zasady prawidłowego pobierania moczu do badania

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "zasady prawidłowego pobierania moczu do badania"

Transkrypt

1 badanie ogólne moczu zasady prawidłowego pobierania moczu do badania 1. mocz do badania pobiera się rano, po przebudzeniu (mocz nocny) 2. dokładnie umyć okolice narządów płciowych 3. kobieta powinna jedna ręką rozchylić wargi sromowe większe i tak je utrzymywać do zakończenia pobierania próbki, a mężczyzna powinien zsunąć napletek z prącia 4. początkowy strumień moczu należy skierować do muszli sedesowej 5. w połowie oddawania moczu, nie przerywając strumienia moczu, należy podstawić jałowy pojemnik i oddać do niego niewielką ilość moczu 6. mocz powinien trafić do laboratorium w ciągu godziny od pobrania - gdy jest to niemożliwe, mocz należy przechowywać w temperaturze 4 o C (w lodówce), ale nie dłużej niż 24 godziny

2 Jakie znamy problemy w oddawaniu moczu? ZABURZENIA DIUREZY: OLIGURIA (skąpomocz dobowa objętość moczu < niż 500ml ANURIA (bezmocz) dobowa objętość moczu < niż 100ml POLIURIA wielomocz dobowe wydalanie moczu powyżej 2 3 litrów NIEWYDOLNOŚĆ NEREK: przednerkowa, nerkowa, zanerkowa ZABURZENIA MIKCJI: DYSURIA mocz oddawany kroplami, słabym, przerywanym strumieniem), czasami z uczuciem palenia w cewce moczowej (przerost gruczołu krokowego POLAKIZURIA - częste parcie na mocz, występuje zwykle u chorych z zapaleniem pęcherza moczowego STRIANGURIA - silne, kurczowe bóle pęcherza moczowego, towarzyszące oddawaniu moczu u chorych na zapalenie pęcherza moczowego lub cewki moczowej NIETRZYMANIE MOCZU

3 inne dolegliwości związane z chorobami dróg moczowych bóle w okolicy nerek (+objaw Goldflama) w typowej kolce nerkowej towarzyszące parcie na mocz i krwiomocz długo utrzymujące, tępe bóle lub bóle podczas oklepywania nerek odmiedniczkowe zapalenie nerek obrzęki kłębuszkowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy, niewydolność nerek bóle głowy odmiedniczkowe zapalenie nerek, niewydolność nerek gorączka ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek Objaw Goldflama wywoływany przez uderzanie pięści badającego w grzbiet drugiej rozwartej ręki, przyłożonej w okolicy kąta kręgosłupowo-żebrowego. Prawidłowo wstrząsanie tej okolicy nie wywołuje bólu. Pojawiający się ostry ból stanowi dodatni objaw Goldflama i sugeruje ostry proces zapalny nerki po stronie badanej. Objaw opisał jako pierwszy polski neurolog Samuel Goldflam

4 BADANIE MOCZU CIĘŻAR WŁAŚCIWY ODCZYN MOCZU 1,001 g/ml 1,035 g/ml zależy od ilości wypitych płynów ph = 4,8 7,4 zależy od składu spożytych pokarmów jasnożółty żółty bursztynowy czerwony brązowy BARWA MOCZU NORMA PATOLOGIA

5 cukromocz (mellituria) cukromocz (mellituria) białkomocz (proteinuria) krwiomocz leukocyturia, ropomocz wałeczkomocz krystaluria nabłonki bakteriomocz w warunkach fizjologicznych występują śladowe ilości glukozy (kilka mg w DZM) KONIECZNA IDNENTYFIKACJA CUKRU BĘDĄCA PRZYCZYNĄ CUKROMOMOCZU glikozuria, galaktozuria, fruktozuria, laktozuria, sacharozuria, pentozuria glikozuria + hiperglikemia = CUKRZYCA!!! próg nerkowy glukozy - norma: mg/dl

6 białkomocz (proteinuria) cukromocz (mellituria) białkomocz (proteinuria) krwiomocz leukocyturia, ropomocz wałeczkomocz krystaluria nabłonki bakteriomocz w warunkach fizjologicznych występują śladowe ilości białka (150 mg/dobę) wydalanie białek większe niż 250 mg/d mikroalbuminuria białkomocz o stężeniu albumin mg/d wczesny objaw nefropatii cukrzycowej i nadciśnieniowej BIAŁKOMOCZ pozanerkowy nerkowopochodny czynnościowy (ortostatyczny, nadmierna lordoza, nadmierny wysiłek) hemoglobinuria (przełom hemolityczny) mioglobinuria rabdomioliza! zmiany zapalne, kamica lub nowotwory dróg moczowych zmiany organiczne (nerczyca, glomerulopatie, nadużywanie leków )

7 białkomocz (proteinuria) białkomocz rodzaj białka występowanie mg/d albumina wczesny okres nefropatii cukrzycowej lub nadciśnieniowej do 1,5 g/d 1,5-3,0 g/d białko małocząsteczkowe białko wielkocząsteczkowe białka mało i wielkocząsteczkowe tubulopatie łagodne glomerulopatie przewlekłe kłębuszkowe zapalenie nerek, nerka przeszczepiona, stwardnienie kłębuszków nerkowych >3,5 g/d białko wielkocząsteczkowe zespół nerczycowy BIAŁKOMOCZ KŁĘBUSZKOWY WIELKOCZĄSTECZKOWY wybiórczy (albuminy i transferyna) małe uszkodzenie kłębuszków nerkowych nieselektywny (wszystkie rodzaje białek) ciężkie uszkodzenie kłębuszków nerkowych

8 krwiomocz w moczu osób zdrowych liczba erytrocytów nie przekracza 3 w polu widzenia (wpw) cukromocz (mellituria) białkomocz (proteinuria) krwiomocz leukocyturia, ropomocz wałeczkomocz krystaluria nabłonki bakteriomocz obecność w 1 litrze moczu 0,5 1 ml pełnej krwi zmieni jego zabarwienie na kolor różowy PRZYCZYNY KRWIOMOCZU ZAPALNE drobnoustroje, leki, toksyny, IMMUNOLOGICZNE NOWOTWOROWE - (nerek i dróg moczowych, prostaty, narządów rodnych) POURAZOWE SKAZY KRWOTOCZNE - (płytkowe, osoczowe, choroby wątroby) WYSOKA GORĄCZKA KRWIOMOCZ RZEKOMY!!

