Psychologia sportu. Poczucie kontroli w kontekście innych cech osobowości sportsmenek. Katarzyna Rutkowska

Save this PDF as:

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Psychologia sportu. Poczucie kontroli w kontekście innych cech osobowości sportsmenek. Katarzyna Rutkowska"

Transkrypt

1 Psychologia sportu 87 Wewnętrzne poczucie kontroli wydaje się być istotnym czynnikiem współdeterminującym sukces sportowy. Poczucie kontroli w kontekście innych cech osobowości sportsmenek Spośród wielu wątków badań podejmowanych przez przedstawicieli psychologii sportu niezwykle istotna jest analiza osobowości sportowców. 1 Dzięki niej możliwe jest między innymi poznanie i doskonalenie mechanizmów selekcyjnych do sportu, do określonej dyscypliny (5, 23). Wyniki badań sugerują, że przynależność do grupy reprezentantów 1 Osobowość, pojmowana jako całość psychicznej organizacji, utożsamiana jest z centralnym system regulacji zachowań, względnie stałymi predyspozycjami funkcjonowania w określony sposób (16). określonej dyscypliny, specyfika zadań, treningu, mają związek z określonymi cechami osobowości (13, 20, 22). Zmienne osobowościowe analizowano również w kontekście poziomu osiągnięć sportowych. Poszukiwano czynników pozwalających na prognozowanie osiągnięć, a jednocześnie na wprowadzanie do szkolenia sportowego celowych oddziaływań psychopedagogicznych, stymulujących określone parametry osobowościowe (6, 21). W rozważaniach nad profilem osobowości zawodników ważne jest określenie Sport Wyczynowy 2010, nr 2/534

2 88 umiejscowienia poczucia kontroli LOC (locus of control). Ten konstrukt autorstwa J. B. Rottera podkreśla rolę wzmocnień i oczekiwań w kształtowaniu ludzkich zachowań. Zdaniem Autora zachowania determinowane są w dużej mierze sposobami postrzegania, przypisywania danym sytuacjom określonego znaczenia. Stąd właśnie LOC kojarzone jest z względnie trwałym, indywidualnym przekonaniem o uwarunkowaniach rezultatów podejmowanych działań (2, 9, 10, 11, 19, 21). W przypadku, gdy poczucie kontroli jest uwewnętrznione zawodnik ma poczucie sprawstwa, a konsekwencje jego działań stanowią dodatkowe wzmocnienie i ukierunkowanie określonych działań. Wewnętrzne poczucie kontroli jest związane z lepszym przystosowaniem społecznym, emocjonalnym, wyższą samooceną, odpowiedzialnością za sukces, motywacją osiągnięć, niezależnością w działaniu, efektywnym korzystaniem z doświadczeń (2, 11, 12, 21). W ostatnim okresie, wskutek przemian dokonujących się w sporcie, kwestia umiejscowienia kontroli staje się przedmiotem szczególnego zainteresowania i troski. Osoby angażujące się w działalność sportową poddawane są coraz bardziej sformalizowanym wpływom. Przebieg kariery w sporcie często zależy od czynników zewnętrznych. Bezdyskusyjnie przyjmowane przez zawodników decyzje trenerów, sponsorów, działaczy, czy innych instytucji mogą ułatwiać im realizację obranych celów, ale jednocześnie mogą być poważnym zagrożeniem dla rozwoju wewnętrznego LOC (8). Cel badań, grupa badawcza, metody badań Celem badań 2 była analiza poczucia kontroli w kontekście innych cech osobowości zawodniczek reprezentantek Polski. Postawiono dwa pytania badawcze: Czy w badanej grupie zawodniczek istnieje różnica między ogólnym poziomem poczucia kontroli, a poziomem poczucia kontroli w sytuacji sportu? Czy poziom poczucia kontroli ma związek z innymi cechami osobowości badanych zawodniczek? W badaniach 3 wzięły udział 33 zawodniczki akademickiej reprezentacji Polski w grach zespołowych: 9 siatkarek, 12 piłkarek nożnych i 12 koszykarek. Badane były w wieku lat (M = 22,15). Sport uprawiały nie krócej niż 3 i nie dłużej niż 18 lat (M = 10,85). Wszystkie zawodniczki miały status studenta. Wyniki uzyskane podczas Uniwersjady w Bangkoku były następujące: siatkarki II miejsce, koszykarki III, piłkarki nożne XI miejsce w klasyfikacji końcowej zawodów. Do pomiaru zmiennych będących przedmiotem badań wykorzystano: podskalę filozofii życiowej (FŻ) służącą do pomiaru ogólnego poziomu poczucia kontroli, pochodzącą ze 2 Badania finansowano przez MNiSW w ramach projektu BW. III/21. 3 Badania przeprowadzono w sierpniu 2007 r., podczas letniej uniwersjady w Bangkoku.

3 Poczucie kontroli w kontekście innych cech osobowości sportsmenek 89 Skali I-E w Pracy Xymeny Gliszczyńskiej (4), a także zmodyfikowaną 4 wersję podskali mierzącej poczucie kontroli w sytuacji pracy (również ze Skali I-E w Pracy ) podskalę SP mierzącą poczucie kontroli w sytuacji działalności sportowej; 37-skalowy test przymiotnikowy ACL-37 do diagnozy cech osobowości (3, 7, 17, 25). Wyniki badań Ze względu na różną ilości pozycji w podskalach (FŻ 12, SP 13) wprowadzono modyfikację w systemie obliczania wyników. Wynik każdej podskali (obliczony dla każdego zawodnika) podzielono przez liczbę itemów maksymalną liczbę punktów, jaką badany mógł uzyskać w ramach danej skali. Dzięki temu uzyskano możliwość wewnątrzgrupowego porównania osiągniętych wyników. Rycina 1 przedstawia rezultaty pomiaru poziomu poczucia kontroli. Z 98% prawdopodobieństwem można stwierdzić, że istnieje umiarkowana korelacja (R = 0,390) między rodzajami poczucia kontroli. Porównanie wyników uzyskanych w badanej grupie wskazuje, że za- SP/13 LOC w sytuacji sportowej 0,66 0,61 0,70 0,87 koszykarki piłkarki F - /12 ogólne LOC 0,59 0,60 0,62 0,69 siatkarki 0 0,2 0,4 0,6 0,8 1 ogółem Ryc. 1. Poziom poczucia kontroli rozkład wyników uzyskanych przez badane zawodniczki. Tabela 1 Międzygrupowe porównanie poziomów poczucia kontroli w sytuacji sportowej Porównywane zespoły Istotność różnicy między średnimi M; wynik podskali SP/13 t; df piłkarki (0,61) - siatkarki (0,87) -4,065; 0,001 koszykarki (0,66) - siatkarki (0,87) -2,744; 0,013 4 Modyfikacje wprowadzono za zgodą wydawcy narzędzia Pracowni Testów Psychologicznych PTP.

