Funkcje popytu 1 Ewa Kusideł

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Funkcje popytu 1 Ewa Kusideł"

Transkrypt

1 Funkcje popytu 1 Ewa Kusideł WSTĘP Powstanie i rozwój gospodarki towarowej stworzyły rynek w potocznym znaczeniu tego słowa, czyli miejsce w którym w określonym czasie dokonywano wymiany między dostawcami a odbiorcami. Współcześnie, trudno nieraz określić miejsce dokonywania transakcji; przykładem jest choćby Giełda Papierów Wartościowych, gdzie transakcje dokonywane są za pośrednictwem telefonu, lub telefaksu dostępnego w dowolnym miejscu. Współcześnie więc przez rynek rozumiemy pewnego rodzaju porozumienie między sprzedawcami a kupującymi, w którym podaż, poprzez działania sprzedawców, i popyt, poprzez działania kupujących, określają cenę po jakiej zawierane są transakcje. Z definicji rynku wynika, że kluczowe znaczenie dla jego określenia ma podaż, popyt i cena. Popyt (efektywny) jest to ilość dóbr jaką nabywcy chcą i mogą kupić przy danej cenie w określonym czasie. Podaż (efektywna) jest to ilość dóbr i usług zaoferowanych do sprzedaży po określonej cenie w określonym czasie. Prawo popytu 1 głosi, że wzrost ceny określonego towaru spowoduje, przy stałości czynników pozacenowych, spadek popytu na ten towar, zaś spadek ceny zwiększy popyt. Prawo podaży głosi, że podaż rośnie wraz ze wzrostem ceny i odwrotnie. Jak widać z przytoczonych definicji zasadnicze znaczenie dla określania rozmiarów popytu i podaży ma cena. Jeśli sprzedający i kupujący dysponują doskonałymi informacjami o cenach płaconych na rynku (postulat przejrzystości rynku) oraz podejmują swoje decyzje tylko i wyłącznie w oparciu o ceny (postulat racjonalności kupna i sprzedaży) mamy do czynienia z tzw. rynkiem doskonałym. Postulaty rynku doskonałego nie są jednak spełnione na większości rynków. Dzieje się tak dlatego, że po pierwsze kupujący i sprzedający rzadko mają pełną informację o cenach płaconych na rynkach, po drugie zaś motywy zawierania transakcji są inne anieżeli tylko cenowe. W pracy tej podejmuje się próbę wyjaśnienia kierunku i siły wpływu poszczególnych czynników (cenowych i pozacenowych) wpływających na wielkość popytu i podaży. Analiza skoncentruje się na funkcjach popytu, które są prostym, a jednocześnie bardzo ważnym narzędziem efektywnego podejmowania w firmie krótko- i długookresowych decyzji produkcyjnych.

2 Funkcje popytu 2 Ewa Kusideł 1. CZYNNIKI DETERMINUJĄCE POPYT 1.1 Cena Z definicji popytu wynika, że najważniejszym czynnikiem go kształtującym jest cena danego dobra lub usługi. Z prawa Marshala (prawa popytu) wynika różnokierunkowość zmian popytu i ceny, tzn. wzrost ceny powoduje spadek popytu i odwrotnie; spadek ceny powoduje spadek popytu. Istnieją jednak sytuacje, gdy wzrost ceny powoduje wzrost popytu i vice versa. Nazywa się je paradoksami ekonomicznymi. Do najbardziej znanych należą: Paradoks Giffena- dotyczy dóbr niższego rzędu (chleb, ziemniaki, niskojakościowe odpowiedniki dóbr normalnych) i ludzi o niskich dochodach. Wzrost cen artykułów niższego rzędu powoduje spadek realnych dochodów (za tę samą ilość musimy więcej zapłacić), co powoduje, że gospodarstwa domowe ograniczają zakupy droższych artykułów spożywczych (np. mięsa), a zwiększają zakupy artykułów spożywczych tańszych np. ziemniaków, które pomimo podwyżki ceny są nadal najtańszym źródłem pożywienia. Paradoks Veblena- dotyczy dóbr luksusowych, snobistycznych (stąd nazywa się czasem ten paradoks paradoksem snoba). Konsumenci tych dóbr nabywają je jako oznakę wysokiego statusu majątkowego i społecznego. Jeśli dobra Giffena nabywane są pomimo ich wysokiej ceny, to dobra Veblena kupowane są właśnie dlatego, że rośnie ich cena. Paradoks spekulacyjny- typowy dla np. giełd kapitałowych. Wzrost ceny akcji wzmaga oczekiwania co do hossy, a więc dalszego wzrostu ich cen. Dlatego wzrost cen może powodować wzrost popytu Dochody Wzrost dochodu realnego powoduje wzrost konsumpcji większości dóbr i usług. Nie dotyczy to jednak tzw. dóbr niższego rzędu, które są najczęściej niskojakościowymi odpowiednikami dóbr normalnych. Jeśli gospodarstwa domowe z konieczności zaspakajają swoje potrzeby dobrami niższego rzędu, to wzrost dochodów spowoduje ograniczenie konsumpcji tych dóbr na rzecz ich wysokojakościowych odpowiedników (np. kaszanka lub salceson zostanie zastąpiona lepszej jakości wędlinami). 1 Prawo to nazywane jest też prawem Marshalla- od nazwiska angielskiego ekonomisty Alfreda Marshalla

3 Funkcje popytu 3 Ewa Kusideł 1.3 Moda i gusty konsumentów Zmiany mody i gustów konsumentów wywierają ogromny wpływ na popyt na niektóre towary np. odzież. Najczęściej moda i gusty są kształtowane przez reklamę. Fakt ten jest wykorzystywany w analizie ilościowej poprzez zastąpienie trudno mierzalnej zmiennej "moda i gusty" zmienną "wydatki na reklamę". Oczywiście przyjmuje się tu jednokierunkowość zmian tzn. wzrost wydatków na reklamę powoduje wzrost popytu. 1.4 Ceny innych dóbr i usług Chodzi tutaj o dobra substytucyjne i komplementarne. Dobra substytucyjne to dobra o podobnych właściwościach i podobnym przeznaczeniu, które mogą się wzajemnie zastępować np. proszek do prania i płyn do prania, lub żel i mydło do kąpieli. Wzrost ceny dobra substytucyjnego "B" powoduje wzrost popytu na badane dobro "A", które jest relatywnie tańsze. Dobra komplementarne to takie, które łącznie zaspakajają pewną potrzebę np. benzyna i samochód, odtwarzacz kompaktowy i płyta kompaktowa, lub magnetowid i taśma video. W tym przypadku wzrost ceny dobra komplementarnego "B" powoduje większe koszty zaspokojenia danej potrzeby, a więc spadek popytu na badane dobro "A". 1.5 Reklama innych dóbr Podobnie jak w przypadku ceny innych dóbr chodzi tu o reklamę dóbr substutucyjnych i komplementarnych. Relacje są tu jednak inne. Wzrost reklamy dobra substytucyjnego "B" powoduje spadek zainteresowania (popytu) na badane dobro "A". W przypadku dóbr komplementarnych mamy do czynienia z reakcją jednokierunkową tzn. wzrost wydatków na reklamę dobra komplementarnego "B" powoduje większą chęć zaspokojenia danej potrzeby, a więc wzrost popytu na badane dobro "A". 2. FUNKCJE POPYTU Statystycznym odzwierciedleniem jedno- lub różnokierunkowości zmian pomiędzy dwoma cechami (w naszym przypadku pomiędzy danym czynnikiem determinującym popyt a popytem) jest współczynnik korelacji. Dodatni współczynnik korelacji oznacza, że wraz ze wzrostem wartości jednej ze zmiennych rosną wartości drugiej i odwrotnie- co oznacza jednokierunkowość zmian. Jeśli wraz ze wzrostem wartości jednej ze zmiennych spadają wartości drugiej (lub odwrotnie) mamy do czynienia z ujemnym współczynnikiem

