EB71.3 Wybory europejskie w 2009 r. Sondaż powyborczy Pierwsze wyniki: zbliżenie na rozkład głosów mężczyzn i kobiet

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "EB71.3 Wybory europejskie w 2009 r. Sondaż powyborczy Pierwsze wyniki: zbliżenie na rozkład głosów mężczyzn i kobiet"

Transkrypt

1 Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji Dyrekcja C Kontakty z Obywatelami DZIAŁ BADANIA OPINII PUBLICZNEJ 27/10/2009 EB71.3 Wybory europejskie w 2009 r. Sondaż powyborczy Pierwsze wyniki: zbliżenie na rozkład głosów mężczyzn i kobiet Populacja: UE 18+ (w Austrii 16+) Zasięg: UE 27 ( obywateli europejskich) 1 Data badania w terenie: 12 czerwca 6 lipca 2009 r. Mężczyźni: Kobiety: Trzy komunikaty dotyczące sondażu powyborczego prowadzonego przez Parlament Europejski zostały już opublikowane na stronie PE 4 pod koniec lipca i pod koniec października 2009 r. Niniejsza czwarta analiza dotyczy rozkładu głosów w podziale na elektorat męski i kobiecy i ma na celu lepsze poznanie czynników wpływających na udział przedstawicieli obu płci w wyborach europejskich w czerwcu 2009 r. W dniu 2 marca 2009 r., z okazji Europejskiego Dnia Kobiet, Parlament i Komisja Europejska opublikowały badanie 5 dotyczące kobiet w kontekście wyborów europejskich. Badanie to ujawniło, że elektorat kobiecy jest zdania, iż jego interesy nie są w wystarczającym stopniu uwzględniane w Unii Europejskiej (UE) i że przejawy dyskryminacji odnośnie do wynagrodzeń, w miejscu pracy i w społeczeństwie, są wciąż jeszcze o wiele za silne. Tłumaczy to poczucie pewnego dystansu wobec UE, wyrażone w tym badaniu z marca bieżącego roku. 1 W celu zapewnienia reprezentatywności wyniki niniejszego sondażu powyborczego ważono przy zastosowaniu kryteriów socjodemograficznych i politycznych. 2 Mężczyźni uprawnieni do głosowania. 3 Kobiety uprawnione do głosowania R&pageRank=6 1

2 To samo badanie ujawniło, że kobiety są zdania, iż świat polityki jest zdominowany przez mężczyzn oraz że kobiety reprezentują odmienny sposób uprawiania polityki. Jaki jest obecnie udział elektoratu kobiecego w wyborach europejskich? Można stwierdzić, że poczucie dystansu kobiet wobec UE nie przełożyło się na ich mniejszy udział w wyborach: 43% w całej UE, w tym 42% w przypadku kobiet i 44% w przypadku mężczyzn. W ośmiu krajach głosowało więcej kobiet niż mężczyzn, przy czym różnica in plus wynosi od jednego do dziewięciu punktów procentowych. W trzech krajach udział płci jest na podobnym poziomie, podczas gdy w szesnastu liczba głosujących kobiet jest niższa niż mężczyzn; różnica in minus wynosi od jednego do dziesięciu punktów procentowych. Jaki jest stopień sympatii politycznych? W swoich deklaracjach kobiety średnio mniej sympatyzują z daną partią polityczną niż mężczyźni: 41% kobiet wobec 45% mężczyzn (-4). Także w tym przypadku różnice między państwami członkowskimi są bardzo duże: wynoszą od plus siedmiu do minus dziewięciu punktów procentowych. Kiedy zapada decyzja o udziale w głosowaniu? Moment podjęcia decyzji o głosowaniu bądź niegłosowaniu jest praktycznie ten sam w przypadku mężczyzn i kobiet, z kolei średnio 50% kobiet deklaruje, że miały wszelkie informacje konieczne do wyboru kandydata, wobec 57% w przypadku mężczyzn. Kobiety w mniejszym stopniu deklarują też, że miały styczność z kampanią informacyjną zachęcającą obywateli do pójścia na wybory: podczas gdy średnio 67% respondentów w UE deklaruje, że mieli styczność z taką kampanią, twierdzącej odpowiedzi udzieliło 64% kobiet, wobec 69% mężczyzn. Jakie są powody głosowania? Mężczyźni i kobiety w podobnych proporcjach zdecydowanie wysuwają pierwszy na plan przyczyny natury obywatelskiej: aby spełnić obywatelski obowiązek, 47% w całej UE, 47% w przypadku mężczyzn, 48% w przypadku kobiet; ponieważ zawsze głosowali: 40% (=). Podział między mężczyznami a kobietami można natomiast zauważyć w odniesieniu do ich powiązań z Unią Europejską. 16% Europejczyków oddało głos, ponieważ deklarują, że są zwolennikami UE: 19% mężczyzn wobec 14% kobiet (-5). Podział ten zaznacza się również w odniesieniu do poczucia obywatelstwa 2

3 europejskiego: poczucie to wyraża 13% respondentów w UE, z czego 15% mężczyzn i 12% kobiet (-3). Jakie kwestie skłaniają do oddania głosu? Spośród 15 kwestii mogących skłonić do oddania głosu w wyborach, które zaprezentowano badanym, jedynie dwie ukazują rzeczywiste różnice między elektoratem męskim a kobiecym. Przede wszystkim wzrost gospodarczy: kwestia ta, wymieniona przez 41% osób badanych w UE, pojawiła się w odpowiedziach 44% mężczyzn i 38% kobiet (-6). Tymczasem bezpieczeństwo żywnościowe wymieniło średnio 9% respondentów, z czego 7% mężczyzn i 10% kobiet (+3). Jakie są powody niegłosowania? Zarówno mężczyźni jak i kobiety, którzy nie wzięli udziału w wyborach, wymieniają przede wszystkim ogólny brak zaufania do polityki. Na drugim miejscu wymieniany jest brak zainteresowania polityką, a na trzecim poczucie, że głosowanie nie daje rezultatów. Różnica między mężczyznami a kobietami pojawia się natomiast w innej dziedzinie: podczas gdy 10% osób nieuczestniczących w wyborach deklaruje, że nie głosowały ponieważ nie miały wystarczającej wiedzy dotyczącej UE lub PE, takich osób jest 8% w przypadku mężczyzn i 13% w przypadku kobiet (+5). 3

4 I. UDZIAŁ W WYBORACH I SYMPATIE POLITYCZNE A. Udział w wyborach europejskich w 2009 r. Q1. Udział w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 r. Średnia w UE i płeć UE-27 M K UDZIAŁ 43% 44% 42% ABSENCJA 57% 56% 58% Q1. Udział w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 r.: Podział według państw członkowskich i według płci LT 21% 16% 25% +9 LV 54% 49% 58% +9 FI 40% 38% 42% +4 MT 79% 77% 81% +4 BG 39% 37% 41% +3 SE 46% 44% 47% +3 DE 43% 42% 44% +2 HU 36% 36% 37% +1 EE 44% 44% 44% = IT 65% 65% 65% = NL 37% 37% 37% = CZ 28% 29% 28% -1 BE 90% 91% 90% -2 UK 35% 36% 34% -2 UE-27 43% 44% 42% -2 SK 20% 21% 19% -2 IE 59% 60% 58% -2 FR 41% 42% 39% -3 LU 91% 93% 89% -4 DK 60% 61% 58% -4 PL 25% 27% 22% -5 ES 45% 48% 42% -5 PT 37% 40% 34% -6 SI 28% 32% 25% -6 RO 28% 31% 25% -7 AT 46% 50% 42% -8 CY 59% 64% 55% -9 EL 53% 58% 48% -10 Uwaga: Pytanie zadano wszystkim respondentom; przedstawiono charakterystykę wyborców. W ośmiu państwach członkowskich głosowało więcej kobiet niż mężczyzn (górna część tabeli). Największą różnicę odnotowano na Litwie i Łotwie, gdzie odsetek kobiet był o 9 punktów procentowych większy niż mężczyzn. W trzech krajach odsetek głosujących przedstawicieli obu płci był taki sam (Estonia, Włochy i Holandia). W pozostałych siedemnastu krajach mężczyźni częściej głosowali w wyborach europejskich 2009 niż kobiety. Największą różnicę odnotowano w Grecji, gdzie wyniosła ona 10 punktów procentowych. 4

5 B. Udział w wyborach krajowych 9. Udział w ostatnich wyborach krajowych: średnia w UE i płeć UE-27 M K UDZIAŁ 72% 72% 72% ABSENCJA* 25% 28% 28% Uwaga: Pytanie zadano wszystkim respondentom. * W tym respondenci, którzy wybrali odpowiedź trudno powiedzieć : 3% w UE, 2,7% mężczyzn i 3% kobiet. Średni udział mężczyzn i kobiet w ostatnich wyborach krajowych w państwach członkowskich wynosił 72%. Jeśli przyjrzeć się poszczególnym państwom członkowskim, można zauważyć wiele różnic między płciami. Q9. Udział w ostatnich wyborach krajowych: Podział według państw członkowskich i według płci MT 91% 87% 95% +8 EE 63% 59% 66% +7 LT 68% 64% 71% +7 LV 72% 68% 74% +6 IT 81% 78% 83% +5 LU 81% 78% 83% +5 FI 80% 78% 82% +4 BG 70% 68% 71% +3 UK 61% 59% 62% +3 CY 89% 88% 90% +2 IE 76% 75% 76% +1 SK 68% 68% 69% +1 RO 63% 62% 63% +1 ES 78% 78% 78% = UE-27 72% 72% 72% = DE 72% 72% 72% = HU 70% 70% 70% = BE 91% 91% 91% = FR 76% 77% 76% -1 SE 84% 85% 83% -2 SI 70% 71% 69% -2 NL 80% 81% 79% -2 PL 55% 56% 54% -2 CZ 56% 58% 55% -3 DK 89% 91% 87% -4 EL 87% 89% 85% -4 AT 72% 74% 70% -4 PT 71% 75% 67% -8 W 13 państwach członkowskich głosowało więcej kobiet niż mężczyzn. Największa różnica na korzyść kobiet wystąpiła na Malcie (8 punktów procentowych), a następnie w trzech państwach bałtyckich: w Estonii (7), na Litwie i Łotwie (w obu po 6). 5

6 W 10 państwach członkowskich mężczyźni głosowali częściej niż kobiety. W Portugalii różnica wyniosła 8 punktów, a w Austrii, Grecji i Danii po 4 punkty. D. Sympatie polityczne Q10 Czy sympatyzujesz z jakąś partią polityczną? Średnia w UE i płeć. UE-27 M K Różn. Tak, bardzo. 13% 14% 12% -2 Tak, w pewnym stopniu. 30% 31% 29% -3 Nie, nie bardzo. 28% 27% 29% +2 Nie, w ogóle. 26% 25% 28% +3 DK 3% 3% 2% -1 Tak* 43% 45% 41% -4 Nie** 54% 52% 57% +5 * Suma odpowiedzi tak, bardzo i tak, w pewnym stopniu. Suma odpowiedzi nie, nie bardzo i nie, w ogóle. Uwaga: Pytanie zadano wszystkim respondentom. Średnio w całej UE więcej mężczyzn niż kobiet deklaruje sympatię dla jednej z partii politycznych. Po zsumowaniu odpowiedzi tak, bardzo i tak, w pewnym stopniu odsetek mężczyzn wynosi 45%, a kobiet 41%. Przyjrzeliśmy się różnicom w państwach członkowskich nie pod kątem rzeczywistego odsetka odpowiedzi tak w porównaniu z unijną średnią, ale porównując obie płci i grupując kraje według wielkości i rodzaju różnicy (czy jest pozytywna, czy negatywna). 6

7 Q10 Czy sympatyzujesz z jakąś partią polityczną? Podział według państw członkowskich i według płci MT 78% 74% 81% +7 LT 40% 37% 43% +6 EE 47% 46% 48% +2 EL 56% 55% 57% +2 ES 50% 49% 50% +1 FI 46% 47% 47% = SE 59% 59% 59% = LV 35% 36% 34% -2 BE 54% 55% 53% -2 NL 62% 64% 62% -2 BG 40% 42% 39% -3 CY 60% 61% 58% -3 UK 22% 23% 20% -3 CZ 34% 36% 32% -4 IE 34% 36% 32% -4 UE-27 43% 45% 41% -4 AT 55% 57% 52% -5 DE 49% 51% 46% -5 SI 35% 37% 32% -5 FR 38% 40% 35% -5 DK 37% 40% 34% -6 HU 42% 45% 39% -6 SK 47% 50% 44% -6 RO 26% 30% 23% -7 IT 59% 63% 55% -8 LU 57% 61% 52% -9 PL 31% 36% 27% -9 PT 45% 50% 41% -9 Uwaga: Pokazana została suma odpowiedzi tak, bardzo i tak, w pewnym stopniu. Pytanie zadano wszystkim respondentom. Tylko w pięciu krajach więcej kobiet niż mężczyzn deklaruje sympatię dla jednej z partii politycznych (Malta, Litwa, Estonia, Grecja i Hiszpania), ale jedynie w dwóch pierwszych różnica jest naprawdę istotna (7 punktów na Malcie, 6 na Litwie). Nie ma różnic między kobietami i mężczyznami w dwóch krajach: Finlandii i Szwecji. Z drugiej strony w 21 krajach istnieje odwrotna tendencja sympatię dla jednej z partii politycznych deklaruje więcej mężczyzn niż kobiet. Państwami członkowskimi, w których różnica między płciami jest największa są Portugalia, Polska i Luksemburg (9 punktów procentowych). 7

8 II. ZAINTERESOWANIE KAMPANIĄ WYBORCZĄ DO PE Q8. Czy przypominasz sobie, że widziałeś(-aś) w telewizji, w Internecie lub na plakatach, czytałeś(-aś) w prasie lub słyszałeś(-aś) w radiu fragmenty kampanii zachęcającej obywateli do pójścia na wybory europejskie? Średnia w UE i płeć. UE-27 M K Różn. Tak 67% 69% 64% -5 No 30% 28% 33% +5 DK 3% 3% 3% = Gdy respondenci są pytani, czy pamiętają jakiś element kampanii zachęcający do głosowania w wyborach europejskich, tak odpowiada więcej mężczyzn niż kobiet (różnica 5 punktów procentowych). Q8. Czy przypominasz sobie, że widziałeś(-aś) w telewizji, w Internecie lub na plakatach, czytałeś(-aś) w prasie lub słyszałeś(-aś) w radiu fragmenty kampanii zachęcającej obywateli do pójścia na wybory europejskie? Podział według państw członkowskich i według płci LT 72% 69% 74% +5 FI 71% 69% 73% +4 EL 66% 65% 68% +3 EE 80% 79% 81% +2 LU 74% 73% 75% +2 CZ 75% 75% 76% +1 LV 66% 66% 67% +1 SE 86% 87% 86% -1 DK 79% 80% 78% -2 IE 72% 73% 71% -2 IT 60% 61% 59% -2 HU 79% 81% 79% -2 SK 82% 84% 80% -4 NL 78% 80% 76% -4 RO 62% 64% 60% -4 EU 67% 69% 64% -5 DE 69% 72% 67% -5 AT 72% 74% 69% -5 SI 75% 78% 73% -5 FR 66% 69% 63% -6 BG 45% 48% 42% -6 ES 76% 79% 73% -6 MT 89% 92% 86% -6 CY 78% 82% 74% -8 UK 54% 58% 50% -8 BE 53% 58% 48% -10 PL 66% 72% 62% -10 PT 67% 73% 62% -11 Uwaga: Pokazana została suma odpowiedzi tak. Pytanie zadano wszystkim respondentom. 8

9 Pomimo tego, że średnio przewaga jest po stronie mężczyzn, w siedmiu państwach członkowskich występuje różnica na korzyść kobiet. Kampanię pamięta większa liczba kobiet niż mężczyzn na Litwie, w Finlandii, Grecji, Estonii, Luksemburgu, Czechach i na Łotwie, przy czym różnica waha się od 5 do 1 punktu procentowego. W pozostałych państwach członkowskich kampanię pamięta większa liczba mężczyzn niż kobiet. Największa różnica jest w Portugalii (11 punktów), Polsce (10) i Belgii. 9

10 III. WYBORCY CHARAKTERYSTYKA I POWODY DECYZJI Uwaga: Następujące pytania (3a, 4d i 5) zadano jedynie tym respondentom, którzy twierdzili, że oddali głos w wyborach europejskich w 2009 r. (43% w UE). A. Moment podjęcia decyzji, na kogo głosować Q3a. Kiedy zdecydowałeś(-aś) się oddać głos na partię polityczną lub kandydata, na którego głosowałeś(-aś) w ostatnich wyborach do Parlamentu Europejskiego? Średnia w UE i płeć. UE-27 M K Różn. Zawsze tak głosowałeś(-aś) 50% 50% 50% = Zdecydowałem(-am) kilka miesięcy temu 21% 21% 20% -1 Zdecydowałem(-am) kilka tygodni temu 13% 13% 13% = Zdecydowałem(-am) kilka dni przed wyborami 9% 9% 10% +1 Zdecydowałem(-am) wdniu wyborów 6% 6% 6% = DK 1% 1% 1% = Uwaga: Pytanie zadano respondentom, którzy twierdzili, że oddali głos w wyborach europejskich. Na szczeblu całej UE brak różnic pomiędzy mężczyznami i kobietami co się tyczy momentu podjęcia decyzji, na kogo głosować w wyborach europejskich. Jeśli jednak przyjrzymy się oddzielnie każdemu z państw członkowskich, tendencje wcale nie są jednakowe. Przeanalizowaliśmy w szczególności grupę respondentów, którzy stwierdzili, że głosowali tak samo jak zawsze. Q3a. Kiedy zdecydowałeś(-aś) się oddać głos na partię polityczną lub kandydata, na którego głosowałeś(-aś) w ostatnich wyborach do Parlamentu Europejskiego: Podział według państw członkowskich i według płci. ZAWSZE TAK GŁOSUJĘ. LT 50% 43% 54% +11 ES 60% 55% 66% +11 BE 53% 49% 56% +7 MT 66% 63% 69% +6 SI 54% 51% 57% +6 DE 51% 49% 53% +4 PL 49% 48% 50% +2 LV 17% 16% 18% +2 EE 40% 39% 40% +1 FR 41% 41% 42% +1 HU 54% 53% 54% +1 AT 49% 49% 50% +1 IE 41% 40% 41% +1 UE-27 50% 50% 50% = BG 46% 46% 45% -1 CY 76% 77% 76% -1 IT 58% 59% 57% -2 DK 40% 42% 39% -3 EL 63% 64% 61% -3 SE 26% 28% 25% -3 FI 38% 41% 36% -5 RO 48% 51% 45% -6 SK 50% 53% 47% -6 NL 40% 44% 36% -8 CZ 50% 55% 46% -9 PT 58% 63% 52% -11 UK 41% 47% 35% -12 LU 42% 51% 32%

11 Uwaga: Pytanie zadano respondentom, którzy twierdzili, że oddali głos w wyborach europejskich. Jak już wspomniano przyjrzeliśmy się respondentom, którzy w wyborach europejskich 2009 głosowali tak samo jak zawsze. Chociaż średnio w UE nie ma różnic (50% dla obu płci), istnieje wiele różnic między państwami członkowskimi. W 13 krajach więcej kobiet niż mężczyzn głosowało tak samo jak zawsze. Dwa kraje, w których znacznie więcej kobiet niż mężczyzn głosowało tak samo jak zawsze to Litwa i Hiszpania (11 punktów procentowych różnicy). Z drugiej strony w 14 krajach więcej mężczyzn niż kobiet głosowało tak samo jak zawsze, różnica ta była największa w Luksemburgu (19 punktów procentowych), w Wielkiej Brytanii i w Portugalii (11). B. Powody głosowania Q4d. Jakie są główne powody, dla których zdecydowałeś(-aś) się oddać głos w ostatnich wyborach do PE? Średnia w UE i płeć. UE-27 M K Różn. To mój obywatelski obowiązek 47% 47% 48% +1 Zawsze głosuję 40% 40% 40% = Poparcie dla partii, z którą sympatyzuję 24% 25% 23% -2 Mogę coś zmienić, głosując w wyborach do Parlamentu 19% 20% 18% -2 Jestem zwolennikiem UE 16% 19% 14% -5 Czuję się Europejczykiem/Europejką/obywatelem 13% 15% 12% -3 Żeby wyrazić swoją niezgodę 11% 11% 10% -1 Żeby poprzeć rząd 9% 8% 9% +1 UE odgrywa ważną rolę w moim codziennym życiu 6% 6% 6% = Żeby ukarać rząd 5% 6% 5% -1 Bardzo interesuję się sprawami europejskimi 5% 6% 5% -1 Informacje otrzymane w czasie kampanii przekonały mnie, 5% 4% 5% +1 Żeby ukarać UE 2% 2% 2% = (TYLKO W KRAJACH, W KTÓRYCH GŁOSOWANIE JEST 2% 2% 2% = Inne (SPONTANICZNIE) 1% 1% 2% +1 DK 1% 1% 1% = Uwaga: Pytanie zadano respondentom, którzy twierdzili, że oddali głos w wyborach europejskich. Maksymalnie trzy odpowiedzi. Pokazana została suma odpowiedzi. Hierarchia powodów głosowania w ostatnich wyborach europejskich jest prawie taka sama dla kobiet, jak i dla mężczyzn. Nie ma także większych różnic jeśli chodzi o indywidualne powody, z wyjątkiem jednej: Mężczyźni znacznie częściej niż kobiety głosują dlatego, że są zwolennikami UE (mężczyźni 19%, kobiety 14%). 11

12 Q4d. Jakie są główne powody, dla których zdecydowałeś(-aś) się oddać głos w ostatnich wyborach do PE. Podział według państw członkowskich i według płci. TO MÓJ OBYWATELSKI OBOWIĄZEK: DK 64% 57% 71% +14 PT 43% 37% 49% +12 LV 61% 54% 65% +11 NL 43% 38% 49% +11 FI 54% 49% 58% +9 CZ 29% 25% 33% +8 LT 62% 56% 64% +8 AT 35% 31% 38% +7 UK 41% 38% 44% +6 SE 71% 68% 74% +6 BG 63% 60% 65% +5 EL 60% 58% 62% +4 SK 63% 61% 65% +4 IT 35% 33% 37% +4 ES 57% 55% 59% +4 BE 37% 35% 38% +3 MT 74% 73% 75% +2 UE-27 47% 47% 48% +1 FR 65% 65% 66% +1 CY 78% 79% 78% -1 LU 60% 61% 59% -2 RO 73% 74% 72% -2 SI 63% 64% 62% -2 IE 68% 70% 67% -3 HU 30% 32% 28% -4 DE 40% 43% 38% -5 PL 44% 47% 42% -5 EE 55% 58% 52% -6 Uwaga: Pytanie zadano respondentom, którzy twierdzili, że oddali głos w wyborach europejskich. Na szczeblu całej UE liczba kobiet głosujących w wyborach europejskich 2009, ponieważ uważały, że jest to ich obywatelski obowiązek, była większa o 1 punkt procentowy. We wszystkich państwach członkowskich różnica nie jest wcale taka sama. Łącznie w 18 państwach członkowskich więcej kobiet niż mężczyzn głosowało, ponieważ uważały, że jest to ich obywatelski obowiązek. Poczucie obowiązku jako powód głosowania przeważało dużo bardziej u kobiet niż u mężczyzn w Danii (14 punktów różnicy), Portugalii (12 punktów), na Łotwie i w Holandii (11 punktów). Natomiast w 9 państwach ten powód głosowania podawało więcej mężczyzn niż kobiet, przy czym największa różnica była w Estonii (6 punktów), Polsce i Niemczech (5 punktów). 12

13 Q4d. Jakie są główne powody, dla których zdecydowałeś(-aś) się oddać głos w ostatnich wyborach do PE. Podział według państw członkowskich i według płci. ZAWSZE GŁOSUJĘ. LU 19% 15% 23% +8 CY 53% 49% 57% +8 SK 34% 31% 37% +6 FI 54% 51% 56% +5 IE 47% 45% 50% +5 BG 43% 41% 45% +4 DK 59% 57% 61% +4 SI 47% 46% 50% +4 ES 27% 26% 28% +2 LT 51% 50% 52% +2 PT 43% 42% 44% +2 SE 39% 38% 40% +2 FR 44% 44% 45% +1 UK 51% 51% 52% +1 UE-27 40% 40% 40% = LV 34% 34% 34% = AT 30% 30% 29% -1 PL 34% 34% 33% -1 EE 46% 47% 45% -2 CZ 48% 49% 47% -2 DE 42% 43% 41% -2 NL 49% 50% 48% -2 RO 33% 34% 32% -2 MT 34% 35% 32% -3 IT 39% 40% 37% -3 EL 29% 31% 27% -4 BE 31% 34% 28% -6 HU 44% 47% 41% -6 Uwaga: Pytanie zadano respondentom, którzy twierdzili, że oddali głos w wyborach europejskich. Nie ma różnicy między mężczyznami i kobietami jeśli chodzi o głosowanie z przyzwyczajenia (poszedłem/poszłam głosować, ponieważ zawsze głosuję) na szczeblu całej UE, ale takie różnice istnieją na poziomie poszczególnych państw członkowskich. W 14 państwach członkowskich głosowanie z przyzwyczajenia przeważa raczej wśród kobiet niż wśród mężczyzn, a na Łotwie ten odsetek jest taki sam. W Luksemburgu, na Cyprze i Słowacji różnica między kobietami i mężczyznami, którzy głosowali w wyborach europejskich 2009, ponieważ zawsze głosują, jest największa (8 punktów w dwóch pierwszych krajach i 6 w trzecim). Z drugiej strony w 12 państwach członkowskich ten powód głosowania podawało więcej mężczyzn niż kobiet, przy czym różnica była szczególnie duża na Węgrzech i w Belgii (6 punktów procentowych). 13

14 Q4d. Jakie są główne powody, dla których zdecydowałeś(-aś) się oddać głos w ostatnich wyborach do PE. Podział według państw członkowskich i według płci. POPARCIE DLA PARTII, Z KTÓRĄ SYMPATYZUJĘ CY 42% 36% 49% +13 EL 31% 28% 35% +7 MT 36% 35% 38% +3 EE 18% 16% 19% +3 ES 17% 16% 19% +3 IE 19% 18% 20% +2 CZ 23% 22% 24% +2 DE 34% 33% 34% +1 BE 24% 24% 24% = NL 31% 31% 31% = PL 14% 14% 14% = UE-27 24% 25% 23% -2 HU 30% 31% 29% -2 FR 18% 20% 17% -3 UK 21% 22% 19% -3 SI 26% 28% 25% -3 BG 45% 47% 43% -4 SE 29% 31% 27% -4 LV 20% 22% 18% -4 FI 20% 22% 18% -4 LU 17% 19% 14% -5 DK 21% 24% 18% -6 IT 22% 25% 19% -6 PT 10% 13% 7% -6 LT 23% 27% 20% -7 AT 31% 34% 27% -7 SK 41% 44% 37% -7 RO 31% 35% 27% -8 Uwaga: Pytanie zadano respondentom, którzy twierdzili, że oddali głos w wyborach europejskich. W UE średnio odsetek kobiet, które głosowały w wyborach europejskich 2009, aby udzielić poparcia partii, z którą sympatyzują, jest niemal o dwa punkty procentowe mniejszy niż odsetek mężczyzn, którzy głosowali z tego samego powodu. W ośmiu państwach członkowskich odsetek kobiet podających ten powód jako główny powód głosowania był wyższy niż odsetek mężczyzn. Natomiast w 16 krajach odsetek mężczyzn podających ten powód był wyższy niż odsetek kobiet. W trzech krajach odsetek kobiet i mężczyzn był taki sam: w Belgii, Holandii i Polsce. Różnica jest największa na Cyprze, gdzie ten powód jako jeden z trzech najważniejszych powodów głosowania podało 49% kobiet w porównaniu z 36% mężczyzn. Jest też dość duża w Grecji: 35% kobiet w porównaniu z 28% mężczyzn. Natomiast w Rumunii to odsetek mężczyzn, którzy głosowali, aby udzielić poparcia partii, z którą sympatyzują, jest o 8 punktów procentowych większy niż odsetek kobiet, które głosowały z tego samego powodu. Na dalszym miejscu są Słowacja, Austria i Litwa (różnica 7 punktów). 14

15 C. Kwestie wpływające na udział w głosowaniu Q5. Które kwestie skłoniły cię do oddania głosu w wyborach europejskich? Średnia w UE i płeć. UE-27 M K Różn. Wzrost 41% 44% 38% -6 Bezrobocie 37% 36% 38% 2 Przyszłość rent 22% 21% 23% 2 Rola UE na 22% 23% 22% -1 Uprawnienia 19% 20% 18% -2 Przestępczość 18% 18% 19% 1 Inflacja isiła 18% 18% 18% = Imigracja 16% 16% 16% = Zwalczanie 16% 16% 17% 1 Europejskie 16% 16% 16% = Energia 13% 14% 13% -1 Wspólna 12% 13% 11% -2 Terroryzm 11% 11% 12% +1 Rolnictwo 11% 10% 11% +1 Bezpieczeństwo 9% 7% 10% +3 Inne 4% 3% 4% +1 Żadne 12% 11% 13% +2 DK 3% 3% 4% +1 Uwaga: Pytanie zadano respondentom, którzy twierdzili, że oddali głos w wyborach europejskich. Maksymalnie trzy odpowiedzi. Pokazana została suma odpowiedzi. Hierarchia zagadnień, które skłoniły respondentów do głosowania w wyborach europejskich jest również bardzo podobna dla mężczyzn i kobiet oddzielnie. Warto zwrócić uwagę na dwie poniższe różnice: Wzrost gospodarczy jest ważniejszą sprawą dla mężczyzn niż dla kobiet (44% odpowiedzi w przypadku mężczyzn, 38% w przypadku kobiet). Dla kobiet bezrobocie jest równie ważne jak wzrost gospodarczy (38% w obu przypadkach). Sprawą ważniejszą dla kobiet niż dla mężczyzn jest bezpieczeństwo żywnościowe (różnica 3 punktów procentowych). 15

16 Q5. Które kwestie skłoniły cię do oddania głosu w wyborach europejskich? Podział według państw członkowskich i według płci WZROST GOSPODARCZY CZ 43% 36% 49% +13 EE 42% 36% 46% +10 MT 42% 39% 44% +5 SK 56% 54% 58% +4 BG 63% 62% 64% +2 DK 32% 31% 33% +2 LU 37% 36% 38% +2 DE 46% 45% 46% +1 LV 57% 59% 57% -2 HU 59% 60% 57% -3 BE 39% 41% 37% -4 FI 31% 33% 29% -4 EL 56% 58% 53% -5 LT 54% 58% 52% -6 UE-27 41% 44% 38% -6 IT 41% 44% 38% -6 SI 38% 41% 35% -6 NL 31% 35% 28% -7 PL 48% 51% 44% -7 CY 51% 54% 47% -7 SE 34% 38% 30% -8 UK 23% 27% 19% -8 PT 43% 47% 38% -9 RO 55% 59% 50% -9 ES 49% 53% 44% -9 IE 62% 66% 57% -9 FR 29% 34% 24% -10 AT 43% 48% 37% -11 Uwaga: Pytanie zadano respondentom, którzy twierdzili, że oddali głos w wyborach europejskich. W całej UE wzrost gospodarczy jest mniej istotną motywacją do głosowania w wyborach europejskich 2009 dla kobiet niż dla mężczyzn (38% do 44%). Jednakże w 8 państwach członkowskich ta kwestia jest ważniejsza dla kobiet niż dla mężczyzn (Czechy, Estonia, Malta, Słowacja, Bułgaria, Dania, Luksemburg i Niemcy). Różnica jest najbardziej uderzająca w dwóch pierwszych z wymienionych krajów, ponieważ w Czechach wynosi 13 punktów procentowych (kobiety 49%, mężczyźni 36%) i 10 punktów w Estonii (kobiety 46%, mężczyźni 36%). W pozostałych krajach wzrost gospodarczy stanowi bardziej istotny powód głosowania dla mężczyzn niż dla kobiet, przy czym różnica waha się od 11 punktów procentowych w Austrii do zaledwie 2 punktów na Łotwie. 16

17 Q5. Które kwestie skłoniły cię do oddania głosu w wyborach europejskich? Podział według państw członkowskich i według płci BEZROBOCIE MT 37% 31% 43% +12 LU 36% 30% 41% +11 EL 60% 55% 65% +10 BG 46% 41% 50% +9 FR 38% 33% 42% +9 PL 33% 29% 37% +8 EE 32% 27% 35% +8 CZ 29% 25% 32% +7 CY 39% 36% 43% +7 IE 64% 62% 66% +4 DK 25% 23% 27% +4 NL 11% 9% 13% +4 PT 48% 46% 50% +4 ES 65% 63% 66% +3 SE 31% 30% 33% +3 IT 36% 34% 37% +3 UE-27 37% 36% 38% +2 BE 33% 32% 34% +2 HU 51% 50% 52% +2 AT 44% 43% 44% +1 FI 22% 21% 22% +1 LT 35% 35% 34% -1 UK 25% 25% 24% -1 SI 35% 37% 34% -3 RO 39% 40% 37% -3 SK 39% 41% 37% -4 LV 42% 45% 41% -4 DE 30% 32% 27% -5 Uwaga: Pytanie zadano respondentom, którzy twierdzili, że oddali głos w wyborach europejskich. W przeciwieństwie do kryzysu gospodarczego jako czynnika motywującego udział w wyborach europejskich bezrobocie ma większe znaczenie dla kobiet niż dla mężczyzn (średnio 2 punkty procentowe różnicy w UE). W 20 państwach członkowskich ta kwestia jest ważniejsza dla kobiet niż dla mężczyzn, w największym stopniu na Malcie (różnica w wysokości 12 punktów procentowych: 43% kobiet mówi, że to jeden z trzech głównych powodów wzięcia udziału w wyborach w porównaniu z 31% mężczyzn), w Luksemburgu (różnica w wysokości 11 punktów) i w Grecji (różnica 10 punktów między płciami). Siedem krajów, w których kobiety przypisują mniejsze znaczenie bezrobociu jako przyczynie głosowania w wyborach europejskich to Niemcy, Łotwa, Słowacja, Rumunia, Słowenia, Wielka Brytania i Litwa. 17

18 Q5. Które kwestie skłoniły cię do oddania głosu w wyborach europejskich? Podział według państw członkowskich i według płci PRZYSZŁOŚĆ RENT I EMERYTUR. BG 43% 36% 49% +13 LV 33% 26% 39% +13 SI 40% 35% 46% +11 CZ 30% 25% 35% +10 DE 19% 14% 24% +10 MT 26% 22% 31% +9 EL 37% 33% 42% +9 LT 38% 32% 41% +9 LU 22% 18% 26% +8 FI 15% 10% 18% +8 FR 19% 15% 22% +7 EE 29% 26% 32% +6 DK 8% 6% 11% +5 RO 48% 46% 51% +5 SK 39% 37% 40% +3 UE-27 22% 21% 23% +2 BE 24% 23% 25% +2 SE 8% 7% 9% +2 CY 33% 33% 33% = NL 6% 6% 6% = UK 9% 10% 9% -1 IT 19% 20% 18% -2 HU 49% 50% 48% -2 IE 24% 26% 23% -3 PL 24% 26% 23% -3 PT 24% 26% 22% -4 AT 40% 43% 38% -5 ES 24% 27% 22% -5 Uwaga: Pytanie zadano respondentom, którzy twierdzili, że oddali głos w wyborach europejskich. Przyszłość rent i emerytur stanowi większą motywację do głosowania w wyborach europejskich 2009 dla kobiet niż dla mężczyzn (na szczeblu UE 23% kobiet wybrało ją jako jeden z powodów, w porównaniu z 21% mężczyzn). Różnica w niektórych państwach członkowskich jest rzeczywiście bardzo duża: W 17 państwach członkowskich przyszłość rent i emerytur stanowiła większą motywację do głosowania dla kobiet niż dla mężczyzn. W dwóch krajach odsetek kobiet i mężczyzn był taki sam: na Cyprze i w Holandii. W Bułgarii 49% kobiet podaje przyszłość rent i emerytur jako jeden z powodów oddania głosu w wyborach europejskich, w porównaniu z 36% mężczyzn. Także na Łotwie różnica wynosi 13 punktów procentowych (kobiety 39%, mężczyźni 26%). Trzecim krajem, w którym ta różnica jest największa jest Słowenia (11 punktów). Z drugiej strony w 8 państwach członkowskich przyszłość rent i emerytur stanowiła mniejszą motywację do głosowania dla kobiet niż dla mężczyzn. W porównaniu z mężczyznami ta kwestia była mniej ważnym powodem 18

19 głosowania przez kobiety w Hiszpanii, Austria (5 punktów procentowych) i w Portugalii (4). IV. OSOBY NIEUCZESTNICZĄCE W WYBORACH CHARAKTERYSTYKA I POWODY DECYZJI Uwaga: Następujące pytania, 3b i 4b, zadano jedynie tym respondentom, którzy twierdzili, że NIE oddali głosu w wyborach europejskich w 2009 r. (57% w UE). A. Moment podjęcia decyzji o niegłosowaniu Q3b. Kiedy zdecydowałeś(-aś) się NIE oddawać głosu w ostatnich wyborach do Parlamentu Europejskiego? Średnia w UE i płeć. UE-27 M K Różn. Nigdy nie głosuję 22% 23% 21% -2 Zdecydowałem(-am) kilka miesięcy temu 18% 19% 17% -2 Zdecydowałem(-am) kilka tygodni temu 15% 14% 15% +1 Zdecydowałem(-am) kilka dni przed +1 16% 16% 17% wyborami Zdecydowałem(-am) w dniu wyborów 16% 15% 17% +2 DK 13% 13% 13% = Uwaga: Pytanie zadano respondentom, którzy twierdzili, że nie oddali głosu w wyborach europejskich. Co się tyczy momentu podjęcia decyzji o niegłosowaniu w wyborach europejskich 2009, brak większych różnic pomiędzy płciami. Odsetek kobiet, które nie głosowały w wyborach europejskich, ponieważ nigdy nie głosują, jest o dwa punkty procentowe mniejszy niż odsetek mężczyzn, którzy nie głosowali z tego samego powodu (21% i 23%). Jeśli przyjrzeć się podziałowi w przypadku odpowiedzi nigdy nie głosuję, różnice w poszczególnych państwach członkowskich są następujące: 19

20 Q3b. Kiedy zdecydowałeś(-aś) się NIE oddawać głosu w ostatnich wyborach do Parlamentu Europejskiego? Podział według państw członkowskich i według płci NIGDY NIE GŁOSUJĘ SE 17% 13% 21% +8 HU 20% 18% 23% +5 PT 15% 13% 18% +5 AT 19% 17% 21% +4 PL 20% 19% 22% +3 IT 16% 15% 17% +2 MT 23% 22% 24% +2 CZ 29% 28% 30% +2 DE 21% 21% 22% +1 NL 19% 19% 19% = EL 8% 9% 8% -1 CY 11% 11% 10% -1 DK 14% 14% 13% -1 UE-27 22% 23% 21% -2 LU 57% 58% 55% -3 RO 6% 7% 4% -3 ES 34% 36% 32% -4 BG 14% 17% 13% -4 IE 23% 25% 21% -4 FR 12% 14% 10% -4 FI 22% 25% 19% -6 SK 11% 14% 8% -6 LT 16% 20% 13% -7 LV 21% 25% 17% -8 BE 50% 54% 46% -8% UK 39% 44% 35% -9% SI 24% 29% 19% -10% EE 23% 30% 17% -13% Uwaga: Pytanie zadano respondentom, którzy twierdzili, że nie oddali głosu w wyborach europejskich. W dziewięciu państwach członkowskich UE spośród osób, które nigdy nie głosują, nie oddało głosu w wyborach europejskich więcej kobiet niż mężczyzn. Największa różnica jest w Szwecji, gdzie odsetek kobiet, które nigdy nie głosują wynosi 21% (tyle wynosi średnia UE dla kobiet) w porównaniu z 13% mężczyzn (dużo poniżej średniej unijnej dla mężczyzn, która wynosi 23%). Z drugiej strony odsetek mężczyzn, którzy nie głosowali w wyborach europejskich 2009, ponieważ nigdy nie głosują, jest o większy niż odsetek kobiet, które nie głosowały z tego samego powodu. Różnica ta jest największa w Estonii, Słowenii i Wielkiej Brytanii. Tylko w Holandii odsetek mężczyzn i kobiet jest taki sam. 20

21 B. Powody niegłosowania Q4b. Jakie są główne powody, dla których NIE oddałeś(-aś) głosu w ostatnich wyborach do PE? Średnia w UE i płeć. UE-27 M K Różn. Ogólny brak zaufania do polityki / ogólne 28% 28% 28% = Brak zainteresowania polityką jako taką 17% 16% 17% +1 Głosowanie nie daje rezultatów / głosowanie niczego 17% 18% 15% -3 Wakacje / wyjazd 10% 10% 10% = Zbyt zajęty(-a) / brak czasu / praca 10% 11% 10% -1 Mało wiem o UE/ PE lub wyborach do Parlamentu 10% 8% 13% +5 Rzadko głosuję / nigdy nie głosuję 10% 11% 9% -2 Brak zainteresowania sprawami Unii Europejskiej 9% 8% 9% +1 Brak rzeczywistego zadowolenia z Parlamentu Europejskiego jako instytucji 8% 10% 7% -3 Problemy zdrowotne 7% 5% 9% +4 Brak debaty publicznej / brak kampanii wyborczej 6% 7% 5% -2 Zajęty życiem rodzinnym / rekreacją 5% 5% 6% +1 Jestem przeciwnikiem UE 4% 4% 4% = Problemy zrejestracją lub kartą do głosowania 3% 4% 3% -1 Nie wiedziałem(-am) owyborach 2% 2% 1% -1 Inne (SPONTANICZNIE) 6% 7% 6% -1 DK 3% 3% 3% = Uwaga: Pytanie zadano respondentom, którzy twierdzili, że nie oddali głosu w wyborach europejskich. Maksymalnie trzy odpowiedzi. Pokazana została suma odpowiedzi. Główny powód nieoddania głosu w wyborach europejskich 2009 jest taki sam w przypadku mężczyzn i kobiet, a mianowicie ogólny brak zaufania do polityki lub ogólne niezadowolenie z polityki. W 28% przypadków podawały go obie grupy. Drugi powód jest niemal taki sam dla obu płci: brak zainteresowania polityką jako taką (mężczyźni 16%, kobiety 17%). Trzeci jest też niemal taki sam dla obu grup przekonanie, że głosowanie niczego nie zmienia ale kobiety podawały go rzadziej niż mężczyźni (15% w stosunku do 18%). Jednak w przypadku jednego z powodów nieoddania głosu, które znalazły się na czwartym miejscu braku wiedzy o UE/ PE lub wyborach do Parlamentu Europejskiego, widać największą różnicę między kobietami i mężczyznami. Kobiety podawały go w 13% przypadków, a mężczyźni zaledwie w 8%. Warto zauważyć, że większy odsetek kobiet twierdził, że nie głosował z powodu kłopotów zdrowotnych w owym czasie: 9% kobiet w porównaniu z 5% mężczyzn. Analizując poszczególne państwa członkowskie zajmowaliśmy się jedynie najczęściej podawanym powodem absencji, którym był ogólny brak zaufania do polityki / ogólne niezadowolenie z polityki. 21

22 Q4b. Jakie są główne powody, dla których NIE oddałeś(-aś) głosu w ostatnich wyborach do PE? Podział według państw członkowskich i według płci. OGÓLNY BRAK ZAUFANIA DO POLITYKI / OGÓLNE NIEZADOWOLENIE Z POLITYKI MT 31% 26% 40% +14 DE 32% 28% 36% +8 AT 25% 22% 27% +5 PL 29% 27% 31% +4 SK 37% 36% 39% +3 LV 28% 26% 29% +3 SE 21% 20% 22% +2 PT 28% 27% 28% +1 SI 30% 30% 30% = UK 20% 20% 20% = UE-27 28% 28% 28% = BG 45% 46% 45% -1 EL 51% 51% 50% -1 NL 21% 22% 20% -2 CY 44% 45% 43% -2 HU 36% 37% 34% -3 DK 8% 9% 6% -3 FI 18% 19% 16% -3 IT 37% 38% 35% -3 RO 44% 46% 43% -3 FR 21% 23% 19% -4 LU 11% 14% 8% -6 EE 24% 28% 22% -6 ES 24% 27% 21% -6 LT 24% 28% 21% -7 BE 18% 22% 14% -8 IE 20% 25% 16% -9 CZ 39% 47% 33% -14 Uwaga: Pytanie zadano respondentom, którzy twierdzili, że nie oddali głosu w wyborach europejskich. Najbardziej uderzająca różnica, jeśli chodzi o ogólny brak zaufania do polityki lub niezadowolenie z polityki kobiet i mężczyzn, występuje na Malcie, gdzie odsetek kobiet, które nie głosowały z tego powodu wynosi 40%, w porównaniu z 26% mężczyzn. Różnica między mężczyznami i kobietami w Czechach jest dokładnie odwrotna: ten powód jako jedną z głównych przyczyn niegłosowania w wyborach europejskich 2009 podał odsetek kobiet o 14 punktów procentowych mniejszy niż odsetek mężczyzn. 22

23 V. OPINIA O PARLAMENCIE EUROPEJSKIM I UNII EUROPEJSKIEJ ORAZ NASTAWIENIE DO PE I UE A. Parlament Europejski Q7. W przypadku każdego z podanych stwierdzeń określ, czy pokrywa się ono z twoim nastawieniem lub twoją opinią, czy też nie. Średnia w UE i płeć. UE- Różn. M K 27 Czy miałeś wszelkie konieczne informacje, aby wybrać osobę, na którą zamierzałeś głosować w ostatnich wyborach europejskich? 53% 57% 50% -7 Czy Parlament Europejski zajmuje się sprawami obywateli Europy? 46% 48% 44% -4 Uwaga: Pytanie zadano wszystkim respondentom suma odpowiedzi tak, w pewnym stopniu. Płeć w dużym stopniu wpływa na opinie respondentów o tym, czy mieli wszelkie konieczne informacje, aby wybrać osobę, na którą zamierzali głosować w wyborach europejskich. Na szczeblu UE 50% kobiet, w porównaniu z 57% mężczyzn, uważa, że były w wystarczającym stopniu poinformowane. Taką samą różnicę zauważono analizując zgodność z założeniem, że Parlament Europejski zajmuje się sprawami obywateli Europy. Średnio w UE różnica między mężczyznami i kobietami w tej kwestii wynosi 4 punkty procentowe, ponieważ 44% kobiet, w porównaniu z 48% mężczyzn, którzy sądzą tak samo, uważa to stwierdzenie za prawdziwe. Przyjrzeliśmy się różnicom opinii między płciami w każdym państwie członkowskim dotyczącym poglądu, że mieli wszelkie konieczne informacje, aby wybrać osobę, na którą zamierzali głosować w wyborach europejskich, ponieważ w przypadku tego pytania różnica między płciami jest duża. 23

24 Q7. W przypadku każdego z podanych stwierdzeń określ, czy pokrywa się ono z twoim nastawieniem lub twoją opinią, czy też nie. Podział według państw członkowskich i według płci CZY MIAŁEŚ WSZELKIE KONIECZNE INFORMACJE, ABY WYBRAĆ OSOBĘ, NA KTÓRĄ ZAMIERZAŁEŚ GŁOSOWAĆ W OSTATNICH WYBORACH EUROPEJSKICH? LU 75% 71% 78% +7 LT 57% 56% 58% +2 LV 66% 65% 66% +1 MT 90% 89% 90% +1 BE 69% 69% 69% = FI 70% 70% 69% -1 DE 56% 57% 55% -2 CZ 49% 50% 48% -2 EE 71% 72% 70% -2 SI 60% 61% 59% -2 BG 49% 52% 47% -5 SK 63% 65% 60% -5 IE 67% 70% 64% -6 CY 79% 82% 76% -6 HU 59% 62% 56% -6 SE 58% 61% 55% -6 PL 42% 45% 39% -6 RO 49% 52% 46% -6 DK 60% 63% 57% -6 EU 53% 57% 50% -7 FR 49% 53% 45% -8 UK 42% 46% 38% -8 AT 62% 67% 59% -8 PT 44% 49% 39% -10 EL 68% 74% 63% -11 IT 60% 65% 54% -11 NL 53% 59% 48% -11 ES 54% 61% 47% -14 Uwaga: Pytanie zadano wszystkim respondentom suma odpowiedzi tak, w pewnym stopniu. Tylko w czterech krajach większy odsetek kobiet niż mężczyzn uważa, że miały wystarczająco dużo informacji, aby wybrać osobę, na którą zamierzały głosować (Luksemburg, Litwa, Łotwa i Malta), ale tylko w Luksemburgu różnica jest naprawdę znacząca (7 punktów procentowych). W 22 państwach członkowskich kobiety uważały się za gorzej poinformowane w tej sprawie niż mężczyźni. Największą różnicę odnotowano w Hiszpanii (14 punktów), Holandii, we Włoszech i w Grecji (wszędzie po 11 punktów). Tylko w jednym kraju kobiety i mężczyźni uważali się za jednakowo dobrze poinformowanych, była to Belgia. 24

25 B. Unia Europejska Q7. W przypadku każdego z podanych stwierdzeń określ, czy pokrywa się ono z twoim nastawieniem lub twoją opinią, czy też nie. Średnia w UE i płeć. UE-27 M K Różn. Czy ufasz instytucjom UE? 50% 53% 48% -5 Czy członkostwo (TWOJEGO KRAJU) wue przynosi 69% 71% 67% -4 Czy czujesz się obywatelem UE? 64% 66% 61% -5 Czy czujesz się związany ze (SWOIM KRAJEM)? 91% 92% 91% -1 Czy czujesz się związany zeuropą? 64% 67% 61% -6 Czy bardzo interesujesz się polityką? 39% 46% 33% -13 Uwaga: Pytanie zadano wszystkim respondentom suma odpowiedzi tak, w pewnym stopniu. Z podanymi stwierdzeniami zgadza się mniejsza liczba kobiet niż mężczyzn, przy czym odsetki te różnią się między sobą. Największą różnicę odnotowano jeśli chodzi o zainteresowanie polityką. Jeśli 46% mężczyzn odpowiada, że przynajmniej w pewnym stopniu są zainteresowani polityką, to w przypadku kobiet jest to 33%. Istnieje też duża różnica jeśli chodzi o poczucie przynależności do Europy i poczucie bycia obywatelem UE. Średnio 67% mężczyzn zgadza się, że przynajmniej w pewnym stopniu mają poczucie przynależności do Europy, natomiast w przypadku kobiet jest to 61%. Różnica między kobietami i mężczyznami, którzy czują się obywatelami UE wynosi 5 punktów procentowych. 25

26 Q7. W przypadku każdego z podanych stwierdzeń określ, czy pokrywa się ono z twoim nastawieniem lub twoją opinią, czy też nie. Podział według państw członkowskich i według płci CZY BARDZO INTERESUJESZ SIĘ POLITYKĄ? LT 36% 35% 37% +2 LV 66% 65% 66% +1 LU 48% 50% 46% -4 IT 33% 37% 29% -8 RO 20% 24% 15% -9 BG 22% 27% 18% -9 EE 39% 44% 35% -9 ES 30% 35% 25% -10 MT 36% 41% 31% -10 SK 23% 28% 18% -10 SE 40% 45% 35% -10 SI 24% 30% 18% -12 EU 39% 46% 33% -13 FI 47% 53% 40% -13 CZ 24% 31% 17% -14 IE 37% 44% 30% -14 FR 37% 44% 30% -14 DE 62% 69% 54% -15 HU 25% 32% 17% -15 PT 29% 37% 22% -15 EL 47% 54% 39% -15 UK 38% 46% 31% -15 DK 52% 61% 44% -17 PL 28% 37% 20% -17 NL 53% 62% 44% -18 AT 55% 65% 46% -19 BE 40% 51% 31% -20 CY 49% 61% 38% -23 Uwaga: Pytanie zadano wszystkim respondentom suma odpowiedzi tak, w pewnym stopniu. Tylko w dwóch państwach członkowskich nieco więcej kobiet niż mężczyzn twierdzi, że bardzo interesuje się polityką (różnica 2 punktów na Litwie i 1 punktu na Łotwie). W znacznej większości krajów kobiety dużo mniej interesują się polityką. Na krańcu skali znajduje się Cypr (różnica 23 punktów), Belgia (20) i Austria (19). 26

27 Q7. W przypadku każdego z podanych stwierdzeń określ, czy pokrywa się ono z twoim nastawieniem lub twoją opinią, czy też nie. Podział według państw członkowskich i według płci CZY CZUJESZ SIĘ ZWIĄZANY Z EUROPĄ? ES 79% 78% 81% +3 LV 58% 56% 59% +3 FI 64% 63% 65% +2 LU 84% 84% 85% +1 SK 71% 71% 71% = SE 76% 76% 76% = HU 81% 82% 81% -1 EE 71% 71% 70% -1 BG 56% 57% 55% -2 IE 57% 58% 56% -2 DK 80% 81% 78% -3 RO 58% 60% 57% -3 NL 70% 72% 68% -4 LT 48% 50% 46% -4 SI 75% 77% 73% -4 CZ 69% 72% 67% -5 IT 59% 62% 57% -5 AT 62% 65% 60% -5 EU 64% 67% 61% -6 BE 74% 77% 71% -6 EL 53% 57% 50% -7 PL 69% 73% 65% -8 DE 73% 77% 69% -8 FR 62% 67% 58% -9 UK 34% 39% 29% -10 CY 56% 62% 51% -11 MT 64% 70% 59% -11 PT 68% 75% 62% -13 Uwaga: Pytanie zadano wszystkim respondentom suma odpowiedzi tak, w pewnym stopniu. W czterech państwach członkowskich niewiele więcej kobiet niż mężczyzn czuje się związanych z Europą (Hiszpania i Łotwa: 3 punkty różnicy, Finlandia 2 punkty, Luksemburg 1 punkt). W większości pozostałych krajów (łącznie 21) kobiety w dużo mniejszym stopniu czują się związane z Europą niż mężczyźni, co szczególnie odnosi się do Portugalii (13 punktów różnicy), na Malcie i Cyprze (11 punktów). Nie ma różnic między kobietami i mężczyznami w dwóch krajach: Słowacji i Szwecji. 27

28 Q7. W przypadku każdego z podanych stwierdzeń określ, czy pokrywa się ono z twoim nastawieniem lub twoją opinią, czy też nie. Podział według państw członkowskich i według płci CZY CZUJESZ SIĘ OBYWATELEM UE? FI 74% 72% 75% +3 EE 71% 71% 72% +1 LU 86% 85% 86% +1 SK 78% 78% 79% +1 CZ 60% 60% 60% = ES 82% 82% 82% = LV 51% 51% 50% -1 AT 56% 57% 55% -2 DE 71% 72% 69% -3 RO 54% 56% 53% -3 MT 67% 69% 65% -4 NL 66% 68% 64% -4 EU 64% 66% 61% -5 DK 76% 78% 73% -5 EL 63% 66% 61% -5 IE 69% 72% 66% -6 CY 71% 74% 68% -6 BG 47% 50% 44% -6 FR 64% 67% 61% -6 HU 63% 66% 60% -6 SI 77% 80% 74% -6 UK 37% 41% 34% -7 BE 76% 80% 73% -7 IT 61% 64% 57% -7 LT 63% 67% 60% -7 PL 70% 74% 65% -9 SE 73% 78% 67% -11 PT 70% 76% 64% -12 Uwaga: Pytanie zadano wszystkim respondentom suma odpowiedzi tak, w pewnym stopniu. W większości państw członkowskich mniejszy odsetek kobiet niż mężczyzn czuje się obywatelami UE. Różnica ta jest największa w Portugalii (12 punktów), Szwecji (11 punktów) i Polsce (9 punktów). Tylko w czterech państwach członkowskich odsetek kobiet, które tak uważają jest większy niż odsetek mężczyzn, ale różnice te są niewielkie (3 punkty w Finlandii, po 1 punkcie w Estonii, Luksemburgu i Słowacji. 28

29 VI. ZNACZENIE WIEDZY O WYNIKACH WYBORÓW Q7. W przypadku każdego z podanych stwierdzeń określ, czy pokrywa się ono z twoim nastawieniem lub twoją opinią, czy też nie. Czy bardzo interesuje cię, którzy z kandydatów zostali wybrani na posłów w wyborach do Parlamentu Europejskiego w (TWOIM KRAJU)? Czy bardzo interesuje cię, która z partii politycznych zdobyła więcej mandatów poselskich w wyborach do Parlamentu Europejskiego w (TWOIM KRAJU)? Uwaga: Pytanie zadano wszystkim respondentom suma odpowiedzi tak, w pewnym stopniu. UE- 27 M K Różn. 49% 52% 46% -6 50% 53% 47% -6 Średnio w UE kobiety mniej niż mężczyzn interesuje, którzy z kandydatów zostali wybrani na posłów w wyborach do Parlamentu Europejskiego lub która z partii politycznych zdobyła więcej mandatów poselskich (różnica 6 punktów procentowych w obu przypadkach). Dział Badania Opinii Publicznej Więcej informacji: Jacques Nancy ( ) Nives Žun ( ) 29

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej/Dział Współpracy Międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE 2/09/2008-22/10/2008 Znaleziono 329 odpowiedzi z 329 odpowiadających wybranym kryteriom UDZIAŁ Kraj DE - Niemcy 55 (16.7%) PL - Polska 41 (12.5%) DK -

Bardziej szczegółowo

Ankieta internetowa dla inspektorów

Ankieta internetowa dla inspektorów Ankieta internetowa dla inspektorów Drodzy inspektorzy rolnictwa ekologicznego! Jesteśmy wdzięczni za włączenie się w projekt poświęcony doskonaleniu szkoleń, poprzez udział w ankiecie internetowej. Stanowi

Bardziej szczegółowo

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych 13/05/2008-20/06/2008 Znaleziono 408 odpowiedzi z 408 odpowiadających wybranym kryteriom 0. Uczestnictwo Kraj DE - Niemcy 48 (11,8%) PL - Polska 44 (10,8%)

Bardziej szczegółowo

http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw.

http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw. http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw.pdf Skrajne ubóstwo Skrajne ubóstwo dochody poniżej 443 zł

Bardziej szczegółowo

Wiek rozpoczynania edukacji obowiązkowej w Europie Opracował Zespół Polskiego Biura Eurydice

Wiek rozpoczynania edukacji obowiązkowej w Europie Opracował Zespół Polskiego Biura Eurydice Polskie Biuro Eurydice Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji ul. Mokotowska 43 Warszawa Warszawa, 6 lipca 2011 roku Wiek rozpoczynania edukacji obowiązkowej w Europie Opracował Zespół Polskiego Biura Eurydice

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNY PRZEWODNIK DLA WNIOSKODAWCÓW

PRAKTYCZNY PRZEWODNIK DLA WNIOSKODAWCÓW PRAKTYCZNY PRZEWODNIK DLA WNIOSKODAWCÓW PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI AKCJA - ZAGRANICZNA MOBILNOŚĆ SZKOLNEJ KADRY EDUKACYJNEJ W RAMACH PROJEKTÓW INSTYTUCJONALNYCH (VETPRO_COM) I. INFORMACJE OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne Zastrzeżenia prawne Zawartośd dostępna w prezentacji jest chroniona prawem autorskim i stanowi przedmiot własności. Teksty, grafika, fotografie, dźwięk, animacje i filmy, a także sposób ich rozmieszczenia

Bardziej szczegółowo

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Informacje prasowe sieci Eurydice Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Ján Figel, komisarz UE ds. edukacji, kształcenia, kultury i młodzieży, powiedział: Chociaż obserwujemy pewne

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Zmiany w programie związane z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej Poradnik Użytkownika

Zmiany w programie związane z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej Poradnik Użytkownika Zmiany w programie związane z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej Poradnik Użytkownika River Sp. z o.o. 30-133 Kraków, ul. Juliusza Lea 210 B; tel. (0-12) 638-66-55, fax. (0-12) 636-97-36, e-mail:

Bardziej szczegółowo

Rozp. 1408/71: art. 12; art. 72 Rozp. 574/72: art. 10a; art. 85.2 i 3. 1.1. Nazwisko ( 1a )...

Rozp. 1408/71: art. 12; art. 72 Rozp. 574/72: art. 10a; art. 85.2 i 3. 1.1. Nazwisko ( 1a )... KOMISJA ADMINISTRACYJNA DS. ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO PRACOWNIKÓW MIGRUJĄCYCH Patrz: Pouczenie na stronie 3 E 405 ( 1 ) ZAŚWIADCZE DOTYCZĄCE SUMOWANIA OKRESÓW UBEZPIECZENIA, ZATRUDNIENIA LUB PRACY NA

Bardziej szczegółowo

Rozp. 1408/71: art. 76 Rozp. 574/72: art. 10. 1.1. Nazwisko ( 1a )...

Rozp. 1408/71: art. 76 Rozp. 574/72: art. 10. 1.1. Nazwisko ( 1a )... KOMISJA ADMINISTRACYJNA DS. ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO PRACOWNIKÓW MIGRUJĄCYCH Patrz: Pouczenie na stronie 3 E 411 ( 1 ) PROŚBA O INFORMACJE DOTYCZĄCE UPRAWNIENIA DO ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH W PAŃSTWIE CZŁONKOWSKIM,

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie działalności Rzecznika Praw Obywatelskich Europejski Rzeznik Praw Obywatelskich a prawa obywatelskie

Podsumowanie działalności Rzecznika Praw Obywatelskich Europejski Rzeznik Praw Obywatelskich a prawa obywatelskie Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich Podsumowanie działalności Rzecznika Praw Obywatelskich Europejski Rzeznik Praw Obywatelskich a prawa obywatelskie Specjalny Eurobarometr Przeprowadzony przez TNS

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowy dostęp do Internetu w Unii Europejskiej

Szerokopasmowy dostęp do Internetu w Unii Europejskiej Szerokopasmowy dostęp do Internetu w Unii Europejskiej sytuacja w dniu 1 lipca 27 roku Komisji Europejskiej Społeczeństwo Informacyjne i Media Opracowanie wersji polskiej: Stowarzyszenie Miasta w Internecie

Bardziej szczegółowo

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie 30/03/2011 Natalia Matyba PLAN PREZENTACJI I. Strategia Europa 2020 nowe kierunki działao Unii

Bardziej szczegółowo

KOBIETY W ZARZĄDACH I RADACH NADZORCZYCH. Partnerstwo w biznesie. Iwona Kozera Fundacja Liderek Biznesu, Fundator

KOBIETY W ZARZĄDACH I RADACH NADZORCZYCH. Partnerstwo w biznesie. Iwona Kozera Fundacja Liderek Biznesu, Fundator KOBIETY W ZARZĄDACH I RADACH NADZORCZYCH. Partnerstwo w biznesie Iwona Kozera Fundacja Liderek Biznesu, Fundator Kontekst Badania wskazują, iż przedsiębiorstwa posiadające zróżnicowany skład najwyższych

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia reformy samorządowej w Polsce po co nam samorząd?

Doświadczenia reformy samorządowej w Polsce po co nam samorząd? Doświadczenia reformy samorządowej w Polsce po co nam samorząd? Olgierd Dziekoński Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej VIII Konferencja Krakowska 15-16 czerwca 2015 roku Ranking

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo dzieci w krajach Unii Europejskiej

Ubóstwo dzieci w krajach Unii Europejskiej Małgorzata Raczkowska Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej SGGW Ubóstwo dzieci w krajach Unii Europejskiej Wstęp Ubóstwo stanowi poważny ekonomiczny, społeczny i moralny problem: zagraża stabilizacji

Bardziej szczegółowo

19.8.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 218/9

19.8.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 218/9 19.8.2010 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 218/9 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 745/2010 z dnia 18 sierpnia 2010 r. ustalające na rok 2010 pułapy budżetowe mające zastosowanie do określonych systemów

Bardziej szczegółowo

Transport drogowy w Polsce wybrane dane

Transport drogowy w Polsce wybrane dane Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce Transport drogowy w Polsce wybrane dane RAPORT ZMPD 2012 marzec 2013 Liczba firm transportowych w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy

Bardziej szczegółowo

Badanie klimatu biznesowego w Polsce w ramach EUROCHAMBRES European Economic Survey 2007

Badanie klimatu biznesowego w Polsce w ramach EUROCHAMBRES European Economic Survey 2007 Badanie klimatu biznesowego w Polsce w ramach EUROCHAMBRES European Economic Survey 2007 Informacje na temat badania W tegorocznej edycji badania European Economic Survey, którą przeprowadzono we wrześniu

Bardziej szczegółowo

Kluczowe dane dotyczące nauczycieli i dyrektorów szkół w Europie

Kluczowe dane dotyczące nauczycieli i dyrektorów szkół w Europie NOWOŚCI WYDAWNICZE EURYDICE MAJ 13 Kluczowe dane dotyczące nauczycieli i dyrektorów szkół w Europie RAPORT Key Data on Teachers and School Leaders in Europe Kluczowe dane dotyczące nauczycieli i dyrektorów

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI: PROCEDURY WYBORCZE

PARLAMENT EUROPEJSKI: PROCEDURY WYBORCZE PARLAMENT EUROPEJSKI: PROCEDURY WYBORCZE Procedury odnoszące się do wyborów do Parlamentu Europejskiego reguluje zarówno prawodawstwo europejskie, które definiuje zasady wspólne dla wszystkich państw członkowskich,

Bardziej szczegółowo

L 185/62 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 15.7.2011

L 185/62 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 15.7.2011 L 185/62 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 15.7.2011 ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) NR 680/2011 z dnia 14 lipca 2011 r. ustalające na rok 2011 pułapy budżetowe mające zastosowanie do określonych

Bardziej szczegółowo

Zasady wypełniania zaświadczenia A1 o ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej

Zasady wypełniania zaświadczenia A1 o ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej Zasady wypełniania zaświadczenia A1 o ustawodawstwie dotyczącym zabezpieczenia społecznego mającym zastosowanie do osoby uprawnionej Podstawy prawne: Z dniem 1 maja 2010 r. weszły w życie: - rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Nr 1246. Informacja. Internet w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ

Nr 1246. Informacja. Internet w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Internet w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej Luty 2006 Anna Zygierewicz Informacja Nr 1246 Rozwój społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH Scoreboard to zestaw praktycznych, prostych i wymiernych wskaźników, istotnych z punktu widzenia sytuacji makroekonomicznej krajów Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Porównawcza analiza sfery ubóstwa w krajach UE w ujęciu regionalnym

Porównawcza analiza sfery ubóstwa w krajach UE w ujęciu regionalnym Porównawcza analiza sfery ubóstwa w krajach UE w ujęciu regionalnym Tomasz Panek Szkoła Główna Handlowa w Warszawie KONFERENCJA STATYSTYKA WIEDZA ROZWÓJ Łódź, 17-18 października 2013 WPROWADZENIE Walka

Bardziej szczegółowo

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Artykuł wprowadzający do e-debaty Sektor małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) ma istotne

Bardziej szczegółowo

EURYDICE. Informacja prasowa Polskiego Biura

EURYDICE. Informacja prasowa Polskiego Biura EURYDICE Informacja prasowa Polskiego Biura Education and Training in Europe 2020. Responses from the EU Member States Edukacja i szkolenia w strategii Europa 2020. Odpowiedzi krajów członkowskich Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Finansowy Barometr ING

Finansowy Barometr ING Finansowy Barometr ING Międzynarodowe badanie ING na temat kredytów mieszkaniowych i rynku nieruchomości w Polsce i na świecie. Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez IPSOS Listopad

Bardziej szczegółowo

Biblioteki się liczą!

Biblioteki się liczą! Biblioteki się liczą! Biblioteka w Ostroszowicach 1 1/4 Europejczyków (prawie 100 milionów ludzi) korzysta co roku z bibliotek publicznych. Dlaczego? W których krajach najczęściej odwiedzają biblioteki?

Bardziej szczegółowo

Poziom wydatków na edukację w krajach członkowskich Unii Europejskiej

Poziom wydatków na edukację w krajach członkowskich Unii Europejskiej Aneta Stańko Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej SGGW w Warszawie Poziom wydatków na edukację w krajach członkowskich Unii Europejskiej Wstęp W Strategii Lizbońskiej postawiono cel przed krajami członkowskimi

Bardziej szczegółowo

Parlament Europejski. Rola i funkcje w UE

Parlament Europejski. Rola i funkcje w UE Parlament Europejski Rola i funkcje w UE Instytucje UE Parlament Europejski Rada Europejska Rada Komisja Europejska Trybunał Sprawiedliwości UE Europejski Bank Centralny Trybunał Obrachunkowy Ogólny zakres

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie w UE: czy Europejczycy potrafią oszczędzać?

Oszczędzanie w UE: czy Europejczycy potrafią oszczędzać? Oszczędzanie w UE: czy Europejczycy potrafią oszczędzać? TNS 2012 1 Istnieje wiele powodów by oszczędzać pieniądze: od zabezpieczania się na wypadek niespodziewanych wydatków, poprzez oszczędności na emeryturę,

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2013 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 Wprowadzenie Główny

Bardziej szczegółowo

www.2010againstpoverty.eu 2010againstpoverty@ec.europa.eu

www.2010againstpoverty.eu 2010againstpoverty@ec.europa.eu KE-80-09-930-PL-C www.2010againstpoverty.eu 2010againstpoverty@ec.europa.eu Publikacje Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Równości Szans można pobrać lub bezpłatnie zaprenumerować

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Opole, 3 marca 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 162/2014 POAKCESYJNE MIGRACJE POLAKÓW

Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 162/2014 POAKCESYJNE MIGRACJE POLAKÓW Warszawa, grudzień 2014 ISSN 2353-5822 NR 162/2014 POAKCESYJNE MIGRACJE POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

Komisja prowadzi konsultacje jak z Europy zrobić lidera przejścia do Web 3.0

Komisja prowadzi konsultacje jak z Europy zrobić lidera przejścia do Web 3.0 IP/08/1422 Bruksela, dnia 29 września 2008 r. Komisja prowadzi konsultacje jak z Europy zrobić lidera przejścia do Web 3.0 Europa może stać się liderem w przejściu do internetu następnej generacji. Komisja

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki spójności monitorowane w ramach zrównoważonego rozwoju na przykładzie Szwajcarii

Wskaźniki spójności monitorowane w ramach zrównoważonego rozwoju na przykładzie Szwajcarii Wskaźniki spójności monitorowane w ramach zrównoważonego rozwoju na przykładzie Szwajcarii Plan Mariola Zalewska Uniwersytet Warszawski Wydział Zarządzania Wstęp- Tworzenie ram spójności dla krajów UE

Bardziej szczegółowo

Specjalny Eurobarometr. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

Specjalny Eurobarometr. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich Specjalny Eurobarometr Przeprowadzony przez TNS Opinion & Social na zlecenie Parlamentu Europejskiego i Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich TNS Opinion & Social Avenue Hermann Debroux, 40 1160 Bruksela

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 5 / 015 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 9 3 00 9 3 0 fax (+8 ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI

DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI L 46/12 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 18.2.2014 DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI z dnia 14 lutego 2014 r. zmieniająca załącznik II do decyzji 93/52/EWG w odniesieniu do uznania niektórych regionów Włoch

Bardziej szczegółowo

Erasmus w Polsce w roku akademickim 2007/08

Erasmus w Polsce w roku akademickim 2007/08 Erasmus w Polsce w roku akademickim 27/8 27 8 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Warszawa 29 Erasmus w Polsce w roku akademickim 27/8 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie

Bardziej szczegółowo

Wpływ wsparcia unijnego na rozwój rolnictwa ekologicznego w Polsce. Dr inŝ. Henryk Skórnicki

Wpływ wsparcia unijnego na rozwój rolnictwa ekologicznego w Polsce. Dr inŝ. Henryk Skórnicki Wpływ wsparcia unijnego na rozwój rolnictwa ekologicznego w Polsce Dr inŝ. Henryk Skórnicki ROLNICTWO EKOLOGICZNE 1. Rolnictwo ekologiczne na świecie i w Polsce 2. Przepisy prawne oraz system kontroli

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Anna Ruzik CASE Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych Instytut Pracy i Spraw Społecznych Plan prezentacji Wyzwania demograficzne

Bardziej szczegółowo

SĄ PAŃSTWO OBYWATELAMI UNII EUROPEJSKIEJ MIESZKAJĄCYMI W BELGII?

SĄ PAŃSTWO OBYWATELAMI UNII EUROPEJSKIEJ MIESZKAJĄCYMI W BELGII? SĄ PAŃSTWO OBYWATELAMI UNII EUROPEJSKIEJ MIESZKAJĄCYMI W BELGII? Mogą Państwo wziąć udział w wyborach do Parlamentu Europejskiego, które odbędą się 25 maja 2014 r. 1 KTO MOŻE GŁOSOWAĆ 25 MAJA 2014 r.?

Bardziej szczegółowo

Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne

Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne Jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz jednoosobowe spółki akcyjne Konsultacje prowadzone przez Dyrekcję Generalną Komisji Europejskiej ds. Rynku Wewnętrznego i Usług Uwaga wstępna:

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY al. Niepodległości 208, 00-925 Warszawa www.stat.gov.pl. Badanie budżetu czasu ludności

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY al. Niepodległości 208, 00-925 Warszawa www.stat.gov.pl. Badanie budżetu czasu ludności GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY al. Niepodległości 08, 00-95 Warszawa www.stat.gov.pl Badanie budżetu czasu ludności Kwestionariusz gospodarstwa domowego 013 r. BC-G Należy wpisać odpowiedź lub zakreślić odpowiedni

Bardziej szczegółowo

Wolontariat i solidarność międzypokoleniowa

Wolontariat i solidarność międzypokoleniowa PARLAMENT EUROPEJSKI Wolontariat i solidarność międzypokoleniowa Sprawozdanie Badania terenowe: kwiecień-maj 2011 r. Publikacja: październik 2011 r. Specjalny Eurobarometr / Fala 75.2 TNS Opinion & Social

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

OPINIA SPOŁECZNA W PRZEDEDNIU WYBORÓW DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

OPINIA SPOŁECZNA W PRZEDEDNIU WYBORÓW DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO OPINIA SPOŁECZNA W PRZEDEDNIU WYBORÓW DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO 1. Nastroje społeczne przed wyborami do PE - Sytuacja towarzysząca wyborom do PE jest zasadniczo odmienna od towarzyszącej referendum.

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Dostęp do praw i sprawiedliwości dla osób z niepełnosprawnością intelektualną Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia

Bardziej szczegółowo

Przegląd realizacji Pekińskiej Platformy Działania: kobiety i gospodarka

Przegląd realizacji Pekińskiej Platformy Działania: kobiety i gospodarka Przegląd realizacji Pekińskiej Platformy Działania: kobiety i gospodarka Godzenie pracy z życiem rodzinnym jako warunek równego uczestnictwa w rynku pracy Główne wnioski Główne wnioski oparte są na badaniu

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød A.

świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød A. Wyślij do Udbetaling Danmark Kongens Vænge 8 3400 Hillerød świadczenia rodzinne Informacje o państwie ubezpieczenia zdrowotnego A. Dane osobowe Imię i nazwisko Duński numer osobowy Adres Numer telefonu

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie

Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie BG Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie Komisja Europejska Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie Niniejsze opracowanie zostało po raz pierwszy

Bardziej szczegółowo

Badanie Parlemeter Eurobarometr Parlamentu Europejskiego (EB/PE 78.2)

Badanie Parlemeter Eurobarometr Parlamentu Europejskiego (EB/PE 78.2) Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji DZIAŁ BADANIA OPINII PUBLICZNEJ Bruksela, 14 lutego 2013 r. Badanie Parlemeter Eurobarometr Parlamentu Europejskiego (EB/PE 78.2) DOKUMENT TEMATYCZNY SKUPIAJĄCY SIĘ NA

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY PL PL PL KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 12.1.2010 KOM(2009)713 wersja ostateczna SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Monitorowanie emisji CO 2 z nowych samochodów osobowych w UE:

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy

Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy Nr 13 Bezrobocie a wiek i poziom wykształcenia: Polska na tle UE Jednym z czynników w szczególny sposób wpływających na prawdopodobieństwo bezrobocia jest

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku Szczecin 2014 Według danych

Bardziej szczegółowo

Czechy. Dania. Niemcy

Czechy. Dania. Niemcy Belgia axation/vat_ec/belgium/vat_ec_be-en.htm - Vademecum VAT na stronie http://minfin.fgov.be - strona Ministerstwa Finansów http://www.fisconet.fgov.be/fr/?frame.dll&root=v:/fisconetfra.2/&versie= 04&type=btw-com!INH&&

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych. Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych. Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych dr Błażej Lepczyński Marta Penczar dr Błażej Lepczyński, Marta Penczar Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową

Bardziej szczegółowo

Finansowy Barometr ING

Finansowy Barometr ING Finansowy Barometr ING Międzynarodowe badanie ING na temat postaw i zachowań konsumentów wobec oszczędzania w Polsce i na świecie. Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez IPSOS Marzec

Bardziej szczegółowo

Rok: 2006 Czasopismo: Świat Problemów Numer: 1/156

Rok: 2006 Czasopismo: Świat Problemów Numer: 1/156 Rok: 2006 Czasopismo: Świat Problemów Numer: 1/156 Zjawisko zażywania narkotyków w Europie dotyczy głównie młodych mężczyzn z dużych miast. Według danych szacunkowych w Unii Europejskiej od 1.2 do 2.1

Bardziej szczegółowo

KLIMAT SPOŁECZNY. Streszczenie sprawozdania. Specjalny Eurobarometr 315. Przygotowanie maj czerwiec 2009 Publikacja styczeń 2010.

KLIMAT SPOŁECZNY. Streszczenie sprawozdania. Specjalny Eurobarometr 315. Przygotowanie maj czerwiec 2009 Publikacja styczeń 2010. MONITOR EUROPEJSKI KLIMAT SPOŁECZNY Streszczenie sprawozdania Przygotowanie maj czerwiec 2009 Publikacja styczeń 2010 Specjalny Eurobarometr 315 Klimat społeczny Badanie przeprowadzone przez TNS Opinion

Bardziej szczegółowo

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 97/2014 ODBIÓR KAMPANII WYBORCZEJ I AKTYWNOŚĆ POLITYCZNA W INTERNECIE

Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 97/2014 ODBIÓR KAMPANII WYBORCZEJ I AKTYWNOŚĆ POLITYCZNA W INTERNECIE Warszawa, lipiec 2014 ISSN 2353-5822 NR 97/2014 ODBIÓR KAMPANII WYBORCZEJ I AKTYWNOŚĆ POLITYCZNA W INTERNECIE Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014

Bardziej szczegółowo

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i

mogą nabyć prawo do emerytury po ukończeniu wieku letniego (w przypadku kobiety) lub 25 letniego (w przypadku mężczyzny) okresu składkowego i Świadczenia emerytalno-rentowe rentowe podlegające koordynacji unijnej w stosunkach polsko-greckich ki Zakład Ubezpieczeń ń Społecznych ł maj 2013 Polskie świadczenia emerytalno-rentowe rentowe objęte

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Osoba niepełnosprawna w obliczu prawa Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia

Bardziej szczegółowo

EUROBAROMETR 67 OPINIA PUBLICZNA W UNII EUROPEJSKIEJ WIOSNA 2007. Raport opracowany dla Reprezentacji Komisji Europejskiej w Polsce.

EUROBAROMETR 67 OPINIA PUBLICZNA W UNII EUROPEJSKIEJ WIOSNA 2007. Raport opracowany dla Reprezentacji Komisji Europejskiej w Polsce. Standardowy Eurobarometr Komisja Europejska EUROBAROMETR 67 OPINIA PUBLICZNA W UNII EUROPEJSKIEJ WIOSNA 2007 Standardowy Eurobarometr 67 / wiosna 2007 TNS Opinion & Social RAPORT KRAJOWY POLSKA Badanie

Bardziej szczegółowo

Finansowy Barometr ING

Finansowy Barometr ING Finansowy Barometr ING Międzynarodowe badanie ING na temat kredytów mieszkaniowych i rynku nieruchomości w Polsce i na świecie. Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez IPSOS Wrzesień

Bardziej szczegółowo

DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW

DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW DEREGULACJA DOSTĘPU DO ZAWODÓW Polska Czechy Wlk. Brytania Austria Islandia Hiszpania Portugalia Lichtenstein Grecja Szwajcaria Niemcy Dania Francja Włochy Norwegia Belgia Malta Holandia Irlandia Finlandia

Bardziej szczegółowo

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r.

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r. Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju Warszawa, listopad 2012 r. Agenda cyfrowa cele z zakresu Internetu szerokopasmowego Do 2013 r. - szerokopasmowy dostęp do Internetu dla 100% mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych WŁAŚCIWOŚĆ JEDNOSTEK ZUS W ZAKRESIE USTALANIA I WYPŁATY POLSKICH EMERYTUR I RENT Z TYTUŁU PRACY W POLSCE I ZA GRANICĄ i Do kogo skierowana jest ulotka? Ulotka określa zasady

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do formularza sprzeciwu

Objaśnienia do formularza sprzeciwu URZĄD HARMONIZACJI RYNKU WEWNĘTRZNEGO (UHRW) Znaki towarowe i wzory przemysłowe Objaśnienia do formularza sprzeciwu 1. Uwagi ogólne 1.1 Korzystanie z formularza Formularz można otrzymać bezpłatnie na miejscu

Bardziej szczegółowo

Szerokopasmowy, mobilny dostęp do Internetu w Polsce. dr inż. Adam Kuriaoski Prezes Aero2, Mobyland, CenterNet

Szerokopasmowy, mobilny dostęp do Internetu w Polsce. dr inż. Adam Kuriaoski Prezes Aero2, Mobyland, CenterNet Szerokopasmowy, mobilny dostęp do Internetu w Polsce dr inż. Adam Kuriaoski Prezes Aero2, Mobyland, CenterNet AGENDA Czym jest Internet mobilny? Internet mobilny na świecie Internet mobilny w Polsce Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZYNNIK AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ LUDNOŚCI WEDŁUG PŁCI W LATACH 2003 2011

WSPÓŁCZYNNIK AKTYWNOŚCI ZAWODOWEJ LUDNOŚCI WEDŁUG PŁCI W LATACH 2003 2011 W Polsce, podobnie jak w innych krajach europejskich, sytuacja kobiet na rynku pracy różni się od sytuacji zawodowej mężczyzn. Płeć jest więc jedną z najważniejszych cech uwzględnianych w statystyce rynku

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Zmiany jakości opodatkowania w UE po 2008 roku Bazyli Samojlik samojlik@onet.eu samojlik@kozminski.edu.pl

Zmiany jakości opodatkowania w UE po 2008 roku Bazyli Samojlik samojlik@onet.eu samojlik@kozminski.edu.pl Zmiany jakości opodatkowania w UE po 2008 roku Bazyli Samojlik samojlik@onet.eu samojlik@kozminski.edu.pl b.samojlik 1 Etapy kryzysu I. Kryzys na rynkach finansowych, bankowych i poza bankowych II. III.

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2014 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych dr BłaŜej Lepczyński, Uniwersytet Gdański, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Marta Penczar Instytut

Bardziej szczegółowo

Systemy zabezpieczenia finansowego interesów nabywców imprez turystycznych na wypadek niewypłacalności ich organizatorów w państwach członkowskich UE

Systemy zabezpieczenia finansowego interesów nabywców imprez turystycznych na wypadek niewypłacalności ich organizatorów w państwach członkowskich UE 240 Hanna Zawistowska, Systemy zabezpieczenia finansowego... Hanna Zawistowska * Systemy zabezpieczenia finansowego interesów nabywców imprez turystycznych na wypadek niewypłacalności ich organizatorów

Bardziej szczegółowo

Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie

Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie BG Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie Komisja Europejska Dorośli w systemie edukacji formalnej: polityka i praktyka w Europie Niniejsze opracowanie zostało po raz pierwszy

Bardziej szczegółowo

ROK SZKOLNY 20... - 20...

ROK SZKOLNY 20... - 20... Poniżej prosimy wpisać swój numer akt (nasz znak) lub, jeśli go Pan(i) nie zna, swój numer ewidencyjny:... Wszystkie wypełnione i podpisane dokumenty prosimy przesłać na adres: Acerta Sociaal Verzekeringsfonds

Bardziej szczegółowo

Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko

Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko Czy równe dopłaty bezpośrednie w UE byłyby sprawiedliwe? Prof. J. Kulawik, Mgr. inż. A. Kagan, Dr B. Wieliczko Teza do potwierdzenia Zawodność rynku i państwa a rolnictwo Efektywne dostarczanie dobra publicznego

Bardziej szczegółowo

Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE

Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Kompleksowe kompendium wiedzy Fakty i argumenty regulacje prawne dane liczbowe kontekst kulturowy

Bardziej szczegółowo

Inclusion Europe. Raport

Inclusion Europe. Raport Dyrektywa Europejska w sprawie Równego Traktowania przy Zatrudnianiu i Wykonywaniu Zawodu Inclusion Europe Raport Inclusion Europe i jego 49 członków z 36 państw walczą ze społecznym wykluczaniem oraz

Bardziej szczegółowo

Standardowy Eurobarometr 76. OPINIA PUBLICZNA W UNII EUROPEJSKIEJ Jesień 2011 RAPORT KRAJOWY POLSKA

Standardowy Eurobarometr 76. OPINIA PUBLICZNA W UNII EUROPEJSKIEJ Jesień 2011 RAPORT KRAJOWY POLSKA Standardowy Eurobarometr 76 OPINIA PUBLICZNA W UNII EUROPEJSKIEJ Jesień 2011 RAPORT KRAJOWY POLSKA Badanie zamówione i koordynowane przez Komisję Europejską, Dyrekcję Generalną ds. Komunikacji Społecznej.

Bardziej szczegółowo

Zaufanie do instytucji finansowych

Zaufanie do instytucji finansowych Zaufanie do instytucji finansowych Warszawa, kwiecień 2002 roku Bankom państwowym ufa 68% Polaków. Nie ufa im 17% osób. W porównaniu z rokiem ubiegłym różnica między pozytywnymi a negatywnymi opiniami

Bardziej szczegółowo

Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem

Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem EURYDICE Nowości Wydawnicze Sieci Eurydice Nr 21 lipiec 2011 Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem technologii informacyjno- -komunikacyjnych w szkołach w Europie Wydanie 2011 Technologie

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Europejskie badanie dochodów i warunków życia (EU-SILC) w 2011 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Europejskie badanie dochodów i warunków życia (EU-SILC) w 2011 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 21 grudnia 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Europejskie badanie dochodów i warunków

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016

ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016 ERASMUS+ studia i praktyki 2015/2016 ERASMUS+ Wymiana studentów w Erasmus+ obejmuje: wyjazdy na część studiów do zagranicznej uczelni wyjazdy na praktykę do zagranicznego przedsiębiorstwa, instytucji lub

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Turystyki w Częstochowie

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Turystyki w Częstochowie Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Turystyki w Częstochowie ZASADY FINANSOWANIA WYJAZDÓW STYPENDIALNYCH W RAMACH PROGRAMU LIFELONG LEARNING PROGRAMME - LLP - ERASMUS DLA STUDENTÓW I PRACOWNIKÓW WYŻSZEJ SZKOŁY

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia Irlandia

Bardziej szczegółowo

Narodowa Agencja zapewni dofinansowanie działań do kwoty maksymalnej nieprzekraczającej 97090 EUR, która obejmuje :

Narodowa Agencja zapewni dofinansowanie działań do kwoty maksymalnej nieprzekraczającej 97090 EUR, która obejmuje : Uczelniane zasady podziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej Programu LLP Erasmus) na działania zdecentralizowane Programu LLP Erasmus na rok akademicki 2011/12

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I RYNEK PRACY W KRAJACH UE

CZĘŚĆ I RYNEK PRACY W KRAJACH UE CZĘŚĆ I RYNEK PRACY W KRAJACH UE Patrycja Zwiech Katedra Mikroekonomii Uniwersytet Szczeciński ul. Mickiewicza 64, 71-11 Szczecin patzwie@op.pl, http://mikro.univ.szczecin.pl/zwiech NIESTANDARDOWE FORMY

Bardziej szczegółowo