Wykład 5 Elementy instrumentów mierniczych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wykład 5 Elementy instrumentów mierniczych"

Transkrypt

1 Wykład 5 Elementy instrumentów mierniczych Prof. dr hab. Adam Łyszkowicz Katedra Geodezji Szczegółowej UWM w Olsztynie Heweliusza 2, pokój 04

2 Klasyczne libelle Geodeta wykonując pomiar na powierzchni Ziemi mierzy instrumentami, których osie są zorientowane wzdłuż linii pionu lub do niej prostopadle Warunek ten jest uzyskiwany dzięki niezwykle prostym urządzeniom, jakimi są libelle 2

3 Libella pudełkowa Libella pudełkowa składa się z naczynia szklanego walcowatego umieszczonego w metalowej obudowie Górna powierzchnia naczynia jest sferyczna, a całe naczynie, z wyjątkiem małej bańki, jest wypełniona eterem lub alkoholem Bańka jest wypełniona parami tej cieczy. Środek górnej powierzchni bańki jest zaznaczony przez jedno lub więcej kół. Płaszczyzna styczna w punkcie środkowym kółeczka, zwanym punktem głównym 3

4 Libella rurkowa Libella rurkowa jest zazwyczaj rurką szklaną, której górna wewnętrzna powierzchnia jest tak oszlifowana, aby w przekroju podłużnym miała kształt łuku kołowego o określonym promieniu R Na górnej powierzchni rurki naniesiona jest zwykle podziałka, której kreski są prostopadłe do podłużnego przekroju osiowego, a odstęp między nimi wynosi 2 mm. 4

5 Libella nasadkowa 5

6 Rodzaje podziałek 6

7 Przewaga i czułość libelli Zdolność reagowania libelli rurkowej na pochylanie jest zależna od jej promienia krzywizny R. Jeżeli libelle o różnych promieniach krzywizny pochylimy o ten sam kąt a, to towarzyszące temu pochyleniu przesunięcie pęcherzyka będzie proporcjonalne do promieni krzywizny pozrównywanych libell. Kąt w o jaki należy pochylić libellę, aby jej pęcherzyk przesunął się o jedną działkę, czyli o 2 mm, jest miarą dokładności danej libelli i nazywa się przewagą libelli. ω = d R ρ 7

8 Wyznaczanie przewagi libelli Egzaminator jest to w zasadzie ruchome metalowe ramię oparte na jednej śrubie P, której gwint jest wykonany bardzo precyzyjnie. Na listwie znajdują się widełki, w które wkłada się badaną libellę. Skok śruby k, jak również długość ramienia d utworzonego przez punkt obrotu K oraz śrubę P, musi być dokładnie zmierzona. tg α α = k d Δα = Δk d 8

9 Rektyfikacja libelli rurkowej Alidadę instrumentu (niwelatora, teodolitu) obracamy tak, aby oś libelli znalazła się możliwie dokładnie w położeniu równoległym do linii łączącej dwie śruby poziomujące A i B. Następnie obrotami tych śrub doprowadzamy środek pęcherzyka libelli do punktu głównego, ale tym samym powodujemy jednocześnie zmianę pochylenia osi obrotu instrumentu v. Oś libelli przyjmie, więc po tej czynności położenie poziome, a oś obrotu. instrumentu v, jeżeli warunek l v nie jest zachowany, będzie odchylona od pionu o kąt j, który jest błędem libelli 9

10 Soczewki Soczewki (są to elementy szklane ograniczone dwoma sferycznymi powierzchniami. Linia łącząca środki obydwu sfer definiuje oś optyczną soczewki i zawiera środek optyczny soczewki. Soczewki, które są cieńszymi na brzegach zwane są soczewkami skupiającymi, podczas gdy soczewki, które są grubsze na brzegach zwane są soczewkami rozpraszającymi soczewki: podwójnie wypukłą, płasko wypukłą, jak również podwójnie wklęsłą, płasko wklęsłą i wklęsło wypukłą soczewkę. a b c d e f 0

11 Prawa rządzące promieniami świetlnymi Promienie świetlne, które przechodzą przez środek optyczny soczewki nie ulegają załamaniu, z wyjątkiem promieni nachylonych do osi optycznej, które ulegają niedużemu równoległemu przesunięciu. Promienie równoległe do osi optycznej, po przejściu przez soczewkę, skupiają się w ognisku soczewki. Wiązka równoległych promieni po przejściu przez soczewkę skupiają się w punkcie leżącym w płaszczyźnie ogniskowej soczewki. Droga promieni jest odwracalna.

12 Równanie soczewki Przypadek I, a> 2f, Należy rozważyć: AF i FBO DOF i FC A D y y f 2 2 f = a = f b = f ( a f )( b f ) f = ab fb fa + f f 2 y a-f a F f B y O F y f b b-f y C ab = fb + fa a + b = f 2

13 Równanie soczewki Przypadek II, a<f Ponieważ odległość obrazu ma wartość ujemną, to równanie soczewki w tym przypadku ma postać y F y F a b = f 3

14 Równanie soczewki Jeśli przedmiot znajdzie się w ognisku soczewki, to wówczas: a = f. Promienie po przejściu przez soczewkę biegną równolegle do osi optycznej, obserwator trzyma soczewkę w taki sposób, że oglądany przedmiot znajduje się w płaszczyźnie ogniskowej. Wówczas powiększenie, które jest definiowane jako stosunek kąta widzenia obrazu do kąta widzenia gołym okiem, może być łatwo znalezione z zależności y F y : f M = = y : w w f f oko 4

15 Soczewki rozpraszające Gdy źródło światła jest bardzo daleko, to promienie padające na soczewkę są równoległe. Po przejściu przez soczewkę promienie są rozbieżne. Ich przedłużenia przecinają się w jednym punkcie, zwanym ogniskiem pozornym. Obrazy, jakie są tworzone przez soczewki rozpraszające są obrazami pozornymi, prostymi i zmniejszonymi. Ponieważ odległość obrazu i ogniskowa mają wartości ujemne, to równanie soczewki w tym przypadku ma postać a b = f F F 5

16 Błędy obrazów tworzonych przez soczewki Podane zasady optyki geometrycznej dotyczą tylko przypadku światła monochromatycznego i promieni świetlnych zawartych w niedużej przestrzenie wokół osi optycznej. Wiązka promieni równoległa do osi optycznej jest poddana działaniu: chromatycznej i sferycznej aberracji. W przypadku wiązki ukośnej dochodzi dodatkowo astygmatyzm i krzywizna pola. Jeśli taka ukośna wiązka jest dosyć szeroka pojawia się dodatkowo błąd zwany koma Dystorsja soczewek 6

17 Aberracja chromatyczna i sferyczna czerwony+niebieski czerwony+niebieski 2 F n F cz 3 F F 2 F Aberracja chromatyczna jest to zjawisko spowodowane tym, że współczynnik załamania każdego ośrodka przezroczystego zmienia się wraz z długością fali. Aberracja sferyczna jest to zjawisko zachodzące wtedy, gdy promienie przechodzące przez różne strefy soczewki, dochodzą do różnych ognisk. 7