4 90 Tabela 2 Porównanie poziomów poczucia kontroli z uwzględnieniem rangi wyniku sportowego osiągniętego podczas Uniwersjady Charakterystyki FŻ/12 SP/13 N główne szczegółowe M; SD t; df M; SD t; df Miejsce w klasyfikacji podium 21 0,63; 0,15 0,75; 0, ,159; końcowej uniwersjady poza podium 12 0,60; 0,15 0,61; 0,14 0,039 Ryc. 2. Wyniki ACL-37 - profil osobowości badanych zawodniczek (N=33). Na wykresie dużymi punktami zaznaczono skale ACL-37, które korelują z pomiarami poziomu poczucia kontroli (trójkątem ze skalą FŻ, kwadratem ze skalą SP). wodniczki prezentują istotnie wyższy (t = -2,405, df = 0,022) poziom poczucia kontroli w szczególnej sytuacji społecznej działalności sportowej (SP/13; M = 0,70, SE = 0,19), niż poziom ogólnego LOC, tzw. filozofii życiowej (FŻ/12; M = 0,62, SE = 0,15). Zdecydowanie najwyższe wyniki w zakresie poczucia kontroli w sytuacji sportowej osiągnęły siatkarki (tabela 1). Porównano średnie arytmetyczne poziomów LOC między zawodniczkami, które podczas Uniwersjady zdobyły medal, a zawodniczkami, które w klasyfikacji zajęły odleglejsze miejsc. Ranga wyniku sportowego nie różnicowała zawodniczek pod względem ogólnego poziomu poczucia kontroli. Jednak istotnie wyższe wyniki w zakresie sytuacyjnego LOC odnoszącego się do sportu osiągnęły medalistki Uniwersjady (tabela 2). Rycina 2 przedstawia profil osobowości badanych zawodniczek. Ze względu na problematykę pracy, analiza cech osobowości ograniczona została do zmiennych korelujących z mierzonymi poziomami poczucia kontroli.

5 Poczucie kontroli w kontekście innych cech osobowości sportsmenek 91 Tabela 3 Zestawienie korelacji wyników między skalami ACL-37 a wskaźnikami poczucia kontroli korelacja R Wybrane skale ACL-37 Pearsona; df ORD AFF PAD MLS FEM CP FC FŻ , Pomiar 0,014 LOC SP 0,463 0,393 0,384 0,374 0, ,355 0,007 0,024 0,028 0,032 0,034 0,042 Ogólny poziom poczucia kontroli (FŻ) istotnie koreluje jedynie ze skalą CP ( krytyczny rodzic ) testu ACL-37. Oznacza to, że im bardziej uwewnętrznione ogólne poczucie kontroli prezentują badane osoby, tym większą tendencję przejawiają w bezwzględnym dążeniu do celu, dominacji (tabela 3). Natomiast wyniki sześciu skal ACL- -37 korelują z wynikami pomiaru poczucia kontroli w sytuacji działalności sportowej (tabela 3). Zależności te wskazują, że bardziej uwewnętrzniony poziom poczucia kontroli ma związek z: ORD potrzeba porządku z systematycznością, dobrą organizacją, racjonalnym dążeniem do celu we względnie niezmiennych warunkach i przewidywalnych okolicznościach; AFF potrzeba afiliacji z poszukiwaniem i utrzymywaniem relacji z innymi, tendencjami mogącymi wynikać nie tylko z towarzyskości, a z ambicji lub zabiegania o pozycję w grupie; PAD przystosowanie osobowościowe z dobrymi relacjami społecznymi, pozytywnym nastawieniem do innych, optymizmem, celowością podejmowanych działań, zdolnościami adaptacyjnymi; MLS przywództwo z koncentracją na celowych działaniach (zwłaszcza wymagających współdziałania), obowiązkach, dobrej i planowej pracy; FEM kobiecość z umiejętnością współpracy, empatii; FC swobodne dziecko z zapałem, ale połączonym tendencją do uzyskiwania jak najszybszej gratyfikacji, z przedsiębiorczością (3, 7, 17, 25). Dyskusja Wydaje się, że w sporcie kobiet, wobec coraz wyższych wymagań, istotne jest kształtowanie i rozwijanie (już u najmłodszych sportsmenek) wewnętrznego LOC. Mimo przemian kulturowych sport pozostaje męską wyspą, na którą wpuszczana jest pewna liczba kobiet, ale tylko takich, które gotowe są przestrzegać praw ustanowionych przez mężczyzn dla mężczyzn (15, s. 24). Wymagania sportu narzucają konieczność realizacji

6 92 stereotypu prawdziwego mężczyzny. Takie właśnie cechy kojarzone są z wyobrażeniem zwycięzcy (15). Taki stan rzeczy może u kobiet angażujących się w działalność sportową potęgować dwojaki lęk przed porażką, ale paradoksalnie również przed sukcesem. Sukces bowiem będzie oznaczał sprzeniewierzenie się społecznym wzorcom dotyczącym kobiecej roli (18, s. 84). Dotychczasowe badania nad poczuciem kontroli u przedstawicieli gier zespołowych wskazywały, że jest ono niższe w porównaniu z reprezentantami sportów indywidualnych (21). Tymczasem wyniki badań własnych wskazują, że wewnętrzne poczucie kontroli koreluje z wieloma cechami tak pożądanymi na boisku. Ma również związek ze sportowym mistrzostwem na co wskazują wyższe wyniki (bardziej uwewnętrznione LOC) zawodniczek-medalistek Uniwersjady. Zawodniczki prezentują istotnie bardziej uwewnętrznione LOC w sytuacjach związanych z działalnością sportową. W literaturze przedmiotu znajdujemy próbę wytłumaczenia tego zjawiska. Poczucie kontroli, w tym rozumieniu, traktowane jest jako rezultat pewnego procesu rozwojowego, konsekwencja aktywnych kontaktów z określonymi zdarzeniami, a nie jedynie cecha osobowości (12). Czas trwania i intensywność treningu społecznego, jakiemu podlega zawodniczka, uzasadnia dominację wewnętrznego LOC w sytuacjach związanych właśnie z działalnością sportową. Jednakże wobec zadań stojących w niedalekiej przyszłości przed dzisiejszymi studentkami, konieczne wydaje się przenoszenie poczucia kontroli również na inne sfery funkcjonowania. Warto pomyśleć o włączeniu odpowiednich programów szkoleniowo-wychowawczych, które posłużą rozwojowi osobowości, w tym tak istotnej cechy wewnętrznego LOC (1, 14, 24). Wnioski Wyniki badań, ich analizy będące odpowiedzią na pytania badawcze, dowiodły, iż przedstawicielki gier zespołowych, reprezentantki uniwersjadowej kadry Polski, prezentują istotnie wyższy poziom LOC sytuacyjnego odnoszącego się do działalności sportowej, niż poziom ogólnego (zgeneralizowanego) poczucia kontroli. Warto zastanowić się nad możliwościami wspierania procesu generalizacji LOC sytuacyjnego na inne (niż na gruncie sportu) obszary funkcjonowania (w zakresie życia osobistego, zawodowego i edukacji), a także na tzw filozofię życiową. Analiza ogólnego poczucia kontroli, w kontekście innych zmiennych osobowościowych, wykazała istnienie zależności pomiędzy poziomem LOC a dążeniem do celu czy dominacji. Z kolei poczucie kontroli na gruncie sportu ma związek przede wszystkim z celowością i systematycznością podejmowanych działań (racjonalnych, sprzyjających uzyskaniu szybkiej gratyfikacji), zwłaszcza w klimacie pozytywnych relacji interpersonalnych. Zaprezentowane w niniejszej pracy narzędzie do pomiaru zmiennych psy-

