CHOROBY NEREK W CIĄŻY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CHOROBY NEREK W CIĄŻY"

Transkrypt

1 CHOROBY NEREK W CIĄŻY

2 FIZJOLOGIA NEREK W CIĄŻY Powiększenie nerek i kłębuszków nerkowych Poszerzenie kielichów miedniczek i moczowodów u 90% kobiet: - relaksacja mięśniówki - hiperplazja tkanki łącznej GFR i RPF o 40-50%, ERPF o 50-80% PGI2, PGE2, PRL oraz CO. klirens mocznika, kreatyniny, KM mocznik, kreatynina, KM

3 FIZJOLOGIA NEREK W CIĄŻY Glikozuria (max. 6-9 hbd) Aminoacyduria W moczu wydalanie: -witamin rozpuszczalnych w wodzie - białka (do mg/24 h)

4 FIZJOLOGIA NEREK W CIĄŻY Fizjologiczna hiperwolemia - retencja 6-9 l Fizjologiczna niedokrwistość Obrzęki kończyn dolnych Pozorna hipoalbuminemia aktywność układu R-A-A ACE

5 POWIKŁANIA NERKOWE INFEKCJE DRÓG MOCZOWYCH Etiologia: E. Coli (75-90%) fimbrie, odporność na kwaśne ph, szybkie podziały komórkowe, hamowanie prawidłowej perystaltyki moczowodów Klebsiella, Proteus, Pseudomonas, gronkowce koagulazoujemne Gł. droga wstępująca

6 INFEKCJE DRÓG MOCZOWYCH OBRAZ KLINICZNY BAKTERIURII 1. BAKTERIOMOCZ BEZOBJAWOWY 2. CYSTITIS 3. PYELONEPHRITIS

7 BAKTERIOMOCZ BEZOBJAWOWY ZNAMIENNA BAKTERIURIA - DWUKROTNE STWIERDZENIE TEGO SAMEGO GATUNKU BAKTERII W MIANIE MIN. 10 5/ML JAŁOWO POBRANEGO MOCZU. B.B. u 10% kobiet po pokwitaniu U CIĘŻARNYCH B.B. W 30-40% PROWADZI DO OBJAWOWYCH ZUM

8 BAKTERIOMOCZ BEZOBJAWOWY POWIKŁANIA CIĄŻY ZWIĄZANE Z B.B.: PORONIENIA STAN PRZEDRZUCAWKOWY NIEDOKRWISTOŚĆ MATKI WCZEŚNIACTWO NISKA MASA URODZENIOWA ŚMIERTELNOŚĆ OKOŁOPORODOWA

9 BAKTERIOMOCZ BEZOBJAWOWY PROFILAKTYKA: posiew moczu w każdym trymestrze ciąży LECZENIE na podstawie wyniku posiewu i antybiogramu (nitrofurantoina, penicyliny, cefalosporyny) PO ZAKOŃCZENIU ORANOGENEZY

10 BAKTERIOMOCZ BEZOBJAWOWY LECZENIE LECZENIE W POSTACI DWUTYGODNIOWYCH CYKLI KONTROLA TYDZIEŃ PO ZAKOŃCZENIU LECZENIA, NASTĘPNIE KONTROLA CO 4 TYGODNIE

11 BAKTERIOMOCZ BEZOBJAWOWY NAWRÓT ZAKAŻENIA - PONOWNIE B.B. SPOWODOWANY TYM SAMYM PATOGENEM W CIĄGU 6 TYGODNI OD 1. DIAGNOZY- DOTYCZY 25% PACJENTEK. NAWROTY BĄDŹ OPORNOŚĆ NA LECZENIE SĄ WSKAZANIEM DO DIAGNOSTYKI PO PORODZIE.

12 OSTRE ZAPALENIE PĘCHERZA MOCZOWEGO DOTYCZY 1% CIĘŻARNYCH, ZWYKLE BEZ B.B. W WYWIADZIE OBJAWY: 1) hematuria/ leukocyturia, 2) dysuria, 3) pobolewanie w okolicy nadłonowej, 4) gorączka LECZENIE PRZEZ OKRES 2 TYGODNI! OBJAWY DYZURYCZNE U CIĘŻARNEJ NIE ZAWSZE ZWIĄZANE SĄ Z INFEKCJĄ DRÓG MOCZOWYCH.

13 OSTRE ODMIEDNICZKOWE ZAPALENIE NEREK (OOZN) pyelonephritis ROZPOZNANIE: 1. WYWIAD 2. BADANIE PRZEDMIOTOWE 3. MIKROSKOPOWE BADANIE OSADU MOCZU (BAKTERIURIA, ROPOMOCZ)

14 OSTRE ODMIEDNICZKOWE ZAPALENIE NEREK (OOZN) DOTYCZY 1-2% CIĄŻ E. COLI: 85-90% U 30% POSIEWY JAŁOWE ZAKAŻENIE DROGĄ WSTĘPUJĄCĄ (>90%) LUB DROGĄ KRWI (<10%)

15 OSTRE ODMIEDNICZKOWE ZAPALENIE NEREK (OOZN) OBJAWY: - OBJAWY DYZURYCZNE, - BÓLE W OKOLICY LĘDŹWIOWEJ, - DRESZCZE, WYMIOTY, - WYSOKA GORĄCZKA, - PODRAŻNIENIE OTRZEWNEJ RÓŻNICOWANIE: - OSTRE INFEKCJE WIRUSOWE, - INFEKCJE GDO, - TOKSOPLAZMOZA, - OZWR, - KOLKA ŻÓŁCIOWA, - EW. ODKLEJENIE ŁOŻYSKA

16 OSTRE ODMIEDNICZKOWE ZAPALENIE NEREK (OOZN) POWIKŁANIA: - ROPONERCZE, - WSTRZĄS Z DIC, - BAKTERYJNE ZAPALENIE OTRZEWNEJ, - POSOCZNICA GRAM-UJEMNA - ZNACZNY GFR - PORÓD PRZEDWCZESNY - DYSTROFIA WEWNĄTRZMACICZNA PŁODU

17 OSTRE ODMIEDNICZKOWE ZAPALENIE NEREK (OOZN) LECZENIE W WARUNKACH SZPITALNYCH POBRANIE MOCZU NA POSIEW; CIĘŻKI PRZEBIEG - POSIEW KRWI ANTYBIOTYKOTERAPIA: POCHODNE AMPICILINY I/LUB CEFALOSPORYNY I.V Z MOŻLIWOŚCIĄ DOUSTNEJ KONTYNUACJI LECZENIA (EW. MODYFIKACJA PO OTRZYMANIU WYNIKU ANTYBIOGRAMU). CZAS LECZENIA 2-3 TYGODNIE, POCZĄTKOWO DOŻYLNIE; KONTROLNY POSIEW PO ZAKOŃCZENIU LECZENIA KONTROLA BILANSU PŁYNÓW!

18 OBJAWY PATOLOGICZNE W CIĄŻY KRWIOMOCZ - DIAGNOSTYKA USG,RTG, ENDOSKOPIA - JEŚLI TO MOŻLIWE DOKŁADNA DIAGNOSTYKA PO PORODZIE NALEŻY WYKLUCZYĆ: 1. KAMICĘ NERKOWĄ 2. KŁĘBUSZKOWE ZAPALENIE NEREK 3. GRUŹLICE NEREK 4. NOWOTWÓR NERKI

19 WODONERCZE - POSZERZENIE UKŁADU KIELICHOWO- MIEDNICZKOWEGO W USG POSIEWY JAŁOWE, ERYTROCYTY W OSADZIE MOCZU LUB PRAWIDŁOWY WYNIK BADANIA OGÓLNEGO MOCZU CZĘŚCIEJ TOWARZYSZY WIELOWODZIU LUB CIĄŻY MNOGIEJ OBJAWY NIECHARAKTERYSTYCZNE, ZALEŻNE OD POZYCJI CIAŁA ZNACZNE WODONERCZE Z NASILONYMI DOLEGLIWOŚCIAMI BÓLOWYMI ORAZ OBJAWAMI POZANERKOWEJ NIEWYDOLNOŚCI NEREK - WSKAZANIE DO INTERWENCJI UROLOGICZNEJ (SONDOWANIE MOCZOWODÓW, STENTY MOCZOWODOWE, NEFROSTOMIA)

20 OSTRA NIEWYDOLNOŚC NEREK ZWIĄZANA Z CIĄŻĄ I PORODEM < 0,01% 60% ŁAGODNY PRZEBIEG - ODWRACALNA NIEWYDOLNOŚĆ PRZEDNERKOWA LUB MARTWICA CEWEK PRZYCZYNY: - poronienie septyczne i posocznica-30%, - krwotok poporodowy-15%, - rzucawka lub stan przedrzucawkowy-12% + HELLP- 14%, - ciąża obumarła-12%, - odklejenie łożyska-6%, - inne: OOZN, leczenie antybiotykami nefrotoksycznymi, DIC rzadko: ostre stłuszczenie watroby u ciężarnych, zespół hemolitycznomocznicowy.

21 OSTRA NIEWYDOLNOŚC NEREK ZWIĄZANA Z CIĄŻĄ I PORODEM WYWIAD: - ABORCJA, - CIĘŻKI EPIZOD NIEPOWŚCIĄGLIWYCH WYMIOTÓW CIĘŻARNYCH, - REAKCJA ALERGICZNA NA LEKI, - STAN PRZEDRZUCAWKOWY OBJAWY: - OLIGURIA, - ANURIA, NIEKIEDY NA PRZEMIAN Z POLIURIĄ.

22 ZESPÓŁ NERCZYCOWY Białkomocz > 3,5 g/d Hipoalbuminemia < 2,5 g% Hipercholesterolemia > 6,5 mmol/l Lipiduria Obrzęki Dotyczy 0,012-0,025% ciąż Towarzyszy przewlekłej chorobie nerek lub EPH gestozie Skłonność do zakażeń i procesów zakrzepowych w ciąży Dieta bogatobiałkowa

23 CIĄŻA U PACJENTEK Z NIEWYDOLNOŚCIĄ NEREK Dobre rokowanie dla ciąży, gdy: - w niewielkim stopniu upośledzona funkcja nerek, - niewielka proteinuria, - umiarkowane NT Do 32 hbd kontrola co 2 tygodnie, później co tydzień. Dodatkowo: - ocena funkcji nerek (klirens kreatyniny, białkomocz dobowy) - kontrola RR, skuteczne leczenie NT - wczesne wykrywanie i leczenie B.B. oraz objawowych ZUM. Dieta. Intensywne monitorowanie płodu od hbd.

24 OSTRE KŁĘBUSZKOWE ZAPALENIE NEREK B. rzadko w ciąży Bez negatywnego wpływu na przebieg ciąży PRZEWLEKŁE GLOMERULOPATIE Powikłane przez współistniejące NT i/lub zesp. nerczycowy Białkomocz (razem z albuminemią czynnik rokowniczy dla płodu), zesp. nerczycowy Ryzyko porodów przedwczesnych (50% przed 36 hbd) Możliwa remisja zespołu nerczycowego przedciążowego w ciąży Złe rokowanie: ogniskowe szkliwienie kłębuszków nerkowych, błoniasto-rozplemowe kłębuszkowe zap. nerek

25 PRZEWLEKŁE GLOMERULOPATIE Rokowanie dla czynności nerek matki oraz dla rozwoju płodu zależy od stopnia uszkodzenia nerek w chwili zajścia w ciążę, a więc objawów glomerulopatii: nasilenia białkomoczu zespołu nerczycowego oraz występowania nadciśnienia tętniczego. Leczenie: kw.acetylosalicylowy, dypirydamol, sterydy

26 NEFROPATIA ODPŁYWOWA Obecny ODPŁYW PĘCHERZOWO - MOCZOWODOWY często powikłany NAWRACAJĄCYMI ZUM; korzystna korekcja chirurgiczna także u dorosłych kobiet przed planowaną ciążą. Współistnienie NT i NN (uszkodzony miąższ nerek) U 70% CIĄŻA POWIKŁANA: NT, BIAŁKOMOCZEM, OBJAWOWYMI ZUM (22-60%); CIŚNIENIE TĘTNICZE MA WARTOŚĆ ROKOWNICZĄ DLA POWODZENIA CIĄŻY

27 NEFROPATIA ODPŁYWOWA PRZY WSPÓŁISTNIENIU OBJAWOWEGO ZUM POWIKŁANIA CIĄŻY: - PORONIENIA SAMOISTNE - 15%, - PORODY PRZEDWCZESNE %, - WEWNĄTRZMACICZNE ZGONY PŁODÓW- 8%.

28 KAMICA MOCZOWA W CIĄŻY Częstość występowania: 0,03-0,35% Objawy: silne bóle brzucha w 2. poł. ciąży, gł. u wieloródek Relaksacja mięśniówki dróg moczowych sprzyja wędrówce istniejących już kamieni U 15% współistnienie objawowych ZUM Silne objawy kolki nerkowej oraz nawracające ZUM mogą indukować czynność skurczową

29 KAMICA MOCZOWA W CIĄŻY Leczenie zachowawcze: nawodnienie, leki przeciwbakteryjne, leki przeciwbólowe Leczenie chirurgiczne: po urografii, gdy stwierdzono obturację nerki z pogorszeniem jej funkcji Alternatywa: cewnik typu double J wymieniany co 8 tygodni lub stent moczowodowy

30 WIELOTORBIELOWATE ZWYRODNIENIE NEREK (PKD) W okresie rozrodczym bezobjawowe, rozpoznawane zwykle po 35 rż, gł. po 55 rż W ciąży częściej: - NT pod koniec ciąży lub stan przedrzucawkowy - śmiertelność okołoporodowa - ZUM PKD towarzyszą tętniaki naczyń mózgowych!- przeciwwskazany PSN

31 NEFROPATIA CUKRZYCOWA MIKROANGIOPATIA W NERKACH PREDYSPOZYCJA DO: B.B OBJAWOWYCH ZUM OBRZĘKÓW NT I STANU PRZEDRZUCAWKOWEGO (35-50%) BIAŁKOMOCZU PORODÓW PRZEDWCZESNYCH (30-70%) DYSTROFII WEWNĄTRZMACICZNEJ (16-20%)

32 NEFROPATIA CUKRZYCOWA U NOWORODKÓW PREDYSPOZYCJA DO: ZABURZEŃ ODDYCHANIA (19-25%), ŻÓŁTACZKI, WAD ROZWOJOWYCH (5-11%) O ILE NEFROPATII W CHWILI ZAJŚCIA W CIĄŻĘ NIE TOWARZYSZY NIEWYDOLNOŚĆ NEREK, NIE OBSERWUJE SIĘ POGORSZENIA CZYNNOŚCI NEREK W CIĄŻY

33 TOCZEŃ TRZEWNY UKŁADOWY KRÓTKOTRWAŁE, OKRESOWE ZAOSTRZENIA W CIĄŻY GŁ. W III TRYMESTRZE OPTYMALNIE: POCZĄTEK CIĄŻY W OKRESIE REMISJI (MIN.6-12 M-CY)

34 TOCZEŃ TRZEWNY UKŁADOWY ZŁE ROKOWANIE: zespół nerczycowy i/lub masywny białkomocz (>3g/d) od początku ciąży, obecność przeciwciał przeciwko kardiolipinie zwł. IgM lub antykoagulanta toczniowego (niepowodzenia położnicze), przeciwciał SS-A, przeciwciał anty-ro (proces zapalny i wrodzony blok serca)

35 TOCZEŃ TRZEWNY UKŁADOWY Powikłania ciąży: PÓŹNE PORONIENIA PRAWIDŁOWA CIĄŻA U 88% KOBIET, Z WYDOLNYMI NERKAMI, BEZ NADCIŚNIENIA Zajęte nerki: nasilenie białkomoczu i NT z progresją niewydolności nerek Nefropatia toczniowa pojawiająca się w ciąży bywa błędnie rozpoznawana jako stan przedrzucawkowy

36 TOCZEŃ TRZEWNY UKŁADOWY LECZENIE: - NLPZ (Aspiryna) - PARACETAMOL - najlepiej tolerowany i najbezpieczniejszy - leki przeciwmalaryczne - steroidy - immunosupresja - leki cytotoksyczne -heparyny drobnocząsteczkowe

37

38 ZESPÓŁ HELLP Skrajna odmiana stanu przedrzucawkowego o niejasnej etiologii Występuje u kobiet z zatruciem ciążowym i rozsianym wykrzepianiem śródnaczyniowym (DIC) Objawy kliniczne: 1. Podwyższone ciśnienie tętnicze, 2. Ból brzucha, gł. w nadbrzuszu (krwiak podtorebkowy), 3. Wymioty, 4. Objawy wstrząsu hipowolemicznego Śmiertelność matek: 3%, płodów 20% U 15% pacjentek mutacja cz. V Leiden

39 H - hemoliza ZESPÓŁ HELLP EL - podwyższone transaminazy, FZ, bilirubina LP- małopłytkowość HELLP może być wskazaniem do transplantacji wątroby: - podwyższony INR - obniżony wskaźnik protrombinowy -objawy niewydolności wątroby - objawy niewydolności wielonarządowej z hipotonią

40 ZESPÓŁ HELLP LECZENIE świeże osocze płytki krwi antytrombina III Nie podaje się czynników krzepnięcia - ryzyko DIC Nigdy nie wolno podać heparyny!

Zespół ostrego brzucha - syndroma abdomen acutum

Zespół ostrego brzucha - syndroma abdomen acutum Zespół ostrego brzucha - syndroma abdomen acutum Silne dolegliwości bólowe brzucha o wzrastającym nasileniu Obrona mięśniowa Objawy otrzewnowe Zatrzymanie gazów i stolca Wymioty Objawy ogólne: tachykardia,

Bardziej szczegółowo

Choroby układu moczowego u dzieci

Choroby układu moczowego u dzieci Choroby układu moczowego u dzieci dr n. med. Jolanta Meller Budowa i czynność układu moczowego u dzieci położenie nerek budowa anatomiczna (moczowody, pęcherz moczowy) Funkcje wydalnicza (wydalanie, wchłanianie

Bardziej szczegółowo

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Krzysztof Letachowicz Katedra i Klinika Nefrologii i Medycyny Transplantacyjnej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Kierownik: Prof. dr hab. Marian Klinger Cewkowo-śródmiąższowe

Bardziej szczegółowo

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa)

I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) Spis treści 1. Wprowadzenie 13 Wstęp do wydania II 16 I. Cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) 2. Podstawowa charakterystyka struktury i czynności nerek 21 3. Czynniki wpływające na rozwój uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dr hab. n. med. Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM ul. Żeromskiego 113, Łódź Objawy chorób

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM ul. Żeromskiego 113, Łódź Cukrzycowa choroba nerek

Bardziej szczegółowo

ŚRÓDMIĄŻSZOWE ZAPALENIA NEREK

ŚRÓDMIĄŻSZOWE ZAPALENIA NEREK ŚRÓDMIĄŻSZOWE ZAPALENIA NEREK Grupa chorób o różnorodnej etiologii charakteryzującej się występowaniem zmian morfologicznych, które wyjściowo obecne są wyłącznie w tkance śródmiąższowej proces zapalny

Bardziej szczegółowo

Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci. Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu

Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci. Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu Badania pracowniane w chorobach nerek u dzieci Klinika Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna w Poznaniu Badanie ogólne moczu Barwa Przejrzystość Odczyn Ciężar właściwy

Bardziej szczegółowo

Objawy chorób układu moczowo-płciowego. Seminarium dla studentów III roku interny Izabela Łoń

Objawy chorób układu moczowo-płciowego. Seminarium dla studentów III roku interny Izabela Łoń Objawy chorób układu moczowo-płciowego Seminarium dla studentów III roku interny Izabela Łoń Symptomatologia chorób układu moczowego Związana z układem moczowym pacjent sam moŝe powiązać objaw z układem

Bardziej szczegółowo

zasady prawidłowego pobierania moczu do badania

zasady prawidłowego pobierania moczu do badania badanie ogólne moczu zasady prawidłowego pobierania moczu do badania 1. mocz do badania pobiera się rano, po przebudzeniu (mocz nocny) 2. dokładnie umyć okolice narządów płciowych 3. kobieta powinna jedna

Bardziej szczegółowo

PORONIENIA CIĄŻA OBUMARŁA ZESPÓŁ ANTYFOSFOLIPIDOWY KOAGULOPATIE. Katarzyna Luterek Natalia Mazanowska

PORONIENIA CIĄŻA OBUMARŁA ZESPÓŁ ANTYFOSFOLIPIDOWY KOAGULOPATIE. Katarzyna Luterek Natalia Mazanowska PORONIENIA CIĄŻA OBUMARŁA ZESPÓŁ ANTYFOSFOLIPIDOWY KOAGULOPATIE Katarzyna Luterek Natalia Mazanowska Definicja Zakończenie ciąży (samoistne lub sztuczne) do 22 tygodnia jej trwania 22 Hbd + 1 dzień= poród

Bardziej szczegółowo

Położnictwo i ginekologia

Położnictwo i ginekologia CRASH COURSE Redaktor serii Daniel Horton-Szar Położnictwo i ginekologia Nick Panay, Ruma Dutta, Audrey Ryan, J. A. Mark Broadbent Wydanie pierwsze polskie pod redakcją Jerzego Florjańskiego Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Lek. Marcin Polok Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych w zakresie medycyny

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA POLSKIEGO TOWARZYSTWA NEFROLOGII DZIECIĘCEJ (PTNFD)

ZALECENIA POLSKIEGO TOWARZYSTWA NEFROLOGII DZIECIĘCEJ (PTNFD) ZALECENIA POLSKIEGO TOWARZYSTWA NEFROLOGII DZIECIĘCEJ (PTNFD) DOTYCZĄCE POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM Z ZAKAŻENIEM UKŁADU MOCZOWEGO Zasady leczenia Grupa Ekspertów PTNFD ZALECENIE 4. Postępowanie z dzieckiem

Bardziej szczegółowo

Urologia i nefrologia

Urologia i nefrologia Encyklopedia Pytania Forum Produkty i usługi Wpisz czego szukasz Szukaj Start Zdrowie Choroby i dolegliwości Urologia i nefrologia Urologia i nefrologia Osoby, które cierpią na dolegliwości ze strony układu

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

2. Kłębuszkowe zapalenie nerek - GLOMERULONEPHRITIS - choroba z autoagresji ( powstawanie przeciwciał skierowanych przeciw własnym tkankom).

2. Kłębuszkowe zapalenie nerek - GLOMERULONEPHRITIS - choroba z autoagresji ( powstawanie przeciwciał skierowanych przeciw własnym tkankom). PIELĘGNACJA W SCHORZENIACH UKŁADU MOCZOWEGO CZĘŚCIEJ WYSTEPUJĄCE JEDNOSTKI CHOROBOWE: 1. Zapalenie pęcherza moczowego - CYSTITIS 2. Kłębuszkowe zapalenie nerek - GLOMERULONEPHRITIS - choroba z autoagresji

Bardziej szczegółowo

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU 14 czerwca 2012 r dr n. med. Piotr Tomczak Klinika Onkologii U.M. Poznań Epidemiologia raka nerki RCC stanowi 2 3% nowotworów złośliwych

Bardziej szczegółowo

DIALIZY OTRZEWNOWE JAKO LECZENIE NERKOZASTĘPCZE U NOWORODKÓW DOŚWIADCZENIA WŁASNE

DIALIZY OTRZEWNOWE JAKO LECZENIE NERKOZASTĘPCZE U NOWORODKÓW DOŚWIADCZENIA WŁASNE DIALIZY OTRZEWNOWE JAKO LECZENIE NERKOZASTĘPCZE U NOWORODKÓW DOŚWIADCZENIA WŁASNE Dorota Bulsiewicz, Dariusz Gruszfeld, Sylwester Prokurat, Anna Dobrzańska Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka WSTĘP

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia

Bardziej szczegółowo

Objawy chorób nerek Podstawowe badania diagnostyczne. Dr. hab.med. Jacek Zachwieja Z-ca Kierownika Kliniki Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej

Objawy chorób nerek Podstawowe badania diagnostyczne. Dr. hab.med. Jacek Zachwieja Z-ca Kierownika Kliniki Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej Objawy chorób nerek Podstawowe badania diagnostyczne Dr. hab.med. Jacek Zachwieja Z-ca Kierownika Kliniki Kardiologii i Nefrologii Dziecięcej Funkcje nerki Oczyszczanie krwi usuwanie KPPM Regulacja gospodarki

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23 Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

Stany nadkrzepliwości (trombofilie)

Stany nadkrzepliwości (trombofilie) Stany nadkrzepliwości (trombofilie) DEFINICJA I ETIOPATOGENEZA Genetycznie uwarunkowana lub nabyta skłonność do zakrzepicy żylnej lub (rzadko) tętniczej, związana z nieprawidłowościami hematologicznymi.

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Choroby osierdzia 2010. Ostre zapalenia osierdzia OZO Płyn w osierdziu ropne zapalenie osierdzia RZO

Choroby osierdzia 2010. Ostre zapalenia osierdzia OZO Płyn w osierdziu ropne zapalenie osierdzia RZO Choroby osierdzia 2010 Ostre zapalenia osierdzia OZO Płyn w osierdziu ropne zapalenie osierdzia RZO Klasyczne kryteria rozpoznania OZO (2 z trzech) Typowy ból w klatce piersiowej swoisty szmer tarcia osierdzia

Bardziej szczegółowo

Zakażenia układu moczowego

Zakażenia układu moczowego Zakażenia układu moczowego Zakażenia układu moczowego SPIS TREŚCI CO TO JEST UKŁAD MOCZOWY? nerka moczowód pęcherz moczowy cewka moczowa zobacz więcej NA CZYM POLEGA ZAKAŻENIE UKŁADU MOCZOWEGO? pałeczka

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Definicja Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

KRWIOMOCZ. Kamica dróg moczowych. Guzy nowotworowe. Infekcja dróg moczowych

KRWIOMOCZ. Kamica dróg moczowych. Guzy nowotworowe. Infekcja dróg moczowych Krwiomocz lub obecność krwi w moczu, może być widoczny (krwiomocz makroskopowy) lub niewidoczny (krwiomocz mikroskopowy, krwinkomocz), wykrywany tylko z użyciem testu paskowego lub badania mikroskopowego

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

Scyntygrafia nerek. Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa

Scyntygrafia nerek. Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa Scyntygrafia nerek Zakład Medycyny Nuklearnej SP CSK Warszawa Podział badań scyntygraficznych Scyntygrafia nerek Inne Dynamiczna Statyczna Angioscyntygrafia Pomiar klirensu nerkowego Test z kaptoprilem

Bardziej szczegółowo

Dziecko z obrzękami. Prof. dr hab. n med. Ryszard Grenda Klinika Nefrologii, Transplantacji Nerek i Nadciśnienia Tętniczego. Centrum Zdrowia Dziecka

Dziecko z obrzękami. Prof. dr hab. n med. Ryszard Grenda Klinika Nefrologii, Transplantacji Nerek i Nadciśnienia Tętniczego. Centrum Zdrowia Dziecka Dziecko z obrzękami Prof. dr hab. n med. Ryszard Grenda Klinika Nefrologii, Transplantacji Nerek i Nadciśnienia Tętniczego Centrum Zdrowia Dziecka Obrzęki w stanach zapalnych Obrzęki w stanach niezapalnych

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIA UOGÓLNIONE I MIEJSCOWE ORAZ CHOROBY ZAKAŹNE W CIĄŻY. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii AM w Warszawie

ZAKAŻENIA UOGÓLNIONE I MIEJSCOWE ORAZ CHOROBY ZAKAŹNE W CIĄŻY. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii AM w Warszawie ZAKAŻENIA UOGÓLNIONE I MIEJSCOWE ORAZ CHOROBY ZAKAŹNE W CIĄŻY I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii AM w Warszawie ZAKAŻENIA najczęstsza przyczyna powikłań w ciąży, porodzie i połogu w 70% przyczyna

Bardziej szczegółowo

PRZYCZYNY MÓZGOWEGO PORAŻENIA DZIECIĘCEGO

PRZYCZYNY MÓZGOWEGO PORAŻENIA DZIECIĘCEGO PRZYCZYNY MÓZGOWEGO PORAŻENIA DZIECIĘCEGO Układ nerwowy dzięki swoim specyficznym właściwościom pobudliwości i przewodnictwu ma możliwość przyjmowania bodźców ze środowiska zewnętrznego oraz wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

www.jacekbujko.com @JacekBujko

www.jacekbujko.com @JacekBujko www.jacekbujko.com @JacekBujko Lek. Jacek Bujko Diagnostyka laboratoryjna Diagnostyka laboratoryjna chorób nerek Jak pobrać mocz? Badanie 3 dni przed i 3 dni po miesiączce zanieczyszcza próbkę erytrocytami

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej i diagnostyka kamicy dróg moczowych u dzieci. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab.

Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej i diagnostyka kamicy dróg moczowych u dzieci. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej i diagnostyka kamicy dróg moczowych u dzieci. Kierownik Kliniki: Prof. dr hab. Anna Wasilewska Metabolizm wapnia i fosforu Zaburzenia gospodarki wapniowej organizmu

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM

Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Definicja NS to zespół kliniczny, w którym wskutek dysfunkcji serca jego pojemność minutowa jest zmniejszona w stosunku do zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Opieka laboratoryjna nad przyszłą mamą

Opieka laboratoryjna nad przyszłą mamą Opieka laboratoryjna nad przyszłą mamą Diagnostyka laboratoryjna u kobiet ciężarnych wykonywana jest w celu wykrycia stanów potencjalnie patologicznych w fizjologicznej badania profilaktyczne, oraz w diagnostyce

Bardziej szczegółowo

Pula pytań v.1.0 Diagnostyka nefrologiczna

Pula pytań v.1.0 Diagnostyka nefrologiczna Pula pytań v.1.0 Diagnostyka nefrologiczna 1. W odwodnieniu, hipoperfuzji nerek i stanach wzmożonego katabolizmu białkowego takiego jak dieta wysokobiałkowa stężenie mocznika w surowicy jest podwyższone

Bardziej szczegółowo

Przemysław Pyda. Przeszczepianie trzustki

Przemysław Pyda. Przeszczepianie trzustki Przemysław Pyda Przeszczepianie trzustki Przeszczepianie trzustki na świecie Wskazania i rodzaj przeszczepu (I) Cukrzyca powikłana nefropatią; podwójny przeszczep nerka trzustka jednoczasowo z nerką SPK

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO. Dariusz Moczulski

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO. Dariusz Moczulski CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM 90 549 Łódź, ul. Żeromskiego 113 Niewydolność nerek

Bardziej szczegółowo

Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych jelit

Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych jelit Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka Odział Gastroenterologii, Hepatologii, Zaburzeń Odżywiania i Pediatrii Al. Dzieci Polskich 20, 04-730, Warszawa Aktualne zasady diagnostyki i leczenia chorób zapalnych

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa przedłużonego APTT

Diagnostyka różnicowa przedłużonego APTT Maria Podolak-Dawidziak Diagnostyka różnicowa przedłużonego APTT Katedra i Klinika Hematologii, Nowotworów Krwi i Transplantacji Szpiku AM, Wrocław Czas częściowej tromboplastyny po aktywacji APTT czas

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie ciąży. Halszka Kołaczkowska

Prowadzenie ciąży. Halszka Kołaczkowska Prowadzenie ciąży Halszka Kołaczkowska Opieka prekoncepcyjna WYWIADY: internistyczny ginekologiczny: wady rozwojowe, mięśniaki, zmiany w przydatkach, antykoncepcja, przebyte zakażenia i leczenie niepłodności

Bardziej szczegółowo

inwalidztwo rodzaj pracy

inwalidztwo rodzaj pracy Zdrowie jest najważniejsze Wykłady wraz z konsultacjami medycznymi realizowane przez Stowarzyszenia na rzecz rozwoju wsi Bogufałów Źródło Baryczy w ramach wspierania realizacji zadania publicznego przez

Bardziej szczegółowo

I KLINIKA POŁOZNICTWA I GINEKOLOGII WUM

I KLINIKA POŁOZNICTWA I GINEKOLOGII WUM I KLINIKA POŁOZNICTWA I GINEKOLOGII WUM CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA CHORÓB SERCA U CIĘŻARNYCH OKOŁO 0,5-1% PRZYCZYNA OKOŁO 10-15% ŚMIERTELNOŚCI MATEK WZROST OBJĘTOŚCI KRWI KRĄŻĄCEJ O 50% WZROST OBJĘTOŚCI MINUTOWEJ

Bardziej szczegółowo

Żylna choroba zakrzepowo- -zatorowa w położnictwie i ginekologii

Żylna choroba zakrzepowo- -zatorowa w położnictwie i ginekologii Żylna choroba zakrzepowo- -zatorowa w położnictwie i ginekologii Gdańsk 2012 Redaktor prowadzący: Agnieszka Frankiewicz Redakcja: Agnieszka Frankiewicz, Izabela Siemaszko Korekta: Lena Bułakowska, Agnieszka

Bardziej szczegółowo

Otyłość i choroby nerek. groźny problem XXI wieku

Otyłość i choroby nerek. groźny problem XXI wieku Otyłość i choroby nerek groźny problem XXI wieku Dr Lucyna Kozłowska SGGW, Wydział Nauk o śywieniu Człowieka i Konsumpcji Katedra Dietetyki e-mail: lucyna_kozlowska@sggw.pl Nadwaga + otyłość 25% 27% Nadwaga

Bardziej szczegółowo

Poradnia Immunologiczna

Poradnia Immunologiczna Poradnia Immunologiczna Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Uprzejmie informujemy, że w Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Pediatryczny - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A59 bóle głowy A87b inne choroby układu nerwowego < 18 r.ż. C56 poważne choroby gardła, uszu i nosa C57 inne choroby gardła, uszu i nosa C56b poważne choroby gardła, uszu i nosa < 18

Bardziej szczegółowo

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy. Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Doustne środki antykoncepcyjne a ryzyko wystąpienia zakrzepicy Dr hab. Jacek Golański Zakład Zaburzeń Krzepnięcia Krwi Uniwersytet Medyczny w Łodzi Żylna choroba zakrzepowozatorowa (ŻChZZ) stanowi ważny

Bardziej szczegółowo

Grupa chorób o różnorodnej etiologii charakteryzującej się występowaniem zmian morfologicznych, które wyjściowo obecne są wyłącznie w tkance

Grupa chorób o różnorodnej etiologii charakteryzującej się występowaniem zmian morfologicznych, które wyjściowo obecne są wyłącznie w tkance Grupa chorób o różnorodnej etiologii charakteryzującej się występowaniem zmian morfologicznych, które wyjściowo obecne są wyłącznie w tkance śródmiąższowej OBJAWY USZKODZENIA TK. ŚRÓDMIĄŻSZOWEJ: I. Ostre

Bardziej szczegółowo

PRZEDWCZESNE PĘKNIĘCIE BŁON PŁODOWYCH (PPBP) (oocystoruptura praecox)

PRZEDWCZESNE PĘKNIĘCIE BŁON PŁODOWYCH (PPBP) (oocystoruptura praecox) PRZEDWCZESNE PĘKNIĘCIE BŁON PŁODOWYCH (PPBP) (oocystoruptura praecox) 1. Przedwczesne pęknięcie błon płodowych (PPBP) przerwanie ciągłości pęcherza płodowego przed rozpoczęciem akcji porodowej Czasowe

Bardziej szczegółowo

Choroby wewnętrzne choroby układu moczowego

Choroby wewnętrzne choroby układu moczowego Sylabus Wydział: Wojskowo Lekarski Kierunek studiów: Lekarski Rok Studiów: 4 Semestr: zimowy (07) Przedmiot: Choroby wewnętrzne choroby układu moczowego Forma zajęć: wykłady sala wykładowa, ul. Żeromskiego

Bardziej szczegółowo

Wydział Zdrowia Publicznego, Kierunek DIETETYKA, Studia I stopnia stacjonarne I rok, Rok akademicki 2013/2014

Wydział Zdrowia Publicznego, Kierunek DIETETYKA, Studia I stopnia stacjonarne I rok, Rok akademicki 2013/2014 Grupa 1 1 63571 2.1 3.1 4.1 8.1 12.1 14.1 2 63572 2.2 3.2 4.2 8.2 12.2 14.2 3 63573 2.3 3.3 4.3 8.3 12.3 14.3 4 63574 2.4 3.4 4.4 8.4 12.4 14.4 5 63575 2.5 3.5 4.5 8.5 12.5 14.5 6 63576 2.6 3.6 5.1 9.1

Bardziej szczegółowo

KRWAWIENIA W II POŁOWIE CIĄŻY KRWAWIENIA W II POŁOWIE CIĄŻY

KRWAWIENIA W II POŁOWIE CIĄŻY KRWAWIENIA W II POŁOWIE CIĄŻY KRWAWIENIA W II POŁOWIE CIĄŻY Przedwczesne odklejenie łożyska prawidłowo usadowionego Łożysko przodujące Nowotwór szyjki macicy Polip szyjki macicy Nadżerka części pochwowej Zatoka brzeżna łożyska Żylaki

Bardziej szczegółowo

Temat badania : Wykorzystanie komórek macierzystych w terapii Przewlekłej Niewydolności Nerek u psów i kotów...

Temat badania : Wykorzystanie komórek macierzystych w terapii Przewlekłej Niewydolności Nerek u psów i kotów... DANE LECZNICY (Nazwa i adres) IMIĘ ZWIERZĘCIA DANE LEKARZA PROWADZACEGO ( Imię, Nazwisko, telefon kontaktowy) GATUNEK RASA PŁEĆ WIEK...... BADANIE OGÓLNE ZWIERZĘCIA (* zaznaczyć odpowiednie ) Stan odżywienia

Bardziej szczegółowo

Dr hab. med. Paweł Hrycaj

Dr hab. med. Paweł Hrycaj Dr hab. med. Paweł Hrycaj Chory z zapaleniem jednego/kilku stawów Zakład Reumatologii i Immunologii Klinicznej Katedra Immunologii Klinicznej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

Czy mogą być niebezpieczne?

Czy mogą być niebezpieczne? Diety wysokobiałkowe w odchudzaniu Czy mogą być niebezpieczne? Lucyna Kozłowska Katedra Dietetyki SGGW Diety wysokobiałkowe a ryzyko zgonu Badane osoby: Szwecja, 49 261 kobiet w wieku 30 49 lat (1992 i

Bardziej szczegółowo

LECZENIE AKTYWNEJ POSTACI ZIARNINIAKOWATOŚCI Z ZAPALENIEM NACZYŃ (GPA) LUB MIKROSKOPOWEGO ZAPALENIA NACZYŃ (MPA) (ICD-10 M31.3, M 31.

LECZENIE AKTYWNEJ POSTACI ZIARNINIAKOWATOŚCI Z ZAPALENIEM NACZYŃ (GPA) LUB MIKROSKOPOWEGO ZAPALENIA NACZYŃ (MPA) (ICD-10 M31.3, M 31. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 764 Poz. 86 Załącznik B.75. LECZENIE AKTYWNEJ POSTACI ZIARNINIAKOWATOŚCI Z ZAPALENIEM NACZYŃ (GPA) LUB MIKROSKOPOWEGO ZAPALENIA NACZYŃ (MPA) (ICD-10 M31.3, M 31.8) ŚWIADCZENIOBIORCY

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

Analiza fali tętna u dzieci z. doniesienie wstępne

Analiza fali tętna u dzieci z. doniesienie wstępne Analiza fali tętna u dzieci z chorobami kłębuszków nerkowych doniesienie wstępne Piotr Skrzypczyk, Zofia Wawer, Małgorzata Mizerska-Wasiak, Maria Roszkowska-Blaim Katedra i Klinika Pediatrii i Nefrologii

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) (ICD-10 C 15, C 16, C 17, C 18, C 20, C 48)

LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) (ICD-10 C 15, C 16, C 17, C 18, C 20, C 48) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 492 Poz. 66 Załącznik B.3. LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) (ICD-10 C 15, C 16, C 17, C 18, C 20, C 48) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie adjuwantowe

Bardziej szczegółowo

chorych na ITP Krzysztof Chojnowski Warszawa, 27 listopada 2009 r.

chorych na ITP Krzysztof Chojnowski Warszawa, 27 listopada 2009 r. Współczesne leczenie chorych na ITP Krzysztof Chojnowski Klinika Hematologii UM w Łodzi Warszawa, 27 listopada 2009 r. Dlaczego wybór postępowania u chorych na ITP może być trudny? Choroba heterogenna,

Bardziej szczegółowo

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej

Aneks II Zmiany w drukach informacyjnych produktów leczniczych zarejestrowanych w procedurze narodowej Aktualizacja ChPL i ulotki dla produktów leczniczych zawierających jako substancję czynną immunoglobulinę anty-t limfocytarną pochodzenia króliczego stosowaną u ludzi [rabbit anti-human thymocyte] (proszek

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWY SYLABUS PRZEDMIOTU na rok akademicki 2012/2013

STANDARDOWY SYLABUS PRZEDMIOTU na rok akademicki 2012/2013 TANDARDOWY YLABU PRZEDMIOTU na rok akademicki 2012/2013 Nazwa przedmiotu: Reumatologia dziecięca Kierownik jednostki realizującej zajęcia z przedmiotu: Wydział: Kierunek studiów: Poziom studiów Opis przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Trudności diagnostyczne w rozpoznaniu choroby Denta opis przypadku

Trudności diagnostyczne w rozpoznaniu choroby Denta opis przypadku Trudności diagnostyczne w rozpoznaniu choroby Denta opis przypadku I. Załuska-Leśniewska, P. Czarniak, P. Szcześniak, Z. Gockowska, A. Żurowska Klinika Chorób Nerek i Nadciśnienia Dzieci i Młodzieży Gdański

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski SYLABUS Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Nefrologia Kod modułu LK.3.E.008 II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski Specjalności:

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

Harmonogram zajęc kierunek lekarski rok IV semestr 7 (zimowy) 2015/2016 Liczba studentów na roku 43

Harmonogram zajęc kierunek lekarski rok IV semestr 7 (zimowy) 2015/2016 Liczba studentów na roku 43 />Gr Hematologia20h 9:45-12:45 + 15 minut przerwy 13:00 Date Time Poniedziałek 26.10.2015 9.45-13.00-4h Dr Stasiak -Zając Elżbieta-20h 2a 2b Wtorek 27.10.2015 9.45-13.00-4h Środa 28.10.2015 9.45-13.00-4h

Bardziej szczegółowo

CIBA-GEIGY Sintrom 4

CIBA-GEIGY Sintrom 4 CIBA-GEIGY Sintrom 4 Sintrom 4 Substancja czynna: 3-[a-(4-nitrofenylo-)-0- -acetyloetylo]-4-hydroksykumaryna /=acenocoumarol/. Tabletki 4 mg. Sintrom działa szybko i jest wydalany w krótkim okresie czasu.

Bardziej szczegółowo

Badania diagnostyczne w nefrologii

Badania diagnostyczne w nefrologii Badania diagnostyczne w nefrologii 1 J O L A N TA F I J A Ł K O W S K A - M O R AW S K A Diagnostyka chorób nerek 2 Badanie podmiotowe - wywiad Badanie przedmiotowe Badania laboratoryjne Badania obrazowe

Bardziej szczegółowo

Pilotażowy Program Profilaktyki Zakażeń HCV

Pilotażowy Program Profilaktyki Zakażeń HCV Pilotażowy Program Profilaktyki Zakażeń HCV HCV zidentyfikowany w 1989 roku należy do rodziny Flaviviridae zawiera jednoniciowy RNA koduje białka strukturalne i niestrukturalne (co najmniej 10) ma 6 podstawowych

Bardziej szczegółowo

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę

Nadciśnienie tętnicze. Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę Nadciśnienie tętnicze Prezentacja opracowana przez lek.med. Mariana Słombę EPIDEMIOLOGIA: Odsetek nadciśnienia tętniczego w populacji Polski w wieku średnim (36-64 lat) wynosi 44-46% wśród mężczyzn i 36-42%

Bardziej szczegółowo

www.jacekbujko.com @JacekBujko

www.jacekbujko.com @JacekBujko www.jacekbujko.com @JacekBujko Lek. Jacek Bujko Diagnostyka laboratoryjna Diagnostyka laboratoryjna chorób nerek Jak pobrać mocz? Badanie 3 dni przed i 3 dni po miesiączce zanieczyszcza próbkę erytrocytami

Bardziej szczegółowo

57.94 Wprowadzenie na stałe cewnika do pęcherza moczowego

57.94 Wprowadzenie na stałe cewnika do pęcherza moczowego ICD9 kod Nazwa 03.31 Nakłucie lędźwiowe 03.311 Nakłucie lędźwiowe w celu pobrania płynu mózgowo-rdzeniowego 100.62 Założenie cewnika do żyły centralnej 23.0103 Porada lekarska 23.0105 Konsultacja specjalistyczna

Bardziej szczegółowo

ANKIETA MEDYCZNA (KOBIETA)

ANKIETA MEDYCZNA (KOBIETA) numer PESEL (w przypadku obcokrajowców seria i numer dokumentu tożsamości): Data urodzenia: Wiek: Adres miejsca zamieszkania: Miejscowość urodzenia: Dane fenotypowe: Wzrost:... Waga:... Kolor oczu:...

Bardziej szczegółowo

Zakażenia układu moczowego. lek. med. Aleksander Targoński

Zakażenia układu moczowego. lek. med. Aleksander Targoński Zakażenia układu moczowego lek. med. Aleksander Targoński Znamienny bakteriomocz 10^3 CFU/ml niepowikłane zapalenie pęcherza 10^4 CFU/ml niepowikłane odmiedniczkowe zapalenie nerek, ZUM u mężczyzny, powikłane

Bardziej szczegółowo

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe

Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013. I. Osoby dorosłe Dz. U. z 2013 poz. 1347 Brzmienie od 5 grudnia 2013 Załącznik nr 1 WYKAZ NIEULECZALNYCH, POSTĘPUJĄCYCH, OGRANICZAJĄCYCH ŻYCIE CHORÓB NOWOTWOROWYCH INIENOWOTWOROWYCH, W KTÓRYCH SĄ UDZIELANE ŚWIADCZENIA

Bardziej szczegółowo

www.pediatric-rheumathology.printo.it CHOROBA Z LYME

www.pediatric-rheumathology.printo.it CHOROBA Z LYME www.pediatric-rheumathology.printo.it CHOROBA Z LYME Co to jest? Choroba z Lyme jest jedną z chorób wywołanych przez bakterię Borrelia burgdorferi (Borelioza). Bakteria przekazywana jest poprzez ukąszenie

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2010 Leczenie raka nerki Załącznik nr 42 do zarządzenia Nr 8/2010/DGL Prezesa NFZ z dnia 20 stycznia 2010 roku

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2010 Leczenie raka nerki Załącznik nr 42 do zarządzenia Nr 8/2010/DGL Prezesa NFZ z dnia 20 stycznia 2010 roku Załącznik nr 42 do zarządzenia Nr 8/2010/DGL Prezesa NFZ z dnia 20 stycznia 2010 roku Nazwa programu: LECZENIE RAKA NERKI ICD-10 C 64 Dziedzina medycyny: Nowotwór złośliwy nerki za wyjątkiem miedniczki

Bardziej szczegółowo

Okresy rozwojowe. Najczęściej występujące objawy chorób u dzieci. płód i noworodek okres niemowlęcy małe dziecko okres dojrzewania

Okresy rozwojowe. Najczęściej występujące objawy chorób u dzieci. płód i noworodek okres niemowlęcy małe dziecko okres dojrzewania Ogólne zasady postępowania z chorym dzieckiem. Interpretacja podstawowych badań dodatkowych. Najczęściej występujące schorzenia w poszczególnych okresach rozwojowych. dr n. med. Jolanta Meller Okresy rozwojowe

Bardziej szczegółowo

Choroby/zapalenia kłębuszków nerkowych (glomerulopatie)

Choroby/zapalenia kłębuszków nerkowych (glomerulopatie) Choroby/zapalenia kłębuszków nerkowych (glomerulopatie) Michał Nowicki Klinika Nefrologii, Hipertensjologii i Transplantologii Nerek Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Plan wystąpienia Mechanizmy uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

choroby reumatyczne u kobiet w ciąży

choroby reumatyczne u kobiet w ciąży Marzena Olesińska Klinika i Poliklinika Układowych Chorób Tkanki Łącznej Instytutu Reumatologii w Warszawie choroby reumatyczne u kobiet w ciąży Czy możemy być spokojni? Akademia Dziennikarzy Medycznych

Bardziej szczegółowo

Decyzje dotyczące dzieci z nieuleczalnymi chorobami prowadzącymi do przedwczesnej śmierci w perinatologii

Decyzje dotyczące dzieci z nieuleczalnymi chorobami prowadzącymi do przedwczesnej śmierci w perinatologii Decyzje dotyczące dzieci z nieuleczalnymi chorobami prowadzącymi do przedwczesnej śmierci w perinatologii Tomasz Dangel Fundacja Warszawskie Hospicjum dla Dzieci, OPP Noworodek nie pojawia się nagle. Zanim

Bardziej szczegółowo

Problemy przedstawione w prezentowanym przypadku: Odstawienie immunosupresji Przewlekłe odrzucanie Zwiększona immunosupresja Zakażenie

Problemy przedstawione w prezentowanym przypadku: Odstawienie immunosupresji Przewlekłe odrzucanie Zwiększona immunosupresja Zakażenie Problemy przedstawione w prezentowanym przypadku: Odstawienie immunosupresji Przewlekłe odrzucanie Zwiększona immunosupresja Zakażenie Pytania Co było przyczyną zgonu dziecka? 1. Odstawienie leków przez

Bardziej szczegółowo

postępowania Ostre zapalenie odmiedniczkowe nerek VII Krajowa Konferencja Szkoleniowa Krakowskiego Oddziału PTP i Medycyny Praktycznej

postępowania Ostre zapalenie odmiedniczkowe nerek VII Krajowa Konferencja Szkoleniowa Krakowskiego Oddziału PTP i Medycyny Praktycznej Zakażenia ż układu moczowego u dzieci - aktualne zasady Jacek A. Pietrzyk VII Krajowa Konferencja Szkoleniowa Krakowskiego Oddziału PTP i Medycyny Praktycznej Kraków, NCK 19-20.09.2008 Zakażenie układu

Bardziej szczegółowo

Krwotoki okołoporodowe. Dotyczą 5 do15%rodzących

Krwotoki okołoporodowe. Dotyczą 5 do15%rodzących Krwotoki okołoporodowe Dotyczą 5 do15%rodzących Najczęstsze przyczyny Urazy Nieprawidłowe oddzielanie i wydalanie łożyska Niedowład macicy - atonia Zaburzenia krzepliwości krwi Urazy okołoporodowe W trzonie

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju

Oddział Chorób Wewnętrznych - ARION Szpitale sp. z o.o. Zespół Opieki Zdrowotnej w Biłgoraju Nazwa świadczenia A26 zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym A31 choroby nerwów obwodowych A32 choroby mięśni A33 zaburzenia równowagi A34c guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni A34d guzy

Bardziej szczegółowo

Badania diagnostyczne w nefrologii

Badania diagnostyczne w nefrologii Badania diagnostyczne w nefrologii 1 J O L A N TA F I J A Ł K O W S K A - M O R AW S K A Diagnostyka chorób nerek 2 Badanie podmiotowe - wywiad Badanie przedmiotowe Badania laboratoryjne Badania obrazowe

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii

Zaawansowany. Zaliczenie pierwszego semestru z anatomii i z patologii 1 Kierunek: PILĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko wykładowcy

Bardziej szczegółowo

Realizacja kontraktów w 2004 r. w Lecznictwie Szpitalnym i Ambulatoryjnej Opiece Specjalistycznej. Warszawa, maj 2005 r.

Realizacja kontraktów w 2004 r. w Lecznictwie Szpitalnym i Ambulatoryjnej Opiece Specjalistycznej. Warszawa, maj 2005 r. Realizacja kontraktów w 2004 r. w Lecznictwie Szpitalnym i Ambulatoryjnej Opiece Specjalistycznej Warszawa, maj 2005 r. wszystkie poradnie 500,3 500,2 574,3 585,4 502 522,4 573,2 581,1 483 477,2 425,6

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 42 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

Kryteria kwalifikowania dawców do oddawania krwi pełnej i jej składników

Kryteria kwalifikowania dawców do oddawania krwi pełnej i jej składników Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 kwietnia 2005 r. Załącznik nr 1 Kryteria kwalifikowania dawców do oddawania krwi pełnej i jej składników 1. Kryteria dopuszczenia dawców do oddawania

Bardziej szczegółowo

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Ciąża ektopowa I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Definicja: ciąża ektopowa - to ciąża rozwijająca się poza jamą macicy. W ostatnim okresie stwierdza się

Bardziej szczegółowo