18 Astygmatyzm i krzywizna pola P Astygmatyzm występuje w przypadku wiązki ukośnej. Polega na tym, że odległość ogniskowa dla promieni leżących w różnych płaszczyznach poza osią optyczną jest różna. Krzywizna pola polega na tym, że obraz przedmiotu prostopadłego do osi optycznej nie powstaje na płaszczyźnie lecz na powierzchni sferycznej. 8

19 Dystorsja soczewki polega na tym, że powiększenie liniowe w obrazie zmienia się wraz z odległością od osi optycznej, co sprawia, że obiekt kwadratowy wygląda jak beczułka lub poduszeczka do szpilek. 9

20 Klin optyczny Z trójkąta DMN mamy G δ = β + β 2 Wiadomo również że β β = i r δ = 2 = i2 r2 ( i r ) + ( i ) 2 r2 Z trójkąta BMN mamy D i 2 r r i 2 2 M N B r + r + γ = Z czworoboku BMGN mamy g g α + γ = 200 co daje r + r 2 = α 20

21 Klin optyczny Ponieważ po obu stronach pryzmatu znajduje się powietrze to zachodzą związki: sini sin r = sini sin r 2 2 = n Gdy kąt padania jest mały to: i = n r i2 = n r2 δ = ( n )α ostatecznie δ = α 2 2

22 Płytka płasko-równoległa Droga promienia w płytce wynosi d AB = cos β Przesunięcie promienia jest równe d A Δ = ABsin d cosβ ( α β) = sin( α β) B Wzór przybliżony Δ = n d tgα n 22

23 Lunety geodezyjne Luneta Galileusza jest lunetą ziemską Daje obrazy proste, wygodna przy obserwacji przedmiotów znajdujących się na ziemi. Wadą lunety jest jej niewielkie, najwyżej trzykrotne powiększenie, oraz brak obrazów rzeczywistych, a tym samym niemożność użycia płytek z kreskami mierniczymi. Zaletą tej lunety jest jej stosunkowo mała długość. Luneta Keplera jest lunetą astronomiczną Daje ostateczne obrazy odwrócone, co przy obserwacji ciał niebieskich nie jest przeszkodą. Jej zaletą jest możliwość stosowania płytek mierniczych i dużych powiększeń. Luneta ta przez wiele lat miała ma szerokie zastosowanie w nauce i technice. 23

24 Budowa lunety geodezyjnej Obudowa lunety. Prosta luneta składa się z dwóch soczewek skupiających. Jedna z nich zwana obiektywem ma ogniskową dłuższą, podczas gdy druga zwana okularem ma ogniskową krótszą. Obiektyw daje obraz pomniejszony, odwrócony i rzeczywisty, który jest następnie obserwowany przez okular. Dodatkowo w lunecie jest krzyż kresek 24

25 Przebieg promieni w lunecie Keplera L L 2 y F F 2 y 2 F oko + 8 a f f b f 2 P A= 8 F L F = F y 2 2 L 2 oko f f f 2 25

26 Krzyż kresek a) b) c) d) e) W lunecie umieszczona jest siatka celownicza (krzyż nitkowy, siatka nitek lub kresek) przymocowana do pierścienia, który może być przesuwany w kierunku pionowym i poziomym za pomocą śrubek rektyfikacyjnych. Grubość kresek siatki celowniczej powinna być dla danej lunety tak dobrana, aby nie zakrywały one obserwowanego przedmiotu, na który celujemy. Z drugiej strony kreski nie mogą być cieńsze niż zdolność rozdzielcza oka podzielona przez powiększenie okularu, czyli d 0.mm M ok = fok 0.mm 250mm 26

27 Ogniskowanie lunety a) b) siatka kresek wyciąg obiektyw okularowy obiektyw wyciąg siatkowy wyciąg okularowy wyciąg siatkowy c) siatka kresek wyciąg okularowy obiektyw siatka kresek 27

28 Obiektyw Obiektyw w celu zmniejszenia aberracji chromatycznej i sferycznej, zazwyczaj składa się z zestawu soczewek o różnych współczynnikach załamania i różnych promieniach. W celu zredukowania zmian w kolorze, soczewki w układzie okularowym są rozdzielone. W instrumentach geodezyjnych układ soczewek obiektywu przeważnie jest typu Frauenhofera. Układ taki składa się z soczewki podwójnie wypukłej ze szkła kronowego o niskim współczynniku załamania (n=.52), i z soczewki rozpraszająco skupiającej ze szkła flintowego o wysokim współczynniku załamania (n=.62). Nowsze instrumenty wyposażone są w obiektywy achromatyczne pokazane na prawym rysunku 28

29 Okular a) b) Kolektyw Soczewka oczna Okular, zaprojektowany przez Ramsdena, w prostej formie składa się z dwóch soczewek płasko wypukłych o jednakowych ogniskowych. Soczewki są umieszczone w odległości równej 2/3 f Strony wypukłe soczewek są do siebie zwrócone. Pierwsza soczewka od strony obiektywu ma średnicą większą i nazywa się kolektywem, druga znajdująca się od strony oka obserwatora, nosi nazwę soczewki ocznej 29

30 Powiększenie, pole widzenia, jasność i rozdzielczość lunety Wielkości te definiują jakość lunet w przypadku, gdy lunety są zogniskowane na nieskończoność. Powiększenie lunety W przypadku przedmiotów znacznie oddalonych od lunety można przyjąć, że obraz rzeczywisty obserwowanego przedmiotu tworzy się w płaszczyźnie ogniskowej obiektywu, Wówczas można przyjąć, że powiększenie lunety jest równe stosunkowi, M = f f 2 30

31 Powiększenie Przez powiększenie lunety rozumiemy również stosunek kąta widzenia ω 2 i ω pod którymi przedmiot odległy jest widoczny poprzez lunetę i za pomocą oka nieuzbrojonego ω = y f ω 2 = y f 2 ω M = 2 ω 3

32 Pole widzenia Pole widzenia lunety jest to stożkowa przestrzeń o kącie γ, który tworzą skrajne promienie przechodzące pole widzenia ograniczone przesłoną. Wyznaczenie pola widzenia γ = b f ρ Δl ρ a W przypadku instrumentów geodezyjnych kąt γ jest rzędu o 2 o. 32

33 Jasność lunety Jasność lunety jest to stosunek strumienia świetlnego H widzianego przez lunetę do strumienia świetlnego H o widzianego gołym okiem. Jeśli d i p są odpowiednio średnicami wyjścia lunety i źrenicy oka, a c jest współczynnikiem charakteryzującym ten stosunek to J = H H o = c d p 2 33

34 Rozdzielczość lunety Zdolność rozdzielczą lunety mierzy się wartością najmniejszego kąta, przy którym oko ludzkie uzbrojone w lunetę zdolne jest jeszcze rozdzielić obrazy dwóch bliskich punktów, Z definicji tej wynika uwarunkowanie zdolności rozdzielczej lunety zdolnością rozdzielczą samego oka obserwatora, Zdolność rozdzielczą oka można łatwo określić obserwując czarno białe kresek o jednakowej szerokości. Jeżeli szerokość tych kresek wynosi 2 mm i oko przestaje rozdzielać sąsiednie kreski już przy odległości 4 m, to zdolność rozdzielcza badanego oka będzie ω = 2mm 4000mm Zazwyczaj przyjmuje się 60 34

35 Rozdzielczość lunety Zdolność rozdzielczą lunety określa się wzorem przybliżonym ε = 60 M 35

36 Thank you for attention

OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH

OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH OPTYKA W INSTRUMENTACH GEODEZYJNYCH Prawa Euklidesa: 1. Promień padający i odbity znajdują się w jednej płaszczyźnie przechodzącej przez prostopadłą wystawioną do powierzchni zwierciadła w punkcie odbicia.