4 Funkcje popytu 4 Ewa Kusideł korelacji i różnokierunkowością zmian. Im bliższy jedności (co do modułu) jest współczynnik korelacji tym silniejsza jest zależność pomiędzy zmiennymi. Zagadnienie współzależności pary zmiennych można sprowadzić do zagadnienia funkcji regresji. Np. jeśli współczynnik korelacji jest bliski 1, to zależność pomiędzy zmiennymi "x" i "y" można dobrze opisać za pomocą funkcji liniowej postaci: (1) y= x 2. Funkcję (1) nazywamy funkcją regresji pojedyńczej. Jeśli w równaniu (1) opisującym zmienność "y" występuje więcej niż jedna zmienna objaśniająca "x", mamy do czynienia z tzw. regresją wieloraką: (2) y= x x k x k. Budowa i interpretacja podobnych funkcji dla zmiennych opisujących zjawiska ekonomiczne nosi nazwę modelowania ekonometrycznego. Analiza popytu oparta na modelowaniu ekonometrycznym jest niezwykle użytecznym narzędziem badania siły i kierunku współzależności pomiędzy popytem a czynnikami go determinującymi. Budowa funkcji popytu pozwala także na prognozowanie przyszłych wielkości popytu, którego określenie odgrywa wielką rolę w podejmowaniu różnorakich decyzji w przedsiębiorstwie. Funkcja popytu wyraża zależność poziomu popytu od zespołu czynników ekonomicznych i pozaekonomicznych wpływających na kształtowanie się decyzji konsumentów co do zakupu dóbr konsumpcyjnych. Celem tej analizy jest estymacja (szacowanie) 3 parametrów funkcji: (3) y=f(x 1,x 2,...x k ) gdzie: y - wielkość popytu na dany produkt (mierzona najczęściej wielkością sprzedaży), x 1,...x k - czynniki determinujące popyt (np. dochody konsumentów, cena danego dobra, ceny dóbr pokrewnych), f-postać funkcyjna modelu. Zgodnie z wyszczególnionymi w rozdziale 1 czynnikami determinującymi popyt równanie (3) możemy zapisać w postaci: (4) P=f(C,D,R,C k,r k...) gdzie: 2 W równaniach regresji pominięto tzw. składnik losowy. Jego oszacowanie i właściwości stanowią ważny element zaawansowanej analizy ekonometrycznej, lecz tutaj jego pominięcie nie wpływa na spójność wykładu a powoduje jego większą przejrzystość i prostotę. 3 Najczęściej używaną metodą szacowania parametrów funkcji jest tzw. Metoda Najmniejszych Kwadratów.

5 Funkcje popytu 5 Ewa Kusideł P- wielkość popytu na dany produkt (mierzona najczęściej wielkością sprzedaży), C- cena badanego produktu, D- dochody realne konsumentów, R- nakłady na reklamę i promocję badanego produktu, C k -ceny produktów substytucyjnych i komplementarnych, R k - nakłdy na reklamę i promocję produktów substytucyjnych i komplementarnych,...- inne, nie wyszczególnione w równaniu czynniki determinujące popyt. Do opisu zależności w funkcji popytu (4) przyjmuje się na ogół funkcję liniową lub potęgową. Przy wyborze postaci funkcyjnej należy wiedzieć, że funkcje liniowe zakładają brak interakcji między zmiennymi niezależnymi. Dodatkowo, jeśli chłonność rynku na dany produkt jest ograniczona, to do opisu zależności w funkcji popytu należy przyjąć funkcje o malejących przyrostach. Model liniowy jest funkcją o stałych przyrostach, natomiast model potegowy jest funkcją o malejących przyrostach, gdy suma parametrów (elastyczności) funkcji popytu jest mniejsza od jedności. 2.1 Liniowa funkcja popytu Liniowa funkcja popytu ma postać: (5) P= C+ 2 D+ 3 R+ 4 C k + 5 R k +... Parametry funkcji popytu są szacowane na podstawie danych statystycznych przy użyciu np. metody najmniejszych kwadratów. Oszacowania (oceny) parametrów liniowej funkcji popytu (5) interpretujemy jako zmianę popytu (wzrost/spadek w zależności od znaku parametru) przy jednostkowym wzroście czynnika go determinującego (tego, przy którym znajduje się interpretowany parametr), ceteris paribus 4. Na przykład, dla funkcji popytu na samachody mierzonego w setkach sztuk (P) w zależności od ich ceny wyrażonej w tysiącach nowych złotych (C) postaci: P= C, parametr 1 =-1.5, oznacza, że wzrost ceny samochodów o 1 tysiąc złotych spowoduje spadek popytu na nie o średnio 1.5 setki sztuk (150 sztuk) 5. Zwróćmy uwagę, że znak (+/-) parametru decyduje o kierunku zmian pomiędzy popytem, a czynnikami go determinującymi. Dodatni znak któregoś z parametrów, oznacza jednokierunkowość zmian (wzrost wartości czynnika powoduje wzrost popytu i vice versa), ujemny znak parametru oznacza różnokierunkowość zmian (wzrost wartości Jej opis można znaleźć w każdym podręczniku do ekonometrii 4 Warunek ceteris paribus oznaczajacy niezmienność (stałość) pozostałych czynników towarzyszy interpretacji parametrów wszystkich postaci modeli ekonometrycznych. 5 Wyrazu wolnego, tzn. oceny parametru 0 zazwyczaj nie interpretuje się

6 Funkcje popytu 6 Ewa Kusideł czynnika powoduje spadek popytu i vice versa). Zgodnie z tym co zostało powiedziane w rozdziale 1, możemy a priori przewidzieć znaki niektórych parametrów: - przy cenie badanego dobra (C) oczekujemy ujemnej wartości parametru. Wartość dodatnia może wskazywać na któryś z paradoksów ekonomicznych opisanych w rozdziale 1.1; - dodatni znak przy dochodach konsumentów (D) wskazuje na dobra wyższego rzędu, ujemny na dobra niższego rzędu; - przy nakładach na reklamę i promocję produktu (R) oczekujemy dodatniego znaku parametru. Znak ujemny wskazywałby na to, że wraz ze zwiększaniem wydatków na reklamę zmniejsza się popyt, a więc na absurdalną politykę marketingową; - przy cenie innych dóbr (C k ) oczekujemy znaku dodatniego w przypadku dóbr substytucyjnych, ujemnego w przypadku dóbr komplementarnych; - przy wydatkach na reklamę i promocję innych dóbr (R k ) oczekujemy znaku ujemnego w przypadku dóbr substytucyjnych i dodatniego w przypadku dóbr komplementarnych. Zaletą funkcji popytu jest możliwość prognozowania wielkości popytu przy znanych lub założonych wielkościach czynników go determinujących. Przyjmijmy następującą funkcję popytu na bilety na mecz obliczoną dla pewnego klubu piłkarskiego: P=100-8C gdzie: P- zapotrzebowanie na bilety (w tys. biletów na 1 mecz) C- cena biletu (w dolarach) Na podstawie oszacowanych parametrów funkcji popytu na bilety możemy przede wszystkim potwierdzić, że znak parametru przy cenie (-) jest zgodny z naszymi oczekiwaniami (nie ma powodu sądzić, że popyt na bilety na mecz jest paradoksem Giffena, Veblena, lub spekulacyjnym). Po drugie wartość tego parametru pozwala na stwierdzenie, że wzrost ceny biletów o 1$ powoduje spadek zapotrzebowania o 8 tys. biletów. Po trzecie zaś, możemy przewidywać wielkości popytu przy różnych wielkościach ceny. Np. jeśli ustalimy ją na wysokości 10$ możemy oczekiwać sprzedaży 20 tys. biletów (i przychodów rzędu $= $). 2.2 Elastyczność popytu Przedstawiony wyżej przykład pozwala nam na badanie reakcji popytu w jego jednostkach bezwzględnych. Taka analiza jest jednak czasem niewystarczająca. Weźmy na przykład możliwość porównania dwóch funkcji popytu: na bilety na mecz i na

7 Funkcje popytu 7 Ewa Kusideł samochody. W przypadku popytu na samochody rozpatrywanie zmiany ceny samochodu o 1$ nie wpłynie w widoczny sposób na liczbę nabywanych samochodów- powstaje zatem problem porównywalności zmian popytu na różne dobra na podstawie funkcji liniowej. Po drugie interpretacja parametrów funkcji liniowej mówi nam o ile wzrasta (lub spada) popyt wraz ze wzrostem czynnika go determinującego o jednostkę. We wcześniejszym przykładzie wzrost ceny biletów o 1$ powodował spadek zapotrzebowania o 8 tys. biletów. Taka interpretacja nie uwzględnia rozmiarów rynku, bowiem sprzedanie dodatkowych 8 tys. biletów ma większe znaczenie wówczas, gdy sprzedawaliśmy ich dotąd 4 tys. niż 40 tys. Choć znajomość parametrów funkcji popytu w znacznym stopniu ułatwia podejmowanie decyzji ustalających ceny produktu, czy wielkość produkcji, to w analizie popytu szczególnie cennym narzędziem jest elastyczność popytu mierząca względne (procentowe) zmiany popytu na względne (procentowe) zmiany poszczególnych zmiennych objaśniających. Tak zdefiniowany współczynnik daje możliwość zarówno porównywalności zmian popytu na różne produkty, jak i bierze pod uwagę rozmiary rynku. Dla ogólnej funkcji popytu (3), elastyczność popytu względem i-tego czynnika (E xi ;i=1,2,...,k) oblicza się ze wzoru: E xi f ( x1, x2,..., xk ) xi ( ) * x f ( x, x,..., x ) w którym i f ( x1, x2,..., xk ) x i 1 2 k jest pierwszą pochodną funkcji popytu względem i-tego czynnika. Współczynnik elastyczności określa, o ile procent średnio wzrasta lub maleje popyt, gdy czynnik x i wzrasta o 1%, ceteris paribus. Dla funkcji liniowych elastyczności popytu będą różne w zależności od aktualnej wartości zmiennej objaśniającej. Dla liniowej fukcji popytu (2) elastyczność punktowa E xi (elastyczność popytu względem zmiennej niezaleznej x I w punkcie t ) wynosi: E xi = i *x it /y t Gdzie: i -pochodna cząstkowa liniowej funkcji (2) względem zmiennej x I w punkcie t, x it - wartość zmiennej x I w punkcie t. y t -wartość funkcji (2) w punkcie t. Dla przykładu, znając oszacowania parametrów funkcji popytu w zależności od ceny postaci y= x 1, elastyczność popytu na samochody przy cenie wynoszącej x t =200 tys. złotych wynosi:

8 Funkcje popytu 8 Ewa Kusideł (-1.5 *200)/( *200) =-3. E x =-3, oznacza, że wzrost (spadek) ceny samochodów o 1% ich aktualnej ceny (200 tys. zł) spowoduje spadek (wzrost) popytu na nie o ok. 3%. Ze wzoru na współczynnik elastyczności wynika, że wartość elastyczności względem i-tego czynnika charakteryzuje się takim samym znakiem co parametr stojący przy tym czynniku w funkcji liniowej. Co do znaku wartości współczynników elastyczności możemy więc mieć takie same oczekiwania jak w przypadku parametrów funkcji liniowej (por. p.2.1). Elastyczności dostarczają jednak dodatkowych cennych informacji, które zamieszczono poniżej Cenowa elastyczność popytu-e c Elastyczność cenowa popytu jest mniejsza od zera. Oznacza to, że wzrost (spadek) ceny danego dobra powoduje spadek (wrost) jego sprzedaży, a więc spadek (wzrost) popytu 6. Ważną informacją jest również fakt, czy popyt spada proporcjonalnie w stosunku do spadku ceny, czy też nie. Na fakt ten oddziałuje możliwość substytucji danego dobra dobrem o podobnym przeznanczeniu Gdy E c <-1, wtedy popyt spada (rośnie) szybciej niż rośnie (spada) cena. Jest to sytuacja charakterystyczna dla dóbr wąsko określonych (konkretny gatunek masła, konkretny gatunek papierosów), dla których łatwo możemy znaleźć substytut w grupie dóbr o podobnym przeznaczeniu (substutytów). Gdy E c <(-1,0), wtedy popyt spada (rośnie) wolniej niż rośnie (spada) cena. Jest to sytuacja charakterystyczna dla dóbr szeroko określonych (żywność, energia), dla których możliwości substutycji są raczej niewielkie. Spadek popytu jako reakcja na wzrost cen jest bardziej związany z ograniczeniem konsumpcji danego dobra, a nie zastąpienia go innym dobrem o podobnym przeznaczeniu. Gdy E c =-1wtedy mówimy o popycie proporcjonalnym. Popyt spada (rośnie) w takim samym stopniu w jakim rośnie (spada) cena. Wpływ elastyczności cenowej na przychody ze sprzedaży Wiadomo, że przychód ze sprzedaży (S) danego produktu jest równy iloczynowi ceny tego produktu i wielkości jego sprzedaży. W zależności od wartości elastyczności cenowej (E c <-1, E c (-1;0), E c =-1) zmiana ceny może spowodować spadek, wzrost, lub brak zmiany w całkowitym przychodzie ze sprzedaży rozważanego produktu. 6 Podobnie jak w przypadku parametrów funkcji liniowej, sytuacje, w których elastyczność cenowa popytu jest dodatnia nazywa się paradoksami ekonomicznymi (Veblena, Giffena, spekulacyjnym).

9 Funkcje popytu 9 Ewa Kusideł Aby prześledzić zmiany w przychodzie ze sprzedaży w zależności od ceny posłużmy się przykładem. Oszacowano liniową funkcję popytu na pewne dobro: y=100-2x, gdzie: y-wielkość sprzedaży badanego produktu mierzona w tysiącach sztuk, x- cena badanego produktu mierzona w tysiącach zł. Należy obliczyć wpływ zmiany ceny na wielkość sprzedaży przy cenie x 1 =10, x 2 =25, x 3 =40 Wielkość sprzedaży (Y) i przychodów (S) przy aktualnych, nie zmienionych cenach wynosi: y 1 =100-2*10=80 tys. sztuk,s 1 =10*80=800 tys zł y 2 =100-2*25=50 tys. sztuk, s 2 =25*50=1250 tys zł y 3 =100-2*40=20 tys. sztuk, s 3 =40*20=800 tys zł Elastycznośc (punktowa) cenowa popytu wynosi E c =(-2*x t )/(100-2*x t ). W zależności od ceny otrzymujemy następujące wartości elastyczności: E c=10 =(-2*10)/(100-2*10)=-0.25 (wzrost ceny o 10% powoduje spadek popytu o 2.5%) E c=25 =(-2*25)/(100-2*25)=-1 (wzrost ceny o 10% powoduje spadek popytu o 10%) E c=40 =(-2*40)/(100-2*40)=-4 (wzrost ceny o 10% powoduje spadek popytu o 40%) Przy cenie x 1 =10 tys szł, popyt wynosił y 1 =80 tys szt. Wzrost tej ceny o 10%, czyli do 11 tys szł (10+0.1*10) powoduje spadek popytu o 2.5%, czyli do 78 tys. sztuk ( *80). Przy nowej cenie przychód ze sprzedaży badanego dobra wynosi 11*78=858 tys zł, a więc jest większy od przychodu przy starej cenie (s 1 =800 tys zł). Przy cenie x 2 =25 tys zł, popyt wynosił y 2 =50 tys szt. Wzrost tej ceny o 10%, czyli do 27.5 tys zł (25+0.1*25) powoduje spadek popytu o 10%, czyli do 45 tys sztuk (50-0.1*50). Przy nowej cenie przychód ze sprzedaży badanego dobra wynosi 27.5*45= i jest mniejszy od poprzedniego (s 2 =1250 tys zł). Przy cenie x 2 =40 tys szł, popyt wynosił y 2 =20 tys szt. Wzrost tej ceny o 10%, czyli do 44 tys zł (40+0.1*40) powoduje spadek popytu o 40%, czyli do 12 tys sztuk (20-0.4*20). Przy nowej cenie przychód ze sprzedaży badanego dobra wynosi 44*12=528 tys zł, a więc jest mniejszy od przychodu przy starej cenie (s 3 =800 tys zł). Jak widać zmiana ceny miała w tych trzech wypadkach różny wpływ na przychody ze sprzedaży (wzrost, spadek, spadek). Przykład ten ilustruje ogólną zależnośc pomiędzy wartościami elstyczności cenowej a przychodami ze sprzedaży: 1. Jeśli E c <-1, to wzrost (spadek) ceny powoduje spadek (wzrost) przychodów ze sprzedaży

10 Funkcje popytu 10 Ewa Kusideł 2. Jeśli E c =-1, to osiągamy maksymalne przychody ze sprzedaży. Każda zmiana ceny, zarówno wzrost jak i spadek spowoduje spadek przychodów ze sprzedaży 3. Jeśli E c (-1;0), to wzrost (spadek) ceny powoduje wzrost (spadek) przychodów ze sprzedaży Dochodowa elastyczność popytu-e D Elastyczność dochodowa może przyjmować dowolny znak E D (- ;+ ).Oznacza to, że wzrost dochodów konsumentów może powodować wzrost lub spadek popytu na dane dobro. Dodatni, lub ujemny znak elastyczności dochodowej jest zdeterminowany klasą dóbr, na które szacujemy funkcję popytu. Dobra zaliczane do klasy dóbr wyższego rzędu (normalnych) charakteryzują się dodatnimi elastycznościami dochodowymi (E D >0), co oznacza, że wzrost dochodów pociąga za sobą wzrost popytu. Dobra zaliczane do klasy dóbr niższego rzędu charakteryzują się ujemną elastycznością dochodową (E D <0), czyli wzrost dochodu pociąga spadek popytu na nie. W grupie dóbr wyższego rzędu rozróżniamy dobra luksusowe i dobra pierwszej potrzeby. Dobra luksusowe mają elastyczność dochodową wyższą od jedności-e D >1, co oznacza, że popyt na dobra luksusowe rośnie szybciej niż rosną dochody konsumentów. Dobra pierwszej potrzeby mają elastyczność dochodową większą od zera i mniejszą od jedności E D (0;1). Można pokazać oddziaływanie elastyczności dochodowej na możliwości rozwojowe firmy. Zazwyczaj wraz z poprawą (pogorszeniem) sytuacji gospodarczej państwa rosną (maleją) dochody konsumentów. Prześledźmy zatem, jaki wpływ na możliwości rozwojowe firmy w sytuacji wzrostu gospodarczego państwa ma elastycznośc dochodowa z różnych przedziałów: E D <0. Zakładając wzrost gospodarczy, a co za tym idzie wzrost dochodów konsumentów, możemy spodziewać się, że popyt na produkty firmy spadnie E D (0;1)- popyt na wyroby firmy rośnie, lecz wolniej niż rosną dochody konsumentów. E D >1- popyt na produkty firmy rośnie szybciej niż rosną dochody konsumentów. Jak widać w przypadku poprawy sytuacji gospodarczej (wzrostu dochodów konsumentów) w najlepszej sytuacji są firmy, które produkują dobra wyższego rzędu, szczególnie luksusowe. W sytuacji pogarszania się sytuacji gospodarczej (spadku dochodów konsumentow) najlepiej rokują firmy produkujące dobra niższego rzędu, bowiem dla tej grupy dóbr ujemna elastycznośc cenowa oznacza, że wraz ze spadkiem dochodów rośnie popyt. Prognozy na temat zmieniającej się sytuacji gospodarczej

11 Funkcje popytu 11 Ewa Kusideł państwa (wzrostu/spadku GNP), oraz znajomość elastyczności dochodowej na produkty firmy są więc bardzo użytecznym narzędziem do wyznaczania możliwości rozwojowych przedsiębiorstw Elastyczność popytu względem wydatków na reklamę - E R Tutaj podobnie jak w przypadku parametrów liniowej funkcji popytu oczekujemy dodatniego znaku elastyczności- tzn. oczekujemy, że wzrost (bezwględny i procentowy) nakładów na reklamę spowoduje wzrost popytu Mieszana (krzyżowa) cenowa elastyczność popytu-e ck Elastyczności mieszane oblicza się względem zmiennych charakteryzujących produkty konkurencyjne (substytucyjne) i komlementarne. Elastyczność cenowa mieszana popytu mierzy zmiany popytu wywołane określonymi zmianami cen dobra substytucyjnego lub komlementarnego. Cenowa elastyczność mieszana może być dodatnia lub ujemna. Jest dodatnia (E ck >0) jeżeli wzrost (spadek) ceny dobra "B" zwiększa (zmniejsza) rozmiary popytu na badane dobro "A". Mówimy wtedy, że dobra "A" i "B" są dobrami substytucyjnymi. Gdy E ck <0 wtedy wzrost (spadek) ceny dobra "B" powoduje spadek (wzrost) popytu na badanene dobro "A" a dobra "A" i "B" są dobrami komlementarnymi Mieszana (krzyżowa) elastyczność popytu względem wydatków na reklamę-e Rk Elastyczność mieszana względem wydatków na reklamę może być dodatnia lub ujemna. Jest dodatnia (E Rk >0) jeżeli wzrost (spadek) wydatków na reklamę dobra "B" zwiększa (zmniejsza) rozmiary popytu na badane dobro "A". Mówimy wtedy, że dobra "A" i "B" są dobrami komplementarnymi. Gdy E Rk <0 wtedy wzrost (spadek) wydatków na reklamę dobra "B" powoduje spadek (wzrost) popytu na badanene dobro "A" a dobra "A" i "B" są dobrami substytucyjnymi. 2.3 Potęgowe funkcje popytu Potęgowa funkcja popytu ma postać: (6) P C D R C R k k Elastyczności popytu względem odpowiedniej zmiennej są takie same w każdym punkcie tej zmiennej, czyli stałe i wynoszą 1, 2,..., k, czyli są wykładnikami potęg

12 Funkcje popytu 12 Ewa Kusideł funkcji (6). Na przykład, dla funkcji popytu na samochody (P) względem ich ceny (C) postaci: P 2C 0. 5, parametr 1 =-0.5 jest cenową elastycznością popytu na samochody i oznacza, że wzrost (spadek) cen samochodów o 1% powoduje spadek (wzrost) popytu na nie o średnio 0.5%,ceteris paribus. Funkcje potęgowe są szczególnie przydatnym narzędziem w analizie popytu, ponieważ nie zakładają liniowego wzrostu popytu wraz ze wzrostem czynników go determinujących. Jest to ważna zaleta tych funkcji jeśli weźmiemy pod uwagę fakt ograniczonej chłonności rynków na większość produktów. Dla wielu funkcji potęgowych istnieje asymtota pozioma będąca tzw. punktem nasycenia rynku. Z użyciem jednak funkcji potęgowej do analizy popytu wiąże się problem szacowania parametrów. W funkcji (6) parametry są wprowadzone nieliniowo, co uniemożliwia bezpośrednie zastosowania metody najmniejszych kwadratów. Problem ten można łatwo rozwiązać poprzez zlogarytmowanie stronami równania (6). Konieczność dokonywania pewnych przekształceń matematycznych (jak choćby logarytmowanie równania (6)) nie powinna być przeszkodą w używaniu modeli ekonometrycznych w analizie popytu, bowiem większość pakietów komputerowych automatycznie go rozwiązuje. Dostępność sprzętu i łatwego w obsłudze oprogramowania powinno być dodatkową zachętą do stosowania ilościowej analizy przy rozwiązywaniu problemów ekonomicznych. Z doświadczeń wysoko rozwiniętych krajów wynika, że jednym z warunków efektywnego funkcjonowania gospodarki oraz jej poszczególnych części, np. pojedyńczych firm, jest nowoczesna technologia przetwarzania informacji ekonomicznych. Do tego zaś niezbędne jest stosowanie metod ilościowych. Bez tych metod dzisiejsza ekonomia nie może się obejść. Dyscypliny ekonomiczne, będące dawniej naukami opisowymi, takie jak np. finanse czy marketing, mają w krajach zachodnich od dawna charakter analityczny i opierają się przede wszystkim na metodach ilościowych. Autorka ma nadzieję, że powyższy tekst, mający na celu przybliżenie tych metod w analizie popytu, przyczyni się do większej popularyzacji metod ilościowych w podejmowaniu decyzji i zarządzaniu firmą.

2.1. Charakterystyka elastyczności popytu

2.1. Charakterystyka elastyczności popytu 13 2.ELASTYCZNOŚCI POPYTU Aby zmierzyć siłę i kierunek oddziaływania czynników kształtujących popyt stosuje się różnego rodzaju mierniki. Do najpopularniejszych należą elastyczności popytu, które mierzą

Bardziej szczegółowo

8. WYBRANE ZASTOSOWANIA MODELI EKONOMETRYCZNYCH

8. WYBRANE ZASTOSOWANIA MODELI EKONOMETRYCZNYCH 39 8. WYBRANE ZASTOSOWANIA MODELI EKONOMETRYCZNYCH 8.1. Funkcje popytu i elastyczności popytu 8.1.1. Czynniki determinujące popyt i ich wpływ Załóżmy, że hipoteza ekonomiczna dotycząca kształtowania się

Bardziej szczegółowo

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU

MIKROEKONOMIA. Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU Wykład 3 Mikroanaliza rynku 1 MIKROANALIZA RYNKU 1. POPYT Popyt (zapotrzebowanie) - ilość towaru, jaką jest skłonny kupić nabywca po ustalonej cenie rynkowej, dysponując do tego celu odpowiednim dochodem

Bardziej szczegółowo

Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny?

Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny? Jak mierzyć reakcję popytu lub podaży na zmianę ceny? Oczywistym miernikiem jest nachylenie krzywych popytu i podaży Np. obniżka ceny o 1 zł każdorazowo powoduje zwiększenie popytu na kajzerki o 20 sztuk

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska MECHANIZM RYNKOWY dr Sylwia Machowska 1 Plan wykładu Rynek Popyt, wielkość popytu, prawo popytu Podaż, wielkość podaży, prawo podaży Równowaga rynkowa 2 Rynek 3 Rynek Rynek to proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ

Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane. Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ Popyt, podaż i wszystko co z Nimi związane Mgr Michał Ferdzyn SWSPiZ POPYT to zależność pomiędzy ilością dobra, którą chcą i mogą kupić konsumenci, a ceną tego dobra. Popyt jest przedstawiany za pomocą

Bardziej szczegółowo

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych

Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie. Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Elastyczność cenowa i dochodowa popytu- pojęcie i zastosowanie Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski 1. Instytut Nauk Ekonomicznych Popyt elastyczny Prawo popytu mówi, ze zmiany ceny wywołują

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku

Temat Rynek i funkcje rynku Temat Rynek i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. Popyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży

Bardziej szczegółowo

dany produkt Rynek, rynek konkurencyjny Dobra: substytucyjne i komplementarne Prawo popytu Plan i krzywa popytu rynek pracy, aukcja internetowa,

dany produkt Rynek, rynek konkurencyjny Dobra: substytucyjne i komplementarne Prawo popytu Plan i krzywa popytu rynek pracy, aukcja internetowa, Rynek, rynek konkurencyjny Dobra: substytucyjne i komplementarne Prawo popytu Plan i krzywa popytu -Pyzalska ttp://wwwswlearningcom/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_microhtml dany produkt na wyspecjalizowanym

Bardziej szczegółowo

wielkosci czynnika popytu dobra wielkosci ceny popytu na dobrox popytu ceny

wielkosci czynnika popytu dobra wielkosci ceny popytu na dobrox popytu ceny ELASTYCZNOŚCI POPYTU: Elastyczności i podaży 1. cenowa elastyczność mierzy, o ile procent zmieni się wielkość pod wpływem jednoprocentowej zmiany dobra lub usługi 2. dochodowa elastyczność mierzy, o ile

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 3: Popyt Podstawowe pojęcia: rynek, popyt, krzywa popytu, prawo popytu, efekt snobizmu, efekt Veblena, cena maksymalna i minimalna, zmiana popytu, dobro Griffena, dobra

Bardziej szczegółowo

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena

Temat Rynek i funkcje rynku. Elementy rynku. Rynek. Popyt i podaż. Cena - pieniężny wyraz wartości. Popyt Podaż Cena Temat i funkcje rynku 1. Rynkowa a administracyjna koordynacja działań gospodarczych 2. opyt, podaż, cena równowagi 3. Czynniki wpływające na rozmiary popytu 4. Czynniki wpływające na rozmiary podaży 5.

Bardziej szczegółowo

5. Teoria Popytu. 5.1 Różne Rodzaje Konkurencji

5. Teoria Popytu. 5.1 Różne Rodzaje Konkurencji 5. Teoria Popytu. 5.1 Różne Rodzaje Konkurencji a. Konkurencja doskonała Producenci sprzedają nierozróżnialne towary, e.g. zboże pierwszej klasy. Zakładamy że jest dużo producentów, a żaden nie ma wpływu

Bardziej szczegółowo

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Presentation is based on: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Teoria wyboru konsumenta (model zachowań konsumenta) Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki

Teoria wyboru konsumenta (model zachowań konsumenta) Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Teoria wyboru konsumenta (model zachowań konsumenta) Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Analiza postępowania konsumenta może być prowadzona

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi

Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena. Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi Wykład 2. Rynek: popyt, podaż, cena Co to jest rynek Krzywe popytu i podaży, cena równowagi Nawet z papugi można zrobić wytrawnego ekonomistę. Wystarczy ją nauczyć dwóch słów: popyt i podaż. /Thomas Carlyle/

Bardziej szczegółowo

Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI

Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI Decyzje konsumenta I WYBIERZ POPRAWNE ODPOWIEDZI 1. Dobrami podrzędnymi nazywamy te dobra: a. które nie mają bliskich substytutów b. na które popyt maleje w miarę wzrostu dochodów konsumenta, przy pozostałych

Bardziej szczegółowo

Analiza popytu i podaży

Analiza popytu i podaży opyt to: Analiza popytu i podaży chęć zakupu dobra lub usługi przy danych cenach w danym czasie, ceteris paribus wielkość zapotrzebowania zgłaszanego przy danej cenie w danym czasie, ceteris paribus Rodzaje

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i Imię zł 100 zł 129 zł 260 zł 929 zł 3. Jeżeli wraz ze wzrostem dochodu, maleje popyt na dane dobro to jest to: (2 pkt)

Nazwisko i Imię zł 100 zł 129 zł 260 zł 929 zł 3. Jeżeli wraz ze wzrostem dochodu, maleje popyt na dane dobro to jest to: (2 pkt) Nazwisko i Imię... Numer albumu... A 1. Utrata wartości dobra kapitałowego w ciągu roku będąca rezultatem wykorzystania tego dobra w procesie produkcji nazywana jest: (2 pkt) ujemnym przepływem pieniężnym

Bardziej szczegółowo

Analiza popytu i podaży

Analiza popytu i podaży Analiza popytu i podaży Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Instytut Ekonomii. Mechanizm rynkowy Prof. Tomasz Bernat

Instytut Ekonomii. Mechanizm rynkowy Prof. Tomasz Bernat Mechanizm rynkowy Prof. Tomasz Bernat literatura PODRĘCZNIK: Mikroekonomia, red. D. Kopycińska, Szczecin 2011 ZBIÓR ZADAŃ: Mikroekonomia studia przypadku, Vol. 3 red. Tomasz Bernat, 2017 dostęp: mikroekonomia.net

Bardziej szczegółowo

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO

WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO WAŻNE ZAGADNIENIA NA MIKRO KRZYWA MOŻLIWOŚCI PRODUKCYJNYCH (zwiększanie produkcji jednego dobra nie jest możliwe bez zmiany produkcji drugiego dobra) krzywa możliwości produkcyjnych pokazuje możliwości

Bardziej szczegółowo

2010 W. W. Norton & Company, Inc. Popyt

2010 W. W. Norton & Company, Inc. Popyt 2010 W. W. Norton & Company, Inc. Popyt Własności Funkcji Popytu Statyka porównawcza funkcji popytu pokazuje jak zmienia się funkcja popytu x 1 *(p 1,p 2,y) i x 2 *(p 1,p 2,y) gdy zmianie ulegają ceny

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Elastyczność cenowa popytu Elastyczność cenowa podaŝy Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Elastyczność cenowa popytu Elastyczność względna zmiana zmiennej zaleŝnej

Bardziej szczegółowo

P R I N C I P L E S O F

P R I N C I P L E S O F 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż P R I N C I P L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W PowerPoint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights

Bardziej szczegółowo

5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt

5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt 5. Teoria Podaży i Popytu - Popyt Popyt na dobro maleje względem ceny (o ile dobro jest tak zwane normalne, a nie luksusowe). Zakładamy że firma ustala cenę danego dobra p, która obowiązuje wszędzie. Niech

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska

MECHANIZM RYNKOWY. dr Sylwia Machowska MECHANIZM RYNKOWY dr Sylwia Machowska Plan wykładu Gospodarka rynkowa Mechanizm rynkowy Rynek Popyt, wielkość popytu, prawo popytu Podaż, wielkość podaży, prawo podaży Równowaga rynkowa Gospodarka Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Ekonomia matematyczna - 1.2

Ekonomia matematyczna - 1.2 Ekonomia matematyczna - 1.2 6. Popyt Marshalla, a popyt Hicksa. Poruszać się będziemy w tzw. standardowym polu preferencji X,, gdzie X R n i jest relacją preferencji, która jest: a) rosnąca (tzn. x y x

Bardziej szczegółowo

Analiza współzależności zjawisk

Analiza współzależności zjawisk Analiza współzależności zjawisk Informacje ogólne Jednostki tworzące zbiorowość statystyczną charakteryzowane są zazwyczaj za pomocą wielu cech zmiennych, które nierzadko pozostają ze sobą w pewnym związku.

