu Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji lub mieszaniny

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI

KARTA CHARAKTERYSTYKI ata opracowania 11.03.2013 Wydanie : 1 Strona 1/5 KARTA CHARAKTERYSTYKI SEKC JA 1 : Identyfikacja mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa. 1.1 Identyfikator produktu. nazwa wyrobu : MAXI WAX 1:200

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI

KARTA CHARAKTERYSTYKI Data opracowania 16.05.2010 Wydanie : 5 Strona 1/7 KARTA CHARAKTERYSTYKI SEKC JA 1 : Identyfikacja mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa. 1.1 Identyfikator produktu. nazwa wyrobu : 1.2 Istotne zidentyfikowane

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI MIESZANINY CHEMICZNEJ

KARTA CHARAKTERYSTYKI MIESZANINY CHEMICZNEJ KARTA CHARAKTERYSTYKI MIESZANINY CHEMICZNEJ 1. Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa Identyfikator produktu Producent Dystrybutor Przeznaczenie Informacja toksykologiczna

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO SOLFA Strona 1 z 8 KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO Sporządzona zgodnie z Załącznikiem II do Rozporządzenia (WE) Nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 roku

Bardziej szczegółowo