Bardziej szczegółowo

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 1. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 1.  Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak POMIARY OPTYCZNE Wykład Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej Pokój 8/ bud. A- http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/ OPTYKA GEOMETRYCZNA Codzienne obserwacje: światło

Bardziej szczegółowo

Soczewkami nazywamy ciała przeźroczyste ograniczone dwoma powierzchniami o promieniach krzywizn R 1 i R 2.

Soczewkami nazywamy ciała przeźroczyste ograniczone dwoma powierzchniami o promieniach krzywizn R 1 i R 2. Optyka geometryczna dla soczewek Autorzy: Zbigniew Kąkol, Piotr Morawski Soczewkami nazywamy ciała przeźroczyste ograniczone dwoma powierzchniami o promieniach krzywizn R i R 2. Nasze rozważania własności

Bardziej szczegółowo

Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki.

Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki. Opis matematyczny odbicia światła od zwierciadła kulistego i przejścia światła przez soczewki. 1. Równanie soczewki i zwierciadła kulistego. Z podobieństwa trójkątów ABF i LFD (patrz rysunek powyżej) wynika,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE. Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej. LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 3 Temat: Wyznaczenie ogniskowej soczewek za pomocą ławy optycznej.. Wprowadzenie Soczewką nazywamy ciało przezroczyste ograniczone

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze 14 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej

Materiały pomocnicze 14 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej Materiały pomocnicze 4 do zajęć wyrównawczych z Fizyki dla Inżynierii i Gospodarki Wodnej. Zwierciadło płaskie. Zwierciadło płaskie jest najprostszym przyrządem optycznym. Jest to wypolerowana płaska powierzchnia

Bardziej szczegółowo

Optyka w fotografii Ciemnia optyczna camera obscura wykorzystuje zjawisko prostoliniowego rozchodzenia się światła skrzynka (pudełko) z małym okrągłym otworkiem na jednej ściance i przeciwległą ścianką

Bardziej szczegółowo

+OPTYKA 3.stacjapogody.waw.pl K.M.

+OPTYKA 3.stacjapogody.waw.pl K.M. Zwierciadło płaskie, prawo odbicia. +OPTYKA.stacjapogody.waw.pl K.M. Promień padający, odbity i normalna leżą w jednej płaszczyźnie, prostopadłej do płaszczyzny zwierciadła Obszar widzialności punktu w

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 53: Soczewki

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 53: Soczewki Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr : Soczewki Cel ćwiczenia: Wyznaczenie ogniskowych soczewki skupiającej i układu soczewek (skupiającej i rozpraszającej) oraz ogniskowej soczewki rozpraszającej

Bardziej szczegółowo

PRZYRZĄDY DO POMIARÓW KĄTOWYCH

PRZYRZĄDY DO POMIARÓW KĄTOWYCH PRZYRZĄDY DO POMIARÓW KĄTOWYCH LIBELE urządzenia do poziomowania Zasada działania: układanie się swobodnej powierzchni cieczy (gazowy pęcherzyk swej pary) w poziomie w zamkniętym naczyniu (ampułce) z właściwie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 53. Soczewki

Ćwiczenie 53. Soczewki Ćwiczenie 53. Soczewki Małgorzata Nowina-Konopka, Andrzej Zięba Cel ćwiczenia Pomiar ogniskowych soczewki skupiającej i układu soczewek (skupiająca i rozpraszająca), obliczenie ogniskowej soczewki rozpraszającej.

Bardziej szczegółowo

PIONY, PIONOWNIKI, CENTROWNIKI PRZYRZĄDY SŁUŻĄCE DO CENTROWANIA INSTRUMENTÓW I SYGNAŁÓW

PIONY, PIONOWNIKI, CENTROWNIKI PRZYRZĄDY SŁUŻĄCE DO CENTROWANIA INSTRUMENTÓW I SYGNAŁÓW PIONY, PIONOWNIKI, CENTROWNIKI PRZYRZĄDY SŁUŻĄCE DO CENTROWANIA INSTRUMENTÓW I SYGNAŁÓW ZADANIE PIONÓW: ustawienie instrumentu i sygnału centrycznie nad punktem. ZADANIE PIONOWNIKOW: badanie pionowości,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ POMIAR OGNISKOWYCH SOCZEWEK CIENKICH 1. Cel dwiczenia Zapoznanie z niektórymi metodami badania ogniskowych soczewek cienkich. 2. Zakres wymaganych zagadnieo: Prawa odbicia

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE

LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE LABORATORIUM FIZYKI PAŃSTWOWEJ WYŻSZEJ SZKOŁY ZAWODOWEJ W NYSIE Ćwiczenie nr 7 Temat: Pomiar kąta załamania i kąta odbicia światła. Sposoby korekcji wad wzroku. 1. Wprowadzenie Zestaw ćwiczeniowy został

Bardziej szczegółowo

Najprostszą soczewkę stanowi powierzchnia sferyczna stanowiąca granicę dwóch ośr.: powietrza, o wsp. załamania n 1. sin θ 1. sin θ 2.

Najprostszą soczewkę stanowi powierzchnia sferyczna stanowiąca granicę dwóch ośr.: powietrza, o wsp. załamania n 1. sin θ 1. sin θ 2. Ia. OPTYKA GEOMETRYCZNA wprowadzenie Niemal każdy system optoelektroniczny zawiera oprócz źródła światła i detektora - co najmniej jeden element optyczny, najczęściej soczewkę gdy system służy do analizy

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne

Ćwiczenie 2. Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne Ćwiczenie 2 Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne Podstawy Działanie obrazujące soczewek lub układu soczewek

Bardziej szczegółowo

Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela.

Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela. Badanie przy użyciu stolika optycznego lub ławy optycznej praw odbicia i załamania światła. Wyznaczanie ogniskowej soczewki metodą Bessela. I LO im. Stefana Żeromskiego w Lęborku 20 luty 2012 Stolik optyczny

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje.

Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Ćwiczenie 2 Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne Działanie obrazujące soczewek lub układu soczewek wygodnie

Bardziej szczegółowo

f = -50 cm ma zdolność skupiającą

f = -50 cm ma zdolność skupiającą 19. KIAKOPIA 1. Wstęp W oku miarowym wymiary struktur oka, ich wzajemne odległości, promienie krzywizn powierzchni załamujących światło oraz wartości współczynników załamania ośrodków, przez które światło

Bardziej szczegółowo

35 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2

35 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2 Włodzimierz Wolczyński Załamanie światła 35 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2 ZAŁAMANIE ŚWIATŁA. SOCZEWKI sin sin Gdy v 1 > v 2, więc gdy n 2 >n 1, czyli gdy światło wchodzi do ośrodka gęstszego optycznie,

Bardziej szczegółowo

Prawa optyki geometrycznej

Prawa optyki geometrycznej Optyka Podstawowe pojęcia Światłem nazywamy fale elektromagnetyczne, o długościach, na które reaguje oko ludzkie, tzn. 380-780 nm. O falowych własnościach światła świadczą takie zjawiska, jak ugięcie (dyfrakcja)

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 42 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ. Wprowadzenie teoretyczne.

Ćwiczenie 42 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ. Wprowadzenie teoretyczne. Ćwiczenie 4 WYZNACZANIE OGNISKOWEJ SOCZEWKI CIENKIEJ Wprowadzenie teoretyczne. Soczewka jest obiektem izycznym wykonanym z materiału przezroczystego o zadanym kształcie i symetrii obrotowej. Interesować

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne

Ćwiczenie 2. Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne Ćwiczenie 2 Wyznaczanie ogniskowych soczewek cienkich oraz płaszczyzn głównych obiektywów lub układów soczewek. Aberracje. Wprowadzenie teoretyczne Podstawy Działanie obrazujące soczewek lub układu soczewek

Bardziej szczegółowo

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK. Instrukcja wykonawcza

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK. Instrukcja wykonawcza ĆWICZENIE 77 POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK Instrukcja wykonawcza 1. Wykaz przyrządów Ława optyczna z podziałką, oświetlacz z zasilaczem i płytka z wyciętym wzorkiem, ekran Komplet soczewek z oprawkami

Bardziej szczegółowo

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 8. Pomiar ogniskowej układu optycznego. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 8. Pomiar ogniskowej układu optycznego. Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak POMIARY OPTYCZNE 1 Wykład 8 Pomiar ogniskowej układu optycznego Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej Pokój 18/11 bud. A-1 http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/ PRZYPOMNIENIE:

Bardziej szczegółowo

Dodatek 1. C f. A x. h 1 ( 2) y h x. powrót. xyf

Dodatek 1. C f. A x. h 1 ( 2) y h x. powrót. xyf B Dodatek C f h A x D y E G h Z podobieństwa trójkątów ABD i DEG wynika z h x a z trójkątów DC i EG ' ' h h y ' ' to P ( ) h h h y f to ( 2) y h x y x y f ( ) i ( 2) otrzymamy to yf xy xf f f y f h f yf

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 361 Badanie układu dwóch soczewek

Ćwiczenie 361 Badanie układu dwóch soczewek Nazwisko... Data... Wdział... Imię... Dzień tg.... Godzina... Ćwiczenie 36 Badanie układu dwóch soczewek Wznaczenie ogniskowch soczewek metodą Bessela Odległość przedmiotu od ekranu (60 cm 0 cm) l Soczewka

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI Temat lekcji: Soczewki i obrazy otrzymywane w soczewkach

SCENARIUSZ LEKCJI Temat lekcji: Soczewki i obrazy otrzymywane w soczewkach Scenariusz lekcji : Soczewki i obrazy otrzymywane w soczewkach Autorski konspekt lekcyjny Słowa kluczowe: soczewki, obrazy Joachim Hurek, Publiczne Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi w

Bardziej szczegółowo

autor: Włodzimierz Wolczyński rozwiązywał (a)... ARKUSIK 34 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2. ZAŁAMANIE ŚWIATŁA. SOCZEWKI

autor: Włodzimierz Wolczyński rozwiązywał (a)... ARKUSIK 34 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2. ZAŁAMANIE ŚWIATŁA. SOCZEWKI autor: Włodzimierz Wolczyński rozwiązywał (a)... ARKUSIK 34 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 2. ZAŁAMANIE ŚWIATŁA. SOCZEWKI Rozwiązanie zadań należy zapisać w wyznaczonych miejscach pod treścią zadania Zadanie

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R O-3

Ć W I C Z E N I E N R O-3 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA OPTYKI Ć W I C Z E N I E N R O-3 WYZNACZANIE OGNISKOWYCH SOCZEWEK ZA POMOCĄ METODY BESSELA I.

Bardziej szczegółowo

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK CIENKICH

POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK CIENKICH Ćwiczenie 77 E. Idczak POMIAR ODLEGŁOŚCI OGNISKOWYCH SOCZEWEK CIENKICH Cel ćwiczenia: zapoznanie się z procesem wytwarzania obrazów przez soczewki cienkie oraz z metodami wyznaczania odległości ogniskowych

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie ogniskowej soczewki za pomocą ławy optycznej

Wyznaczanie ogniskowej soczewki za pomocą ławy optycznej POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW LABORATORIUM Z FIZYKI Wyznaczanie ogniskowej soczewki za pomocą ławy optycznej Wstęp Jednym z najprostszych urządzeń optycznych

Bardziej szczegółowo

Wykład XI. Optyka geometryczna

Wykład XI. Optyka geometryczna Wykład XI Optyka geometryczna Jak widzimy? Aby przedmiot był widoczny, musi wysyłać światło w wielu kierunkach. Na podstawie światła zebranego przez oko mózg lokalizuje położenie obiektu. Niekiedy promienie

Bardziej szczegółowo

Optyka 2012/13 powtórzenie

Optyka 2012/13 powtórzenie strona 1 Imię i nazwisko ucznia Data...... Klasa... Zadanie 1. Słońce w ciągu dnia przemieszcza się na niebie ze wschodu na zachód. W którym kierunku obraca się Ziemia? Zadanie 2. Na rysunku przedstawiono

Bardziej szczegółowo

BADANIE MIKROSKOPU. POMIARY MAŁYCH DŁUGOŚCI

BADANIE MIKROSKOPU. POMIARY MAŁYCH DŁUGOŚCI ĆWICZENIE 43 BADANIE MIKROSKOPU. POMIARY MAŁYCH DŁUGOŚCI Układ optyczny mikroskopu składa się z obiektywu i okularu rozmieszczonych na końcach rury zwanej tubusem. Przedmiot ustawia się w odległości większej

Bardziej szczegółowo

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA

WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA 1 WOJSKOWA AKADEMIA TECHNICZNA WYDZIAŁ NOWYCH TECHNOLOGII I CHEMII FIZYKA Ćwiczenie laboratoryjne nr 43 WYZNACZANIE ABERRACJI SFERYCZNEJ SOCZEWEK I ICH UKŁADÓW Autorzy: doc. dr inż. Wiesław Borys dr inż.

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 41 POMIARY PRZY UŻYCIU GONIOMETRU KOŁOWEGO. Wprowadzenie teoretyczne

ĆWICZENIE 41 POMIARY PRZY UŻYCIU GONIOMETRU KOŁOWEGO. Wprowadzenie teoretyczne ĆWICZENIE 4 POMIARY PRZY UŻYCIU GONIOMETRU KOŁOWEGO Wprowadzenie teoretyczne Rys. Promień przechodzący przez pryzmat ulega dwukrotnemu załamaniu na jego powierzchniach bocznych i odchyleniu o kąt δ. Jeżeli

Bardziej szczegółowo

Pomiary kątów WYKŁAD 4

Pomiary kątów WYKŁAD 4 Pomiary kątów WYKŁAD 4 POMIAR KĄTÓW W geodezji mierzy się: kąty poziome (horyzontalne) α =(0,360 o ) kąty pionowe (wertykalne) β =(0,90 o ;0,-90 o ) kąty zenitalne z = (0,180 o ) (w których kierunkiem

Bardziej szczegółowo

ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE

ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE ŚWIATŁO I JEGO ROLA W PRZYRODZIE I. Optyka geotermalna W tym rozdziale poznasz właściwości światła widzialnego, prawa rządzące jego rozchodzeniem się w przestrzeni oraz sposoby wykorzystania tych praw

Bardziej szczegółowo

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste:

Zwierciadło kuliste stanowi część gładkiej, wypolerowanej powierzchni kuli. Wyróżniamy zwierciadła kuliste: Fale świetlne Światło jest falą elektromagnetyczną, czyli rozchodzącymi się w przestrzeni zmiennymi i wzajemnie przenikającymi się polami: elektrycznym i magnetycznym. Szybkość światła w próżni jest największa

Bardziej szczegółowo

Sprzęt do obserwacji astronomicznych

Sprzęt do obserwacji astronomicznych Sprzęt do obserwacji astronomicznych Spis treści: 1. Teleskopy 2. Montaże 3. Inne przyrządy 1. Teleskop - jest to przyrząd optyczny zbudowany z obiektywu i okularu bądź też ze zwierciadła i okularu. W

Bardziej szczegółowo

Ćw. 16. Skalowanie mikroskopu i pomiar małych przedmiotów

Ćw. 16. Skalowanie mikroskopu i pomiar małych przedmiotów 16 KATEDRA FIZYKI STOSOWANEJ PRACOWNIA FIZYKI Ćw. 16. Skalowanie mikroskopu i pomiar małych przedmiotów Wprowadzenie Mikroskop jest przyrządem optycznym dającym znaczne powiększenia małych przedmiotów

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R O-1

Ć W I C Z E N I E N R O-1 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA OPTYKI Ć W I C Z E N I E N R O- WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA ZA POMOCĄ SPEKTROMETRU

Bardziej szczegółowo

Soczewki konstrukcja obrazu. Krótkowzroczność i dalekowzroczność.

Soczewki konstrukcja obrazu. Krótkowzroczność i dalekowzroczność. Soczewki konstrukcja obrazu Krótkowzroczność i dalekowzroczność. SOCZEWKA jest to przezroczyste ciało ograniczone powierzchniami kulistymi Soczewki mogą być Wypukłe Wklęsłe i są najczęściej skupiające

Bardziej szczegółowo

Ć W I C Z E N I E N R O-4

Ć W I C Z E N I E N R O-4 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁ INŻYNIERII PRODUKCJI I TECHNOLOGII MATERIAŁÓW POLITECHNIKA CZĘSTOCHOWSKA PRACOWNIA OPTYKI Ć W I C Z E N I E N R O-4 BADANIE WAD SOCZEWEK I Zagadnienia do opracowania Równanie soewki,

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika załamania światła

Wyznaczanie współczynnika załamania światła Ćwiczenie O2 Wyznaczanie współczynnika załamania światła O2.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie współczynnika załamania światła dla przeźroczystych, płaskorównoległych płytek wykonanych z

Bardziej szczegółowo

Piotr Targowski i Bernard Ziętek WYZNACZANIE MACIERZY [ABCD] UKŁADU OPTYCZNEGO

Piotr Targowski i Bernard Ziętek WYZNACZANIE MACIERZY [ABCD] UKŁADU OPTYCZNEGO Instytut Fizyki Uniwersytet Mikołaja Kopernika Piotr Targowski i Bernard Ziętek Pracownia Optoelektroniki Specjalność: Fizyka Medyczna WYZNAZANIE MAIERZY [ABD] UKŁADU OPTYZNEGO Zadanie II Zakład Optoelektroniki

Bardziej szczegółowo

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D.

17. Który z rysunków błędnie przedstawia bieg jednobarwnego promienia światła przez pryzmat? A. rysunek A, B. rysunek B, C. rysunek C, D. rysunek D. OPTYKA - ĆWICZENIA 1. Promień światła padł na zwierciadło tak, że odbił się od niego tworząc z powierzchnią zwierciadła kąt 30 o. Jaki był kąt padania promienia na zwierciadło? A. 15 o B. 30 o C. 60 o

Bardziej szczegółowo

6. Badania mikroskopowe proszków i spieków

6. Badania mikroskopowe proszków i spieków 6. Badania mikroskopowe proszków i spieków Najprostszy układ optyczny stanowią dwie współosiowe soczewki umieszczone na końcach tubusu (rysunek 42). Odwzorowanie mikroskopowe jest dwustopniowe: obiektyw

Bardziej szczegółowo

Wstęp do astrofizyki I

Wstęp do astrofizyki I Wstęp do astrofizyki I Wykład 5 Tomasz Kwiatkowski Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Wydział Fizyki Instytut Obserwatorium Astronomiczne Tomasz Kwiatkowski, shortinst Wstęp do astrofizyki I,

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ

LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ LABORATORIUM OPTYKI GEOMETRYCZNEJ WADY SOCZEWEK 1. Cel dwiczenia Zapoznanie z niektórymi wadami soczewek i pomiar aberracji sferycznej, chromatycznej i astygmatyzmu badanych soczewek. 2. Zakres wymaganych

Bardziej szczegółowo

Mikroskopy uniwersalne

Mikroskopy uniwersalne Mikroskopy uniwersalne Źródło światła Kolektor Kondensor Stolik mikroskopowy Obiektyw Okular Inne Przesłony Pryzmaty Płytki półprzepuszczalne Zwierciadła Nasadki okularowe Zasada działania mikroskopu z

Bardziej szczegółowo

Sposób wykonania ćwiczenia. Płytka płasko-równoległa. Rys. 1. Wyznaczanie współczynnika załamania materiału płytki : A,B,C,D punkty wbicia szpilek ; s

Sposób wykonania ćwiczenia. Płytka płasko-równoległa. Rys. 1. Wyznaczanie współczynnika załamania materiału płytki : A,B,C,D punkty wbicia szpilek ; s WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA METODĄ SZPILEK I ZA POMOCĄ MIKROSKOPU Cel ćwiczenia: 1. Zapoznanie z budową i zasadą działania mikroskopu optycznego.. Wyznaczenie współczynnika załamania światła

Bardziej szczegółowo

Fig. 2 PL B1 (13) B1 G02B 23/02 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (21) Numer zgłoszenia:

Fig. 2 PL B1 (13) B1 G02B 23/02 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) (21) Numer zgłoszenia: RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 167356 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 293293 Urząd Patentowy (22) Data zgłoszenia: 24.01.1992 Rzeczypospolitej Polskiej (51) IntCl6: G02B 23/12 G02B

Bardziej szczegółowo

Optyka geometryczna. Podręcznik zeszyt ćwiczeń dla uczniów

Optyka geometryczna. Podręcznik zeszyt ćwiczeń dla uczniów Podręcznik zeszyt ćwiczeń dla uczniów Optyka geometryczna Politechnika Gdańska, Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej ul. Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk, tel. +48 58 348 63 70 http://e-doswiadczenia.mif.pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura

pobrano z serwisu Fizyka Dla Każdego - http://fizyka.dk - zadania z fizyki, wzory fizyczne, fizyka matura 12. Fale elektromagnetyczne zadania z arkusza I 12.5 12.1 12.6 12.2 12.7 12.8 12.9 12.3 12.10 12.4 12.11 12. Fale elektromagnetyczne - 1 - 12.12 12.20 12.13 12.14 12.21 12.22 12.15 12.23 12.16 12.24 12.17

Bardziej szczegółowo

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 51: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych

Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 51: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych Nazwisko i imię: Zespół: Data: Ćwiczenie nr 5: Współczynnik załamania światła dla ciał stałych Cel ćwiczenia: Wyznaczenie współczynnika załamania światła dla szkła i pleksiglasu metodą pomiaru grubości

Bardziej szczegółowo

Wykłady z Fizyki. Optyka

Wykłady z Fizyki. Optyka Wykłady z Fizyki 09 Optyka Zbigniew Osiak OZ ACZE IA B notka biograficzna C ciekawostka D propozycja wykonania doświadczenia H informacja dotycząca historii fizyki I adres strony internetowej K komentarz

Bardziej szczegółowo

Zestaw do prezentacji zjawisk optyki geometrycznej laserowym źródłem światła LX-2901 INSTRUKCJA OBSŁUGI

Zestaw do prezentacji zjawisk optyki geometrycznej laserowym źródłem światła LX-2901 INSTRUKCJA OBSŁUGI Zestaw do prezentacji zjawisk optyki geometrycznej laserowym źródłem światła LX-2901 LASEROWY ZESTAW DYDAKTYCZNY LX-2901 2 SPIS TREŚCI 1. Wstęp... 3 2. Przeznaczenie zestawu... 5 3. Elementy wchodzące

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: MATEMATYKA Z ELEMENTAMI FIZYKI Kod przedmiotu: ISO73; INO73 Ćwiczenie Nr Wyznaczanie współczynnika

Bardziej szczegółowo

Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych

Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych Pracownia Molekularne Ciało Stałe Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych Brygida Mielewska, Tomasz Neumann Zagadnienia do przygotowania: 1. Budowa mikroskopu elektronowego 2. Wytwarzanie wiązki

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Zagadnienia optyki"

Ćwiczenie: Zagadnienia optyki Ćwiczenie: "Zagadnienia optyki" Opracowane w ramach projektu: "Wirtualne Laboratoria Fizyczne nowoczesną metodą nauczania realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia: 1.

Bardziej szczegółowo

Pomiar ogniskowych soczewek metodą Bessela

Pomiar ogniskowych soczewek metodą Bessela Ćwiczenie O4 Pomiar ogniskowych soczewek metodą Bessela O4.1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest wyznaczenie ogniskowych soczewek skupiających oraz rozpraszających z zastosowaniem o metody Bessela. O4.2.

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Optyki Geometrycznej i Instrumentalnej

Laboratorium Optyki Geometrycznej i Instrumentalnej aboratorium Optyki Geometrycznej i Instrumentalnej Budowa układów optycznych 1. Cel aboratorium Celem ćwiczenia jest zapoznanie studentów z budowa podstawowych układów optycznych lupy, lunety Keplera i

Bardziej szczegółowo

OPIS PATENTOWY. Patent dodatkowy do patentu. Zgłoszono: (P ) Zgłoszenie ogłoszono: Opis patentowy opublikowano:

OPIS PATENTOWY. Patent dodatkowy do patentu. Zgłoszono: (P ) Zgłoszenie ogłoszono: Opis patentowy opublikowano: POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA OPIS PATENTOWY Patent dodatkowy do patentu Zgłoszono: 80 02 12 (P. 221975) 125946 CZYTELNIA Urzędu Fatontov*«9 URZĄD PATENTOWY PRL Pierwszeństwo^ Zgłoszenie ogłoszono: 8108

Bardziej szczegółowo

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory www.pdffactory.pl/ Agata Miłaszewska 3gB

PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory www.pdffactory.pl/ Agata Miłaszewska 3gB Agata Miłaszewska 3gB rogówka- w części centralnej ma grubość około 0,5 mm, na obwodzie do 1 mm, zbudowana jest z pięciu warstw, brak naczyń krwionośnych i limfatycznych, obfite unerwienie, bezwzględny

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie nr 8 Interferencyjny pomiar kształtu powierzchni

Ćwiczenie nr 8 Interferencyjny pomiar kształtu powierzchni Ćwiczenie nr 8 Interferencyjny pomiar kształtu powierzchni I. Zestaw przyrządów 1. Interferometr Fizeau z kopiarką 2. Oświetlacz z transformatorem 3. Lampa spektralna z zasilaczem 4. Próbki II. Cel ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia: równanie soczewki, ogniskowa soczewki, powiększenie, geometryczna konstrukcja obrazu, działanie prostych przyrządów optycznych.

Zagadnienia: równanie soczewki, ogniskowa soczewki, powiększenie, geometryczna konstrukcja obrazu, działanie prostych przyrządów optycznych. msg O 7 - - Temat: Badanie soczewek, wyznaczanie odległości ogniskowej. Zagadnienia: równanie soczewki, ogniskowa soczewki, powiększenie, geometryczna konstrukcja obrazu, działanie prostych przyrządów

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja FENIKS

Człowiek najlepsza inwestycja FENIKS FENIKS - długoalowy program odbudowy, popularyzacji i wsagania izyki w szkołach w celu rozwijania podstawowych kompetencji naukowo-technicznych, matematycznych i inormatycznych uczniów Pracownia Fizyczna

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM Z FIZYKI

LABORATORIUM Z FIZYKI Projekt Plan rozwoj Politechniki Częstochowskiej współinansowany ze środków UNII EUROPEJSKIEJ w ramach EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Nmer Projekt: POKL.04.0.0-00-59/08 INSTYTUT FIZYKI WYDZIAŁINśYNIERII

Bardziej szczegółowo

34 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 1

34 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 1 Włodzimierz Wolczyński 34 OPTYKA GEOMETRYCZNA. CZĘŚĆ 1 ODBICIE ŚWIATŁA. ZWIERCIADŁA Do analizy obrazów w zwierciadle sferycznym polecam aplet fizyczny http://www.phy.ntnu.edu.tw/ntnujava/index.php?topic=48

Bardziej szczegółowo

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 9. Metody sprawdzania instrumentów optycznych. http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/ Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 9. Metody sprawdzania instrumentów optycznych. http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/ Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak POMIARY OPTYCZNE 1 Wykład 9 Metody sprawdzania instrumentów optycznych Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej Pokój 18/11 bud. A-1 http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia.

Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia. Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia. Zagadnienia 1. Widzenie monokularne, binokularne

Bardziej szczegółowo

Soczewki. Ćwiczenie 53. Cel ćwiczenia

Soczewki. Ćwiczenie 53. Cel ćwiczenia Ćwiczenie 53 Soczewki Cel ćwiczenia Pomiar ogniskowych soczewki skupiającej i układu soczewek (skupiająca i rozpraszająca), obliczenie ogniskowej soczewki rozpraszającej. Obserwacja i pomiar wad odwzorowań

Bardziej szczegółowo

TARCZA KOLBEGO V 7-22

TARCZA KOLBEGO V 7-22 TARCZA KOLBEGO V 7-22 Przyrząd służy do zasadniczych pokazów z optyki geometrycznej, dotyczących odbicia i załamania światła. Ma on budowę wskazaną na rys. 1. Rys. 1. Na trójnożnej podstawie (1) jest umocowany

Bardziej szczegółowo

XLIII OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP II Zadanie doświadczalne

XLIII OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP II Zadanie doświadczalne XLIII OLIMPIADA FIZYCZNA ETAP II Zadanie doświadczalne ZADANIE D1 Nazwa zadania: Współczynnik załamania cieczy wyznaczany domową metodą Masz do dyspozycji: - cienkościenne, przezroczyste naczynie szklane

Bardziej szczegółowo

POMIARY OPTYCZNE Szkło #2 Pomiary promieni krzywizn elementów układów opt. Damian Siedlecki

POMIARY OPTYCZNE Szkło #2 Pomiary promieni krzywizn elementów układów opt. Damian Siedlecki POMIARY OPTYCZNE 1 { 9. Szkło # elementów układów opt. Damian Siedlecki W czasie wytopu dostają się do szkła wtrącenia ciał stałych oraz powstają pęcherze gazowe. Wtrącenia mogą stanowić również cząstki

Bardziej szczegółowo

I PRACOWNIA FIZYCZNA, UMK TORUŃ

I PRACOWNIA FIZYCZNA, UMK TORUŃ I PRACOWNIA FIZYCZNA, UMK TORUŃ Instrukcja do ćwiczenia nr 59 WYZNACZANIE WSPÓŁCZYNNIKA ZAŁAMANIA ŚWIATŁA W SZKLE METODĄ KĄTA NAJMNIEJSZEGO ODCHYLENIA Instrukcje wykonali: G. Maciejewski, I. Gorczyńska

Bardziej szczegółowo

Podstawy Fizyki IV Optyka z elementami fizyki współczesnej. wykład 8, Radosław Chrapkiewicz, Filip Ozimek

Podstawy Fizyki IV Optyka z elementami fizyki współczesnej. wykład 8, Radosław Chrapkiewicz, Filip Ozimek Podstawy Fizyki IV Optyka z elementami fizyki współczesnej wykład 8, 09.03.0 wykład: pokazy: ćwiczenia: zesław Radzewicz Radosław hrapkiewicz, Filip Ozimek Ernest Grodner Wykład 7 - przypomnienie eikonał

Bardziej szczegółowo

Optyka geometryczna. Podręcznik metodyczny dla nauczycieli

Optyka geometryczna. Podręcznik metodyczny dla nauczycieli Podręcznik metodyczny dla nauczycieli Optyka geometryczna Politechnika Gdańska, Wydział Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej ul. Narutowicza 11/12, 80-233 Gdańsk, tel. +48 58 348 63 70 http://e-doswiadczenia.mif.pg.gda.pl

Bardziej szczegółowo

Podstawy Fizyki IV Optyka z elementami fizyki współczesnej. wykład 9, Radosław Chrapkiewicz, Filip Ozimek

Podstawy Fizyki IV Optyka z elementami fizyki współczesnej. wykład 9, Radosław Chrapkiewicz, Filip Ozimek Podstawy Fizyki IV Optyka z elementami fizyki współczesnej wykład 9, 12.03.2012 wykład: pokazy: ćwiczenia: Czesław Radzewicz Radosław Chrapkiewicz, Filip Ozimek Ernest Grodner Wykład 8 - przypomnienie

Bardziej szczegółowo

Przyrząd słuŝy do wykonywania zasadniczych ćwiczeń uczniowskich z optyki geometrycznej.

Przyrząd słuŝy do wykonywania zasadniczych ćwiczeń uczniowskich z optyki geometrycznej. STOLIK OPTYCZNY V 7-19 Przyrząd słuŝy do wykonywania zasadniczych ćwiczeń uczniowskich z optyki geometrycznej. Na drewnianej podstawie (1) jest umieszczona mała Ŝaróweczka (2) 3,5 V, 0,2 A, którą moŝna

Bardziej szczegółowo

POMIARY OPTYCZNE Pomiary kątów (klinów, pryzmatów) Damian Siedlecki

POMIARY OPTYCZNE Pomiary kątów (klinów, pryzmatów) Damian Siedlecki POMIARY OPTYCZNE 1 { 10. (klinów, pryzmatów) Damian Siedlecki 1) Metoda autokolimacyjna i 2φn a = 2φnf ob φ = a 2nf ob Pomiary płytek płasko-równoległych 2) Metody interferencyjne (prążki równej grubości)

Bardziej szczegółowo

PLANIMETRIA CZYLI GEOMETRIA PŁASZCZYZNY CZ. 3

PLANIMETRIA CZYLI GEOMETRIA PŁASZCZYZNY CZ. 3 DEFINICJE PLANIMETRIA CZYLI GEOMETRIA PŁASZCZYZNY CZ. 3 Czworokąt to wielokąt o 4 bokach i 4 kątach. Przekątną czworokąta nazywamy odcinek łączący przeciwległe wierzchołki. Wysokością czworokąta nazywamy

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu

Wyznaczanie współczynnika załamania światła za pomocą mikroskopu i pryzmatu POLITECHNIKA BIAŁOSTOCKA KATEDRA ZARZĄDZANIA PRODUKCJĄ Instrukcja do zajęć laboratoryjnych z przedmiotu: FIZYKA Kod przedmiotu: KS037; KN037; LS037; LN037 Ćwiczenie Nr Wyznaczanie współczynnika załamania

Bardziej szczegółowo

Korekcja wad wzroku. zmiana położenia ogniska. Aleksandra Pomagier Zespół Szkół nr1 im KEN w Szczecinku, klasa 1BLO

Korekcja wad wzroku. zmiana położenia ogniska. Aleksandra Pomagier Zespół Szkół nr1 im KEN w Szczecinku, klasa 1BLO Korekcja wad wzroku zmiana położenia ogniska Aleksandra Pomagier Zespół Szkół nr im KEN w Szczecinku, klasa BLO OKULISTYKA Dział medycyny zajmujący się budową oka, rozpoznawaniem i leczeniem schorzeń oczu.

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN NR Na zwierciadło sferyczne padają dwa promienie światła równoległe do osi optycznej (rysunek).

SPRAWDZIAN NR Na zwierciadło sferyczne padają dwa promienie światła równoległe do osi optycznej (rysunek). SPRAWDZIAN NR 1 JOANNA BOROWSKA IMIĘ I NAZWISKO: KLASA: GRUPA A 1. Na zwierciadło sferyczne padają dwa promienie światła równoległe do osi optycznej (rysunek). Dokończ zdanie. Wybierz stwierdzenie A albo

Bardziej szczegółowo

OPIS NIWELATORA. tora

OPIS NIWELATORA. tora OPIS NIWELATORA tora 1. Lusterko libelli 2. Libella pudełkowa 3. Śruba ustawcza libelli pudełkowej 4. Śruba mikroruchu 5. Śruba ustawcza spodarki 6. Płyta spodarki 7. Kolimator 8. Obiektyw 9. Pokrętło

Bardziej szczegółowo

PLANIMETRIA CZYLI GEOMETRIA PŁASZCZYZNY CZ. 1

PLANIMETRIA CZYLI GEOMETRIA PŁASZCZYZNY CZ. 1 PLANIMETRIA CZYLI GEOMETRIA PŁASZCZYZNY CZ. 1 Planimetria to dział geometrii, w którym przedmiotem badań są własności figur geometrycznych leżących na płaszczyźnie (patrz określenie płaszczyzny). Pojęcia

Bardziej szczegółowo

PL B1. Hybrydowy układ optyczny do rozsyłu światła z tablicy znaków drogowych o zmiennej treści

PL B1. Hybrydowy układ optyczny do rozsyłu światła z tablicy znaków drogowych o zmiennej treści PL 219112 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 219112 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 392659 (22) Data zgłoszenia: 15.10.2010 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Pomiar dyspersji materiałów za pomocą spektrometru

Pomiar dyspersji materiałów za pomocą spektrometru Ćwiczenie nr 9 Pomiar dyspersji materiałów za pomocą spektrometru I. Zestaw przyrządów 1. Spektrometr 2. Lampy spektralne: helowa i rtęciowa 3. Pryzmaty szklane, których własności mierzymy II. Cel ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

ogniskowa teleskopu (mm) ogniskowa okularu (mm)

ogniskowa teleskopu (mm) ogniskowa okularu (mm) OKULARY ASTRONOMICZNE - przewodnik Co warto wiedzied? Okulary obserwacyjne są po obiektywie teleskopu lub lustrze głównym drugim najważniejszym elementem, mającym bezpośredni wpływ na jakośd obserwacji

Bardziej szczegółowo

Pomiar kątów poziomych

Pomiar kątów poziomych Pomiar kątów poziomych Pomiar kątów poziomych W ciągu ostatnich 100 lat, na świecie, nie zaobserwowano istotnego wzrostu dokładności pomiarów kątowych. Obecnie nic nie wskazuje na to, aby sytuacja ta uległa

Bardziej szczegółowo

4.8 Wyznaczanie ogniskowych soczewek i badanie wad soczewek(o2)

4.8 Wyznaczanie ogniskowych soczewek i badanie wad soczewek(o2) 204 Fale 4.8 Wyznaczanie ogniskowych soczewek i badanie wad soczewek(o2) Celem ćwiczenia jest pomiar ogniskowych soczewek skupiających i rozpraszających oraz badanie wad soczewek: aberracji sferycznej,

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie B-2 POMIAR PROSTOLINIOWOŚCI PROWADNIC ŁOŻA OBRABIARKI

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie B-2 POMIAR PROSTOLINIOWOŚCI PROWADNIC ŁOŻA OBRABIARKI POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN Ćwiczenie B-2 Temat: POMIAR PROSTOLINIOWOŚCI PROWADNIC ŁOŻA OBRABIARKI Opracowanie: dr inż G Siwiński Aktualizacja i opracowanie elektroniczne:

Bardziej szczegółowo

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 7. Metody pomiarów elementów układów optycznych. http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/ Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak

POMIARY OPTYCZNE 1. Wykład 7. Metody pomiarów elementów układów optycznych. http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/ Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak POMIARY OPTYCZNE 1 Wykład 7 Metody pomiarów elementów układów optycznych Dr hab. inż. Władysław Artur Woźniak Instytut Fizyki Politechniki Wrocławskiej Pokój 18/11 bud. A-1 http://www.if.pwr.wroc.pl/~wozniak/

Bardziej szczegółowo

Fizyka elektryczność i magnetyzm

Fizyka elektryczność i magnetyzm Fizyka elektryczność i magnetyzm W5 5. Wybrane zagadnienia z optyki 5.1. Światło jako część widma fal elektromagnetycznych. Fale elektromagnetyczne, które współczesny człowiek potrafi wytwarzać, i wykorzystywać

Bardziej szczegółowo

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B.

Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka materialnego A. B. Imię i nazwisko Pytanie 1/ Zaznacz właściwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne są falami poprzecznymi podłużnymi Pytanie 2/ Zaznacz prawdziwą odpowiedź: Fale elektromagnetyczne do rozchodzenia się... ośrodka

Bardziej szczegółowo

Wyznaczanie ogniskowych soczewek i badanie ich wad

Wyznaczanie ogniskowych soczewek i badanie ich wad O Wyznaczanie ogniskowych soczewek i badanie ich wad Celem ćwiczenia jest wyznaczenie ogniskowych cienkich soczewek: skupiającej (w oparciu o równanie soczewki i metodą Bessela) i rozpraszającej (za pomocą

Bardziej szczegółowo

PL 210566 B1. UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU, Wrocław, PL 11.07.2005 BUP 14/05. KAZIMIERZ ĆMIELEWSKI, Wrocław, PL 29.02.

PL 210566 B1. UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU, Wrocław, PL 11.07.2005 BUP 14/05. KAZIMIERZ ĆMIELEWSKI, Wrocław, PL 29.02. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 210566 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 371985 (51) Int.Cl. G02B 27/30 (2006.01) G02B 23/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo