Doświadczenia i wyzwania integracji europejskiej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Doświadczenia i wyzwania integracji europejskiej"

Transkrypt

1 Marek Belka Prezes Narodowego Banku Polskiego Doświadczenia i wyzwania integracji europejskiej Jelenia Góra / kwiecień 2015

2 2 Plan prezentacji 1 Okres transformacji. 2 Integracja polskiej gospodarki z Unią Europejską. 3 Sytuacja gospodarcza w okresie kryzysu. 4 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro.

3 3 1 Okres transformacji.

4 Okres transformacji Transformacja polskiej gospodarki była silnie powiązana z procesem integracji z Unią Europejską Terapia szokowa Shock Therapy Stabilizacja Przed akcesją do UE 4 czerwca 1989 r. pierwsze po wojnie wolne wybory 1989 liberalizacja cen usztywnienie kursu USD/PLN (jako kotwica antyinflacyjna) dewaluacja złotego, a następnie wprowadzenie pełzającej dewaluacji (sprzyjającej konkurencyjności eksportu oraz dezinflacji). Redukcja zadłużenia zagranicznego: 1991 Klub Paryski, 1994 Klub Londyński wprowadzenie pełzającego pasma dla kursu złotego oraz zewnętrznej wymienialności złotego przystąpienie do OECD przyjęcie przez NBP strategii bezpośredniego celu inflacyjnego wprowadzenie płynnego kursu złotego stały cel inflacyjny na poziomie 2,5% (+/- 1 pkt proc.). 1 maja 2004 r. przystąpienie do UE 1989 umowa w sprawie handlu oraz współpracy handlowej i gospodarczej z Europejską Wspólnotą Gospodarczą 1991 podpisanie Układu Europejskiego wniosek o członkostwo w UE początek negocjacji akcesyjnych z UE zakończenie negocjacji.

5 sty 91 sty 93 sty 95 sty 97 sty 99 sty 01 sty 03 sty 05 r/r, w % Okres transformacji. 5 i można ją ocenić jako sukces Zmiany poziomu cen w Polsce Między 1988 r. a 2004 r: Udział sektora publicznego w całkowitym zatrudnieniu zmniejszył się z 75% do 30% Inflacja (CPI) Stopa referencyjna NBP Roczna stopa inflacji obniżyła się z 58% do 4,4%. Eksport dóbr w relacji do PKB wzrósł z 20% do 29,2%. Udział UE-15 w eksporcie dóbr zwiększył się z 41% do 67% W 2003 r. 77% Polaków zagłosowało w narodowym referendum za przystąpieniem Polski do UE. 0 Źródło: NBP.

6 Estonia Polska Słowenia Węgry Rumunia Bułgaria Czechy Słowacja Okres transformacji. 6 ponieważ doprowadziła do poprawy standardu życia w tempie rzadko spotykanym w innych gospodarkach. PKB per capita wybranych gospodarkach (w USD wg parytetu siły nabywczej, 1990=100) USD USD Źródło: Penn World Tables.

7 7 2 Integracja polskiej gospodarki z Unią Europejską.

8 Inne Inne Integracja polskiej gospodarki z Unią Europejską. 8 Polska gospodarka jest silnie powiązana z gospodarką UE pod względem handlu zagranicznego Udziały w eksporcie Polski (2013) Udziały w imporcie Polski (2013) 25% DE 25% Strefa Euro area euro UE EU bez excl. strefy Euro euro area Reszta ROW świata 32% DE 26% Euro Strefa area euro EU UE excl. bez strefy Euro euro area ROW Reszta świata 27% FR 28% NL 23% NL SK ES AT BE IT 14% BE SK AT ES FR IT Źródło: Eurostat, obliczenia NBP.

9 Integracja polskiej gospodarki z Unią Europejską. 9 czemu sprzyja znaczący napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych Ponad 90% zasobu BIZ pochodzi z UE. Ankieta UNCTAD wskazuje, że Polska jest na 14. miejscu spośród potencjalnych odbiorców BIZ w latach i zajmuje najwyższe miejsce wśród nowych krajów członkowskich. mld EUR Pochodzenie zasobu BIZ (2012) 80 Polska Czechy Węgry Rumunia Słowacja Bułgaria % PKB Strefa euro (L) UE poza strefą euro (L) Reszta świata (L) Całkowite BIZ (P) Źródło: Eurostat, obliczenia NBP.

10 Integracja polskiej gospodarki z Unią Europejską. 10 o zdywersyfikowanej strukturze. Zasób przyjmowanych BIZ według sektorów (2012) Zasób przyjmowanych BIZ według krajów pochodzenia (2012) 5% 25% 32% AT 3% UK 4% Reszta świata 20% DE 15% NL 15% 14% 24% Przetwórstwo przemysłowe Pośrednictwo finansowe Handel i naprawy Budownictwo US 5% SE 5% ES 5% IT 6% LU 10% FR 12% Źródło: OECD.

11 Integracja polskiej gospodarki z Unią Europejską. 11 Znacząca skala napływu funduszy unijnych przyczyniła się do zwiększenia inwestycji prywatnych i publicznych mld EUR 7 Cohesion Fundusz Fund Spójności Napływ funduszy unijnych 25 % r/r Inwestycje w polskiej gospodarce Nakłady brutto na śr. trwałe mieszkaniowe European Europejski Regional Fundusz Development Rozwoju Regionalnego Fund Common Wspólna Agricultural Polityka Rolna Development Fund European Europejski Social Fundusz Społeczny EU Saldo transfers transferów balance unijnych Nakłady brutto na śr. trwałe publiczne Nakłady brutto na śr. trwałe przedsiębiorstw Nakłady brutto na środki trwałe Źródło: NBP. Źródło: dane GUS, szacunki NBP na podstawie modelu NECMOD.

12 Integracja polskiej gospodarki z Unią Europejską. 12 oraz rozwoju Polski i tworzenia kapitału ludzkiego W latach niemal 60% funduszy unijnych zostało przeznaczone na budowę i modernizację podstawowej infrastruktury: oczyszczalni ścieków oraz sieci dróg (zbudowano lub zmodernizowano ponad 10 tys. km dróg). Unijna polityka spójności sprzyjała też zwiększeniu innowacyjności, nakładów na badania i rozwój oraz przedsiębiorczości. Wpływ netto funduszy spójności na poziom PKB w ramach perspektywy finansowej na lata szacuje się na poziomie 4-5% na koniec okresu wydatkowania. IDEA!