9 leukocyturia, ropomocz (pyuria) norma: do 10 krwinek białych w 1 ml lub wydalanie < 3000 leukocytów na min czułość testów paskowych 20 krwinek białych w 1 l obecność krwinek białych w tak dużej liczbie, że powodują zmętnienie moczu ropomocz występuje szczególnie u chorych ze stanami zapalnymi pęcherz moczowego obecność wałeczków białokrwinkowych: przyczyna nerkowa - odmiedniczkowe zapalenie nerek UMIEJSCOWIENIE PRZYCZYNY LEUKOCYTURII cukromocz (mellituria) białkomocz (proteinuria) krwiomocz leukocyturia, ropomocz wałeczkomocz krystaluria nabłonki bakteriomocz w warunkach fizjologicznych liczba leukocytów nie przekracza 5 w polu widzenia (wpw) ilość leukocytów zmieniająca przejrzystość lub barwę moczu to ropomocz ( ) 1. zakażenia nerek i dróg moczowych 2. niebakteryjne choroby nerek 3. przyczyny pierwotnie pozanerkowe 1. odmiedniczkowe zapalenie nerek, stany zapalne pęcherza i cewki moczowej 2. choroby kłębuszków nerkowych, zespoły nerczycowe, leki, toksyny, jady 3. wysiłek fizyczny, stany gorączkowe, odwodnienie znacznego stopnia, zmiany zapalne w narządach sąsiednich

10 wałeczkomocz cukromocz (mellituria) białkomocz (proteinuria) krwiomocz leukocyturia, ropomocz wałeczkomocz krystaluria nabłonki bakteriomocz zdrowy człowiek wydala z moczem około wałeczków szklistych na dobę ich obecność nie ma znaczenia diagnostycznego obecność innych wałeczków może sugerować chorobę nerek OBECNOŚĆ WAŁECZKÓW W MOCZU NIE ZAWSZE DOWODZI USZKODZENIA NEREK, A ICH BRAK NIE WYKLUCZA NEFROPATII wałeczki mogą pojawiać się po dużym wysiłku albo w stanach gorączkowych

11 krystaluria przy wielokrotnym stwierdzeniu w moczu tylko jednego rodzaju kryształków cukromocz (mellituria) białkomocz (proteinuria) krwiomocz leukocyturia, ropomocz wałeczkomocz krystaluria nabłonki bakteriomocz podejrzenie wady metabolicznej przemiany: puryn (kwas moczowy), kwasu szczawiowego (szczawian wapnia), wapniowo-fosforanowej (fosforan lub węglan wapnia) występowanie w moczu kryształków kwasu moczowego i moczanów, szczawianów wapnia, fosforanu wapnia, węglanu wapnia oraz fosforanu magnezowo-amonowego ograniczone znaczenie diagnostyczne

12 nabłonki z dróg odprowadzających nabłonki nerkowe cukromocz (mellituria) białkomocz (proteinuria) krwiomocz leukocyturia, ropomocz wałeczkomocz krystaluria nabłonki bakteriomocz nabłonki z ujścia cewki moczowej nabłonki z pochwy i sromu w procesach zapalnych liczba nabłonków znajdowanych w osadzie moczu może być bardzo duża bakteriomocz w stanach fizjologicznych drogi moczowe są wolne od bakterii ZNAMIENNY BAKTERIOMOCZ >10 5 bakterii w 1 mililitrze moczu

13 Proszę ocenić wynik badania ogólnego moczu Wynik badania moczu 1. Barwa BURSZTYNOWA 2. Odczyn OBJĘTNY 3. Ciężar właściwy 1, Białko NB 5. Cukier NB 6. Urobilinogen NB 7. Bilirubina NB 8. Ciała ketonowe + 9. Inne liczne bakterie 10. Krew NB Wynik badania mikroskopowego moczu 11. Leukocyty 1 3 wpw 12. Erytrocyty poj wpw. 13. Nabłonki...poj wpw Składniki mineralne..poj. kryształy szczawianu wapnia

14 zakażenie układu moczowego obecność drobnoustrojów w drogach moczowych powyżej zwieracza pęcherza moczowego, które w warunkach prawidłowych są jałowe BAKTERIOMOCZ ZNAMIENNY to: 1) obecność >10 5 żywych bakterii w moczu ze środkowego strumienia 2) obecność >10 3 żywych bakterii w moczu u kobiety z objawami zapalenia pęcherza moczowego 3) obecność >10 4 żywych bakterii w moczu u kobiety z objawami ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek 4) obecność >10 3 żywych bakterii w moczu u mężczyzny z objawami zakażenia układu moczowego 5) każda liczba żywych bakterii w moczu pobranym poprzez nadłonowe nakłucie pęcherza moczowego

15 ZAKAŻENIE UKŁADU MOCZOWEGO WIEK NIEMOWLĘCY częściej u chłopców częstsze wady rozwojowe układu moczowego u kobiet aktywnych seksualnie zakażenie dróg moczowych występuje nawet 50 razy częściej niż u mężczyzn PO 1 ROKU ŻYCIA częściej chorują dziewczynki (1-3% dziewcząt w wieku szkolnym) po 60. rż. zwiększa się częstość zakażeń dróg moczowych u mężczyzn, głównie wskutek łagodnego rozrostu gruczołu krokowego i zastoju moczu

16 ZAKAŻENIE UKŁADU MOCZOWEGO w warunkach prawidłowych drogi moczowe są jałowe WYJĄTEK dalszy odcinek cewki moczowej gdzie bytują: saprofityczne gronkowce koagulazoujemne (np. Staphylococcus epidermidis) pałeczki pochwowe (Haemophilus vaginalis) paciorkowce niehemolizujące maczugowce pałeczki kwasu mlekowego ważna rola w zapobieganiu kolonizacji przez bakterie uropatogenne układu moczowego i jego zakażenia CZYNNIKI PATOGENNE Escherichia coli (70-95% przypadków) Staphylococcus saprophytics (5-10%) - głównie u kobiet aktywnych seksualnie Proteus mirabilis, Klebsiella sp., Enterococcus sp.,pseudomonas sp. Chlamydia trachomatis, dwoinka rzeżączki {Neisseria gonorrhoeae), wirusy (Herpes simplex) Candida albicans, Cryptococcus neoformans i gatunki z rodzaju Aspergillus

17 ZAKAŻENIE UKŁADU MOCZOWEGO obraz kliniczny jest bardzo zróżnicowany - od bezobjawowego zakażenia układu moczowego po ciężką posocznicę (urosepsę) OBJAWY: dyzuria, częstomocz, nykturia ból okolicy nadłonowej w zapaleniu pęcherza moczowego okolicy lędźwiowej (objaw Goldflama) odmiedniczkowe zapalenie nerek - mimowolne oddawanie moczu - zapalenie pęcherza moczowego gorączka, dreszcze nudności, wymioty, ból brzucha ból głowy najważniejszy czynnik predysponując do rozwoju zakażenia układu moczowego to utrudniony odpływ moczu wyciek z cewki moczowej - zapalenie cewki moczowej cuchnący zapach moczu - niebakteryjne zapalenie pęcherza moczowego

18 ZAKAŻENIE UKŁADU MOCZOWEGO - leczenie odpoczynek w łóżku w przypadku zakażeń górnego odcinka dróg moczowych o średnio ciężkim lub ciężkim przebiegu podaż płynów p.o. lub i.v., w celu zapewnienia właściwego nawodnienia leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe - np. paracetamol leki przeciwwymiotne (metoklopramid i.v. 10 mg co 6-12 h) w razie nasilonych dolegliwości dyzurycznych - fenazopirydyna 200 mg 3 x dz. przez <3 dni leczeniu przeciwdrobnoustrojowym

19 ZAKAŻENIE UKŁADU MOCZOWEGO - leczenie ZAPALENIE PĘCHERZA MOCZOWEGO leczenie przez 3 dni jednym z leków pierwszego wyboru podawanym p.o.: kotrimoksazol 960 mg 2 x dz fluorochinolony: (cyprofloksacyna 250 mg 2 x dz., cyprofloksacyna w leki drugiego wyboru: postaci o przedłużonym uwalnianiu 500 mg 1 x dz., norfloksacyna 400 mg 2 x dz., ofloksacyna 200 mg 2 x dz.) amoksycylina z klawulanianem 375 mg 3 x dz. przez 7 dni nitrofurantoina 100 mg 4 x dz. przez 7 dni amoksycylina 500 mg 3 x dz. przez 7-10 dni fosfomycyna 3,0 g jednorazowo

20 ZAKAŻENIE UKŁADU MOCZOWEGO - leczenie OSTRE ODMIEDNICZKOWE ZAPALENIE NEREK leczenie powinno być oparte na wyniku posiewu moczu i trwać dni do uzyskania wyniku leczenie empiryczne leki pierwszego rzutu: fluorochinolony p.o. - cyprofloksacyna 500 mg 2 x dz., ew. ofloksacyna 200 mg 2 x dz. lub norfloksacyna 400 mg 2 x dz. leki drugiego rzutu: kotrimoksazol p.o. 960 mg 2 x dz. amoksycylina z klawulanianem 1,0 g 2 x dz. wskazania do leczenia szpitalnego: uporczywe wymioty nasilenie objawów pomimo leczenia wątpliwości co do rozpoznania ciąża

21 zakażenia dróg moczowych a ciąża BAKTERIOMOCZ BEZOBJAWOWY według wytycznych Infectious Diseases Society of America wymaga rozpoznania i leczenia u: kobiet w ciąży mężczyzn przed planowaną przezcewkową resekcją gruczołu krokowego u osób przed zabiegami urologicznymi, w trakcie których może dojść do krwawienia z błony śluzowej BAKTERIOMOCZ BEZOBJAWOWY nie występuje częściej u ciężarnych w porównaniu z kobietami niebędącymi w ciąży, ale w okresie ciąży zwiększa ryzyko: ostrego zapalenia pęcherza moczowego ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek przedwczesnego porodu małej masy urodzeniowej zagrażającego życiu zakażenia noworodka zapalenia pęcherza moczowego zapalenia błon płodowych endometrium paciorkowiec grupy B (Streptococcus agalactiae) PNC okołoporodowo posiew moczu u kobiety ciężarnej przynajmniej 1 raz we wczesnym okresie ciąży (przy pierwszej wizycie lub między 12. a 16. tygodniem ciąży) i zastosować leczenie w przypadku stwierdzenia znamiennego bakteriomoczu leczenie zgodne z wynikiem posiewu powinno trwać 3-7 dni, a po jego zakończeniu należy okresowo powtarzać posiew moczu w celu wykrycia nawrotu bakteriomoczu

22 ZAKAŻENIE UKŁADU MOCZOWEGO a CIĄŻA zapalenie pęcherza moczowego nie występuje częściej u kobiet w ciąży, ale jego objawy mogą być później zauważone, gdyż podobne dolegliwości (częstomocz, naglące parcie, dyskomfort w nadbrzuszu) często występują w prawidłowej ciąży stosuje się jeden z następujących leków p.o.: amoksycylinę 500 mg 3 x dz. amoksycylinę z klawulanianem 625 mg 2 x dz. cefaleksynę mg 4 x dz. fosfomycynę 3,0 g jednorazowo nitrofurantoinę 100 mg 4 x dz. (nie stosować w I trymestrze) kotrimoksazol 960 mg 2 x dz. (nie stosować w I trymestrze oraz krótko przed rozwiązaniem ciąży) leczenie trwa 3-7 dni (z wyjątkiem stosowania nitrofurantoiny-10 dni) zawsze należy wykonać posiew moczu i dostosować leczenie do jego wyniku

23 ZAKAŻENIE UKŁADU MOCZOWEGO a CIĄŻA ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek występuje częściej u ciężarnych (1-2%; większość przypadków w II i III trymestrze) w porównaniu z kobietami niebędącymi w ciąży (utrudniony odpływ moczu) typowe objawy: wysoka gorączka, ból w okolicy lędźwiowej oraz często objawy dyzuryczne i wymioty (prowadzące do odwodnienia) zasady leczenia są takie same jak w ostrym odmiedniczkowym zapaleniu nerek nietowarzyszącym ciąży UWAGA!! fluorochinolony są przeciwwskazane ze względu na ryzyko działania teratogennego

24 PRZEWLEKŁA CHOROBA NEREK (niewydolność nerek) utrzymująca się powyżej 3 miesięcy nieprawidłowości morfologiczne wskaźniki uszkodzenia nerek nieprawidłowe wyniki badań obrazowych szacunkowy wskaźnik przesączania kłębuszkowego - egfr stadia przewlekłej choroby nerek w oparciu o egfr stadium opis egrf (ml/min/1,73m 2 ) 1 egrf norma lub > 90 2 łagodny egrf umiarkowany egrf duży egrf schyłkowa niewydolność nerek < 15 lub dializa

25 PRZEWLEKŁA CHOROBA NEREK (niewydolność nerek) % polskiej populacji ma uszkodzoną funkcję nerek cukrzyca II typu starzenie się populacji choroby układu krążenie NIEPRAWIDŁOWA FARMAKOKINETYKA FARMAKODYNAMIKA leków wydalanych przez nerki zwykle stosowane leki z powodu przewlekłej choroby nerek około 8 preparatów leki hipotensyjne hipolipemizujące wiążące fosforany preparaty żelaza

Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci. Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu

Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci. Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu Badanie ogólne moczu Barwa Przejrzystość Odczyn Ciężar właściwy

Bardziej szczegółowo

Objawy chorób układu moczowo-płciowego. Seminarium dla studentów III roku interny Izabela Łoń

Objawy chorób układu moczowo-płciowego. Seminarium dla studentów III roku interny Izabela Łoń Objawy chorób układu moczowo-płciowego Seminarium dla studentów III roku interny Izabela Łoń Symptomatologia chorób układu moczowego Związana z układem moczowym pacjent sam moŝe powiązać objaw z układem

Bardziej szczegółowo

Zakażenia układu moczowego

Zakażenia układu moczowego Zakażenia układu moczowego Zakażenia układu moczowego SPIS TREŚCI CO TO JEST UKŁAD MOCZOWY? nerka moczowód pęcherz moczowy cewka moczowa zobacz więcej NA CZYM POLEGA ZAKAŻENIE UKŁADU MOCZOWEGO? pałeczka

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dr hab. n. med. Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM ul. Żeromskiego 113, Łódź Objawy chorób

Bardziej szczegółowo

Urologia i nefrologia

Urologia i nefrologia Encyklopedia Pytania Forum Produkty i usługi Wpisz czego szukasz Szukaj Start Zdrowie Choroby i dolegliwości Urologia i nefrologia Urologia i nefrologia Osoby, które cierpią na dolegliwości ze strony układu

Bardziej szczegółowo

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Krzysztof Letachowicz Katedra i Klinika Nefrologii i Medycyny Transplantacyjnej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Kierownik: Prof. dr hab. Marian Klinger Cewkowo-śródmiąższowe

Bardziej szczegółowo

www.jacekbujko.com @JacekBujko

www.jacekbujko.com @JacekBujko www.jacekbujko.com @JacekBujko Lek. Jacek Bujko Diagnostyka laboratoryjna Diagnostyka laboratoryjna chorób nerek Jak pobrać mocz? Badanie 3 dni przed i 3 dni po miesiączce zanieczyszcza próbkę erytrocytami

Bardziej szczegółowo

Choroby układu moczowego u dzieci

Choroby układu moczowego u dzieci Choroby układu moczowego u dzieci dr n. med. Jolanta Meller Budowa i czynność układu moczowego u dzieci położenie nerek budowa anatomiczna (moczowody, pęcherz moczowy) Funkcje wydalnicza (wydalanie, wchłanianie

Bardziej szczegółowo

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa)

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) Spis treści 1. Wprowadzenie 13 Wstęp do wydania II 16 I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) 2. Podstawowa charakterystyka struktury i czynności nerek 21 3. Czynniki wpływające na rozwój uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego W TROSCE O PACJENTA CHOREGO NA RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO Ogólnopolski program edukacyjny Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego Program realizowany pod patronatem Polskiego Towarzystwa

Bardziej szczegółowo

Okresy rozwojowe. Najczęściej występujące objawy chorób u dzieci. płód i noworodek okres niemowlęcy małe dziecko okres dojrzewania

Okresy rozwojowe. Najczęściej występujące objawy chorób u dzieci. płód i noworodek okres niemowlęcy małe dziecko okres dojrzewania Ogólne zasady postępowania z chorym dzieckiem. Interpretacja podstawowych badań dodatkowych. Najczęściej występujące schorzenia w poszczególnych okresach rozwojowych. dr n. med. Jolanta Meller Okresy rozwojowe

Bardziej szczegółowo

2. Kłębuszkowe zapalenie nerek - GLOMERULONEPHRITIS - choroba z autoagresji ( powstawanie przeciwciał skierowanych przeciw własnym tkankom).

2. Kłębuszkowe zapalenie nerek - GLOMERULONEPHRITIS - choroba z autoagresji ( powstawanie przeciwciał skierowanych przeciw własnym tkankom). PIELĘGNACJA W SCHORZENIACH UKŁADU MOCZOWEGO CZĘŚCIEJ WYSTEPUJĄCE JEDNOSTKI CHOROBOWE: 1. Zapalenie pęcherza moczowego - CYSTITIS 2. Kłębuszkowe zapalenie nerek - GLOMERULONEPHRITIS - choroba z autoagresji

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIE DRÓG MOCZOWYCH - ZAPOBIEGANIE I LECZENIE PORADNIK DLA PACJENTEK I PACJENTÓW

ZAKAŻENIE DRÓG MOCZOWYCH - ZAPOBIEGANIE I LECZENIE PORADNIK DLA PACJENTEK I PACJENTÓW Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej im. Dr. Janusza Daaba w Piekarach Śląskich ZAKAŻENIE DRÓG MOCZOWYCH - ZAPOBIEGANIE I LECZENIE PORADNIK DLA PACJENTEK I PACJENTÓW Projekt Edukacji

Bardziej szczegółowo

Księga pracowni diagnostycznej Zakład Opieki Zdrowotnej LAB-DAN ul.trauguta 7, 00-950 Warszawa NIP: 608-17-35-235 tel. 022 5463746

Księga pracowni diagnostycznej Zakład Opieki Zdrowotnej LAB-DAN ul.trauguta 7, 00-950 Warszawa NIP: 608-17-35-235 tel. 022 5463746 Księga pracowni diagnostycznej Zakład Opieki Zdrowotnej LAB-DAN ul.trauguta 7, 00-950 Warszawa NIP: 608-17-35-235 tel. 022 5463746 Miesiąc: luty/2004 Skierowanie: 10 Lek. Piekarski Krzysztof 27 Stycznia

Bardziej szczegółowo

CHOROBY NEREK W CIĄŻY

CHOROBY NEREK W CIĄŻY CHOROBY NEREK W CIĄŻY FIZJOLOGIA NEREK W CIĄŻY Powiększenie nerek i kłębuszków nerkowych Poszerzenie kielichów miedniczek i moczowodów u 90% kobiet: - relaksacja mięśniówki - hiperplazja tkanki łącznej

Bardziej szczegółowo

badanie moczu Zwierzę Typ cewnika moczowego Rozmiar (jedn. francuskie) * gumy lub dla kocurów polietylenowy Elastyczny winylowy, z czerwonej

badanie moczu Zwierzę Typ cewnika moczowego Rozmiar (jedn. francuskie) * gumy lub dla kocurów polietylenowy Elastyczny winylowy, z czerwonej badanie moczu Rozmiary cewników... 139 Rutynowe postępowanie przy badaniu moczu... 140 Ogólne badanie moczu... 141 Badanie osadu moczu... 142 Tabela ph moczu dla kryształów moczu 142 Komórki i wałeczki...

Bardziej szczegółowo

RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA OBSERWACYJNEGO

RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA OBSERWACYJNEGO RAPORT KOŃCOWY Z BADANIA OBSERWACYJNEGO dotyczącego terapii zakażeń układu moczowego W przypadku jakiegokolwiek prezentowania, udostępniania, bądź rozpowszechniania raportu bądź jego części firma VALEANT

Bardziej szczegółowo

KRWIOMOCZ. Kamica dróg moczowych. Guzy nowotworowe. Infekcja dróg moczowych

KRWIOMOCZ. Kamica dróg moczowych. Guzy nowotworowe. Infekcja dróg moczowych Krwiomocz lub obecność krwi w moczu, może być widoczny (krwiomocz makroskopowy) lub niewidoczny (krwiomocz mikroskopowy, krwinkomocz), wykrywany tylko z użyciem testu paskowego lub badania mikroskopowego

Bardziej szczegółowo

Etiologia i częstość występowania monosymptomatycznego i niemonosymptomatycznego moczenia nocnego w populacji dzieci polskich

Etiologia i częstość występowania monosymptomatycznego i niemonosymptomatycznego moczenia nocnego w populacji dzieci polskich Etiologia i częstość występowania monosymptomatycznego i niemonosymptomatycznego moczenia nocnego w populacji dzieci polskich dr n. med. Agata Korzeniecka - Kozerska Założenia TRUDNOŚCI Z USTALENIEM CZY

Bardziej szczegółowo

www.jacekbujko.com @JacekBujko

www.jacekbujko.com @JacekBujko www.jacekbujko.com @JacekBujko Lek. Jacek Bujko Diagnostyka laboratoryjna Diagnostyka laboratoryjna chorób nerek Jak pobrać mocz? Badanie 3 dni przed i 3 dni po miesiączce zanieczyszcza próbkę erytrocytami

Bardziej szczegółowo

ŚRÓDMIĄŻSZOWE ZAPALENIA NEREK

ŚRÓDMIĄŻSZOWE ZAPALENIA NEREK ŚRÓDMIĄŻSZOWE ZAPALENIA NEREK Grupa chorób o różnorodnej etiologii charakteryzującej się występowaniem zmian morfologicznych, które wyjściowo obecne są wyłącznie w tkance śródmiąższowej proces zapalny

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wiadomości o nowotworach nerki, pęcherza moczowego i prostaty

Podstawowe wiadomości o nowotworach nerki, pęcherza moczowego i prostaty Podstawowe wiadomości o nowotworach nerki, pęcherza moczowego i prostaty Człowiek najlepsza inwestycja Projekt pn. Opracowanie i wdrożenie programu profilaktycznego w zakresie wczesnego wykrywania nowotworów

Bardziej szczegółowo

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie lek.wet. Agnieszka Dereczeniuk Badania laboratoryjne w hodowli Łódź 24.03.2012 Po co badać? Badania przesiewowe Badania profilaktyczne Badania obowiązkowe dla danej rasy Badania okresowe Badania diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM ul. Żeromskiego 113, Łódź Cukrzycowa choroba nerek

Bardziej szczegółowo

Zespół ostrego brzucha - syndroma abdomen acutum

Zespół ostrego brzucha - syndroma abdomen acutum Zespół ostrego brzucha - syndroma abdomen acutum Silne dolegliwości bólowe brzucha o wzrastającym nasileniu Obrona mięśniowa Objawy otrzewnowe Zatrzymanie gazów i stolca Wymioty Objawy ogólne: tachykardia,

Bardziej szczegółowo

JAK POBRAĆ MOCZ DO BADANIA MIKROBIOLOGICZNEGO?

JAK POBRAĆ MOCZ DO BADANIA MIKROBIOLOGICZNEGO? JAK POBRAĆ MOCZ DO BADANIA MIKROBIOLOGICZNEGO? 1. Kup w aptece sterylny, plastikowy pojemnik na mocz lub woreczek w przypadku gdy pobierasz mocz od niemowląt. 2. Pobierz pierwszy poranny mocz ( musi on

Bardziej szczegółowo

Temat badania : Wykorzystanie komórek macierzystych w terapii Przewlekłej Niewydolności Nerek u psów i kotów...

Temat badania : Wykorzystanie komórek macierzystych w terapii Przewlekłej Niewydolności Nerek u psów i kotów... DANE LECZNICY (Nazwa i adres) IMIĘ ZWIERZĘCIA DANE LEKARZA PROWADZACEGO ( Imię, Nazwisko, telefon kontaktowy) GATUNEK RASA PŁEĆ WIEK...... BADANIE OGÓLNE ZWIERZĘCIA (* zaznaczyć odpowiednie ) Stan odżywienia

Bardziej szczegółowo

Informacja do Formularza Kontroli Jakości Nr 1

Informacja do Formularza Kontroli Jakości Nr 1 Formularz Kontroli Jakości Nr Informacja do Formularza Kontroli Jakości Nr Droga Koleżanko, drogi Kolego. Formularz Kontroli Jakości Nr (formularz w kolorze pomarańcowym) zawiera pytania dotyczące anamnezy,

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej i diagnostyka kamicy dróg moczowych u dzieci. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab.

Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej i diagnostyka kamicy dróg moczowych u dzieci. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej i diagnostyka kamicy dróg moczowych u dzieci. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. Anna Wasilewska Metabolizm wapnia i fosforu Zaburzenia gospodarki wapniowej organizmu

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

Scyntygrafia nerek. Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa

Scyntygrafia nerek. Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa Scyntygrafia nerek Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa Podział badań scyntygraficznych Scyntygrafia nerek Inne Dynamiczna Statyczna Angioscyntygrafia Pomiar klirensu nerkowego Test z kaptoprilem

Bardziej szczegółowo

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

Zarys budowy układu moczowego... 7. Budowa i funkcje pęcherza moczowego... 13

Zarys budowy układu moczowego... 7. Budowa i funkcje pęcherza moczowego... 13 Zarys budowy układu moczowego... 7 Budowa i funkcje pęcherza moczowego... 13 Choroby pęcherza moczowego... 19 Zapalenie pęcherza moczowego i dróg moczowych... 20 Inne infekcje układu moczowego... 26 Kamica

Bardziej szczegółowo

BADANIE PŁYNU MÓZGOWO-RDZENIOWEGO

BADANIE PŁYNU MÓZGOWO-RDZENIOWEGO BADANIE PŁYNU MÓZGOWO-RDZENIOWEGO 1. Pobranie płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) Podstawowym sposobem uzyskania próbki do badania płynu mózgowo rdzeniowego jest punkcja lędźwiowa. Nakłucie lędźwiowe przeprowadza

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i leczenie zakażeń układu moczowego u dzieci

Diagnostyka i leczenie zakażeń układu moczowego u dzieci Diagnostyka i leczenie zakażeń układu moczowego u dzieci Opracowane na podstawie artykułu: Diagnosis and management of urinary tract infection in children Gabrielle J. Williams, Elisabeth H. Hodson, David

Bardziej szczegółowo

Grupa chorób o różnorodnej etiologii charakteryzującej się występowaniem zmian morfologicznych, które wyjściowo obecne są wyłącznie w tkance

Grupa chorób o różnorodnej etiologii charakteryzującej się występowaniem zmian morfologicznych, które wyjściowo obecne są wyłącznie w tkance Grupa chorób o różnorodnej etiologii charakteryzującej się występowaniem zmian morfologicznych, które wyjściowo obecne są wyłącznie w tkance śródmiąższowej OBJAWY USZKODZENIA TK. ŚRÓDMIĄŻSZOWEJ: I. Ostre

Bardziej szczegółowo

Rekomendacje diagnostyki, terapii i profilaktyki zakażeń układu moczowego u dorosłych

Rekomendacje diagnostyki, terapii i profilaktyki zakażeń układu moczowego u dorosłych Rekomendacje diagnostyki, terapii i profilaktyki zakażeń układu moczowego u dorosłych Pod redakcją: prof. dr hab. med. Walerii Hryniewicz dr hab. med. Michała Holeckiego Wydawnictwo sfinansowane ze środków

Bardziej szczegółowo

Badania diagnostyczne w nefrologii

Badania diagnostyczne w nefrologii Badania diagnostyczne w nefrologii 1 J O L A N TA F I J A Ł K O W S K A - M O R AW S K A Diagnostyka chorób nerek 2 Badanie podmiotowe - wywiad Badanie przedmiotowe Badania laboratoryjne Badania obrazowe

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

Zakażenia bakteryjne układu moczowego u kobiet

Zakażenia bakteryjne układu moczowego u kobiet Jan Peterek Zakażenia bakteryjne układu moczowego u kobiet Klinika Ginekologii i Położnictwa Centralnego Szpitala Klinicznego Wojskowej Akademii Medycznej w Warszawie Kierowniki Kliniki: prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Pula pytań v.1.0 Diagnostyka nefrologiczna

Pula pytań v.1.0 Diagnostyka nefrologiczna Pula pytań v.1.0 Diagnostyka nefrologiczna 1. W odwodnieniu, hipoperfuzji nerek i stanach wzmożonego katabolizmu białkowego takiego jak dieta wysokobiałkowa stężenie mocznika w surowicy jest podwyższone

Bardziej szczegółowo

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A59 bóle głowy A87b inne choroby układu nerwowego < 18 r.ż. C56 poważne choroby gardła, uszu i nosa C57 inne choroby gardła, uszu i nosa C56b poważne choroby gardła, uszu i nosa < 18

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

Czy mogą być niebezpieczne?

Czy mogą być niebezpieczne? Diety wysokobiałkowe w odchudzaniu Czy mogą być niebezpieczne? Lucyna Kozłowska Katedra Dietetyki SGGW Diety wysokobiałkowe a ryzyko zgonu Badane osoby: Szwecja, 49 261 kobiet w wieku 30 49 lat (1992 i

Bardziej szczegółowo

O Twoich nerkach. Przewlekła Choroba Nerek

O Twoich nerkach. Przewlekła Choroba Nerek Przewlekła Choroba Nerek Nerki to ważne narządy podtrzymujące życie. Ich główne zadanie polega na oczyszczaniu (filtrowaniu) krwi z toksyn i substancji odpadowych. To właśnie te toksyny/substancje odpadowe

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego oparte na kryteriach

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Neosine, 250 mg/5 ml, syrop Inosinum pranobexum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Neosine, 250 mg/5 ml, syrop Inosinum pranobexum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Neosine, 250 mg/5 ml, syrop Inosinum pranobexum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok

ZAKAŻENIA SZPITALNE. Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok ZAKAŻENIA SZPITALNE Michał Pytkowski Zdrowie Publiczne III rok REGULACJE PRAWNE WHO Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska. Zakażenia układu moczowego u dzieci często

Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska. Zakażenia układu moczowego u dzieci często Zakażenia układu moczowego u dzieci Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska Wstęp Zakażenia układu moczowego u dzieci często sygnalizują nieprawidłowości dotyczące układu moczowo-płciowego. Mogą prowadzić

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23 Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

Analityka ogólna. seminarium z przedmiotu Diagnostyka Laboratoryjna. Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi KDL Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Analityka ogólna. seminarium z przedmiotu Diagnostyka Laboratoryjna. Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi KDL Uniwersytet Medyczny w Łodzi Analityka ogólna seminarium z przedmiotu Diagnostyka Laboratoryjna dla studentów Dietetyki (I rok - mgr uzupełniające) Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi KDL Uniwersytet Medyczny w Łodzi Badania ogólnoanalityczne

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA POLSKIEGO TOWARZYSTWA NEFROLOGII DZIECIĘCEJ (PTNFD)

ZALECENIA POLSKIEGO TOWARZYSTWA NEFROLOGII DZIECIĘCEJ (PTNFD) ZALECENIA POLSKIEGO TOWARZYSTWA NEFROLOGII DZIECIĘCEJ (PTNFD) DOTYCZĄCE POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM Z ZAKAŻENIEM UKŁADU MOCZOWEGO Zasady leczenia Grupa Ekspertów PTNFD ZALECENIE 4. Postępowanie z dzieckiem

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 589 Poz. 86 Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie

Bardziej szczegółowo

Zakażenia układu moczowego. lek. med. Aleksander Targoński

Zakażenia układu moczowego. lek. med. Aleksander Targoński Zakażenia układu moczowego lek. med. Aleksander Targoński Znamienny bakteriomocz 10^3 CFU/ml niepowikłane zapalenie pęcherza 10^4 CFU/ml niepowikłane odmiedniczkowe zapalenie nerek, ZUM u mężczyzny, powikłane

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Definicja Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

Badania diagnostyczne w nefrologii

Badania diagnostyczne w nefrologii Badania diagnostyczne w nefrologii 1 J O L A N TA F I J A Ł K O W S K A - M O R AW S K A Diagnostyka chorób nerek 2 Badanie podmiotowe - wywiad Badanie przedmiotowe Badania laboratoryjne Badania obrazowe

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) wiek od 12 roku życia; 2) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia

Bardziej szczegółowo

Substancje pomocnicze: fenol, sodu chlorek, disodu fosforan dwunastowodny, sodu diwodorofosforan dwuwodny, woda do wstrzykiwań.

Substancje pomocnicze: fenol, sodu chlorek, disodu fosforan dwunastowodny, sodu diwodorofosforan dwuwodny, woda do wstrzykiwań. Ulotka dla pacjenta Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem szczepionki. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc ją ponownie przeczytać. Należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA UKŁADU MOCZOWEGO (ZUM)

ZAKAŻENIA UKŁADU MOCZOWEGO (ZUM) ZAKAŻENIA UKŁADU MOCZOWEGO (ZUM) Epidemiologia Zakażenia układu moczowego (ZUM) stanowią około 10-20% wszystkich zakażeń pozaszpitalnych i około 40-50% zakażeń szpitalnych. Według statystyk bakteriomocz

Bardziej szczegółowo

Objawy chorób nerek Podstawowe badania diagnostyczne. Dr. hab.med. Jacek Zachwieja Z-ca Kierownika Kliniki Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej

Objawy chorób nerek Podstawowe badania diagnostyczne. Dr. hab.med. Jacek Zachwieja Z-ca Kierownika Kliniki Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej Objawy chorób nerek Podstawowe badania diagnostyczne Dr. hab.med. Jacek Zachwieja Z-ca Kierownika Kliniki Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej Funkcje nerki Oczyszczanie krwi usuwanie KPPM Regulacja gospodarki

Bardziej szczegółowo

SCHORZENIA POCHWY I ICH ZAPOBIEGANIE. Poradnik dla pacjentki o diagnozowaniu i leczeniu chorób pochwy

SCHORZENIA POCHWY I ICH ZAPOBIEGANIE. Poradnik dla pacjentki o diagnozowaniu i leczeniu chorób pochwy SCHORZENIA POCHWY I ICH ZAPOBIEGANIE Poradnik dla pacjentki o diagnozowaniu i leczeniu chorób pochwy Praktycznie każda kobieta odczuwa czasami dolegliwości w obrębie intymnych części ciała. Wpływają one

Bardziej szczegółowo

FAX : (22) 488 37 70 PILNE

FAX : (22) 488 37 70 PILNE KARTA ZAPALENIA OTRZEWNEJ Nr Przypadku Baxter: Data raportu:... Data otrzymania informacji przez Baxter:... (wypełnia Baxter) (wypełnia Baxter) Proszę wypełnić poniższe pola i odesłać faxem do: Baxter

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU 14 czerwca 2012 r dr n. med. Piotr Tomczak Klinika Onkologii U.M. Poznań Epidemiologia raka nerki RCC stanowi 2 3% nowotworów złośliwych

Bardziej szczegółowo

Wybrane przypadki medyczne na oddziale chirurgii i onkologii dziecięcej

Wybrane przypadki medyczne na oddziale chirurgii i onkologii dziecięcej Wybrane przypadki medyczne na oddziale chirurgii i onkologii dziecięcej Maria Marciniak Opiekun koła: Dr n. med. Janusz Jabłoński Kierownik kliniki: Prof. dr n med. Ewa Andrzejewska Ostre zespoły brzuszne

Bardziej szczegółowo

Jama ustna i ustna część gardła

Jama ustna i ustna część gardła Jama ustna i ustna część gardła Jama ustna Przedsionek Jama ustna właściwa Z przodu ograniczona przez wargi Z tyłu przez łuk językowo-migdałkowy Od dołu dno jamy ustnej Od góry podniebienie twarde i miękkie

Bardziej szczegółowo

Copyright for the text by Jadwiga Górnicka, Warszawa 2013 Copyright by Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, 2013

Copyright for the text by Jadwiga Górnicka, Warszawa 2013 Copyright by Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, 2013 Copyright for the text by Jadwiga Górnicka, Warszawa 2013 Copyright by Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, 2013 Zdjęcia na okładce freshidea Fotolia.com pixelplot Fotolia.com Redakcja Monika Marczyk Koordynacja

Bardziej szczegółowo

Otyłość i choroby nerek. groźny problem XXI wieku

Otyłość i choroby nerek. groźny problem XXI wieku Otyłość i choroby nerek groźny problem XXI wieku Dr Lucyna Kozłowska SGGW, Wydział Nauk o śywieniu Człowieka i Konsumpcji Katedra Dietetyki e-mail: lucyna_kozlowska@sggw.pl Nadwaga + otyłość 25% 27% Nadwaga

Bardziej szczegółowo

www.dializadomowa.pl

www.dializadomowa.pl 12 marca 2009 r Informacja prasowa Przewlekła choroba nerek prowadzi do nieodwracalnej niewydolności tego organu. Jedyną możliwością utrzymania chorego przy życiu jest leczenie nerkozastępcze. Dializowanie

Bardziej szczegółowo

Techniki w badaniu biochemicznym surowicy

Techniki w badaniu biochemicznym surowicy Techniki w badaniu biochemicznym surowicy Kolorymetria, nefelometria, refraktometria Oznaczanie ilościowe: stężenia, aktywności Badanie produktów i substratów. Badania czynnościowe Profile narządowe Lokalizacja

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) ŚWIADCZENIOBIORCY 1.Kryteria kwalifikacji 1.1 Leczenia interferonem beta: 1) wiek od 12 roku życia; 2) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 grudnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 grudnia 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 269 15687 Poz. 1597 1597 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 12 grudnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych Na

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA UOGÓLNIONE I MIEJSCOWE ORAZ CHOROBY ZAKAŹNE W CIĄŻY. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii AM w Warszawie

ZAKAŻENIA UOGÓLNIONE I MIEJSCOWE ORAZ CHOROBY ZAKAŹNE W CIĄŻY. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii AM w Warszawie ZAKAŻENIA UOGÓLNIONE I MIEJSCOWE ORAZ CHOROBY ZAKAŹNE W CIĄŻY I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii AM w Warszawie ZAKAŻENIA najczęstsza przyczyna powikłań w ciąży, porodzie i połogu w 70% przyczyna

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostno-stawowego

Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostno-stawowego Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostno-stawowego Marek Chojnowski II Letnia Szkoła Energetyki i Chemii Jądrowej Zastosowanie radioizotopów w diagnostyce i terapii układu kostnostawowego

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego Zarys Projektu Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, Centrum Onkologii Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) ŚWIADCZENIOBIORCY ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W RAMACH PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

Choroby związane z wygasaniem czynności jajników.

Choroby związane z wygasaniem czynności jajników. Choroby związane z wygasaniem czynności jajników. Sytuacja hormonalna przed i po menopauzie Względny hyperestrogenizm - zmiany przerostowe (polipy, mięśniaki, przerost śluzówki macicy, mastopatia) Hypoestrogenizm

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI

FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI Dodatkowe informacje: FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI DANE OSOBOWE lek. med. Laura Grześkowiak Data wypełnienia: Imiona (męża i żony):.. Nazwisko(a):. Adres:... Tel. kontaktowy: PESEL: CZĘŚD

Bardziej szczegółowo

Informacje dla pacjentów przed badaniem jelita grubego*

Informacje dla pacjentów przed badaniem jelita grubego* Informacje dla pacjentów przed badaniem jelita grubego* Konsultacja: prof. dr hab. n. med. Jarosław Reguła Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie Klinika Gastroenterologii Onkologicznej

Bardziej szczegółowo

Choroby wewnętrzne choroby układu moczowego

Choroby wewnętrzne choroby układu moczowego Sylabus Wydział: Wojskowo Lekarski Kierunek studiów: Lekarski Rok Studiów: 4 Semestr: zimowy (07) Przedmiot: Choroby wewnętrzne choroby układu moczowego Forma zajęć: wykłady sala wykładowa, ul. Żeromskiego

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM ul. Żeromskiego 113, Łódź Zaburzenia gospodarki wodno

Bardziej szczegółowo

Propedeutyka diagnostyki klinicznej Konspekty wykładów i ćwiczeń (cz.8)

Propedeutyka diagnostyki klinicznej Konspekty wykładów i ćwiczeń (cz.8) Propedeutyka diagnostyki klinicznej Konspekty wykładów i ćwiczeń (cz.8) Paulina Dumnicka 10. BADANIA LABORATORYJNE W CIĄŻY Czas trwania ciąży liczony jest od pierwszego dnia ostatniej miesiączki (OM).

Bardziej szczegółowo

dotyczące układu moczowego

dotyczące układu moczowego Zabiegi zabieg 10-1 147 10 dotyczące układu moczowego zabieg 10-1 CEL Pobranie próbki moczu bezpośrednio z pęcherza moczowego. WSKAZANIA 1. Pozyskanie próbki moczu, która nie będzie zanieczyszczona przez

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

Kombinacja podstawowa dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy)

Kombinacja podstawowa dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy) dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy) Ogrzewacz dolny jest odpowiedzialny za funkcje rozrodcze i wydalanie. Obejmuje podbrzusze i rejon narządów płciowych. Objawy: utrata energii, łatwa

Bardziej szczegółowo

Albuminy. Agnieszka Jeleń. Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki. Analityka medyczna rok II

Albuminy. Agnieszka Jeleń. Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki. Analityka medyczna rok II Albuminy Agnieszka Jeleń Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki Analityka medyczna rok II Synteza: wątroba Rozpad: przewód pokarmowy, nerki, wątroba Brak cech glikozylacji Czas półtrwania:

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

Hiperkaliemia. Dzienne zapotrzebowanie. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska. 1 meq/kg/dobę. 1 meq K + - 2,5cm banana

Hiperkaliemia. Dzienne zapotrzebowanie. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska. 1 meq/kg/dobę. 1 meq K + - 2,5cm banana Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. n. med. Anna Wasilewska Dzienne zapotrzebowanie 1 meq/kg/dobę 1 meq K + - 2,5cm banana Dzienne zapotrzebowanie osoby 70 kg = 30 cm banana 1 Prawidłowe wartości potasu w

Bardziej szczegółowo

Krwotoki okołoporodowe. Dotyczą 5 do15%rodzących

Krwotoki okołoporodowe. Dotyczą 5 do15%rodzących Krwotoki okołoporodowe Dotyczą 5 do15%rodzących Najczęstsze przyczyny Urazy Nieprawidłowe oddzielanie i wydalanie łożyska Niedowład macicy - atonia Zaburzenia krzepliwości krwi Urazy okołoporodowe W trzonie

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2010 Leczenie raka nerki Załącznik nr 42 do zarządzenia Nr 8/2010/DGL Prezesa NFZ z dnia 20 stycznia 2010 roku

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2010 Leczenie raka nerki Załącznik nr 42 do zarządzenia Nr 8/2010/DGL Prezesa NFZ z dnia 20 stycznia 2010 roku Załącznik nr 42 do zarządzenia Nr 8/2010/DGL Prezesa NFZ z dnia 20 stycznia 2010 roku Nazwa programu: LECZENIE RAKA NERKI ICD-10 C 64 Dziedzina medycyny: Nowotwór złośliwy nerki za wyjątkiem miedniczki

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Finaster, 5 mg, tabletki powlekane (Finasteridum) <[logo podmiotu odpowiedzialnego]>

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Finaster, 5 mg, tabletki powlekane (Finasteridum) <[logo podmiotu odpowiedzialnego]> ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Finaster, 5 mg, tabletki powlekane (Finasteridum) Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zażyciem leku. - Należy zachować

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Polyvaccinum mite, zawiesina do wstrzykiwań Nieswoista szczepionka bakteryjna Inaktywowane bakterie: Staphylococcus aureus 50 mln komórek, Staphylococcus

Bardziej szczegółowo

ANTYBIOTYKOTERAPIA W WYBRANYCH ZAKAŻENIACH

ANTYBIOTYKOTERAPIA W WYBRANYCH ZAKAŻENIACH ANTYBIOTYKOTERAPIA W WYBRANYCH ZAKAŻENIACH Opracowały: dr n. med. Małgorzata Berezińska i dr n. med. Agnieszka Wolska PACIORKOWCOWE ZAPALENIE GARDŁA I MIGDAŁKÓW PODNIEBIENNYCH (angina paciorkowcowa) S.

Bardziej szczegółowo

Zakażenia układu moczowego u dzieci

Zakażenia układu moczowego u dzieci Zakażenia układu moczowego u dzieci Autor: Monika Starowicz 08.10.2006. Zmieniony 08.10.2006. Stowarzyszenie Uronef - Nasze Dzieci Opracowanie ma na celu przybliżyć specyfikę choroby spowodowanej obecnością

Bardziej szczegółowo

Ryzykowne zachowania seksualne aspekt medyczny

Ryzykowne zachowania seksualne aspekt medyczny Konferencja naukowa Wychowanie seksualne w szkole cele, metody, problemy. Lublin, 10 marca 2014 r. Ryzykowne zachowania seksualne aspekt medyczny dr n.med Ewa Baszak-Radomańska Gabinety TERPA ryzykowne

Bardziej szczegółowo

Co leczy akupunktura?

Co leczy akupunktura? Co leczy akupunktura? Akupunktura posiada bardzo szeroki zakres wskazań ukierunkowanych na przyniesienie ulgi choremu - często też okazuje się nie tylko tańsza, ale również bardziej skuteczna od stosowania

Bardziej szczegółowo