Analityka ogólna. seminarium z przedmiotu Diagnostyka Laboratoryjna. Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi KDL Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Analityka ogólna. seminarium z przedmiotu Diagnostyka Laboratoryjna. Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi KDL Uniwersytet Medyczny w Łodzi"

Transkrypt

1 Analityka ogólna seminarium z przedmiotu Diagnostyka Laboratoryjna dla studentów Dietetyki (I rok - mgr uzupełniające) Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi KDL Uniwersytet Medyczny w Łodzi

2 Badania ogólnoanalityczne Charakter badań Materiał wydaliny wydzieliny niektóre płyny ustrojowe testy przesiewowe diagnostyka ocena skuteczności leczenia właściwości fizyczne skład chemiczny skład morfotyczny Przedmiot badań

3 Rutynowe badanie moczu Diagnostyka chorób nerek i dróg moczowych Ocena czynności nerek Wykrywanie chorób innych narządów, powodujących jakościowe zmiany w składzie moczu Właściwości fizyczne barwa przejrzystość, zapach, ph, gęstość Obecność składników chemicznych białko, glukoza, związki ketonowe, bilirubina, urobilinogen Ocena składników osadu moczu

4 Diagnostyka nerek Oznaczenie w surowicy stężenia substancji wydalanych przez nerki Mocznik, kwas moczowy, kreatynina Badania czynnościowe nerek Klirens przesączania kreatyniny (lub inuliny), inne Chemiczne i morfologiczne badanie moczu (osadu moczu)

5 Diagnostyka nerek badania czynnościowe Ocena przesączania kłębuszkowego Klirens kreatyniny (lub inuliny); całodobowa zbiórka moczu, pomiar objętości moczu, oznaczenie stężenia kreatyniny w moczu i we krwi, obliczenie ze woru Ocena ukrwienia nerek Badania klirensowe dla paraaminohipuranu sodowego (PAH) lub fenolosulfoftaleiny (PSP) Klirens odpowiada ilości osocza przepływającego w ciągu minuty przez czynny miąższ nerkowy Ocena funkcjonowania cewek nerkowych Zdolność zagęszczania moczu (konserwowanie i wydalanie wody): Klirens osmotyczny (uwzględnia osmolalność osocza i moczu), ciężar właściwy moczu Czynność wydzielnicza i reabsorbcyjna cewek nerkowych, zdolność zakwaszania moczu

6 Rutynowe badanie moczu Diagnostyka chorób nerek i dróg moczowych Ocena czynności nerek Wykrywanie chorób innych narządów, powodujących jakościowe zmiany w składzie moczu Właściwości fizyczne barwa przejrzystość, zapach, ph, gęstość Obecność składników chemicznych białko, glukoza, związki ketonowe, bilirubina, urobilinogen Ocena składników osadu moczu

7 Właściwości fizyczne moczu charakterystyczny zapach* aceton (kwasica ketonowa) amoniak (bakteriuria obecność bakterii w posiewie) metabolity fenyloalaniny (mysi zapach; fenyloketonuria) leukocyty, drobnoustroje (zapach gnilny w ropomoczu) leucyna, izoleucyna, walina (zapach syropu klonowego) przezroczystość barwa* zagęszczenie zawartość produktów przemian metabolicznych obecność barwników egzogennych przyjmowanie leków * Wyłącznie istotne zmiany mają znaczenie diagnostyczne

8 Właściwości fizyczne moczu barwa moczu zagęszczenie, zawartość produktów przemian metabolicznych, barwniki, leki Wielomocz (poliuria) bezbarwny (jasnożółty) Fenacetyna, wit. B 12 Skąpomocz (oliguria) nadmierne zagęszczenie, bilirubina, karoteny, barwniki, leki Obecność moczanów bezpostaciowych Alkaptonuria, zatrucia fenolem, wydalanie porfiryn i związków żelaza Domieszka krwi, hemoglobinuria, mioglobinuria, barwniki, dieta (buraki)

9 Właściwości fizyczne moczu przezroczystość zmętnienie - wypadanie bezpostaciowych osadów fosforanów lub węglanów w moczu o odczynie zasadowym - wypadanie osadów amorficznych moczanów w moczu o odczynie kwaśnym - duże stężenie szczawianów - duża ilość elementów komórkowych (komórki krwi, nabłonek, śluz) - bakteriuria - lipuria (lipidy) - chyluria (lipopoteiny: chylomikrony)

10 Właściwości fizyczne moczu odczyn ph 5,0-8,0 Głodzenie Dieta wysokobiałkowa Kwasica Zakażenia bakteryjne Niektóre leki Dieta jarska Zasadowica Zakażenia bakteryjne Leki alkalizujące

11 Właściwości fizyczne moczu Gęstość Ilość substancji rozp., diureza, funkcja kanalików nerkowych 1,015-1,035 g/ml Hiperhydratacja Hipotermia Zasadowica Zaburzenia endokrynne Niewydolność kanalików nerkowych Zmniejszona podaż wody Choroby, biegunki, wymioty Białkomocz glukozuria Osmolalność [ mmol/kg H 2 O] Suma stężeń substancji osmotycznie czynnych

12 Właściwości chemiczne moczu - białko Nie występuje w wykrywalnych ilościach w moczu prawidłowym; Wydalanie dobowe białka całkowitego (nisko- i wysokocząsteczkowe) nie przekracza mg Białkomocz (proteinuria) >300mg/dobę Okresowy Czynnościowy (do 500 mg/24h) Stały (powyżej 500 mg/24h) wysiłek fizyczny gwałtowne zmiany temperatury ciała pionizacja końcowy okres ciąży g/24h choroby kanalików i kłębuszków nerkowych >3.5 g/24h białka zespół nerczycowy

13 Właściwości chemiczne moczu - białko Białkomocz Białkomocz selektywny Białkomocz nieselektywny wydalanie białek niskocząsteczkowych Początkowa niewydolność nerek Przyczyny przednerkowe wydalanie białek nisko- i wysokocząsteczkowych glomerulopatie (choroby kłębuszków nerkowych) Mikroalbuminuria - zwiększone wydalanie albumin (30-300mg/dobę) wskaźnik rozwoju nefropatii, zwłaszcza cukrzycowej

14 Właściwości chemiczne moczu - białko Białkomocz stały przednerkowy Stany gorączkowe zatrucia Zaburzenia krążenia Nadciśnienie tętnicze W przebiegu szpiczaka mnogiego nerkowy Zapalenie kłębuszków nerkowych Zespoły nerczycowe Uszkodzenie miąższu nerek Zatrucia środkami nefrotoksycznymi pozanerkowy Stany zapalne moczowodów Zapalenie pęcherza Zapalenie cewki moczowej Zakażenia bakteryjne Domieszka krwi, wydzieliny gruczołu krokowego lub wydzieliny pochwy

15 Właściwości chemiczne moczu - glukoza Nie występuje w moczu prawidłowym; całkowicie resorbowana w kanalikach proksymalnych stężenie progowe glukozy we krwi 9,99 mmol/l (180 mg/dl) próg nerkowy glikemii Cukromocz obecność cukru w moczu Przyczyny: Hiperglikemia ponadprogowa, upośledzenie resorpcji zwrotnej Glukozuria - wydalanie glukozy do moczu 1. cukromocz łagodny typ A - spowodowany obniżeniem progu nerkowego i obniżeniem maksymalnej resorpcji glukozy typ B - obniżony próg nerkowy, prawidłowa resorpcja glukozy typ C - zupełny brak resorpcji glukozy 2. cukromocz w przebiegu cukrzycy i cukrzycy ciężarnych 3. cukromocz w przebiegu dysfunkcji kanalików nerkowych (zespół Fanconiego) glukozuria może występować niezależnie od cukrzycy glukozuria nie musi towarzyszyć cukrzycy

16 Właściwości chemiczne moczu związki ketonowe Nie występują w moczu prawidłowym obecność spowodowana zwiększonym stężeniem we krwi w następstwie zaburzeń przemiany węglowodanów i lipidów. W przebiegu: cukrzyca Wymioty Biegunka Zatrucie Dieta wysokotłuszczowa i niskowęglowodanowa Zatrucia ciążowe Ketonuria obecność kwasu acetooctowego i β- hydroksymasłowego w moczu, rozkładających się do acetonu

17 Właściwości chemiczne moczu bilirubina powstaje w wyniku katabolizmu rdzenia porfirynowego hemoglobiny i innych hemoprotein obecność barwnika w moczu wykrywa się w żółtaczkach mechanicznej i miąższowej, towarzyszącym chorobom wątroby i dróg żółciowych Właściwości chemiczne moczu urobilinogen powstaje z bilirubiny w przewodzie pokarmowym stały składnik moczu (ilości śladowe) brak wydalania U noworodków Żółtaczka mechaniczna Leczenie antybiotykami zmniejszone wydalanie cholestaza utrudniony odpływ żółci do dwunastnicy zwiększone wydalanie żółtaczka hemolityczna miąższowe choroby wątroby bez cholestazy

18 Właściwości chemiczne moczu osad elementy komórkowe ( 2 wpw; pow x) składniki krystaliczne (wpływ ph, diety itp.) Mocz kwaśny: szczawian wapnia kwas moczowy i moczany Mocz zasadowy: fosforany (wapnia, magnezu, amonowo- magnezowy) moczan amonu śluz, drożdże, bakterie

19 Właściwości chemiczne moczu osad elementy komórkowe NORMA Krwinki czerwone (pojedyncze) Krwinki białe (1-8 wpw) Komórki nabłonkowe (pojedyncze nabłonki płaskie) PATOLOGIA Krwiomocz, krwinkomocz (hematuria) występowanie w osadzie wałeczków erytrocytarnych (przyczyny nerkowe, przed- i pozanerkowe) Leukocyturia występowanie w osadzie wałeczków leukocytarnych (ch. zapalne lub infekcyjne nerek lub dróg moczowych Wielokątne (ch. dolnych odcinków dróg moczowych) okrągłe (ch. nerek) wałeczki szkliste (pojedyncze) cylindryczne twory powst. w cewkach nerek zbudowane z białek, tłuszczu oraz kom. szkliste ziarniste, erytrocytarne, leukocytarne, nabłonkowe Wskaźnik uszkodzenia miąższu nerek

20 Analiza moczu badania rutynowe Badania skriningowe - w gabinecie lekarskim lub przy łóżku chorego Testy paskowe (kilku- i wieloparametrowe) - półilościowo (wzrokowo) porównanie barw na polach testowych paska z barwną skalą - ilościowo (czytnik reflektometryczny testów paskowych) A clean urine specimen can be evaluated for the presence of: Color Character Leukocytes Nitrite (bakteriuria) Urobilinogen Protein ph Blood Specific Gravity Ketones Bilirubin Glucose

21 Analiza moczu inne próby jakościowe porfobilinogen Zaburzenia biosyntezy hemu Porfiria ostra porfiryny Zatrucia metalami ciężkimi Choroby wątroby Choroby krwi Indykan Niedrożność jelit Zapalenie otrzewnej Choroby zakaźne Hemoglobina Wstrząs poprzetoczeniowy Niedokrwistość hemolityczna Hemoglobinuria napadowa Długotrwały wysiłek fizyczny

22 Analiza moczu oznaczenia ilościowe Szybkość analizy - Nietrwałość składników moczu (osad) - Doskonałe podłoże bakteryjne Środki konserwujące Rodzaje próbek moczu Próbka przypadkowa moczu Pierwsza porcja ranna moczu (z tzw. strumienia środkowego) Mocz poposiłkowy (2h po posiłku ujawnianie białkomoczu, glukozurii) Dobowa zbiórka moczu (24h) Ilość wydalanych metabolitów z moczem - białko (ilość i skład), glukoza - wapń, fosforany (funkcjonowanie gruczołów przytarczycznych) - jony sodu, potasu, chloru (funkcjonowanie hormonów kory nadnerczy) - hydroksyprolina (choroby kości, tarczyca) - kwas -aminolewulinowy (zatrucia ołowiem) - hormony i ich metabolity (ocena układów wewnątrzwydzielniczych)

23 parathormon Gospodarka wapniowo-fosforanowa, rola nerek W warunkach fizjologicznych 80-90% fosforanów przefiltrowanych z moczem pierwotnym ulega zwrotnej reabsorpcji zahamowanie reabsorpcji kanalikowej fosforanów i obniżenie stężenia we krwi + Obniżenie stężenia wolnego jonu wapniowego w płynach ustrojowych + - parathormon Wzrost stężenia Ca++ we krwi, zmniejszenie wydzielania parathormonu Stabilne stężenie fosforanów w płynach ustrojowych Zwiększone stężenie fosforanów we krwi Przyspieszone odkładanie się fosforanu wapniowego (hydroksyapatytu) w tkance kostnej

24 Gospodarka wapniowo-fosforanowa, rola nerek Wzrost stężenia fosforanów Dieta Obniżone wydalanie z moczem Nadczynność przytarczyc = zwiększone wydzielanie parathormonu Postępująca redukcja czynnych nefronów Niedobór aktywnego metabolitu witaminy D3 powstającego w nerce pod wpływem 1- -hydroksyamylazy Upośledzone wchłanianie Ca++ w jelitach; oporność tkanki kostnej na działanie parathormonu (osteodystrofia)

25 Analiza kału Wykrywanie krwi utajonej (badanie skriningowe) Nowotwór jelita grubego Krwawiący wrzód żołądka Utajone krwawienia innego pochodzenia Mikroskopowa ocena rozmazu - Obecność niestrawionych włókien mięsnych, kuleczek tłuszczu, ziaren skrobi Upośledzenie czynności trzustki Brak wydzielania żółci Upośledzenie wchłaniania jelitowego - Obecność pasożytów

26 Analiza kału Barwa i konsystencja Żółto-zielona (noworodki) Zielona (dieta bogata w chlorofil, biegunki) Piaskowa (niedrożność dróg żółciowych, niewydolność trzustki) Ciemna (krwawienia z przewodu pokarmowego, leki zawierające żelazo, węgiel aktywowany itp.) Śluz i krew w kale dur brzuszny, rak jelita grubego Krew, ropa wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakażenie bakteriami Shigella, Salmonella

27 Płyn mózgowo-rdzeniowy /diagnostyka neurologiczna/ wirusowe, ropne, gruźlicze i grzybicze zapalenie opon mózgowych krwawienie podpajęczynówkowe, krwotoki mózgowe, krwiaki, guzy mózgu NORMA OCENA MAKROSKOPOWA Bezbarwny PATOLOGIA Krwawy uraz naczyń, krwawienia przezroczysty OZNACZENIA SKŁADNIKÓW CHEMICZNYCH Białko (20-40 mg/dl) (1:1 albuminy/globuliny) glukoza (45-80 mg/dl)) Chlorki ( mmol/l) ANALIZA MIKROSKOPOWA Komórki (gł. limfocyty) 0-5 komorek/µl (mm 3 ) Mętny zwiększona liczba leukocytów, obecność bakterii, duże stężenie białka zapalenie opon mózgu, procesy nowotworowe, guzy pleocytoza ropne i gruźlicze zapalenie opon mózgu

28 Płyny z jam ciała Płyny surowicze wydzielane przez błony surowicze wyścielające jamy ciała otaczające: 1. serce (jama osierdziowa) 2. płuca (jama opłucna) 3. jelita (otrzewna) 4. Stawy (jama stawowa) Jamy wypełnione minimalną ilością płynu surowiczego zwilżającego powierzchnię narządów Przesiękowe Przedostaje się do jam ciała i tkanki łącznej w wyniku spadku ciśnienia onkotycznego lub osmotycznego krwi lub wzrostu ciśnienia hydrostatycznego w naczyniach włosowatych W niewydolności krążenia i marskości wątroby Wysiękowe W procesach zapalnych i nowotworowych: Gruźlica wirusowe zapalenie płuc urazy klatki piersiowej Mocznica zapalenie trzustki zakażenia

29 Płyny z jam ciała Przesiękowy klarowny, bezbarwny lub jasnożółty Gęstość (<1,016 g/ml) Białko (<3g/dl) Mała aktywność LDH i amylazy Komórki (nieliczne) Ocena makroskopowa Wysiękowy Przezroczysty lub mętny, surowiczy, włóknikowy, ropny, krwotoczny lub chłonkowy (lipemiczny) Własciwości fizyko-chemiczne Gęstość (>1,016 g/ml) Białko (>3g/dl) duża aktywność LDH i amylazy Analiza mikroskopowa Komórki (>1000/µl)

Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci. Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu

Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci. Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu Badanie ogólne moczu Barwa Przejrzystość Odczyn Ciężar właściwy

Bardziej szczegółowo

www.jacekbujko.com @JacekBujko

www.jacekbujko.com @JacekBujko www.jacekbujko.com @JacekBujko Lek. Jacek Bujko Diagnostyka laboratoryjna Diagnostyka laboratoryjna chorób nerek Jak pobrać mocz? Badanie 3 dni przed i 3 dni po miesiączce zanieczyszcza próbkę erytrocytami

Bardziej szczegółowo

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

www.jacekbujko.com @JacekBujko

www.jacekbujko.com @JacekBujko www.jacekbujko.com @JacekBujko Lek. Jacek Bujko Diagnostyka laboratoryjna Diagnostyka laboratoryjna chorób nerek Jak pobrać mocz? Badanie 3 dni przed i 3 dni po miesiączce zanieczyszcza próbkę erytrocytami

Bardziej szczegółowo

Pula pytań v.1.0 Diagnostyka nefrologiczna

Pula pytań v.1.0 Diagnostyka nefrologiczna Pula pytań v.1.0 Diagnostyka nefrologiczna 1. W odwodnieniu, hipoperfuzji nerek i stanach wzmożonego katabolizmu białkowego takiego jak dieta wysokobiałkowa stężenie mocznika w surowicy jest podwyższone

Bardziej szczegółowo

Badanie płynów z jam ciała z wykorzystaniem analizatora Spotchem ez.

Badanie płynów z jam ciała z wykorzystaniem analizatora Spotchem ez. Badanie płynów z jam ciała z wykorzystaniem analizatora Spotchem ez. Dr nauk wet Janina Łukaszewska Przesięk Niskie stężenie białka całkowitego < 2,5 g/dl ; zawartość komórek jest

Bardziej szczegółowo

Księga pracowni diagnostycznej Zakład Opieki Zdrowotnej LAB-DAN ul.trauguta 7, 00-950 Warszawa NIP: 608-17-35-235 tel. 022 5463746

Księga pracowni diagnostycznej Zakład Opieki Zdrowotnej LAB-DAN ul.trauguta 7, 00-950 Warszawa NIP: 608-17-35-235 tel. 022 5463746 Księga pracowni diagnostycznej Zakład Opieki Zdrowotnej LAB-DAN ul.trauguta 7, 00-950 Warszawa NIP: 608-17-35-235 tel. 022 5463746 Miesiąc: luty/2004 Skierowanie: 10 Lek. Piekarski Krzysztof 27 Stycznia

Bardziej szczegółowo

Objawy chorób układu moczowo-płciowego. Seminarium dla studentów III roku interny Izabela Łoń

Objawy chorób układu moczowo-płciowego. Seminarium dla studentów III roku interny Izabela Łoń Objawy chorób układu moczowo-płciowego Seminarium dla studentów III roku interny Izabela Łoń Symptomatologia chorób układu moczowego Związana z układem moczowym pacjent sam moŝe powiązać objaw z układem

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

1.5. Zasady planowania diet leczniczych na podstawie dziennej racji pokarmowej człowieka zdrowego

1.5. Zasady planowania diet leczniczych na podstawie dziennej racji pokarmowej człowieka zdrowego DIETETYKA Dariusz Włodarek SPIS TREŚCI Rozdział I. Planowanie i organizacja żywienia dietetycznego 1.1. Zagadnienia sanitarno-higieniczne w żywieniu dietetycznym 1.2. Dobór surowców i technik przyrządzania