13 Integracja polskiej gospodarki z Unią Europejską. 13 co poprawiło konkurencyjność polskiego sektora wytwórczego i zmieniło strukturę eksportu. 100% 90% Struktura polskiego eksportu towarów 13% 11% 16% 190 Udział w światowym eksporcie dóbr i usług (1995=100) 80% 70% 60% 50% 22% 23% 43% 42% % 30% 20% 10% 0% 40% 18% 16% 25% 22% Dobra nieklasyfikowane Dobra wysokich technologii Dobra średnich technologii Dobra niskich technologii Dobra praco- i surowcochłonne Niemcy Germany France Francja United Wielka Kingdom Brytania Włochy Italy Spain Hiszpania Ireland Irlandia Polska Poland Portugalia Greece Grecja Źródło: dane UNCTAD, obliczenia NBP. Źródło: Eurostat.

14 Integracja polskiej gospodarki z Unią Europejską. 14 Polska jest również silnie powiązana z UE poprzez sektor bankowy Polski system bankowy jest głównie w rękach podmiotów zagranicznych. Należności zagraniczne banków w Polsce uwzględnionych w statystyce Banku Rozliczeń Międzynarodowych są równe 63% polskiego PKB: 83% tych należności to aktywa filii banków z innych krajów Europy oraz finansowanie transgraniczne od banków europejskich. 8% 6% Struktura własnościowa polskiego sektora bankowego w 2013 r. (% aktywów) 5% 9% 4% 8% 11% 12% 37% Aktywa krajowe Włochy Niemcy Holandia Hiszpania USA Źródło: KNF.

15 Integracja polskiej gospodarki z Unią Europejską. 15 oraz dużą skalę migracji do krajów UE-15, zwłaszcza do Wielkiej Brytanii, od momentu akcesji do UE. Najpopularniejsze kierunki emigracji to Wielka Brytania, Niemcy i Irlandia. Badania wskazują, że Wielka Brytania przyciąga wykształconych imigrantów (w 2007 r. 26% polskich imigrantów w tym kraju miało wyższe wykształcenie). W latach imigranci z Europejskiego Obszaru Gospodarczego w Wielkiej Brytanii płacili przeciętnie o 34% więcej podatków, niż otrzymywali transferów (Dustman i in. 2013) tys. Emigracja z Polski do Niemiec, Irlandii, Holandii i Wielkiej Brytanii ( ) DE IE NL UK Źródło: Eurostat.

16 16 3 Sytuacja gospodarcza w okresie kryzysu.

17 POL SWE SVK DEU AUT BEL EST FRA LTU BGR CZE DNK NLD HUN FIN IRL LVA ESP ITA CYP SVN GRC Sytuacja gospodarcza w okresie kryzysu. 17 Polska gospodarka relatywnie dobrze poradziła sobie ze światowym kryzysem dzięki trzem głównym czynnikom 15 Skumulowany wzrost PKB w wybranych krajach UE, Źródło: Bank Światowy.

18 Odchylenie standardowe luki popytowej ( ) Dług sektora prywatnego w 2012 r. (w % PKB) Sytuacja gospodarcza w okresie kryzysu. 18 Po pierwsze, właściwa polityka makroekonomiczna sprzyjała stabilności gospodarczej (luka popytowa, inflacja), a odpowiednia polityka regulacyjna hamowała nadmierny wzrost zadłużenia Limit 60% (kryterium fiskalne z Maastricht) Próg 133% na 2014 r. (procedura dotycząca zakłóceń równowagi makroekonomicznej, Macroeconomic Imbalance Procedure) Odchylenie standardowe miesięcznych wskaźników HICP (r/r, ) Źródło: Eurostat, OECD. PL PL Dług publiczny w krajach UE w 2013 r. (w % PKB) Źródło: Eurostat.

19 EUR/PLN Sytuacja gospodarcza w okresie kryzysu. 19 Po drugie, płynny kurs złotego zamortyzował wpływ kryzysu na gospodarkę poprzez zwiększenie (cenowej) konkurencyjności polskich produktów... 5,0 Kurs Average graniczny threshold opłacalności exchange eksportu rate Przedział Confidence ufności interval dla for kursu the treshold granicznego rate Faktyczny Actual exchange kurs EUR/PLN rate 4,5 4,0 3,5 3,0 Źródło: Eurostat. * Kurs graniczny opłacalności eksportu ustalany jest jako średnia z odpowiedzi na pytanie ankiety skierowanej do przedsiębiorstw w ramach badań koniunktury NBP (Szybki Monitoring NBP).

20 mar 09 cze 09 wrz 09 gru 09 mar 10 cze 10 wrz 10 gru 10 mar 11 cze 11 wrz 11 gru 11 mar 12 cze 12 wrz 12 gru 12 mar 13 cze 13 Sytuacja gospodarcza w okresie kryzysu. 20 Po trzecie, polski sektor bankowy jest dobrze dokapitalizowany i ma wysoką płynność. Banking Zysk netto sector sektora net bankowego profit (lhs) (L) Polski sektor bankowy jest dobrze dokapitalizowany i rentowny oraz ma wysoką płynność. 4,5 4,0 mld zł Capital Współczynnik adequacy adekwatności ratio (rhs) kapitałowej (P) % Główne ryzyko dla stabilności finansowej, tj. szybki wzrost kredytów denominowanych w walutach obcych, zostało wyeliminowane. 3,5 3,0 2,5 2,0 1, Warto wskazać, że zyski polskich filii stanowią obecnie istotną część skonsolidowanych zysków niektórych europejskich grup bankowych. 1,0 0,5 0, Źródło: KNF.

21 21 4 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro.

22 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 22 Jako państwo członkowskie z derogacją, Polska podjęła decyzję o przyjęciu euro. Dlatego też pytanie nie brzmi czy, ale kiedy Polska powinna wprowadzić europejską walutę.

23 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 23 Nasze poglądy dotyczące wprowadzenia euro zmieniły się pod wpływem kryzysu: Przed kryzysem: Po kryzysie: Przyjęcie euro oznacza: spadek stóp procentowych, redukcję ryzyka kursowego, zmniejszenie kosztów transakcyjnych, wzrost stabilności makroekonomicznej. Reformy otoczenia instytucjonalnego strefy euro stanowią dodatkowy aspekt analiz dotyczących przyjęcia euro. Doświadczenia niektórych państw wskazują, że akcesja do strefy euro może prowadzić do akumulacji istotnych nierównowag makroekonomicznych. Wniosek: wprowadzenie euro przełoży się na przyspieszenie tempa wzrostu i podniesienie poziomu rozwoju gospodarczego. Wniosek: wprowadzenie euro jest szansą na przyspieszenie tempa wzrostu i podniesienie poziomu rozwoju gospodarczego.

24 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 24 Obecnie możemy zidentyfikować cztery główne wyzwania związane z przyjęciem euro. Główne wyzwania związane z członkostwem w strefie euro: Realna i nominalna konwergencja Konkurencyjność strukturalna Asymetria strukturalna Mechanizmy dostosowawcze

25 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 25 Pierwsze wyzwanie związane jest z procesem konwergencji. Główne wyzwania związane z członkostwem w strefie euro: Realna i nominalna konwergencja Konkurencyjność strukturalna Asymetria strukturalna Mechanizmy dostosowawcze

26 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 26 Ponieważ realnej konwergencji towarzyszy zwykle konwergencja poziomu cen (aprecjacja realnego kursu walutowego) PKB per capita (wg parytetu siły nabywczej) Poziom cen (wg parytetu siły nabywczej) LV PL EE PT EL* SK SI CY MT ES IT FR FI BE DE IE NL AT 50 PL LV SK EE MT SI PT EL CY ES IT DE IE NL AT FR BE LU FI Źródło: Eurostat.

27 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 27 a naturalna stopa procentowa jest w Polsce wyższa niż w strefie euro, poziom stóp procentowych EBC może być zbyt niski dla Polski Trójkąt niemożności dla gospodarek doganiających, będących w unii monetarnej: konwergencja cen (aprecjacja realnego kursu walutowego), konwergencja realna (wyższa naturalna stopa procentowa), unia monetarna (wspólny poziom nominalnych stóp procentowych i sztywny kurs walutowy). Wyższa naturalna stopa procentowa Wspólna polityka monetarna byłaby prawdopodobnie zbyt luźna dla Polski. Unia monetarna Aprecjacja realnego kursu

28 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 28 co może powodować powstawanie nierównowag makroekonomicznych, zwłaszcza w postaci bańki na rynku nieruchomości. Doświadczenia Hiszpanii i Irlandii: Głównym ryzykiem związanym ze zbyt niskim poziomem stóp procentowych jest powstanie bańki kredytowej w sektorze nieruchomości. Spadek stóp procentowych w Hiszpanii i Irlandii po przyjęciu euro był jednym z czynników prowadzących do narastania baniek na rynku nieruchomości. W obu państwach dostosowania były bardzo bolesne Nominalne ceny nieruchomości (1999=100) Boom Bust Wniosek: Przedwczesne przyjęcie euro może prowadzić do powstania znaczących nierównowag ekonomicznych DE IE ES Źródło: Eurostat.

29 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 29 Realna i nominalna konwergencja: wyzwanie. Poziom stóp procentowych ustalany przez EBC będzie zbyt niski w stosunku do potrzeb polskiej gospodarki. Stwarza to ryzyko powstawania i narastania nierównowag makroekonomicznych w formie bańki na rynku nieruchomości, nadmiernej aprecjacji realnego kursu walutowego i deficytu na rachunku obrotów bieżących.

30 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 30 Drugie wyzwanie związane jest z konkurencyjnością strukturalną. Główne wyzwania związane z członkostwem w strefie euro: Realna i nominalna konwergencja Konkurencyjność strukturalna Asymetria strukturalna Mechanizmy dostosowawcze

31 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 31 Pomimo, że udział Polski w światowym handlu zwiększył się w ciągu ostatnich dwudziestu lat 120 Udział eksportu dóbr i usług w światowym handlu (1999=100, UE 15) 300 Udział eksportu dóbr i usług w światowym handlu (1999=100, UE 10) DE FR IT ES NL AT FI PT SE UK PL HU CZ SK SL RO BG EE LV LT Źródło: Eurostat.

32 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 32 wzrost ten jest efektem konkurencyjności cenowej, a nie strukturalnej Stopień zaawansowania technologicznego eksportu (2012) 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% IE NE BE FR GR EA DE ES FI AT PL IT PT Wysokie technologie Średnie technologie Niskie technologie Źródło: UNCTAD.

33 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 33 co wynika z umiarkowanego poziomu innowacji w Polsce. 0,8 Europejski Ranking Innowacyjności (Innovation Union Scoreboard) 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0,1 0,0 BG LV RO PL LT MT SK HU EL PT ES CZ IT CY EE SI EU FR AT IE UK BE NL LU FI DE DK SE skromni innowatorzy umiarkowani innowatorzy naśladowcy innowacji liderzy innowacji Źródło: Komisja Europejska.

34 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 34 Konkurencyjność strukturalna: wyzwanie. Najważniejszą szansą związaną z przystąpieniem do strefy euro jest perspektywa przyśpieszenia tempa realnej konwergencji (a zatem relatywnego wzrostu płac). Zmniejszy to jednak konkurencyjność cenową polskiej gospodarki. Dlatego też, aby wykorzystać szansę szybszego wzrostu gospodarczego i jednocześnie uniknąć zewnętrznej nierównowagi, Polska powinna poprawić swoją konkurencyjność strukturalną.

35 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 35 Trzecim wyzwaniem jest asymetria strukturalna. Główne wyzwania związane z członkostwem w strefie euro: Realna i nominalna konwergencja Konkurencyjność strukturalna Asymetria strukturalna Mechanizmy dostosowawcze

36 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 36 Istnieją dwa typy asymetrii w relacji Polski względem strefy euro, które mogą stanowić wyzwanie po przyjęciu euro: Przed kryzysem: Asymetryczne szoki (szoki o charakterze krajowym) jako główne źródło możliwej dywergencji cyklicznej. Po kryzysie: Asymetryczna reakcja na wspólne szoki może być również istotnym źródłem dywergencji cyklicznej. Wyzwanie: Czy po przyjęciu euro polska gospodarka będzie reagować na wspólne szoki podobnie, jak cała strefa euro?