7 Poczucie kontroli w kontekście innych cech osobowości sportsmenek 93 chologicznych, pochodzące z psychologii pracy, po odpowiedniej adaptacji, może z powodzeniem służyć do badań na gruncie sportu. Uwidacznia się bowiem coraz mocniej potrzeba tworzenia większej liczby metod dla pomiaru zmiennych, których analiza/diagnoza posłuży teorii, a przede wszystkim praktyce psychologii sportu. Piśmiennictwo 1. Czajkowski Z.: Psychologia sprzymierzeńcem trenera. Warszawa 1996, COS. 2. Drwal R. Ł.: Adaptacja kwestionariuszy osobowości. Wybrane zagadnienia i techniki. Warszawa 1995, PWN. 3. Drwal R. Ł.: Poczucie kontroli jako wymiar osobowości podstawy teoretyczne, techniki badawcze i wyniki badań [w:] L. Wołoszynowa (red.) Materiały do nauczania psychologii 1978, III, t. 3, s Gliszczyńska X.: Skala I-E w Pracy. Technika pomiaru poczucia kontroli w sytuacji pracy. Warszawa 1990, Podręcznik, Pracownia Testów Psychologicznych PTP. 5. Guszkowska M.: Czym różnią się młodzi sportowcy od aktywnych ruchowo rówieśników? [w:] M. Mikołajczyk (red.) Korelaty psychologiczne aktywności ruchowej i sukcesów w sporcie. Z badań nad osobowością sportowców i studentów uczelni wychowania fizycznego. Warszawa 2004, PTNKF, s Jarvis M.: Psychologia sportu. Gdańsk 2003, GWP. 7. Juros A., Oleś P.: Struktura czynnikowa i skupieniowa testu przymiotnikowego ACL H. G. Gougha i A. B. Heilburna przydatność dla diagnostyki psychologicznej [w:] J. Brzeziński, E. Hornowska (red.) Z psychometrycznych problemów diagnostyki psychologicznej. Poznań 1993, UAM, s Kościelak R., Maroszek K.: Poczucie umiejscowienia kontroli i samoocena a wynik sportowy [w:] T. Rychta (red.) Osobowość a zachowanie celowe sportowców. Warszawa 1998, COS, s Krasowicz G., Kurzyp A., Drwal R. Ł.: Kwestionariusz KBPK jako rzetelna i trafna metoda pomiaru poczucia kontroli u młodzieży dorastającej. Psychologia Wychowawcza 1985, 1 (28), s Krasowicz G., Kurzyp-Wojnarska A.: Społeczne wyznaczniki poczucia kontroli następstw zdarzeń. Psychologia Wychowawcza 1987, 5, s Krasowicz G., Kurzyp-Wojnarska A.: Kwestionariusz do Badania Poczucia Kontroli. Podręcznik. Warszawa 1990, PTP, LTP, UW. 12. Kulas H.: Samoocena i poczucie umiejscowienia kontroli w działalności sportowej [w:] K. Maroszek, E. Dubowik, R. Kościelak, H. Kulas, M. Krawczyński. Wybrane zagadnienia z psychologii sportu. Gdańsk 1995, AWF, s Marks M.: Sportowiec człowiek uniwersalny? Wymagania sportu wyczynowego a specyfika wybranych dyscyplin sportowych [w:] E. Wlazło (red.) Psychologia grupy sportowej. Studia i monografie. Wrocław 2003, AWF, s Mikicin M.: Czy autonomia i podmiotowa kontrola sprzyja sportowcom? Wychowanie Fizyczne i Sport 2006, 50 (3), s Mikołajczyk M.: Czy sport musi mieć płeć? [w:] J. Kłodecka-Różalska (red.) Sportsmenka kobietą sukcesu. Korzyści i bariery aktywności sportowej kobiet. Warszawa 2003, PSSK, IS, s Nuttin J.: Struktura osobowości. Warszawa 1968, PWN. 17. Porzak R.: Wykorzystanie testu przymiotnikowego ACL-37 do badania obrazu szkoły i ucznia [w:] Z. B. Gaś (red.) Szkoła i nauczyciel w percepcji uczniów. Warszawa 1999, IBE, s

8 Pospiszyl K.: Czy dama boi się sukcesu? Trening 1993, 4, s Rotter J. B.: Generalized expectancies for internal versus external control of reinforcement. Psychological Monographs 1966, 80, s Rutkowska K.: Osobowość sportowców członków uniwersjadowej kadry Polski. Medycyna Sportowa 2007, 5 (6), vol. 23, s Rychta T.: Cechy osobowościowe i ich funkcje regulacyjne [w:] T. Ulatowski (red.) Teoria sportu. Trening 1992, 1, s Rychta T.: Zachowania celowe sportowców i jego osobowościowe uwarunkowania [w:] T. Rychta (red.) Zachowania celowe w sporcie a osobowość. Warszawa 1998, PTNKF, s Rychta T.: Osobowość i sport [w:] M. Mikołajczyk (red.) Korelaty psychologiczne aktywności ruchowej i sukcesów w sporcie. Z badań nad osobowością sportowców i studentów uczelni wychowania fizycznego. Warszawa 2004, PTNKF, s Szablowski K.: Wpływ poczucia kontroli na poziom sportowy młodych koszykarzy [w:] M. Mikołajczyk (red.) Korelaty psychologiczne aktywności ruchowej i sukcesów w sporcie. Warszawa 2004, PTNKF, s Wolińska J. M., Drwal R. Ł.: Test przymiotnikowy ACL H. G. Gougha i A. B. Heilbruna w badaniach samooceny i percepcji społecznej [w:] R. Ł. Drwal (red.) Techniki kwestionariuszowe w diagnostyce psychologicznej. Wybrane zagadnienia. Lublin 1987, UMSC, s Kata r z y n a Ru t k o w s k a Ak a d e m i a Wyc h o wa n i a Fi z y c z n e g o w Wa r s z a w i e Zamiejscowy Wydział Wychowania Fizycznego w Białej Podlaskiej.

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016/2018 (skrajne daty)

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016/2018 (skrajne daty) Załącznik nr 4 do Uchwały Senatu nr 430/01/2015 SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016/2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Psychologia aktywności

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU)

OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Załącznik Nr 1.11 pieczątka jednostki organizacyjnej OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Kultury Fizycznej, Zdrowia

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Psychologia KOD S/I/st/9

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Psychologia KOD S/I/st/9 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Psychologia KOD S/I/st/9 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I rok/ii semestr 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 3

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) Kierunek: Dialog i Doradztwo Społeczne ...

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) Kierunek: Dialog i Doradztwo Społeczne ... I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu kształcenia: Psychologia wychowawcza 2. Kod modułu kształcenia 3. Rodzaj modułu kształcenia: wykład nieobowiązkowy, ćwiczenia obowiązkowe 4. Kierunek studiów: Dialog

Bardziej szczegółowo

Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Kuder A., Perkowski K., Śledziewski D. (red.) Proces doskonalenia treningu i walki sportowej, AWF. T.2, Warszawa 2005: 54-57. Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

ćwiczenia 30 zaliczenie z oceną

ćwiczenia 30 zaliczenie z oceną Wydział: Psychologia Nazwa kierunku kształcenia: Psychologia Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: dr Krzysztof Fronczyk Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie Tryb studiów: Stacjonarne

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Psychologia KOD S/I/st/9

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Psychologia KOD S/I/st/9 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Psychologia KOD S/I/st/9 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I rok/i semestr 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6.

Bardziej szczegółowo

Henryka Długosz Poczucie umiejscowienia kontroli u studentów kierunków ścisłych i humanistycznych a wybrane cechy twórczego myślenia

Henryka Długosz Poczucie umiejscowienia kontroli u studentów kierunków ścisłych i humanistycznych a wybrane cechy twórczego myślenia Henryka Długosz Poczucie umiejscowienia kontroli u studentów kierunków ścisłych i humanistycznych a wybrane cechy twórczego myślenia Studia Pedagogiczne. Problemy Społeczne, Edukacyjne i Artystyczne 5,

Bardziej szczegółowo

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG:

dr hab. Mieczysław Ciosek, prof. UG, kierownik Zakładu Psychologii Penitencjarnej i Resocjalizacji Instytutu Psychologii UG: Niedostosowanie społeczne nieletnich. Działania, zmiana, efektywność. Justyna Siemionow Publikacja powstała na podstawie praktycznych doświadczeń autorki, która pracuje z młodzieżą niedostosowaną społecznie

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia Katedra Morfologicznych i Czynnościowych Podstaw Kultury Fizycznej Kierunek: Wychowanie Fizyczne SYLABUS Nazwa przedmiotu

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * OPIS PRZEDMIOTU

OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * OPIS PRZEDMIOTU pieczątka jednostki organizacyjnej OPIS MODUŁU (PRZEDMIOTU), PROGRAMU NAUCZANIA ORAZ SPOSOBÓW WERYFIKACJI EFEKTÓW KSZTAŁCENIA CZEŚĆ A * OPIS PRZEDMIOTU Kultury Fizycznej, Zdrowia i Turystyki Poziom kształcenia

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku KARTA OPISU ZAJĘĆ (SYLABUS) W CYKLU KSZTAŁCENIA 2019/2022

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku KARTA OPISU ZAJĘĆ (SYLABUS) W CYKLU KSZTAŁCENIA 2019/2022 Załącznik nr... do Uchwały Załącznik Nr 4 do Uchwały Nr 4 Senatu AWFiS z dnia 23 stycznia 2019 r. Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku KARTA OPISU ZAJĘĆ (SYLABUS) W CYKLU KSZTAŁCENIA 2019/2022

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu w języku polskim SYLABUS/ OPIS PRZEDMIOTU Wprowadzenie do diagnozy psychologicznej. 2. Nazwa przedmiotu w języku angielskim Introduction to psychological assessment 3. Jednostka prowadząca

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWY NAUKOWE Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu

ROZPRAWY NAUKOWE Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu Akademii Wychowania Fizycznego we Wrocławiu 2016, 54, 33 38 Jan Supiński 1 *, Krzysztof Kałużny 1 akademia wychowania fizycznego we wrocławiu Poczucie własnej skuteczności oraz umiejscowienia kontroli

Bardziej szczegółowo

Sport dzieci i młodzieży

Sport dzieci i młodzieży Sport dzieci i młodzieży 33 Pomiędzy szybkością i dokładnością spostrzegania a skutecznością gry siatkarza występuje silny związek. Szybkość i dokładność spostrzegania a skuteczność działań siatkarzy podczas

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA studia pierwszego stopnia profil praktyczny

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA studia pierwszego stopnia profil praktyczny Załącznik do Uchwały Senatu nr 34/2019 EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA studia pierwszego stopnia profil praktyczny Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia: Kierunek studiów pedagogika

Bardziej szczegółowo

Teoria sportu - opis przedmiotu

Teoria sportu - opis przedmiotu Teoria sportu - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Teoria sportu Kod przedmiotu 16.1-WP-WFP-TS-C_pNadGen18A3I Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Wychowanie fizyczne Profil

Bardziej szczegółowo

Zadania ze statystyki cz. 8 I rok socjologii. Zadanie 1.

Zadania ze statystyki cz. 8 I rok socjologii. Zadanie 1. Zadania ze statystyki cz. 8 I rok socjologii Zadanie 1. W potocznej opinii pokutuje przekonanie, że lepsi z matematyki są chłopcy niż dziewczęta. Chcąc zweryfikować tę opinię, przeprowadzono badanie w

Bardziej szczegółowo

Wykłady: 20 godziny Seminaria: 10 godzin Ćwiczenia: 10 godzin

Wykłady: 20 godziny Seminaria: 10 godzin Ćwiczenia: 10 godzin Jednostka prowadząca kierunek: Zakład Zdrowia Publicznego Kierunek: Zdrowie publiczne Promocja zdrowia i edukacja zdrowotna III rok I 0 studia stacjonarne Pedagogika zdrowia Punkty ECTS: Wykłady: 20 godziny

Bardziej szczegółowo

Test inteligencji emocjonalnej. Katarzyna Thomas

Test inteligencji emocjonalnej. Katarzyna Thomas Test inteligencji emocjonalnej Wykresy i liczby 2013-08-01 Poufne Normy: Poland 2010 Niniejszy raport zawiera informacje i wskazówki pomocne przy rozwijaniu wiedzy i świadomości dotyczącej inteligencji

Bardziej szczegółowo

Program Zajęcia treningu mentalnego z Psychologiem Sportu" dla oddziałów sportowych piłka nożna

Program Zajęcia treningu mentalnego z Psychologiem Sportu dla oddziałów sportowych piłka nożna Załącznik nr 6 do Programu Wychowawczo-Profilaktycznego Szkoły Podstawowej nr 7 W Częstochowie Program Zajęcia treningu mentalnego z Psychologiem Sportu" dla oddziałów sportowych piłka nożna Trening mentalny

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

Zjawisko dopasowania w sytuacji komunikacyjnej. Patrycja Świeczkowska Michał Woźny

Zjawisko dopasowania w sytuacji komunikacyjnej. Patrycja Świeczkowska Michał Woźny Zjawisko dopasowania w sytuacji komunikacyjnej Patrycja Świeczkowska Michał Woźny 0.0.0 pomiar nastroju Przeprowadzone badania miały na celu ustalenie, w jaki sposób rozmówcy dopasowują się do siebie nawzajem.