Bardziej szczegółowo

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie

Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Elastyczność popytu i podaży i jej zastosowanie Dr. Anna Kowalska-Pyzalska Insitute of Computer Science & Management/ Chair of Economy Presentation is based on: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII

Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Podstawy ekonomii ELASTYCZNOŚCI W EKONOMII Elastyczność krzyŝowa popytu Elastyczność dochodowa popytu Opracowanie: dr Tomasz Taraszkiewicz Elastyczność krzyŝowa popytu Elastyczność krzyŝowa popytu Elastyczność

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa

Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Mikroekonomia -Ćwiczenia Ćwiczenia 4: Podaż i równowaga rynkowa Podstawowe pojęcia: rynek, podaż, krzywa podaż, prawo podaż, cena równowagi, cena maksymalna i minimalna, zmiana podaż dr inż. Anna Kiełbus

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu

Ekonomia. Wykład dla studentów WPiA. Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu Ekonomia Wykład dla studentów WPiA Wykład 2: Popyt, podaż i cena równowagi. Elastyczności popytu wa kluczowe słowa: popyt i podaż Popyt to ilość dobra, jaką nabywcy są gotowi kupić zależnie od poziomu

Bardziej szczegółowo

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania:

Rynki i konkurencja. Siły rynkowe czyli popyt i podaż. W tym rozdziale odpowiemy na pytania: 4 Siły rynkowe czyli popyt i podaż R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E D I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Wykład 17: Elastycznościowe podejście do bilansu płatniczego. Warunek Marshalla-Lernera. Gabriela Grotkowska

Wykład 17: Elastycznościowe podejście do bilansu płatniczego. Warunek Marshalla-Lernera. Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 17: Elastycznościowe podejście do bilansu płatniczego. Warunek Marshalla-Lernera. Gabriela Grotkowska

Bardziej szczegółowo

Podstawowa analiza rynku

Podstawowa analiza rynku Podstawowa analiza rynku Wykład 4 Jerzy Wilkin Co kryje się za pojęciem: rynek? Miejsce styku kupujących i sprzedających Miejsce przejawiania się popytu i podaży Złożony proces wzajemnego oddziaływania

Bardziej szczegółowo

M I K R O E K O N O M I A w zadaniach

M I K R O E K O N O M I A w zadaniach Materiał dydaktyczny dla nauczycieli przedmiotów ekonomicznych M I K R O E K O N O M I A w zadaniach Popyt rynkowy Wprowadzenie 1 2 3 4 5 6 7 Pojęcie rynku i jego rodzaje Ceny rynkowe Popyt indywidualny

Bardziej szczegółowo

Definicja i własności wartości bezwzględnej.

Definicja i własności wartości bezwzględnej. Równania i nierówności z wartością bezwzględną. Rozwiązywanie układów dwóch (trzech) równań z dwiema (trzema) niewiadomymi. Układy równań liniowych z parametrem, analiza rozwiązań. Definicja i własności

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA wykład 2 MECHANIZM RYNKOWY. Prowadzący zajęcia: dr inż. Magdalena Węglarz Politechnika Wrocławska Wydział Informatyki i Zarządzania

EKONOMIA wykład 2 MECHANIZM RYNKOWY. Prowadzący zajęcia: dr inż. Magdalena Węglarz Politechnika Wrocławska Wydział Informatyki i Zarządzania EKONOMIA wykład 2 MECHANIZM RYNKOWY Prowadzący zajęcia: dr inż. Magdalena Węglarz Politechnika Wrocławska Wydział Informatyki i Zarządzania PLAN WYKŁADU 1. Typy gospodarek. 2. Rynek i mechanizm rynkowy.

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Anna Irena Szymańska Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.4 Temat zajęć: Kto ustala ceny, czyli popyt, podaż i równowaga rynkowa 1. Cele lekcji: Uczeń: wyjaśnia znaczenie pojęć: popyt, podaż, cena,

Bardziej szczegółowo

Materiały ze Statystycznej Analizy Rynku

Materiały ze Statystycznej Analizy Rynku 1 WSTĘP Powstanie i rozwój gospodarki towarowej stworzyły rynek, który w tradycyjnym rozumieniu oznaczał miejsce, w którym w określonym czasie dokonywano wymiany między dostawcami a odbiorcami. Współcześnie,

Bardziej szczegółowo

Etapy modelowania ekonometrycznego

Etapy modelowania ekonometrycznego Etapy modelowania ekonometrycznego jest podstawowym narzędziem badawczym, jakim posługuje się ekonometria. Stanowi on matematyczno-statystyczną formę zapisu prawidłowości statystycznej w zakresie rozkładu,

Bardziej szczegółowo

Zadania z ekonomii matematycznej Teoria konsumenta

Zadania z ekonomii matematycznej Teoria konsumenta Paweł Kliber Zadania z ekonomii matematycznej Teoria konsumenta Zad Dla podanych niżej funcji użyteczności: (a u (x x = x + x (b u (x x = x x (c u (x x = x x (d u (x x = x x 4 (e u (x x = x + x = x + x

Bardziej szczegółowo

7. Zastosowanie wybranych modeli nieliniowych w badaniach ekonomicznych. 14. Decyzje produkcyjne i cenowe na rynku konkurencji doskonałej i monopolu

7. Zastosowanie wybranych modeli nieliniowych w badaniach ekonomicznych. 14. Decyzje produkcyjne i cenowe na rynku konkurencji doskonałej i monopolu Zagadnienia na egzamin magisterski na kierunku Ekonomia 1. Znaczenie wnioskowania statystycznego w weryfikacji hipotez 2. Organizacja doboru próby do badań 3. Rozkłady zmiennej losowej 4. Zasady analizy

Bardziej szczegółowo

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol

Mikroekonomia - Lista 11. Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Mikroekonomia - Lista 11 Przygotować do zajęć: konkurencja doskonała, konkurencja monopolistyczna, oligopol, monopol pełny, duopol Konkurencja doskonała 1. Model konkurencji doskonałej opiera się na następujących

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie kosztami i wynikami. dr Robert Piechota

Zarządzanie kosztami i wynikami. dr Robert Piechota Zarządzanie kosztami i wynikami dr Robert Piechota Wykład 2 Analiza progu rentowności W zarządzaniu przedsiębiorstwem konieczna jest ciągła ocena zależności między przychodami, kosztami i zyskiem. Narzędziem

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus

Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Gospodarka rynkowa. Rynkowy mechanizm popytu i podaży. Agnieszka Stus Zagadnienia Rynki elastyczne i zmonopolizowane. Funkcje popytu i podaży (położenie, przesunięcie). Równowaga rynkowa. Prawo popytu

Bardziej szczegółowo

Analiza progu rentowności

Analiza progu rentowności Analiza progu rentowności Próg rentowności ( literaturze przedmiotu spotyka się również określenia: punkt równowagi, punkt krytyczny, punkt bez straty punkt zerowy) jest to taki punkt, w którym jednostka

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość zarządcza wykład 3

Rachunkowość zarządcza wykład 3 Rachunkowość zarządcza wykład 3 Czym będziemy się zajmować na dzisiejszych zajęciach? Analiza progu rentowności Ilościowy i wartościowy próg rentowości Marża brutto, strefa bezpieczeństwa, dźwignia operacyjna

Bardziej szczegółowo

K wartość kapitału zaangażowanego w proces produkcji, w tys. jp.

K wartość kapitału zaangażowanego w proces produkcji, w tys. jp. Sprawdzian 2. Zadanie 1. Za pomocą KMNK oszacowano następującą funkcję produkcji: Gdzie: P wartość produkcji, w tys. jp (jednostek pieniężnych) K wartość kapitału zaangażowanego w proces produkcji, w tys.

Bardziej szczegółowo

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj

Teoria wyboru konsumenta. Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta Marta Lubieniecka Tomasz Szemraj Teoria wyboru konsumenta 1) Przedmiot wyboru konsumenta na rynku towarów. 2) Zmienne decyzyjne, parametry rynkowe i preferencje jako warunki wyboru.

Bardziej szczegółowo

7. Podatki Podstawowe pojęcia

7. Podatki Podstawowe pojęcia 7. Podatki - 7.1 Podstawowe pojęcia Podatki są poddzielone na dwie kategorie: 1. Bezpośrednie - nałożone bezpośrednio na dochód z pracy. 2. Pośrednie - nałożone na wydatki, np. na różne towary. 1 / 35

Bardziej szczegółowo

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH

MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH MODELE STRUKTUR RYNKOWYCH ZADANIE. Mamy trzech konsumentów, którzy zastanawiają się nad nabyciem trzech rożnych programów komputerowych. Właściwości popytu konsumentów przedstawiono w następującej tabeli:

Bardziej szczegółowo

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92.

88. Czysta stopa procentowa. 89. Rynkowa (nominalna) stopa procentowa. 90. Efektywna stopa procentowa. 91. Oprocentowanie składane. 92. 34 Podstawowe pojęcia i zagadnienia mikroekonomii 88. zysta stopa procentowa zysta stopa procentowa jest teoretyczną ceną pieniądza, która ukształtowałaby się na rynku pod wpływem oddziaływania popytu

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek.

Marketing. Marketing-mix. Cena w marketingu. Wykład V. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P. dr Grzegorz Mazurek. Marketing Wykład V dr Grzegorz Mazurek Marketing-mix Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel,

Bardziej szczegółowo

Stanisław Cichocki. Natalia Nehrebecka

Stanisław Cichocki. Natalia Nehrebecka Stanisław Cichocki Natalia Nehrebecka - adres mailowy: scichocki@o2.pl - strona internetowa: www.wne.uw.edu.pl/scichocki - dyżur: po zajęciach lub po umówieniu mailowo - 80% oceny: egzaminy - 20% oceny:

Bardziej szczegółowo

Wzrost gospodarczy definicje

Wzrost gospodarczy definicje Wzrost gospodarczy Wzrost gospodarczy definicje Przez wzrost gospodarczy rozumiemy proces powiększania podstawowych wielkości makroekonomicznych w gospodarce, a w szczególności proces powiększania produkcji

Bardziej szczegółowo

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski Dr Łukasz Goczek Uniwersytet Warszawski Wpływ podatków na podaż i popyt Co decyduje, kto naprawdę ponosi ciężar podatku Koszty i korzyści wynikające z podatków i dlaczego podatki nakładają koszt, który

Bardziej szczegółowo

Elastyczność. Krzysztof Kołodziejczyk, PhD

Elastyczność. Krzysztof Kołodziejczyk, PhD Elastyczność Krzysztof Kołodziejczyk, PhD https://flic.kr/p/j4fg3d Agenda 1. Dostosowania wielkości popytu i podaży do zmian cen i dochodów (elastyczne, nieelastyczne) 2. Wskaźniki Ep i Edp i ich interpretacja

Bardziej szczegółowo

Załóżmy, że obserwujemy nie jedną lecz dwie cechy, które oznaczymy symbolami X i Y. Wyniki obserwacji obu cech w i-tym obiekcie oznaczymy parą liczb

Załóżmy, że obserwujemy nie jedną lecz dwie cechy, które oznaczymy symbolami X i Y. Wyniki obserwacji obu cech w i-tym obiekcie oznaczymy parą liczb Współzależność Załóżmy, że obserwujemy nie jedną lecz dwie cechy, które oznaczymy symbolami X i Y. Wyniki obserwacji obu cech w i-tym obiekcie oznaczymy parą liczb (x i, y i ). Geometrycznie taką parę

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I. ISTOTA I CZYNNIKI DETERMINUJĄCE POPYT

ROZDZIAŁ I. ISTOTA I CZYNNIKI DETERMINUJĄCE POPYT ROZDZIAŁ I. ISTOTA I CZYNNIKI DETERMINUJĄCE POPYT 5 6 WSTĘP Z perspektywy ekonomii rynek jest procesem polegającym na konfrontacji popytu i podaży, czyli kupujący i sprzedający określają, co mają zamiar

Bardziej szczegółowo

Krótkookresowa równowaga makroekonomiczna w gospodarce otwartej: model keynesowski

Krótkookresowa równowaga makroekonomiczna w gospodarce otwartej: model keynesowski Krótkookresowa równowaga makroekonomiczna w gospodarce otwartej: model keynesowski WYKŁAD 12 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSODARCZYCH, CE UW Copyright 2006 earson Addison-Wesley & Gabriela Grotkowska

Bardziej szczegółowo

Metody ustalania cen. Inną metodą jest ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji (koszty przeciętne całkowite) formuła koszt plus.

Metody ustalania cen. Inną metodą jest ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji (koszty przeciętne całkowite) formuła koszt plus. Metody ustalania cen Ustalanie ceny na podstawie jednostkowych kosztów produkcji y produkcji stanowią bardzo istotny element rachunku ekonomicznego firmy, gdyż informują o wartości zużytych przez firmę

Bardziej szczegółowo

Regresja wieloraka Ogólny problem obliczeniowy: dopasowanie linii prostej do zbioru punktów. Najprostszy przypadek - jedna zmienna zależna i jedna

Regresja wieloraka Ogólny problem obliczeniowy: dopasowanie linii prostej do zbioru punktów. Najprostszy przypadek - jedna zmienna zależna i jedna Regresja wieloraka Regresja wieloraka Ogólny problem obliczeniowy: dopasowanie linii prostej do zbioru punktów. Najprostszy przypadek - jedna zmienna zależna i jedna zmienna niezależna (można zobrazować

Bardziej szczegółowo

Stopa Inflacji. W oparciu o zbiór składający się z n towarów, stopa inflacji wyraża się wzorem. n 100w k p k. , p k

Stopa Inflacji. W oparciu o zbiór składający się z n towarów, stopa inflacji wyraża się wzorem. n 100w k p k. , p k 2.1 Stopa Inflacji Stopa inflacji, i, mierzy jak szybko ceny się zmieniają jako zmianę procentową w skali rocznej. Oblicza się ją za pomocą średniej ważonej cząstkowych stóp inflacji, gdzie cząstkowa stopa

Bardziej szczegółowo

Analiza progu rentowności

Analiza progu rentowności Analiza progu rentowności Próg rentowności ( literaturze przedmiotu spotyka się również określenia: punkt równowagi, punkt krytyczny, punkt bez straty punkt zerowy) jest to taki punkt, w którym jednostka

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS

Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS Makroekonomia 1 Wykład 12: Naturalna stopa bezrobocia i krzywa AS Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego NATURALNA STOPA BEZROBOCIA Naturalna stopa bezrobocia Ponieważ

Bardziej szczegółowo

Funkcje wymierne. Jerzy Rutkowski. Działania dodawania i mnożenia funkcji wymiernych określa się wzorami: g h + k l g h k.

Funkcje wymierne. Jerzy Rutkowski. Działania dodawania i mnożenia funkcji wymiernych określa się wzorami: g h + k l g h k. Funkcje wymierne Jerzy Rutkowski Teoria Przypomnijmy, że przez R[x] oznaczamy zbiór wszystkich wielomianów zmiennej x i o współczynnikach rzeczywistych Definicja Funkcją wymierną jednej zmiennej nazywamy

Bardziej szczegółowo

Zakres materiału obowiązujący do egzaminu poprawkowego z matematyki klasa 1 d LO

Zakres materiału obowiązujący do egzaminu poprawkowego z matematyki klasa 1 d LO Zakres materiału obowiązujący do egzaminu poprawkowego z matematyki klasa 1 d LO Dział programowy. Zakres realizacji 1. Liczby, działania i procenty Liczby wymierne i liczby niewymierne-działania, kolejność

Bardziej szczegółowo

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon

Ekonomia wykład 02. dr Adam Salomon Ekonomia wykład 02 dr Adam Salomon Ekonomia: GOSPODARKA RYNKOWA. MIKROEKONOMICZNE PODSTAWY GOSPODAROWANIA Ekonomia dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki, WN AM w Gdyni 2 Rynek Rynek jest to proces,

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość zarządcza. Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Wykorzystanie rachunku kosztów zmiennych. Dr Marcin Pielaszek

Rachunkowość zarządcza. Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Wykorzystanie rachunku kosztów zmiennych. Dr Marcin Pielaszek Wykorzystanie rachunku kosztów zmiennych 1. Zmienność kosztów w długim i krótkim okresie Rachunek kosztów zmiennych i analiza koszty rozmiary produkcji zysk 2. Podejmowanie decyzji w krótkim okresie 1.

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Wykład z równań różnicowych

Wykład z równań różnicowych Wykład z równań różnicowych 1 Wiadomości wstępne Umówmy się, że na czas tego wykładu zrezygnujemy z oznaczania n-tego wyrazu ciągu symbolem typu x n, y n itp. Zamiast tego pisać będziemy x (n), y (n) itp.

Bardziej szczegółowo

Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa

Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa Zestaw 3 Optymalizacja międzyokresowa W modelu tym rozważamy optymalny wybór konsumenta dotyczący konsumpcji w okresie obecnym i w przyszłości. Zakładając, że nasz dochód w okresie bieżącym i przyszłym

Bardziej szczegółowo

2. Na czym polega zasadnicza różnica między mikro- i makroekonomią?

2. Na czym polega zasadnicza różnica między mikro- i makroekonomią? A) Proszę udzielić odpowiedzi na pytania: 1. Czym zajmuje się ekonomia? EKONOMIA jest nauką badającą w jaki sposób społeczeństwo gospodarujące decyduje o tym co jak i dla kogo wytwarzać. Naczelnym zadaniem

Bardziej szczegółowo

Barometr Finansów Banków (BaFiB) propozycja badania koniunktury w sektorze bankowym

Barometr Finansów Banków (BaFiB) propozycja badania koniunktury w sektorze bankowym Jacek Batóg Uniwersytet Szczeciński Barometr Finansów Banków (BaFiB) propozycja badania koniunktury w sektorze bankowym Jednym z ważniejszych elementów każdej gospodarki jest system bankowy. Znaczenie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji Statystyka dla jakości produktów i usług Six sigma i inne strategie Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji StatSoft Polska Wybrane zagadnienia analizy korelacji Przy analizie zjawisk i procesów stanowiących

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład 7

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład 7 STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład 7 Analiza korelacji - współczynnik korelacji Pearsona Cel: ocena współzależności między dwiema zmiennymi ilościowymi Ocenia jedynie zależność liniową. r = cov(x,y

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO EKONOMII MENEDŻERSKIEJ.

WPROWADZENIE DO EKONOMII MENEDŻERSKIEJ. Wykład 1 Wprowadzenie do ekonomii menedżerskiej 1 WPROWADZENIE DO EKONOMII MENEDŻERSKIEJ. PODEJMOWANIE OPTYMALNYCH DECYZJI NA PODSTAWIE ANALIZY MARGINALNEJ. 1. EKONOMIA MENEDŻERSKA ekonomia menedżerska

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w obligacje

Inwestowanie w obligacje Inwestowanie w obligacje Ile zapłacić za obligację aby uzyskać oczekiwaną stopę zwrotu? Jaką stopę zwrotu uzyskamy kupując obligację po danej cenie? Jak zmienią się ceny obligacji, kiedy Rada olityki ieniężnej

Bardziej szczegółowo

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin /

I. Podstawowe pojęcia ekonomiczne. /6 godzin / PROPOZYCJA ROZKŁADU MATERIAŁU NAUCZANIA PRZEDMIOTU PODSTAWY EKONOMII dla zawodu: technik ekonomista-23,02,/mf/1991.08.09 liceum ekonomiczne, wszystkie specjalności, klasa I, semestr pierwszy I. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

DEFINICJA RYNKU Wrzoska Balcerowicza

DEFINICJA RYNKU Wrzoska Balcerowicza DEFINICJA RYNKU Wg W. Wrzoska: rynek to ogół stosunków zachodzących między podmiotami uczestniczącymi w procesach wymiany. Tymi podmiotami są sprzedawcy i nabywcy, którzy reprezentują podaż, popyt, a także

Bardziej szczegółowo

Analiza progu rentowności

Analiza progu rentowności Analiza progu rentowności Aby przedsiębiorstwo mogło osiągnąć zysk, muszą być zachowane odpowiednie relacje między przychodami ze sprzedaży i kosztami, tzn. przychody powinny być wyższe od poniesionych

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia

Podstawowe zagadnienia Podstawowe zagadnienia Każda społeczność staje przed koniecznością rozwiązania trzech podstawowych problemw codziennej egzystencji: - jakie dobra i usługi - co wytwarzać - dla kogo je wytwarzać Ekonomia

Bardziej szczegółowo

Opracował: Dr Mirosław Geise 4. Analiza progu rentowności

Opracował: Dr Mirosław Geise 4. Analiza progu rentowności Opracował: Dr Mirosław Geise 4. Analiza progu rentowności Spis treści 1. Ilościowy i wartościowy próg rentowności... 2 2. Zysk operacyjny... 4 3. Analiza wrażliwości zysku... 6 4. Aneks... 8 1 1. Ilościowy

Bardziej szczegółowo

Stosowane modele równowagi. Wykład 1

Stosowane modele równowagi. Wykład 1 Stosowane modele równowagi ogólnej (CGE) Wykład 1 Literatura Horridge M., MINIMAL. A Simplified General Equilibrium Model, 2001, http://www.copsmodels.com/minimal.htm dowolny podręcznik do mikroekonomii

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ WARTOŚĆ WARTOŚĆ WYMIENNA CENA FUNKCJE CEN

RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ WARTOŚĆ WARTOŚĆ WYMIENNA CENA FUNKCJE CEN RÓWNOWAGA RYNKOWA WARTOŚĆ UŻYTKOWA zdolność do zaspokojenia jakiejś potrzeby WYMINNA proporcja w jakiej dany towar jest wymieniany na inny WARTOŚĆ WYMINNA WARTOŚĆ Szkoła klasyczna - D. Ricardo, A. Smith

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość zarządcza. Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Rachunek kosztów zmiennych i analiza koszty rozmiary produkcji zysk (CVP)

Rachunkowość zarządcza. Zespół Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH 1. Rachunek kosztów zmiennych i analiza koszty rozmiary produkcji zysk (CVP) Rachunek kosztów zmiennych i analiza koszty rozmiary produkcji zysk (CVP) Wykorzystanie rachunku kosztów zmiennych 1. Zmienność kosztów w długim i krótkim okresie 2. Podejmowanie decyzji w krótkim okresie

Bardziej szczegółowo

KOSZTY, PRZYCHODY, WYNIK EKONOMICZNY. dr Sylwia Machowska

KOSZTY, PRZYCHODY, WYNIK EKONOMICZNY. dr Sylwia Machowska KOSZTY, PRZYCHODY, WYNIK EKONOMICZNY dr Sylwia Machowska 1 NIE MA DZIAŁAŃ BEZ KOSZTÓW Koszty stanowią zawsze punkt wyjścia myślenia ekonomicznego dlatego, że każde działanie podmiotów jest związane z ponoszeniem

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Klasyczny model gospodarki zamkniętej

Makroekonomia 1 Wykład 5: Klasyczny model gospodarki zamkniętej Makroekonomia 1 Wykład 5: Klasyczny model gospodarki zamkniętej Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce Mierzyć już umiemy,

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 dla MSEMen. Gabriela Grotkowska

Makroekonomia 1 dla MSEMen. Gabriela Grotkowska Makroekonomia dla MSEMen Gabriela Grotkowska Plan wykładu 5 Model Keynesa: wprowadzenie i założenia Wydatki zagregowane i równowaga w modelu Mnożnik i jego interpretacja Warunek równowagi graficznie i

Bardziej szczegółowo

Elastyczność popytu. Rodzaje elastyczności popytu. e p = - Pamiętajmy, że rozpatrujemy wielkości względne!!! Wzory na elastyczność cenową popytu D

Elastyczność popytu. Rodzaje elastyczności popytu. e p = - Pamiętajmy, że rozpatrujemy wielkości względne!!! Wzory na elastyczność cenową popytu D lastyczność oytu Rodzaje elastyczności oytu > lastyczność cenowa oytu - lastyczność mieszana oytu - e m = < lastyczność dochodowa oytu - e i lastyczność cenowa oytu - lastyczność cenowa oytu jest to stosunek

Bardziej szczegółowo

Elastyczność i jej zastosowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania:

Elastyczność i jej zastosowania. W tym rozdziale szukaj odpowiedzi na pytania: 5 Elastyczność i jej zastosowania R I N C I L E S O F MICROECONOMICS F O U R T H E I T I O N N. G R E G O R Y M A N K I W oweroint Slides by Ron Cronovich 2007 Thomson South-Western, all rights reserved

Bardziej szczegółowo

Teoria produkcji pojęcie, prawa, izokwanty. Funkcja produkcji pojęcie, przykłady.

Teoria produkcji pojęcie, prawa, izokwanty. Funkcja produkcji pojęcie, przykłady. Przedmiot: EKONOMIA MATEMATYCZNA Katedra: Ekonomii Opracowanie: dr hab. Jerzy Telep Temat: Matematyczna teoria produkcji Zagadnienia: Teoria produkcji pojęcie, prawa, izokwanty. Funkcja produkcji pojęcie,

Bardziej szczegółowo

TEORIA DECYZJE KRÓTKOOKRESOWE

TEORIA DECYZJE KRÓTKOOKRESOWE TEORIA DECYZJE KRÓTKOOKRESOWE 1. Rozwiązywanie problemów decyzji krótkoterminowych Relacje między rozmiarami produkcji, kosztami i zyskiem wykorzystuje się w procesie badania opłacalności różnych wariantów

Bardziej szczegółowo

Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa

Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa Determinanty dochody narodowego. Analiza krótkookresowa Ujęcie popytowe Według Keynesa, dosyć częstą sytuacją w gospodarce rynkowej jest niepełne wykorzystanie czynników produkcji. W związku z tym produkcja

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo