CzYNNik LUdzki W LOTNiCTWiE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CzYNNik LUdzki W LOTNiCTWiE"

Transkrypt

1 PRACE instytutu LOTNiCTWA 221, s , Warszawa 2011 CzYNNik LUdzki W LOTNiCTWiE JaNINa DąbroWSka Instytut lotnictwa Streszczenie Podstawowe zasady i pojęcia związane z zagadnieniem czynnika ludzkiego mające zasto - sowanie w organizacjach lotniczych w świetle obowiązującego prawa lotniczego. WSTęP Pojęcie: czynnik ludzki i jego znaczenie w lotnictwie zostało dostrzeżone w trakcie II wojny światowej, kiedy stwierdzono w brytyjskich siłach powietrznych, że straty poniesione w bezpośredniej walce z przeciwnikiem są takie same lub porównywalne do tych z powodu różnych błędów ludzkich. od tamtego czasu baczniej zaczęto obserwować i analizować wypadki pod takim właśnie kątem i w latach 70. i 80. XX wieku doceniono istotę zjawiska i nadano mu odpowiednią rangę. W chwili obecnej nie ma organizacji lotniczej, która nie przeprowadzałaby odpowiednich szkoleń w tym zakresie, nie tylko z obowiązku wynikającego z przepisów lotniczych, ale także z chęci zysku. albowiem zgodnie z raportem Flight International z 2003 roku, 40 % wypadków lotniczych spowodowanych jest błędami obsługowymi, a w latach następnych szereg głośnych wypadków lotniczych i kolejne raporty potwierdziły zasadę, że nieprzestrzeganie zasad tzw. czynnika ludzkiego stanowi największe zagrożenie dla bezpieczeństwa i jest przyczyną ok. 80 % wypadków lotniczych, co prowadzi do spadku rentowności firmy, a nawet jej bankructwa. aczkolwiek przedstawiony poniżej materiał dostępny jest w ramach wielu szkoleń doty - czących tego zagadnienia, warto może przybliżyć go szerszemu ogółowi ludzi związanych z lotnictwem, gdyż czynnik ludzki, to zasady mające zastosowanie w lotnictwie podczas: pro - jektowania, certyfikacji, szkolenia, eksploatacji i obsługi technicznej, a więc w najpełniejszym chyba zakresie funkcjonowania tego co potocznie określamy lotnictwem. Zasady te zapewniają bezpieczne relacje między człowiekiem, a innymi elementami systemu, poprzez właściwe uwzględnienie wydolności ludzkiej i w chwili obecnej określane są przez standardy ICao, EaSa i inne przepisy. Zostało opracowanych kilka teorii i modeli czynnika ludzkiego, ale kluczem do zrozumienia istoty tego problemu jest model o nazwie SHELL, wywodzącej się od pierwszych liter słów angielskich:

2 CZyNNIk LuDZkI W LoTNICTWIE 67 Software procedury, oprogramowanie, logistyka (polityka bezpieczeństwa, instrukcje, karty zadaniowe) Hardware maszyny (narzędzia, statek powietrzny, wyposażenie, stanowisko pracy) Environment otoczenie i warunki (fizyczne, organizacyjne, polityczne, ekonomiczne) w jakich działają wszystkie elementy systemu (człowiek, maszyny, procedury) Liveware człowiek, jego fizyczność: psychika, wiedza, postawa, kultura. ale także odporność na stres i normy wydajnościowe określone przez pracodawcę. Przed zagłębianiem się w zagadnienie czynnika ludzkiego należy przytoczyć znane powiedzenie Cicero: błądzić jest rzeczą ludzką. błąd człowieka wpisany jest w jego naturę i nie da się go uniknąć, ważne jest aby jego skutki nie były negatywne. bezsprzecznie należy się tutaj także powołać na prawo Murphy ego: Jeśli cokolwiek może się nie udać, kiedyś nie uda się na pewno. Przemysł lotniczy i ogólnie lotnictwo jest środowiskiem bardzo podatnym na popełnianie błędów. Występuje tu bowiem szereg zagrożeń dla bezpieczeństwa związanych z załogą i obsługą statków powietrznych, ich projektem, nadzorem, zarządzaniem organizacji lotniczych czy zdolnością przeżycia pasażerów. Na przebieg całego procesu bezpiecznego lotu składa się działanie wielu ludzi i systemów, a więc wielu zdarzeń, wszystkich obciążonych ryzykiem wystąpienia błędu, które mogą doprowadzić do wypadku. rzadko zdarza się, że wypadek ma jedną przyczynę. Zwykle występuje tzw. łańcuch błędów i wystarczy że przerwiemy jedno jego ogniwo, a do wypadku nie dojdzie. organizacja może zminimalizować podatność systemu na błędy ludzkie i ograniczyć ryzyko wypadku poprzez wdrożenie u siebie właściwej kultury bezpieczeństwa, na którą mają wpływ: polityka bezpieczeństwa, właściwe standardy techniczne, kultura biznesowa i otoczenia, obowiązujące zwyczaje, normy, wzorce i wartości. kultura bezpieczeństwa może być osiągnięta z czasem, ale wymaga zaangażowania wszystkich pracowników, począwszy od szczebla kierowniczego, aż po szeregowych pracowników. Paradoksalnie, najbardziej na kwestie bezpieczeństwa wyczulone są firmy, które miały lub otarły się o wypadek, gdyż one wyraźnie dostrzegają zgubne skutki jego wystąpienia.

3 68 JaNINa DąbroWSka Przyczyn zawodności systemu bezpieczeństwa jest wiele, tak jak ogniw we wspomnianym już łańcuchu, a więc np.: słaba gospodarka w firmie, brak kapitału, brak wykwalifikowanego personelu, czynniki organizacyjne, niewłaściwy nadzór, brak wiedzy i treningu, wystąpienie warunków sprzyjających niebezpiecznym działaniom (brak oceny sytuacji, zmęczenie, pośpiech,), brak skutecznej obrony i przeciwdziałania. Wszystkie te przyczyny są niczym dziury w plasterkach szwajcarskiego sera. Jeżeli zdarzy się sytuacja, że dziury te nałożą się na siebie to mamy do czynienia z wypadkiem lotniczym. Strategia optymalnej ochrony oparta jest o stworzenie swoistego ciągu zapór, które stanowią: skuteczny system jakości, odpowiednie zasoby siły roboczej, wyszkolony personel, zadania wykonywane zgodnie z procedurami i kontrola jakości. Istotne jest, aby system zastosowanych w firmie zabezpieczeń dopasowany był do jej zadań i potrzeb, tak aby spełniał swe zadanie, nie blokując nadmiernie jej działalności. Musi być zachowana równowaga między wymaganiami, a wynikającymi z nich zyskami. błąd ludzki, to

4 CZyNNIk LuDZkI W LoTNICTWIE 69 niezamierzone działanie, które nie przyniosło oczekiwanych rezultatów w odniesieniu do bezpieczeństwa. Celowe działanie, odchylenie, obejście procedur, instrukcji, wymagań czy przepisów jest wykroczeniem. Wykroczenia są powszechnie spotykane w codziennym życiu. Wszystkim zdarza się np.: przekroczyć dozwoloną prędkość, przejść przy czerwonym świetle czy przez trawnik, kupować pirackie płyty. rzadko kiedy są to akty wandalizmu czy sabotażu, a większość z nich bierze się z lekceważenia, a nawet z chęci wykonania dobrej roboty czy sposobu szukania ułatwień, chęci chodzenia na skróty. Wykroczenia w pracy są bardzo odporne na wpływ kierownictwa, gdyż często są wręcz przez nie kreowane, akceptowane i traktowane jako zwyczajowe. Dlatego też stworzenie właściwego systemu ochrony przed nimi jest tak istotne, a jednocześnie trudne. Nadmierne jego rozbudowanie prowadzi do sytuacji, gdy paradoksalnie będzie on prowokował do omijania procedur, bo wykonanie pracy zgodnie z instrukcjami staje się uciążliwe, a nawet niemożliwe. aby system ochrony był skuteczny wszyscy pracownicy muszą być autentycznie przekonani, że jest on potrzebny i użyteczny, że wszystkim się opłaca. Wyniki badań odpowiednich władz lotniczych wskazują, iż obsługa statków powietrznych zajmuje drugie miejsce wśród najistotniejszych przyczyn katastrof lotniczych. określono 12 głównych przyczyn błędów w obsłudze, związanych z człowiekiem, tzw. parszywą dwunastkę, do których zaliczono: 1. brak komunikacji błędy i zakłócenia w obiegu informacji. 2. rutyna-pewność wynikająca z długotrwałej praktyki połączona z utratą świadomości istniejących zagrożeń, wywołana często powtarzającymi się czynnościami i nużącą pracą. 3. brak wiedzy brak jasności lub pewności zrozumienia czegoś. 4. roztargnienie spowodowane np. przez odciągnięcie uwagi, zamieszanie, chaos myślowy. 5. brak współpracy w zespole niespójny wysiłek grupy ludzi spowodowany np.: brakiem poczucia wspólnoty celu, lękiem przed wskazaniem kierownictwu na błędy popełniane przez innych, nieodpowiednim stylem przywództwa lub nieodpowiednim sposobem komunikowania się. 6. Zmęczenie bywa ignorowane, gdyż dopóki nie jest nadmierne, człowiek nie zdaje sobie z niego sprawy. 7. brak zasobów brak narzędzi, materiałów, nieaktualna dokumentacja, niewłaściwe warunki pracy. 8. Presja spowodowana naciskiem przełożonych lub współpracowników, brakiem czasu, niewłaściwym ustawieniem zadań. 9. brak asertywności brak umiejętności odmówienia wykonania zadania wynikający np. z braku pewności siebie, z lęku czy z kompleksów. 10. Stres zdenerwowanie wywołane np.: presją czasu, nową metodyką, zmianą zakresu zadań, rywalizacją lub czynnikami prywatnymi. 11. Nieostrożność błędna ocena możliwych konsekwencji działania spowodowana np.: presją, brakiem doświadczenia czy brakiem wiedzy. 12. ułatwienia przyjmowanie przez większość osób odstępstw od instrukcji jako standardów ułatwiających pracę. W parszywej dwunastce zawiera się szereg czynników, które wymagają szerszego omówienia i stanowią przedmiot wnikliwej analizy czynnika ludzkiego. Pierwszym z nich, który od razu nasuwa się na myśl jest wydolność ludzka i jej ograniczenia. Natura ludzka ma swoje mocne i słabe strony. Do mocnych stron człowieka, w porównaniu z maszyną można zaliczyć m. in. zdolność oceny zmieniającej się sytuacji i elastyczność w działaniu w nietypowych sytuacjach, pomysłowość w rozwiązywaniu problemów czy łatwość uczenia się poprzez doświadczenie.

5 70 JaNINa DąbroWSka Źródłami ograniczeń wydolności ludzkiej są: zmysły wzrok, słuch, dotyk, węch, smak, czynności poznawcze-koncentracja, percepcja, przetwarzanie informacji, pamięć, motywacja, świadomość sytuacyjna zdolność dostrzegania elementów w środowisku pracy, rozumienia tego co widzimy i określenie konsekwencji działania. Istnieje szereg czynników wpływających na ludzką wydolność, takich jak: zdrowie i kondycja psychofizyczna, stres, zmęczenie, warunki otoczenia i pracy. kolejnym elementem zawierającym się w problematyce czynnika ludzkiego są: procedury, informacje, narzędzia i zwyczaje, a więc opracowany system, według którego ma się odbywać obsługa techniczna statków powietrznych. System ten powinien być dostosowany do potrzeb konkretnej firmy. odnosi się on do wszystkich aspektów świadczonej pracy, w tym : komunikacji, aktualizowanej dokumentacji technicznej i obsługowej, organizacji pracy zespołowej. bardzo istotnym czynnikiem w lotnictwie jest profesjonalizm i odpowiedzialność przejawiające się m.in. w nieustannej świadomości skutków swego postępowania, przestrzeganie przyjętych zasad, nieustanne kształcenie się i podnoszenie swoich kwalifikacji. Przytoczone wyżej zasady czynnika ludzkiego dotyczą właściwie wszystkich typów organizacji lotniczych: projektowych, produkujących i obsługowych. W każdej z nich jednak czynnik ludzki określany jest szczegółowo przez odpowiednie dla nich przepisy (np. organizacja produkująca EaSa Part 21, organizacja obsługowa EaSa Part 145), uwzględniające specyfikę pracy w każdej z nich. Przestrzeganie wymagań czynnika ludzkiego wpływa zasadniczo na podniesienie poziomu bezpieczeństwa latania, które nigdy nie będzie bezpieczne, gdyż ryzyko jest z nim nierozerwalnie związane. Celem tych wymagań jest ograniczenie tego ryzyka, z szacunku dla życia ludzkiego i z chęci zysku. bibliografia Human Factors w obsłudze technicznej statków powietrznych Iwona Leszczyńska, urząd Lotnictwa Cywilnego, 2009 r. JaNINa DąbroWSka basic rules and knowledge of HuMaN FaCTorS ProbLEMS, accepted IN aircraft CoMPaNIES according To NoWaDayS air LaW Abstract Basic rules and knowledge of Human Factors problems, accepted in aircraft companies according to nowadays air law.

Zagrożenia psychospołeczne

Zagrożenia psychospołeczne Zagrożenia psychospołeczne 1. Wstęp Zarządzanie stresem nie jest dla pracodawców jedynie obowiązkiem moralnym i dobrą inwestycją, jest to wymóg prawny określony w dyrektywie ramowej 89 /391/EWG 3 2. Przeciwdziałanie

Bardziej szczegółowo

Czynnik Ludzki w zarządzaniu portem lotniczym. Numer projektu: 539319-LLP-1-2013-1-PT-LEONARDO-LMP Numer projektu: 539319 LLP-1-2013-1-PT-LEONARDO-LMP

Czynnik Ludzki w zarządzaniu portem lotniczym. Numer projektu: 539319-LLP-1-2013-1-PT-LEONARDO-LMP Numer projektu: 539319 LLP-1-2013-1-PT-LEONARDO-LMP Czynnik Ludzki w zarządzaniu portem lotniczym Numer projektu: 539319 LLP-1-2013-1-PT-LEONARDO-LMP CZYNNIK LUDZKI W ZARZĄDZANIU PORTEM LOTNICZYM 1. PODSUMOWANIE MODUŁU Cele i grupy docelowe W wielu przypadkach

Bardziej szczegółowo

System zarządzania bezpieczeństwem SMS

System zarządzania bezpieczeństwem SMS System zarządzania bezpieczeństwem SMS Poziom globalny (ogólnoświatowy) ICAO Poziom regionalny (europejski) Parlament Europejski i Rada Europy oraz Rozporządzenia Komisji Europejskiej i EUROCONTROL Poziom

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 8. Zarządzanie ryzykiem.

Laboratorium 8. Zarządzanie ryzykiem. Laboratorium 8 Zarządzanie ryzykiem. Zarządzanie ryzykiem: wyszukiwanie ryzyka, szacowanie ryzyka. Diagram Ishikawy nazwany tak od nazwiska japońskiego ekonomisty Karou Ishikawy jest popularnym narzędziem

Bardziej szczegółowo

SZTUKA PREZENTACJI GŁÓWNE CELE SZKOLENIA:

SZTUKA PREZENTACJI GŁÓWNE CELE SZKOLENIA: SZTUKA PREZENTACJI Działaj, jakby każda osoba, którą spotykasz miała na szyi napis 'Spraw, bym poczuł się ważny'. Nie tylko odniesiesz sukces w sprzedaży, ale także w życiu. Mary Kay Ash GŁÓWNE CELE SZKOLENIA:

Bardziej szczegółowo

WZORCOWY PROGRAM. szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego)

WZORCOWY PROGRAM. szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego) WZORCOWY PROGRAM szkolenia wstępnego na stanowisku pracy (instruktażu stanowiskowego) 1. Nazwa formy kształcenia Szkolenie wstępne na stanowisku pracy nazywane dalej instruktażem stanowiskowym jest przeprowadzane

Bardziej szczegółowo

Oferta DULNIK communico 2013. Karolina Dulnik

Oferta DULNIK communico 2013. Karolina Dulnik Oferta DULNIK communico 2013 Karolina Dulnik DULNIK communico powstało we wrześniu 2010 roku. Powstało z pasji i doświadczenia. Z pasji do ludzi, do nawiązywania i podtrzymywania relacji. Z pasji do komunikacji

Bardziej szczegółowo

4. Zaangażowanie kierownictwa i współudział

4. Zaangażowanie kierownictwa i współudział 4. Zaangażowanie kierownictwa i współudział pracowników - podstawowe warunki skutecznego wdrażania polityki bezpieczeństwa i higieny pracy 4.1. Jakie działania świadczą o zaangażowaniu kierownictwa we

Bardziej szczegółowo

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów

PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych wymagań klientów Oferta szkoleniowa CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILIT Y S z k o l e n i a i t r e n i n g i d l a p r a c o w n i k ó w i z a r z ą d ó w PRSupport oferuje szeroki zakres szkoleń dopasowanych do indywidualnych

Bardziej szczegółowo

Przywództwo sytuacyjne w organizacji LEAN

Przywództwo sytuacyjne w organizacji LEAN Opis Co to jest przywództwo? Przywództwo sytuacyjne w organizacji LEAN Jest to proces pozytywnego wpływu - nie manipulacji - aby pomóc zespołowi zrealizować cele. Praktyka przywództwa sytuacyjnego mówi:

Bardziej szczegółowo

Podnoszenie kwalifikacji kadry pracowniczej kluczem do podnoszenia jakości usług publicznych

Podnoszenie kwalifikacji kadry pracowniczej kluczem do podnoszenia jakości usług publicznych Podnoszenie kwalifikacji kadry pracowniczej kluczem do podnoszenia jakości usług publicznych - dostępne metody i formy ze wskazaniem źródeł finansowania Opracował: Maciej Schab www.maciejschab.pl maciej.schab@maciejschab.pl

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD III DR N. MED. EDYTA KĘDRA

WYKŁAD III DR N. MED. EDYTA KĘDRA WYKŁAD III DR N. MED. EDYTA KĘDRA 1 P R O S T E Z Ł O Ż O N E S T A Ł E Nieliczne Jednorodne Zasadniczo niezmienne w czasie Liczne Różnorodne Zasadniczo niezmienne w czasie Z M I E N N E Nieliczne Nie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie informacją i angażująca komunikacja w procesie łączenia spółek - integracja Grupy Aster z UPC Polska

Zarządzanie informacją i angażująca komunikacja w procesie łączenia spółek - integracja Grupy Aster z UPC Polska Beata Stola Dyrektor Personalny i Administracji Magdalena Selwant Różycka Kierownik ds. Komunikacji Biznesowej Zarządzanie informacją i angażująca komunikacja w procesie łączenia spółek - integracja Grupy

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000

Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Charakterystyka systemu zarządzania jakością zgodnego z wymaganiami normy ISO serii 9000 Normy ISO serii 9000 Zostały uznane za podstawę wyznaczania standardów zarządzania jakością Opublikowane po raz

Bardziej szczegółowo

Akademia Menedżera GŁÓWNE CELE PROJEKTU:

Akademia Menedżera GŁÓWNE CELE PROJEKTU: Akademia Menedżera Dobre zarządzanie to nie to, co dzieje się w firmie, gdy jesteś obecny, ale to, co się w niej dzieje, gdy cię nie ma. Ken Blanchard GŁÓWNE CELE PROJEKTU: Główne cele projektu to zdobycie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 23 lipca 2014 r. Poz. 583 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia 9 czerwca 2014 r.

Warszawa, dnia 23 lipca 2014 r. Poz. 583 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW. z dnia 9 czerwca 2014 r. MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 23 lipca 2014 r. Poz. 583 OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 9 czerwca 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu

Bardziej szczegółowo

Ile Informacji zapamiętujemy. Ile informacji wchłaniamy za pośrednictwem poszczególnych zmysłów. Ile pamiętamy po określonym czasie

Ile Informacji zapamiętujemy. Ile informacji wchłaniamy za pośrednictwem poszczególnych zmysłów. Ile pamiętamy po określonym czasie 9.2 Myślenie myślenie twórcze Zasadniczą rolę w rozwiązywaniu problemów i w projektowaniu odgrywają trzy problemy; informacyjny, innowacyjny i decyzyjny [Patzak82]. 1. Problem informacji - co ja muszę

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie personelem w przedsiębiorstwach w kontekście zmian demograficznych

Zarządzanie personelem w przedsiębiorstwach w kontekście zmian demograficznych Zarządzanie personelem w przedsiębiorstwach w kontekście zmian demograficznych WDRAŻANIE ELEMENTÓW ZARZĄDZANIA WIEKIEM WDRAŻANIE ELEMENTÓW ZARZĄDZANIA WIEKIEM W FIRMACH stały dostęp do kluczowych kompetencji

Bardziej szczegółowo

Anna Dudek-Janiszewska

Anna Dudek-Janiszewska Anna Dudek-Janiszewska Cechy osobowościowe absolwenta mające zasadnicze znaczenie dla prawidłowego wykonywania zadań zawodowych 1. Towarzyskość 2. Aktywność 3. Asertywność Cechy absolwenta 4. Silna potrzeba

Bardziej szczegółowo

WZ PW Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji IT security trends

WZ PW Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji IT security trends Norma ISO/IEC 27001:2013 najnowsze zmiany w systemach zarzadzania bezpieczeństwem informacji dr inż. Bolesław Szomański Wydział Zarządzania Politechnika Warszawska b.szomański@wz.pw.edu.pl Plan Prezentacji

Bardziej szczegółowo

Analiza ryzyka jako podstawa zabezpieczenia danych osobowych Maciej Byczkowski Janusz Zawiła-Niedźwiecki

Analiza ryzyka jako podstawa zabezpieczenia danych osobowych Maciej Byczkowski Janusz Zawiła-Niedźwiecki Analiza ryzyka jako podstawa zabezpieczenia danych osobowych Maciej Byczkowski Janusz Zawiła-Niedźwiecki Centrum Informatyzacji II Konferencja Zabezpieczenie danych osobowych Nowa rola ABI aspekty organizacyjne

Bardziej szczegółowo

Poziom 5 EQF Starszy trener

Poziom 5 EQF Starszy trener Poziom 5 EQF Starszy trener Opis Poziomu: Trener, który osiągnął ten poziom rozwoju kompetencji jest gotowy do wzięcia odpowiedzialności za przygotowanie i realizację pełnego cyklu szkoleniowego. Pracuje

Bardziej szczegółowo

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych.

Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. Norma PN-EN ISO 9001:2009 System Zarządzania Jakością w usługach medycznych Korzyści wynikające z wdrożenia systemu zarządzania jakością w usługach medycznych. www.isomed.pl Grzegorz Dobrakowski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: szkoła policealna dla dorosłych /zaoczna/ 1,5 - roczny okres nauczania Zawód: Technik bezpieczeństwa i higieny pracy;

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Europejski program bezpieczeństwa lotniczego

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Europejski program bezpieczeństwa lotniczego KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 7.12.2015 r. COM(2015) 599 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Europejski program bezpieczeństwa lotniczego PL PL 1. KOMUNIKAT KOMISJI Z 2011

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu)

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu) Iwona Jończyk (imię i nazwisko nauczyciela) Wybrane zagadnienia z psychologii społecznej (przedmiot) 2407MR i GŻ 1997.08.18 (numer programu) Klasa IV TŻa, IV TŻb Lp. Cele kształcenia i wychowania Treści

Bardziej szczegółowo

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

Kryteria wyboru. Lp. Kryterium Opis kryterium

Kryteria wyboru. Lp. Kryterium Opis kryterium Załącznik nr 1 do Regulaminu okresowej oceny pracownikçw Starostwa Powiatowego w Środzie Wlkp. Kryteria wyboru Lp. Kryterium Opis kryterium 1. Umiejętność obsługi urządzeń technicznych lub narzędzi informatycznych

Bardziej szczegółowo

Jak sobie radzić ze stresem

Jak sobie radzić ze stresem Jak sobie radzić ze stresem Nie wiesz jak poradzić sobie ze stresem? Przeczytaj nasz poradnik! str. 1 Czym jest stres? Zjawisko stresu wynika z braku równowagi między oczekiwaniami kierowanymi pod adresem

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk dr T Bartosz Kalinowski 17 19 września 2008, Wisła IV Sympozjum Klubu Paragraf 34 1 Informacja a system zarządzania Informacja

Bardziej szczegółowo

Biznesplan. Budowa biznesplanu

Biznesplan. Budowa biznesplanu BIZNESPLAN Biznesplan dokument zawierający ocenę opłacalności przedsięwzięcia gospodarczego [. Sporządzany na potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa, jest także narzędziem komunikacji zewnętrznej m.in. w

Bardziej szczegółowo

OGÓLNE ZASADY PROWADZENIA BIZNESU SHELL

OGÓLNE ZASADY PROWADZENIA BIZNESU SHELL OGÓLNE ZASADY PROWADZENIA BIZNESU SHELL Zasady Prowadzenia Biznesu Shell opisują sposób działania spółek należących do Grupy Shell.* * Royal Dutch Shell plc oraz Spółki, w których Royal Dutch Shell plc

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania

Przykładowy szkolny plan nauczania Przykładowy szkolny plan nauczania Typ szkoły: Szkoła policealna - /szkoła dla młodzieży/ 1,5 Zawód: Technik bezpieczeństwa i higieny pracy; symbol 325509 Podbudowa programowa: szkoły dające wykształcenie

Bardziej szczegółowo

AKTYWNE FORMY ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH

AKTYWNE FORMY ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH Podyplomowe Studia Zarządzania Zasobami Ludzkimi Dzięki skutecznemu zarządzaniu zasobami ludzkimi firma moŝe budować trwałą przewagę konkurencyjną. Dobrze zmotywowany, lojalny zespół efektywniej przyczynia

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp

Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp Kwestionariusz dla przedstawiciela kadry kierowniczej lub specjalisty ds. bhp Podstawowe informacje o przedsiębiorstwie Rodzaj działalności:. Liczba pracowników w jednostce lokalnej:. Wdrożony system zarządzania

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ

SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ SZKOLNY PROGRAM EFEKTYWNEGO UCZENIA SIĘ Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Kowalach Oleckich opracował zespół w składzie: Jadwiga Lizanowicz Mirosław Mularczyk Teresa Truchan Urszula Kołodzińska Kluczem

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH

OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH Przywództwo i zarządzanie zespołem Szkolenie z zakresu przywództwa, kompetencji liderskich i zarządzania zespołem. Podniesienie kompetencji zarządczych w zakresie przywództwa,

Bardziej szczegółowo

Strategiczna Karta Szkolenia

Strategiczna Karta Szkolenia Strategiczna Karta Szkolenia Tytuł szkolenia: Przeciwdziałanie mobbingowi Nazwa dokumentu: Strategiczna Karta Szkolenia (SKS) Zawartość i cel dokumentu. W tym dokumencie o definiujemy wyzwanie / problem,

Bardziej szczegółowo

Szkolenia jako strategiczny element inwestycji w kapitał ludzki Narzędzia rozwoju kompetencji interpersonalnych personelu medycznego

Szkolenia jako strategiczny element inwestycji w kapitał ludzki Narzędzia rozwoju kompetencji interpersonalnych personelu medycznego Szkolenia jako strategiczny element inwestycji w kapitał ludzki Narzędzia rozwoju kompetencji interpersonalnych personelu medycznego Anna Daria Nowicka socjolog NES Healthcare Szkolenia nie są kosztem

Bardziej szczegółowo

Inwestycje w infrastrukturę kolejową w Polsce. Ministerstwo Infrastruktury, 26 listopada 2010 r.

Inwestycje w infrastrukturę kolejową w Polsce. Ministerstwo Infrastruktury, 26 listopada 2010 r. Inwestycje w infrastrukturę kolejową w Polsce Inwestycje infrastrukturalne do 2015 r. Nakłady na 2010-2013 Łącznie 25 648 504,6 tys. zł POIiŚ 17 760 065,0 tys. zł RPO 1 751 125,0 tys. zł Inne programy

Bardziej szczegółowo

Szkolenia dla kadry kierowniczej jednostek administracji publicznej

Szkolenia dla kadry kierowniczej jednostek administracji publicznej WIELKOPOLSKA SZKOŁA BIZNESU UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO W POZNANIU Szkolenia dla kadry kierowniczej jednostek administracji publicznej 1. Metodyka szkolenia Celem szkoleń jest pogłębienie wiedzy, a także

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspieranie miękkich kompetencji dziecka Mgr Beata Skowrońska Uniwersytet w Białymstoku 2 października 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

CZYNNIKI SUKCESU PPG

CZYNNIKI SUKCESU PPG CZYNNIKI SUKCESU PPG STOSOWANIE UMIEJĘTNOŚCI ZAWODOWYCH Wiedza o biznesie Wiedza specjalistyczna Wiedza o produktach i usługach Wiedza przemysłowa ZARZĄDZANIE REALIZACJĄ ZADAŃ Działanie w perspektywie

Bardziej szczegółowo

2.11. Monitorowanie i przegląd ryzyka 2.12. Kluczowe role w procesie zarządzania ryzykiem

2.11. Monitorowanie i przegląd ryzyka 2.12. Kluczowe role w procesie zarządzania ryzykiem Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 1.1. Co to jest bezpieczeństwo informacji? 1.2. Dlaczego zapewnianie bezpieczeństwa informacji jest potrzebne? 1.3. Cele, strategie i polityki w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Informacja o strategii i celach zarządzania ryzykiem

Informacja o strategii i celach zarządzania ryzykiem Załącznik nr 1 Informacja o strategii i celach zarządzania ryzykiem 1) Strategia i procesy zarządzania rodzajami ryzyka. Podejmowanie ryzyka zmusza Bank do koncentrowania uwagi na powstających zagrożeniach,

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie ryzykiem systemów informacyjnych

Spis treści Wstęp 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie ryzykiem systemów informacyjnych Wstęp... 13 1. Wprowadzenie... 15 1.1. Co to jest bezpieczeństwo informacji?... 17 1.2. Dlaczego zapewnianie bezpieczeństwa informacji jest potrzebne?... 18 1.3. Cele, strategie i polityki w zakresie bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Stres w pracy? Nie, dziękuję!

Stres w pracy? Nie, dziękuję! Najważniejsze informacje i wyniki badań nt. stresu zawodowego. Metody i techniki radzenia sobie ze stresem Dr Dorota Żołnierczyk Zreda Pracownia Psychologii i Socjologii Pracy Centralny Instytut Ochrony

Bardziej szczegółowo

Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji. Katowice 25 czerwiec 2013

Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji. Katowice 25 czerwiec 2013 Jak skutecznie wdrożyć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji Katowice 25 czerwiec 2013 Agenda Na czym oprzeć System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji (SZBI) Jak przeprowadzić projekt wdrożenia

Bardziej szczegółowo

DZIENNICZEK PRAKTYK. Słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego:

DZIENNICZEK PRAKTYK. Słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego: DZIENNICZEK PRAKTYK Słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego: Kwalifikacja : B.22 Eksploatacja urządzeń i systemów energetyki odnawialnej w zawodzie: Technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie projektu. Efektywny rozwój aktywnej integracji w gminie Ożarowice

Podsumowanie projektu. Efektywny rozwój aktywnej integracji w gminie Ożarowice Podsumowanie projektu Efektywny rozwój aktywnej integracji w gminie Ożarowice Kilka słów o projekcie... Główny problem, na potrzeby którego został stworzony i zrealizowany niniejszy projekt......zagrożenie

Bardziej szczegółowo

AKTYWNE FORMY ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH

AKTYWNE FORMY ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH Podyplomowe Studia Psychologii w Biznesie Zajęcia w formie warsztatów i treningów umożliwiają słuchaczom kształtowanie umiejętności niezbędnych w pracy z ludźmi: zaangażowania, umiejętności prowadzenia

Bardziej szczegółowo

Poznaj nasze podejście do rozwoju członków korpusu służby cywilnej.

Poznaj nasze podejście do rozwoju członków korpusu służby cywilnej. Poznaj nasze podejście do rozwoju członków korpusu służby cywilnej. Skorzystaj z dobrych praktyk i przekonaj się, jak niewielkie usprawnienia mogą przynieść znaczące efekty. Od ponad pięciu lat wdrażam

Bardziej szczegółowo

Planowanie i rozwój własnej kariery zawodowej, a świadome stawianie celów w oparciu o preferowane wartości. Dr Małgorzata Torój

Planowanie i rozwój własnej kariery zawodowej, a świadome stawianie celów w oparciu o preferowane wartości. Dr Małgorzata Torój Planowanie i rozwój własnej kariery zawodowej, a świadome stawianie celów w oparciu o preferowane wartości Dr Małgorzata Torój Planowanie kariery Jasna wizja przyszłości Świadomość dokąd się zmierza CEL

Bardziej szczegółowo

Materiały do samokształcenia Przedmiot: Zarządzanie transportem w logistyce

Materiały do samokształcenia Przedmiot: Zarządzanie transportem w logistyce Materiały do samokształcenia Przedmiot: Zarządzanie transportem w logistyce Temat: Podejmowanie decyzji transportowych w przedsiębiorstwie. Problem podejmowania decyzji na wszystkich szczeblach zarządzania

Bardziej szczegółowo

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY?

ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? ISO 9001:2015 ORAZ ISO 14001:2015 REWIZJA NORM CZY JESTEŚ PRZYGOTOWANY? JAKI JEST CEL REWIZJI 2015? W czasach nieustannych wyzwań natury gospodarczej, technologicznej i środowiskowej, firmy muszą stale

Bardziej szczegółowo

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu?

Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Jak pozyskać wsparcie finansowe od anioła biznesu? Monika Gancarewicz Gdynia, 26 maja 2011 r. Kim jest anioł biznesu: inwestor prywatny, przedsiębiorca lub menedŝer, inwestujący własny kapitał w ciekawe

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo danych i systemów informatycznych. Wykład 1

Bezpieczeństwo danych i systemów informatycznych. Wykład 1 Bezpieczeństwo danych i systemów informatycznych Wykład 1 1. WPROWADZENIE 2 Bezpieczeństwo systemu komputerowego System komputerowy jest bezpieczny, jeśli jego użytkownik może na nim polegać, a zainstalowane

Bardziej szczegółowo

Czynniki wpływające na porażkę projektu. 1. Niekompletne wymagania 13.1% 2. Brak zaangażowania użytkowników 12.4% 3. Brak zasobów 10.

Czynniki wpływające na porażkę projektu. 1. Niekompletne wymagania 13.1% 2. Brak zaangażowania użytkowników 12.4% 3. Brak zasobów 10. Bez celu ani rusz Karolina Zmitrowicz Niepowodzenia projektów informatycznych to nieustannie wdzięczny temat pojawia się na konferencjach, szkoleniach, w prasie i innych publikacjach. Badaniem przyczyn

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

ISO 27001. bezpieczeństwo informacji w organizacji

ISO 27001. bezpieczeństwo informacji w organizacji ISO 27001 bezpieczeństwo informacji w organizacji Czym jest INFORMACJA dla organizacji? DANE (uporządkowane, przefiltrowane, oznaczone, pogrupowane ) Składnik aktywów, które stanowią wartość i znaczenie

Bardziej szczegółowo

VII. SZKOLENIA MIĘKKIE

VII. SZKOLENIA MIĘKKIE VII. SZKOLENIA MIĘKKIE a. Przywództwo Nabycie umiejętności skutecznego angażowania innych ludzi w realizację celu. Kadra kierownicza wszystkich szczebli zarządzania. Rola i zadania lidera w zespołach,

Bardziej szczegółowo

w Europejskim Konkursie Dobrych Praktyk Partnerstwo dla prewencji

w Europejskim Konkursie Dobrych Praktyk Partnerstwo dla prewencji Bezpieczeństwo i zdrowie w pracy dotyczy każdego. Jest dobre dla Ciebie. Dobre dla firmy Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy Partnerstwo dla prewencji www.healthy-workplaces.eu ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA WNIOSKÓW

Bardziej szczegółowo

CEZARY ŁOTYS Zasady tworzenia projektów wykorzystania IT w rozwiązywaniu lokalnych problemów. I. Planowanie projektowe Aby wiedzieć co robić w tym roku, musisz wiedzieć gdzie chcesz być za lat dziesięć

Bardziej szczegółowo

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Drodzy Rodzice, Szanowni Pedagodzy, Nauczyciele oraz Wychowawcy! Pozytywny rozwój jest elementem tzw. pozytywnej profilaktyki. Idea ta nie

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM Przedsiębiorczość puka do szkół

SEMINARIUM Przedsiębiorczość puka do szkół SEMINARIUM Przedsiębiorczość puka do szkół Cieszyn, 19.10.2012r. Kompetencje osoby przedsiębiorczej Człowiek przedsiębiorczy to osoba gotowa do podejmowania zadań, do rozpoczynania czegoś Przedsiębiorczym"

Bardziej szczegółowo

LIDER, MENEDŻER - INSPIRUJĄCE PRZYWÓDZTWO

LIDER, MENEDŻER - INSPIRUJĄCE PRZYWÓDZTWO LIDER, MENEDŻER - INSPIRUJĄCE PRZYWÓDZTWO CELE SZKOLENIA Rozwój umiejętności kreowania własnej osoby na inspirującego i kompetentnego lidera; Podniesienie poziomu automotywacji oraz umiejętności poprawnego

Bardziej szczegółowo

Deklaracja Zarządu o ustanowieniu Polityki Bezpieczeństwa PLT Sp. z o.o.

Deklaracja Zarządu o ustanowieniu Polityki Bezpieczeństwa PLT Sp. z o.o. Deklaracja Zarządu o ustanowieniu Polityki Bezpieczeństwa PLT Sp. z o.o. Dokument przygotowany w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, dot. ochrony zasobów ludzkich, materialnych i niematerialnych. Przygotował

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie

Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie ul. Słoneczna 5 56 504 Dziadowa Kłoda Tel. 62 785 1780 e-mail: gimdk@wp.p Program Profilaktyczny Gimnazjum w Dziadowej Kłodzie rok 2013/2014-1 - - 2 - Główne założenia programu

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo aplikacji i urządzeń mobilnych w kontekście wymagań normy ISO/IEC 27001 oraz BS 25999 doświadczenia audytora

Bezpieczeństwo aplikacji i urządzeń mobilnych w kontekście wymagań normy ISO/IEC 27001 oraz BS 25999 doświadczenia audytora Bezpieczeństwo aplikacji i urządzeń mobilnych w kontekście wymagań normy ISO/IEC 27001 oraz BS 25999 doświadczenia audytora Krzysztof Wertejuk audytor wiodący ISOQAR CEE Sp. z o.o. Dlaczego rozwiązania

Bardziej szczegółowo

VII. SZKOLENIA MIĘKKIE

VII. SZKOLENIA MIĘKKIE VII. SZKOLENIA MIĘKKIE 1. Przywództwo Cel: Nabycie umiejętności skutecznego angażowania innych ludzi w realizację celu. Adresat: Kadra kierownicza wszystkich szczebli zarządzania. Rola i zadania lidera

Bardziej szczegółowo

WYBÓR ZAWODOWY GIMNAZJALISTY. wyboru szkoły i zawodu?

WYBÓR ZAWODOWY GIMNAZJALISTY. wyboru szkoły i zawodu? WYBÓR ZAWODOWY GIMNAZJALISTY Jak przygotować dziecko do właściwego Jak przygotować dziecko do właściwego wyboru szkoły i zawodu? RYNEK PRACY XXI WIEKU Wymagania rynku pracy: Kształtowanie u uczniów umiejętności

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Polskie Towarzystwo Ekonomiczne 28.01.2016 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci znawcy systemów bankowych

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Zarządzanie ryzykiem dr Grzegorz Głód Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 14.10.2013 r. Kto chce mieć absolutną pewność przed podjęciem decyzji nigdy decyzji nie podejmie 1

Bardziej szczegółowo

6. Zarządzanie Projektami

6. Zarządzanie Projektami 6. Zarządzanie Projektami Wersja ucznia Wstęp 1. Proces Zarządzania Projektami 2. Zarządzanie ryzykiem "Zarządzanie projektami jest o wyznaczaniu jasnych celów, zarządzaniu czasem, zasobami, ludźmi i kosztami

Bardziej szczegółowo

Efektywność headhuntera znaczenie projektów direct& executivesearch w polityce rekrutacyjnej organizacji

Efektywność headhuntera znaczenie projektów direct& executivesearch w polityce rekrutacyjnej organizacji Efektywność headhuntera znaczenie projektów direct& executivesearch w polityce rekrutacyjnej organizacji - Partner / Head of Operations ZANIM ZACZNIEMY CO BĘDZIE DALEJ? KIM JESTEM I JAKĄ FIRMĘ REPREZENTUJĘ?

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia

Efekty kształcenia dla kierunku studiów SPORT II stopnia i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia Załącznik nr 1 do uchwały Nr 24/2014/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2015 roku Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL

Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL Opis szkoleń planowanych do realizacji w ramach projektu

Bardziej szczegółowo

Szkolenie: Analiza ekonomiczno-finansowa przedsiębiorstwa na podstawie. dr hab. Grzegorz Michalski, tel. 503452860 tel. 791214963

Szkolenie: Analiza ekonomiczno-finansowa przedsiębiorstwa na podstawie. dr hab. Grzegorz Michalski, tel. 503452860 tel. 791214963 Szkolenie: Analiza ekonomiczno-finansowa przedsiębiorstwa na podstawie sprawozdań finansowych Program szkolenia: Blok I: Analiza sprawozdań finansowych Dzień 1: Część teoretyczna: SPRAWOZDANIE FINANSOWE

Bardziej szczegółowo

Wyższy Urząd Górniczy. Wypadkowość związana z ryzykownym zachowaniem pracowników (tzw. czynnik ludzki)

Wyższy Urząd Górniczy. Wypadkowość związana z ryzykownym zachowaniem pracowników (tzw. czynnik ludzki) Wyższy Urząd Górniczy Wypadkowość związana z ryzykownym zachowaniem pracowników (tzw. czynnik ludzki) Wypadkowość związana z ryzykownym zachowaniem pracowników (tzw. czynnik ludzki) Katowice 2011 Copyright

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Klub Polska 2025+, Klub Bankowca 30.09.2015 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci - znawcy systemów

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ Z ODDZIAŁAMI SPORTOWYMI NR 5 W POZNANIU

PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ Z ODDZIAŁAMI SPORTOWYMI NR 5 W POZNANIU PROGRAM WYCHOWAWCZY ZESPOŁU SZKÓŁ Z ODDZIAŁAMI SPORTOWYMI NR 5 W POZNANIU Naczelny cel wychowawczy Celem wychowania szkolnego jest wspieranie rozwoju młodego człowieka we wszystkich sferach jego funkcjonowania.

Bardziej szczegółowo

Jak zdobyć atrakcyjną pracę?

Jak zdobyć atrakcyjną pracę? Jak zdobyć atrakcyjną pracę? Cena szkolenia: za darmo Często spotykam kobiety, które mają swoje marzenia, mnóstwo pomysłów, energii i chęci realizacji swoich aspiracji w życiu zawodowym. Niestety w zderzeniu

Bardziej szczegółowo

Educational curriculum - Harmonogram szkoleń w ramach komponentu 3

Educational curriculum - Harmonogram szkoleń w ramach komponentu 3 Educational curriculum - Harmonogram szkoleń w ramach komponentu 3 Nr działania C3A1 C3A3 C3A5 Data Miejsce Temat szkolenia 14.06.2010 Wydział Ekonomiczny UG, 15.06.2010 Wydział Ekonomiczny UG, 28.06.2010

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy

Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy Ewa Górska Zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy EWOLUCJA POGLĄDÓW NA ZAGADNIENIA BEZPIECZEŃSTWA PRACY Hand from root of finger to fingertip Hand frim wist to fingertip Arm from elbow to fingertip

Bardziej szczegółowo

Transport odpadów a standardy bezpieczeństwa. System Zarządzania Bezpieczeństwem Ruchu drogowego. Joanna Bańkowska Dyrektor Zarządzający BSI

Transport odpadów a standardy bezpieczeństwa. System Zarządzania Bezpieczeństwem Ruchu drogowego. Joanna Bańkowska Dyrektor Zarządzający BSI Transport odpadów a standardy bezpieczeństwa System Zarządzania Bezpieczeństwem Ruchu drogowego Joanna Bańkowska Dyrektor Zarządzający BSI NOWOCZESNY SYSTEM GOSPODARKI ODPADAMI PROBLEM CZY BIZNES? 13.11.2013

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy ŻYCIE GOSPODARCZE Psychologia inwestora Agnieszka Finneran Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 8 czerwca 2015 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Praktyczna typologia oparta

Bardziej szczegółowo

COACHING MENEDŻERSKI

COACHING MENEDŻERSKI COACHING MENEDŻERSKI Czy to odpowiednie szkolenie dla Was? Nasze szkolenie nie jest dla odpowiednie dla każdego. Wbrew temu, co mówi nam większość standardowych szkoleń sprzedażowych, bardzo trudno jest

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 4

SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 4 SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 4 IV. ORGANIZACJA I METODY KSZTAŁTOWANIA BEZPIECZNYCH I HIGIENICZNYCH WARUNKÓW PRACY.

Bardziej szczegółowo

Propozycje tematyczne szkoleń Rad Pedagogicznych. Prawa i obowiązki nauczyciela. Odpowiedzialność nauczyciela w świetle obowiązujących przepisów

Propozycje tematyczne szkoleń Rad Pedagogicznych. Prawa i obowiązki nauczyciela. Odpowiedzialność nauczyciela w świetle obowiązujących przepisów Propozycje tematyczne szkoleń Rad Pedagogicznych Prawa i obowiązki nauczyciela. Odpowiedzialność nauczyciela w świetle obowiązujących przepisów Akty prawne regulujące prawa i obowiązki nauczyciela. Urlop

Bardziej szczegółowo

KOMPETENTNY PRZYWÓDCA PODSTAWĄ ROZWOJU BIZNESU

KOMPETENTNY PRZYWÓDCA PODSTAWĄ ROZWOJU BIZNESU KOMPETENTNY PRZYWÓDCA PODSTAWĄ ROZWOJU BIZNESU Projekt Kompetentny przywódca podstawą rozwoju biznesu skierowany jest do pracowników mikro* i małych** przedsiębiorstw prowadzących działalność na terenie

Bardziej szczegółowo

Personalizacja Plan-de-CAMpagne dostosowywanie programu do indywidualnych potrzeb firm, działów oraz osób

Personalizacja Plan-de-CAMpagne dostosowywanie programu do indywidualnych potrzeb firm, działów oraz osób Personalizacja Plan-de-CAMpagne dostosowywanie programu do indywidualnych potrzeb firm, działów oraz osób Wdrożenie systemu planowania zasobów przedsiębiorstwa pomimo wielu korzyści często też wiąże się

Bardziej szczegółowo

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ Rok szkolny 2013/2014 Pracownia SENSOS przeprowadza ambitne i bezpieczne programy szkoleniowe dla dziec i i młodzieży. Program każdego warsztatu jest dostosowany

Bardziej szczegółowo

K-20. Konspekt projektu. Temat: Pieniądze lubią mnożenie. Cel główny projektu: Cele projektu:

K-20. Konspekt projektu. Temat: Pieniądze lubią mnożenie. Cel główny projektu: Cele projektu: Konspekt projektu K-20 Temat: Pieniądze lubią mnożenie Cel główny projektu: Pobudzenie świadomości uczniów na temat możliwości pomnażania posiadanych dóbr finansowych. Cele projektu: Wiedza: - dostarczenie

Bardziej szczegółowo

KOMPETENCJE ABSOLWENTÓW UCZELNI WYŻSZYCH W ŚWIETLE OCZEKIWAŃ PRACODAWCY

KOMPETENCJE ABSOLWENTÓW UCZELNI WYŻSZYCH W ŚWIETLE OCZEKIWAŃ PRACODAWCY KOMPETENCJE ABSOLWENTÓW UCZELNI WYŻSZYCH W ŚWIETLE OCZEKIWAŃ PRACODAWCY MONIKA TURLEJ SPECJALISTA DS. REKRUTACJI; SAGE SP. ZO.O. Wizerunek dużej firmy czy małego punktu usługowego jest bezpośrednio budowany

Bardziej szczegółowo

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński 2012 Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą dr Adam Jabłoński GENEZA POWSTANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Konferencja w Rio de Janeiro 1992 r. 27 Zasad Zrównoważonego Rozwoju Karta Biznesu Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

zarządzanie wiedzą w firmie

zarządzanie wiedzą w firmie zarządzanie wiedzą w firmie współpraca z igrekami Projekt: Organizacja Ucząca się 2.0 Iwona Sołtysińska Wszechnica UJ opis sytuacji problemowej Niewystarczające zaangażowanie pracowników przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe Zarządzanie Projektami, Programami i Portfelami Przedsięwzięć 1 Absolwent studiów podyplomowych - Zarządzanie Projektami, Programami i Portfelami

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem

Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Ewa Szczepańska Zarządzanie projektami a zarządzanie ryzykiem Warszawa, dnia 9 kwietnia 2013 r. Agenda Definicje Wytyczne dla zarządzania projektami Wytyczne dla zarządzania ryzykiem Miejsce ryzyka w zarządzaniu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI RAZEM MOŻEMY WIĘCEJ... PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2015/2016 2016/2017 ZESPÓŁ SZKÓŁ W GOŁASZYNIE Gołaszyn, 1 września 2015 r. SPIS TREŚCI Założenia programu... 3 Cele i zadania... 4 Zalecane metody pracy...

Bardziej szczegółowo