Bardziej szczegółowo

zasady prawidłowego pobierania moczu do badania

zasady prawidłowego pobierania moczu do badania badanie ogólne moczu zasady prawidłowego pobierania moczu do badania 1. mocz do badania pobiera się rano, po przebudzeniu (mocz nocny) 2. dokładnie umyć okolice narządów płciowych 3. kobieta powinna jedna

Bardziej szczegółowo

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie

Jeśli wyniki tego samego badania przeprowadzone dwoma różnymi metodami nie różnią się od siebie lek.wet. Agnieszka Dereczeniuk Badania laboratoryjne w hodowli Łódź 24.03.2012 Po co badać? Badania przesiewowe Badania profilaktyczne Badania obowiązkowe dla danej rasy Badania okresowe Badania diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

Albuminy. Agnieszka Jeleń. Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki. Analityka medyczna rok II

Albuminy. Agnieszka Jeleń. Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki. Analityka medyczna rok II Albuminy Agnieszka Jeleń Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki Analityka medyczna rok II Synteza: wątroba Rozpad: przewód pokarmowy, nerki, wątroba Brak cech glikozylacji Czas półtrwania:

Bardziej szczegółowo

Temat badania : Wykorzystanie komórek macierzystych w terapii Przewlekłej Niewydolności Nerek u psów i kotów...

Temat badania : Wykorzystanie komórek macierzystych w terapii Przewlekłej Niewydolności Nerek u psów i kotów... DANE LECZNICY (Nazwa i adres) IMIĘ ZWIERZĘCIA DANE LEKARZA PROWADZACEGO ( Imię, Nazwisko, telefon kontaktowy) GATUNEK RASA PŁEĆ WIEK...... BADANIE OGÓLNE ZWIERZĘCIA (* zaznaczyć odpowiednie ) Stan odżywienia

Bardziej szczegółowo

BADANIE PŁYNU MÓZGOWO-RDZENIOWEGO

BADANIE PŁYNU MÓZGOWO-RDZENIOWEGO BADANIE PŁYNU MÓZGOWO-RDZENIOWEGO 1. Pobranie płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) Podstawowym sposobem uzyskania próbki do badania płynu mózgowo rdzeniowego jest punkcja lędźwiowa. Nakłucie lędźwiowe przeprowadza

Bardziej szczegółowo

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa)

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) Spis treści 1. Wprowadzenie 13 Wstęp do wydania II 16 I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) 2. Podstawowa charakterystyka struktury i czynności nerek 21 3. Czynniki wpływające na rozwój uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Krzysztof Letachowicz Katedra i Klinika Nefrologii i Medycyny Transplantacyjnej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Kierownik: Prof. dr hab. Marian Klinger Cewkowo-śródmiąższowe

Bardziej szczegółowo

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A59 bóle głowy A87b inne choroby układu nerwowego < 18 r.ż. C56 poważne choroby gardła, uszu i nosa C57 inne choroby gardła, uszu i nosa C56b poważne choroby gardła, uszu i nosa < 18

Bardziej szczegółowo

Badania laboratoryjne Cena zł

Badania laboratoryjne Cena zł Badania laboratoryjne Cena zł 1 Pobranie krwi żylnej do celów własnych 7 Badania hematologiczne 1 OB 5 2 Morfologia 5 dif długa 12 3 Morfologia 3 dif krótka 7 4 Rozmaz krwi- (leukogram) 5 5 Retikulocyty

Bardziej szczegółowo

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A26 zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym A31 choroby nerwów obwodowych A32 choroby mięśni A33 zaburzenia równowagi A34c guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni A34d guzy

Bardziej szczegółowo

57.94 Wprowadzenie na stałe cewnika do pęcherza moczowego

57.94 Wprowadzenie na stałe cewnika do pęcherza moczowego ICD9 kod Nazwa 03.31 Nakłucie lędźwiowe 03.311 Nakłucie lędźwiowe w celu pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego 100.62 Założenie cewnika do żyły centralnej 23.0103 Porada lekarska 23.0105 Konsultacja specjalistyczna

Bardziej szczegółowo

badanie moczu Zwierzę Typ cewnika moczowego Rozmiar (jedn. francuskie) * gumy lub dla kocurów polietylenowy Elastyczny winylowy, z czerwonej

badanie moczu Zwierzę Typ cewnika moczowego Rozmiar (jedn. francuskie) * gumy lub dla kocurów polietylenowy Elastyczny winylowy, z czerwonej badanie moczu Rozmiary cewników... 139 Rutynowe postępowanie przy badaniu moczu... 140 Ogólne badanie moczu... 141 Badanie osadu moczu... 142 Tabela ph moczu dla kryształów moczu 142 Komórki i wałeczki...

Bardziej szczegółowo

2. Kłębuszkowe zapalenie nerek - GLOMERULONEPHRITIS - choroba z autoagresji ( powstawanie przeciwciał skierowanych przeciw własnym tkankom).

2. Kłębuszkowe zapalenie nerek - GLOMERULONEPHRITIS - choroba z autoagresji ( powstawanie przeciwciał skierowanych przeciw własnym tkankom). PIELĘGNACJA W SCHORZENIACH UKŁADU MOCZOWEGO CZĘŚCIEJ WYSTEPUJĄCE JEDNOSTKI CHOROBOWE: 1. Zapalenie pęcherza moczowego - CYSTITIS 2. Kłębuszkowe zapalenie nerek - GLOMERULONEPHRITIS - choroba z autoagresji

Bardziej szczegółowo

Wydział Zdrowia Publicznego, Kierunek DIETETYKA, Studia I stopnia stacjonarne I rok, Rok akademicki 2013/2014

Wydział Zdrowia Publicznego, Kierunek DIETETYKA, Studia I stopnia stacjonarne I rok, Rok akademicki 2013/2014 Grupa 1 1 63571 2.1 3.1 4.1 8.1 12.1 14.1 2 63572 2.2 3.2 4.2 8.2 12.2 14.2 3 63573 2.3 3.3 4.3 8.3 12.3 14.3 4 63574 2.4 3.4 4.4 8.4 12.4 14.4 5 63575 2.5 3.5 4.5 8.5 12.5 14.5 6 63576 2.6 3.6 5.1 9.1

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej i diagnostyka kamicy dróg moczowych u dzieci. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab.

Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej i diagnostyka kamicy dróg moczowych u dzieci. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej i diagnostyka kamicy dróg moczowych u dzieci. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. Anna Wasilewska Metabolizm wapnia i fosforu Zaburzenia gospodarki wapniowej organizmu

Bardziej szczegółowo

Choroby układu moczowego u dzieci

Choroby układu moczowego u dzieci Choroby układu moczowego u dzieci dr n. med. Jolanta Meller Budowa i czynność układu moczowego u dzieci położenie nerek budowa anatomiczna (moczowody, pęcherz moczowy) Funkcje wydalnicza (wydalanie, wchłanianie

Bardziej szczegółowo

Żywienie a wyniki badań laboratoryjnych stanu zdrowia. dr inż. Elżbieta Olczak Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW

Żywienie a wyniki badań laboratoryjnych stanu zdrowia. dr inż. Elżbieta Olczak Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW Żywienie a wyniki badań laboratoryjnych stanu zdrowia dr inż. Elżbieta Olczak Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW Podstawowe badania laboratoryjne - OB - morfologia - mocz - glukoza - cholesterol

Bardziej szczegółowo

Techniki w badaniu biochemicznym surowicy

Techniki w badaniu biochemicznym surowicy Techniki w badaniu biochemicznym surowicy Kolorymetria, nefelometria, refraktometria Oznaczanie ilościowe: stężenia, aktywności Badanie produktów i substratów. Badania czynnościowe Profile narządowe Lokalizacja

Bardziej szczegółowo

Czy mogą być niebezpieczne?

Czy mogą być niebezpieczne? Diety wysokobiałkowe w odchudzaniu Czy mogą być niebezpieczne? Lucyna Kozłowska Katedra Dietetyki SGGW Diety wysokobiałkowe a ryzyko zgonu Badane osoby: Szwecja, 49 261 kobiet w wieku 30 49 lat (1992 i

Bardziej szczegółowo

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej

Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Oznaczanie mocznika w płynach ustrojowych metodą hydrolizy enzymatycznej Wprowadzenie: Większość lądowych organizmów kręgowych część jonów amonowych NH + 4, produktu rozpadu białek, wykorzystuje w biosyntezie

Bardziej szczegółowo

6. Wchłanianie wodorowęglanów w kanalikach nerkowych wzrasta: A. Pod wpływem parathormonu B. W zasadowicy C. W kwasicy D. Podczas diurezy wodnej

6. Wchłanianie wodorowęglanów w kanalikach nerkowych wzrasta: A. Pod wpływem parathormonu B. W zasadowicy C. W kwasicy D. Podczas diurezy wodnej 1. Wskaż właściwe stwierdzenie: A. Glukoza nie ulega filtracji w kłębuszkach nerkowych B. Glukoza przefiltrowana do moczu pierwotnego w kłębuszkach nerkowych jest wchłaniana w cewce zbiorczej C. Glukoza

Bardziej szczegółowo

ANALIZA MOCZU FIZJOLOGICZNEGO I PATOLOGICZNEGO I. WYKRYWANIE NAJWAŻNIEJSZYCH SKŁADNIKÓW NIEORGANICZNYCH I ORGANICZNYCH MOCZU PRAWIDŁOWEGO.

ANALIZA MOCZU FIZJOLOGICZNEGO I PATOLOGICZNEGO I. WYKRYWANIE NAJWAŻNIEJSZYCH SKŁADNIKÓW NIEORGANICZNYCH I ORGANICZNYCH MOCZU PRAWIDŁOWEGO. ANALIZA MOCZU FIZJOLOGICZNEGO I PATOLOGICZNEGO Wymagane zagadnienia teoretyczne 1. Równowaga kwasowo-zasadowa organizmu. 2. Funkcje nerek. 3. Mechanizm wytwarzania moczu. 4. Skład moczu fizjologicznego.

Bardziej szczegółowo

Okresy rozwojowe. Najczęściej występujące objawy chorób u dzieci. płód i noworodek okres niemowlęcy małe dziecko okres dojrzewania

Okresy rozwojowe. Najczęściej występujące objawy chorób u dzieci. płód i noworodek okres niemowlęcy małe dziecko okres dojrzewania Ogólne zasady postępowania z chorym dzieckiem. Interpretacja podstawowych badań dodatkowych. Najczęściej występujące schorzenia w poszczególnych okresach rozwojowych. dr n. med. Jolanta Meller Okresy rozwojowe

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM ul. Żeromskiego 113, Łódź Cukrzycowa choroba nerek

Bardziej szczegółowo

CENNIK KOMERCYJNY PODSTAWOWYCH BADAŃ LABORATORYJNYCH

CENNIK KOMERCYJNY PODSTAWOWYCH BADAŃ LABORATORYJNYCH CENNIK KOMERCYJNY PODSTAWOWYCH BADAŃ LABORATORYJNYCH Oferujemy szeroki wachlarz badań laboratoryjnych w atrakcyjnych cenach Nie możesz znaleźć badania? Zdzwoń lub napisz do nas tel. 71 300 12 72, email:

Bardziej szczegółowo

Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza

Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza lek. Jacek Bujko 17 października 2014 Przykładowy pytań Diagnostyka chorób układy podwzgórze-przysadka-nadnercza W diagnostyce laboratoryjnej uszkodzenia podwzgórza można stwierdzić cechy niedoczynności

Bardziej szczegółowo

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649 Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Kryterium Dane (jakie) Dane (źródło) Reguła Moduł wiek wiek pacjent/osoba > 18 lat (włączająca) kliniczne

Bardziej szczegółowo

Scyntygrafia nerek. Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa

Scyntygrafia nerek. Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa Scyntygrafia nerek Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa Podział badań scyntygraficznych Scyntygrafia nerek Inne Dynamiczna Statyczna Angioscyntygrafia Pomiar klirensu nerkowego Test z kaptoprilem

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej

Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej 17 Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej Tabela 17.1. Ocena stopnia zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej ph krwi tętniczej Równowaga kwasowo-zasadowa Stężenie jonu wodorowego (nmol/l) < 7,2 Ciężka kwasica

Bardziej szczegółowo

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47 Spis treści Przedmowa... 9 1. Ustalanie zapotrzebowania energetycznego w róŝnych stanach chorobowych (Danuta Gajewska)... 11 Wiadomości ogólne... 11 Całkowita przemiana materii... 12 Wprowadzenie... 12

Bardziej szczegółowo

Pracownia Analiz Lekarskich CITO TEST ul. Łużycka 55, 30-658 Kraków

Pracownia Analiz Lekarskich CITO TEST ul. Łużycka 55, 30-658 Kraków Pracownia Analiz Lekarskich CITO TEST ul. Łużycka 55, 30-658 Kraków Cennik badań laboratoryjnych obowiązujący od 01.07.2011 HEMATOLOGIA, KOAGUOLOGIA, ANALITYKA OGÓLNA Nr NAZWA BADANIA Cena 1 Morfologia

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dr hab. n. med. Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM ul. Żeromskiego 113, Łódź Objawy chorób

Bardziej szczegółowo

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Podstawowe badania obrazowe Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Prawidłowe myślenie lekarskie Zebranie podstawowych danych (badanie podmiotowe i przedmiotowe)

Bardziej szczegółowo

Wykaz badań. Załącznik nr 2 do Materiałów informacyjnych KO/01/201 Wojewódzki Szpital Chorób Płuc i Rehabilitacji w Jaroszowcu

Wykaz badań. Załącznik nr 2 do Materiałów informacyjnych KO/01/201 Wojewódzki Szpital Chorób Płuc i Rehabilitacji w Jaroszowcu Załącznik nr 2 do Materiałów informacyjnych KO/01/201 Wojewódzki Szpital Chorób Płuc i Rehabilitacji w Jaroszowcu Wykaz badań NAZWA BADANIA RODZAJ MATERIAŁU CZAS OCZEKIWANIA NA WYNIK ILOŚĆ DNI CENA BRUTTO

Bardziej szczegółowo

WYDALANIE. Usuwanie zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii. opracowanie: Robert Duszyński

WYDALANIE. Usuwanie zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii. opracowanie: Robert Duszyński WYDALANIE Usuwanie zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii. opracowanie: Robert Duszyński 1 UKŁAD WYDALNICZY Elementy układu wydalniczego: * para nerek * moczowody * pęcherz moczowy * cewka

Bardziej szczegółowo

Dziecko z obrzękami. Prof. dr hab. n med. Ryszard Grenda Klinika Nefrologii, Transplantacji Nerek i Nadciśnienia Tętniczego. Centrum Zdrowia Dziecka

Dziecko z obrzękami. Prof. dr hab. n med. Ryszard Grenda Klinika Nefrologii, Transplantacji Nerek i Nadciśnienia Tętniczego. Centrum Zdrowia Dziecka Dziecko z obrzękami Prof. dr hab. n med. Ryszard Grenda Klinika Nefrologii, Transplantacji Nerek i Nadciśnienia Tętniczego Centrum Zdrowia Dziecka Obrzęki w stanach zapalnych Obrzęki w stanach niezapalnych

Bardziej szczegółowo

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA

David Levy. P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA David Levy m d P raktyczna OPIEKA DIABETOLOGICZNA Redakcja naukowa tłumaczenia prof. dr hab. n. med. W ALDEM AR KARNAFEL Z języka angielskiego tłumaczyła dr

Bardziej szczegółowo

Interpretacja wyników badań biochemicznych moczu

Interpretacja wyników badań biochemicznych moczu IV Interpretacja wyników badań biochemicznych moczu Adrenalina (A), noradrenalina (NA) Występujące w moczu aminy katecholowe pochodzą nie tylko z rdzenia nadnerczy, lecz również z adrenergicznych zakończeń

Bardziej szczegółowo

Zarys budowy układu moczowego... 7. Budowa i funkcje pęcherza moczowego... 13

Zarys budowy układu moczowego... 7. Budowa i funkcje pęcherza moczowego... 13 Zarys budowy układu moczowego... 7 Budowa i funkcje pęcherza moczowego... 13 Choroby pęcherza moczowego... 19 Zapalenie pęcherza moczowego i dróg moczowych... 20 Inne infekcje układu moczowego... 26 Kamica

Bardziej szczegółowo

LECZENIE ZAAWANSOWANEGO RAKA JELITA GRUBEGO (ICD-10 C 18 C 20)

LECZENIE ZAAWANSOWANEGO RAKA JELITA GRUBEGO (ICD-10 C 18 C 20) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 511 Poz. 42 Załącznik B.4. LECZENIE ZAAWANSOWANEGO RAKA JELITA GRUBEGO (ICD-10 C 18 C 20) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie zaawansowanego

Bardziej szczegółowo

Badania diagnostyczne w nefrologii

Badania diagnostyczne w nefrologii Badania diagnostyczne w nefrologii 1 J O L A N TA F I J A Ł K O W S K A - M O R AW S K A Diagnostyka chorób nerek 2 Badanie podmiotowe - wywiad Badanie przedmiotowe Badania laboratoryjne Badania obrazowe

Bardziej szczegółowo

Układ wewnątrzwydzielniczy

Układ wewnątrzwydzielniczy Układ wewnątrzwydzielniczy 1. Gruczoły dokrewne właściwe: przysadka mózgowa, szyszynka, gruczoł tarczowy, gruczoły przytarczyczne, nadnercza 2. Gruczoły dokrewne mieszane: trzustka, jajniki, jądra 3. Inne

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM ul. Żeromskiego 113, Łódź Zaburzenia gospodarki wodno

Bardziej szczegółowo

2010-04-03. dr n. med. Adam Węgrzynowski. Sobotta, Atlas anatomii człowieka, 1994. Wikipedia 2009

2010-04-03. dr n. med. Adam Węgrzynowski. Sobotta, Atlas anatomii człowieka, 1994. Wikipedia 2009 dr n. med. Adam Węgrzynowski Sobotta, Atlas anatomii człowieka, 1994 Wikipedia 2009 transport substancji odżywczych transport tlenu i dwutlenku węgla transport produktów przemiany materii utrzymanie równowagi

Bardziej szczegółowo

seminarium z przedmiotu Diagnostyka Laboratoryjna

seminarium z przedmiotu Diagnostyka Laboratoryjna Analityka ogólna, serologia, biologia molekularna - genetyka seminarium z przedmiotu Diagnostyka Laboratoryjna dla studentów Dietetyki (I rok - mgr uzupełniające) Magdalena Boncler Zakład Zaburzeń Krzepnięcia

Bardziej szczegółowo

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia.

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia. Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć I Choroby układowe tkanki łącznej 1. Toczeń rumieniowaty układowy 2. Reumatoidalne zapalenie stawów 3. Twardzina układowa 4. Zapalenie wielomięśniowe/zapalenie

Bardziej szczegółowo

OSMOREGULACJA I WYDALANIE

OSMOREGULACJA I WYDALANIE OSMOREGULACJA I WYDALANIE Nerki są parzystym narządem, pełniącym funkcje wydalnicze (usuwanie zbędnych końcowych produktów metabolizmu) oraz osmoregulacyjne, związane z utrzymaniem w organizmie właściwej

Bardziej szczegółowo

Badania diagnostyczne w nefrologii

Badania diagnostyczne w nefrologii Badania diagnostyczne w nefrologii 1 J O L A N TA F I J A Ł K O W S K A - M O R AW S K A Diagnostyka chorób nerek 2 Badanie podmiotowe - wywiad Badanie przedmiotowe Badania laboratoryjne Badania obrazowe

Bardziej szczegółowo

PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA KOBIET

PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA KOBIET Medyczne Laboratorium Diagnostyczne Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA KOBIET Zainwestuj w siebie - zadbaj o swoje zdrowie Pakiet podstawowy 76,00 zł morfologia krwi

Bardziej szczegółowo

7. Uktad wydalniczy - utrzymywanie równowagi wodno-mineralnej i wydalanie

7. Uktad wydalniczy - utrzymywanie równowagi wodno-mineralnej i wydalanie 7. Uktad wydalniczy - utrzymywanie równowagi wodno-mineralnej i wydalanie Warunkiem normalnego funkcjonowania naszego organizmu jest utrzymywanie homeostazy. Na poprawne funkcjonowanie organizmu wpływa

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Anatomia człowieka 1. Które z białek występujących w organizmie człowieka odpowiedzialne są za kurczliwość mięśni? 2. Co to są neurony i w jaki sposób stykają się między sobą i efektorami?

Bardziej szczegółowo

Hiperkalcemia w nowotworach złośliwych

Hiperkalcemia w nowotworach złośliwych Hiperkalcemia w nowotworach złośliwych Emilia Mórawska Katerda i Klinika Chorób Wewnętrznych i Endokrynologii Warszawski Uniwersytet Medyczny Plan prezentacji 1.Wstęp 2.Epidemiologia 3.Podział i Patogeneza

Bardziej szczegółowo

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013 Załącznik nr 1 WYKAZ NIEULECZALNYCH, POSTĘPUJĄCYCH, OGRANICZAJĄCYCH ŻYCIE CHORÓB NOWOTWOROWYCH INIENOWOTWOROWYCH, W KTÓRYCH SĄ UDZIELANE ŚWIADCZENIA

Bardziej szczegółowo

Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie

Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie 3 Osoby z cukrzycą pomagają innym prewencja cukrzycy w rodzinie Samokontrolne, przesiewowe rozpoznanie ryzyka stanu przedcukrzycowego lub cukrzycy utajonej mogą wykonać pacjenci w swoich rodzinach. W praktyce

Bardziej szczegółowo

PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA MĘŻCZYZN

PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA MĘŻCZYZN Medyczne Laboratorium Diagnostyczne Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA MĘŻCZYZN Zainwestuj w siebie - zadbaj o swoje zdrowie W trosce o zdrowie i wygodę Panów, przygotowaliśmy

Bardziej szczegółowo

2 Leczenie żywieniowe

2 Leczenie żywieniowe 2 Leczenie żywieniowe Określenie planowe podawanie odpowiednio dobranych składników pożywienia. Składniki pożywienia podaje się przez przewód pokarmowy (żywienie dojelitowe) lub drogą pozajelitową (żywienie

Bardziej szczegółowo

Laboratorium. M i e j s k i e g o s z p i t a l a Z e s p o l o n e g o. zaprasza

Laboratorium. M i e j s k i e g o s z p i t a l a Z e s p o l o n e g o. zaprasza Laboratorium M i e j s k i e g o s z p i t a l a Z e s p o l o n e g o zaprasza Polecane badania: AspAT AlAT GGTP 5.00 zł 5.00 zł 5.00 zł Bilirubina 5.00 zł HBSAg 12.00 zł AntyHCV 35.00 zł Albuminy 5.00

Bardziej szczegółowo

Czynność wątroby. Fizjologia człowieka

Czynność wątroby. Fizjologia człowieka Czynność wątroby Fizjologia człowieka Wątroba (hepar) Jest największym gruczołem, Zbudowana jest w 80% z komórek miąższowych hepatocytów, w 16% z komórek siateczkowo-śródbłonkowych gwieździstych Browicza-Kupffera

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Iwona Jakubowska Oddział Chorób Wewnętrznych, Diabetologii, Endokrynologii i Reumatologii SP ZOZ Wojewódzki Szpital Zespolony im.

Dr n. med. Iwona Jakubowska Oddział Chorób Wewnętrznych, Diabetologii, Endokrynologii i Reumatologii SP ZOZ Wojewódzki Szpital Zespolony im. Dr n. med. Iwona Jakubowska Oddział Chorób Wewnętrznych, Diabetologii, Endokrynologii i Reumatologii SP ZOZ Wojewódzki Szpital Zespolony im. Jędrzeja Śniadeckiego w Białymstoku Płyn w jamach ciała Jamy

Bardziej szczegółowo

Spis treści ROZDZIAŁ 1 ROZDZIAŁ 2 ROZDZIAŁ 3 ROZDZIAŁ 4. Spis Autorów Wstęp

Spis treści ROZDZIAŁ 1 ROZDZIAŁ 2 ROZDZIAŁ 3 ROZDZIAŁ 4. Spis Autorów Wstęp Spis treści Spis Autorów Wstęp ROZDZIAŁ 1 Metabolizm w chirurgii 1.1. Informacje wstępne...1 1.2. Podział ustroju...1 1.3. Prawa równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej...2 1.4. Skład elektrolitowy

Bardziej szczegółowo

Analityka ogólna, ćwiczenia dla studentów III OAM 2010/2011 Wydział Farmaceutyczny UJCM, Zakład Diagnostyki Medycznej

Analityka ogólna, ćwiczenia dla studentów III OAM 2010/2011 Wydział Farmaceutyczny UJCM, Zakład Diagnostyki Medycznej Prowadzące ćwiczenia: dr Wirginia Krzyściak, mgr Joanna Tisończyk, lek. Paulina Dumnicka Ćwiczenia I I. Zasady BHP w laboratorium medycznym 1. Zagrożenia biologiczne Każdą próbkę lub tkankę pobraną od

Bardziej szczegółowo

Objawy chorób nerek Podstawowe badania diagnostyczne. Dr. hab.med. Jacek Zachwieja Z-ca Kierownika Kliniki Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej

Objawy chorób nerek Podstawowe badania diagnostyczne. Dr. hab.med. Jacek Zachwieja Z-ca Kierownika Kliniki Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej Objawy chorób nerek Podstawowe badania diagnostyczne Dr. hab.med. Jacek Zachwieja Z-ca Kierownika Kliniki Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej Funkcje nerki Oczyszczanie krwi usuwanie KPPM Regulacja gospodarki

Bardziej szczegółowo

BADANIA BIOCHEMICZNE KRWI

BADANIA BIOCHEMICZNE KRWI BADANIA BIOCHEMICZNE KRWI Aminotransferaza alaninowa (ALAT, AIAT, ALT, GPT, SGPT) 5-40 U/I (85-680 nmol/l) Jest to enzym wewnątrzkomórkowy. Jego najwyższe stężenia występują w wątrobie, niższe w mięśniach

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Sanosvit Calcium, 114 mg jonów wapnia (Ca 2+ )/ 5 ml, syrop. 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 5 ml syropu zawiera substancje czynne: Glukonolaktobionian

Bardziej szczegółowo

Prowadzący: dr hab. med. Stanisław MALINGER prof. PWSZ dr Grażyna BĄCZYK mgr piel. Justyna Skrzyńska

Prowadzący: dr hab. med. Stanisław MALINGER prof. PWSZ dr Grażyna BĄCZYK mgr piel. Justyna Skrzyńska Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Gnieźnie Instytut Nauk o Zdrowiu Kierunek - Pielęgniarstwo Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka izolowanego białkomoczu u dzieci, białkomocz czynnościowy.

Diagnostyka izolowanego białkomoczu u dzieci, białkomocz czynnościowy. Diagnostyka izolowanego białkomoczu u dzieci, białkomocz czynnościowy. Prof. dr hab. Anna Wasilewska Aforyzm Hipokratesa 460-377 pne Pęcherzyki pojawiające się na powierzchni moczu świadczą o chorobie

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO. PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO PRIMENE 10% roztwór do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY 100 ml roztworu do infuzji zawiera: L-Izoleucyna... L-Leucyna... L-Walina...

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka laboratoryjna Wykład Dobór badań laboratoryjnych w zaburzeniach gospodarki węglowodanowej Copyright by dziku

Diagnostyka laboratoryjna Wykład Dobór badań laboratoryjnych w zaburzeniach gospodarki węglowodanowej Copyright by dziku Diagnostyka laboratoryjna Wykład Dobór badań laboratoryjnych w zaburzeniach gospodarki węglowodanowej Copyright by dziku Glikemia obecnośd glukozy we krwi Glukozuria obecnośd glukozy w moczu Glikemia prawidłowa

Bardziej szczegółowo

Dane Oferenta: nazwa... ... NIP... REGON...

Dane Oferenta: nazwa... ... NIP... REGON... Załącznik Nr 2 do Zarządzenia Nr 17/2012 Kierownika Samodzielnego Gminnego Zakładu Opieki Zdrowotnej z dnia 16 listopada 2012 roku Wilkowice dnia. Samodzielny Gminny Zakład Opieki Zdrowotnej w Wilkowicach

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

Lista oferowanych badań wraz z normami.

Lista oferowanych badań wraz z normami. Lista oferowanych badań wraz z normami. Zakład Opieki Zdrowotnej LAB-DAN ul.trauguta 7, 00-950 Warszawa NIP: 608-17-35-235 tel. 022 5463746 Uwaga: w przypadku braku oddzielnych norm dla kobiety należy

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne.

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie kliniczne Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna definicje,

Bardziej szczegółowo

rev.1 2013-12-20 Hematuria

rev.1 2013-12-20 Hematuria Hematuria Poza infekcją dróg moczowych, hematuria jest jednym z najczęściej wykrywanych zaburzeń w analizie moczu. Jednak, erytrocyty w moczu mogą także występować fizjologicznie. Zgodnie z literaturą,

Bardziej szczegółowo

A. Komórka nabłonka płaskiego 1 B. Organizm człowieka C. Tkanka nabłonkowa D. Pęcherzyki płucne E. Układ oddechowy

A. Komórka nabłonka płaskiego 1 B. Organizm człowieka C. Tkanka nabłonkowa D. Pęcherzyki płucne E. Układ oddechowy ZAD 1 ( 4p) Biorąc pod uwagę hierarchiczną budowę organizmu człowieka, uporządkuj podane struktury w kolejności od najmniej do najbardziej skomplikowanej Wpisz w każdą lukę odpowiedni numer A. Komórka

Bardziej szczegółowo

Urologia i nefrologia

Urologia i nefrologia Encyklopedia Pytania Forum Produkty i usługi Wpisz czego szukasz Szukaj Start Zdrowie Choroby i dolegliwości Urologia i nefrologia Urologia i nefrologia Osoby, które cierpią na dolegliwości ze strony układu

Bardziej szczegółowo

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ Co to jest cholesterol? Nierozpuszczalna w wodzie substancja, która: jest składnikiem strukturalnym wszystkich błon komórkowych i śródkomórkowych wchodzi w

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21. Mocz. Barbara Posielężna. Teresa Jurczak

ROZDZIAŁ 21. Mocz. Barbara Posielężna. Teresa Jurczak ROZDZIAŁ 21 Mocz Barbara Posielężna Teresa Jurczak Nerki filtrują przepływającą przez nie krew, zatrzymując płyny i substancje przydatne dla organizmu, a usuwając substancje niepotrzebne oraz nadmiar płynów.

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Medyczny w Łodzi Wydział Nauk o Zdrowiu Sylabus 2011/2012

Uniwersytet Medyczny w Łodzi Wydział Nauk o Zdrowiu Sylabus 2011/2012 Uniwersytet Medyczny w Łodzi Wydział Nauk o Zdrowiu Sylabus 2011/2012 1. Nazwa jednostki realizującej przedmiot (adres, telefon, e-mail): Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Katedra Diagnostyki Laboratoryjnej

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA CHORÓB NOWOTWOROWYCH

DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA CHORÓB NOWOTWOROWYCH PRZYKŁADOWA PULA PYTAŃ DIAGNOSTYKA LABORATORYJNA CHORÓB NOWOTWOROWYCH Markery nowotworowe nie są powszechnie stosowane w badaniu przesiewowym ludności ze względów finansowych mimo potwierdzonego wpływu

Bardziej szczegółowo

Medyczne Laboratorium Diagnostyczne Laboratorium posiada certyfikat wydany przez Centralny Ośrodek Badań Jakości w Diagnostyce Laboratoryjnej

Medyczne Laboratorium Diagnostyczne Laboratorium posiada certyfikat wydany przez Centralny Ośrodek Badań Jakości w Diagnostyce Laboratoryjnej Medyczne Laboratorium Diagnostyczne Laboratorium posiada certyfikat wydany przez Centralny Ośrodek Badań Jakości w Diagnostyce Laboratoryjnej Kierownik - mgr Beata Drozdowska - tel. 89 5386 230 Pracownie

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2)

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) Załącznik B.71. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji: 1) Do programu kwalifikowani są dorośli świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 3

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 3 KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. FIZJOLOGIA ZWIERZĄT ANIMAL PHYSIOLOGY Kod Punktacja ECTS* 3 Koordynator Dr Waldemar Szaroma Zespół dydaktyczny Dr hab. Grzegorz Formicki, Prof. UP Dr Agnieszka Greń Dr

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo