Podstawy inwestowania

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podstawy inwestowania"

Transkrypt

1 KOŁO NAUKOWE ZARZĄDZANIA FINANSAMI Opcje na GPW Podstawy inwestowania Wojciech Gudaszewski,, Wojciech Wasilewski (KN MANAGER) Tadeusz Gudaszewski (BM BPHPBK) Prezentacja dla BM BPHPBK Prezentacja dla BM BPHPBK Wrocław, 10 Września 2003 r. 1

2 AGENDA 1. Opcje na WIG20 definicja i rodzaje opcji 2. Cena opcji i czynniki ją kształtujące 3. Pozycje inwestora na rynku opcji 4. Standardy opcji i zasady obrotu 5. Arbitraż na kontraktach opcyjnych 6. Spekulacja na opcjach 7. Zabezpieczanie portfela akcji przy użyciu opcji 8. Jak grać na opcjach? - przykłady 2

3 Opcje na indeks WIG20 instrument pochodny papier wartościowy instrumentem podstawowym - WIG20 asymetria ryzyka wysoka płynność obrotu standaryzacja bezpieczeństwo obrotu marking to market niskie koszty transakcyjne rozliczenie pieniężne praktycznie pozbawione ryzyka kredytowego 3

4 Dlaczego opcje? zapotrzebowanie rynku uzupełnienie oferty produktowej nowe możliwości inwestycyjne dla inwestorów poprawa płynności innych instrumentów pozyskanie nowych inwestorów 4

5 Czym jest opcja? Opcja jest to instrument dający nabywcy prawo do: kupna (opcja call) lub sprzedaży (opcja put) w przyszłym,określonym z góry, terminie po określonej z góry cenie wykonania instrumentu podstawowego dla tej opcji (np. akcji, indeksu, waluty, towaru) 5

6 Czym jest opcja? Nabywca opcji za swoje prawo płaci sprzedawcy opcji (wystawcy) premię opcyjną (cenę opcji) W zamian za premię wystawca przyjmuje zobowiązanie do: sprzedaży instrumentu podstawowego (w przypadku opcji call) kupna instrumentu podstawowego (w przypadku opcji sprzedaży) na żądanie posiadacza opcji 6

7 Rozliczenie opcji Rozliczenie wykonania opcji może następować przez: dostawę instrumentu podstawowego lub rozliczenie różnicy między ceną instrumentu podstawowego (cena rozliczeniowa) a ceną wykonania; wypłatę kwoty rozliczenia Instrumentem podstawowym w opcjach na WIG20 jest indeks WIG20 Opcje na indeks rozliczane są pieniężnie 7

8 Premia opcyjna Cena jaką musi zapłacić nabywca opcji jej wystawcy w zamian za prawo, które posiada w wyniku nabycia opcji Stanowi wynagrodzenie wystawcy za przyjęcie na siebie zobowiązania PREMIA OPCYJNA STANOWI: Maksymalny możliwy zysk wystawcy opcji Maksymalną możliwą stratę nabywcy opcji 8

9 Premia opcyjna Indeks WIG20 podawany jest w punktach, więc notowanie opcji również odbywa się w punktach. Premia opcyjna jest ceną opcji wyrażoną w złotych. Cena opcji (premia opcyjna) ) = Kurs Opcji * 10 zł (mnożnik) np. kurs opcji = 18 pkt. cena opcji na GPW = 180 zł (tyle płaci nabywca za opcję z kursem 18 pkt.) 9

10 Nabywca opcji Nabywcą może być każdy inwestor Nabywca nie musi wnosić depozytu zabezpieczającego Nabywca z góry wie ile może najwięcej stracić płaci premię opcyjną nabywa prawo 10

11 Wystawca opcji Wystawcą może być również każdy inwestor Wystawca musi wnieść depozyt zabezpieczający Wystawca nie wie ile może najwięcej stracić, zna tylko swój maksymalny zysk otrzymuje premię opcyjną przyjmuje na siebie zobowiązanie 11

12 Pozycje w kontrakcie opcyjnym Inwestorzy mają do dyspozycji cztery rodzaje pozycji na rynku opcji: Nabycie opcji call Wystawienie opcji call Nabycie opcji put Wystawienie opcji put Wystawianie opcji jest bardziej ryzykowne! 12

13 Prawa i obowiązki stron transakcji NABYWCA OPCJA CALL Prawo do kupna OPCJA PUT Prawo do sprzedaży WYSTAWCA Zobowiązanie do sprzedaży Zobowiązanie do kupna ASYMETRIA ZOBOWIĄZAŃ! 13

14 Nabywca opcji call nabywca opcji call wykonuje opcję tylko wtedy gdy w dniu wygaśnięcia: wartość WIG20 > kurs wykonania opcji S>X otrzymuje wtedy od wystawcy opcji call sumę pieniężną równą: wartość WIG20 kurs wykonania opcji S-X 14

15 Nabywca opcji call Nabywca opcji CALL zarabia na wzroście indeksu WIG20 15

16 Nabycie opcji CALL zysk/strata dla nabywcy opcji call 0 -P zysk strata X X+P S - Oznaczenia: X kurs wykonania opcji P premia opcyjna S wartość indeksu WIG

17 Przykład opcji CALL DZIŚ Wartość indeksu WIG pkt. Inwestor nabywa opcję call na indeks WIG20 z kursem wykonania 1800 pkt. Kurs opcji 60 pkt. Inwestor płaci premię w wysokości 600 zł. DZIEŃ WYGAŚNIĘCIA Wartość indeksu WIG pkt. Nabywca opcji call wykonuje opcję. Otrzymuje od wystawcy: S-X = (1900 pkt 1800 pkt)*10zł = 1000 zł. Zwrot z inwestycji w opcję = ( )/600 = 66,6% Tymczasem indeks WIG20 wzrósł zaledwie o 8,5% 17

18 Przykład opcji CALL c.d. c.d. Gdyby w dniu wygaśnięcia wartość indeksu WIG20 znalazła się poniżej 1800 pkt. (tj. poniżej kursu wykonania opcji), np pkt., wtedy nabywca nie wykonałby opcji. Zwrot z inwestycji w opcję = -100% Nabywca traci premię (czyli całość zainwestowanego kapitału) * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * Wystawca zatrzymuje premię i nie musi nic płacić nabywcy * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * 18

19 Wystawca opcji call jeśli nabywca opcji call w dniu wygaśnięcia zdecyduje się wykonać opcję, to wystawca wypłaci nabywcy kwotę pieniężną równą: wartość WIG20 kurs wykonania opcji S-X jeśli nabywca nie wykona opcji wystawca nic nabywcy nie płaci 19

20 Wystawca opcji call Wystawca opcji CALL zarabia jeśli indeks WIG20 nie wzrasta 20

21 Wystawienie opcji CALL zysk/strata dla wystawcy opcji call P zysk + X X+P 0 strata - S Oznaczenia: X kurs wykonania opcji; P premia opcyjna S wartość indeksu WIG20 21

22 WŁAŚCIWOŚCI OPCJI CALL Maksymalna strata jaką może ponieść nabywca opcji call jest równa premii zapłaconej za opcję Próg rentowności (breakeven point) zarówno dla kupującego i wystawiającego opcję call jest równy sumie ceny wykonania i premii za opcję Potencjalny zysk dla nabywcy opcji call jest nieograniczony Potencjalna strata dla wystawiającego opcję call jest nieograniczona Posiadacz opcji call wykona ją, jeśli cena instrumentu podstawowego przekroczy cenę wykonania Największy zysk dla wystawiającego opcję call jest równy premii za opcję Suma zysków nabywcy i wystawiającego opcję call jest zawsze równa zero 22

23 Nabywca opcji put nabywca opcji put wykonuje opcję tylko wtedy gdy w dniu wygaśnięcia: kurs wykonania opcji > wartość WIG20 X>S otrzymuje wtedy od wystawcy opcji call sumę pieniężną równą: kurs wykonania opcji - wartość WIG20 X-S 23

24 Nabywca opcji put Nabywca opcji PUT zarabia na spadku indeksu WIG20 24

25 Nabycie opcji PUT zysk/strata dla nabywcy opcji put 0 -P zysk + strata Oznaczenia: X-P X kurs wykonania opcji; P premia opcyjna S wartość indeksu WIG20 25 X - S

26 Wystawca opcji put jeśli nabywca opcji put w dniu wygaśnięcia zdecyduje się wykonać opcję, to wystawca wypłaci nabywcy kwotę pieniężną równą: kurs wykonania opcji - wartość WIG20 X-S jeśli nabywca nie wykona opcji wystawca nic nabywcy nie płaci 26

27 Wystawca opcji put Wystawca opcji PUT zarabia jeśli indeks WIG20 nie spada 27

28 Wystawienie opcji PUT zysk/strata dla wystawcy opcji put P 0 zysk X-P X + strata - Oznaczenia: S X kurs wykonania opcji P premia opcyjna S wartość indeksu WIG20 28

29 WŁAŚCIWOŚCI OPCJI PUT Maksymalna strata jaką może ponieść nabywca opcji put jest równa premii zapłaconej za opcję Próg rentowności (breakeven point) zarówno dla kupującego i wystawiającego opcję put jest równy różnicy ceny wykonania i premii za opcję Maksymalny możliwy zysk zarówno dla posiadacza opcji put jak i jej wystawcy jest ograniczony Posiadacz opcji put wykona ją, jeśli cena instrumentu podstawowego będzie niższa niż cena wykonania Największy zysk dla wystawiającego opcję put jest równy premii za opcję Suma zysków nabywcy i wystawiającego opcję put jest zawsze równa zero 29

30 OPCJA EUROPEJSKA Kiedy wykonujemy opcje? początek notowania serii dzień wygaśnięcia OPCJA AMERYKAŃSKA początek notowania serii dzień wygaśnięcia 30

31 Kiedy wykonujemy opcje? Opcje na WIG20 są europejskie, więc wykonywane są wyłącznie w dniu wygaśnięcia Wykonywanie jest automatyczne w dniu wygaśnięcia 31

32 Jak zamknąć pozycję? Skoro opcja jest europejska to czy musimy czekać do dnia wygaśnięcia opcji aby zamknąć pozycję? Opcje są przedmiotem obrotu giełdowego- więc można zamknąć swoją pozycję w dowolnym dniu do dnia wygaśnięcia włącznie poprzez zawarcie transakcji przeciwstawnej, tzn. wystawienie opcji tej samej serii, gdy wcześniej opcja została nabyta nabycie opcji tej samej serii, gdy wcześniej opcja została wystawiona 32

33 (1) Przykłady Wykonanie opcji w dniu wygaśnięcia Indeks WIG20 = 1750 pkt. Inwestor oczekuje na wzrost kursów, więc kupuje opcję call z kursem wykonania 1800 pkt wygasającą za trzy miesiące. Kurs opcji wynosi 70 pkt (cena = 700 zł) Inwestor czeka do dnia wygaśnięcia. Za trzy miesiące kurs rozliczeniowy = wysokość indeksu WIG20 wynosi 1920 (wzrost o 9,7%) Inwestor otrzymuje kwotę rozliczenia = (1920 pkt 1800 pkt) *10 zł = 1200 zł Zwrot z inwestycji ( )/700 = 71,5% 33

34 (1) Przykłady Wykonanie opcji w dniu wygaśnięcia c.d. wzrost w % ,7% indeks WIG20 +71,5% opcja indeks WIG20 opcja 34

35 (2) Przykłady Realizacja zysku przed terminem wygaśnięcia Indeks WIG20 = 1750 pkt. Inwestor oczekuje na wzrost kursów, więc kupuje opcję call z kursem wykonania 1800 pkt wygasającą za trzy miesiące. Kurs opcji wynosi 70 pkt (cena = 700 zł) Indeks po miesiącu osiąga 1870 pkt (wzrost o 6,8%). Kurs opcji rośnie do poziomu 140 pkt (cena 1400 zł). Inwestor zamyka pozycje na rynku i zarabia 700 zł ( ) co daje zwrot na poziomie 100%. 35

36 (2) Przykłady Realizacja zysku przed terminem wygaśnięcia c.d. wzrost w % ,8% indeks WIG % opcja indeks WIG20 opcja 36

37 (3) Przykłady Day trading Indeks WIG20 = 1780 pkt. Inwestor oczekuje na wzrost kursów, więc kupuje opcję call z kursem wykonania 1800 pkt wygasającą za trzy miesiące. Kurs opcji wynosi 85 pkt (cena = 850 zł) Indeks w czasie tej samej sesji rośnie do poziomu 1815 pkt (wzrost o 2%). Kurs opcji rośnie do poziomu 110 pkt (cena 1100 zł). Inwestor zarabia ( 110pkt - 85pkt )*10zł = 250 zł, co daje zwrot na poziomie 30% 37

38 (4) Przykłady Mała wpadka Indeks WIG20 = 1780 pkt. Inwestor oczekuje na wzrost kursów, więc kupuje opcję call z kursem wykonania 1800 pkt wygasającą za trzy miesiące. Kurs opcji wynosi 85 pkt (cena = 850 zł) Indeks w czasie tej samej sesji spada do poziomu 1760 pkt (-1,1%) Kurs opcji spada do poziomu 76 pkt (cena 760 zł). Inwestor traci ( 85pkt - 76pkt )*10zł = 90 zł, co daje stratę na poziomie 10,5 % 38

39 wzrost w % (4) Przykłady Mała wpadka c.d indeks WIG20-1,1% opcja -10,5% indeks WIG20 opcja 39

40 (5) Przykłady Prawdziwy pech Indeks WIG20 = 1750 pkt. Inwestor oczekuje na wzrost kursów, więc kupuje opcję call z kursem wykonania 1800 pkt wygasającą za trzy miesiące. Kurs opcji wynosi 70 pkt (cena = 700 zł) Inwestor czeka do dnia wygaśnięcia. Za trzy miesiące kurs rozliczeniowy = wysokość indeksu WIG20 wynosi 1700 pkt (spadek o 2,8%) Inwestor nie wykonuje opcji i wystawca nic mu nie płaci. Inwestor ponosi stratę z inwestycji równą premii opcyjnej,, czyli traci 700 zł, czyli 100% kapitału 40

41 wzrost w % (5) Przykłady Prawdziwy pech-c.d. c.d indeks WIG20-2,8% opcja indeks WIG20 opcja % 41

42 (6) Przykłady Na spadki najlepsza opcja put Indeks WIG20 = 1750 pkt. Inwestor oczekuje na spadek kursów, więc kupuje opcję put z kursem wykonania 1700 pkt wygasającą za trzy miesiące. Kurs opcji wynosi 55 pkt (cena = 550 zł) Inwestor czeka do dnia wygaśnięcia. Za trzy miesiące kurs rozliczeniowy = wysokość indeksu WIG20 wynosi 1600 pkt (spadek o 8,5%) Inwestor otrzymuje kwotę rozliczenia = ( pkt) *10 zł = 1000 zł Zwrot z inwestycji ( )/550 = 82% 42

43 (6) Przykłady Na spadki najlepsza opcja put c.d. wzrost w % % indeks WIG20 opcja 0-20 indeks WIG20-8,5% opcja 43

44 WNIOSKI możliwość zarabiania zarówno na wzrostach jak i spadkach możliwość osiągania zysków porównywalnych (i przewyższających) zyski z kontraktów terminowych wykorzystywanie dżwigni finansowej bez konieczności wnoszenia i utrzymywania depozytów zabezpieczających (tylko w przypadku nabywania opcji) z góry znany poziom ryzyka (dla nabywców opcji) 44

45 STANDARD OPCJI (1) Rodzaj opcji : Instrument bazowy Mnożnik Jednostka notowania Krok Notowania CALL, PUT WIG20 10 zł pkt Dla kursu mniejszego od 5 pkt 0,01 pkt Dla kursu większego od 5 pkt 0,05 pkt Miesiące wygaśnięcia dwa najbliższe z marcowego cyklu kwartalnego 45

46 STANDARD OPCJI (2) Nazwa skrócona OXYZkrccc, gdzie: O rodzaj instrumentu, XYZ kod określający nazwę instrumenty bazowego (WIG20), k kod określający typ i miesiąc wygaśnięcia opcji (identycznie jak dla warrantów); Opcje kupna mar. C, cze. F, wrz. I, gru. L, Opcje sprzedaży mar. O, cze. R, wrz. U, gru. X. r ostatnia cyfra roku wygaśnięcia, ccc oznaczenie kursu wykonania (kurs wykonania bez ostatniej cyfry); Kurs wykonania 1200 oznaczenie kursu wykonania 120, Kurs wykonania 950 oznaczenie kursu wykonania 095. Przykład opcja kupna wygasająca w czerwcu 2003 r. o kursie wykonania 1200 pkt, OW20F

47 STANDARD OPCJI (3) Kursy wykonania Różnice pomiędzy kursami wykonania kolejnych serii 25 pkt dla kursów w wykonania od 25 pkt do 475 pkt, 50 pkt dla kursów w wykonania od 500 pkt do 950 pkt, 100 pkt dla kursów w wykonania równych r co najmniej 1000 pkt i powyżej tej wielkości. Kursy wykonania mogą przyjmować zatem następuj pujące wartości 25, 50, 75,..., , 550, 600,..., , 1100, 1200, 1300,

48 STANDARD OPCJI (4) Kursy wykonania W pierwszym dniu notowania opcji wprowadza się do obrotu na każdy termin wygaśni nięcia oraz dla każdego typu opcji (kupna i sprzedaży) trzy serie opcji; Jedną serię at-the the-money, Jedną serię out-of of-the-money, Jedną serię in-the the-money. Podczas debiutu pojawi się zatem 12 serii opcji Późniejsze każdorazowe wprowadzenie opcji z nowym terminem wygaśni nięcia oznacza wprowadzenie 6 serii opcji (3 kupna i 3 sprzedaży) 48

49 STANDARD OPCJI (5) Kursy wykonania Dodatkowe wprowadzanie serii opcji w przypadku gdy: Wartość zamknięcia WIG20 > kursu wykonania o najwyższej wartości, Wartość zamknięcia WIG20 < kursu wykonania o najniższej wartości, Nowe serie opcji znajdą się w obrocie od następnej sesji po wystąpieniu powyższego zdarzenia. 49

50 STANDARD OPCJI (6) Kursy wykonania - przykłady Serie opcji wprowadzane do obrotu w okresie życia pierwszych serii opcji dla każdego typu i terminu wygaśnięcia sesja Wartość zamknięcia indeksu bazowego Działanie Serie z kursami wykonania Liczba serii sesja nr brak 1200, 1300, sesja nr wprowadzenie do obrotu kolejnej serii opcji z kursem wykonania (1500) 1200, 1300, 1400, [...] sesja nr brak 1200, 1300, 1400, 1500 sesja nr wprowadzenie do obrotu kolejnej serii opcji z kursem wykonania (1100) 1100, 1200, 1300, 1400, 1500 [...] sesja nr brak 1100, 1200, 1300, 1400, 1500 sesja nr wprowadzenie do obrotu kolejnej serii opcji z kursem wykonania (1600) 1100, 1200, 1300, 1400, 1500, [...] 50

51 STANDARD OPCJI (7) Cena wykonania = kurs wykonania x mnożnik nik Opcje o europejskim stylu wykonania i rozliczeniu pienięż ężnym Dzień wygaśni nięcia trzeci piątek miesiąca wygaśni nięcia, Wykonanie automatycznie w przypadku jeżeli eli opcja jest in-the the- money, Możliwo liwość rezygnacji z wykonania opcji. Kwota rozliczenia kalkulowana wg wzorów; w; Dla opcji kupna: c(t) = max{[s(t) m];0} Dla opcji sprzedaży: c(t) = max{[m S(T)];0} gdzie: c(t) kwota rozliczenia określana w dniu wykonania, S(T) cena rozliczeniowa określana w dniu wykonania, m cena wykonania, T dzień wykonania. 51

52 STANDARD OPCJI (8) Cena rozliczeniowa = kurs rozliczeniowy x mnożnik nik Kurs rozliczeniowy kalkulowany w identyczny sposób b jak w przypadku kontraktów w terminowych na WIG20 Kurs rozliczeniowy jest określony w dniu wygaśni nięcia opcji jako średnia arytmetyczna ze wszystkich wartości indeksu WIG20 w czasie ostatniej godziny notowań ciągłych, oraz wartości tego indeksu ustalonej na zamknięcie sesji giełdowej. 52

53 Zasady obrotu (1) Notowania ciągłe w godzinach 9:00 16:20 (godziny notowania kontraktów terminowych oraz jednostek indeksowych) Możliwość wykorzystania wszystkich rodzajów zleceń oprócz zleceń: Po Każdej Cenie (PKC), oraz Po Cenie Rynkowej na Otwarcie (PCRO), Brak ograniczeń wahań kursów, Rynek wspomagany działaniami animatorów rynku. 53

54 Zasady obrotu (2) Kurs odniesienia = teoretyczna wartość opcji kalkulowana codziennie w oparciu o model wyceny opcji Black a- Scholes a (na podstawie parametrów ryzyka- zmienność, stopa wolna od ryzyka, otrzymywanych od KDPW) Konieczne posiadanie numeru NIK jeden numer dla wszystkich instrumentów pochodnych, Funkcjonalność zapytania Request For Quotes (RFQ) funkcjonalność daje możliwość wezwania animatora rynku do złożenia ofert. 54

55 Depozyty zabezpieczające (1) Depozyty zabezpieczające wymagane tylko i wyłącznie od wystawców opcji, Wartość depozytu powinna przynajmniej pokrywać różnicę pomiędzy ceną teoretyczną opcji (w oparciu o wartość zamknięcia indeksu), a ceną rynkową (zazwyczaj cena opcji w zleceniu) 55

56 Depozyty zabezpieczające (2) Wstępny depozyt rozliczeniowy - to ustalona przez KDPW wielkość procentowa liczona od wartości indeksu na zamknięcie, którą zobowiązani są wnieść wystawcy opcji w momencie zawarcia transakcji, Właściwy depozyt zabezpieczający - to wielkość depozytu aktualizowana codziennie z utrzymywana na rachunku wystawcy opcji z tytułu utrzymywania pozycji krótkiej, jeżeli wskutek niekorzystnych zmian na rynku wartość depozytu zabezpieczającego spadnie poniżej wartości właściwego depozytu inwestor ma obowiązek uzupełnić depozyt do wartości określonej w umowie, w przeciwnym wypadku zamykana jest pozycja inwestora 56

57 Depozyty zabezpieczające (3) MARKING TO MARKET - codzienna aktualizacja depozytu - czyli dopisywanie zysków i odpisywanie strat na rachunku depozytowym, wynikających ze zmiany ceny opcji Wystawca opcji call Wystawca opcji put Wzrost ceny opcji Strata (-) Zysk(+) Spadek ceny opcji Zysk (+) Strata(-) zyski i straty dokonywane są na zamknięcie sesji rozliczenie pieniężne w dniu wykonania opcji wylicza się w stosunku do ostatecznej ceny rozliczeniowej 57

58 Depozyty zabezpieczające (4) Do naliczania depozytów KDPW wykorzystuje Model Portfelowej Kalkulacji Ryzyka Wyznaczanie ryzyka całego portfela instrumentów pochodnych z uwzględnieniem korelacji (zmniejszających wymagany depozyt) pomiędzy instrumentami opartymi na tym samym instrumencie bazowym Badanie 16 scenariuszy zmian cen oraz zmienności 58

59 Wartość opcji Na wartość opcji składają się: WARTOŚĆ WEWNĘTRZNA OPCJI WARTOŚĆ CZASU POSIADANIA OPCJI 59

60 Wartość opcji Wartość wewnętrzna wartość jaką inwestor uzyskuje wykonując opcje Opcja call = max{0, (S X)} Opcja put = max{0, (X S)} Wartość czasowa wynika z szansy, że zmiana ceny indeksu WIG20 będzie korzystna dla posiadacza opcji 60

61 Opcje in,at at,out-of-the money IN-THE THE-MONEY dodatnia wartość wewnętrzna AT-THE THE-MONEY wartość wewnętrzna równa 0 OUT-OF OF-THE- MONEY ujemna wartość wewnętrzna 61

62 Czynniki wpływające na cenę opcji cena wykonania (wartość stała) cena instrumentu podstawowego (wysokość WIG20) czas do wygaśnięcia zmienność (volatility) stopy procentowe na rynku (stopa wolna od ryzyka) stopa dywidendy 62

63 Wycena opcji Cena wykonania Wartość indeksu Czas do wygaśnięcia Zmienność Stopa procentowa minus stopa dywidendy Model BSM (Blacka- Scholesa- Mertona) Wartość teoretyczna opcji 63

64 c = S Wycena opcji Zgodnie z modelem BSM wartość opcji call wynosi: rt N( d ) X e N( d ) 1 2 Wartość opcji put jest natomiast równa: p = X e rt N( d ) S N( d ) 2 1 gdzie: 2 S r +σ ln( ) + ( ) T d = X 2 1 d = d σ T σ T 2 1 S-kurs WIG20 X cena wykonania opcji r stopa wolna od ryzyka σ -zmienność indeksu T czas do wygaśnięcia opcji N( ) dystrybuanta rozkładu normalnego 64

65 Czynniki wpływające na cenę opcji Rozważmy opcję call na indeks WIG20 z następującymi parametrami: kurs wykonania = 1800 pkt. czas do wygaśnięcia = 3 miesiące zmienność indeksu = 20% (w skali roku) stopa zwrotu wolna od ryzyka = 5% p.a. Obecna wartość indeksu WIG20 wynosi 1750 pkt. Kurs tej opcji wyliczony przy użyciu modelu BSM wynosi 58 pkt. Sprawdźmy jak powyższe parametry wpływają na cenę tej opcji. 65

66 Wartość opcji call a wartość indeksu WIG20 66

67 Wpływ kursu wykonania na wartość opcji call na WIG20 67

68 Wpływ stopy wolnej od ryzyka na wartość opcji call na WIG20 68

69 Wpływ zmienności indeksu na wartość opcji call na WIG20 69

70 Długość czasu do wygaśnięcia a wartość opcji call na WIG20 70

71 Czynniki wpływające na cenę opcji Rozważmy teraz opcję put na indeks WIG20 o tych samych parametrach co poprzednio analizowana opcja call: kurs wykonania = 1800 pkt. czas do wygaśnięcia = 3 miesiące zmienność indeksu = 20% (w skali roku) stopa zwrotu wolna od ryzyka = 5% p.a. Obecna wartość indeksu WIG20 wynosi 1750 pkt. Kurs tej opcji wyliczony przy użyciu modelu BSM wynosi 85 pkt.. Opcja jest in-the the-money dlatego jej kurs jest wyższy niż kurs podobnej opcji call. Sprawdźmy jak powyższe parametry wpływają na cenę tej opcji. 71

72 Wartość opcji put a wartość indeksu WIG20 72

73 Wpływ kursu wykonania na wartość opcji put na indeks WIG20 73

74 Wpływ stopy wolnej od ryzyka na wartość opcji put na WIG20 74

75 Wpływ zmienności indeksu na wartość opcji put na WIG20 75

76 Długość czasu do wygaśnięcia a wartość opcji put na WIG20 76

77 Czynniki wpływające na cenę opcji - PODSUMOWANIE WZROST ZMIENNEJ S X σ t r WPŁYW NA WARTOŚĆ OPCJI CALL WPŁYW NA WARTOŚĆ OPCJI PUT

78 Parytet put-call Czy można policzyć teoretyczną wartość opcji put znając wartość opcji call? Tak! Wykorzystując zależność: p = c + Xe rt S c wartość opcji call; p wartość opcji put S-kurs WIG20; X kurs wykonania opcji r stopa wolna od ryzyka; T czas do wygaśnięcia opcji 78

79 Parytet put-call Obliczmy teoretyczną wartość opcji put dla poprzedniego Przykładu, mając poniższe dane: c = 58 pkt. S = 1750 pkt. X = 1800 pkt. r = 5%. T = 0.25 roku Stąd: p = c + Xe rt S = e = 85 pkt 79

80 ARBITRAŻ NA OPCJACH Jeśli parytet put-call nie jest spełniony, istnieje możliwość dokonania arbitrażu, czyli transakcji dających inwestorowi zysk, bez ponoszenia ryzyka inwestycyjnego p = c + Xe rt S 80

81 ARBITRAŻ NA OPCJACH Przykład transakcji arbitrażowej. Załóżmy, że na sesji giełdowej wartość indeksu wyniosła 1700 pkt. Kurs opcji put i call z tym samym kursem wykonania 1750 pkt. ukształtował się na poziomie 80 pkt.. i 70 pkt.. Stopa wolna od ryzyka wynosi 5% a czas do wygaśnięcia obu opcji 3 miesiące. Inwestor sprawdza czy parytet put-call jest zachowany: p = c + Xe rt S 80 = e ,26 81

82 ARBITRAŻ NA OPCJACH c.d. Inwestor może wykorzystać brak efektywności rynku w wycenie opcji. Reguła jest następująca: kupuj tanio, sprzedaj drogo Inwestor zajmuje pozycję długą w lewej stronie równania (czyli nabywa opcję put) ) oraz pozycję krótką w prawej stronie równania (czyli: pożycza gotówkę po stopie wolnej od ryzyka, wystawia opcję call,, kupuje akcje wchodzące w skład indeksu WIG20) 82

83 ARBITRAŻ NA OPCJACH c.d. opcja put opcja call akcje (WIG20) zwrot pożyczki nakład początkowy ZYSK/STRATA 0 - ( ) , ,26 W dniu wygaśnięcia: S>X S=1800 X>S S= opcja put opcja call akcje (WIG20) zwrot pożyczki nakład początkowy ZYSK/STRATA ( ) , ,26 W ten sposób inwestor zarobi (98,26 pkt pkt.)*10 zł = 182,6 zł na każdą nabytą (wystawioną) opcję.

84 Wrażliwość wartości opcji call na zmianę wartości indeksu WIG20 AT-THE-MONEY IN-THE-MONEY największa wrażliwość OUT-OF-THE-MONEY 84

85 Wrażliwość wartości opcji put na zmianę wartości indeksu WIG20 OUT-OF-THE-MONEY AT-THE-MONEY IN-THE-MONEY największa wrażliwość 85

86 WNIOSKI współczynnik delta Ceny opcji rosną najszybciej gdy opcje są in-the the-money. Wtedy, wzrost indeksu o każdy kolejny punkt powoduje wzrost kursu opcji call w przybliżeniu również o jeden punkt Analogicznie, spadek indeksu o każdy kolejny punkt powoduje wzrost kursu opcji put w przybliżeniu również o jeden punkt. 86

87 WNIOSKI - współczynnik delta Ponieważ kurs opcji jest wielokrotnie niższy niż kurs indeksu równoczesny wzrost kursu indeksu i wzrost kursu opcji call (spadek kursu opcji put) ) o tę samą wartość (nominalnie) powoduje zwielokrotnienie zysków z opcji (w ujęciu procentowym) w porównaniu z indeksem. 87

88 Przykład wykorzystanie współczynnika delta Rozważmy opcję call,, o kursie wykonania 1600 pkt, wartą 140 pkt,, która jest głeboko in-the the-money. Przy wzroście indeksu o 1 pkt.. jej kurs również wzrasta o 1 pkt. Jeśli więc WIG20 wzrośnie z 1700 na 1717 pkt. (czyli o 1%) to kurs tej opcji wzrośnie też o 17 pkt.. Po poziomu 157 pkt (czyli o ok. 12%) 88

89 Wykorzystanie opcji Transakcje na opcjach Transakcje spekulacyjne przy użyciu dźwigni finansowej Ograniczanie ryzyka i hedging 89

90 SPEKULACJA NA OPCJACH Wybór opcji zależy od oczekiwań zmian cen akcji na giełdzie Wzrost cen CALL Kupno opcji call PUT Wystawianie opcji put Spadek cen Wystawianie opcji call Kupno opcji put 90

91 SPEKULACJA NA OPCJACH Ceny opcji na WIG 20 są bardziej zmienne niż wartość samego indeksu Opcje ze względu na swoja niesymetryczność są bardziej atrakcyjne od kontraktów terminowych Nabywca opcji z góry zna maksymalny poziom strat, jest to wielkość zapłaconej premii, natomiast zyski są nieograniczone Wystawca opcji z góry zna zysk, który jest ograniczony do wysokości otrzymanej premii od nabywcy, natomiast wysokość potencjalnych strat jest nieograniczona Wystawcy opcji ponoszą takie samo ryzyko jak uczestnicy kontaktu terminowego futures 91

92 STRATEGIA STELAŻA Stelaż (long straddle) ) to równoczesny zakup opcji call i opcji put o tej samej cenie wykonania i o tej samej dacie wygaśnięcia Strategia stosowana gdy inwestor spodziewa się znacznego ruchu indeksu lecz nie jest w stanie określić kierunku Dochód 0 X Wartość WIG20 Próg rentowności S = X - (p+c) Próg rentowności S = X + (p+c) 92

93 STRATEGIA STELAŻA Strategia straddle przynosi zysk gdy cena indeksu jest niższa niż cena wykonania pomniejszona o premie za nabycie obu opcji lub gdy jest wyższa niż cena wykonania powiększona o premie za nabycie obu opcji W najgorszym wypadku, gdy cena rynkowa indeksu jest równa cenie wykonania, strata inwestora jest równa zapłaconym obu premiom 93

94 SHORT STRADDLE Short straddle to równoczesne wystawienie opcji call i put na taką samą cenę wykonania Strategia stosowana gdy inwestor oczekuje nieznacznych zmian cen indeksu wokół ceny wykonania Dochód p+c X - (p+c) X + (p+c) X Wartość WIG20 94

95 HEDGING Hedging jest to działanie polegające na zabezpieczaniu portfela (złożonego z akcji wchodzących w skład indeksu WIG20) przed spadkiem jego wartości. Zabezpieczenia takiego można dokonać nabywając opcję put na indeks WIG20. PROTECTIVE PUT = PORTFEL AKCJI Z WIG20 + NABYCIE OPCJI PUT 95

96 PROTECTIVE PUT Dochód wartość portfela bez zabezpieczenia Protective Put Zapłacona premia X Próg rentowności S=X+P Long put Wartość WIG20 96

97 PROTECTIVE PUT Ubezpieczenie portfela ucina straty lecz pozwala rosnąć zyskom nieograniczenie Maksymalna strata związana z ubezpieczeniem portfela to koszt premii opcji put Zyski będą osiągane gdy wartość indeksu przekroczy cenę wykonania oraz premię S>X+P Ubezpieczenie portfela daje taki sam profil zysku jak opcja long call 97

98 JAK ROZPOCZĄĆ GRĘ NA OPCJACH? 98

99 Jak rozpocząć grę na opcjach? Otworzyć rachunek praw pochodnych w biurze maklerskim (np. w BM BPHPBK) Uzyskać indywidualny numer NIK - Numer Identyfikacyjny Klienta nadawany prze KDPW (bezpłatnie w ciągu dni) Nabywca opcji płaci w momencie zawarcia transakcji jej wystawcy wartość opcji (premię opcyjną) Po nabyciu inwestor może do ostatniego dnia obrotu zamknąć swoją pozycje poprzez wystawienie opcji 99

100 Jak rozpocząć grę na opcjach? Wystawca opcji w momencie zawierania transakcji zobowiązany jest wpłacić wstępny depozyt zabezpieczający podobnie jak w przypadku kontraktów terminowych Wystawca opcji zobowiązany jest do aktualizowania swoich depozytów na zasadach określonych przez KDPW Wystawca opcji może zamknąć w dowolnym czasie do wykonania opcji swoją pozycję poprzez nabycie opcji 100

101 Jak rozpocząć grę na opcjach? Opcje w dniu wygaśnięcia są wykonywane automatyczne, gdy opcja jest in-the-money W dniu wygaśnięcia opcji - wystawca opcji jest obciążony, a nabywca uznawany kwotą rozliczenia równą różnicy: w przypadku opcji call pomiędzy ceną rozliczeniową a cena wykonania w przypadku opcji put pomiędzy cena wykonania opcji a cena rozliczeniową 101

102 Prowizje za obrót opcjami (BM BPHPBK) prowizja z tytułu zawarcia transakcji kupna lub sprzedaży opcji internetowa prowizja z tytułu zawarcia transakcji day-trading x zł / opcje x zł / opcję Day-trading zwrot prowizji od transakcji odwrotnych zawartych w ciągu jednej sesji w wysokości x zł od każdej opcji (z zastrzeżeniem, że prowizja od transakcji odwrotnych nie może być niższa niż x zł od opcji) makler.bphpbk bphpbk.plpl 102

103 Podsumowanie dlaczego opcje? Opcje - to nowoczesny instrument finansowy Standardy opcji i notowania giełdowe-zapewniają bezpieczeństwo obrotu System depozytów oraz gwarantowania rozliczeń prowadzonych przez KDPW zapewnia bezpieczeństwo rozliczeń. Możliwość stosowania różnych strategii inwestycyjnych (hedging, spekulacja) Niższe koszty transakcyjne niż na rynku akcji (premia lub depozyt) 103

104 Podsumowanie dlaczego opcje? Zarabianie również podczas bessy (na spadkach) Zyski większe niż na rynku kasowym (efekt dźwigni finansowej) W dowolnym momencie można wycofać się z inwestycji i zamknąć pozycję Opcje są tanim i skutecznym narzędziem w strategiach hedgingowych 104

105 Podsumowanie dlaczego opcje? Inwestowanie w opcje to wyższa szkoła jazdy w inwestowaniu wymaga dużych umiejętności i doświadczenia. 105

106 DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ! Biuro Maklerskie BPH PBK oraz Koło Naukowe Zarządzania Finansami MANAGER życzą udanych inwestycji! 106

107 knmanager.ae.wroc.pl 107

OPCJE. Slide 1. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A.

OPCJE. Slide 1. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A. OPCJE Slide 1 Informacje ogólne definicje opcji: kupna (call)/sprzedaŝy (put) terminologia typy opcji krzywe zysk/strata Slide 2 Czym jest opcja KUPNA (CALL)? Opcja KUPNA (CALL) jest PRAWEM - nie zobowiązaniem

Bardziej szczegółowo

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem.

Do końca 2003 roku Giełda wprowadziła promocyjne opłaty transakcyjne obniżone o 50% od ustalonych regulaminem. Opcje na GPW 22 września 2003 r. Giełda Papierów Wartościowych rozpoczęła obrót opcjami kupna oraz opcjami sprzedaży na indeks WIG20. Wprowadzenie tego instrumentu stanowi uzupełnienie oferty instrumentów

Bardziej szczegółowo

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie

OPCJE W to też możesz inwestować na giełdzie OPCJE NA WIG 20 W to też możesz inwestować na giełdzie GIEŁDAPAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH WARSZAWIE OPCJE NA WIG 20 Opcje na WIG20 to popularny instrument, którego obrót systematycznie rośnie. Opcje dają ogromne

Bardziej szczegółowo

Opcje giełdowe. Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu

Opcje giełdowe. Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu Opcje giełdowe Wprowadzenie teoretyczne oraz zasady obrotu NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI Instrument pochodny (kontrakt opcyjny), Asymetryczny profil wypłaty, Możliwość budowania portfeli o różnych profilach

Bardziej szczegółowo

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie:

Nazwy skrócone opcji notowanych na GPW tworzy się w następujący sposób: OXYZkrccc, gdzie: Opcje na GPW (III) Na warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych notuje się opcje na WIG20 i akcje niektórych spółek o najwyższej płynności. Każdy rodzaj opcji notowany jest w kilku, czasem nawet kilkunastu

Bardziej szczegółowo

Opcje Giełdowe. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW

Opcje Giełdowe. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW Opcje Giełdowe Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego GPW Warszawa, 7 maja 2014 Czym są opcje indeksowe (1) Kupno opcji Koszt nabycia Zysk Strata Prawo, lecz nie obligacja, do kupna lub sprzedaży instrumentu

Bardziej szczegółowo

Opcje giełdowe i zabezpieczenie inwestycji. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego

Opcje giełdowe i zabezpieczenie inwestycji. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Opcje giełdowe i zabezpieczenie inwestycji Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Agenda: Analiza Portfela współczynnik Beta (β) Opcje giełdowe wprowadzenie Podstawowe strategie opcyjne Strategia Protective

Bardziej szczegółowo

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE

R NKI K I F I F N N NSOW OPCJE RYNKI FINANSOWE OPCJE Wymagania dotyczące opcji Standard opcji Interpretacja nazw Sposoby ustalania ostatecznej ceny rozliczeniowej dla opcji na GPW OPCJE - definicja Kontrakt finansowy, w którym kupujący

Bardziej szczegółowo

Strategie inwestowania w opcje. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego

Strategie inwestowania w opcje. Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Strategie inwestowania w opcje Filip Duszczyk Dział Rynku Terminowego Agenda: Opcje giełdowe Zabezpieczenie portfela Spekulacja Strategie opcyjne 2 Opcje giełdowe 3 Co to jest opcja? OPCJA JAK POLISA Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia.

Inwestor musi wybrać następujące parametry: instrument bazowy, rodzaj opcji (kupna lub sprzedaży, kurs wykonania i termin wygaśnięcia. Opcje na GPW (II) Wbrew ogólnej opinii, inwestowanie w opcje nie musi być trudne. Na rynku tym można tworzyć strategie dla doświadczonych inwestorów, ale również dla początkujących. Najprostszym sposobem

Bardziej szczegółowo

NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI

NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI ABC opcji NAJWAŻNIEJSZE CECHY OPCJI Instrument pochodny, Asymetryczny profil wypłaty, Możliwość budowania portfeli o różnych profilach wypłaty, Dla nabywcy opcji z góry znana maksymalna strata, Nabywca

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A.

Kontrakty terminowe. This presentation or any of its parts cannot be used without prior written permission of Dom Inwestycyjny BRE Banku S..A. Kontrakty terminowe Slide 1 Podstawowe zagadnienia podstawowe informacje o kontraktach zasady notowania, depozyty zabezpieczające, przykłady wykorzystania kontraktów, ryzyko związane z inwestycjami w kontrakty,

Bardziej szczegółowo

Teraz wiesz i inwestujesz OPCJE WPROWADZENIE DO OPCJI

Teraz wiesz i inwestujesz OPCJE WPROWADZENIE DO OPCJI OPCJE WPROWADZENIE DO OPCJI OPCJA jest instrumentem finansowym, mającym postać kontraktu, w którym kupujący opcję nabywa prawo do nabycia (opcja kupna), bądź prawo do sprzedaży (opcja sprzedaży) określonego

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KRÓTKI STELAŻ (Short Straddle)

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KRÓTKI STELAŻ (Short Straddle) STRATEGIE NA RYNKU OPCJI KRÓTKI STELAŻ (Short Straddle) * * * Niniejsza broszura ma charakter jedynie edukacyjny i nie stanowi oferty kupna ani oferty sprzedaży żadnych instrumentów finansowych ani usług

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na akcje

Kontrakty terminowe na akcje Kontrakty terminowe na akcje Zawartość prezentacji podstawowe informacje o kontraktach terminowych na akcje, zasady notowania, wysokość depozytów zabezpieczających, przykłady wykorzystania kontraktów,

Bardziej szczegółowo

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options).

Opcje na GPW (I) Możemy wyróżnić dwa rodzaje opcji: opcje kupna (ang. call options), opcje sprzedaży (ang. put options). Opcje na GPW (I) Opcje (ang. options) to podobnie jak kontrakty terminowe bardzo popularny instrument notowany na rynkach giełdowych. Ich konstrukcja jest nieco bardziej złożona od kontraktów. Opcje można

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. SPRZEDAŻ OPCJI SPRZEDAŻY (Short Put)

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. SPRZEDAŻ OPCJI SPRZEDAŻY (Short Put) STRATEGIE NA RYNKU OPCJI SPRZEDAŻ OPCJI SPRZEDAŻY (Short Put) * * * Niniejsza broszura ma charakter jedynie edukacyjny i nie stanowi oferty kupna ani oferty sprzedaży żadnych instrumentów finansowych ani

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia ZPI. Katarzyna Niewińska, ćwiczenia do wykładu Zarządzanie portfelem inwestycyjnym 1

Ćwiczenia ZPI. Katarzyna Niewińska, ćwiczenia do wykładu Zarządzanie portfelem inwestycyjnym 1 Ćwiczenia ZPI 1 Kupno opcji Profil wypłaty dla nabywcy opcji kupna. Z/S Premia (P) np. 100 Kurs wykonania opcji (X) np. 2500 Punkt opłacalności X + P 2500+100=2600 WIG20 2 Kupno opcji Profil wypłaty dla

Bardziej szczegółowo

ANALIZA OPCJI ANALIZA OPCJI - WYCENA. Krzysztof Jajuga Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

ANALIZA OPCJI ANALIZA OPCJI - WYCENA. Krzysztof Jajuga Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Krzysztof Jajuga Katedra Inwestycji Finansowych i Zarządzania Ryzykiem Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Podstawowe pojęcia Opcja: in-the-money (ITM call: wartość instrumentu podstawowego > cena wykonania

Bardziej szczegółowo

OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK

OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK OPCJE FINANSOWE, W TYM OPCJE EGZOTYCZNE, ZBYWALNE STRATEGIE OPCYJNE I ICH ZASTOSOWANIA DARIA LITEWKA I ALEKSANDRA KOŁODZIEJCZYK OPCJE Opcja jest umową, która daje posiadaczowi prawo do kupna lub sprzedaży

Bardziej szczegółowo

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20

OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 OPCJE MIESIĘCZNE NA INDEKS WIG20 1 TROCHĘ HISTORII 1973 Fisher Black i Myron Scholes opracowują precyzyjną metodę obliczania wartości opcji słynny MODEL BLACK/SCHOLES 2 TROCHĘ HISTORII 26 kwietnia 1973

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KUPNO OPCJI KUPNA (Long Call)

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KUPNO OPCJI KUPNA (Long Call) STRATEGIE NA RYNKU OPCJI KUPNO OPCJI KUPNA (Long Call) * * * Niniejsza broszura ma charakter jedynie edukacyjny i nie stanowi oferty kupna ani oferty sprzedaży żadnych instrumentów finansowych ani usług

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KUPNO OPCJI SPRZEDAŻY (Long Put)

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. KUPNO OPCJI SPRZEDAŻY (Long Put) STRATEGIE NA RYNKU OPCJI KUPNO OPCJI SPRZEDAŻY (Long Put) * * * Niniejsza broszura ma charakter jedynie edukacyjny i nie stanowi oferty kupna ani oferty sprzedaży żadnych instrumentów finansowych ani usług

Bardziej szczegółowo

JEŚLI NIE AKCJE I OBLIGACJE TO CO?? INSTRUMENTY POCHODNE OD PODSTAW (GPW)

JEŚLI NIE AKCJE I OBLIGACJE TO CO?? INSTRUMENTY POCHODNE OD PODSTAW (GPW) JEŚLI NIE AKCJE I OBLIGACJE TO CO?? INSTRUMENTY POCHODNE OD PODSTAW (GPW) -opcje -kontrakty terminowe Kraków, 2014 Dom Maklerski BDM SA prowadzi przedsiębiorstwo maklerskie na podstawie zezwolenia Komisji

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe w teorii i praktyce. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe w teorii i praktyce Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Czym jest kontrakt terminowy? Kontrakt to umowa między 2 stronami Nabywca/sprzedawca zobowiązuje się do kupna/sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Sprzedający => Wystawca opcji Kupujący => Nabywca opcji

Sprzedający => Wystawca opcji Kupujący => Nabywca opcji Opcja walutowa jest to umowa, która daje kupującemu prawo (nie obowiązek) do kupna lub sprzedaży instrumentu finansowego po z góry ustalonej cenie przed lub w określonym terminie w przyszłości. Kupujący

Bardziej szczegółowo

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego).

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego). Kontrakt terminowy (z ang. futures contract) to umowa pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do kupna, a druga do sprzedaży, w określonym terminie w przyszłości (w tzw. dniu wygaśnięcia)

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego

Kontrakty terminowe bez tajemnic. Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Kontrakty terminowe bez tajemnic Marcin Kwaśniewski Dział Rynku Terminowego Agenda: ABC kontraktów terminowych Zasady obrotu kontraktami Depozyty zabezpieczające Zabezpieczanie i spekulacja Ryzyko inwestowania

Bardziej szczegółowo

INSTRUMENTY POCHODNE OPCJE EUROPEJSKIE OPCJE AMERYKAŃSKIE OPCJE EGZOTYCZNE

INSTRUMENTY POCHODNE OPCJE EUROPEJSKIE OPCJE AMERYKAŃSKIE OPCJE EGZOTYCZNE INSTRUMENTY POCHODNE OPCJE EUROPEJSKIE OPCJE AMERYKAŃSKIE OPCJE EGZOTYCZNE OPCJE / DEFINICJA Opcja jest prawem do zakupu lub sprzedaży określonej ilości wyspecyfikowanego przedmiotu (tzw. instrumentu bazowego)

Bardziej szczegółowo

istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe

istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe Opcje istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Mała powtórka: instrumenty liniowe Punkt odniesienia dla rozliczania transakcji terminowej forward: ustalony

Bardziej szczegółowo

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje

Wyróżniamy trzy rodzaje kontraktów terminowych: Forwards Futures Opcje Echo ćwiczeń... Transakcje terminowe (kontrakty terminowe) Transakcja terminowa polega na zawarciu umowy zobowiązującej sprzedającego do dostarczenia określonego co do ilości i jakości dobra, będącego

Bardziej szczegółowo

Futures na Wibor najlepszy sposób zarabiania na stopach. Departament Skarbu, PKO Bank Polski Konferencja Instrumenty Pochodne Warszawa, 28 maja 2014

Futures na Wibor najlepszy sposób zarabiania na stopach. Departament Skarbu, PKO Bank Polski Konferencja Instrumenty Pochodne Warszawa, 28 maja 2014 Futures na Wibor najlepszy sposób zarabiania na stopach Departament Skarbu, PKO Bank Polski Konferencja Instrumenty Pochodne Warszawa, 28 maja 2014 Agenda Wprowadzenie Definicja kontraktu Czynniki wpływające

Bardziej szczegółowo

K O N T R A K T Y T E R M I N O W E

K O N T R A K T Y T E R M I N O W E "MATEMATYKA NAJPEWNIEJSZYM KAPITAŁEM ABSOLWENTA" projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego K O N T R A K T Y T E R M I N O W E Autor: Lic. Michał Boczek

Bardziej szczegółowo

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. SPREAD NIEDŹWIEDZIA (Bear put spread)

STRATEGIE NA RYNKU OPCJI. SPREAD NIEDŹWIEDZIA (Bear put spread) STRATEGIE NA RYNKU OPCJI SPREAD NIEDŹWIEDZIA (Bear put spread) * * * Niniejsza broszura ma charakter jedynie edukacyjny i nie stanowi oferty kupna ani oferty sprzedaży żadnych instrumentów finansowych

Bardziej szczegółowo

Opcje. istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii).

Opcje. istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). Opcje istota transakcji opcyjnych, rodzaje opcji, czynniki wpływające na wartość opcji (premii). 1 Mała powtórka: instrumenty liniowe Takie, w których funkcja wypłaty jest liniowa (np. forward, futures,

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami)

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) 1 Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 28 maja 2012 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Zarządzenie nr 1 Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. z dnia

Bardziej szczegółowo

OPCJE WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS

OPCJE WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS OPCJE WARSZTATY INWESTYCYJNE TMS BROKERS Możliwości inwestycyjne akcje, kontrakty, opcje Akcje zysk: tylko wzrosty lub tylko spadki (krótka sprzedaż), brak dźwigni finansowej strata: w zależności od spadku

Bardziej szczegółowo

OPCJE WALUTOWE. kurs realizacji > kurs terminowy OTM ATM kurs realizacji = kurs terminowy ITM ITM kurs realizacji < kurs terminowy ATM OTM

OPCJE WALUTOWE. kurs realizacji > kurs terminowy OTM ATM kurs realizacji = kurs terminowy ITM ITM kurs realizacji < kurs terminowy ATM OTM OPCJE WALUTOWE Opcja walutowa jako instrument finansowy zdobył ogromną popularność dzięki wielu możliwości jego wykorzystania. Minimalizacja ryzyka walutowego gdziekolwiek pojawiają się waluty to niewątpliwie

Bardziej szczegółowo

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek

Wycena opcji. Dr inż. Bożena Mielczarek Wycena opcji Dr inż. Bożena Mielczarek Stock Price Wahania ceny akcji Cena jednostki podlega niewielkim wahaniom dziennym (miesięcznym) wykazując jednak stały trend wznoszący. Cena może się doraźnie obniżać,

Bardziej szczegółowo

Opcje jako uzupełnienie portfela inwestycyjnego

Opcje jako uzupełnienie portfela inwestycyjnego Opcje jako uzupełnienie portfela inwestycyjnego forex, wszystkie towary, rynki giełda w jednym miejscu Istota opcji Łac. optio- oznacza wolna wola, wolny wybór Kontrakt finansowy, który nabywcy daje prawo

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Jajuga. Instrumenty pochodne. Anatomia sukcesu. Instytucje i zasady funkcjonowania rynku kapitałowego

Krzysztof Jajuga. Instrumenty pochodne. Anatomia sukcesu. Instytucje i zasady funkcjonowania rynku kapitałowego Krzysztof Jajuga Instrumenty pochodne Anatomia sukcesu P Instytucje i zasady funkcjonowania rynku kapitałowego ANATOMIA SUKCESU INSTYTUCJE I ZASADY FUNKCJONOWANIA RYNKU KAPITAŁOWEGO prof. dr hab. Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Wycena papierów wartościowych - instrumenty pochodne

Wycena papierów wartościowych - instrumenty pochodne Matematyka finansowa - 8 Wycena papierów wartościowych - instrumenty pochodne W ujęciu probabilistycznym cena akcji w momencie t jest zmienną losową P t o pewnym (zwykle nieznanym) rozkładzie prawdopodobieństwa,

Bardziej szczegółowo

OPCJE FOREX NA PLATFORMIE DEALBOOK 360

OPCJE FOREX NA PLATFORMIE DEALBOOK 360 OPCJE FOREX NA PLATFORMIE DEALBOOK 360 Inwestuj na rynku i zabezpieczaj swoje pozycje z wykorzystaniem opcji walutowych, najnowszego produktu oferowanego przez GFT. Jeśli inwestowałeś wcześniej na rynku

Bardziej szczegółowo

Strategie: sposób na opcje

Strategie: sposób na opcje X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. Strategie: sposób na opcje z wykorzystaniem systemu Option Trader Tomasz Uściński X-Trade Brokers Dom Maklerski S.A. www.xtb.pl 1 Definicja opcji Opcja: Kontrakt finansowy,

Bardziej szczegółowo

Opcje i strategie opcyjne czyli co to jest i jak na tym zarobić?

Opcje i strategie opcyjne czyli co to jest i jak na tym zarobić? Opcje i strategie opcyjne czyli co to jest i jak na tym zarobić? forex, wszystkie towary, rynki giełda w jednym miejscu Istota opcji Łac. optio- oznacza wolna wola, wolny wybór Kontrakt finansowy, który

Bardziej szczegółowo

Zajmujemy pozycję na grupie instrumentów walutowych (Forex)

Zajmujemy pozycję na grupie instrumentów walutowych (Forex) Zajmujemy pozycję na grupie instrumentów walutowych (Forex) Istotą inwestowania za pomocą kontraktów różnic kursowych (KRK, CFD) jest zarabianie na różnicy pomiędzy kursem z momentu rozpoczęcia transakcji,

Bardziej szczegółowo

Wycena equity derivatives notowanych na GPW w obliczu wysokiego ryzyka dywidendy

Wycena equity derivatives notowanych na GPW w obliczu wysokiego ryzyka dywidendy Instrumenty pochodne 2014 Wycena equity derivatives notowanych na GPW w obliczu wysokiego ryzyka dywidendy Jerzy Dzieża, WMS, AGH Kraków 28 maja 2014 (Instrumenty pochodne 2014 ) Wycena equity derivatives

Bardziej szczegółowo

Teraz wiesz i inwestujesz OPCJE WPROWADZENIE DO OPCJI

Teraz wiesz i inwestujesz OPCJE WPROWADZENIE DO OPCJI OPCJE WPROWADZENIE DO OPCJI OPCJA jest instrumentem finansowym, mającym postać kontraktu, w którym kupujący opcję nabywa prawo do nabycia (opcja kupna), bądź prawo do sprzedaŝy (opcja sprzedaŝy) określonego

Bardziej szczegółowo

Kontrakt terminowy. SKN Profit 2

Kontrakt terminowy. SKN Profit 2 Kontrakty terminowe Kontrakt terminowy Zobowiązanie obustronne do przyjęcia lub dostawy określonej ilości danego instrumentu bazowego w konkretnym momencie w przyszłości po cenie ustalonej w momencie zawarcia

Bardziej szczegółowo

Tomasz Jóźwik. Wprowadzenie do opcji giełdowych

Tomasz Jóźwik. Wprowadzenie do opcji giełdowych Tomasz Jóźwik Wprowadzenie do opcji giełdowych Spis treści Opcje definicja i rodzaje... 3 Standard opcji... 3 Terminologia... 4 Słownik... 5 Szerokie możliwości... 5 Cztery rodzaje pozycji... 5 Premia

Bardziej szczegółowo

Część X opcje indeksowe. Filip Duszczyk Dział Rozwoju Rynku Terminowego

Część X opcje indeksowe. Filip Duszczyk Dział Rozwoju Rynku Terminowego Część X opcje indeksowe Filip Duszczyk Dział Rozwoju Rynku Terminowego Agenda 1. Co to jest indeks? 2. Obliczanie indeksu 3. Kontrakty indeksowe 4. Opcje indeksowe 5. Syntetyki Co to jest indeks? Indeks

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r.

Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. Ogłoszenie o zmianach statutu KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 13 czerwca 2014 r. KBC Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. działające jako organ KBC OMEGA Funduszu Inwestycyjnego

Bardziej szczegółowo

Rynki i Instrumenty Finansowe. Warszawa, 30 listopada 2011 r.

Rynki i Instrumenty Finansowe. Warszawa, 30 listopada 2011 r. Rynki i Instrumenty Finansowe Warszawa, 30 listopada 2011 r. Rynek Finansowy Rynek Finansowy, Rynek Kapitałowy RYNEK FINANSOWY RYNEK KAPITAŁOWY RYNEK INSTRUMENTÓW POCHODNYCH RYNEK PIENIĘŻNY 3 Rynek Finansowy

Bardziej szczegółowo

Tomasz Jóźwik. Wprowadzenie do opcji giełdowych

Tomasz Jóźwik. Wprowadzenie do opcji giełdowych Tomasz Jóźwik Wprowadzenie do opcji giełdowych Spis treści Opcje definicja i rodzaje... 3 Standard opcji... 3 Terminologia... 4 Słownik... 5 Szerokie możliwości... 5 Cztery rodzaje pozycji... 5 Premia

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013)

Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013) Warszawa, dnia 13 czerwca 2013 roku Ogłoszenie o zmianach w treści statutu PKO GLOBALNEJ MAKROEKONOMII fundusz inwestycyjny zamknięty (nr 9/2013) 1. w artykule 3 ust. 7 otrzymuje następujące brzmienie:

Bardziej szczegółowo

www.skninwestor.com skninwestor@skninwestor.com

www.skninwestor.com skninwestor@skninwestor.com www.skninwestor.com skninwestor@skninwestor.com Homo Economicus V Spotkanie III Instrumenty Pochodne Nie ma głupich pytań, są tylko głupie odpowiedzi Kto pyta nie błądzi Agenda Istota rynku instrumentów

Bardziej szczegółowo

Metodologia wyznaczania greckich współczynników dla opcji na WIG20

Metodologia wyznaczania greckich współczynników dla opcji na WIG20 Metodologia wyznaczania greckich współczynników dla opcji na WIG20 (1) Dane wejściowe. Greckie współczynniki kalkulowane są po zamknięciu sesji na podstawie następujących danych: S wartość indeksu WIG20

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ TOWARÓW GIEŁDOWYCH W POLSKIM DOMU MAKLERSKIM S.A.

OGÓLNY OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ TOWARÓW GIEŁDOWYCH W POLSKIM DOMU MAKLERSKIM S.A. OGÓLNY OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ TOWARÓW GIEŁDOWYCH W POLSKIM DOMU MAKLERSKIM S.A. (obowiązuje od 16 maja 2016r.) Przedstawione poniżej opisy dla poszczególnych towarów giełdowych i instrumentów

Bardziej szczegółowo

System finansowy gospodarki

System finansowy gospodarki System finansowy gospodarki Zajęcia nr 10 Pośrednicy finansowi, instrumenty pochodne Rodzaje rynków finansowych (hybrydowe kryterium podziału: przedmiot obrotu oraz zapadalność instrumentu) Rynki walutowe:

Bardziej szczegółowo

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A.

OPISY PRODUKTÓW. Rabobank Polska S.A. OPISY PRODUKTÓW Rabobank Polska S.A. Warszawa, marzec 2010 Wymiana walut (Foreign Exchange) Wymiana walut jest umową pomiędzy bankiem a klientem, w której strony zobowiązują się wymienić w ustalonym dniu

Bardziej szczegółowo

OPCJE - PODSTAWY TEORETYCZNE cz.1

OPCJE - PODSTAWY TEORETYCZNE cz.1 OPCJE - PODSTAWY TEORETYCZNE cz.1 Opcja to prawo do kupna instrumentu bazowego po cenie, która jest z góry określona - głosi definicja opcji. Owa cena, które jest z góry określona to tzw. cena wykonania

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa w pakiecie Matlab

Matematyka finansowa w pakiecie Matlab Matematyka finansowa w pakiecie Matlab Wykład 5. Wycena opcji modele dyskretne Bartosz Ziemkiewicz Wydział Matematyki i Informatyki UMK Kurs letni dla studentów studiów zamawianych na kierunku Matematyka

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Mejszutowicz. Podstawy inwestowania w kontrakty terminowe i opcje

Krzysztof Mejszutowicz. Podstawy inwestowania w kontrakty terminowe i opcje Krzysztof Mejszutowicz Podstawy inwestowania w kontrakty terminowe i opcje Wydawca: Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA ul. Książęca 4, 00-498 Warszawa tel. (022) 628 32 32 fax (022) 537 77 90

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW

Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW Wydawca: Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA ul. Książęca 4, 00-498 Warszawa tel. 22 628 32 32 fax 22 537

Bardziej szczegółowo

Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A.

Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A. Taryfa Opłat i Prowizji Biura Maklerskiego Alior Bank S.A. Obowiązuje do 31lipca 2014 r. I OPŁATY Lp. Rodzaj usługi Wysokość opłaty 1. Aktywacja rachunku papierów wartościowych i rachunku pieniężnego (opłata

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW

Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW Wydawca: Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA ul. Książęca 4, 00-498 Warszawa tel. 22 628 32 32 fax 22 537

Bardziej szczegółowo

MoŜliwości inwestowania na giełdzie z wykorzystaniem strategii opcyjnych

MoŜliwości inwestowania na giełdzie z wykorzystaniem strategii opcyjnych MoŜliwości inwestowania na giełdzie z wykorzystaniem strategii opcyjnych Krzysztof Mejszutowicz Zespół Instrumentów Pochodnych Dział Instrumentów Finansowych Zakopane, 1 czerwca 2007 STRATEGIE OPCYJNE

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW

Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW Krzysztof Mejszutowicz P R Z E W O D N I K D L A P O C Z Ą T K U J Ą C Y C H INWESTORÓW Wydawca: Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie SA ul. Książęca 4, 00-498 Warszawa tel. 22 628 32 32 fax 22 537

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 01 lipca 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami)

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 01 lipca 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 01 lipca 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami) Zarządzenie nr 3 Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. z dnia 26

Bardziej szczegółowo

GIEŁDA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH

GIEŁDA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH GIEŁDA PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH W WARSZAWIE S.A. KONTRAKTY TERMINOWE NA INDEKS WIG20 Z MNOŻNIKIEM 20 ZŁ -1- Zmiany w kontraktach terminowych na WIG20 W dniu 23 września 2013 r. GPW wprowadziła do obrotu

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r.

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

Instrumenty pochodne - Zadania

Instrumenty pochodne - Zadania Jerzy A. Dzieża Instrumenty pochodne - Zadania 27 marca 2011 roku Rozdział 1 Wprowadzenie 1.1. Zadania 1. Spekulant zajął krótką pozycję w kontrakcie forward USD/PLN zapadającym za 2 miesiące o nominale

Bardziej szczegółowo

Informacja o instrumentach finansowych i opis ryzyka

Informacja o instrumentach finansowych i opis ryzyka Informacja o instrumentach finansowych i opis ryzyka Opisy dla poszczególnych instrumentów finansowych zaprezentowane poniżej nie wyczerpują wszystkich związanych z ich nabyciem ryzyk. Kategorie zaprezentowane

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE

OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE OGÓLNY OPIS ISTOTY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ RYZYKA ZWIĄZANEGO Z INWESTOWANIEM W TE INSTRUMENTY FINANSOWE Spis treści: 1. AKCJE 2. PRAWA DO AKCJI (PDA) 3. PRAWA POBORU 4. KONTRAKTY TERMINOWE 5. OPCJE

Bardziej szczegółowo

Opcje giełdowe na indeks WIG20 rola animatora rynku, strategie inwestycyjne 16 maj 2008

Opcje giełdowe na indeks WIG20 rola animatora rynku, strategie inwestycyjne 16 maj 2008 Opcje giełdowe na indeks rola animatora rynku, strategie inwestycyjne 16 maj 28 Prowadzący: Marcin Górniewicz Departament Rynków Finansowych BRE Bank Część I ANIMACJA RYNKU OPCJI NA INDEKS Rynek opcji

Bardziej szczegółowo

Strategie opcyjne w okresie bessy.

Strategie opcyjne w okresie bessy. Strategie opcyjne w okresie bessy. 1 * * * Żadna część niniejszego dokumentu nie powinna być rozumiana jako rekomendacja nabycia bądź sprzedaży instrumentów finansowych ani jako porada inwestycyjna. Inwestycje

Bardziej szczegółowo

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI

Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Giełda. Podstawy inwestowania SPIS TREŚCI Zaremba Adam Wprowadzenie Część I. Zanim zaczniesz inwestować Rozdział 1. Jak wybrać dom maklerski? Na co zwracać uwagę? Opłaty i prowizje Oferta kredytowa Oferta

Bardziej szczegółowo

Kontrakty Terminowe na indeks IRDN24. materiał informacyjny

Kontrakty Terminowe na indeks IRDN24. materiał informacyjny Kontrakty Terminowe na indeks IRDN24 materiał informacyjny 1 Kontrakty typu FUTURES Ogólne informacje: Notowane kontrakty: kontrakty terminowe na indeks IRDN24 Wykonanie kontraktu poprzez rozliczenie pieniężne

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Finansowa: 5. Opcje

Inżynieria Finansowa: 5. Opcje Inżynieria Finansowa: 5. Opcje Piotr Bańbuła atedra Ekonomii Ilościowej, AE Listopad 2014 r. Warszawa, Szkoła Główna Handlowa Opcje - typy Opcja jest asymetrycznym instrumentem. Opcja (standardowa, prosta,

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 24 listopada 2015 roku

Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 24 listopada 2015 roku Wyciąg z Zarządzeń Dyrektora Domu Maklerskiego BOŚ S.A. według stanu na dzień 24 listopada 2015 roku (zarządzenia dotyczące obrotu derywatami na rachunkach derywatów intraday) Zarządzenie nr 1 Dyrektora

Bardziej szczegółowo

TRANSAKCJE ARBITRAŻOWE PODSTAWY TEORETYCZNE cz. 1

TRANSAKCJE ARBITRAŻOWE PODSTAWY TEORETYCZNE cz. 1 TRANSAKCJE ARBITRAŻOWE PODSTAWY TEORETYCZNE cz. 1 Podstawowym pojęciem dotyczącym transakcji arbitrażowych jest wartość teoretyczna kontraktu FV. Na powyższym diagramie przedstawiono wykres oraz wzór,

Bardziej szczegółowo

Pożyczki papierów i krótka sprzedaż w działalności inwestycyjnej

Pożyczki papierów i krótka sprzedaż w działalności inwestycyjnej Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Pożyczki papierów i krótka sprzedaż w działalności inwestycyjnej Krzysztof Mejszutowicz Dział Instrumentów Finansowych Dlaczego krótka sprzedaż jest niezbędna

Bardziej szczegółowo

Instrumenty rynku kapitałowego instrumenty pochodne

Instrumenty rynku kapitałowego instrumenty pochodne Instrumenty rynku kapitałowego instrumenty pochodne Instrumentpochodny to taki instrument, dochód z którego jest uzaleŝniony od innego instrumentu określanego mianem instrumentu bazowego. Instrumentem

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem. Wykład 3 Instrumenty pochodne

Zarządzanie ryzykiem. Wykład 3 Instrumenty pochodne Zarządzanie ryzykiem Wykład 3 Instrumenty pochodne Definicja instrumenty pochodne to: prawa majątkowe, których cena rynkowa zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości papierów wartościowych,

Bardziej szczegółowo

Tabela Opłat KDPW_CCP

Tabela Opłat KDPW_CCP Tabela Opłat KDPW_CCP (Załącznik nr 1 do Regulaminu rozliczeń transakcji) Opłaty pobierane od uczestników Rodzaje i stawki opłat Zasady naliczania i pobierania opłat 1. Opłata za uczestnictwo Opłata roczna

Bardziej szczegółowo

OGÓLNY OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ TOWARÓW GIEŁDOWYCH W DOMU MAKLERSKIM CONSUS S.A.

OGÓLNY OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ TOWARÓW GIEŁDOWYCH W DOMU MAKLERSKIM CONSUS S.A. OGÓLNY OPIS INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH ORAZ TOWARÓW GIEŁDOWYCH W DOMU MAKLERSKIM CONSUS S.A. (obowiązuje od 02.01.2014r.) Przedstawione poniżej opisy dla poszczególnych towarów giełdowych i instrumentów

Bardziej szczegółowo

Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy XXXV Egzamin dla Aktuariuszy z 16 maja 2005 r. Część I Matematyka finansowa

Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy XXXV Egzamin dla Aktuariuszy z 16 maja 2005 r. Część I Matematyka finansowa Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy XXXV Egzamin dla Aktuariuszy z 6 maja 005 r. Część I Matematyka finansowa Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... WERSJA TESTU A Czas egzaminu: 00 minut . Inwestorzy

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe Lokata inwestycyjna powiązana z rynkiem akcji ze 100% ochroną zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii Certyfikatów

Bardziej szczegółowo

Prowizja dla zleceń składanych osobiście lub telefonicznie

Prowizja dla zleceń składanych osobiście lub telefonicznie Taryfa prowizji i opłat pobieranych przez Biuro Maklerskie Banku BGŻ BNP Paribas S.A. za świadczenie usług maklerskich A. PROWIZJE W OBROCIE ZORGANIZOWANYM NA RYNKU KRAJOWYM I. Prowizje od transakcji akcjami,

Bardziej szczegółowo

Walutowe kontrakty terminowe notowane na GPW. Warszawa, 28 maja 2014 r.

Walutowe kontrakty terminowe notowane na GPW. Warszawa, 28 maja 2014 r. Walutowe kontrakty terminowe notowane na GPW Warszawa, 28 maja 2014 r. STANDARD USD/PLN EUR/PLN CHF/PLN Standard kontraktu: Wielkość kontraktu: 1.000 jednostek waluty Kwotowanie: za 100 jednostek Godziny

Bardziej szczegółowo

Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA

Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA Warszawa, 5 grudnia 2011 r. Rynek instrumentów pochodnych w listopadzie 2011 r. INFORMACJA PRASOWA W listopadzie 2011 roku wolumen obrotu wszystkimi instrumentami pochodnymi wyniósł 1,27 mln sztuk, wobec

Bardziej szczegółowo

Strategie opcyjne. 1. Wprowadzenie do opcji. 1.1. Wstęp. 1.2. Prawa i zobowiązania stron

Strategie opcyjne. 1. Wprowadzenie do opcji. 1.1. Wstęp. 1.2. Prawa i zobowiązania stron Strategie opcyjne 1. Wprowadzenie do opcji 1.1. Wstęp Opcja jest jednym z najbardziej znanych i szeroko rozpowszechnionych instrumentów pochodnych, tzn. instrumentów finansowych, których wartość zależy

Bardziej szczegółowo

(Regulamin TTO) z dnia 12 lutego 2014 r.

(Regulamin TTO) z dnia 12 lutego 2014 r. 1. Postanowienia ogólne 1. Regulamin Towarowych Transakcji Opcyjnych zwany dalej Regulaminem TTO określa zasady i tryb zawierania oraz rozliczania Towarowych Transakcji Opcyjnych na podstawie Umowy Ramowej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6

Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 DZIENNIK URZĘDOWY KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO Warszawa, dnia 6 września 2010 r. Nr 6 TREŚĆ: Poz.: KOMUNIKATY KOMISJI EGZAMINACYJNEJ DLA AGENTÓW FIRM INWESTYCYJNYCH: 27 Komunikat Nr 20 Komisji Egzaminacyjnej

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe i forex SPIS TREŚCI

Kontrakty terminowe i forex SPIS TREŚCI Kontrakty terminowe i forex Grzegorz Zalewski SPIS TREŚCI Część I Teoria Rozdział pierwszy: Zasady działania rynków terminowych Otwieranie i zamykanie pozycji Pozycje długie i krótkie Równanie do rynku

Bardziej szczegółowo

Tabela Opłat - Załącznik nr 1 do Regulaminu rozliczeń transakcji. Opłaty pobierane od uczestników

Tabela Opłat - Załącznik nr 1 do Regulaminu rozliczeń transakcji. Opłaty pobierane od uczestników Tabela Opłat - Załącznik nr 1 do Regulaminu rozliczeń transakcji. Opłaty pobierane od uczestników Rodzaje i stawki opłat Zasady naliczania i pobierania opłat 1. Opłata za uczestnictwo Opłata roczna pobierana

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianach

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. OGŁOSZENIE O ZMIANACH PROSPEKTU INFORMACYJNEGO COMMERCIAL UNION SPECJALISTYCZNY FUNDUSZ INWESTYCYJNY OTWARTY, z dnia 14 stycznia 2009 r. Na podstawie 28 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 listopada

Bardziej szczegółowo