Bardziej szczegółowo

Seria wydawnicza Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Seria wydawnicza Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Seria wydawnicza Instytutu Psychologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Redaktorzy naukowi serii: prof. dr hab. Anna Izabela Brzezińska prof. dr hab. Elżbieta Hornowska Recenzja: dr hab. Maria

Bardziej szczegółowo

Seria Monografie Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej Psychologia Międzykulturowa

Seria Monografie Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej Psychologia Międzykulturowa Seria Monografie Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej Psychologia Międzykulturowa Recenzje: prof. dr hab. Krystyna Skarżyńska dr hab. prof. KUL Mariola Łaguna Redaktor prowadząca: Anna Raciborska

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW

PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW w dyscyplinie UNIHOKEJ Toruński Związek Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej Lipiec 2014 l. Cele i zadania; - zapoznanie uczestników z teoretycznymi, metodycznymi i

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Coaching sportowy KOD S/I/st/29

KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Coaching sportowy KOD S/I/st/29 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Coaching sportowy KOD S/I/st/29 2. KIERUNEK: Sport 3. POZIOM STUDIÓW 1 : I stopień studia stacjonarne 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: II rok/iv semestr 5. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

Miasteczko Zainteresowań Zawodowych Czesława Noworolapodstawy

Miasteczko Zainteresowań Zawodowych Czesława Noworolapodstawy Miasteczko Zainteresowań Zawodowych Czesława Noworolapodstawy teoretyczne Warsztat doradcy zawodowego Włodzimierz Trzeciak Narodowe Forum Doradztwa Kariery Tarnobrzeg,14-15.09.2013r. Osobowościowa teoria

Bardziej szczegółowo

Metodologia badań psychologicznych

Metodologia badań psychologicznych Metodologia badań psychologicznych Lucyna Golińska SPOŁECZNA AKADEMIA NAUK Psychologia jako nauka empiryczna Wprowadzenie pojęć Wykład 5 Cele badań naukowych 1. Opis- (funkcja deskryptywna) procedura definiowania

Bardziej szczegółowo

Psychologia Pozytywna to nurt psychologiczny, który co prawda ma. przedstawi obszary, w których psychologia pozytywna jest w Polsce

Psychologia Pozytywna to nurt psychologiczny, który co prawda ma. przedstawi obszary, w których psychologia pozytywna jest w Polsce Psychologia pozytywna i jej rozwój w Polsce Psychologia Pozytywna to nurt psychologiczny, który co prawda ma niezbyt długą historię, jednak czerpie z dokonań psychologii na przestrzeni wielu dziesięcioleci.

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Psychologia ogólna. 2. KIERUNEK: Pedagogika. 3. POZIOM STUDIÓW: studia pierwszego stopnia

Załącznik Nr 1 KARTA PRZEDMIOTU. 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Psychologia ogólna. 2. KIERUNEK: Pedagogika. 3. POZIOM STUDIÓW: studia pierwszego stopnia Załącznik Nr 1 KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: Psychologia ogólna 2. KIERUNEK: Pedagogika 3. POZIOM STUDIÓW: studia pierwszego stopnia 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: rok I, semestr 1 5. LICZBA PUNKTÓW

Bardziej szczegółowo

Test U Manna-Whitneya : Test H Kruskala-Wallisa Test Wilcoxona

Test U Manna-Whitneya : Test H Kruskala-Wallisa Test Wilcoxona Nieparametryczne odpowiedniki testów T-Studenta stosujemy gdy zmienne mierzone są na skalach porządkowych (nie można liczyć średniej) lub kiedy mierzone są na skalach ilościowych, a nie są spełnione wymagania

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2015/2016 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2014/2015 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 014/015 WydziałPsychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

Test do oceny spostrzegania u m³odych pi³karzy

Test do oceny spostrzegania u m³odych pi³karzy 17 Celowe jest wprowadzanie do treningu æwiczeñ kszta³tuj¹cych spostrzeganie, równolegle z takimi, które maj¹ s³u yæ rozwojowi sprawnoœci fizycznej, kszta³towaniu techniki oraz umiejêtnoœci taktycznych.

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną Wydział: Psychologia Nazwa kierunku kształcenia: Psychologia Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. nadzw. dr hab. Elżbieta Stojanowska-Borowiec Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 2 do Warunków Przetargu znak: Rf.271.12.2016 SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA I. Przedmiotem zamówienia jest zakup i dostawa do siedziby Urzędu Miasta następujących pomocy dydaktycznych

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Zakład Historii Kultury Fizycznej i Olimpizmu. Prof. zw. dr hab. Mirosław Ponczek - studia stacjonarne - 10 osób studia niestacjonarne - 10 osób

Zakład Historii Kultury Fizycznej i Olimpizmu. Prof. zw. dr hab. Mirosław Ponczek - studia stacjonarne - 10 osób studia niestacjonarne - 10 osób Zakład Historii Kultury Fizycznej i Olimpizmu Prof. zw. dr hab. Mirosław Ponczek - 1. Historia klubów sportowych Górnego Śląska i Zagłębia oraz regionów ościennych 2. Biografia znanych sportowców: trenerów

Bardziej szczegółowo

ruchowej. 4 dr R. Firak Rozwój sportów indywidualnych i

ruchowej. 4 dr R. Firak Rozwój sportów indywidualnych i Katedra Sportów Indywidualnych Lp. Promotor Problematyka 1 dr Magdalena Głowacka Zakład Gimnastyki i Fitnessu 1. Współczesne kierunki rozwoju fitnessu. 2. Ocena oraz kształtowanie sportu, głównie w sportach

Bardziej szczegółowo

Artykuł wydrukowany w miesięczniku Język Polski w Szkole gimnazjum, nr 2, Kielce, 2000/2001. Wyuczona bezradność

Artykuł wydrukowany w miesięczniku Język Polski w Szkole gimnazjum, nr 2, Kielce, 2000/2001. Wyuczona bezradność Opracowała: mgr Elżbieta Rutkowska Artykuł wydrukowany w miesięczniku Język Polski w Szkole gimnazjum, nr 2, Kielce, 2000/2001 Wyuczona bezradność Każdy człowiek często znajduje się w sytuacji, kiedy wydarzenia

Bardziej szczegółowo

Zasady rzetelnego pomiaru efektywności transferu wiedzy w e-learningu akademickim

Zasady rzetelnego pomiaru efektywności transferu wiedzy w e-learningu akademickim Zasady rzetelnego pomiaru efektywności transferu wiedzy w e-learningu akademickim Wojciech BIZON Wydział Ekonomiczny Uniwersytet Gdański 1 Problem w długim horyzoncie czasowym do rozwiązania: w jaki sposób

Bardziej szczegółowo

Część pierwsza KLUCZOWE KONTEKSTY PROWADZENIA NEGOCJACJI W SPRAWIE PRACY

Część pierwsza KLUCZOWE KONTEKSTY PROWADZENIA NEGOCJACJI W SPRAWIE PRACY SPIS TREŚCI Wstęp 9 Część pierwsza KLUCZOWE KONTEKSTY PROWADZENIA NEGOCJACJI W SPRAWIE PRACY Rozdział 1. Praca, rynek pracy i bezrobocie w perspektywie psychospołecznej... 15 Wprowadzenie 15 1.1. Praca

Bardziej szczegółowo

Poczucie umiejscowienia kontroli zdarzeń szkolnych a osiągnięcia edukacyjne

Poczucie umiejscowienia kontroli zdarzeń szkolnych a osiągnięcia edukacyjne XXI Konferencja Diagnostyki Edukacyjnej, Bydgoszcz 2015 Joanna Poziemska Uniwersytet Karola Wielkiego w Bydgoszczy Poczucie umiejscowienia kontroli zdarzeń szkolnych a osiągnięcia edukacyjne Możliwość

Bardziej szczegółowo

Kontekstowe wskaźniki efektywności nauczania - warsztaty

Kontekstowe wskaźniki efektywności nauczania - warsztaty Kontekstowe wskaźniki efektywności nauczania - warsztaty Przygotowała: Aleksandra Jasińska (a.jasinska@ibe.edu.pl) wykorzystując materiały Zespołu EWD Czy dobrze uczymy? Metody oceny efektywności nauczania

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku KARTA OPISU ZAJĘĆ (SYLABUS) W CYKLU KSZTAŁCENIA 2019/2021

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku KARTA OPISU ZAJĘĆ (SYLABUS) W CYKLU KSZTAŁCENIA 2019/2021 Załącznik Nr 4 do Uchwały Nr 4 Senatu AWFiS z dnia 23 stycznia 2019 r. Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku KARTA OPISU ZAJĘĆ (SYLABUS) W CYKLU KSZTAŁCENIA 2019/2021 Jednostka Organizacyjna:

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski (red.) - Inteligencja emocjonalna. Spis treści

Księgarnia PWN: Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski (red.) - Inteligencja emocjonalna. Spis treści Księgarnia PWN: Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski (red.) - Inteligencja emocjonalna Spis treści Wprowadzenie (Magdalena Śmieja, Jarosław Orzechowski)....... 11 Część I. Teoria 1. Inteligencja emocjonalna:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO SZKOŁA PODSTAWOWA NR 80 IM. KORNELA MAKUSZYŃSKIEGO W POZNANIU

PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO SZKOŁA PODSTAWOWA NR 80 IM. KORNELA MAKUSZYŃSKIEGO W POZNANIU PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO SZKOŁA PODSTAWOWA NR 80 IM. KORNELA MAKUSZYŃSKIEGO W POZNANIU Rok szkolny 2017/2018 Program Doradztwa Zawodowego w szkole podstawowej obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Podstawy psychologii

Przedmiot: Podstawy psychologii Przedmiot: Podstawy psychologii I. Informacje ogólne Jednostka organizacyjna Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Język wykładowy Rodzaj modułu kształcenia (obowiązkowy/fakultatywny) Poziom modułu kształcenia

Bardziej szczegółowo

Poczucie bezpieczeństwa i prężność osobowa a umiejscowienie kontroli zdrowia u osób w okresie późnej dorosłości

Poczucie bezpieczeństwa i prężność osobowa a umiejscowienie kontroli zdrowia u osób w okresie późnej dorosłości Poczucie bezpieczeństwa i prężność osobowa a umiejscowienie kontroli zdrowia u osób w okresie późnej dorosłości Ks. dr Paweł Brudek Instytut Psychologii KUL Jana Pawła II Konferencja Międzynarodowa Zdrowie

Bardziej szczegółowo

OPIS ZAKŁADANYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. dla Programu Kształcenia. Studiów Podyplomowych. Edukacja Przedszkolna i Wczesnoszkolna.

OPIS ZAKŁADANYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA. dla Programu Kształcenia. Studiów Podyplomowych. Edukacja Przedszkolna i Wczesnoszkolna. Załącznik do uchwały nr538 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Pedagogiki, Socjologii i Nauk o Zdrowiu OPIS

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) I rok, 1 semestr Przedmiot kształcenia treści podstawowych dr Dorota Ochojska

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) I rok, 1 semestr Przedmiot kształcenia treści podstawowych dr Dorota Ochojska SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Psychologia Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE. WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 1/01 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 8 lutego 01 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ Kultury Fizycznej i Ochrony Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Fundacja Sportowo-Edukacyjna Infinity. OPRACOWANE WYNIKÓW WROCŁAWSKIEGO TESTU SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ (Przedszkola z programu Ministerstwa Sportu)

Fundacja Sportowo-Edukacyjna Infinity. OPRACOWANE WYNIKÓW WROCŁAWSKIEGO TESTU SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ (Przedszkola z programu Ministerstwa Sportu) Fundacja Sportowo-Edukacyjna Infinity OPRACOWANE WYNIKÓW WROCŁAWSKIEGO TESTU SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ (Przedszkola z programu Ministerstwa Sportu) Opracowali: dr inż. Krzysztof Przednowek mgr inż. Łukasz Wójcik

Bardziej szczegółowo

Inteligencja emocjonalna a sukces ucznia

Inteligencja emocjonalna a sukces ucznia Inteligencja emocjonalna a sukces ucznia Wszechnica Edukacyjna Targówek, Warszawa, 17.06.2013 r. Katarzyna Martowska Czy inteligencja racjonalna wystarczy, aby odnieść sukces w szkole? Sukces w szkole:

Bardziej szczegółowo

Kształtowanie kompetencji personalnych i społecznych w szkole zawodowej drogą do sukcesu na rynku pracy Łódź, ŁCDNiKP

Kształtowanie kompetencji personalnych i społecznych w szkole zawodowej drogą do sukcesu na rynku pracy Łódź, ŁCDNiKP Kształtowanie kompetencji personalnych i społecznych w szkole zawodowej drogą do sukcesu na rynku pracy Łódź, ŁCDNiKP 9.09.2013 *To nie znaczy dać komuś zawód, jako sposób do życia, lecz dusze jego do

Bardziej szczegółowo

Psychologiczne problemy kariery zawodowej i doradztwa zawodowego - opis przedmiotu

Psychologiczne problemy kariery zawodowej i doradztwa zawodowego - opis przedmiotu Psychologiczne problemy kariery zawodowej i doradztwa zawodowego - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Psychologiczne problemy kariery zawodowej i doradztwa zawodowego Kod przedmiotu 14.4-WP-PSChM-PPKRiDZ

Bardziej szczegółowo

Publikacja wydana staraniem Instytutu Psychologii WNHiP Uniwersytetu Wrocławskiego

Publikacja wydana staraniem Instytutu Psychologii WNHiP Uniwersytetu Wrocławskiego Recenzent: prof. dr hab. Zygfryd Juczyński Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Anna Kaniewska Korekta: Joanna Barska Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright 2015 by Wydawnictwo Naukowe Scholar

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotowy. Wydział Zamiejscowy Pomerania w Kościerzynie

Sylabus przedmiotowy. Wydział Zamiejscowy Pomerania w Kościerzynie Sylabus przedmiotowy Wydział Kierunek studiów Specjalność Forma studiów Stopień studiów Rok studiów/ semestr Profil kształcenia Wydział Zamiejscowy Pomerania w Kościerzynie Pedagogika Resocjalizacja Niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Acta Universitatis Nicolai Copernici Pedagogika XXXI/2015 Nauki Humanistyczno-Społeczne Zeszyt 426. DOI:

Acta Universitatis Nicolai Copernici Pedagogika XXXI/2015 Nauki Humanistyczno-Społeczne Zeszyt 426. DOI: RECENZJE OMÓWIENIA Acta Universitatis Nicolai Copernici Pedagogika XXXI/2015 Nauki Humanistyczno-Społeczne Zeszyt 426 DOI: http://dx.doi.org/10.12775/aunc_ped.2015.010 Tomasz Różański Wydział Nauk Pedagogicznych

Bardziej szczegółowo

Struktura rzeczowa treningu sportowego

Struktura rzeczowa treningu sportowego Selekcja sportowa Struktura rzeczowa treningu sportowego zbiór informacji o zawodniku, planowanie, kształtowanie sprawności motorycznej, kształtowanie techniki, kształtowanie taktyki, przygotowanie psychiczne

Bardziej szczegółowo

(narzędzie do pomiaru cech zachowania oprac. dr hab. Zbigniew Spendel)

(narzędzie do pomiaru cech zachowania oprac. dr hab. Zbigniew Spendel) TEST PSYCHOLOGICZNY/ PEDAGOGICZNY (narzędzie do pomiaru cech zachowania oprac. dr hab. Zbigniew Spendel) 1. Jest narzędziem diagnostycznym posługiwanie się nim musi być uzasadnione celem postępowania diagnostycznego

Bardziej szczegółowo

Kryzys w wartościowaniu i relacje rodzinne w świetle badań podopiecznych schroniska dla nieletnich i uczniów liceum

Kryzys w wartościowaniu i relacje rodzinne w świetle badań podopiecznych schroniska dla nieletnich i uczniów liceum Kryzys w wartościowaniu i relacje rodzinne w świetle badań podopiecznych schroniska dla nieletnich i uczniów liceum Wartości, które człowiek ceni, wybiera i realizuje, pozostają w istotnym związku z rozwojem

Bardziej szczegółowo

STUDIA DZIENNE, ROK 1, SEMESTR 1 2013/2014

STUDIA DZIENNE, ROK 1, SEMESTR 1 2013/2014 STUDIA DZIENNE, ROK 1, SEMESTR 1 2013/2014 AP1 AP1.1 AP2 AP2.1 AK3.1 B1 AP23 C1.1 C2 B3 Biologiczne podstawy zachowania 15 15 3 Z/O 0 Biologiczne podstawy zachowania 15 15 3 Z/O 0 Wprowadzenie do psychologii

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty)

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA (skrajne daty) SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2019 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Psychologia sportu Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 50/2016. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 30 czerwca 2016 roku

Uchwała Nr 50/2016. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 30 czerwca 2016 roku Uchwała Nr 50/2016 Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 30 czerwca 2016 roku w sprawie określenia efektów kształcenia przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Psychometria. Psychologia potoczna. Psychometria (z gr. psyche dusza, metria miara) Plan wykładów. Plan wykładów. Wprowadzenie w problematykę zajęć

Psychometria. Psychologia potoczna. Psychometria (z gr. psyche dusza, metria miara) Plan wykładów. Plan wykładów. Wprowadzenie w problematykę zajęć Psychometria Wprowadzenie w problematykę zajęć W 1 Psychologia potoczna potoczne przekonanie dotyczące natury ludzkiego zachowania wyrażające się w zdroworozsądkowych, intuicyjnych twierdzeniach. dr Łukasz

Bardziej szczegółowo

Slajd tytułowy, w którym zaprezentowany został tytuł referatu: Zmiana sposobu

Slajd tytułowy, w którym zaprezentowany został tytuł referatu: Zmiana sposobu Slajd 1. Slajd tytułowy, w którym zaprezentowany został tytuł referatu: Zmiana sposobu etykietowania dziecka - w stronę poszukiwania zasobów oraz dane autora referatu i jego afiliacja: dr Tomasz Bajkowski,

Bardziej szczegółowo

Efekty wynikające ze Standardów Kształcenia Nauczycieli

Efekty wynikające ze Standardów Kształcenia Nauczycieli Załącznik 3. Efekty wynikające ze Standardów Kształcenia Nauczycieli Symbol Opis efektu kształcenia Kod składnika opisu s-w-1 s-w-2 s-u-1 s-u-2 s-u-3 s-k-1 s-k-2 Wiedza: absolwent ma uporządkowaną wiedzę

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Psychological bases of education and teaching for III and IV educational levels. Kod Punktacja ECTS* 1

KARTA KURSU. Psychological bases of education and teaching for III and IV educational levels. Kod Punktacja ECTS* 1 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Psychologiczne podstawy wychowania i nauczania dla III i IV etapu edukacyjnego Psychological bases of education and teaching for III and IV educational levels Kod Punktacja

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU (MODUŁU KSZTAŁCENIA) SYLABUS

OPIS PRZEDMIOTU (MODUŁU KSZTAŁCENIA) SYLABUS OPIS PRZEDMIOTU (MODUŁU KSZTAŁCENIA) SYLABUS 1. Nazwa przedmiotu (modułu) w języku polskim Psychologiczno-pedagogiczne podstawy edukacji w szkole podstawowej 2. Nazwa przedmiotu (modułu) w języku angielskim

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA PRZYGOTOWUJĄCEGO DO WYKONYWANIA ZAWODU NAUCZYCIELA PROFIL PRAKTYCZNY i OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA PRZYGOTOWUJĄCEGO DO WYKONYWANIA ZAWODU NAUCZYCIELA PROFIL PRAKTYCZNY i OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA PRZYGOTOWUJĄCEGO DO WYKONYWANIA ZAWODU NAUCZYCIELA PROFIL PRAKTYCZNY i OGÓLNOAKADEMICKI NAU2/3 efekty kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela MODUŁY 2 i 3 Po podkreślniku:

Bardziej szczegółowo

Psychologia - opis przedmiotu

Psychologia - opis przedmiotu Psychologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Psychologia Kod przedmiotu 14.4-WK-IiEP-Ps-W-S14_pNadGen07S5Q Wydział Kierunek Wydział Matematyki, Informatyki i Ekonometrii Informatyka

Bardziej szczegółowo

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO

Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO SAMOTNE OJCOSTWO Anna Dudak SAMOTNE OJCOSTWO Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2006 Copyright by Anna Dudak Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2006 Recenzent: prof. zw. dr hab. Józef Styk Redakcja

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 30 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 30 zaliczenie z oceną Wydział: Psychologia Nazwa kierunku kształcenia: Psychologia Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. dr hab. Stanisław Mika Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

Sylabus na rok 2014/2015

Sylabus na rok 2014/2015 Sylabus na rok 204/205 () Nazwa przedmiotu Psychologia (2) Nazwa jednostki prowadzącej Wydział Medyczny przedmiot (3) Kod przedmiotu (4) Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Położnictwo

Bardziej szczegółowo

Psychologia - opis przedmiotu

Psychologia - opis przedmiotu Psychologia - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Psychologia Kod przedmiotu 14.4-WP-PielP-CHOL-Sk-S14_pNadGenUY423 Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Pielęgniarstwo Profil

Bardziej szczegółowo

Psychologia miłości, małżeństwa i rodziny Kod przedmiotu

Psychologia miłości, małżeństwa i rodziny Kod przedmiotu Psychologia miłości, małżeństwa i rodziny - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Psychologia miłości, małżeństwa i rodziny Kod przedmiotu 14.4-WP-SP-ES-PMMR Wydział Kierunek Wydział Pedagogiki,

Bardziej szczegółowo

Kurs trening mentalny w sporcie - program

Kurs trening mentalny w sporcie - program Kurs trening mentalny w sporcie - program I BLOK Wprowadzenie do treningu mentalnego Trening mentalny w sporcie Metody pracy w treningu mentalnym Eneagram testy ćwiczenia 1 godz. Testy osobowości ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 11

Spis treści. Wstęp... 11 Wstęp.... 11 Rozdział 1. Przedmiot, ewolucja i znaczenie zarządzania kadrami (Tadeusz Listwan)... 15 1.1. Pojęcie zarządzania kadrami.................................. 15 1.2. Cele i znaczenie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Trafność czyli określanie obszaru zastosowania testu

Trafność czyli określanie obszaru zastosowania testu Trafność czyli określanie obszaru zastosowania testu Trafność jest to dokładność z jaką test mierzy to, co ma mierzyć Trafność jest to stopień, w jakim test jest w stanie osiągnąć stawiane mu cele Trafność

Bardziej szczegółowo

Standardowe techniki diagnostyczne

Standardowe techniki diagnostyczne Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego Standardowe techniki diagnostyczne Zajęcia nr 13: Pomiar stylów radzenia sobie ze stresem Mgr Karolina Stala Co powinno znaleźć się w raporcie zbiorczym?

Bardziej szczegółowo

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ 1. Wspieranie dziecka w poznawaniu oraz wykorzystywaniu własnego potencjału rozwojowego i budowaniu pozytywnego obrazu własnego ja. 2. Tworzenie warunków umożliwiających dziecku

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe OLIGOFRENOPEDAGOGIKA - EDUKACJA I REWALIDACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE (III semestr)

Studia podyplomowe OLIGOFRENOPEDAGOGIKA - EDUKACJA I REWALIDACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE (III semestr) Studia podyplomowe OLIGOFRENOPEDAGOGIKA - EDUKACJA I REWALIDACJA OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH INTELEKTUALNIE (III semestr) Termin: 25.03.2017; 22.04.2017 godz. 9:00 Czas trwania 3 semestry (kwalifikacyjne) Łączna

Bardziej szczegółowo

Zadania ze statystyki cz.8. Zadanie 1.

Zadania ze statystyki cz.8. Zadanie 1. Zadania ze statystyki cz.8. Zadanie 1. Wykonano pewien eksperyment skuteczności działania pewnej reklamy na zmianę postawy. Wylosowano 10 osobową próbę studentów, których poproszono o ocenę pewnego produktu,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

Załącznik nr 2 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Załącznik nr 2 SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI 1 1. Szkoła prowadzi systematyczną działalność wychowawczą, edukacyjną, informacyjną i profilaktyczną wśród uczniów, ich rodziców oraz nauczycieli, wychowawców

Bardziej szczegółowo

Terminologia, definicje, ujęcia.

Terminologia, definicje, ujęcia. Terminologia, definicje, ujęcia. społeczno-kulturowa tożsamość płci płeć kulturowa Tworzony przez społeczeństwo i kulturę zespół cech i zachowań, ról płciowych i stereotypów przypisywanych kobietom i mężczyznom,

Bardziej szczegółowo

Psychologia WF-PS. Studia drugiego stopnia Profil ogólnoakademicki Studia stacjonarne, niestacjonarne Magister

Psychologia WF-PS. Studia drugiego stopnia Profil ogólnoakademicki Studia stacjonarne, niestacjonarne Magister Załącznik nr 4 do Uchwały nr 34/2012 Senatu UKSW z dnia 26 kwietnia 2012 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia dla kierunku psychologia dla jednolitych studiów

Bardziej szczegółowo

PYTANIA DO EGZAMINU MAGISTERSKIEG0-2014/2015. Część I ogólna wiedza psychologiczna

PYTANIA DO EGZAMINU MAGISTERSKIEG0-2014/2015. Część I ogólna wiedza psychologiczna PYTANIA DO EGZAMINU MAGISTERSKIEG0-2014/2015 Część I ogólna wiedza psychologiczna Emocje i motywacja 1 Funkcje emocji na przykładzie koncepcji Levensona 2 Koncepcja afektów wg Watsona i Clark 3 Korzystne

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI

UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI UNIWERSYTET RZESZOWSKI WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY INSTYTUT PEDAGOGIKI ŁUCJA JAROCH MOTYWY WYBORU ZAWODU PRZEZ UCZNIÓW KLAS III GIMNAZJALNYCH Z RÓŻNYCH ŚRODOWISK SPOŁECZNYCH Praca magisterska napisana pod kierunkiem

Bardziej szczegółowo

(pieczątka Wykonawcy) FORMULARZ OFERTY Urząd Miasta Legionowo ul. marsz. J. Piłsudskiego Legionowo

(pieczątka Wykonawcy) FORMULARZ OFERTY Urząd Miasta Legionowo ul. marsz. J. Piłsudskiego Legionowo Załącznik nr 1 do Warunków Przetargu - znak Rf.271.12.2016 (pieczątka Wykonawcy) FORMULARZ OFERTY ul. marsz. J. Piłsudskiego 41 05-120 Przystępując do postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na

Bardziej szczegółowo

Podstawy teorii i technologii treningu sportowego

Podstawy teorii i technologii treningu sportowego Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie Filia w Białej Podlaskiej Podstawy teorii i technologii treningu sportowego Praca zbiorowa pod redakcją naukową Henryka Sozańskiego, Jerzego

Bardziej szczegółowo

Pomiar gotowości szkolnej uczniów za pomocą skali quasi-obserwacyjnej

Pomiar gotowości szkolnej uczniów za pomocą skali quasi-obserwacyjnej Centralna Komisja Egzaminacyjna Pomiar gotowości szkolnej uczniów za pomocą skali quasi-obserwacyjnej Aleksandra Jasioska Zespół badawczy EWD, Centralna Komisja Egzaminacyjna Instytut Badao Edukacyjnych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY

PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY Rozpoczęcie nauki szkolnej przez dziecko to wkroczenie w nowy etap życia. Spotyka się ono z sytuacją wymagającą zmian

Bardziej szczegółowo

Struktura treningu sportowego Kod przedmiotu

Struktura treningu sportowego Kod przedmiotu Struktura treningu sportowego - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Struktura treningu sportowego Kod przedmiotu 16.1-WL-WF-STS Wydział Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu Kierunek Wychowanie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do psychologii

Wprowadzenie do psychologii Wprowadzenie do psychologii wychowania Psychologia wychowawcza - pedagogiczna Literatura podstawowa: Brzezińska A. (2000). Psychologia wychowania. [W:] J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki,

Bardziej szczegółowo

dr Monika Baryła-Matejczuk

dr Monika Baryła-Matejczuk dr Monika Baryła-Matejczuk 1. Przebieg wykształcenia i rozwoju naukowego: 1. Doktorat z psychologii, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (2015) Osobowościowe korelaty ponadstandardowej

Bardziej szczegółowo

ZACHOWANIA ORGANIZACYJNE

ZACHOWANIA ORGANIZACYJNE 1.1.1 Zachowania organizacyjne I. OGÓLNE INFORMACJE PODSTAWOWE O PRZEDMIOCIE ZACHOWANIA ORGANIZACYJNE Nazwa jednostki organizacyjnej prowadzącej kierunek: Kod przedmiotu: P9 Wydział Zamiejscowy w Ostrowie

Bardziej szczegółowo