37 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 37 Po pierwsze, wysoki stopień dualizmu polskiego rynku pracy może prowadzić do znacznie większych wahań zatrudnienia w cyklu koniunkturalnym Udział samozatrudnienia i pracowników na umowach czasowych w zatrudnieniu ogółem (%, 2013 r.) PL EL ES PT NL IT CY HR SI EA18EU28 FI FR CZ SE IE SK RO DE BE UK MT HU AT DK BG LU LT LV EE Źródło: Eurostat.

38 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 38 po drugie, niedorozwinięty prywatny rynek najmu może przekładać się na nadmierną reakcję cen nieruchomości, aktywności w sektorze budowlanym, PKB i inflacji na zmiany warunków finansowania. 100% Struktura właścicielska mieszkań w krajach strefy euro i w Polsce (2012 r.) 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% DE AT FR EA NL IE LU BE CY FI IT PT GR SI ES LV MT EE PL SK Właściciel posiadający kredyt hipoteczny Właściciel nie posiadający kredytu hipotecznego Wyjnajmujący, po cenie rynkowej Wynajmujący, po cenie niższej od rynkowej Źródło: Eurostat.

39 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 39 Asymetria strukturalna: wyzwanie. W związku z wysokim stopniem dualizmu rynku pracy i niedorozwojem prywatnego rynku najmu w porównaniu z krajami strefy euro, możemy spodziewać się nadmiernych reakcji zatrudnienia, aktywności w sektorze budowlanym i PKB po przyjęciu euro. Zwiększa to prawdopodobieństwo rozbieżności w cyklach koniunkturalnych między Polską a strefą euro.

40 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 40 Czwarte wyzwanie dotyczy skuteczności mechanizmów dostosowawczych. Główne wyzwania związane z członkostwem w strefie euro: Realna i nominalna konwergencja Konkurencyjność strukturalna Strukturalna asymetria Mechanizmy dostosowawcze

41 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 41 Dwa główne kanały, którymi mogą przebiegać dostosowania w przypadku cyklicznej dywergencji, to polityka fiskalna i mechanizmy rynkowe. Polityka fiskalna Szoki prowadzące do cyklicznej dywergencji Przywrócenie równowagi ekonomicznej Mechanizmy rynkowe

42 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 42 Pomimo krajowych i europejskich reguł fiskalnych, pole manewru dla antycyklicznej polityki fiskalnej jest w Polsce obecnie ograniczone. 70 Dług publiczny (% PKB) 0 Saldo strukturalne (% PKB) Państwowy dług publiczny Poziom pożądany Limit konstytucyjny Saldo strukturalne Poziom pożądany (MTO) Źródło: Ministerstwo Finansów.

43 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 43 Skuteczność mechanizmów rynkowych zależy od efektywności funkcjonowania rynku pracy i rynku produktów. 3 kanały dostosowań firm w odpowiedzi na szoki popytowe Istotna rola kanału dostosowań intensywnych w przypadku wystąpienia szoków o charakterze tymczasowym. Istotna rola kanału dostosowań ekstensywnych w przypadku wystąpienia szoków o charakterze trwałym. I. Dostosowania cen zmiana marż i zysków zmiana płac II. Dostosowania intensywne zmiana liczby godzin pracy zmiana stopnia wykorzystania kapitału III. Dostosowania ekstensywne zwalnianie / zatrudnianie pracowników zamykanie / otwieranie firm

44 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 44 Skuteczność mechanizmów rynkowych jest ograniczana przez sztywności rynku produktów Indeks regulacji rynku produktów (PMR) 2013 Liczba regulowanych zawodów SI GR PL ES IE FRA BE EU EE SK PT FI IT DE AT NL 0,6 1,0 1,4 1,8 PL SK SI PT AT FR ES IT GR DE NL IE BE FI EE Źródło: OECD. Źródło: Komisja Europejska.

45 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 45 natomiast duża elastyczność rynku pracy wspiera skuteczność mechanizmów rynkowych. Cechy polskiego rynku pracy: wysoka elastyczność płac, wysoka elastyczność w ustalaniu poziomu zatrudnienia (m.in. możliwość wykorzystania umów cywilnoprawnych oraz zatrudniania na czas określony), niska efektywność procesów łączenia bezrobotnych i wolnych miejsc pracy związana z niskim poziomem wydatków na aktywne polityki rynku pracy, niski odsetek pracujących w niepełnym wymiarze czasu pracy. Dostosowania mechanizmów rynkowych przebiegające poprzez zmiany na rynku pracy powinny być skuteczne (niepokoić może jedynie niska efektywność procesów łączenia bezrobotnych i wolnych miejsc pracy). Połączenie sztywnego rynku pracy w strefie euro i elastycznego rynku pracy w Polsce może jednakże przełożyć się na wzrost amplitudy wahań cyklicznych w Polsce wskutek asymetrycznej transmisji wspólnych szoków.

46 Ekonomiczne wyzwania związane z wprowadzeniem euro. 46 Mechanizmy dostosowawcze: dwa wyzwania. 1. Przestrzeń fiskalna niezbędna do prowadzenia antycyklicznej polityki fiskalnej jest ograniczona. 2. Sztywności na rynku produktów ograniczają skuteczność rynkowych mechanizmów dostosowawczych.

47 Wnioski. 47

48 Wnioski. 48 Wprowadzenie euro to szansa przyspieszenia wzrostu PKB i dobrobytu. Warunkiem są silne fundamenty polskiej gospodarki. Przystąpienie Polski do UE sprzyjało transformacji gospodarki i podwyższeniu standardu życia. Obecnie Polska jest silnie zintegrowana z UE. Polska poradziła sobie z kryzysem najlepiej spośród krajów UE. Wprowadzenie euro jest najważniejszym ekonomicznym wyzwaniem w najbliższych latach. PLN EUR Doświadczenie niektórych krajów strefy euro wskazuje, że zbyt wczesne przyjęcie euro może prowadzić do nierównowag makroekonomicznych.

49

Marek Belka Prezes Narodowego Banku Polskiego. Polska a strefa euro: doświadczenia i wyzwania

Marek Belka Prezes Narodowego Banku Polskiego. Polska a strefa euro: doświadczenia i wyzwania Marek Belka Prezes Narodowego Banku Polskiego Polska a strefa euro: doświadczenia i wyzwania 2 Plan prezentacji 1 Okres transformacji. 2 Integracja polskiej gospodarki z Unią Europejską. 3 Oczekiwania

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 5 / 015 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 9 3 00 9 3 0 fax (+8 ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne

solutions for demanding business Zastrzeżenia prawne Zastrzeżenia prawne Zawartośd dostępna w prezentacji jest chroniona prawem autorskim i stanowi przedmiot własności. Teksty, grafika, fotografie, dźwięk, animacje i filmy, a także sposób ich rozmieszczenia

Bardziej szczegółowo

Zmiany jakości opodatkowania w UE po 2008 roku Bazyli Samojlik samojlik@onet.eu samojlik@kozminski.edu.pl

Zmiany jakości opodatkowania w UE po 2008 roku Bazyli Samojlik samojlik@onet.eu samojlik@kozminski.edu.pl Zmiany jakości opodatkowania w UE po 2008 roku Bazyli Samojlik samojlik@onet.eu samojlik@kozminski.edu.pl b.samojlik 1 Etapy kryzysu I. Kryzys na rynkach finansowych, bankowych i poza bankowych II. III.

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych. Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych. Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych dr Błażej Lepczyński Marta Penczar dr Błażej Lepczyński, Marta Penczar Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową

Bardziej szczegółowo

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Artykuł wprowadzający do e-debaty Sektor małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) ma istotne

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz Rezerwa obowiązkowa FINANSE dr Bogumiła Brycz Zakład Analiz i Planowania Finansowego Rezerwa obowiązkowa - częśćśrodków pienięŝnych zdeponowanych na rachunkach bankowych, jaką banki komercyjne muszą przekazać

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Anna Ruzik CASE Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych Instytut Pracy i Spraw Społecznych Plan prezentacji Wyzwania demograficzne

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych

Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych Perspektywy rozwoju rynku consumer finance w Polsce w warunkach zawirowań na rynkach finansowych dr BłaŜej Lepczyński, Uniwersytet Gdański, Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową Marta Penczar Instytut

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Zmiany na ekonomicznej mapie świata

Zmiany na ekonomicznej mapie świata Zmiany na ekonomicznej mapie świata Ryszard Petru Główny Ekonomista BRE Banku, Dyrektor Banku ds. Strategii i Nadzoru Właścicielskiego Starogard Gdański, 22.10.2010 1 Agenda Wschodząca Azja motorem światowego

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 14 Unia monetarna: teoria optymalnych obszarów walutowych

Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 14 Unia monetarna: teoria optymalnych obszarów walutowych Makroekonomia Gospodarki Otwartej Wykład 14 Unia monetarna: teoria optymalnych obszarów walutowych Leszek Wincenciak Wydział Nauk Ekonomicznych UW 2/36 Plan wykładu: Teoria optymalnych obszarów walutowych

Bardziej szczegółowo

Transport drogowy w Polsce wybrane dane

Transport drogowy w Polsce wybrane dane Zrzeszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce Transport drogowy w Polsce wybrane dane RAPORT ZMPD 2012 marzec 2013 Liczba firm transportowych w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy

Bardziej szczegółowo

Jak wejście do strefy euro wpłynęłoby na konkurencyjność polskiej gospodarki? Andrzej Sławiński, Szkoła Główna Handlowa

Jak wejście do strefy euro wpłynęłoby na konkurencyjność polskiej gospodarki? Andrzej Sławiński, Szkoła Główna Handlowa Jak wejście do strefy euro wpłynęłoby na konkurencyjność polskiej gospodarki? Andrzej Sławiński, Szkoła Główna Handlowa 1. Kryzys w strefie euro Przyczyny obecnego kryzysu Brak koordynacji tempa wzrostu

Bardziej szczegółowo

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych 13/05/2008-20/06/2008 Znaleziono 408 odpowiedzi z 408 odpowiadających wybranym kryteriom 0. Uczestnictwo Kraj DE - Niemcy 48 (11,8%) PL - Polska 44 (10,8%)

Bardziej szczegółowo

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE

FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE FORMY PŁATNOŚCI STOSOWANE OBECNIE ORAZ PREFEROWANE 2/09/2008-22/10/2008 Znaleziono 329 odpowiedzi z 329 odpowiadających wybranym kryteriom UDZIAŁ Kraj DE - Niemcy 55 (16.7%) PL - Polska 41 (12.5%) DK -

Bardziej szczegółowo

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH Scoreboard to zestaw praktycznych, prostych i wymiernych wskaźników, istotnych z punktu widzenia sytuacji makroekonomicznej krajów Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami.

Unia walutowa korzyści i koszty. Przystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Unia walutowa korzyści i koszty rzystąpienie do unii walutowej wiąże się z kosztami i korzyściami. Korzyści: Eliminacja ryzyka kursowego i obniżenie ryzyka makroekonomicznego obniżenie stóp procentowych

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Polska gospodarka - trendy i prognozy-

Polska gospodarka - trendy i prognozy- Polska gospodarka - trendy i prognozy- Mirosław Gronicki Jerzy Hausner Gdynia, 9 października 2009 r. Plan wystąpienia 1. Otoczenie makroekonomiczne. 2. Wewnętrzne przyczyny spowolnienia gospodarczego.

Bardziej szczegółowo

Kiedy skończy się kryzys?

Kiedy skończy się kryzys? www.pwc.com Kiedy skończy się kryzys? Ryszard Petru Partner PwC Przewodniczący Rady Towarzystwa Ekonomistów Polskich Plan 1 Sytuacja 2 w 3 Wnioski w gospodarce światowej Wpływ na sytuację rynków finansowych

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy?

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? Andrzej Sławiński Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? 1. Czy banki centralne emitują pieniądze? Warszawa.gazeta.pl Bilans

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie 30/03/2011 Natalia Matyba PLAN PREZENTACJI I. Strategia Europa 2020 nowe kierunki działao Unii

Bardziej szczegółowo

Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego.

Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego. Regulatorzy w trosce o kondycję kredytu hipotecznego podsumowanie ostatnich kuracji i nisze dla biznesu bankowo-ubezpieczeniowego. dr Agnieszka Tułodziecka Fundacja na Rzecz Kredytu Hipotecznego Historyczne

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Konwergencja nominalna a konwergencja realna kiedy będzie możliwe wprowadzenie euro? Joanna

Bardziej szczegółowo

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r.

Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski. Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE, strefy euro i dla Polski Warszawa, 29 listopada 2012 r. Unia bankowa skutki dla UE i dla strefy euro Andrzej Raczko Narodowy Bank Polski Strefa euro Strefa euro doświadcza bardzo

Bardziej szczegółowo

Ankieta internetowa dla inspektorów

Ankieta internetowa dla inspektorów Ankieta internetowa dla inspektorów Drodzy inspektorzy rolnictwa ekologicznego! Jesteśmy wdzięczni za włączenie się w projekt poświęcony doskonaleniu szkoleń, poprzez udział w ankiecie internetowej. Stanowi

Bardziej szczegółowo

Dr Jakub Borowski Invest-Bank, Szkoła Główna Handlowa

Dr Jakub Borowski Invest-Bank, Szkoła Główna Handlowa Jak kryzys finansowy i fiskalny wpłyn ynął na perspektywę polskiego członkostwa w strefie euro? Dr Jakub Borowski Invest-Bank, Szkoła Główna Handlowa Wiosenna Szkoła a Leszka Balcerowicza, Forum Obywatelskiego

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia I ćwiczenia 3

Makroekonomia I ćwiczenia 3 Makroekonomia I ćwiczenia 3 Bilans płatniczy i kurs walutowy Tomasz Gajderowicz Rozkład jazdy Prace domowe - wytyczne Bilans płatniczy Kurs walutowy Zadania Prace domowe Zadanie: szczegółowa analiza makroekonomiczna

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

OCENA POTENCJALNYCH KONSEKWENCJI INTEGRACJI POLSKI ZE STREFĄ EURO Z PERSPEKTYWY POLSKIEGO SEKTORA BANKOWEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty

OCENA POTENCJALNYCH KONSEKWENCJI INTEGRACJI POLSKI ZE STREFĄ EURO Z PERSPEKTYWY POLSKIEGO SEKTORA BANKOWEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty OCENA POTENCJALNYCH KONSEKWENCJI INTEGRACJI POLSKI ZE STREFĄ EURO Z PERSPEKTYWY POLSKIEGO SEKTORA BANKOWEGO Artykuł wprowadzający do e-debaty Marta Penczar, Monika Liszewska, Piotr Górski Ocena potencjalnych

Bardziej szczegółowo

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Agenda Bankowość korporacyjna w Polsce na tle krajów

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład XI Unia Gospodarczo-Walutowa

Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej. Wykład XI Unia Gospodarczo-Walutowa Gospodarka i funkcjonowanie Unii Europejskiej Wykład XI Unia Gospodarczo-Walutowa Geneza UGW System z Bretton Woods Złoto jako główny środek rezerwowy i płatniczy Stały parytet wymiany dolara na złoto

Bardziej szczegółowo

http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw.

http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw. http://www.kph.org.pl/publikacje/raport_sw_2010.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/swdodatek.pdf http://rszarf.ips.uw.edu.pl/pdf/prezentacjasw.pdf Skrajne ubóstwo Skrajne ubóstwo dochody poniżej 443 zł

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia reformy samorządowej w Polsce po co nam samorząd?

Doświadczenia reformy samorządowej w Polsce po co nam samorząd? Doświadczenia reformy samorządowej w Polsce po co nam samorząd? Olgierd Dziekoński Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej VIII Konferencja Krakowska 15-16 czerwca 2015 roku Ranking

Bardziej szczegółowo

BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO

BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I INŻYNIERII PRODUKCJI BILANS KORZYŚCI I KOSZTÓW PRZYSTĄPIENIA POLSKI DO STREFY EURO Arkadiusz Skowron O P O L E 2 0 0 7 SPIS TREŚCI WSTĘP...3 1. Zagrożenia i koszty

Bardziej szczegółowo

EURO jako WSPÓLNA WALUTA

EURO jako WSPÓLNA WALUTA Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EURO jako WSPÓLNA WALUTA Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Paweł Samecki Natolin, 23 czerwca 2009

Paweł Samecki Natolin, 23 czerwca 2009 Gospodarka w pierwszym okresie członkostwa w Unii Europejskiej Paweł Samecki Natolin, 23 czerwca 29 Uwagi wstępne Tylko wybrane zagadnienia i Wzrost gospodarczy Transfery finansowe do i z budżetu UE Równowaga

Bardziej szczegółowo

Unia Gospodarcza i Pieniężna

Unia Gospodarcza i Pieniężna Unia Gospodarcza i Pieniężna Polityka gospodarcza i pieniężna (art. 119 TfUE) Dla osiągnięcia celów określonych w artykule 3 Traktatu o Unii Europejskiej, działania Państw Członkowskich i Unii obejmują,

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNY PRZEWODNIK DLA WNIOSKODAWCÓW

PRAKTYCZNY PRZEWODNIK DLA WNIOSKODAWCÓW PRAKTYCZNY PRZEWODNIK DLA WNIOSKODAWCÓW PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI AKCJA - ZAGRANICZNA MOBILNOŚĆ SZKOLNEJ KADRY EDUKACYJNEJ W RAMACH PROJEKTÓW INSTYTUCJONALNYCH (VETPRO_COM) I. INFORMACJE OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

Droga do wspólnej waluty. Podsumowanie doświadczeń państw strefy euro

Droga do wspólnej waluty. Podsumowanie doświadczeń państw strefy euro Droga do wspólnej waluty. Podsumowanie doświadczeń państw strefy euro Wyniki obserwacji z Raportu NBP 2009 Dr Grzegorz Tchorek Struktura Raportu Rozdział 1. Wspólna europejska waluta Rozdział 2. Polska

Bardziej szczegółowo

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1

Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności systemu finansowego Grudzień 2012 r. Departament Systemu Finansowego 1 Raport o stabilności finansowej Raport jest elementem polityki informacyjnej NBP przyczyniającym się do realizacji

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie 2011 roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015. 19 marca 2012 roku BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Podsumowanie roku Kierunki Strategiczne na lata 2012-2015 19 marca 2012 roku / mln zł / / mln zł / wyniki podsumowanie Rozwój biznesu SEGMENT KORPORACYJNY Transakcje walutowe

Bardziej szczegółowo

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA

Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Komunikat w sprawie pacjentów uprawnionych do świadczeń na podstawie dokumentów wystawionych przez inne kraje UE/EFTA Wydział Spraw Świadczeniobiorców i Współpracy Międzynarodowej/Dział Współpracy Międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2015 R.

PLANY FINANSOWE KRAJOWYCH BANKO W KOMERCYJNYCH NA 2015 R. Opracowanie: Wydział Analiz Sektora Bankowego (DBK 1) Departament Bankowości Komercyjnej i Specjalistycznej oraz Instytucji Płatniczych URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, W dniu 9 kwietnia r.

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Ocena korzyści uzyskiwanych przez państwa UE-15 w wyniku realizacji polityki spójności w krajach Grupy Wyszehradzkiej

Ocena korzyści uzyskiwanych przez państwa UE-15 w wyniku realizacji polityki spójności w krajach Grupy Wyszehradzkiej Ocena korzyści uzyskiwanych przez państwa UE-15 w wyniku realizacji polityki spójności w krajach Grupy Wyszehradzkiej 1 Cel badania Głównym celem badania jest określenie korzyści, jakie kraje UE15 osiągają

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Analiza baz danych dot. rynku nieruchomości w Polsce. najważniejsze wnioski i rekomendacje

Analiza baz danych dot. rynku nieruchomości w Polsce. najważniejsze wnioski i rekomendacje Analiza baz danych dot. rynku nieruchomości w Polsce najważniejsze wnioski i rekomendacje Rynek kredytów hipotecznych będzie odgrywał coraz większą rolę w polskiej gospodarce i działalności krajowych banków

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY UNIWERSYTET EKONOMICZNY w POZNANIU Paweł Śliwiński PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY w krajach Europy Srodkowo-Wschodniej w latach 1994-2008 B 380901 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

Wiek rozpoczynania edukacji obowiązkowej w Europie Opracował Zespół Polskiego Biura Eurydice

Wiek rozpoczynania edukacji obowiązkowej w Europie Opracował Zespół Polskiego Biura Eurydice Polskie Biuro Eurydice Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji ul. Mokotowska 43 Warszawa Warszawa, 6 lipca 2011 roku Wiek rozpoczynania edukacji obowiązkowej w Europie Opracował Zespół Polskiego Biura Eurydice

Bardziej szczegółowo

Struktura Raportu. Rozdział 1. Wspólna europejska waluta. Rozdział 2. Polska warunki wyjściowe. Rozdział 5. Mechanizmy absorpcji wstrząsów

Struktura Raportu. Rozdział 1. Wspólna europejska waluta. Rozdział 2. Polska warunki wyjściowe. Rozdział 5. Mechanizmy absorpcji wstrząsów Struktura Raportu Rozdział 1. Wspólna europejska waluta Rozdział 2. Polska warunki wyjściowe Rozdział 3. Korzyści i szanse Rozdział 4. Koszty i zagrożenia Rozdział 5. Mechanizmy absorpcji wstrząsów Suplement:

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed Polską gospodarką Paweł Kruk Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 04-12-2014 r. Jeśli nie wiadomo o co chodzi, chodzi o : Pieniądze

Bardziej szczegółowo

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD

Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Instytut Ekonomiczny Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego na podstawie modelu NECMOD Warszawa / marca Projekcja inflacji i wzrostu gospodarczego Narodowego Banku Polskiego

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia. gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r.

Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia. gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r. Bruksela, dnia 12 maja 2010 r. Sprawozdanie nr 29/2010 Sprawozdanie z konwergencji za 2010 r. - jedynie Estonia gotowa na przyjęcie waluty euro z dniem 1 stycznia 2011 r. Wstęp W sprawozdaniu z konwergencji

Bardziej szczegółowo

RYNKI EUROPY ŚRODKOWEJ I WSCHODNIEJ ORAZ POLSKA

RYNKI EUROPY ŚRODKOWEJ I WSCHODNIEJ ORAZ POLSKA RYNKI EUROPY ŚRODKOWEJ I WSCHODNIEJ ORAZ POLSKA Eric Hampel Andrea Moneta (pominięto) 2 PROGRAM Scenariusz, pozycjonowanie i cele Strategiczne filary planu trzyletniego Inicjatywy ponadnarodowe Pomyślne

Bardziej szczegółowo

KOBIETY W ZARZĄDACH I RADACH NADZORCZYCH. Partnerstwo w biznesie. Iwona Kozera Fundacja Liderek Biznesu, Fundator

KOBIETY W ZARZĄDACH I RADACH NADZORCZYCH. Partnerstwo w biznesie. Iwona Kozera Fundacja Liderek Biznesu, Fundator KOBIETY W ZARZĄDACH I RADACH NADZORCZYCH. Partnerstwo w biznesie Iwona Kozera Fundacja Liderek Biznesu, Fundator Kontekst Badania wskazują, iż przedsiębiorstwa posiadające zróżnicowany skład najwyższych

Bardziej szczegółowo

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie

Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Informacje prasowe sieci Eurydice Kluczowe dane dotyczące nauczania języków w szkołach w Europie Ján Figel, komisarz UE ds. edukacji, kształcenia, kultury i młodzieży, powiedział: Chociaż obserwujemy pewne

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej STABILIZACJA KURSU WALUTOWEGO PRZED PRZYSTĄPIENIEM DO STREFY EURO Joanna Stryjek, SGH Wejście

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Sytuacja jednostek samorządu terytorialnego w Europie

Sytuacja jednostek samorządu terytorialnego w Europie Sytuacja jednostek samorządu terytorialnego w Europie dr Renata Dobrzyńska Dyrektor Zespół Finansów Publicznych 14 maja 2013 Długoterminowe ratingi międzynarodowe wybranych państw europejskich nadane przez

Bardziej szczegółowo

Zmiany w programie związane z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej Poradnik Użytkownika

Zmiany w programie związane z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej Poradnik Użytkownika Zmiany w programie związane z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej Poradnik Użytkownika River Sp. z o.o. 30-133 Kraków, ul. Juliusza Lea 210 B; tel. (0-12) 638-66-55, fax. (0-12) 636-97-36, e-mail:

Bardziej szczegółowo

V Konferencja dla Budownictwa

V Konferencja dla Budownictwa V Konferencja dla Budownictwa V Konferencja dla Budownictwa, 21-22.05.2013 Uwarunkowania makroekonomiczne i średnioterminowe perspektywy dla naszej gospodarki Prof. Witold Orłowski V Konferencja dla Budownictwa,

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Opole, 3 marca 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III

6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III 6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III Okres subskrypcji: 02.12.2011 07.12.2011 Okres trwania lokaty: 08.12.2011 08.06.2012 Aktywo bazowe: Kurs EUR/PLN ogłaszany na fixingu Narodowego Banku

Bardziej szczegółowo

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r.

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r. Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju Warszawa, listopad 2012 r. Agenda cyfrowa cele z zakresu Internetu szerokopasmowego Do 2013 r. - szerokopasmowy dostęp do Internetu dla 100% mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę. Marcin Konarski

Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę. Marcin Konarski Wybór optymalnego kursu centralnego w ramach ERM II w kontekście zastąpienia złotego przez wspólną walutę Marcin Konarski EURO jako waluta międzynarodowa 1. Walutą euro posługuje się dziś około 330 milionów

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Rzecznik Prasowy Prezesa GUS seminarium naukowe pod patronatem naukowym prof. dr hab. Józefa Oleńskiego Prezesa GUS RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY prof. nadzw. dr

Bardziej szczegółowo

Bankowość Zajęcia nr 1

Bankowość Zajęcia nr 1 Motto zajęć: "za złoty dukat co w słońcu błyszczy" Bankowość Zajęcia nr 1 Bankowość centralna, przemiany w pośrednictwie finansowym System bankowy Dwuszczeblowość: bank centralny + banki komercyjne (handlowe);

Bardziej szczegółowo

Strefa euro konwergencja nominalna vs realna

Strefa euro konwergencja nominalna vs realna Strefa euro konwergencja nominalna vs realna Głównym celem pracy jest dowiedzenie, że w strefie euro nie nastąpiła wystarczająca konwergencja nominalna, rozumiana jako spełnienie kryteriów określonych

Bardziej szczegółowo

Polska na tle gospodarki europejskiej

Polska na tle gospodarki europejskiej Polska na tle gospodarki europejskiej Ryszard Petru Przewodniczący Rady Towarzystwa Ekonomistów Polskich 24 listopada 2012, Jesienna Szkoła Leszka Balcerowicza Strefa euro nie może wyjść z impasu Niemożliwa

Bardziej szczegółowo

Komisja prowadzi konsultacje jak z Europy zrobić lidera przejścia do Web 3.0

Komisja prowadzi konsultacje jak z Europy zrobić lidera przejścia do Web 3.0 IP/08/1422 Bruksela, dnia 29 września 2008 r. Komisja prowadzi konsultacje jak z Europy zrobić lidera przejścia do Web 3.0 Europa może stać się liderem w przejściu do internetu następnej generacji. Komisja

Bardziej szczegółowo

Euro wspólny pieniądz

Euro wspólny pieniądz Euro wspólny pieniądz dr Agnieszka Kłos Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki spójności monitorowane w ramach zrównoważonego rozwoju na przykładzie Szwajcarii

Wskaźniki spójności monitorowane w ramach zrównoważonego rozwoju na przykładzie Szwajcarii Wskaźniki spójności monitorowane w ramach zrównoważonego rozwoju na przykładzie Szwajcarii Plan Mariola Zalewska Uniwersytet Warszawski Wydział Zarządzania Wstęp- Tworzenie ram spójności dla krajów UE

Bardziej szczegółowo

Informacja. Nr 427. Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok

Informacja. Nr 427. Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Uwagi w sprawie polityki kursowej w świetle projektu ustawy budżetowej na 1997 rok Grudzień 1996 Adam Koronowski Informacja

Bardziej szczegółowo

Finansowanie budownictwa mieszkaniowego w Polsce. Warszawa, lipiec 2013 Departament

Finansowanie budownictwa mieszkaniowego w Polsce. Warszawa, lipiec 2013 Departament Finansowanie budownictwa mieszkaniowego w Polsce Warszawa, lipiec 2013 Departament Slajd 2 mieszkaniowych w Polsce charakterystyka portfela mieszkaniowych Ryzyko z portfelem Finansowanie akcji kredytowej

Bardziej szczegółowo

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku Perspektywy dla polskiego eksportu w 20 roku Rok 20 był bardzo udany dla polskiego eksportu Polski eksport w 20 roku osiągnął wartość 135,8 mld euro i był wyższy o,8 proc. niż rok wcześniej wynika z opracowania

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

Biblioteki się liczą!

Biblioteki się liczą! Biblioteki się liczą! Biblioteka w Ostroszowicach 1 1/4 Europejczyków (prawie 100 milionów ludzi) korzysta co roku z bibliotek publicznych. Dlaczego? W których krajach najczęściej odwiedzają biblioteki?

Bardziej szczegółowo

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań

Polski Związek Firm Deweloperskich. Polski Związek Firm Deweloperskich. Dostępność mieszkań Dostępność mieszkań Co to znaczy dostępne mieszkanie? Jeżeli gospodarstwo domowe wydaje więcej niż 5 % swojego dochodu na mieszkanie, wtedy mieszkanie uważane jest za niedostępne ) Taki koszt należy rozumieć

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 20-22 kwietnia 2012

Warszawa, 20-22 kwietnia 2012 Warszawa, 20-22 kwietnia 2012 Jak zwiększyć zatrudnienie osób starszych? wnioski z doświadczeń międzynarodowych Wiktor Wojciechowski Wiosenna Szkoła Leszka Balcerowicza 20 kwietnia 2012 roku Zakres wolności

Bardziej szczegółowo

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r.

Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Sektor bankowy w Europie. Co zmienił kryzys? Warszawa, 16 maja 2013 r. Zmiany struktury sektora bankowego w Europie rola konkurencji Małgorzata Pawłowska, Instytut Ekonomiczny NBP* Niniejsza prezentacja

Bardziej szczegółowo

Poziom wydatków na edukację w krajach członkowskich Unii Europejskiej

Poziom wydatków na edukację w krajach członkowskich Unii Europejskiej Aneta Stańko Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej SGGW w Warszawie Poziom wydatków na edukację w krajach członkowskich Unii Europejskiej Wstęp W Strategii Lizbońskiej postawiono cel przed krajami członkowskimi

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo