Anna Żelezna UBEZPIECZENIA EKSPORTOWE. Wprowadzenie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Anna Żelezna UBEZPIECZENIA EKSPORTOWE. Wprowadzenie"

Transkrypt

1 Anna Żelezna UBEZPIECZENIA EKSPORTOWE Wprowadzenie W dobie globalizacji oraz ścisłej integracji m. in. z krajami należącymi do Unii Europejskiej zmianie uległo wiele aspektów związanych z wymianą międzynarodową. Należy do nich zaliczyć zmiany w przepisach prawnych, tworzenie się wspólnego rynku, a nawet zniesienie barier celnych. Wszystkie te działania wpłynęły na zwiększenie intensywności prowadzonych transakcji międzynarodowych, a co za tym idzie zwiększenie ryzyka po stronie importerów oraz eksporterów. W konsekwencji doprowadziło to do znacznego rozwoju ubezpieczeń w handlu zagranicznym. Rozpoczynając rozważania na temat ubezpieczeń eksportowych należy w pierwszej kolejności wyjaśnić pojęcie ryzyka. Rozumie się przez nie możliwość poniesienia przez podmiot gospodarujący szkody majątkowej lub osobowej na skutek wystąpienia przyszłego zdarzenia losowego. W związku z tym, że zdarzenie losowe może dotyczyć różnych kwestii, właściwe jest dokonanie podziału ryzyka. O ryzyku rzeczowym mówimy, jeśli jest ono związane z dobrami rzeczowymi, o ryzyku finansowym, gdy następuje zagrożenie przychodów, spodziewanych korzyści majątkowych czy zysku, natomiast o ryzyku odpowiedzialności cywilnej np. gdy w wyniku korzystania z wadliwego urządzenia ucierpiał na zdrowiu użytkownik. Wymienione rodzaje ryzyk to ryzyka majątkowe. Drugą grupą ryzyk są ryzyka osobowe, czyli te, które dotykają zdrowia i życia osób zaangażowanych w działania gospodarcze. W związku z tym, że ryzyko jest zjawiskiem stale występującym w otoczeniu, człowiek zaczął podejmować działania w celu jego zmniejszenia lub całkowitej eliminacji zaczął nim zarządzać. Wśród działań polegających na zmniejszeniu lub całkowitej eliminacji ryzyka należy wymienić działania: - prewencyjne wcześniej dokonywane czynności w celu ograniczenia ryzyka, jak np. staranność działań, wybór odpowiedniego kontrahenta, 173

2 - kompensacyjne transakcje osłonowe, np. na rynku walutowym, - tłumiące które ograniczają straty po wystąpieniu zdarzenia losowego, - ubezpieczające które ograniczają koszty związane z wystąpieniem ewentualnej straty 1. Ryzyko to pojęcie, które zasadniczo łączy się z ubezpieczeniem. Ubezpieczenie to klasyczna forma przerzucenia ryzyka na inny podmiot gospodarczy za odpowiednią składkę. Ubezpieczenie (asekuracja) to zapewnienie pokrycia strat powstałych w wyniku nieszczęśliwych wypadków i klęsk żywiołowych. Pokrycie strat następuje przez wypłatę odszkodowań i świadczeń z funduszu tworzonego ze składek wnoszonych przez jednostki zagrożone tymi zdarzeniami. Zatem ubezpieczenie jest metodą zarządzania ryzykiem poprzez transfer ryzyka z jednostki na wyspecjalizowany podmiot zwany zakładem ubezpieczeń, organizujący dystrybucję tego ryzyka pomiędzy większą liczbę podmiotów, którym zagraża podobne ryzyko 2. Zgodnie z ujęciem E.J. Vaughana ryzyko w obszarze ubezpieczenia powinno się charakteryzować czterema cechami: 1. powinna powstać odpowiednio duża liczba jednostek zdarzeń o charakterze homogenicznym, co pozwoli na przewidywanie ekonomicznych następstw strat; 2. strata spowodowana przez dane zjawisko musi być definitywna i mierzalna; 3. strata powstała w następstwie ponoszenia ryzyka nie może być niemierzalna; 4. zaistnienie ryzyka musi być nadzwyczajne i przypadkowe 3. W dalszej części pracy zostanie omówiony jeden z rodzajów ubezpieczeń w handlu zagranicznym ubezpieczenia eksportowe. Istota i rodzaje ubezpieczeń eksportowych W wyniku znacznych odległości dzielących najczęściej kontrahentów w handlu międzynarodowym, a co za tym idzie dłuższego czasu potrzebnego na realizację transakcji, w wielu transakcjach eksportowych powstają należności i zobowiązania. Wówczas jedna ze stron pierwsza przekazuje towar lub zapłatę i jest wierzycielem drugiej strony dopóki nie dojdzie do odwrotnego świadczenia. Regulowanie wzajemnych zobowiązań i należności nosi nazwę rozliczeń międzynarodowych. Finan- 1 Handel zagraniczny: poradnik dla praktyków. Red. B. Stępień. Warszawa: PWE, 2007, s Zarządzanie ryzykiem. Red. K. Jajuga. Warszawa: PWN, 2007, s I. Gorzeń-Mitka: Ryzyko w eksporcie. Metody i sposoby ograniczania. Warszawa: Wyd. Key Text, 2007, s

3 sowanie transakcji eksportowej zawsze przebiega w dwóch etapach. Pierwszy to finansowanie cyklu produkcyjnego (produkcji eksportowej), natomiast drugi to finansowanie cyklu rozliczeniowego (okresu od momentu wysłania towaru i dokumentów towarowych do odbiorcy lub jego banku aż do momentu uzyskania efektywnego wpływu należności za dostawę). Zatem elementy kredytowania towarzyszą każdej transakcji eksportowej, nawet przy płatności natychmiastowej, gdyż zawsze występuje choć krótkotrwałe kredytowanie jednej ze stron przez drugą lub przez bank biorący udział w rozliczeniu transakcji. Kredyt eksportowy powstaje więc wówczas, gdy importer korzysta z odroczenia płatności ze strony eksportera lub uzyskuje kredyt od banku eksportera bądź innej instytucji finansowej. Jest to każdy kredyt ułatwiający sprzedaż towarów (usług) za granicę 4. W wyniku tej powszechności kredytowania transakcji eksportowych znaczenia nabrało zabezpieczenie kredytu eksportowego. Każdy kredyt zawiera w sobie bowiem ryzyko opóźnienia w zapłacie należności lub nawet ryzyko całkowitej niewypłacalności dłużnika. Eksporter może więc zabezpieczyć terminową płatność od importera w różny sposób: za pomocą akredytywy, gwarancji czy awalu na wekslu - czyli za pośrednictwem banku, lub ubezpieczyć swoje należności w firmie ubezpieczeniowej. Ubezpieczenia eksportowe w Polsce nie mają długiej tradycji. Sięgają dopiero roku 1991, kiedy to powołano do życia pierwszą wyspecjalizowaną instytucję realizującą ubezpieczenia kredytów eksportowych, czyli Korporację Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych S.A. 5 Poza prywatnymi firmami ubezpieczeniowymi działającymi na własny rachunek, które ubezpieczały kredyty eksportowe, w krajach OECD miała powstać właśnie taka rządowa instytucja. OECD opracowała zasady obowiązujące wszystkie kraje członkowskie w sprawie kredytowania i ubezpieczenia eksportu wspieranego przez rządy. KUKE S.A. prowadzi do dziś działalność związaną z: ubezpieczaniem należności przysługujących od kontrahentów zagranicznych i krajowych, prowadzenie gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeń eksportowych, udzielaniem gwarancji ubezpieczeniowych oraz reasekuracją bierną i czynną. Wypłata odszkodowań jest zapewniona poprzez przekazanie przez KUKE S.A. środków pochodzących z budżetu państwa. KUKE S.A. oferuje rozwiązania, które łączą ubezpieczenia kontraktów eksportowych i krajowych z informacją kredytową oraz zarządzaniem portfelem należności. Zgodnie z ustawą z 7 lipca 1994 roku o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych, zabezpieczenie to może dotyczyć: - kredytów eksportowych ochrona jednostek finansujących na wypadek strat poniesionych w związku z finansowaniem kontraktów (dokładnie omówione w dalszej części pracy), 4 I. Gorzeń-Mitka: wyd. cyt., s T. T. Kaczmarek, J. Królak-Werwińska: Handel międzynarodowy. Zarządzanie ryzykiem. Rozliczenia finansowe. Warszawa: Wolters Kluwer, 2008, s

4 - kontraktów eksportowych ochrona krajowych przedsiębiorców na wypadek strat poniesionych w związku z realizacją kontraktu eksportowego (dokładnie omówione w dalszej części pracy), - inwestycji bezpośrednich za granicą ochrona krajowych podmiotów gospodarczych na wypadek strat poniesionych w związku z realizacją BIZ. W tym przypadku ochrona ubezpieczeniowa obejmuje jedynie te straty, które są następstwem ryzyka politycznego. Odszkodowanie nie zostanie wypłacone ani za utracone korzyści, ani za straty związane z ryzykiem handlowy czy katastrofalnym. Przedmiotem ubezpieczenia są wniesione przez inwestora w zagraniczne przedsiębiorstwo nakłady pieniężne, rzeczowe lub w postaci wartości niematerialnych i prawnych netto, które upoważniają do udziału w zyskach, w masie upadłościowej, gwarantują prawo głosu, nadzoru i współzarządzania. Przedmiotem ochrony ubezpieczeniowej mogą być również nakłady związane z nabyciem przez inwestora własności i innych praw na nieruchomości oraz innych aktywów trwałych, znajdujących się w kraju inwestycji, w związku z przedsiębiorstwem prowadzonym przez niego za granicą. Umowa może być zawarta maksymalnie na okres 15 lat. - kosztów poszukiwania zagranicznych rynków zbytu ochrona krajowych podmiotów na wypadek kosztów związanych z poszukiwaniem zagranicznych rynków zbytu. Do kosztów tych KUKE S.A. zalicza te związane z: uczestnictwem w targach, wystawach i imprezach pokrewnych; tworzeniem przedstawicielstwa; sporządzaniem próbek, adaptacją towarów; przygotowaniem strony internetowej; reklamą; poradami prawnymi; przygotowaniem ofert; pobytem na ubezpieczonych rynkach zbytu, itd. Ubezpieczenie to pomaga przedsiębiorcom zachować płynność finansową podczas działań do momentu zawarcia kontraktów eksportowych z partnerami zagranicznymi oraz zabezpieczyć się przed ryzykiem związanym z niepowodzeniem tych działań. Odszkodowanie stanowi 65% ubezpieczonych kosztów i wydatków. Umowa ubezpieczenia obejmuje dwa następujące po sobie okresy: okres ubezpieczenia, trwający od 1 do 4 lat (ponoszenie przez przedsiębiorcę koszów oraz otrzymywanie zaliczek na poczet odszkodowania) oraz okres amortyzacji (przedsiębiorca jest zobowiązany do zwrotu całości lub części otrzymanych zaliczek na poczet odszkodowania w zależności od zawartych kontraktów eksportowych) 6. 6 Handel zagraniczny. Organizacja i technika. Red. J. Rymarczyk. Warszawa: PWE, 2005, s. 344, ;

5 Ubezpieczenie od ryzyka handlowego i niehandlowego Aby zrozumieć istotę ubezpieczeń kredytów eksportowych i kontraktów eksportowych, w pierwszej kolejności należy wprowadzić podział ryzyka objętego ubezpieczeniem eksportowym na dwie grupy: ryzyko handlowe i ryzyko niehandlowe oraz wyjaśnić różnicę pomiędzy nimi. Ryzyko handlowe podlegające ubezpieczeniu występuje wówczas, gdy faktycznie lub prawnie stwierdzona zostanie niewypłacalność importera, importer odstąpi od kontraktu lub wystąpi zwłoka w płatności. Przewlekła zwłoka importera w zapłacie należności nosi nazwę niewypłacalności domniemanej i nie wynika ona z kondycji finansowej dłużnika. W praktyce termin ten oznacza, że faktyczna niewypłacalność dłużnika wystąpi, jeżeli nie ureguluje on należności w okresie dłuższym niż 180 dni od daty płatności faktury. Zatem zaletą ubezpieczenia od ryzyka handlowego jest możliwość długookresowego planowania finansowego, gwarancja bezpieczeństwa oraz możliwość poprawienia płynności finansowej firmy. Ryzyko niehandlowe jest zaś związane głównie z ubezpieczeniem należności handlowych od podmiotów z krajów o podwyższonym ryzyku politycznym. Ryzyko polityczne może być wywołane: wojną, terroryzmem, zamieszkami itp.; wywłaszczeniem, konfiskatą, nacjonalizacją; ogłoszeniem powszechnego moratorium płatniczego przez rząd państwa dłużnika; wprowadzeniem ograniczeń importowych przez władze kraju czy uniemożliwieniem transferu płatności spowodowane wydarzeniami politycznymi itd. Ryzyko niehandlowe to jednak nie tylko ryzyko polityczne. Można do niego zaliczyć również: - ryzyko kursowe, - ryzyko katastrofalne (trzęsienie ziemi, wybuch wulkanu, cyklon, tajfun, powódź, pożary o ogromnych rozmiarach itp.), - ryzyko dłużnika publicznego (ryzyko przewlekłej zwłoki w wypełnianiu zobowiązań płatniczych przez dłużnika publicznego), państwo lub innego dłużnika, za którego poręczyło państwo 7. Znając powyższą klasyfikację ryzyk podlegających ubezpieczeniu eksportowemu można przystąpić do wyjaśnienia: czym jest ubezpieczenie kontraktu eksportowego i kredytu eksportowego, oraz jakie konkretne ubezpieczenia proponuje eksporterom KUKE S.A. Ubezpieczenie kredytu eksportowego rozumiane jest jako system, w którym ubezpieczyciel zapewnia ubezpieczającego się, że pokryje jego wierzytelność zagraniczną, w przypadku gdyby nie mógł tego uczynić dłużnik zagraniczny z powodu okoliczności zaistniałych w czasie realizacji kontraktu 8. Ubezpieczenie kre- 7 Handel zagraniczny. Organizacja... wyd. cyt., s ; J. Hermanowski: Handel zagraniczny: poradnik. Warszawa-Zielona Góra: Univers, 2004, s I. Gorzeń-Mitka: wyd. cyt., s

6 dytu eksportowego może przyjąć dwojakiego rodzaju formę. Pierwszą z nich jest ubezpieczenie pojedyncze. Cechą charakterystyczną tego ubezpieczenia jest to, że dotyczy ono tylko jednego kredytobiorcy, choć może obejmować jedną lub wiele transakcji. Taki rodzaj ubezpieczenia jest jednak obarczony dużym ryzykiem z punktu widzenia zakładu ubezpieczeń, gdyż ubezpieczający zabezpiecza tylko wybrane transakcje te, przy których spodziewa się nieotrzymania zapłaty. Drugą formą ubezpieczenia eksportowego jest ubezpieczenie zbiorowe. Jest ono bezpieczniejsze z punktu widzenia firmy ubezpieczeniowej. W tym przypadku umową ubezpieczenia jest bowiem objętych wielu kredytobiorców, przy czym podmiot udzielający kredytu nie może wybrać tych kontrahentów, od których spodziewa się, że nie otrzyma zapłaty za przeprowadzoną transakcję. Mimo tego jest to forma ubezpieczenia najkorzystniejsza również dla eksportera, gdyż jeśli dopełni on warunków zawartych w umowie ubezpieczeniowej to nie będzie musiał zgłaszać do zakładu ubezpieczeń wszystkich swoich kontrahentów, co musi uczynić w pierwszym przypadku. Wówczas kredyt będzie ubezpieczony automatycznie. Warunkami tymi są: maksymalna wartość obrotu, maksymalna długość udzielonego kredytu, globalny limit ubezpieczonego obrotu kredytowego na dany okres (zazwyczaj 12 miesięcy) oraz limit na dany kraj 9. Drugim rodzajem ubezpieczenia jest ubezpieczenie kontraktu eksportowego. Jego zadaniem jest zabezpieczenie się przed szkodami poniesionymi przez eksportera, które mogłyby wyniknąć z tego, że doszłoby do niemożności wykonania bądź niewykonania lub niewłaściwego wykonania kontraktu przez kontrahenta zagranicznego. Należy jednak zaznaczyć, że szkody te muszą być następstwem ryzyka handlowego (prawnie stwierdzona niewypłacalność dłużnika - bankructwo, zwłoka w zapłacie należności) lub politycznego (decyzje i przepisy prawne kraju dłużnika, moratorium płatnicze, uniemożliwienie transferu należności, decyzje w kraju ubezpieczyciela, siła wyższa). Cechą tego ubezpieczenia jest to, że podmiotom krajowym udziela się zabezpieczenia zarówno gdy straty powstały przed wysyłką towarów lub realizacją usług (ryzyko produkcji), jak i po tym fakcie (ryzyko kredytu). W przypadku ryzyka produkcji ochrona ubezpieczeniowa dotyczy ryzyka braku zwrotu kosztów, które poniósł eksporter w związku z zawarciem kontraktu i jego przygotowaniem, jeśli realizacja kontraktu została wstrzymana na okres co najmniej 6 miesięcy, zaś w przypadku ryzyka kredytu ochrona ubezpieczeniowa dotyczy braku wpływu należności za dostawy już zrealizowane 10. KUKE S.A. dzieli ubezpieczenia kontraktów eksportowych na: realizowane w kredycie poniżej 2 lat (ryzyko nierynkowe) krótkoterminowe oraz w kredycie 2 i więcej lat średnio- i długoterminowe. Adresatem ubezpieczenia krótkoterminowego są eksporterzy realizujący kontrakty z odroczonym terminem płatności do 2 lat ( kredyt kupiecki ) z odbiorcami prywatnymi i publicznymi z 31 krajów podwyższonego ryzyka. Łączna wartość 9 Handel zagraniczny. Organizacja... wyd. cyt., s

7 ubezpieczonego obrotu w ramach ubezpieczenia kontraktów eksportowych realizowanych w kredycie poniżej 2 lat wyniosła w 2007 roku 703,78 mln USD, tj. o 33,5% więcej niż w roku Strukturę geograficzną ubezpieczonego obrotu w 2007 roku z tytułu gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeń kontraktów eksportowych realizowanych w kredycie poniżej 2 lat ryzyko nierynkowe, przedstawia wykres 1. Wykres 1. Struktura geograficzna ubezpieczonego obrotu w 2007 roku (gwarantowane przez SP ubezpieczenia kontraktów eksportowych realizowanych w kredycie poniżej 2 lat) Źródło: KUKE S.A. Raport roczny Eksporterzy realizujący kontrakty eksportowe finansowane kredytem średnio- i długoterminowym, tj. takim, którego spłata rozłożona jest na okres dwóch i więcej lat mogą skorzystać z ubezpieczenia należności wynikających z kontraktu. Mogą także w ramach umów zawieranych z bankami skorzystać z ubezpieczenia należności związanych z finansowaniem kontraktu eksportowego przez instytucję finansową. Ubezpieczenie to dotyczy kredytów związanych wyłącznie z kontraktami eksportowymi na dostawy produktów i usług o charakterze inwestycyjnym. Istnieją dwa podstawowe warianty ubezpieczania należności średnio- i długoterminowych. Pierwszy z nich zakłada, że w ramach kredytu dostawcy sam eksporter, w kontrakcie eksportowym, wyraża zgodę na odroczenie terminów płatności za dostarczony towar lub wykonane usługi. Natomiast w drugim wariancie ubezpieczenia, zwanym kredytem dla nabywcy, bank finansujący kontrakt eksportera udziela kredytu bankowi importera lub bezpośrednio importerowi. Wartość ubezpieczonego obrotu w 2007 r. w ramach nowo zawartych umów oraz aneksów zwiększają- 11 KUKE S.A. Raport roczny

8 cych sumę ubezpieczenia w umowach ubezpieczenia z lat poprzednich zawartych przez KUKE S.A. wyniosła łącznie 321,21 mln USD 12. Podsumowanie Podsumowując rozważania na temat ubezpieczeń eksportowych należy zauważyć, że bez względu na to, co jest przedmiotem kontraktu, eksporter zawsze jest narażony na ryzyko niewypłacalności importera. Nawet jeśli opóźnienie w zapłacie należności jest niewielkie i spowodowane chwilowym brakiem płynności importera, to dla wierzyciela może być to kwestią decydującą o jego dalszym istnieniu. Dlatego tak ważne jest zabezpieczenie zapłaty należności eksportowych, czego eksporter może dokonać np. poprzez wykupienie ubezpieczenia eksportowego. Należy jednak pamiętać, że wykupienie polisy nie zawsze gwarantuje pokrycie wszystkich rodzajów zagrażających eksporterowi ryzyk. Poza tym niekoniecznie odszkodowanie musi zrekompensować całość strat ubezpieczającego się. To bowiem zmusza mimo wszystko kontrahentów do ostrożności i czujności podczas dokonywania transakcji. BIBLIOGRAFIA 1. Gorzeń-Mitka I.: Ryzyko w eksporcie. Metody i sposoby ograniczania. Warszawa: Wyd. Key Text, Handel zagraniczny. Organizacja i technika. Red. J. Rymarczyk. Warszawa: PWE, Handel zagraniczny: poradnik dla praktyków. Red. B. Stępień. Warszawa: PWE, Hermanowski J.: Handel zagraniczny: poradnik. Warszawa-Zielona Góra: Univers, Hermanowski J.: Incoterms Warszawa-Zielona Góra: Univers, Kaczmarek T. T., Królak-Werwińska J.: Handel międzynarodowy. Zarządzanie ryzykiem. Rozliczenia finansowe. Warszawa: Wolters Kluwer, KUKE S.A. Raport roczny Zarządzanie ryzykiem. Red. K. Jajuga. Warszawa: PWN, SUMMARY Export insurance The following article refers to the issues of the export insurance in Poland. It is one of the most important way for exporters to secure their transactions with foreign contractors. The institution, which offers this products, is Export Credit Insurance Corporation Joint Stock Company (KUKE). It was founded in 1991 and since then KUKE has assisted Polish exporters by fulfilling its statutory objective to create condition that would be conductive to promotion of Polish exports, and to strengthen the position of Polish exporters and their products and services in the international markets. At present it proposes two main export products: short-term products (contracts with credit terms of up to 2 years) and medium- and long-term products (contracts with credit terms of 2 and more years). 12 KUKE S.A. Raport roczny

Krajowe i lokalne instrumenty wsparcia ubezpieczeniowego i finansowego ekspansji na rynek turecki

Krajowe i lokalne instrumenty wsparcia ubezpieczeniowego i finansowego ekspansji na rynek turecki Krajowe i lokalne instrumenty wsparcia ubezpieczeniowego i finansowego ekspansji na rynek turecki Katarzyna Smołka, Manager Regionu Katowice, 19.03.2013 r. Obszar ryzyka w transakcjach handlowych Towar

Bardziej szczegółowo

Bezpieczny handel z gwarancją zapłaty

Bezpieczny handel z gwarancją zapłaty Bezpieczny handel z gwarancją zapłaty Kim jesteśmy Korporacja Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych Spółka Akcyjna (KUKE) prowadzi działalność już od ponad 20 lat. q jest firmą polską z przeważającym udziałem

Bardziej szczegółowo

Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem. Program Rozwoju Eksportu.

Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem. Program Rozwoju Eksportu. Perspektywy wejścia na rynki zagraniczne - odejście od schematu współpracy z ubezpieczycielem Program Rozwoju Eksportu. Współpraca z ubezpieczycielem profilaktyka i niwelowanie strat tradycyjna rola ubezpieczyciela

Bardziej szczegółowo

KORPORACJA UBEZPIECZEŃ KREDYTÓW EKSPORTOWYCH SPÓŁKA AKCYJNA (KUKE)

KORPORACJA UBEZPIECZEŃ KREDYTÓW EKSPORTOWYCH SPÓŁKA AKCYJNA (KUKE) KORPORACJA UBEZPIECZEŃ KREDYTÓW EKSPORTOWYCH SPÓŁKA AKCYJNA (KUKE) KIM JESTEŚMY? KUKE prowadzi działalność od 1991 roku i:. jest firmą polską z przeważającym udziałem Skarbu Państwa, ubezpiecza należności

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2010 Bezpieczne wejście na nowe rynki zbytu Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Narzędzia ekspansji międzynarodowej w XXI wieku Anna Pawlak Dyrektor Biura Polis i Gwarancji Gwarantowanych przez Skarb

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie ryzyka kredytu kupieckiego World Food Warsaw

Ubezpieczenie ryzyka kredytu kupieckiego World Food Warsaw Ubezpieczenie ryzyka kredytu kupieckiego World Food Warsaw Próg zgłoszenia do ubezpieczenia Saldo należności od poszczególnych kredytobiorców Zgłoszeni w celu ustalenia limitów kredytowych Klienci nazwani

Bardziej szczegółowo

Rodzaje wsparcia wymiany handlowej w obszarze działalności ubezpieczeniowej KUKE Maciej Poprawski Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis

Rodzaje wsparcia wymiany handlowej w obszarze działalności ubezpieczeniowej KUKE Maciej Poprawski Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis Rodzaje wsparcia wymiany handlowej w obszarze działalności ubezpieczeniowej KUKE Maciej Poprawski Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis Anna Pawlak Dyrektor Biura Polis i Gwarancji Gwarantowanych przez

Bardziej szczegółowo

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw

Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw 2011 Bezpieczne wejście na nowe rynki zbytu ubezpieczenia kredytowe Forum Małych i Średnich Przedsiębiorstw Jak zostać i pozostać przedsiębiorcą? Zygmunt Kostkiewicz, prezes zarządu KUKE S.A. Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis

Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis Jak zapewnić bezpieczeństwo finansowe przedsiębiorstwa? Marek Jakubicz Dyrektor Biura Sprzedaży i Obsługi Polis Obszary kształtowania i zapewniania bezpieczeństwa finansowego przedsiębiorstwa Sprzedaż

Bardziej szczegółowo

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie

KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą. Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie KUKE S.A. Instytucja Skarbu Państwa do zabezpieczania transakcji w kraju i zagranicą Henryk Czubek, Dyrektor Biura Terenowego w Krakowie Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem

Bardziej szczegółowo

SpiS treści Wstęp Rozdział pierwszy Ryzyko krajowe eksportera Rozdział drugi Rodzaje zagranicznego ryzyka eksportera

SpiS treści Wstęp Rozdział pierwszy Ryzyko krajowe eksportera Rozdział drugi Rodzaje zagranicznego ryzyka eksportera Spis treści Wstęp...11 Rozdział pierwszy Ryzyko krajowe eksportera...13 1. Wprowadzenie...13 2. Źródła ryzyka w transakcjach eksportowych...16 3. Rodzaje ryzyka krajowego eksportera...16 3.1. Ryzyko związane

Bardziej szczegółowo

Polski eksport ze wsparciem KUKE. Andrzej Rasiński Dyrektor Ds. Sprzedaży KUKE SA w Poznaniu

Polski eksport ze wsparciem KUKE. Andrzej Rasiński Dyrektor Ds. Sprzedaży KUKE SA w Poznaniu Polski eksport ze wsparciem KUKE Andrzej Rasiński Dyrektor Ds. Sprzedaży KUKE SA w Poznaniu Kim jesteśmy? KUKE jest spółką akcyjną z przeważającym udziałem Skarbu Państwa Ministerstwo Finansów 87,85% Bank

Bardziej szczegółowo

8. Rola ministra właściwego do spraw finansów publicznych Minister właściwy do spraw finansów publicznych nadzoruje realizację programu rządowego.

8. Rola ministra właściwego do spraw finansów publicznych Minister właściwy do spraw finansów publicznych nadzoruje realizację programu rządowego. Wspieranie polskiego eksportu poprzez udzielanie przez Bank Gospodarstwa Krajowego kredytów dla zagranicznych nabywców polskich towarów i usług lub ich banków z ochroną ubezpieczeniową Korporacji Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Instrumenty Wspierania Eksportu w ramach Rządowego Programu Wspierania Eksportu

Instrumenty Wspierania Eksportu w ramach Rządowego Programu Wspierania Eksportu 2010 Instrumenty Wspierania Eksportu w ramach Rządowego Programu Wspierania Eksportu Andrzej Ślączko Departament Wspierania Handlu Zagranicznego Warszawa, 20 października 2010r. BGK wspiera polski eksport

Bardziej szczegółowo

Bank Gospodarstwa Krajowego 2015-06-03 17:07:32

Bank Gospodarstwa Krajowego 2015-06-03 17:07:32 Bank Gospodarstwa Krajowego 2015-06-03 17:07:32 2 Bank Gospodarstwa Krajowego jako państwowa instytucja finansowa o dużej wiarygodności specjalizuje się w obsłudze sektora finansów publicznych. Zapewnia

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wspierania eksportu w Banku Gospodarstwa Krajowego

Instrumenty wspierania eksportu w Banku Gospodarstwa Krajowego Instrumenty wspierania eksportu w Banku Gospodarstwa Krajowego Paweł Rogosz, Dyrektor Departament Wspierania Handlu Zagranicznego Bank Gospodarstwa Krajowego Warszawa, 9 czerwca 2011 r. BGK podstawowe

Bardziej szczegółowo

NAZWA. Autor: Marzena Wiśniewska

NAZWA. Autor: Marzena Wiśniewska JAK UBEZPIECZYĆ KREDYT Nazwa NAZWA Programu PROGRAMU KUPIECKI? Główne segmenty ryzyka, np.: Ubezpieczenie mienia odpowiedzialności. Główne segmenty ryzyka, np.: Ubezpieczenie mienia i odpowiedzialności.

Bardziej szczegółowo

Zmiany regulacji instrumentów finansowych wspierania eksportu w Polsce w związku z integracją z Unią Europejską

Zmiany regulacji instrumentów finansowych wspierania eksportu w Polsce w związku z integracją z Unią Europejską Zeszyty Naukowe nr 794 Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 2009 Katedra Handlu Zagranicznego Zmiany regulacji instrumentów finansowych wspierania eksportu w Polsce w związku z integracją z Unią Europejską

Bardziej szczegółowo

Finansowe wsparcie dla eksportu towarów i usług budowlanych

Finansowe wsparcie dla eksportu towarów i usług budowlanych Finansowe wsparcie dla eksportu towarów i usług budowlanych Karol Rozenberg Departament Wspierania Eksportu V Konferencja dla Budownictwa 21.05.2013 r. Plan prezentacji 1. Bank Gospodarstwa Krajowego.

Bardziej szczegółowo

Faktoring jako jedna z form finansowania przedsiębiorstw

Faktoring jako jedna z form finansowania przedsiębiorstw jako jedna z form finansowania przedsiębiorstw Michał Wójcik Kierownik Zespołu Produktów Finansowych Biuro Produktów Finansowania Handlu, Bank Pekao SA Warszawa, piątek, 6 marca 2009 AGENDA Istota transakcji,

Bardziej szczegółowo

Faktoring w KUKE Finance. Finansujemy rozwój Twojego biznesu

Faktoring w KUKE Finance. Finansujemy rozwój Twojego biznesu Faktoring w KUKE Finance Finansujemy rozwój Twojego biznesu Chcesz rozwijać swoją firmę, ale potrzebna do tego gotówka jest zamrożona w niezapłaconych fakturach? Potrzebujesz wzmocnić swoją pozycję konkurencyjną

Bardziej szczegółowo

Dlaczego faktoring jest jednym D z korzystniejszych sposobów na zwiększenie płynności finansowej?

Dlaczego faktoring jest jednym D z korzystniejszych sposobów na zwiększenie płynności finansowej? TAI Press 0812160195102 Gazeta Prawna - Dodatek C z dnia 2008-12-30 Dlaczego faktoring jest jednym D z korzystniejszych sposobów na zwiększenie płynności finansowej? Faktoring przez długi czas nie był

Bardziej szczegółowo

Finansowe Wspieranie Eksportu. Rządowy Program

Finansowe Wspieranie Eksportu. Rządowy Program Finansowe Wspieranie Eksportu Rządowy Program Warszawa 2015 Agenda 1. Bank Gospodarstwa Krajowego 2. Rządowy Program Finansowe Wspieranie Eksportu 3. Krótkoterminowe instrumenty wspierania eksportu 4.

Bardziej szczegółowo

Wspieranie eksportowej działalności MSP w Banku Gospodarstwa Krajowego

Wspieranie eksportowej działalności MSP w Banku Gospodarstwa Krajowego 2010 Wspieranie eksportowej działalności MSP w Banku Gospodarstwa Krajowego Jerzy Kurella Wiceprezes Zarządu Warszawa, 20 października 2010 BGK podstawowe informacje o Banku (1/2) Warszawa, 20 października

Bardziej szczegółowo

Jak chronić naleŝności i zabezpieczać przed ryzykiem utraty płynności finansowej

Jak chronić naleŝności i zabezpieczać przed ryzykiem utraty płynności finansowej Jak chronić naleŝności i zabezpieczać przed ryzykiem utraty płynności finansowej Jolanta Czekalska, Dyrektor Biura Terenowego KUKE S.A. w Katowicach Katowice, 25.06.2013 r. Obszar ryzyka w transakcjach

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w konstruowaniu kontraktów eksportowych Współpraca z bankiem

Dobre praktyki w konstruowaniu kontraktów eksportowych Współpraca z bankiem Dobre praktyki w konstruowaniu kontraktów eksportowych Współpraca z bankiem Weronika Wichrowska Warszawa, 19 marca 2012 r. Kontrakt jest ważnym elementem oferty i procesu sprzedaży Dobrze napisany kontrakt,

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Polski system ubezpieczeń eksportowych ze wsparciem państwa uwagi de lege ferenda

Polski system ubezpieczeń eksportowych ze wsparciem państwa uwagi de lege ferenda Ubezpieczenia eksportowe uwagi de lege ferenda JOLANTA GAJDA Polski system ubezpieczeń eksportowych ze wsparciem państwa uwagi de lege ferenda Celem artykułu jest analiza systemu ubezpieczeń eksportowych

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 2. Temat: REZERWY, ICH CHARAKTERYSTYKA, WYCENA, DOKUMENTACJA I UJĘCIE W KSIĘGACH RACHUNKOWYCH ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ

WYKŁAD 2. Temat: REZERWY, ICH CHARAKTERYSTYKA, WYCENA, DOKUMENTACJA I UJĘCIE W KSIĘGACH RACHUNKOWYCH ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ WYKŁAD 2 Temat: REZERWY, ICH CHARAKTERYSTYKA, WYCENA, DOKUMENTACJA I UJĘCIE W KSIĘGACH RACHUNKOWYCH ZAKŁADU UBEZPIECZEŃ 1. Istota, pojęcie i podstawy tworzenia rezerw Rezerwy w rachunkowości to potencjalne

Bardziej szczegółowo

Bibby Financial Services

Bibby Financial Services Bibby Financial Services Bibby Financial Services Wspieramy rozwój firm na całym świecie Łukasz Sadowski Piotr Brewczak Jaki jest średni roczny wzrost faktoringu w ostatnich 3 latach? Branża faktoringowa

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Neurosprzedaż, czyli anatomia sprzedaży faktoringu. Poznań, 8 maja 2014 r.

Neurosprzedaż, czyli anatomia sprzedaży faktoringu. Poznań, 8 maja 2014 r. Neurosprzedaż, czyli anatomia sprzedaży faktoringu Poznań, 8 maja 2014 r. więcej o faktoringu więcej o sprzedaży Ile kosztuje faktoring? Komu zaproponować faktoring? Jak wygląda proces sprzedażowy w BFS?

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 8 czerwca 2001 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów eksportowych o stałych stopach procentowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 8 czerwca 2001 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów eksportowych o stałych stopach procentowych. Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 8 czerwca 2001 r. Opracowano na podstawie Dz.U. z 2001 r. Nr 73, poz. 762, z 2004 r. Nr 173, poz. 1808. o dopłatach do oprocentowania kredytów eksportowych o stałych

Bardziej szczegółowo

Faktoring w branży Automotive

Faktoring w branży Automotive Zwiększenie płynności finansowej oraz zabezpieczenie transakcji z odbiorcami. Faktoring w branży Automotive IFIS Finance Sp. z o.o. Michał Szumski Regionalny Dyrektor Sprzedaży Sytuacja w branży Automotive

Bardziej szczegółowo

Finansowe Wspieranie Eksportu

Finansowe Wspieranie Eksportu Finansowe Wspieranie Eksportu Karol Rozenberg Departament Finansowania Handlu Zagranicznego GO IRAN Warszawa 2015 1 1. Bank Gospodarstwa Krajowego Informacje ogólne Utworzony w 1924 r. 100% własność państwa

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty trade finance

Wybrane aspekty trade finance Wybrane aspekty trade finance Kalisz, 24.02.2015 Miasto, data prezentacji Transakcje finansowania handlu: 1) Akredytywa dokumentowa Akredytywa dokumentowa to produkt, którego przeznaczeniem jest rozliczenie

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka kontraktu. Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej

Ocena ryzyka kontraktu. Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej Ocena ryzyka kontraktu Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej Plan prezentacji Główne rodzaje ryzyka w działalności handlowej i usługowej przedsiębiorstwa Wpływ udzielania

Bardziej szczegółowo

Usługa faktoringu w PKO BP Faktoring SA. Koszalin, dnia 11.04.2013r.

Usługa faktoringu w PKO BP Faktoring SA. Koszalin, dnia 11.04.2013r. Usługa faktoringu w PKO BP Faktoring SA Koszalin, dnia 11.04.2013r. Co to jest faktoring? Z pojęciem faktoringu wiążą się trzy podmioty. Każdy z nich w różnych opracowaniach dotyczących usługi faktoringu

Bardziej szczegółowo

Rola instrumentów bankowych i ubezpieczeniowych w ograniczaniu ryzyka handlowego przedsiębiorstw

Rola instrumentów bankowych i ubezpieczeniowych w ograniczaniu ryzyka handlowego przedsiębiorstw ZESZYTY NAUKOWE POLITYKI EUROPEJSKIE, FINANSE I MARKETING Nr 4 (53) 2010 Anna Maria Olkiewicz Rola instrumentów bankowych i ubezpieczeniowych w ograniczaniu ryzyka handlowego przedsiębiorstw Role of bank

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość. Rozrachunki z kontrahentami i instytucjami budżetowymi

Rachunkowość. Rozrachunki z kontrahentami i instytucjami budżetowymi Rachunkowość Rozrachunki z kontrahentami i instytucjami budżetowymi Plan zajęć 1. Klasyfikacja rozrachunków 2. Ewidencja VAT 3. Rozrachunki publicznoprawne 4. Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami Tradycyjnie

Bardziej szczegółowo

Program. Jak bezpiecznie realizować międzynarodowe transakcje handlowe 28.11.2013. Przeprowadzenie szkolenia ma także na celu:

Program. Jak bezpiecznie realizować międzynarodowe transakcje handlowe 28.11.2013. Przeprowadzenie szkolenia ma także na celu: Program Jak bezpiecznie realizować międzynarodowe transakcje handlowe 28.11.2013 Dla wielu przedsiębiorców ogromnym wyzwaniem jest zminimalizowanie lub eliminacja wszelkiego ryzyka związanego z zabezpieczaniem

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA. Co to jest ubezpieczenie??? Warunki zaliczenia 2014-12-03. Literatura: Literatura: Słownik języka polskiego

UBEZPIECZENIA. Co to jest ubezpieczenie??? Warunki zaliczenia 2014-12-03. Literatura: Literatura: Słownik języka polskiego Warunki zaliczenia Egzamin pisemny: 22 stycznia 2012 r. Godz. 11.05-12.40 w Sali RA3. UBEZPIECZENIA Prowadzący: dr Jacek Rodzinka Katedra Makroekonomii pokój A 109, tel. (17) 866 11 34 1 jrodzinka@wsiz.rzeszow.pl

Bardziej szczegółowo

Nie polegaj na finansowaniu pomostowym

Nie polegaj na finansowaniu pomostowym Możliwość prefinansowania dotacji i współfinansowania inwestycji kredytem jest coraz chętniej wykorzystywana również przez podmioty państwowe i samorządowe. Coraz chętniej inwestorzy tworzą naprawdę ogromne

Bardziej szczegółowo

Kredyt czy faktoring?

Kredyt czy faktoring? Kredyt czy faktoring? Przedsiębiorco! Nie wiesz, którą formę finansowania wybrać? Oto checklista przejdź przez nią krok po kroku, a dowiesz się, kiedy warto skorzystać z kredytu, a kiedy z faktoringu.

Bardziej szczegółowo

Narzędzia wspomagające zarządzanie wierzytelnościami - czym się charakteryzują? Co zapewniają?

Narzędzia wspomagające zarządzanie wierzytelnościami - czym się charakteryzują? Co zapewniają? Narzędzia wspomagające zarządzanie wierzytelnościami - czym się charakteryzują? Co zapewniają? Gdy mówimy o efektywnym zarządzaniu wierzytelnościami, należy rozpocząć analizę już na etapie ich powstawania.

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIFUNDUSZE SPECJALISTYCZNEGO FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO OTWARTEGO Z DNIA 11 LIPCA 2013 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianach

Bardziej szczegółowo

BNP Paribas Bank Polska S A. z siedzibą w Warszawie, kwota kredytu 3.101.540 PLN, termin spłaty 31.12.2019 roku;

BNP Paribas Bank Polska S A. z siedzibą w Warszawie, kwota kredytu 3.101.540 PLN, termin spłaty 31.12.2019 roku; 1. Zobowiązania finansowe Okres spłaty: 1. Wobec jednostek powiązanych, w tym: 2. Wobec pozostałych jednostek z tytułu kredytów i z tytułu emisji pożyczek papierów inne zobowiązania finansowe Zobowiązania

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE KLIENTÓW BIZNESOWYCH. Produkty bankowe dla firm

FINANSOWANIE KLIENTÓW BIZNESOWYCH. Produkty bankowe dla firm FINANSOWANIE KLIENTÓW BIZNESOWYCH Produkty bankowe dla firm Źródła zewnętrzne finansowania przedsiębiorstwa Przejdziemy teraz do omówienia takich źródeł zewnętrznych jak: Kredyty Faktoring Leasing Środki

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 3

Bankowość Zajęcia nr 3 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 3 Działalność kredytowo-pożyczkowa banków Kredyt Umowa kredytu: Prawo bankowe art. 69; Umowa pożyczki: Kodeks cywilny art. 720. Umowa

Bardziej szczegółowo

Rekomendacja sprawie dobrych praktyk zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych produktami bankowymi

Rekomendacja sprawie dobrych praktyk zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych produktami bankowymi Rekomendacja w sprawie dobrych praktyk w zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych z produktami bankowymi zabezpieczonymi hipotecznie Warszawa, 2 lutego 2010 r. Podstawowe informacje Cel określenie

Bardziej szczegółowo

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski

Nauka o finansach. Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Nauka o finansach Prowadzący: Dr Jarosław Hermaszewski Wykład 2 SYSTEM FINANSOWY Co to jest system finansowy? System finansowy obejmuje rynki pośredników, firmy usługowe oraz inne instytucje wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorcy instrumenty finansowe (zabezpieczenie transakcji handlu zagranicznego) Olsztyn, 12 czerwca 2015 r.

Wsparcie przedsiębiorcy instrumenty finansowe (zabezpieczenie transakcji handlu zagranicznego) Olsztyn, 12 czerwca 2015 r. Wsparcie przedsiębiorcy instrumenty finansowe (zabezpieczenie transakcji handlu zagranicznego) Olsztyn, 12 czerwca 2015 r. Ryzyko transakcji w handlu zagranicznym EKSPORTER Kontrakt na dostawę towarów

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADOWY PLAN KONT prowadzony do celów spraw związanych z poborem dochodów z tytułu czynszu oraz ewidencjonowania wydatków w tym zakresie

ZAKŁADOWY PLAN KONT prowadzony do celów spraw związanych z poborem dochodów z tytułu czynszu oraz ewidencjonowania wydatków w tym zakresie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr OR.120.14.2012 Burmistrza Białej z dnia 20.02.2012 r. ZAKŁADOWY PLAN KONT prowadzony do celów spraw związanych z poborem dochodów z tytułu czynszu oraz ewidencjonowania

Bardziej szczegółowo

Bibby Financial Services

Bibby Financial Services Bibby Financial Services Bibby Financial Services Łukasz Sadowski Kierownik Zespołu SprzedaŜy Jak działa faktoring? Krok 1 - SprzedaŜ towaru i wystawienie faktury Dostawca dostarcza towar, bądź usługę

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ 2 Różnice kursowe

CZĘŚĆ 2 Różnice kursowe CZĘŚĆ 2 Różnice kursowe 1 1. Metody ustalania różnic kursowych od 01.01.2007: wprowadza się dwie opcjonalne metody: w oparciu o nowe regulacje w ustawie podatkowej, w oparciu o przepisy o rachunkowości.

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających.

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Banku Spółdzielczym w Chodzieży

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Banku Spółdzielczym w Chodzieży Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 103 /B/2013 Zarządu Banku Spółdzielczego w Chodzieży z 23 grudnia 2013 r. REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Banku Spółdzielczym w Chodzieży Chodzież, grudzień 2013

Bardziej szczegółowo

PORADNIK PODATKOWY DLA POWODZIAN

PORADNIK PODATKOWY DLA POWODZIAN Szanowni Państwo, Oddajemy w Państwa ręce opracowany z inicjatywy Krajowej Rady Doradców Podatkowych poradnik zawierający najważniejsze informacje dotyczące dostępnych form wsparcia dla ofiar powodzi,

Bardziej szczegółowo

Zobowiązanie z tytułu emisji papierów wartościowych dotyczy emisji następujących obligacji:

Zobowiązanie z tytułu emisji papierów wartościowych dotyczy emisji następujących obligacji: 1. Zobowiązania finansowe 2. Wobec pozostałych jednostek Okres spłaty: 1. Wobec jednostek powiązanych, w tym: z tytułu emisji z tytułu kredytów i papierów pożyczek wartościowych inne zobowiązania finansowe

Bardziej szczegółowo

RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH. Jerzy T. Skrzypek

RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH. Jerzy T. Skrzypek RACHUNEK PRZEPØYWÓW PIENIÉÆNYCH Jerzy T. Skrzypek Rachunek zysków i strat Bilans Rachunek przepływów pieniężnych Ocena efektywności projektu Analiza płynności Rachunek przepływów pieniężnych a plan finansowy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W RZEPINIE

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W RZEPINIE Załącznik nr 1 do Uchwały nr 101/2011 Zarządu BS Rzepin z dnia 14 grudnia 2011 REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH W BANKU SPÓŁDZIELCZYM W RZEPINIE Rzepin, grudzień 2011r. Spis treści Rozdział

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania kredytów konsumenckich w Banku Spółdzielczym w Starogardzie Gdańskim

Regulamin udzielania kredytów konsumenckich w Banku Spółdzielczym w Starogardzie Gdańskim Regulamin udzielania kredytów konsumenckich w Banku Spółdzielczym w Starogardzie Gdańskim Starogard Gdański, styczeń 2015 r. Spis treści Rozdział 1. Postanowienia ogólne... 2 Rozdział 2. Zasady i warunki

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia ogólne

I. Postanowienia ogólne REGULAMIN udzielania pożyczek i kredytów przez Euro Bank S.A. I. Postanowienia ogólne 1 1. Niniejszy Regulamin określa zasady i warunki udzielania pożyczek i kredytów osobom fizycznym przez Euro Bank S.A.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 125/Z/2009 Zarządu Łużyckiego Banku Spółdzielczego w Lubaniu z dnia 17.12.2009r. REGULAMIN KREDYTOWANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO Lubań 2009 SPIS TREŚCI: ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Banku Spółdzielczym w Przemkowie.

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Banku Spółdzielczym w Przemkowie. REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Banku Spółdzielczym w Przemkowie. Rozdział 1. Postanowienia ogólne 1 Niniejszy Regulamin udzielania kredytów konsumenckich w Banku Spółdzielczym w Przemkowie,

Bardziej szczegółowo

Alternatywne formy finansowania inwestycji. Obligacje przychodowe

Alternatywne formy finansowania inwestycji. Obligacje przychodowe Alternatywne formy finansowania inwestycji Obligacje przychodowe Inwestycje w sektorze usług użyteczności publicznej Duża jednostkowa skala nakładów inwestycyjnych Długi okres użytkowania Opłaty za korzystania

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A.

Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. Informacja nt. Polityki inwestycyjnej KDPW_CCP S.A. 21.08.2014 1. KDPW_CCP zgodnie ze swoją Polityką inwestycyjną przyjętą w drodze uchwały Zarządu KDPW_CCP S.A. inwestuje następujące rodzaje aktywów:

Bardziej szczegółowo

ZACHODNIOPOMORSKIE WSPIERA EKSPORTERÓW. Emilia Roszkowska Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów

ZACHODNIOPOMORSKIE WSPIERA EKSPORTERÓW. Emilia Roszkowska Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów ZACHODNIOPOMORSKIE WSPIERA EKSPORTERÓW Emilia Roszkowska Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów CENTRUM OBSŁUGI INWESTORÓW I EKSPORTERÓW Działa w strukturze Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA I OBJAŚNIENIA

INFORMACJA DODATKOWA I OBJAŚNIENIA INFORMACJA DODATKOWA I OBJAŚNIENIA Fundacja Szczęśliwe Dzieciństwo rok obrotowy od 01-01-2008 do 31-12-2008 I 1. Zmiany w ciągu roku obrotowego wartości środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania kredytów konsumenckich

Regulamin udzielania kredytów konsumenckich Załącznik do Uchwały nr 72/R/2014 Zarządu Kaszubskiego Banku Spółdzielczego w Wejherowie z dnia 30 grudnia 2014 r. Regulamin udzielania kredytów konsumenckich Wejherowo, grudzień 2014 r. Spis treści ROZDZIAŁ

Bardziej szczegółowo

Należności z tytułu oddanych w leasing finansowy rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych

Należności z tytułu oddanych w leasing finansowy rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 01 02 03 04 05 06 09 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie określenia wzorcowego planu kont dla banków. (Dz. U. Nr 152, poz. 1727) Na podstawie art. 83 ust. 2 pkt 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE

SPRAWOZDANIE FINANSOWE Bydgoszcz dnia 30 marca 2015 roku SPRAWOZDANIE FINANSOWE Za okres: od 01 stycznia 2014 do 31 grudnia 2014 Nazwa podmiotu: Fundacja Dorośli Dzieciom Siedziba: 27-200 Starachowice ul. Staszica 10 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA I OBJAŚNIENIA

INFORMACJA DODATKOWA I OBJAŚNIENIA INFORMACJA DODATKOWA I OBJAŚNIENIA Fundacja Szczęśliwe Dzieciństwo rok obrotowy od 01-01-2009 do 31-12-2009 I 1. Zmiany w ciągu roku obrotowego wartości środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych

Bardziej szczegółowo

Gwarancja de minimis

Gwarancja de minimis Gwarancja de minimis wsparcie dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw Bank Gospodarstwa Krajowego, utworzony w 1924 r., jest jedynym bankiem państwowym w Polsce Misją BGK jest sprawna i efektywna

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE. Informacje organizacyjne 3 marca 2015 r.

UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE. Informacje organizacyjne 3 marca 2015 r. UBEZPIECZENIA SPOŁECZNE Informacje organizacyjne 3 marca 2015 r. Plan spotkania Tematyka zajęć Rekomendowana literatura Organizacja spotkań Warunki zaliczenia Przydatne informacje Zarys tematyki spotkań

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe ubezpieczycieli w okresie trzech kwartałów 2006 roku

Wyniki finansowe ubezpieczycieli w okresie trzech kwartałów 2006 roku Warszawa, 10 stycznia 2007 i finansowe ubezpieczycieli w okresie trzech kwartałów 2006 roku (Informacja zweryfikowana w stosunku do opublikowanej w dniu 20 grudnia 2006, stosownie do korekty danych przekazanych

Bardziej szczegółowo

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym

Kredyty inwestycyjne. Sposoby zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym Jeśli wystarcza nam kapitału, aby wybrać spłatę w ratach malejących, to koszt obsługi kredytu będzie niższy niż w przypadku spłaty kredytu w ratach równych. 8.1. Kredyt - definicja Jak stanowi art. 69

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA ZWIERZĘCA POLANA. 01-651 Warszawa Ul Gwiaździsta 15A lok 257

FUNDACJA ZWIERZĘCA POLANA. 01-651 Warszawa Ul Gwiaździsta 15A lok 257 FUNDACJA ZWIERZĘCA POLANA 01-651 Warszawa Ul Gwiaździsta 15A lok 257 Sprawozdanie finansowe za okres 06.09.2012 31.12.2013 SPIS TREŚCI: WSTĘP OŚWIADCZENIE KIEROWNICTWA I. BILANS II. RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

TARYFA OPŁAT I PROWIZJI BANKOWYCH POBIERANYCH

TARYFA OPŁAT I PROWIZJI BANKOWYCH POBIERANYCH Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 109/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego Rzemiosła w Radomiu z dnia 10.09.2014 r. Aneks nr 1 Uchwała Nr 145/2014 z dn. 15.12.2014 r. Aneks nr 2 Uchwała Nr 72/2015 z dn. 29.05.2015

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie ryzyka kredytu kupieckiego dla SGH

Ubezpieczenie ryzyka kredytu kupieckiego dla SGH Ubezpieczenie ryzyka kredytu kupieckiego dla SGH Próg zgłoszenia do ubezpieczenia Saldo naleŝności od poszczególnych kredytobiorców SGH S.A. Zgłoszeni w celu ustalenia limitów kredytowych Klienci nazwani

Bardziej szczegółowo

ANEKS NR 1. Prospekt Emisyjny Aneks nr 1. Było: str. 80 pkt. 8.1.3

ANEKS NR 1. Prospekt Emisyjny Aneks nr 1. Było: str. 80 pkt. 8.1.3 ANEKS NR 1 Aneks nr 1 do Prospektu Emisyjnego Akcji Serii B FAMUR S.A. zatwierdzonego przez KPWiG w dniu 21 czerwca 2006 roku Aneks do zatwierdzonego Prospektu uwzględnia zdarzenia i okoliczności, które

Bardziej szczegółowo

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kenii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kenii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kenii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Republiki Kenii, zwane dalej Umawiającymi się

Bardziej szczegółowo

Ogólne Warunki Ubezpieczenia Kredytu Kupieckiego

Ogólne Warunki Ubezpieczenia Kredytu Kupieckiego Ogólne Warunki Ubezpieczenia Kredytu Kupieckiego POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Na podstawie niniejszych Ogólnych Warunków Ubezpieczenia kredytu kupieckiego, zwanych dalej Ogólnymi Warunkami Ubezpieczenia, Sopockie

Bardziej szczegółowo

ZAKŁADOWY PLAN KONT dla Urzędu Gminy Kiełczygłów

ZAKŁADOWY PLAN KONT dla Urzędu Gminy Kiełczygłów ZAKŁADOWY PLAN KONT dla Urzędu Gminy Kiełczygłów Załącznik Nr 3 do Zarządzenia Nr 13/2009 Wójta Gminy Kiełczygłów z dnia 29.05.2009 r. 1. Urząd Gminy Kiełczygłów prowadzi księgi rachunkowe w oparciu o

Bardziej szczegółowo

Regulamin udzielania Kredytu Inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 25.11.2013r.

Regulamin udzielania Kredytu Inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 25.11.2013r. Regulamin udzielania Kredytu Inwestycyjnego dla firm w ramach bankowości detalicznej mbanku S.A. Obowiązuje od 25.11.2013r. 0 Spis treści I. Postanowienia ogólne.... 2 II. Podstawowe zasady kredytu inwestycyjnego...2

Bardziej szczegółowo

Kredyt technologiczny premia dla innowacji

Kredyt technologiczny premia dla innowacji Kredyt technologiczny premia dla innowacji Paweł Świętosławski Departament Programów Europejskich Warszawa, 29.09.2010 r. Działanie 4.3 KREDYT TECHNOLOGICZNY Kredyt technologiczny kredyt udzielany na warunkach

Bardziej szczegółowo

Porównanie zakresu ubezpieczenia OC za produkt u przykładowych ubezpieczycieli

Porównanie zakresu ubezpieczenia OC za produkt u przykładowych ubezpieczycieli Porównanie zakresu ubezpieczenia OC za produkt u przykładowych ubezpieczycieli Zakres ubezpieczenia PTU S.A. 1 PZU S.A. 2 Commercial Union 3 Hestia 4 Przedmiot ochrony Ochroną objęte są wypadki ubezpieczeniowe,

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie dodatkowe roczne/kwartalne

Sprawozdanie dodatkowe roczne/kwartalne Załącznik nr 3 Sprawozdanie dodatkowe roczne/kwartalne zakładu reasekuracji wykonującego działalność reasekuracyjną w zakresie reasekuracji ubezpieczeń, o których mowa w dziale I załącznika do ustawy (reasekuracja

Bardziej szczegółowo

NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU

NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU NARODOWE CENTRUM BADAŃ I ROZWOJU ul. Nowogrodzka 47a 00-695 Warszawa Tel. (+48 22) 244 28 58 Fax. (+48 22) 201 34 08 sekretariat@ncbir.gov.pl Warszawa dnia 20 grudnia 2011 r. DAG/262/124-3/MR/2011 WYJAŚNIENIE

Bardziej szczegółowo

TARYFA OPŁAT I PROWIZJI BANKOWYCH POBIERANYCH

TARYFA OPŁAT I PROWIZJI BANKOWYCH POBIERANYCH Załącznik nr 1 do Uchwały Nr 109/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego Rzemiosła w Radomiu z dnia 10.09.2014 r. Aneks nr 1 Uchwała Nr 145/2014 z dn. 15.12.2014 r. Aneks nr 2 Uchwała Nr 72/2015 z dn. 29.05.2015

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. 2. Zasady rachunkowości przejęte przy sporządzaniu sprawozdania finansowego.

WSTĘP. 2. Zasady rachunkowości przejęte przy sporządzaniu sprawozdania finansowego. INFORMACJA DODATKOWA DO BILANSU ORAZ RACHUNKU ZYSKU I STRAT OD 01-01-201 DO 31-12-2012 ROKU FUNDACJA STUDENTÓW ABSOLWENTÓW UCZELNI WYŻSZYCH POMERANIAN STUDENTS COALITION Z SIEDZIBĄ W GDYNI WSTĘP Fundacja

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego. Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego Kredytodawca: Adres: VIVUS FINANCE Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ OPIEKI ZDROWOTNEJ w Świętochłowicach sp. z o.o.

ZESPÓŁ OPIEKI ZDROWOTNEJ w Świętochłowicach sp. z o.o. ZESPÓŁ OPIEKI ZDROWOTNEJ w Świętochłowicach sp. z o.o. ul. Chorzowska 38, 41-605 Świętochłowice tel. 032/245 50 41 do 5, tel/fax: 032/245 34 40 Sąd Rejonowy Katowice-Wschód Wydział VIII Gospodarczy KRS

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA STOSOWANYCH METOD WYCENY AKTYWÓW I PASYWÓW BILANSU ORAZ USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO. historycznych. BILANS AKTYWA

CHARAKTERYSTYKA STOSOWANYCH METOD WYCENY AKTYWÓW I PASYWÓW BILANSU ORAZ USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO. historycznych. BILANS AKTYWA DODATKOWE INFORMACJE I OBJAŚNIENIA CHARAKTERYSTYKA STOSOWANYCH METOD WYCENY AKTYWÓW I PASYWÓW BILANSU ORAZ USTALANIA WYNIKU FINANSOWEGO Zasady rachunkowości przyjęte przy sporządzaniu sprawozdania finansowego

Bardziej szczegółowo

(telefon kontaktowy) Wójt Gminy Kwilcz ul. Wyszyńskiego 23 64-420 Kwilcz

(telefon kontaktowy) Wójt Gminy Kwilcz ul. Wyszyńskiego 23 64-420 Kwilcz .. (imię i nazwisko przedsiębiorcy) (miejscowość, data)..... (adres siedziby firmy). (NIP). (telefon kontaktowy) Wójt Gminy Kwilcz ul. Wyszyńskiego 23 64-420 Kwilcz WNIOSEK O UDZIELENIE ULGI W SPŁACIE

Bardziej szczegółowo

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kirgiskiej o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kirgiskiej o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kirgiskiej o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Republiki Kirgiskiej, zwane dalej Umawiającymi

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Ludowym Banku Spółdzielczym w Strzałkowie

REGULAMIN UDZIELANIA KREDYTÓW KONSUMENCKICH w Ludowym Banku Spółdzielczym w Strzałkowie Przyjęto Uchwałą nr 47/2014 Zarządu LBS w Strzałkowie z dnia 18.06.2014r. Uchwała wchodzi w życie z dniem 23.06.2014r. Jednocześnie traci moc Uchwała nr 4/2014 z dnia 22.01.2014r. REGULAMIN UDZIELANIA

Bardziej szczegółowo

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych.

Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Analiza Ekonomiczna. 3. Analiza wskaźnikowa sprawozdań finansowych. Rozwinięciem wstępnej analizy sprawozdań finansowych jest analiza wskaźnikowa. Jest ona odpowiednim narzędziem analizy finansowej przedsiębiorstwa,

Bardziej szczegółowo